Nr. 5781. XII. 1910. Folium officiale Dioecesis Lavaiitinae. Cerkveni zaiikaznik za Lavantinsko škofijo. Kirchliches Verordnungs-Blatt für die Lavanter Diözese. Inhalt: 100. Dcclaratioires circa iusiurandum a Motu proprio „Sacrorum Antistitum“ praescriptum. 101. Dubia circa Decretum „Maxima cura“. — 102. Decretum 8. Cougr. de Sacramentis de aetate admittendorum ad primam communionem cucharisticam. — 103. Decretum 8. Congr. ('onsistorialis do vetita clericis temporali administratione. 104. Decretum S. Congr. de Religiosis do aliqua in novitiatu studiis opera danda. 105. Decretum S. (iongr. de Religiosis quoad sacerdotes comitantes praesidem capituli in ele- ctione priorissao. — 100. Eidcsleistui'g im Sinne des päpstliche» Motu proprio „Sacrorum antistitum“ vom I. September 1010. — 107. Volkszählung für das Jahr 10lo. — 108. Schatzgräber- (Entierro) Schwindel. — 100. Kaj s staro mašno opravo Y — 110. O zbiranju slik in razglednic za župnijsko kroniko. — 111. Verwendung bon Eternit bei kirchlichen Baute». — 112. Škofijska kronika. — 113. Literatur. — 114. Diözesen Nachrichten. 100. Declarationes circa iusiurandum a Motu proprio „Sacrorum Antistitum“ praescriptum. (Confer Diöz.-Bl. Ad lmnc sacram Congregationem proposita sunt quae sequuntur dubia circa Motum Proprium Sacrorum Antistitum, dic 1. Septembris proxime lapsi editum, nimirum : I. utrum qui, in praesenti, plura obtinent officia vel beneficia, unum dumtaxat iusiurandum praestare possint, an tot iuramenta emittere teneantur quot possident officia vel beneficia ; II. coram quo Moderatores generales Ordinum aut congregationum religiosarum praestare debeant ciusmodi iusiurandum ; III. an Vicarius generalis delegari possit ab Episcopo, generali modo, ad iusiurandum excipiendum ; IV. utrum iuramenti formula, pluribus simul convenientibus, ab omnibus singillatim legenda sit, an vero sufficiat ut ab aliquo ex cis recitetur; V. an quotannis teneantur renovare iusiurandum vicarii parodi i ales, confessarli et sacri contionatores, quibus facultas singulis annis prorogatur ; VI. utrum parochi, in locis a residentia Episcopi dissitis, teneantur emittere juramentum coram Vicariis foraneis, an sufficiat ut ad Episcopum remittant iurisiu-randi formulam ah ipsis subsignatam ; VII. an novi beneficiarii debeant subscribere formulam tum professionis fidei tum iurisiurandi. SSmus Dominus Noster Pius IT. X. in audientia die 21. Octobris 1910 Emo Cardinali Secretario sacrae Nr. XI, Abs. 511). Congregationis Consistorialis concessa, mandavit ut respondeatur : ad 1. sufficere unum iusiurandum, sed de eodem prius praestito fides exhibenda est ei, qui ius habet aliud exigendi iuramentum ; ad II. Moderatores generales, qui actu Ordini vel Congregationi vel Instituto praesunt, coram Patribus sui Definitori!, sive Assistentibus sive Consiliariis generalibus ; Moderatores autem generales, qui in posterum eligentur, coram Praeside capituli generalis; ad III. affirmative, postquam ipse in manibus Episcopi iusiurandum praestiterit ; ad IV. sufficere ut, formula iuramenti ab uno recitata, a ceteris singulis, iureiurando emisso, formula ipsa subscribatur ; ad V. negative ; ad VI. pro hac prima vice sufficere ut memorati parochi subsignent iuramenti formulam iuxta indultum diei 25. Septembris elapsi ; in posterum vero parochos teneri ad iuramentum praestandum coram eo a quo beneficii possessionem obtinebunt ; ad VII. quoad professionem fidei, nihil innovandum ; quoad iuramentum, servandam dispositionem Motus Proprii Sacrorum Antistitum. Datum Romae, ex aedibus sacrae Congregationis Consistorialis, die 25. Octobris 1910. C. Card. De Lai, Sccrctarius. L f S. Scipio Tecchi, Adsessor. 101. Dubia circa Decretum ,,Maxima cura“. (Conf. Diöz.-Bl. Nr. XI, Abs. 93). Cum nonnulli Ordinarii quaedam dubia circa vim et interpretationem decreti „Maxima Cura“ proposuerint, Sacra Congregatio Consistorialis, mandante SSmo Domino Nostro Pio PP. X. eisdem dubiis die 3. Octobris 1910, respondit prout infra : 1. Utrum examinatores eligendi iuxta praescriptum can. 4. adhiberi possint in examinibus pro collatione beneficiorum atipie sint unum et idem ac examinatores de quibus statuit Trid. Synod. cap. 18 sess. 24 de reform.; an potius sint distincti et adhibendi dumtaxat pro amotione decernenda. R. Affirmative ad Iam partem, negative ad Ilam. 2. An examinatores sive synodales sive prosynodales nunc existentes, per idem decretum a munere cessent. 11. Servetur dispositio finalis decreti. 3 Utrum Ordinarii, quando Synodus non celebratur, adhuc indigeant induito 8. Sedis pro eligendis examinatoribus. li. Negative. 4. Utrum Ordinarii possint eligere aliquem sacerdotem regularem in examinatorem vel consultorem. R. Affirmative, dummodo sacerdos regularis parochus sit, si in consultorem eligatur. 5. Utrum eligere possint extradioecesanum. R. Affirmative in parvis dioecesibus, aut quoties iusta aliqua causa intercedat. 6. Utrum Ordinarius inter examinatores accensere possit Vicarium suum generalem. R. Non expedire. 7. Utrum inter examinatores aliquot parochi accensori possint. R. Affirmative. 8. Utrum una eademque persona esse possit simul examinator et consultor. R. Affirmative, sed non in eadem causa. Generatila tamen expedit ne plura officia in una eademque persona cumulentur. 9. Utrum consultores dioecesani de quibus in £ 2, can. 4 quorum consensus (quoties deficiat capitulum oathcdralo) requiritur in electione examinatorum et parochorum consultorum, iidom sint ac collegium praefatum parochorum consultorum. R. Negative ; sed consultores dioecesani stant loco capituli in aliquibus dioecesibus ubi cathedrale capitulum erigi adhuc non potuit. 10. Utrum in computanda antiquitate electionis ratio habenda sit electionum praecedentium ; an dumtaxat electionis praesentis, ita nempe ut qui his vel ter electus iam fuerit, antiquior non habeatur illo qui prima vice electus sit, dummodo pari dic electio evenerit. R. Negative ad I am partem, affirmative ad II am. 11. Utrum error in computanda antiquitate et admissio alicuius examinatoris seu consultoris, hac de causa illegitima, inducat nullitatem actorum. R. Negative. 12. Utrum iusiurandum in can. 7 praescriptum debeat singulis vicibus in singulis causis renovari, an sufficiat illud semel emittere post electionem aut in primo conventu. R. Sufficit semel emissum, durante munere, dummodo pro omnibus causis fuerit emissum. 1‘otest tamen Ordinarius exigere ab examinatoribus et consultoribus ut illud renovent in casibus particularibus, si id expediens indicaverit. C. Gard. De Lai, Secrctarius. L. f 8. Scipio lecchi, Adsessor. 102. Decretum S. Congregationis de Sacramentis de aetate admittendorum ad primam communionem eucharisticam. Močno je zašumelo in hud vihar je nastal med nasprotniki sv. Cerkve; celo nekateri služabniki Cerkve Kristusove so povzdignili svoje glave ter začudeni šepetali med seboj: „Kaj pa to?“ — ko je pred kratkim zagledal beli dan in stopil med svet nov prelep papežev odlog o starosti prvoobhajancev. Mnogo je bilo in je ponekod še vedno strahu, morda celo nevolje zaradi tega papeževega pisma, v katerem se dovoljuje, oziroma za-ukazuje tudi nedolžnim otročičem nebeška hrana v bolj zgodnji starosti nego je bilo doslej v navadi. Veliko strahu, pa neutemeljeno in po krivici. Kajti če nebeški Učenik sam vabi k svoji božji mizi vse, rekoč : „Venite ad me omnes ... et ego reficiam vos“ (Matth. 11, 28) — zakaj neki naj bi bili izmed teh izključeni ravno otročiči, ljubljenci Jezusovi ? Obratno še veseli moramo biti in sv. očetu hvaležni $za to novo milost zlasti mi duhovniki, čuvaji in razširjevalei sv. vere, uverjeni, da se bodo tem prej zopet vrnili časi prvotne gorečnosti med vernike, čim prej bodo otroci sv. Cerkve okusili in uživali „hrano močnih“ ter tako okrepljeni na svoji duši stopili v boj za Kristusa in njegovo vero. Da bomo vsled te nove določbe vsi duhovniki imeli nekoliko več dela in truda, to se ne da tajiti ; zato pa tudi mnogo več blagoslova in zasluženja. Večja kakor ta trud, morda največja težava za dušne pastirje v tej zadevi bo, prepričati nekatere manj verne stariše zlasti po mestih in trgih, da so njihovi otroci že dovolj razviti in razumni, in torej sposobni za sv. obhajilo. Pri takih bi morebiti najložje kaj dosegli, ako jih morejo pregovoriti, naj vso skrb zastran prejemanja sv. zakramentov prepustijo g. katehetu, kateremu je pred vsemi mar za dušno življenje in večno zveličanje malih ! Takim malomarnim kristjanom naj skušajo dokazati, da se s tem naukom strinjajo tudi svetniki. Tako n. pr. sveti in jako učeni Tomaž Akvinčan nikakor ne zahteva za prejem prvega sv. obhajila, da hi otroci morali poznati ali razumeti vse resnice sv. vere, marveč da po njegovi lastni trditvi zadostuje, ako so otroci vsaj toliko duševno razviti, da morejo imeti pobožnost do naj sv. zakramenta (pro admissione ad primam communionem in pueris aliqualcm usum rationis tantum desiderat, ut possint devotionem concipere).1 Tak je tudi nauk sv. Cerkve, ki uči v rim. katekizmu 2, da za prejem sv. obhajila zadostuje aliqua cognitio t. j. vsaj toliko, da prvoohhajanci znajo Jezusovo presv. Telo razločevati od navadne vsakdanje hrane in tako najsv. zakrament prejeti spoštljivo in pobožno. Kdor vse to resno preudari in premisli, njemu ne ho težko razumeti, zakaj da sv. oče srčno želijo in naravnost zahtevajo, naj otroci okoli 7. leta, ko so že prišli do pameti, prejmejo ne samo zakrament sv. pokore, ampak tudi presv. Rešnjega Telesa. Do le dobe morajo šolski otroci biti že toliko podučeni v sv. veri, da se smejo bližati mizi Gospodovi. Ako pa jih pobožni stariši še prej dobro podučijo ter še pred to dobo jemljejo s seboj k sv. obhajilu, mora to duhovnika, zlasti še kateheta, le veseliti. Samoobsebi se umeje, da naj tudi otroci-prvoobha-janci prejmejo angelski kruh v dobi, ki je v školiji določena za velikonočno sv. obhajilo, v naši Lavantinski škofiji torej vsaj 4. nedeljo po veliki noči, najbolje na belo nedeljo. > Ecclesiae Lavantinae Synodus Dioocesana anno 1903 coadunata. Marburgi, 1904. pag. 465. 