KRALJEVINA JUGOSLAVIJA
UPRAVA ZA ZAŠTITU
KLASA 46 (1).
INDUSTRISKE SVODINE
IZDAN 1 APRILA 1936.
PATENTNI SPIS BP. 12264
Dipl. Ing. Mauthner Dezso, Budapest,
Mađarska.
Postupak za rad motora sa unutrašnjim sagorevanjem i odgovarajući uređaji.
Prijava od 30 aprila 1935.	Važi od 1 septembra 1935.
Traženo pravo prvenstva od 2 maja 1934 (Mađarska).
Kod motora sa unutrašnjim sagoreva-njem gorivne materije u radnom cilindru vrši se najekonomičnije ako se osim potpunog sagorevanja omogući i to, da se toplotni gubitci, koji se prouzrokuju hlađenjem vodom kao i odilaskom toplih sagorenih gasova, smanje na najmanju meru.
Ovaj se cilj po pronalasku postiže na taj način, što se radnim klipom usisanoj vaz-dušnoj ili gasnoj mešavini na kraju kretanja na usisavanje kroz ventil za započinjanje kretanja tako dovodi vazduh koji se nalazi pod pritiskom, da vazduh koji ulazi u cilindar izvodi kruženje dodirujući unutrašnji zid cilindra i tako na unutrašnjem zidu između gasne mešavine i cilindra obrazuje izolujući sloj, da temperatura koja nastaje pri sagore-vanju pruža povoljno dejstvo i da zidovi cilindra budu uspešno štićeni protiv preko-mernog povećanja temperature.
Ako se pomoću sabijenog vazduha istim putem i na isti način, na kraju kretanja na ispuh još u cilinder rasprašeno uštrca i voda, to ova mešavina vode za hlađenje i vazduha u cilindru proizvodi uspešno unutrašnje hlađenje, što ima za posledicu smanjenje temperature koja vlada u radnom cilindru i toplotnog gubitka prouzrokovanog vodom za hlađenje.
U cilindru zagrejana mešavina ispiraju-ćeg vazduha, vodene pare i gasova od sagorevanja podesno se odvodi i u njoj sadržana toplotna energija može biti upotreb-Ijena i iskorišćena.
Na priloženom nacrtu je u sl. 1 radi primera pokazan jedan uspravni četvorotaktni motor u produžnom preseku. Radni cilinder je označen sa 1, klip sa 2, glava cilindra sa 3 i ventili za započinjane rada sa 4. Stavljanje u dejstvo ventila 4 za započinjanje rada vrši se pomoću ekscentra 6, koji se može pomerati po upravljajućoj osovini 5, pomoću poluge 7 i poluge 8. Prostor 9 iza ventila 4 za puštanje u rad vezan je pomoću cevi 10 sa bocom 11 za sabijeni vazduh.
Za proizvođenje potrebne količine sabijenog vazduha služi kakva turbo-crpka ili klipna crpka koja je pogonjena četvorotak-tnim motorom ili na proizvoljan drugi način, i koja u nacrtu nije pokazana.
Uklanjanje sagorelih gasova, kao i mešavine ispirajućeg vazduha iz cilindra vrši se u dva stupnja i kroz dve razne cevi za ispuh.
Prvi i znatno veći deo sagorelih gasova dospeva na kraju ekspanzionog kretanja, usled u radnom cilindru vladajućeg pritiska, kroz proreze 12, koji se nalaze u donjem delu cilindra, i zatim kroz cevi 13 i 14 napolje u slobodu. U radnom cilindru zaostali manji deo sagorenih gasova, čiji su pritisak i temperatura niži, biva po otvaranju upravljanog ventila 15 za ispuh istisnut napolje. Ali se ovaj deo sagorenih gasova pre sveg odilaženja meša sa ispirajućim vazduhom, koji se utiskuje u radni cilindar, i sa proizvedenom vodenom parom.
Pošto kroz cev 16 odlazeća gasna mešavina, koja se najvećim delom sastoji iz
Din. 10.—
vazduha i vodene pare, ima srazmerno veću specifičnu težinu, specifičnu toplotu i moć prenošenja toplote, to ona može biti sprovo-đena na veće daljine i biti iskorišćena na različite načine. Naročito povoljna mogućnost upotrebe ove mešavine vazduha dala je upravo kod generatora plina na usisavanje.
