KRALJEVINA JUGOSLAVIJA
UPRAVA ZA ZAŠTITU
Klasa 21 (6)
INDUSTRISKE SVOJINE
Izdan 1 septembra 1933.
PATENTNI SPIS BR. 10291
Abadie Jean — Baptiste Jozeph Marcel, Pariš, Francuska.
Svetleče lampe za visoki napon.
Prijava od 10 marta 1932.	Važi od 1 aprild 1933.
Traženo pravo prvenstva od 17 marta 1931 (Francuska).
Ovaj se pronalazak odnosi na primenu svetlečih cevi ispunjenih nekim retkirh gasovima, za nočno obeležavanje vazdušnili linija visokog napona za prenos snage, ilj za oznaku i pokazivanje da ii se neka linija visokog napona nalazi pod naponom, bilo duž same limfe, bilo u kućicama gde su snlešteni transformatori.
U torne cilju, prema ovom pronalasku, Piodešena ie jedna lampa, načinjena od svetleče cevi, a čije če se glavne odlike i opis konstrukcije i delovanja izneti u sledečem opisu uz pozitv na priložene crteže u kojima:
Slika 1 pretstavlja izgled, sa delimičnim presekom, jedne lampe izrađene prema jednom obliku izvođenja.
Slika 2 i 3 prikazuju dva razna načina za izrađivanje elektroda za niski napon.
Slika 4 pirikazlije primenu lampe prema ovom pronalasku na linije srednjeg napona.
Sa 1 označena je na slici 1, linija1 za prenos snage, o koju je obešena jedna ovakva lampa, i to pomoću stegača 2 pritegnutih na liniju. Ušice ove lampe pritegnute su za jezičak stegače 2 pomoću zavrtnja 3 ili tome sličnog'.
Pomenuta stegača 2 stoji u vezi sa metalnim šeširom 4 izrađenim: od aluminiju ma ili nekog drugog metala koji ne rđa, od istog su takođe izrađene i stegače i zavrtnji. Ceo ovaj uređaj služi da podržava jednu cev 5 od stakla (najradije od tvrdog
stakla kao što je Sibof ili Pyrex) u čijdj se unutrašnjosti nalazi uvijena U spiralu, jedna druga cev 6 koja svetli, i koja jfe vrlo malog prečnika da bi se povećalu jačina svetlosti.
FJektroda 7 svetleče cevi 6 (na primer, neonska cev) vezana je za gothji uređaj za prikopčavanje. Sa donje strane cevi 5 nalazi se rukavac 8 kolji je snabdeven sa izvesnim brojem šiljkova 9. Ovi ši'fjci potpomažu gubljenje struje u atmosferu na način dobro poznate 'elektroštdtičke igle.
Druga elektroda 10 svetleče cevi, inoSs se vezati bito za metalni rukavac 8, pomoću žice 11, ili za neku metalnu armaturu 12, kao što je to na, si. 2 prikazano. Na taj se način obrazuje,- ša zavfšnirh rukavcem na cevi 5, jedan kondenzator, čiji je dielektrik staklo cevi 5. AfrridtufU sa jedne strane ovog kondenzatora sačinjava rukavac 8 sa šiljcima, a sa druge strarte metalna armatura označerta sa 12. Prettta Slici 3, kapacitet ovako načinjenog kondenzatora povećava se uključivanjem jednog pravog kondenzatora na kraju cevi 5, čije su dve armature označene sa 13 i 14, od kojih jedna (14) stoji u vezi sa rukavcem i šiljcima, a druga (13) sa donjOnt elektrodom svetleče cevi.
Mali koturići Od liskurta 15, ili tome sličnog, predstavljaju dielektrik zd ovaj kondenzator.
Rad lampe je sledeči: Elektricitet, koji neprestano teži da se izgubi putem šitjaka.
Dm. 15.
po Ainijama jednakog potencijala stvorenim u atmosferi naponom u transmisionoj liniji, prolazi kroz prvi rukavac cevi, zatim kroz svetleću cev, koju će naterati da svetli, Pa će se zatim izgubiti bilo putem šilja-ka neposredno, ili puneći kondenzator na kraju cevi, koji će se posle sam prazniti u atmosferu, kako je to u drugom obliku izvođenja prikazano. Sklop celog uređaja je takav da se obrazuje oscilatorni krug u kome svetleća cev služi kao sretstvo za is-pražnjavanje (za sprovod varnica) pa kako je ona savijena spiralno, pretstvlja istovremeno i induktivni deo tog kruga', pri čemu uređaj za gubljenje elektriciteta sačinjava kapacitetni deo tog kruga. Ceo uređaj za- gubljenje elektriciteta ima vrlo veliki uticaj na jačinu svetlosti dobijene iz ovakve lampe, pošto od njegove metalne mase i oblika i prirode šiljaka, zavisi količina elektriciteta, koja se putem njih može u vazduh izgubiti. Prema tome, cilj nam mora biti da ovo gubljenje elektriciteta što više povećamo.
Može se, na primer, u tome cilju imati uređaj za g ubije nje elektriciteta putem pomičnih šiljaka, koji se mogu okretati oko ose koja se poklapa sa po osom lampe, i koji će se stavljati u pokret dobro poznatom pojavom električnog duvanja.
Isto tako, u uređaj za gubljenje elektriciteta mogu se uneti i supstance koje slu že za joniziranje vazduha, kao što su to radio-aktivna jedinjenja. Isto tako, može ke smanjiti i potencijal ionizacije vazduha, što će imati za posledicu i smanjeje potencijala paljenja lampe i omogućavanje većeg prolaza struje. Ovo se smanjenje potencijala može postići prevlačeći uređaj za gubljenje elektriciteta sa nekim od oksida alkalnih ili zemno-alkalnih metala.