2. 2 Catech. Bom. P. 11. c. IV. qu. 60. Male navajati k pogostemu, celo vsakdanjemu obhajilu, je prav posebna želja sv. očeta, pa tudi vsakega vnetega odgojitelja mladine. Na smrt bolnim otrokom naj se sv. popotnica nikar ne odreče, čeprav še do tistihdob niso nikdar zaužili Telesa Gospodovega. V takem slučaju je še prav posebno na svojem mestu določba, da zadostuje že nekoliko spoznanje (aliqua cognitio). Natančneja navodila bodo priobčena na škofijskem zboru, ki je že naznanjen za prihodnje leto 1911. Velezanimivo in za vso katoliško Cerkev veljavno pismo sv. očeta o starosti prvoobhajancev slove : Quam singulari Christus amore parvulos in terris fuerit prosequutus, Evangelii paginae plane testantur. Cum ipsis enim versari in deliciis habuit; ipsis manus imponere consuevit; ipsos complecti, ipsis benedicere. Idem indigne tulit repelli cos a discipulis, quos gravibus his dictis reprehendit : Sinite parvulos venire ad me, et ne prohibueritis eos; talium est enim regnum Dei'. Quanti vero eorundem innocentiam animiquo candorem fac.eret, satis ostendit quum, advocato parvulo, discipulis ait : Amen, dico vobis, nisi efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est maior in regno coelorum, hit qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo me suscipit2. Haec memorans catholica Ecclesia, vel a sui primordiis, admovere Christo parvulos curavit per euchari-sticam Communionem, quam iisdem subministrare solita est etiam lactentibus. Id, ut in omnibus fere antiquis libris ritualibus ad usque saeculum XIII. praescriptum est, in baptizando fiebat, caque consuetudo alicubi diutius obtinuit; apud Graecos et Orientales adhuc perseverat. Ad summovendum autem periculum, ne lactentes praesertim panem consecratum elicerent, ah initio mos invaluit Eucharistiam iisdem sub vini tantum specie ministrandi. Ncque in baptismate solum, sed subinde saepius divino epulo reficiebantur infantes. Nam et ecclesiarum quarundam consuetudo fuit Eucharistiam praebendi puerulis continuo post clerum, et alibi post adultorum Communionem residua fragmenta iisdem tradendi. Mos hie deinde in Ecclesia latina obsolevit, nec sacrae mensae participes fieri coeperunt infantes, nisi illucescentis rationis usum aliquem haberent et augusti Sacramenti notitiam quandam. Quae nova disciplina, ab aliquot Synodis particularibus iam recepta, solcami sanctione firmata est oecumenici Concilii Lateranensis IV. anno MCCXV, promulgato celebri canone XXL, quo fide- > Mare, x, 13. 14. 16. 2 Matth. XVIII, 3. 4. 6. lib us, postquam aetatem rationis attigerint, sacram en tal i s Confessio praescribitur et Sacra Communio, hisce verbis : „Omnis utriusque sexus fidelis, postquam ad annos diserei ion is pervenerit, omnia sua solus peccata confiteatur fideliter, saltem semel in anno proprio sacerdoti, et iniunctam sibi poenitentiam studeat pro viribus adimplere, suscipiens reverenter ad minus in Pascha Eueha-ristiae sacramentum, nisi forte de consilio proprii sacerdotis ob aliquam rationabilem causam ad tempus ab cius perceptione duxerit abstinendum“. Concilium Tridentinum1, nullo pacto reprobans antiquam disciplinam ministrandae parvulis Eucharistiae ante usum rationis, Lateranense decretum confirmavit et anathema dixit in eos qui contra sentirent : „Si quis negaverit omnes et singulos Christi fideles utriusque sexus, quum ad annos discretionis pervenerint, teneri singulis annis, saltem in Paschate, ad communicandum, iuxta praeceptum 8. Matris Ecclesiae, anathema sit“8. Igitur vi allati et adhuc vigentis decreti Lateranensis, Christi fideles, ubi primum ad annos discretionis pervenerint, obligatione tenentur accedendi, saltem semel in anno, ad Poenitentiae et Eucharistiae sacramenta. Verum in hac rationis, se» discretionis aetate statuenda haud pauci errores plorandique abusus decursu temporis inducti sunt. Fuerunt enim qui aliam sacramento Poenitentiae, aliam Eucharistiae suscipiendae discretionis aetatem assignandam esse censerent. Ad Poenitentiam quidem eam esse aetatem discretionis indicarunt, in qua rectum ab inhonesto discerni posset, adempie peccari ; ad Eucharistiam vero seriorem requiri aetatem, in qua rerum (idei notitia plenior animique praeparatio posset afferri maturior. Atque ita, pro variis locurum usibus hominumve opinionibus, ad primam Eucharistiae receptionem hinc decem annorum aetas vel duodecim, hinc quatuordecim vel maior etiam est constituta, prohibitis interim ab eucharistica Communione pueris vel adolescentibus praescripta aetate minoribus. Istiusmodi consuetudo, qua per speciem tutandi decoris augusti Sacramenti arcentur ab ipso fideles, complurium exstitit causa malorum. Fiebat enim ut puerilis aetatis innocentia a Christi complexu divulsa, nullo interioris vitae succo aleretur; ex quo illud etiam consequebatur, ut praevalido destituta praesidio inventus, tot insidiis circumventa, amisso candore, ante in vitia rueret, quam sancta mysteria delibasset. Etiamsi vero primae Communioni diligentior institutio et accurata sacramenta! is Confessio praemittatur, quod quidem non ubique (it, dolendo tamen semper est primae innocentiae iactura, quae, sumpta tenerioribus annis Eucharistia, poterat fortasse vitari. 1 Scäs. XXI. de Communione, c. 4. * Sess. XIII. de Eucharistia, c. 8. can. 9. Nec minus est reprobandus mos pluribus vigens in locis, quo sacramenta!is Confessio inhibetur pueris nondum ad eucharisticam mensam admissis, aut iisdem absolutio non impertitur. Quo fit ut ipsi peccatorum fortasse gravium laqueis irretiti magno cum periculo diu i aceant. Quod vero maximum est, quibusdam in locis pueri nondum ad primam Communionem admissi, ne instante quidem mortis discrimine, Sacro muniri Viatico permittuntur, atque ita, defuncti et more infantium illati tumulo, Ecclesiae suffragiis non iuvantur. Eiusmodi damna inferunt qui extraordinariis praeparationibus primae Communioni praemittendis plus aequo insistunt, forte minus animadvertentes, id genus cautelae a Iansenianis erroribus esse profectum, qui Sanctissimam Eucharistiam praemium esse contendunt, non humanae fragilitatis medelam. Contra tamen profecto sensit Tri-dentina Synodus quum docuit, eam esse „antidotum quo liberemur a culpis quotidianis et a peccatis mortalibus praeservemur“1; quae doctrina nuper a Sacra Congregatione Concilii pressius inculcata est decreto die XXvi. mensis Decembris an. MDGCCCV. lato, quo ad Communionem quotidianam aditus universis, tum provectioris tum tenerioris aetatis patuit, duabus, tantummodo impositis conditionibus, statu gratiae et recto voluntatis proposito. Nec sane insta causa esse videtur quamobrem, quum antiquitus sacrarum specierum residua parvulis etiam lactentibus distribuerentur, extraordinaria nunc praeparatio a puerulis exigatur qui in primi candoris et innocentiae felicissima conditione versantur, mystieoque illo cibo, propter tot huius temporis insidias et pericula indigent maxime. Quos reprehendimus abusus ex eo sunt repetendi, quod nec scite nec recte definiverint, quaenam sit aetas discretionis, qui aliam Poenitentiae, aliam Eucharistiae assignarunt. Unam tamen eandemque aetatem ad utrumque Sacramentum requirit Lateranense Concilium, quum coniunctum Confessionis et Communionis onus imponit. Igitur, quemadmodum ad Confessionem aetas discretionis ea censetur, in qua honestum ab inhonesto distingui potest, nempe qua ad usum aliquem rationis pervenitur; sic ad Communionem ea esse dicenda est, qua euchari-sticus panis queat a communi dignosci ; quae rursus eadem est actas in qua puer usum rationis est asse-quutus. Nec rem aliter acceperunt praecipui Concilii Lateranensis interpretes et aequales illorum temporum. Ex historia enim Ecclesiae constat, synodos plures et episcopalia decreta, iam inde a saeculo XII. paulo post Lateranense Concilium, pueros annorum septem ad primam Communionem admisisse. Exstat praeterea summae aucto- 1 Sess. XIII. de Eucharistia, c. 2. vitatis testimonium, Doetor Aquinas, cuius haec legimus: „Quando iam pueri incipiunt aliqualetn usum rationis habero, ut possint devotionem concipere huius Sacramenti (Eucharistiae), tunc potest cis hoc Sacramentum conferri“ Quod sic explanat Ledesma : „Dico cx omnium consensu, quod omnibus habentibus usum rationis danda est Eucharistia, quantumcumque cito habeant illum usum rationis ; esto quod adhuc confuse cognoscat ille puer quid faciat2. Eumdem locum his verbis explicat Vasquez: Si puer semel ad hunc usum rationis pervenerit, statini ipso i ure divino ita obligatur, ut Ecclesia non possit ipsum omnino liberare3. Eadem docuit S. Antoninus, scribens : „Sed cum est doli capax (puer), cum scilicet potest peccare mortaliter, tum obligatur ad praeceptum de Contessione, et per consequens de Communione1.“ Tridentinum quoque Concilium ad hanc impellit conclusionem. Dum enim memorat Sess. XXI. c. 4: „parvulos usu rationis carentes nulla obligari necessitate ad sacramentalem Eucharistiae communionem“, unam hanc rei rationem assignat, quod peccare non possint : „Siquidem, inquit, adeptam filiorum Dei gratiam in illa aetate amittere non possunt“. Ex quo patet hanc esse Concilii mentem, tunc pueros Communionis necessitate atque obligatione teneri quum gratiam peccando possunt amittere. His consonant Concilii Romani verba, sub Benedicto XIII. celebrati ac docentis, obligationem Eucharistiae sumendae incipere „postquam pueruli ac puellae ad annum discretionis pervenerint, ad illam videlicet aetatem in qua sunt apti ad discernendum hunc sacramentalem cibum, qui alius non est quam verum Icsu Christi corpus, a pano communi et profano, et sciunt accedere cum debita pietate ac religione“Catechismus Romanus autem, „qua aetate, inquit, pueris sacra mysteria danda sint, nemo melius constituere potest quam pater et sacerdos, cui illi confiteantur peccata. Ad illos enim pertinet explorare, et a pueris pcrcunctari, an huius admirabilis Sacramenti cognitionem aliquam acceperint et gustum habeant“". Ex quibus omnibus colligitur aetatem discretionis ad Communionem eam esse, in qua puer panem eucha-risticum a pane communi et corporali distinguere sciat ut ad altare possit devote accedere. Itaque non perfecta rerum Fidei cognitio requiritur, quum aliqua dumtaxat elementa sint satis, hoc est aliqua cognitio ; ncque plenus rationis usus, quum sutliciat usus quidam incipiens, hoc. > Summ. Theol., 3 part., q. 80, a. i), ad 3. 