Ako se cev 16 za ispuh postavi u cev 14, to se mešavina vazduha i vodene pare može pregrevati pomoću vrelih sagorenih gasova koji s'ruje kroz cev 14, što znači uspešno iskorišćenje toplotne energije vrelih sagorenih gasova.
Presek proreza 12 za strujanje napolje postupno opada idući prema u polje (si . 2), da bi se na kraju kretanja na usisavanje po mogućstvu smanjilo na minimum povratno strujanje sagorenih gasova u cilindar ili strujanje napolje usisar.og svežeg vazduha ili gasne mešavine.
Za uvođenje vazduha u radni cilindar predviđena je naprava, čiji je oblik izvođenja radi primera pokazan u si. 3 u vertikalnom preseku, a u si. 4 u izgledu odozgo. Pod ventilom 4 za započinjanje rada priključuje se sasvim uz unutrašnji zid cilindra 1 komora 17, koja je na jednoj strani otvorena, i obrazuje zatvoreni prostor, koji se sa cilin darskim prostorom nalazi u vezi jedinu pomoću bočnog izreza 18, kao i pomoću otvora 19. Pri otvaranju ventila 4 za započinjanje rada dospeva vazduh u komoru 16, iz koje kroz otvor 19 i izrez 18 izlazi u radni cilindar. Pri tome ulazeći vazduh dobija kružeće kretanje, što ima za posledicu uspešno dodirivanje unutrašnjeg zida cilindra. Kružeći vazduh goni gasnu mešavinu prema sredini cilindra i jednovremeno obrazuje izolujući sloj između gasne mešavine i zidova cilindra.
Patentni zahtevi:
1.) Postupak za rad motora sa unutrašnjim sagorevanjem, naznačen time, što vaz-dušnoj ili gasnoj mešavini, koja je usisana radnim klipom, na kraju kretanja na usisavanje, biva kroz ventil (4) za započinjanje
rada, pomoću kakve naročite crpke za vazduh proizvedeni vazduh pod pritiskom, tako dovođen, da u cilindar ulazeći vazduh pod pritiskom izvodi kružeće kretanje dodirujući unutrašnje zidove i tako na unutrašnjim zidovima između ovih i gasne mešavine za sagorevanje obrazuje izolujući sloj, da pri sa-gorevanju postala temperatura ima povoljno dejstvo, i zidovi cilindra jednovremeno bivaju uspešno zaštićeni protiv prekomernih povećanja temperature.
2.	) Postupak po zahtevu 1, mznačtn time, što se u cilju postizanja uspešnog unu trašnjeg hlađenja sa, pomoću kakve naročite crpke za vazduh utiskivanim, vazduhom pod pritiskom, koji se na kraju kretanja na ispuh utiskuje kroz ventil za započinjanje rada, tako uvodi u radni cilindar rasprašena voda, da mešavina iz vazduha i rasprašene vode kruži dodirujući unutrašnji zid, usled čega vreli unutrašnji delovi, kao n. pr. kutija cilindra, klip, ventili i t. d. bivaju uspešno hlađeni.
3.	) Uređaj za izvođenje postupka po zahtevu 1 i 2, naznačen time, što su za uklanjanje sagorenih gasova u donjem delu radnog cilindra izvedeni prorezi (12) koji se potpuno sužavaju i kroz koje sagoreni gasovi dospevaju u cev (13, 14) za ispuh i zatim u slobodu; dok je za odvođenje u radnom cilindru zaostalih, pod manjim pritiskom i temperaturom nalazećih se, jednim delom radnim klipom, i drugim delom ispirajućim vazduhom koji se utiskuje u radni cilindar, kroz upravljani ventil za ispuh istisnutih sagorenih gasova, predviđena naročita cev (16) koja prolazi od ventila za ispuh i koja je okružena sa cevi (14) za ispuh sagorenih gasova prve faze.
4.	) Uređaj za izvođenje postupka po zahtevu 1 i 2, naznačen time, što je za uvođenje izpirajućeg vazduha ispod ventila (4) za započinjanje rada postavljena zatvorena komora (17), u čijem su bočnom zidu u blizini cilindarskcg zida izvedeni jedan ili više proreza podesnog oblika, pomoću kojih vazduh koji ulazi u unutrašnjost cilindra biva prinuđen da kruži duž zidova cilindra.
Ad pat.br. 1226A