Napominjemo da stegače, kojima se lampa prikopčava na liniju, treba da dobiju jedan rukavac od istog metala, od kojeg je i linija izrađena, t. j. od bakra ili aluminijuma, da bi se na taj način izbegli kvarovi j najedanja, koje bi proizvelo e-lektrično dejstvo između dva raznorodna metala.
Jedna lampa izrađena prema ovom pronalasku, vrlo lako počinje da dejstvuje čim napon linije pređe 6000 volti.
Po nekad bi bilo interesantno da se o-vakve lampe izgrade i za rad na voltaža-ma od 2000 do 3000 volti, ili da se po želji može povećavati jačina svetljenja takvih lampi na transmisionim linijama većeg napona.
U tome se cilju može upotrebiti1 uređaj pretstavfjen na slici 4, gde je transmisio-na linija označena sa 1, a lanac izolatora sa 17, 18 i 19. Uređaj za gubljenje elektri-
citeta, koji se može u ovom slučaju izraditi i bez šiljaka, vezuje se jednim odgo-varajiući izolovanim provodnikom 16 sa tačkom utvrđivanja izolatora. U tome slučaju, izolatori imaju ulogu dielektrika, i prema tome, jačina svetlenja ove lampe zavJsiće od toga, da li je provodnik zakačen posile izolatora 17, 18, 19 itd.
U ovakvim slučajevima, da bi se izbeglo formiranje električnog luka, mora se upotrebiti donja elektroda cevi 5, kao što je pretstavljena na slici 2, s time, da debljina cevi bude dovoljna da se smanjeno izoli-rajuće dejstvo izolatora, isključenog na gore opisani način, nadoknadi.
U vreme kiše, voda, koja se sliva duž rukavca, teži da smanji raziiiku potencijala koja je inače potrebna da se cev može zapaliti, i koja postoji, kad je vreme suvo, između šiljkova i linije za prenos snage.
Radi sprečavanja te pojave, postavlja se (vidi si. 1) jedno zvono od porculana ih stakla 20, iznad uređaja za gubljenje elektriciteta, te se na taj način izbegava mogućnost da se cev ugasi usled nedostatka napona.
Patentni zahtevi:
1.	Postupak za paljenje svetlečih cevi ispunjenih retkim gasovima, naznačen time, što se iskorišćuje razlika potencijala koja postoji između provodnika linije za prenos snage i linija jednakog potencijala, koje se stvaraju u atmosferi oko pomenutog provodnika njegovim naponom.
2.	Lampa za izvođenje postupka prema zahtevu 1, naznačena time, što se u cilju najvećeg' iskorišćenja svetleče cevi, prime-njuje i iskorišćuje oscilatorni krug, ostvaren uređajem koji se sastoji, sa jedne strane, od same svetleče cevi uvijene u obliku spirale (induktivno dejstvo) i s druge strane, od metalne površine, koja stoji u dodiru sa atmosferskim vazduhom i to na dovoljnom odstojanju od provodnika transmisione linije, da bi bila na različitom potencijalu nego što je potencijal tog provodnika (dejstvo kapaciteta usled velikih površina), pri čemu u tako stvorenom oscilatornom krugu sama cev služi kao sredstvo za ispražnjavanje, dok se induk-tivnost kruga sastoji od spirala pomenute cevi, a površina, sa koje se gubi elektricitet služi kao kapacitet.
3.	Lampa prema zahtevu 2, naznačena time, što je gore pomenuti uređaj za gubljenje elektriciteta, koji ima šiljke ili veliku površinu, ili oboje, spojen na red sa pomenutom svetlećom cevi.
4.	Lampa prema zahtevu 2, naznačena time, što se jačina gubljenja elektriciteta kroz pomenuti uređaj povećava ako se on
učini okretnim ili se premaže kakvim ra-dio-aktivnim jedinjenjima, ili oksidima alkalnih ili zemno-alkalnih metala, ili na oba ta načina.
5.	Lampa prema zahtevu 1, naznačena time, što se pomoću pridodatog kapaciteta između svetleče cevi i uređaja za gubljenje elektriciteta) preinačuje oscilaorna konstanta ceiog kruga (dok se ne dobije pojava rezonance).
6.	Lampa prema zahtevu 2 i 5, naznačena time, što se u unutrašnjosti zaštitne cevi pridodati kapacitet postiže postavljanjem jedne metalne obloge ispred elektrode, za koju je ona vezana, i koja sačinjava’ jednu oblogu kondenzatora, čija se
ljenje elektriciteta, a kao dielektrik služi staklo zaštitne cevi.
7.	Lampa prema zahtevu 2 i 5, ulazna čena time što se pomenuti kapacitet postiže jednim kondenzatorom vezanim na red između elektrode niskog napona i u-ređaja za gubljenje elektriciteta.
8.	Lampa prema zahtevu 2, naznačena time, što je uređaj za gubljenje elektrici teta ili kondenzator vezan za lanac izolatora o koje je provodnik struje visokog napona obešen.
9.	Lampa prema zahtevu 2, naznačena time, što se obesi u vertikalnom položaju za provodnik struje, pomoću stega načinjenih od istog metala, od kojeg je izrađen i pomenuti provodnik.
; f


.
.
.
.



	
	
	
	
	
	
	
	

.
	
	
	
	
	
	
	
	
	

■






■
.
■
.
.

Adpcfhntbroj 102Bh
■M
/S
S