1 In 8. Tliom., 3 p., q. 80, a. 0, dub. (i. 8 Iu 3 IV, 8. Thom., disp. 214, c. 4, ». 43. 4 P. III. tit. 14, c. 2, 8 5. r' Istruzione per quei che debbono la prima volta ammesterei alla S. Comunione. Appcnd. XXX, I’. 11. 0 P. II. De Sacr. lìuchar., n. 03. est aliqualis usus rationis. Quapropter Communionem ulterius differre, ad eamque recipiendam maturiorem aetatem constituere, improbandum omnino est, idque Apostolica Sedes damnavit pluries. Sic fel. ree. Pius Papa IX. litteris Cardinalis Antonelli ad episcopos Galliae datis dic XII. Martii anno MDCCCLXVi invalescentem in quibusdam dioecesibus morem protrahendae primae Communionis ad maturiores cosquc praefixos annos acriter improbavit. Sacra vero Congregatio Concilii, die XV. mensis Martii an. MDCCCLI Concilii Provincialis Rotho-magensis caput emendavit, quo pueri vetabantur infra duodecimum aetatis annum ad Communionem accedere. Neo absimili ratione se gessit haec S. Congregatio do disciplina Sacramentorum in causa Argentinensi dic XXV. mensis Martii anno MDCCCCX ; in qua cum ageretur, admittine possent ad sacram Communionem pueri vel duodecim vel quatnordecim annorum, rescripsit : „Pueros et puellas, cum ad annos discretionis sen ad usum rationis pervenerint, ad sacram mensam admittendos esse“. 1 lisce omnibus mature perpensis, Sacer hic Ordo de disciplina Sacramentorum, in generali Congregatione habita die XV. mensis Iulii a. MDCCCCX, ut memorati abusus prorsus amoveantur et pueri vel a teneris annis Iesu Christo adhaereant, Eius vitam vivant, ac tutelam inveniant contra corruptelae pericula, sequentem normam de prima puerorum Communione, ubique servandam statuere opportunum censuit. I. Aetas discretionis tum ad Confessionem tum ad 8. Communionem ea est, in qua puer incipit ratiocinari, hoc est circa septimum annum, sive supra, sive etiam infra. Ex hoc tempore incipit obligatio satisfaciendi utrique praecepto Confessionis et Communionis. II. Ad primam Confessionem et ad primam Communionem necessaria non est plena et perfecta doctrinae christianae cognitio. Puer tamen postea debebit integrum catechismum pro modo suae intclligentiac gradatila addiscere. III. Cognitio religionis quae in puero requiritor, ut ipse ad primam Communionem convenienter se praeparet, ea est, qua ipse fidei mysteria necessaria necessitate medii pro suo captu percipiat, atque cucharisticum panem a communi et corporali distinguat ut ea devotione quam ipsius fert aetas ad 88. Eucharistiam accedat. IV. Obligatio praecepti Confessionis et Communionis, quae puerum gravat, in eos praecipue recidit qui ipsius curam habere debent, hoc est in parentes, in confessarium, institutores et in parochum. Ad patrem vero, aut ad illos qui vices eius gerunt, et ad confessarium, secundum Catechismum Romanum, pertinet admittere puerum ad primam Communionem. V. Semel aut pluries in anno curent parochi indi-cero atipie habere Communionem generalem puerorum, ad cainque, non modo novcnsilos admittere, sed etiam alios, ((ili parentum confessariive consensu, ut supra dictum est, iam antea primitus de altari sancta libarunt. Pro utrisque dies aliquot instructionis et praeparationis praemittantur. VI. Puerorum curam habentibus .omni studio curandum est ut post primam Communionem iidem pueri ad sacram mensam saepius accedant, et, si fieri possit, etiam quotidie, prout Christus Iesus et mater Ecclesia desiderant, utque id agant ea animi devotione quam talis fert aetas. Meminerint praeterea quibus ea cura est gravissimum quo tenentur officium providendi ut publicis catechesis praeceptionibus pueri ipsi interesse pergant, sin minus, eorundem religiosae institutioni alio modo suppleant. VII. Consuetudo non admittendi ad confessionem pueros, aut nuinquam eos absolvendi, quum ad usum rationis pervenerint, est omnino improbanda. Quare Ordinarii locorum, adhibitis etiam remediis i uris, curabunt ut penitus de medio tollatur. VIII. Detestabilis omnino est abusus non ministrandi Viaticum et Extremam Unctionem pueris post usum rationis eosque sepeliendi ritu parvulorum. In eos, qui ab huiusmodi more non recedant, Ordinarii locorum severe animadvertant. Haec a PP. Cardinalibus Sacrae huius Congregationis sancita SSmus D. N. Pius Papa X. in audientia dici VII. currentis mensis omnia adprobavit, iussitque praesens edi ac promulgari decretum. Singulis autem Ordinariis mandavit ut idem decretum, non modo parochis et clero significarent, sed etiam populo, cui voluit legi quotannis tempore praecepti paschalis, vernacula lingua. Ipsi autem Ordinarii debebunt, unoquoque exacto quinquennio, una cum ceteris dioecesis negotiis, etiam de huius observantia decreti ad S. Sedem referre. Non obstantibus contrariis quibuslibet. Datum Romae ex Aedibus eiusdem S. Congregationis, die VIII. mensis Augusti anno MDCCCCX. D. Card Ferrata, Pntefedus. Ph. Giustini, a secretis. 103. Decretum S. Congregationis Consistorialis de vetita clericis temporali administratione. Docente Apostolo Paulo, nemo militans I)eo implicat se negotiis saecularibus (II Tim. II, 4), constans Ecclesiae disciplina et sacra lex haec semper est habita, ne clerici profana negotia gerenda susciperent, nisi in quibusdam peculiaribus et extraordinariis adiunctis et ex legitima venia. „Cum enim a saeculi rebus in altiorem sublati locum conspiciuntur", ut habet SS. Tridentinum Concilium Sess. XXII. cap. I. de. ref., oportet ut diligentissime servent inter alia quae „de saecularibus negotiis fugiendis copiose et salubriter sancita fuerunt“. Cum vero nostris diebus quamplurima, Deo favento, in Christiana republica instituta sint opera in temporale fidelium auxilium, in primisque arcae nummariae, mensae argentariae, rurales, parsimoniales, haec quidem opera magnopere probanda sunt clero, ab coque fovenda; non ita tamen ut ipsum a suae conditionis ac dignitatis officiis abducant, terrenis negotiationibus implicent, sollicitudinibus, studiis, periculis quae his rebus semper inhaerent obnoxium faciant. Quapropter Sanctissimus Dominus Noster Pius PP. X., dum hortatur quidem praecipitque ut clerus in hisce institutis condendis, tuendis augendisque operam et consilium impendat, praesenti decreto prohibet omnino ne sacri ordinis viri, sive saeculares sive regulares, munia illa exercenda suscipiant retineantve suscepta, quae administrationis curas, obligationes, in se recepta pericula secumferant, qualia sunt officia praesidis, moderatoris, a secretis, arcarii, horumque similium. Statuit itaque ac decernit Sanctissimus Dominus Noster, ut clerici omnes quicumque in praesens his in muneribus versantur, infra quatuor menses ab hoc edito decreto, nuntium illis mittant, utque in posterum nemo e clero quodvis id genus munus suscipere atque exercere queat, nisi ante ab Apostolica Sede peculiarem ad id licentiam sit consequutus. Contrariis non obstantibus quibuslibet. Datum Romae, ex aedibus sacrae Congregationis Consistorialis, die 18. mensis Novembris anno MDCCCCX. C. Card, de Lai, Secretarius. L. f 8. S. Tecchi, Adsessor. 104. Decretum 8. Congregationis de Religiosis de aliqua in novitiatu studiis opera danda. Ad explorandum animum illnmque religiosa per- qui ideo, per unum saltem annum, sub Magistro, spiri-fectione gradati,» imbuendum, Novitiatus institutus est, tualibus tantum exercitationibus totus insumitur. Quum autem experientia constet, adsiduis pietatis officiis, licet opportune variis, adolescentium praesertim defatigari mentem, et ad continuos per diem religionis actus minus intentam atterri plerumque voluntatem ; et (pium in ipso Novitiatu moderata aliqua studiis assi- gnatio possit Novitiis non parum utilitatis afferre, ne dediscant, quae didicerunt, ac re ostendant quales sint ingenio, idoneitate et diligentia ; Sacra Congregatio, Negotiis Religiosorum Sodalium praeposita, in Plenario Coetu Emorum Patrum, dic 26. Augusti 1910 ad Vaticanum habito, sequentia statuit, a singulis Ordinibus et Congregationibus Religiosis apprime servanda : 1. Novitii, privatim, unam horam singulis diebus, festis tantum exceptis, studiis dedicabunt. 2. Studiis praeerunt Magister Novitiorum vel Vice- magister, qui respondente scientia pollere debent, vel, aptius aliquis ex professoribus humaniorum litterarum, qui domi vel prope commoretur. Horum crif, non ultra ter in hebdomada, per unam horam, praeter aliam, quotidie a Novitiis studiis privatim addicendam, Novitios in unum collectos, velati in Schola, instruere aut saltem eorum progressus in studiis exquirere. 3. Quamvis haec ut veri nominis schola censeri nequeat, non tamen velati merum mortificationis exercitium habeatur. Ita igitur fiat, ut, inde, Novitii omni cum diligentia in eam incumbant ac verum fructum ex eadem percipiant; hinc autem, Magistri apta methodo studia moderentur, de uniuscuiusque tyronis talento ac sedulitate indicium adipiscantur et progressum curent. Genus autem studiorum cuiusvis Ordinis vel Congregationis naturae respondeat. Linguae patriae, et pro Novitiis Ordini sacro destinatis, linguae lati nae quoque ac graecae studium commendatur, sive per repetitionem eorum, quae iampridem Novitii didicerunt, praesertim grammatices, sive per lectionem eorum sanctorum Patrum et antiquorum Ecclesiae auctorum, quos litteris quoque enituisse constet, v. g. S. Ambrosii, 8. Augustini, 8. Hieronymi, Lactantii, 8. loannis Chrysostomi, Ensebii et similium; item Evangeli! 