KRALJEVINA JUGOSLAVIJA
UPRAVA ZA ZAŠTITU
Klasa 11 (2).
INDUSTRISKE SVOJINE
Izdan 1 avgusta 1934.
PATENTNI SPIS BR. П059
Vlasäk Väclav, Praha-Krč, ČS. R.
Sprava za ređanje pisarna.
Prijava od 14 juna 1932.	Važi od 1 decembra 1933.
Traženo pravo prvenstva od 15 juna 1931 (ČS. R.)-
Pronalazak se odnosi na napravu za sređivanje (redanje) pisama sa dva štapića za ređanje, koji se zajednički izkreću i koji u položaju zatvaranja leže horizontalno i sa dva produžena štapića, koji se u horizontalnoj ravni okreću za 90'1, i koji su vezani ispod osnovne ploče pomoću tupouglih prevojaka i jedne preko istih ležeće upravljajuće veze.
Kod poznatih naprava za sređivanje ove vrste upravljajuća veza izmequ pokretnih produžnih štapića načinjena je tako, da se ti štapići mogu samo zajedno okretati u istom smislu. Na taj način nezgodno je da štapići u radnom položaju stoje dovoljno čvrsto. Može se n. pr. desiti, da pri hvatanju na produžni štapić navučenog lista ti štapići stoje koso, tako da je za vraćanje listova na štapiće za redanje potrebno te produžne štapiće rukom držati tačno u pravcu štapića za ređanje. Dalja nezgoda poznatih sredivača leži u tome, što za dodir bez procepa između štapića za sređivanje i produžnih štapića, koji se nalaze u položaju upotrebe, moraju biti predviđene naročite naprave za pritiskivan je, usled čega sredivač postaje skuplji i rad sa njime otežan. Najzad su poznate naprave za sređivanje usavršene još i utoliko, što se samo jedan deo osnovne ploče može iskoristiti za smeštanje listova. Ovde su naime obrtne ose produžnih štapića postavljene u ravni štapića (uzengija), tako da uzen-
gije posle okretanja leže na istom otsto-janju od prednje ivice osnovne ploče kao i obrtne ose.
Pronalazak otklanja sve ove nezgode. Bitna novina leži u tome, što je kod naprave za sređivanje napred pomenute vrste upravljajuća veza između tupouglih prevojaka produžne uzengije raspoređena i načinjena tako, da je suprotno zajedničko okretanje produžnih izengija. Time se postiže to, da je sve dotle nemoguće izmicanje produžnih uzengija ili štapića iz pravca štapića za sređivanje, dok se list ili jedan deo istog nalazi na produžnim štapićima, pošto je ovima od strane samog lista onemogućeno suprotno okretanje t. j. ne mogu napustiti svoj paralelan položaj. Istovremeno se otvara nov put, da se sa prostijim sredstvima nego dosad postigne dodir bez procepa između štapića za ređanje oko produžnih štapića, koji se nalaze u radnom položaju. Za tu svrhu su, po pronalasku, obrtne ose produžnih štapića u oblasti svojih tupouglih prevojaka postavljene na osnovnoj ploči na udalje-nju tih osa, koje je jednako otstojanju prednje ivice osnovne ploče od vertikalnih ravni, koje idu kroz produžne štapiće. Krajevi produžnih štapića dobijaju na taj način pri okretanju istih u radni položaj jedno približavajuće kretanje u odnosu na krajeve štapića za ređanje. Ovo se kretanje može iskoristiti zato da se prouzrokuje
Din. 15.
jedno slabo pritiskivanje između krajeva pri paralelnom podešavanju produžnih štapića, pošto se produžni štapići u paralelnom položaju drže namicanjem listova hartije. Novim rasporedom osa dobija se i ta dobra strana, što se za smeštaj listova može iskoristiti cela širina osnovne ploče odn. leda registratora, pošto se produžni štapići posle okretanja poklapaju sa prednjom ivicom osnovne ploče.
Upravljajuća veza između produžnih štapića može se postići na isti način, kao i kod poznatih naprava ove vrste, upotrebom samo jednog upravljača. Po pronalasku, za razliku od poznatih izvođenja, ovaj upravljač dejstvuje s jedne strane na tupougli prevojak jednog produžnog štapića a na prevojak drugog produžnog štapića dejstvuje s druge strane obrtne ose. U ovom slučaju gore pomenuti novi raspored osa uslovljava potrebnu pretpostavku za to, da pri preklopljenom produžnom štapiću upravljač leži izvan mrtvog položaja u odnosu na jedan štapić.
Na nacrtima su pokazana nekoliko primera izvođenja naprave za sređivanje, po pronalasku.
Sl. 1 je bočni ili čeoni izgled.
SI. 2 je izgled odozgo i to pokazuje gornji deo taj izgled odozdo a donji deo izgled odozgo naprave po pronalasku.
SI. 3 i 4 pokazuju detalje.
Kod oblika izvođenja po sl. 1—4, 1 označava osnovnu ploču za registrator pisama, koja je prvenstveno načinjena od metala i koja na oba kraja, t. j. na obema kraćim stranama ima prema dole i unutra savijene flanše 2. Ove flanše 2 služe za utvrđivanje osnovne ploče 1 na leđima kartona omota registratora i to pomoću malih zakivaka. Radi lakšeg zakivanja predviđeni su u osnovnoj ploči 1 otvori 3, koji imaju veći prečnik nego otvori za za-kivke u flanšama 2, da bi se takav alat za podmetanje mogao postaviti pri zakivanjü.
