KRALJEVINA JUGOSLAVIJA
UPRAVA ZA ZAŠTITU
Klasa 37 (1).
INDUSTRISKE SVOJINE
Izdan 1 jula 1935.
PATENTNI SPIS BR. 11717
Braunbock Ernst, graditelj, Dugaresa, Jugoslavija.
Postupak pri izradi željezo betonskih zidnih i prostornih kanača sa trajnom zidanom opiatom iz lakog materijala sa ili bez upotrebe uzidanih željeznih spona.
Prijava od 21 aprila 1934.	Važi od 1 avgusta 1934.
Kod gradnje zidova na kanače upo-trebljava se, kako je poznato, kao nosiva konstrukcija medjusobno povezane drvene grede ili željezne traverze, medju koje se onda naslaže opeka ili drugi izolacioni materijal. Obzirom na opasnost od požara i njegovih losih posledica kod željezne konstrukcije upotrebljava se danas kod modernih gradnja na kanače, a naročilo ondje, gdje se gradi na više spratova, nosiva konstrukcija iz armiranog betona, u koju se onda ulažu cigle, izolacione ploče i sl. Izolacioni materijal, kakav danas stoji na raspolaganje, nije sam sposoban za pravljenje nosivih stijena, koje ne bi tre-bale posebnu nosivu konstrukciju, za koju se kako smo rekli, upotrebljava armirani beton.
Za lijevanje željezo-betonske konstrukcije potrebne su dosta skupe drvene opiate. Osim što same opiate mogu da izdrže svega nekoliko lijevanja, spojena je njihova gradnja i skidanje sa znatnim troškovima i gubicima na vremenu. Potpornji opiate, te eventualno skele zahtevaju dosta prostora, naročilo kod debelih stijena, gdje je tlak betonske mase znatan, pa to često smeta naročilo na prometnim mjestima.
Predmet pronalaska je postupak kod izrade spomenutih željezo-betonskih zidnih i prostornih kanača, kod kojih se upotrebljava zidana opiata iz lakog izolacionog materijala, koja i dalje ostaje skupa sa konstrukcijom i tvori zidje zgrade, te izolira i samu nosivu konstrukciju protiv va-tre i drugih upliva. Time se postizava
znatna ušteda na troškovima i na vremenu kod gradnje. Dalje je ovako izvedena konstrukcija znatno lakša na pr. piema dosa-dašnjim iz armiranog betona sa zidjem iz cigle, pa i tu imamo uštedu na betonu naročilo kod višespratnih zgrada. pošto su sad donji zidovi manje opterečeni
Prema pronalasku služe kod lijevanja željezo-betonske konstrukcije opiate iz lakog materijala na pr. šupljikavog betona, koje onda trajno ostaju kao zidje zgrade. Prema torne se najprije zida opiata od izo-lacionih ploča, koje su dimenzionirane prema zahtjevima izolacije i sigurnosti od va-tre, te koje su providjene sa strana sa velikim žlijebovima, u koje se postavlja armatura i lijeva beton. Gdje radi pritiska betonske mase, kao na pr. kod punih stu-pova, ima opiata da podnese veliki tlak za vrijeme lijevanja, armira se i sama opiata kod njezina zidanja. Na taj je način mo-guče lijevanje visokih betonskih stupova za električne vodove, radio antene itd.
Na priloženom načrtu je prikazano nekoliko primjera izvedbe zidja prema pronalasku. Tu prikazuje:
Sl. 1 pogled na zid na kanače sa že-Ijezo-betonskem nosivom konstrukcijom i trajnom opiatom iz izolacionih ploča, koje tvore sam zid.
Sl. 2 isti u vertikalnem presjeku,
Sl. 3 isti u horizontalnom presjeku,
Sl. 4 vertikalni presjek prostorne kanače po liniji A — B na sl. 5,
Sl. 5 njezin horizontalni presjek,
Sl. 6 vertikalni presjek po liniji C —D
Din. 10.—
sa sl. 7 betonskog stupa željezo betonske gradnje sa armiranem opiatom,
Sl. 7 isto u horizontalnom presjeku,
Sl. 8 poprečni presjek položenog rešet-kastog nosača.