8. Lucae et Actuum Apostolorum, graece conscriptorum. Scripta quoque exercitia, v. g. extemporalia, exempla Mariana, magna cum utilitate accedere poterunt. Quae quidem omnia et alia, sive patrio sive latino sermone redacta, ut Novitii e suggestu legant vel memoriter recitent summopere convenit, ad veram pronutiationem et, quamdam publice dicendi dexteritatem adquirendam. Item opportunum erit, ut Novitii inter se colloquentes, loco patrii sermonis, lingua aliquando utantur latina, qua poterunt etiam interdum breves sermones vel catecheticas instructiones ad sodales habere. 4. Qui scholae praeest adnotet, in scriptis, cuiusvis Novitii diligentiam ac progressus, et horum, item scriptum, mittat ad Superiorem Generalem vel Moderatorem Provincialem testimonium, reliquis addendum, antequam Novitii, expleto Novitiatu, ad professionem votorum admittantur. Quae omnia Sanctissimus Dominus noster Pius Papa Decimus, referente infrascripto Subsecretario, confirmare dignatas est, die 27. Augusti 1910. Contrariis quibuscumque, etiam speciali mentione dignis, minime obstantibus. Datum Romae, ex Secretaria eiusdem Sacrae Congregationis, die 27. Augusti 1910. Er. .1. C. Card. Vives, Praefectus. Franciscus Cherubini. L. t 8. Subsecretarius. 105. Decretum 8. Congregationis de Religiosis quoad Sacerdotes comitantes praesidem capituli in electione priorissae. Eminentissimi Patres Sacrae Congregationis, Negotiis Religiosorum Sodalium praepositae, in Plenario Coetu, ad Vaticanum habito dic 26. mensis Augusti 1910, quaestioni saepe agitatae, si et quot Sacerdotes sociare sibi debeat Episcopus vel Praelatus Regularis, qui praeest Monialium Capitulo, ad eligendam Abbatissam vel Priorissam Monasterii coacto, re mature perpensa, responderunt : „In electionibus Abbatissae aut Priorissae, sive Monasterium subjiciatur Episcopo, sive Praelato Regulari, singula vota Monialium in urna clausa colligantur et a Praelato Praeside cum duobus Sacerdotibus scrutatoribus aperiantur; quod si gravi de causa, vota oretenus dentur, id fiat coram Praelato, adsistentibus tamen Sacerdotibus scrutatoribus. Sacerdotes, de quibus agitur, sint maturae aetatis et probatae virtutis. Attamen uti scrutatores aut socii Episcopi vel Praelati non admittantur ipsi Monialium Confessarli ordinarii“. Quae omnia Sanctissimus Dominus noster Pius Papa X. referente infrascripto Subsecratario dic .27. eiusdem mensis Augusti 1910, rata habere et confirmare dignatus est. Contrariis quibuscumque non obstantibus. Datum Romae, ex Secretaria Sacrae Congregationis do Religiosis, die 27. Augusti 1910. Er. J. C. Card. Vives, Praefectus. Franciscus Cherubini, Subsecretarius. 1 (Xi. Eidesleistung im Sinne des päpstlichen Motu proprio ,,Sacrorum antistitum,1 umit 1. September loto. Infolge Erlasses des F. B. Konsistoriums vom 28. Noveniber 1910, Z. 5561, versammelte sich am II. Advent-svnntag den 4. Dezember 1910 um '/,,12 Uhr vormittags die Stadtgeistlichkeit von Marburg in der Semiuarskirche zum Hl. Aloisius, um gemäß dem Austrage des Heiligen Vaters Pins X. (cfr. Kirchl. Verordnungs-Blatt für die Lavanter Diözese, 1910, XI., Abs. 91 und 92, Seite 149-159) eidlich das Versprechen abzugebeu, sich vor den verderblichen Zeit-irrtünimern in Sachen des Glanbeus und der Sitten, zumal vor den irreführenden Grundsätzen des Modernismus gewissenhaft in Acht nehmen und hüten zu wollen. Die in Marburg anwesen-den, nicht verhinderten Mitglieder des Welt- und Regnlarkterns, 44 an der Zahl, bezogen, mit Chvrrvck bekleidet, ihre Plätze in den Bänken des Kirchenschiffes. Bei der Ankunft Seiner Fnrstbischöflichen Gnaden des Hochwürdigsten Oberhirten sangen ans dem Kirchenchorc die Priesterhansalnmnen recht wirknngs-vvll die Papsthymne von H. Oberhoffer. Nach Anlegung der Pontifikalgewänder hielt der Hoch-würdigste Ordinarius eine, die hohe Bedeutung des vvrznnch-mcnden heiligen Aktes erläuternde lateinische Ansprache, worauf von allen Anwesenden das Tridentino-vatikanische Glaubensbekenntnis und die Eidesformel gegen den Modernismus laut itnb gemeinschaftlich gebetet bezw. verlesen wurde. Die den Schwur enthaltenden Schlußworte sprach zunächst, die rechte Hand auf das Evangelienbnch legend, der Hochwürdigste Oberhirt mit lauter Stimme, dann taten dies, je drei oder zwei zugleich, nacheinander alle übrigen Priester, welche zugleich die eigenhändig unterschriebenen Eidesformeln abgaben. Der Lobhymnus Laudate Dominum von C. Ett beschloß die ergreifendernste heilige Handlung. In ähnlicher Weiie vollzog sich die Eidesleistung mit darauffolgenden Montag, den 5. Dezember 1910, um 11 Uhr vormittags in der Kathedralkirche, allwo sich zufolge eines mit dem obzitierten gleichzeitig erfolgten Konsistorialerlasses die Herren Dechante der Diözese (zwei haben ihr Fernbleiben entschuldigt) und fünf am Vortage verhindert gewesene Franziskaner-ordensprieslcr eingefnnden hatte». Im Anschlüsse an die Eides-ablegnng fand in der F. B. Ocdinariatskanzlci unter dem Vorsitze Seiner Fürstbischöflichen Gnaden eine Konferenz statt, bei der wichtige Diözesangelegcnheiten zur Besprechung gelangten und wobei für das Jahr 1911 eine Diözesansynode angekündigt tvttrde. Bei dieser Gelegenheit untrdett die Dechante durch Ordinariatsdekret vom 5. Dezember 1910, Z. 5670, zur Abnahme des Glaubensbekenntnisses und des vorgeschriebenen Eides vonseiten der unterstehenden Dekanatsgeistlichkeit delegiert und beauftragt, die Unterzeichneten Eidesformnlarien bis zum 31. Dezember d. I. dem F. B. Ordinariate einznliefer». Zn Mittag waren die auswärtigen Herren Dechante Gäste Seiner Fürstbischvstlichen Gnaden. Die Namen der Priester, die ihrer Pflicht genüge getan, werden in ein eigenes Verzeichnis eingetragen, und die unterfertigten Eidesformnlarien in einem besonderen Fach des Fürst-bischöflichen Archivs hinterlegt werden. Die anläßlich der beidesmaligen Eidesleistung gehaltene Ansprache des Hochwürdigstcn Ordinarius hatte folgenden Wortlaut: Allocutio, ante professionem fidei ac recitationem formulae inris-iurandi, in Motu proprio Sacrorum Antistitum die 1. Septembris 1910 praescriptae, ad venerabilem Clerum habita in maioris seminarii ecclesia s. Aloysii, die 4. Decembris 1910. Instaurare omnia in Christo. (KphoS. 1, 10). In Domino pie congregati! Ut praesens actio nostra clarior evadat, dicam aliqua verba introductoria. Sanctissimus Dominus noster Pius, divina providentia PP. X., in magna sua vigilantia et cura pro grege dominico videbat et observabat, quam perniciosum semen indesinenter seminare inimicum hominem non solum in agro huius mundi, qui in maligno positus est, verum etiam in Ecclesia ipsa. Errores namque gravissimi sparguntur, qui longe erunt perniciosiores, si de disciplinis agitur sacris, si de sacra Scriptura interpretanda, si de fidei praecipuis mysteriis, de sacramentis, si de hierärchia, divinitus instituta. Dolendum autem vehementer, inveniri etiam inter catholicos non ita paucos scriptores, qui fines, a ss. Patribus et ab ipsa sancta Ecclesia statutos, transgrediendo sub altioris intclligentiae specie et historicae considerationis nomine eum dogmatum progressum quaerunt, qui reipsa eorum corruptela est. Ne huius generis errores, qui quotidie inter fideles propagantur, in eorum animis radices figant ac fidei sinceritatem et integritatem corrumpant, Beatissimus Pater Pius X. generali decreto sacrae romanae et universalis Inquisitionis Lamentabili rane exitu de die 3. Iulii 1907 sexaginta quinque errores, id est propositiones in syllabum collectas, reprobavit et proscripsit '. Damnatae theses sunt praecipui errores reformismi vel modernismi. Praeterea Summus Pontifex fundamentali epistola en cyclica Parcendi dominici (/reyir de die 8. Septembris 1 ( 'tr. Folium officiale dioecesis Lavantinae de die 15. Aug. 1907. Num. IX. 08. pag. 105 — 107. 1907 fiilsas modernistarum doctrinas egregie dilucidavit aperteque profligavit’. Hae litterae encyclieac de modernistarum fal-o systemate nomen Papae Pii X. — si quid in mea tenuitate opinor — immortale reddiderunt. De celebri hac enuntiatione supremi Doctoris christianitatis, quippe quae Motu proprio Praedantia Scripturae sacrae dc die 18. Novembris 1907 characterem doctrinae infallibilis — uti ex cathedra definitae — accepit3, in congressu Testium synodalium, die 31. mensis Martii 1908 in nostra residentia celebrato, fusius tractavimus. Legatis, quaeso, et perlegatis copiosam et perspicuam relationem, desuper factam !" Proh dolor ! Pontifex Maximus exantlatis suis laboribus non plene saltem ac perfecte assecutus est finem, quemsibi proposuit. Bonum Pastorem non omnes audierunt oviculae et agni. Quamobrem Motu proprio Sacrorum Antistitum de dic 1. Septembris 1910 salutares statuit leges ad modernismi periculum propulsandum. In Domino Dilecti! Vehementer opto et cupio, suadeo et adhortor, ut sedulo legatis et relegatis apostolicas hasce dispositiones et ordinationes ! Relate ad studia theologica vult probeque mandat Summus Pontifex, ut philosophia scholastica studiorum sacrorum fundamen ponatur. Philosophia scholastica, quam sequendam praescribit Magister infallibilis, ea intelligitur, quae a sancto Thoma Aquinate est tradita et a Leone XIII. piae memoriae summis laudibus sancita et instaurata. — Hoc ita posito philosophiae Christianae fundamento, theologicum aedificium extruatur diligentissime ! Tradendae sunt omnes' disciplinae theologicae et pro opportunitate etiam profanae. Vcrumtamen doctores, qui modo quopiam modernismo imbuti apparent, a docendi munere arceantur, et si eo i am funguntur, removeantur; item qui modernismo clam aperteve favent aut modernistas laudant eorumque culpam excusant; aut ecclesiasticae potestati, in quocumque ea demum sit, obedientiam detractant; item qui in historica re vel archeologica vel biblica student nova. 1 Idem de die 25. Octobris 1907. Num. XI. 86. pag. 121 —140. 