Na gornjoj površini ploče 1 nalazi se na poznati način preklapna uzengija 4, koja se u položaju utvrđivanja osigurava delom 5. Za ovu svrhu je poprečna poluga 4’ uzengije savijena nešto prema gore, kao što se vidi iz sl. 1, da bi se olakšalo presvodavan je ploče dela 5, koja je predvidena na gornjoj strani osnovne ploče. Deo 5 potpuno je pristupačan i pri punom registratoru. Ovaj raspored omogućen je time, što je dole opisani polužni prenos postavljen, radi istovremenog stavljanja u dejstvo oba vodeća štapića 7, na donjoj strani osnovne ploče 1, što nije izvedljivo kod dosadanjih naprava ove vrste.
Uzengija 4 završava se na oba svoja kraja sa horizontalnim štapićima 6, koji pri preklapanju uzengije u otvorenom položaju registratora zauzimaju na poznati način vertikalan položaj prema osnovnoj ploči 1 registratora. Ovi horizontalni štapići 6 saraduju sa oba bočno obrtna produžna štapića 7, koji u položaju zatvaranja registratora obrazuju stezače i u položaju vođena istog po svom obrtanju za 90° obrazuju sredstva za vođenje. U ovom položaju ovi štapići 7 produžuju horizontalne štapiće 6. Produžni štapići 7 ostaju horizontalni prema štapićima 6 u oba radna položaja, t. j. paralelno sa površinom ploče 1, ali u svome isprekidano nacrtanom položaju zatezanja oni stoje vertikalno prema štapićima 6. U otvorenom položaju vodenja, pak obrazuju štapići 7 jedno produženje štapića 6, kao što je na nacrtu pokazano punim linijama, dokgod se uzengija ne prekrene u vertikalan položaj.
Štapići 7, po pronalasku su vezani dvema polugama 8, čiji su unutarnji krajevi vezani na zglob sa jednim srednjim članom 9, koji leži obrtno na šipu 10. Spoljni krajevi obeju poluga 8 vezani su na zglob sa kracima 7’ oba štapića 7, pri čemu su ovi kraci vezani obrtno pomoću šipova 11 za osnovnu ploču 1. Iz pokazanog izvođenja vidi se da je dovoljno uhvatiti rukom jedan od štapića 7 i isti okrenuti u pravcu ucrtane strelice u položaj nacrtan isprekidanim linijama, pri čemu se istovremeno automatski i drugi štapić 7 okreće u suprotan položaj ili obrnuto.
Umesto ovih dveju poluga 8 sa srednjim spojnim članom 9 može se upotrebiti korisno jedna jedina poluga 12, koja je kod jednog štapića vezana za slobodan kraj kraka 7’ a kod drugog štapića 7 za tupougli prevojak kraka 7’, kao što je to pokazano isprekidano u si. 2.
Jedan drugom okrenuti krajevi štapića 6 i 7 izvode se, kao što je poznato, tako da je njihovo uzajamno hvatanje i pravo-linisko produžavanje osigurano i to ste-penastim izvođenjem krajeva (si. 4) ili kosim usekom odn. zakošenjem krajeva (si. 3) ili najzad prostim zakošenjem okrenutih krajeva, što nije pokazano.
Da bi se površina leđa registratora potpuno iskoristila, oba štapića 7 u blizini svoje člankaste veze sa pločom 1 prelomljeni su šipom pod jednim tupim uglom (si. 2) u cilju da štapići 6 u položaju stezanja štapića 7, t. j. u isprekidano nacrtanom položaju ostanu slobodni na celoj
svojoj dužini i omoguće ređanje još većeg broja pisama.
Iskretanje oba štapića 7 ograničeno je za oba krajnja položaja, po pronalasku flanšama Г, koje su postavljene na ivicama osnovne ploče i koje obrazuju odbojnike, tako da otpadaju naročiti na osnovnoj ploči načinjeni ispadci, koji se lako mogu slomiti.
Patentni zahtevi:
1.	Naprava za ređanje pisama, sa dva štapića za ređanje, koji se zajedno iskreću i u položaju zatvaranja leže horizontalno i sa dva produžna štapića, koji se horizontalno u ravni okreću za 90°, koji se vežu ispod osnovne ploče pomoću tupouglih prevojaka i pomoću jedne iste hvatajuće upravljajuće veze, naznačena time, da se upravljačkom vezom produžnih štapića proizvodi prinudno kretanje istih u dva suprotna pravca.
2.	Naprava po zahtevu 1, naznačena time, što su osovine (11) produžnih štapića (7) u oblasti svojih tupouglih prevojaka postavljene na osnovnoj ploči tako, da
je razdaljina tih osovina (11) od prednje ivice osnovne ploče jednaka odstojanju tih osovina od vertikalne ravni, položene kroz produžne štapiće.
3.	Naprava po zahtevu 1 i 2, naznačena time, što se pri poznatoj upotrebi jednog jedinog upravljača za vezu produžnih štapića ovaj upravljač (12) hvata na tupo-uglom prevojku jednog štapića (7) sa jedne strane i na prevojku drugog štapića (7) s druge strane dotične osovine.
4.	Naprava po zahtevu 1 i 2, naznačena time, što se upravljačka veza sastoji iz dva upravljača (8), koji se svojim spoljnim krajevima hvataju za spoljne krajeve (7’) toupouglih prevojaka produžnih štapića (7), pri čemu se ovi uprtvljači na poznati način svojim unutarnjim krajevima hvataju za oba kraka dvokrake poluge (9).
5.	Naprava po zahtevu 1—4, kod koje za ograničenje kretanja produžnih štapića služe po dva na osnovnoj ploči postavljena odbojnika, naznačena time, što su odbojnici obrazovani od krajeva poznatih vertikalnih prevojaka prednjih i obeju bočnih ivica osnovne ploče (2).

-H

Ad patent broj 1105g
yq b;ä[su( piol HÖfiS
-Џ-
; i t /
/
C"C/
Za