Na slikama označuje 1 izolacione ploče raznog oblika, koje služe kao opiata, koja trajno ostaje. 2 je beton sa armaturom 3.
Kako se iz sl. 1, 2 i 3 vidi, napravljen je zid na kanače iz izolacionih ploča 1, koje imaju oblik i veličinu koja odgovara obliku rešetke željezo-betonske konstrukcije, koja dolazi u žljebaste udubine la ploča 1. Zida se tako, da se postavi naj-prije najdonji sloj oplatnih ploča, koje se na njihovim sudarnicama povežu na poznati način cementnem meltom. Nakon toga se u šupljine izmedju vertikalnih žlijebova postavi potrebna armatura, dok se slična armatura postavi na horizontalne žljebove, a zatim se šupljine i žljebovi nsliju beton-skom masom. Na ovaj sloj se postavlja odmah slijedeči sloj izolacionih oplatnih ploča, na njih se položi i na vertikalnu pričvrsti horizontalna armatura, zalije se beton i zida tako dalje kanača po kanača. Nakon dovršenog vezivanja betona dobivamo na ovaj način zid iz lakog materijala, koji vrlo dobro izolira toplinu i zvuk, te je zaštita od vatre i kemijskih uticaja, dok se unutar njega nalazi željezo-betonska rešetka, koja nosi cijelu konstrukciju.
Slično kao plošne kanače mogu se zidati prostorne kanače kao na Sl. 4 i 5, koje tvore konstrukciju velikog otpora i nosi-vosti. Izolaciona opiata ima udubine i oblik, koji odgovara dimenzijama i obliku prora-čunatog prostornog željezo-betonskog nosača, koji pojačava plošnu zidnu konstrukciju, koja se na nj nastavlja s jedne i druge strane (Sl. 5). Zida se kanača po kanača t. j. postavi se najdonji sloj na sudarnicama cementom slijepljene opiate i vertikalna armatura, a zatim se položi odozgo na hori-
zontalne žljebove opiate pripadna poprečna armatura i šupljine se zaliju betonom, zatim se postavlja slijedeči sloj ploča oko vertikalne armature, koja se izdiže iz prvog sloja, pa postupak ide dalje posve isto kao prije opisani.
Masivni stupovi iz armiranog betona kao na sl. 6 i 7 lijevaju se u opiatu, koja je i sama armirana na sudarnicama poje-dinih ploča 1 prstenastim sponama 3a, koje su pričvrščene na vertikalnim šipka-ma 3b u vertikalnim žljebovima. Na taj se način, analognim zidanjem kao prije, mogu praviti puni stubovi bilo koje jakosti i oblika (okrugli, uglastog, dvostru-kog T i dr. oblika).
Na sl. 8 prikazana je zidana opiata za horizontalno ležeči rešetkasti nosač, kakav služi za ravne ili svodne nosače. Za ra-zliku od prije opisanih providjene su ov-dje opiate ploče 1 sa otvorima 4 za live-nje betona (na pr. po Torkret-postupku).
Patentni zahtjev:
Postupak pri izradi željezo-betonskih zidnih i prostornih kanača sa trajnom Židanom opiatom iz lakog materijala sa ili bez upotrebe uzidanih željeznih spona, naznačen time, što se kao opiata upotreb-Ijavaju ploče (1) iz lakog izolacionog ma-materijala, koje trajno ostaju na konstrukciji i tvore zidje, te su providjene žljeba-stim udubinama (la), koje u sazidanoj opiati trvore šupljine, čija veličina i me-djusobni položaj odgovara odnosnoj že-Ijezo-betonskoj nosivoj konstrukciji, koja se dobije postavljanjem armature (3) i li-jevanjem betonske mase (2) u te šupljine, pri čem se kod lijevanja večih, masivnih stupova konstukcija može i sama opiata armirati (3a, 3b).
1