1 „Ad haec, audentiores quotidie spiritus complurium modernistarum repressuri, qui sophismatis artitieiisque omne genus vim cfticacitatemquo nituntur adimere 11011 decreto solum Lamentabili sine, exitu .. verum etiam litteris encyclicis Nostris Pascendi Dominici, gregis .. Auctoritate Nostra Apostolica iteramus conftrmamusque tum Decretum illud.. tum Litteras eas Nostras encyclicas, addita excommunicationis poena adversus contradictores“. Cfr. Folium officiale dioecesis Lavanti nae de dio 2. Decembris 1907. Num. XII. 87. pag. 141 sq. — Dr. Anton Miehelitsch, Der biblisch-dogmatische „Sylla-lus“ Pius X. samt der Enzyklika gegen den Modernismus und dom Motu proprio vom 18. November 1907. Graz, 1908. Pag. 401 sq. 3 Folium officiale d i oec. Lavant, .de dic lo. Maii 1908. Num. V. 47. pag. 84— 96. Lpiscopormn officium religiosum est modernistarum scripta prohibendi, quominus legantur. Quem in finem recen-sores librorum destinentur. Tale institutum in nostra dioecesi i am dudum existit. Ad errores i ani diffusos repellendos atque ad impediendum, quominus ulterius divulgentur, consilium a vigilantia decernendum, cuius sit pervigilare, an et quibus artibus novi errores serpant aut dissiminen-tur, nee n >n Episcopum docere desuper. Eiusmodi consilium pariter in dioecesi nostra iam pridem constitutum est. Umbrorum Episcopi iam iamque 1849 tale Officium pro suis districtibus decreverunt. Sacerdotum conventus Praestites .> posterum haberi non siverint, nisi rarissime. Quod si permittant, nulla rerum tractatio fiat, quae ad Episcopos Sedemve apostolicam pertinent. Omnibus autem sacerdotibus animo ne excidant, quae Leo XIII. gravissime commendavit: „Sancta sit apud sacerdotes Antistitum suorum auctoritas; pro certo habeant sacerdotale munus, nisi sub magisterio Episcoporum exerceatur, neque sanctum ncque satis utile ncque honestum futurum.“1 Successor s. Petri porro instruit hortaturque clericos, ut sacris disciplinis et scientiae asceticae omnem navent operam. Ne vero aliis quaestionibus consectandis tempus terant et a studio praecipuo distrahantur, omnino vetat, diaria quaevis aut commentaria, quantumvis optima, ah eisdem legi, onerata moderatorum conscientia, qui, ne id accidat, religiose non caverint. Visibilis Christi Vicarius deintus salutaria statuit praecepta de sacra praedicatione, commendando potissimum Ordinariis praeclarum documentum, quod Leo XIII. felicis recordationis a sacra Congregatione Episcoporum ct Regularium die 31. mensis lulii anno 1894 ad Ordinarios Italiae atque ad religiosarum familiarum congregationumque moderatores mitti iussit. Tollite et legite et lecta observate ! Caeterum in Synodo nostra dioecesana anno 1900 celebrata propriam constitutionem de salutari praedicatione verbi Dei publicavimus.2 Sic Sanctissimus Dominus noster Pius PP. X. in praeclaro Motu proprio Sacrorum Antistitum omni chari-tate et severitate instruxit Clerum et saecularem et regularem. Istud documentum est velut quoddam luminare, lucem diffundens supernam ad detegendas ambages errorum modernistarum diabolica astutia absconditas, simulque aptissimum ad eas omnino evertendas. Quo facto, Sanctitas Sua potuit finem facere Motus proprii, sed tamen non fecit, bene humanam noscens fragilitatem, quae nimis facile obliviscitur monitionis et adhortamenti. Hinc media quoque efficacissima et aptis- 1 Litterae encycl. Nobilissima de die 8. Februarii 1881. ‘‘ Actiones et constitutiones Synodi Lavant. Marburg!, 1901. Cap. XXVIII. pag 218-230. sinui praebuit ad infernales hostium impetus firmiter propulsandos. I t suspicio segregetur omnis clanculum se inferentis modernismi, praecepit feliciter et gloriose Ecclesiam Christi gubernans Papa-rex, ut singuli professores s. Theologiae, anno ineunte, Antistitibus textum praelectionum exhibeant et ut deinde per annum ipsum exploretur sua cuiusque magisterii ratio. Insuper praescripsit strenuus fidei vindex, ut quilibet doctor praeter fidei professionem iuxta formulam T r i d en t i n o- V uti canam etiam iusiurandum det Praesuli suo secundum formulam Motui proprio adnexam, et subscripto nomine. Consimiliter hoc iusiurandum, praemissa Fidei professione per formulam a sanctae memoriae decessore Pio IV. decretam, cum adiectis definitionibus Concilii Vaticani, Episcopo suo dare debent clerici, maioribus ordinibus initiandi, porro confessarli, contionatores, parochi, canonici, beneficiarii ante ineundam beneficii possessionem, officiales in curiis episcopalibus, ecclesiasticis tribunalibus, haud exceptis Vicario generali et indicibus, adlccti concionibus habendis per quadragesimae tempus, religiosarum familiarum congregationumque moderatores et doctores, antequam ineant officium. Professionis fidei editique iurisiurandi documenta, rite subscripta, peculiaribus in tabulis apud curias episcopales adserventur. Si quis autem, quod Deus avertat, iusiurandum violare ausus fuerit, aut iurisiurandi formulam subscribere renuerit, ad Sancti Officii tribunal illico deferatur. Ego ergo una cum sacerdotibus pastoratione in hac urbe fungentibus impraesentiarum tum professionem fidei tum iusiurandum emittere volo, clara voce respectivas formulas legendo. Professio fidei est actus summae religionis, Deo Teruno bene placens et pro nobis' meritorius. Exinde nolumus, et si possumus, omittere adeo salutarem actum. Et juramentum non est solummodo actus meritorius obsequii debiti erga potestatem ecclesiasticam, sed est sollemnis et publicus actus divini cultus. Crastino die fidem profitebuntur et iusiurandum Antistiti suo praestabunt reverendi Domini Decani, ut ita per proprium decretum delegari possint ad recipiendam professionem fidei et ad adigendum juramentum. Caetera autem, sive ad praedicta mandata sive ad alia novissime edita iussa Pontificia respicientia, in Synodo disponam, quam iuxta Caeremoniale Episcoporum (lib. I. cap. XXXI. num. 3. Edit. Ratisbon. 1880. pag. 115) in festo Epiphaniae anno proxime venturo pronuntiaturus ac Deo dante mense Augusto celebraturus sum. Venerabiles animarum rectores 1 Nos scintilla amoris erga sanctam matrem Ecclesiam inflammati et adusti ncc non theologalibus ac moralibus virtutibus armati, unitis viribus, strenue decertabimus contra insurgentes confinilo hostes Ecclesiae, imprimis contra recentiores, qui modernistae vocantur quique callido et serpentino more virus errorum pestiferum disseminantes fundamenta sanctae Ecclesiae subvertere fidemque, pretiosissimum thesaurum, e cordibus fidelium clam eripere conantur. Subintroierunt enim quidam homines, ut cum s. apostolo Iuda Thaddaeo lamentemur, impii, Dei nostri gratiam transferentes in luxuriam et solum Dominatorem nostrum Iesum Christum negantes. (Iudae epist. cath. v. 4). De modernismo, quod nos attinet, actum est. Roma locuta, causa finita. Utinam et erroris tinis sit omnibus locis ! Corda nostra pro ISentissimo Patre semper palpitabunt et se movebunt; labia nostra concorditer sanctae matris Ecclesiae ei usque visibilis in terris Capitis inra depraedi-cnbunt, defendent et contra impiorum insultus hominum vindicabunt; omnes nostrae vires pro doctrina Christi Domini sarta tectaque servanda ex integro occupabuntur et impendentur. Quo vehementiores exurgunt hisce temporibus impetus contra sanctam Ecclesiam catholicam, eius supremum Caput et Pastorem eiusdemque inra, eo ferventiores erunt nostrae orationes ad thronum Altissimi, eo intensior conatus laborque noster pro tuendo in terris regno divino. Nos numquain modernistarum doctrinae recipiemus ulla capita. Nos libenter sequemur monitionem, a s. Paulo Timotheo datam : Tu autem, o homo Dei, haec juge . . . Certa bonum certamen fidei ! (I. Tim. fi, 11. 12). Bonum depositum custodi per Spiritum Samium, qui habitat in nobis. Formam habe sanorum verborum, quae a me audisti in fide! (II. Tim. 1, 13. 14). Atquc etiamsi postuletur a nobis, ut utilium conventionum grafia aut spe convertendae multitudinis ad causam religionis de doctrinis gratificemur aliquid corruptis mundi opinionibus, unusquisque nostrorum sibi dieta putabit, quae gentium Doctor discipulo suo inculcavit : Praecipio tibi coram Deo, qui vivificat omnia, et coram Christo lesu, qui testimonium reddidit sub Pontio Pilato, bonam confessionem: ut, serves mandatum sine macula, irreprehensibile usque in adventum Domini nostri lesu Christi. (I. Tim fi, 13. 14). „Quando apud homines in pretio esse cessabit incorruptibilis haec doctrina“, sic sermocinatus est Pius X. in audientia PP. Franciscalium die 10. Novembris huius anni 1910, „quando purae ct incontaminatae veritatis regnum desierit in mundo, tune Deus excitabit iterum Filium suum, quem suis temporibus ostendet beatus et solus potens Ilex regum. Interim nostrum est, qui eius legatione fungimur, depositum integre inviolateque servare usque ad adventum Domini ultimum, cum Hilario sancto exclamantes : Melius est mihi in hoc saeculo mori, quam, alicuius potentia dominante-castam veritatis corrumpere virginitatem. “ Nos, fratres et (ilii dilectissimi, vitae sanctitatem cum doctrinae puritate atipie integritate coniunctam servabimus, si Deiparae labis nesciae cultum assidui fovebimus. Per ipsam enim, quae est speculum iustitiae et sedes sapientiae, omnia nos habere voluit Omnipotens. Pergat, quaesumus, coeli Regina et advocata nostra omniumque gratiarum sequestra, semper Virgo Maria, materno nobiscum fungi munere ae serius ocius carne exutis det lesum intueri, non tremendae maiestatis Regem ac severissimum Indicem, sed Salvatorem propitium, Amicum serenum, misericordem Fratrem ! Amen et ita fiat ! 107. Volkszählung für Aie hvchlöblichc k. k. Stutthallerei iit Graz hat unterm S. Dezember Iß 10, Z. 12,/17;, 1910 nachstehendes Schreiben anher gerichtet: „Gemäß der §§ 19 und 23 der Volkszählungsvorschrift vom 29. März 18G9, R. G. Bl. Nr. 67, ist bei der bevorstehenden Volkszählung jedem Anzeigezettel, bezw. Aufncihtns-bogen, in welchem ein in^den'Jahren 1891 bis einschließlich 1901 geborener männlicher vsterr. Staatsangehöriger vorkomntt, ein stempelfrei und unentgeltlich zu erfolgender Auszug ans dem Geburtsbnche (Form. V. der Min. Vdg. vom 20. August 1910, R. G. Bl. Nr. 148), beizuhesten. Es werden daher an sämtliche Pfarrämter von Parteien und späterhin von Behörden Ansuchen um Aussolgung solcher Gebnrtsmatrikenanszüge gestellt werden. Die hiefür erforderliche Form wird jedem Pfarramte von derjenigen pol. Behörde 1. Instanz, in welcher das betreffende Pfarramt seinen Sitz Hat, in einigen Tagen unter Anschluß eines Ersuchsschreibens nach beiliegendem Muster zngehen. das Jahr 1910. Das hochwnrdige F. B. Ordinariat wird ersucht, die Pfarrämter im Wege des Diözesaublattes und ans sonst geeignet erscheinende Art einzuladen, daß sic den an sie gerichteten Ansuchen von Parteien und Behörden um Ausfertigung von Gebnrtsmatrlkeiianszügen ehestmöglich entsprechen und sich hiebei der von den Behörden beigestellten Formulare bedienen mögen. Die Statthaltern ersucht die dortseits in dieser Richtung getroffene Verfügung hieher mitteilen zu wollen." Im Nachhange zur hierämtlichen, im Kirchlichen Verordnungs-Blatte vom 20. September 1910, X. Abs. 87, enthaltenen Weisung werden die F. B. Pfarrämter beauftragt, den ait sie gerichteten Ansuchen von Parteien und Behörden 11111 Ausfertigung von Gebiirtsmatrikenauszügeu in der hiefür erforderlichen Form ehestmöglich und willfährig zu entsprechen und sich hiebei der von den Behörden beigestellten Formulare zu bedienen. 108. Schatzgräber-(Gntierro)-Schwindcl. Aie hochlöbliche k. k. Statthaltern in Graz Hat unterm 11. November 1910, Zl. lä38i/4 1910, nachstehende Zuschrift anher gerichtet: „Inhaltlich eines dem k. it. k. Ministerium des Äußern . zugekominenen Berichtes der k. it. k. Botschaft in Madrid waren die auf ein energisches Einschreiten der königlich-spanischen Behörden gegenüber dem Schatzgräberunfug (sogenannten Entierrv Schwindel) gerichteten Interventionen dieser Botschaft nicht von dem gewünschten Erfolge begleitet. Auf Grund des Erlasses des k. k. Ministerium des Innern vom 24. Oktober 1910 Z. 39.842 werden den Unter-behörden gleichzeitig die nötigen Weisungen wegen neuerlicher Warnung der Bevölkerung erteilt. Die Statthalterei beehrt sich auch an das hochwürdige fürstbischöfliche Ordinariat nochmals das Ersuchen zu richten, citte wiederholte Belehrung der Bevölkerung im Sinne der H. ä. Zuschrift vom 22. Mürz 1908 Z. l7ll0/i durch die Seelsorger gefälligst veranlassen zu wollen." Unter Hinweis ans die im Kirchlichen Verordnungs-Blatte vom 10. Mai 1908, V. Abs. 48 erlassenen Weisungen werden die hochwürdigen Herren Seelsorger nochmals beauftragt, bei sich ergebender Gelegenheit die Bevölkerung auf diese Art des Betruges aufmerksam zu machen und sie dahin zu bringen, daß sie derartige Briefe unverzüglich dem nächsten Gendarmerie-Posten oder der politischen Behörde übergibt. 109. Kaj 8 staro mašno opravo? Skoro pri vsaki župnijski cerkvi in podružnici sc najdejo stara cerkvena oblačila, ki sc že leta in leta več ne rabijo ter prlinijo v kaki omari ali v kakem kotu na podstrešju. To ni spodobno za reči, ki so mnogo let služile za najsvetejše skrivnosti, a tudi ni umestno, da bi se kar tako sežgale, ker morda le imajo kako umetniško in zgodovinsko vrednost. A )e strokovnjak more dognati njih muzealno ceno. Dostikrat so že predmeti iz prve polovice 19. stoletja važni, koliko bolj še oni iz sta rej šili dol)! Četudi večkrat ne zasluži ves mašni plašč ali pa cela alba, da sc shrani, se pa dobijo od njiju vzorci svilnatega blaga, trakov, čipk itd., ki se potem v muzeju zberejo in razstavijo po dobah, blagu in provenienci1. Zato naroča kn. šk. ordinariat, da se mu pri priliki vse- podobne reči pošljejo za kn. šk. lavantinski muzej. ’ O starih mašnih oblačilih glej lepi članek jezuita. J. Brauna v knjigi : Itanftl, Kunsthistorische Studien. Graz, 11)10. (Zur Aufbewahrung und Restauration der Paramente str. 20 32). 110. 0 zbiranju slik in razglednic za župnijsko kroniko. Kako velike važnosti je župnijska kronika, se je že večkrat poudarjalo v zaukazniku, in kako je neprijetno, če novi župnik pri nastopu najde nepopolno in površno kroniko, to pa je že občutila več ali manj večina dušnih pastirjev. Kronist ne piše za sebe, ampak za naslednike. Na nje se mora ozirati že pri zbiranju gradiva. Tu je treba opozoriti posebno na ilustro-vanje kronik. Mala slika kake cerkve več pove kakor dolg opis. Zato se naj zbirajo : 1. stari bakrorezi, lesorezi in kamnotiski, ki predstavljajo sv. podobo kake nekdaj slavne božje poti ali cerkve; 2. vse sv. podobice, ki se dandanes o priliki žegnanja ali cerkvenih shodov od kramarjev okoli cerkve kupujejo ; 3. vse razglednice s podobo domačih cerkev in sicer od prve do zadnje izdaje. Vse take podobe sc silno naglo v prometu porazgubijo, od nekaterih že ni dobiti več no enega izvoda. S časom bodo taka „unica“ dosegla tudi visoko kupčijsko ceno. Vinarji, ki se za nje izdajo, so dobro naložen kapital. ►Se večja pa bo njih kulturna vrednost v kronikah. Crez sto in več let bodo imeli ravno tako veljavo za naslednike kakor dandanes za nas kaka porjavela in raztrgana bakrorezna sličica iz IS. ali 17. stoletja. V kronikah se take podobe lahko prilepijo ali z vogli v zato narejene poševne zareze zataknejo. Tudi bi bilo hvalevredno, če bi se od vseh takih slik in razglednic poslal po eden izvod na naslov kn. šk. lavantinskega muzeja. Gotovo se bodo s časom za tak kulturen drobiž ustanovile državne in deželne centrale, a še lepše je, če duhovščina kakor v srednjem veku tudi dandanes kaže lastno inicijativo na, kulturnem polju. 111. Verwendung mm Gteruil "21 ber diesen Gegenstand tu urbe bereits im Jahre 1909 Nr. X, Abs. 83 dieser Blätter gesprochen und darauf hingewiese», das; sieh das Eternit zur Entdeckung kirchlicher Gebäude nicht eignet und bei einem eventuellen Brand die Löschaktwnen sehr erschwert, wenn nicht unmöglich inacht. Dasselbe nämlich springt bei hoher Temperatur, wenn es mit Wasser in Berührung kommt, mit großer Gewalt in kleine Splitter und bringt die Löschmannschaft in Lebensgefahr, sobald sie sich dem Brandobjekte nähert, um ans demselben Geräte oder Tiere zu retten. Nun hat sich die k. k. Zentralkommission für Kunst-und historische Denkmale unter dem 17. August 1910, Zl. 2967, anher gewendet mit dem Ersuchen, den hochwürdigen Diözesanklerns darauf aufmerksam zu machen, daß die Ber- bei kirchlichen Kauten. Wendung von Eternit zur Deckung kirchlicher Gebäude sich nicht eigne und daher in Hinkunft zu unterbleiben habe. Es werden somit die hochwürdigen Herren Seelsorger dies bei eventuellen Neubauten oder Neneindecknngen kirchlicher Bauobjekte sich vor Augen halten müssen, insbesonders auch ans dem Grunde, daß der Eternit den Eindruck gerade kirchlicher Bauwerke, an die ja wegen ihrer Bestimmung zu allen Zeiten besonders hohe ästhetische Anforderungen gestellt werden, schwer schädigt, indem er in keine Landschaft paßt, vielmehr eine jede mit seinem stets gleichbleibenden, einförmigen, grauen Ton zerreißt ttttb der ästhetischen Wirkung alter Baudenkmale, wie es Kirchen zumeist sind ober werden, empfindlichen Eintrag macht. 112. Škofijska Bi rm ova nje in kanon iško obiskovanje v Ljutomerskem dekanatu se je vršilo od 29. julija do 4. avgusta 1910. Prevzvišeni nadpastir so dospeli dne 29. julija popoldne k Sv. Križu, kjer .lili je na kolodvoru pričakoval g. dekan Martin Jurkovič z duhovščino. kronika. Pri sprejemu so .lih za domačim dušnim pastirjem pozdravili : v imenu veteranskega društva načelnik Ivan Magdič, v imenu ognjegascev iz več občin župan v Stari-vasi in načelnik krajnega šolskega sveta Jož. Rožman, v imenu šolske mladine učenka Frančiška Jurinec in učenec Alojz Kosi, in poklonil so Jim je ondotni rojak giinn. prof. dr. Jos. Križan. Po slovesnem vhodu, pri katerem je bila zlasti v obilnem številu zastopana Marijina družba, je bil v cerkvi blagoslov in za njim šolarski izpit ; zvečer pred župniščem veličastna bakljada, petje pod vodstvom g. nadučitelja Antona Herzog in tamburati j o pod vodstvom Frančiška Dunaj. Drugi dan so premilostljivi nadpastir posvetili na novo pozlačen srebrn kelih, darovali sveto mašo, oznanjevali božjo besedo, opravili molitve za rajne in birmali 590 otrok. Pri cerkveni slovesnosti je bilo navzočnih 17 duhovnikov, med njimi več Križevskih rojakov. Napisi na slavolokih so sc glasili : Blagoslovljen Vaš prihod, naj bode vselej in povsod ! Benedictus, qui venit in nomine Domini ! Hvaljen bodi Jezus Kristus! Križevski župljani ponižno pozdravljajo svojega višjega Pastirja ! Fece, ‘ sacerdos magnus ! Bodite srčno pozdravljeni, naš milostljivi nadpastir ! Srečno pot Vam podeli Bog, Zveličar naš Gospod! Kri-ževska fara Vam kliče : Bog plati, Oj v mìe se srečni, zdravi večkrat! ! Na potu v Ljutomer je voz Pre-vzvišenega od župnijske meje naprej spremljalo 12 jezdecev, katere je vodil posestnik Mat. Babič. Ob cesti in zlasti pri vaških kapelah so bile zbrane velike množice vernikov, ki so radostno pozdravljali nadpastirja ter prosili svetega blagoslova. V Ljutomeru so Jih za dekanom in duhovščino pozdravili : gg. okr. glavar Franc plemen. Bo»vani, načelnik okr. zastopa Jož. Rajh v imenu županov vse fare, ravnatelj Jan. Robič v imenu učiteljstva, učenka Ana Horvat v imenu šolsko mladine, načelnik veterancev Alojz Rajh v imenu gasilcev in ljutomerskega veteranskega društva, kateremu so prevzvišeni knez pro-tektor ali pokrovitelj, mladenič Jan. Ribič in mladenka Mar. čuješ v imenu Marijinih družb ; vrhutega so se Jim poklonili zastopniki raznih uradov. Zvečer jo veteransko društvo priredilo pred župniščem serenado, pri kateri je vrlo sodeloval pevski zbor g. Frančiška Zacherl. Dne 31. julija je bilo k sklepu cerkvenega opravila, katerega se je udeležilo 18 duhovnikov, med njimi župnik Ivan Ivko s pomočnikom L. Buri čem iz Štrigovc, birmanih 1101 otrok. Med obedom je bila poslana brzojavna čestitka celjskemu opatu Fr. Ogradijo, ki je isti dan obhajal zlato mašo. Istočasno je od tam došel brzojavni pozdrav, na katerega so nadpastir nemudoma odgovorili. (Brim. Cerkveni zaukaznik, 1910. Štev. IX. str. 140). Slavoloki so nosili te napise : Hvaljen bodi Jezus Kristus! Noršinska vas v veselju sc vnema, Višjega Pastirja radostno sprejema ! Slava, slava, nadpastir, Našega veselja vir ! Ustanovil Bog je Cerkev : Lavantinske ključ je Vam izročil ! Oremus pro Antistite nostro Michaele ! Naj za trud Vam, Ekscelenci, V nebu pletejo se venci ! Večje časti nima hiša, Da sc klanja nadpastirju ! O Marija, varuj nam našega kneza in škofa : sveti Rok in Seba- stijan, izprosita Jim trdnega zdravja ! Ekscelenca, blagoslovite nas ! Z Bogom, Ekscelenca: na srečno svidenje 191(1 ! — Na potu iz Ljutomera k Mali n e d e 1 j i je Pre vzvišen ega na Kamenščaku pričakovala in pozdravila Cezanjevska šolska mladež, od Radoslavec naprej pa Jih je spremljalo 38 jezdecev pod vodstvom Alojzija Razlag do malonedeljske cerkve, kjer so Jih pozdravili: domači župnik, nadučitelj Sim. ( Valite, učenka I. Kežmali. Dne 1. avgusta so nadpastir Maloncdeljčanom v spomin na sveto birmo blagoslovili kipa Srca Jezusovega in Srca Marijinega ob straneh glavnega altarja ondulile župnijske cerkve, na steno slikani podobi Marije v nebo vzete in in sv. Antona Pad., ter novo bandero s podobami presv. Trojice, sv. Cirila in Metoda. Birmancev je bilo 383. V tej župniji je bilo na slavolokih čitati te napise : Slava njemu, ki pride v imenu Gospodovem ! Veseli nas Vaš prihod! Nedeljska fara v veselju se vnema, Vas, višga Pastirja radostno sprejema! Ecco, sacerdos magnus! Angelj Gospodov naj Vas spremlja ! Boga Vas milost spremlja naj povsod, Kakor Vas naše spremljajo želje ! — Prav veličasten je bil prihod in sprejem nadpastirja v staroslavni, nekdaj dekanijski fari S v. J u r j a o b Ščavnici. Pozdravili so Jih : župnik v imenu župnije in kot pooblaščenec gornjeradgonskega okrajnega zastopa, učenka Ter. Jurkovič, Marijina družbeniea Ter. Nemec, videmski župan Fr. Gorički v imenu vseh 10 občin v župniji, okoslavski župan in načelnik Jak. Nemec v imenu ondotne, jurjevške in dragotinske požarne hrambe, načelnik veteranskega društva Anton Lassbacher in vodja žendarmerijske postaje Tcofil Sindelar. Zvečer je godba veteranskega društva v zvezi s požarno hrambo in s pevskim zborom organista Val. Kocbek priredila med umetnim ognjem in streljanjem topičev krasno uspelo serenado. Dne 2. avgusta je povzdignilo slavnost zlasti blagoslovljenje nove zastave ondotnega veteranskega društva. Zastavo je izdelal Ivan Spak v Linču za 1000 K. Na eni strani ima črno-žolto barvo, na sredini je cesarski orel, nad njim napis: „Militiir-Veteranen-Verein“, spodaj : „St. Georgen a. d. Stainz.“ Spodaj v enem voglu je številka 1908 (ustanovno leto), v drugem 1910 (leto blagoslovi j en j a). Na drugi strani je zastava zelcno-bele barve ; v sredini je sv. Jurij na konju, vojskujoč se z zmajem, nad njim je napis : „Vojaško veteransko društvo“, pod njim „pri Sv. Juriju ob Ščavnici.“ Blagoslovitev so izvršili prevzv. knez po sv. maši v navzočnosti ljutomerskega okr. glavarja Fr. pl. Bouvard, društvenega pokrovitelja g. Jos. Vogler, botre novega bandera, soproge društvenega načelnika g. Antona Lassbacher, in odposlanstev veteranskih društev iz Ptuja, Radgone, Apač, Sv. Lovrenca, Sv. Andraža, Sv. Antona, Sv. Trojice v Slov. gor., Sv. Miklavža in strelcev iz Veržeja. Med zabijanjem žrcbljev so bili govorjeni prav pomenljivi iz- reki, kakor : In nomine sanctissimae Trinitatis : Qui certat in agone, non coronatur, nisi legitime certaverit! (Prevzv. blagoslovitelj). V srečo društva in ljudstva! (Okr. glavar). Jaz žetim svojim sorojakom, da bi vsi, ki sc bodo zbirali pod tem banderom, se enkrat zbrali pod tisto zastavo, ki bo peljala v nebesa! (dekan Jurkovič). Dobro sem se vojskoval, svoj tek dokončal, vero ohranil! (župnik Sinko). Srčno se vojskujte zoper sovražnike! (župnik Kunce). Für Kaiser und Vaterland! Zum ersten für Gott, zum zweiten für Seine Majestät, zum dritten fürs Vaterland! Mit Herz und Hand fürs Vaterland! Vse za vero, dom, cesarja! (Zastopniki tujih društev). — Na podlagi besed, med katerimi so zabili nadpastir prvi žrebelj v banderin drog: „Kdor se bojuje v borbi, ni kronan, ako se ni bojeval po postavi“ (2 Tim. 2, 5) so potem v navduševalni pridigi o duhovni vojski opisali število, moč in prekanjenost naših sovražnikov ter pokazali vernikom zaveznike in orožja, s katerimi si moremo priboriti končno zmago. — Birmancev je bilo 674. Po sv. opravilu so vsa društva z banderi in z godbo defilirala pred blagosloviteljem nove krasne zastave. Ta dan je bil župnik Jan. Kunce imenovan za kn. šk. duhovnega svetovalca. Vdanost dobrih Jurjevčanov do n odpasti rja so razodevali lepi slavoloki in napisi na njih, n. pr.: Prisrčen pozdrav Višjepastirju! Dobrodošli, pre-svitli naš vladika! Hvaljen bodi, ki pride v imenu Gospodovem ! Ave, Marija! Iskren pozdrav Vam, premilo-stljivi knezoškof! Hvaljen bodi Jezus Kristus! Ecce, sacerdos magnus! Pax huic domui et omnibus intrantibus in eam! Jurjevčani vdano pozdravljajo svojega nadpa-stirja! Bog plačaj Vam naporno delo, ko zapuščate župnijo, Veselo kličejo Vam Jurjevčani, Ekscelenci Vasi vdani ! Bog čuvaj Vas, Bog živi Vas ! Za vse duhovne dare, Sprejmite, Prevzvišeni, zahvalo cele fare! — Pri Kapeli, kamor je premilostljivega kneza od Okoslavc naprej spremilo 21 konjenikov pod vodstvom Jakoba Mišja, in kjer so bili pozdravljeni od domačega dušnega pastirja in od učenke Ane Zemljič, sta na večer ondotni pevski in tamburaški zbor priredila prav lepo uspelo podoknico, med katero so krog cerkve in na okoliških gričih žarele cele vrste različno sestavljenih kresov. V spomin na birmo ste bili dne 3. avgusta blagoslovljeni dve novi slikani okni v povprečni ladji župnijske cerkve. Izdelal ju je Fcrd. Koller v Gradcu za skupno ceno 1400 K; ono na epistolski strani predstavlja sv. Jožefa z božjim Detetom, na evangeljski strani pa sv. Ano s preblaženo hčerko Marijo. Sveto potrdbo je tu prejelo 440 otrok. Na slavolokih je bilo čitati izvirne in prav pomenljive napise, n. pr.: Srca kvišku ob prihodu premilega nadpastirja! Hvaljen bodi Jezus Kristus! Slava prevzvišenemu knezoškofu ! Premilostljivi nadpastir, Veselja našega ste vir! Raduj se čreda verna, Nadpastir višji tvoj radostno k tebi hiti ! PrlnCeps cpIsCope saLVe fiiVeqVe gregl De Voto In aDVentV tVo eXVLtantl VaLDe! Sacerdos Magne, faustus atque sanus pasce oves tuas in pascuis salutaribus! Srečno bodi Vaše potovanje, premilostni naš višji Pastir ! — Že tu je prevzv. kneza prenaporno delo zelo utrudilo in zmučilo, tako da je moral biti poklican zdravnik radenskega kopališča dr. Jos. Höhn. Navzlic temu so nadaljevali apostolsko pot črez Radence, kjer so v ondotni kapeli opravili kratko pobožnost in zbrane vernike, zlasti rodbino kopališkega zdravnika, razveselili s prisrčnim nagovorom in z višepastirskim blagoslovom, na to pa sc, spremljani od več kolesarjev, ki so prišli naproti od Sv. Petra, odpeljali proti tej zadnji postaji letošnjega birmovauja. Tukaj so se glasili napisi na slavolokih: Danes se Petrovska fara raduj e, ker jo višji Pastir obiskuje! Pozdrav iskren Vam nadpastir premili, Darove Duha hote nam delili ! Pozdravljamo vsi Vas, naš višji Pastir, Prihod Vaš nam danes radosti je vir! Naj slava doni Ekscelenci knezu in škofu vse dni ! Slava premilostljivemu knezu in škofu! Prisrčno pozdravljeni v naši sredini, Vam kličejo zvesti Slovenije sini ! Stopite v dom Gospodov, nebes — Sklenite z nami trajno vez — Da z Vami Vaša verna četa — Dospemo kdaj v nebesa sveta! Quis ut Deus, fortitudo mea! Ecce, sacerdos magnus! Dilectus coram Deo et hominibus! Benedictus, qui venit in nomine Domini ! — Ob prihodu so prevzvi-šenega vladika pozdravili domači in radgonski duhovniki, obč. predstojnik Iv. Kürbus in učenka Antonija Skremka, na večer je bila Njim na čast serenada, drugi dan pa so se Jim poklonili okr. glavar grof Henr. Stiirgkh z okr. komisarjem grofom Rud FUnfkirchen, deželnosodni svetovalec dr. J. pl. Ducar, administrator P. Emeran Šlander, zastopniki učiteljstva, iz tujih škofij kanonik dr. Fr. Ivanocy iz Tišine, naddekan in mestni župnik Fr. Pinteritsch s pomočnikoma iz Radgone, dušni pastirji iz Apač, Obrajne i. dr. Kakor povsod, so nadpastir tudi tukaj z neumorno gorečnostjo oznanjevali božjo besedo, in nauki n. pr., kako je treba v veri, upanju in ljubezni čuti, vojskovati sc in moliti, da si ohranimo milost in mir, ki nam prihaja po sv. zakramentih, da zveličamo svojo dragoceno, neumrjočo dušo in srečno dokončamo, kakor nekdaj Tobija, pod varstvom sv. angel jev varihov svoje zemeljsko potovanje, bodo brezdvoinno ostali v trajnem spominu vsem, ki so jih slišali. — Birmancev je tukaj bilo 830) v vsem dekanatu 4018. Skupno število birmancev leta 1910 znaša 12.48:>. Posvečenje cerkve Sv. Pankracija. Na 900 m visokem Radiu, raz katerega uživaš diven razgled na vse strani, je rajni župnik remšniški, Jurij Žmavc (f 1903), leta 1898 v spomin na biserno mašo papeža Leona XIII. in na petdesetletnico vladanja cesarja Franca Jožefa I. namesto prejšnje razpadajoče cerkvice, ki sc v listinah omenja že I. 1100, začel zidati novo hišo božjo na čast sv. Pankraciju. Prostor za cerkev sta darovala sedaj že rajni Jernej Koležnik, kmet na Radiu, in Ivana Mazgan, posestnica iz ivniške župnije. Načrt za cerkev je napravil arhitekt Hans Pascher v Gradcu, zidal jo je Anton Kafel, stavbeni mojster v Vuzenici, kamenje seje lomilo na Radiu, na posestvu Jakoba Cigler. Dovoljenje za zidanje je dala višja oblast dne H. julija 1807. Dne 12. maja 1808 je bil položen temeljni kamen, čigar blagoslovljenje je izvršil f kanonik dr. J. Križanič, slavnostno pridigo pa je imel župnik v Arvežu, Marko Sgarz. Leta 1002 je bila stavba pod streho in pod sedanjim župnikom Antonom Podvinski so jo I.1003 obokali in pobelili. Leta 1904 je dobila pridižnico in lep glavni aitar, pri katerem je izvršil kamnoseška dela mariborski kamnosek Karol Kocijančič za 1100 K, ki jih je daroval Fr. Prattes, posestnik v ivniški župniji. Nastavek je izdelal mariborski pozlatar Alojz Šket za 1600 K, ki jih je plačal posestnik Jos. Nauschnig, tudi iz ivniške župnije. To svedoči napis na cpistolski strani altarja : „ Dieser Altar wurde zur Ehre Gottes von den Wohltätern Franz Prattes, Besitzer in Bischofegg, und Josef Nauschnig, Besitzer in Lichtenegg, im Jahre 1904 errichtet.“ Podobe na altarju, delo K. Skaza v Grödnu na Tirolskem, so : Sv. Pankracij, na evangeljski strani sv. Anton Padovanski, na epistolski strani sv. Janez Ne-pomučan. Nastavek s tabernakljem in podobami je blagoslovil dekan Avg. Hecl dne 20. novembra 1904. Leta 1905 je bil položen tlak, 1907 pa postavljen stranski aitar sv. Aleša, delo kamnoseka Vinc. čamernika v Celju za 340 K ; nastavek je naredil celjski pozlatar P. Jagodič za 347 K. Podobe sv. Aleša in dveh angeljcv na altarju stanejo 180 K. Za vso cerkev z opravo je bilo do sedaj izdanih približno 50.000 K. Prejšnjega in sedanjega dušnega pastirja so pri stavbi z občudovanja vredno požrtvovalnostjo podpirali verniki lavantinske in sekovske škofije. Prostovoljni prispevki v denarju so znašali do 45.000 K. Večje vsote so darovali razen že imenovanih rodbine Legat, La m pel, Pongrac, Kašman, Safran in drugi, ki niso hoteli imena povedati, iz sekovske škofije, izmed domačih župljanov pa rodbine Hoder, Premenik in Poglon ; sicer so pa malone vsi sodelovali, ker so nekateri opravili veliko voženj zastonj, drugi pa darovali potrebno gradivo, ki je imelo okoli 2000 K vrednosti. Še na dan posvetitve je posestnik Sim. Nauschnig prinesel 400 K za nabavo novih orgelj. Tolika požrtvovalnost je bila dne 6. septembra 1910 obilno poplačana Prevzvišeni knezoškof lavantinski se niso ozirali na nestalno vreme in težavno pot ter so dne 5. septembra popoldne došli najprej v Brezno, kjer so Jih za duhovščino pozdravile učenke Rižnik Liza, Kališnik Ana in Blazovnik Ana, v imenu občine učitelj in obč. svetovalec Jos. Hernaus s svetovalcema Igu. Rek in Al. Rebernik ter cerkvena ključarja Jan. Rižnik in Gregor Kozjak, in kjer so obiskali župnijsko cerkev ter za njo blagoslovili stenski podobi Srca Jezusovega in Srca Marijinega. Od tu so se podali na Remšnik, kjer so Jih pozdravili veterane! z županom Jurjem Voglar na čelu, in vpričo velike množice ljudstva domači župnik, učenka Marija Grogi in Marijina družbenica Marija llolcman. Pozno na večer so v župnijski cerkvi z duhovščino opravili zornice in hvalnice pred sv. ostanki mučencev Aleksandra, Evencija, Teodula, Sabine in Serafije, ki so bili drugi dan položeni v aitarne ploščo pri Sv. Pankraciju. Dne 6. septembra so nadpastir ob 8ih zjutraj dospeli na hrib Sv. Pankracija, kjer so Jih pri sprejemu pozdravili: župnik ivniški Anton Bauer, Marijina družbenica Marija ltochneggcr in njen oče Leopold Hochneggcr, župan na Malem Radiu. Pri prav ugodnem vremenu so na to s cerkvenim posvečenjem kronali zalo gorsko svetišče, katero so z združenimi močmi pozidali verniki dveh škofij. Kako zelo se je verno ljudstvo veselilo tega znamenitega dogodka, so pričali na predvečer čarobni kresovi po vseh višavah na okoli, mogočno doneči streli iz topičev, zlasti bogato ozaljšani slavoloki, katerih je bilo v brezniški in remšniški župniji postavljenih nad 30. Napisi na njih so se glasili : Vsemogočni naj Gospod, blagoslovi Vaš prihod ! Ponižno se klanjamo Vaši Prevzvišenosti, Prihod Vaš nam vir je velike radosti ! Brezniška fara cela — Pozdravlja Vas vesela ! Bog živi Vas Vladika, Naš ponos in naša dika ! Pozdravljeni tukaj na meji župnije, Naj blagoslov božji po Vas nam prikhje ! Občina Remšnik ljubemu nadpastir ju pozdrav in zahvalo ! Hvaljen bodi Jezus Kristus! Vsa fara se danes veselo raduje, Ker dan posvečenja veličastno praznuje ! Pozdravljamo prevzvišenega nadpastirja! Pozdrav iskren Vam, nadpastir premili! Prihod Vaš nam je vir velike radosti ! Pozdravljen bodi, ki pride v imenu Gospodovem ! Srčno dobrodošli ! Dobro došli! Bog blagoslovi Vaš prihod ! Bog blagoslovi Vas povsod ! Dies ist der Tag, den der Herr gemacht hat, lallt uns frohlocken und fröhlich sein an ihm ! Heute ist diesem Hause Heil widerfahren ! Kdorkoli bo molil na tem kraju, usliši ga, o Gospod, in bodi mu milostljiv ! Benedic, Domine, domum istam! Dominus custodiat introitum tuum et exitum tuum ! Fundata est domus Domini supra verticem montium et venient ad eam omnes gentes ! Ecee, sacerdos magnus ! Pro collatis beneficiis gratias agimus ! Reise glücklich, der Herr sei auf deinem Wege ! Najiskrenejša zahvala ! Srčna hvala Vam bodi, Naj a n gel j božji z Vami hodi ! Z Bogom ! Z Bogom, mili nadpastir : Z Vami, z nami božji mir ! Napovedana slavnost je privabila v ta planinski kraj neštete množice vernega ljudstva iu nad 20 duhovnikov. Iz sekovske škofije so prihiteli : dekan dr. M. Wonisch iz Seliwanbergli z dvomil oo. kapucinoma, župnik Anton Bauer iz Ivnika s kaplanom Mili Glatz, Karol Premier iz Zelenega Travnika, Pr. Šavel iz Kaplje, Fr. Schleich od Sv. Ožbalta in novomašnik Al. Loibner, ostali so bili iz domače škofije večinoma iz marenherškega dekanata. — Obredi posvečenja cerkve so trajali od osmih do poldvanajstih predpoldne. Verniki so jih spremljali s pobožnim zanimanjem in z glasno molitvijo. Po dovršeni posvetitvi so milostljivi nadpastir poslušalce iz sekovske škofije z v srce segajočim govorom na podlagi svetopisemskih besed: „Danes ima ljudstvo darovanje na višavi“ (I. Kralj. !), 12) povedli v trojni tempelj, v kapelo domače hiše, v tempelj prirode in v katoliško hišo božjo, ter jih opominjali, naj sc drže dobrih naukov, katere so prejeli od očeta in matere, naj slavijo Boga v prirodi, pred vsem pa iščejo milosti in blagoslova v cerkvi, kjer prebiva na izveden način veličastvo božje. Nato so darovali pri novoposvečenem altarju sveto mašo in po tej v slovenski pridigi z ozirom na čudoviti dogodek izpremen-jenja Gospodovega na gori Tabor (Mark. 9, 1—8) izrekli pohvalo in zahvalo vsem, ki so sezidali tu zgoraj na hribu, kamor pride toliko izletnikov, krasno cerkev ter postavili tako trojni šotor, prebivališče božjemu Vzve-ličarju, svetišče sv. Pankraciju in duhovno pribežališče samim sebi. — Z darovanjem za novo cerkev in z zahvalno pesmijo je bila ob pol treh popoldne zaključena v vsakem oziru izpodbudna cerkvena slavnost. Obed je bil v slavnostni utici, v katero je remšniški župnik izpremenil cerkveni škedenj s tem, da je dal odstraniti srednjo steno ter vstaviti dvoje oken. Utica je bila s hojevimi vejami obita in z različnimi cvetlicami vkusno ok in čarni. Okrasile so jo dekleta iz remšniške in ivniške župnije pod vodstvom cerkvenikove hčere Elizabete Kašni an. Velik napis na vzhodni steni je označeval njen pomen : Quam bonum et quam ineundum, habiture fratres in unum ! — Med obedom so se prevzvišeni vladika v prisrčnih napitnicah med drugim zahvalili sc-kovski duhovščini za navzočnost pri tej nepozabni slovesnosti ter se spominjali njihovega nad pastirja, premil, knezoškofa sekovskega. — Po razstanku so se prevzvišeni posvetitelj vrnili črez Remšnik v Brezno, in od tam drugo jutro v Maribor. 113. Literatur. 1. J m Berlag von Karl Aug. Seyfried & Comp. in München ist ein sehr empfehlenswertes, 132 Seiten zählendes Gebetbüchlein erschienen unter dein Titel: Liebe Kinder, betet an! Neun gemeinsame Anbetungsstnnden für Die Kinder. Dann eine gemeinsame Mestandacht, Beicht- und Kmnninnieniandacht, zwei Singmessen, ein Predigtlied, die Predigtgebete und einige Responsorien, Morgen- und Abendgebet. Zusaniinengestellt von Martin Hölzl, Kooperator in Altenmarkt bei Radstadt (Salzburg). Preis des Büchleins 25 h. 2. Über Ersuchen des katholischen Druckoereines „Vlast“ in Prag vom 20. Oktober 1910 wird hiemit den hochwürdigen Seelsorgepriestern die von ihm heransgegebene Broschüre: K n r z e A n 1 e i t u n g z n tu B e k e n n k » i s s e d e r P e r so not ein k v m m e n st euer für Pfarrbenefiziaten von Halet, 10. Auflage — zur Anschaffung bestens empfohlen. Die Broschüre, die mit Postznsendnng 55 h kostet, ist zu beziehen unter der Adresse: Kath. Drnckverein „Vlast“ Prag—II Nr. 570. 114. Diözesau-Nachrichteu. Erwählung, stilili Abte der Trapvisteiiabtei Maria Erlösung im Schlvsse Reichcnbnrg wurde der Chor-Religiose P. Placidus Ep a Ile, Magister der Pnienbrübcr, erwählt. Die feierliche Abtwcihc wird der Hoch-würdigste Herr Fürstbischof am 18. Dezember l. I. in Ncichenbnrg ror-uchmcn. Investiert wurden die Herren: Heinrich Ilrašovec, Pfarrer in Pcrnizen, auf die Pfarre St. Lorcnzen in Wuchern; Joses Krohne, Pfarrer ili Naßwald, auf die Pfarre St. Johan» Bapt. in Hörberg; Alphons Pozar, Kaplan in Hoheneck, aus die Pfarre St. Josef in Sterilstem und Viktor Preglej, Kaplan in Gonvbiz, aus die Pfarre St. Lorenze» in* ©tranigen. Wiederangestellt wurde als 11. Kaplan in Gonobiz Herr Bar Iholomaus Podpečan, Provisor in Hörberg. Bestellt wurden als Provisoren die Herren Kapläne: Johann Hauptmann in Pcrnizen und Franz Lorbek in Kleinsonnlag. - Herr Johann Rožman, Pfarrer in Zavodnje, wurde mit der Mitprovisnr der Pfarre St. Daniel in Raßwald betraut. Überseht wurden die Herren Kapläne: Franz Dobcršek von Windischfcistriz nach Hochcneck (II.); Johann (ieratici von Peilenstein lind) Maxau; Josef Pinter von Maxau nach Hohemnanten; Johann Xagar von Sl. Martin am Pachern und) Windischfeistci; und Ferdinand Zgank von St. Georgen an der Südbahn nach St. Martin bei Schallet. Ausgetreten ans der Diözese ist Herr Maximilian Goričar, Kaplan zu St. Martin bei Schallet. In den dauernden Ruhestand ist getreten Herr Anton Kocuvan, Besitzer der Ehrcnmedaillc für to jährige treue Dienste, Pfarrer in Lcmbadi. btestorben sind: P. T. Herr Johann Krušič, Jubelpriestcr, F. B. Konsistor>alrat, f. f. Schulrat, penf. Religionsprofessor des f. f. Staatsobergyinnasiums in Killt, am 5. November im 78. und Herr Ferdinand Šoštarič, Pfarrer in Kleinsonntag, am 5. Dezember im 60. Le bcnsjahre. Unbesetzt sind geblieben die Kaplanspvsten in Kleinsonntag. Hör berg und St. Martin am Pachern sowie der 1. Kaplanspostcn zu tet. Georgen an der Südbahn. F. B. Lavanter Ordinariat zu Marburg, • mit 10. Dezember 1910. ? . Vt, CyrilluS-Buchdruclerei, Marburg. plPnrPibi^djOl'« f