r a» 7 r" rufiu^ u jioocci'p' >no.vi^ i cipu f g" bus top' yd CUSS' dcaddc fspequ legcbat Vumcc tui.l'c p:r hi. pnum 0 .11 pccu » Tancat qua ahc tcpus i' audit b iatus n dew a i coricp tour menu plicaft metan corditi Rurf-i ' 1 a' - SSsSSP hi nJW C'AIVS pLINiVS MARCO SVOSALVTEM. p Ergratu e mihiq? ta diligecer libros auunculi meile&itas: ut habere oes uelistquarre* raLji qui.fintoes.Fungarindiciispartib^atq? ctquo fintordinefcrtpumotu ribi fa ciam.Eft.n.hazc quoq? ftudiofisnoiucundacognitio: De laculatioe.eq ueftri uni$ Hue cu pfe&us ate militareuparilgenio curaqp copofuir.De uitaPompeii-Secudi duo:a quo fingulariter amat 9 hoc memorise amici quaffdebitu mun 9 exoluit.tkfic^ Geimanfte xx.qbus oia quas cu Getmanisgefiimus belia collegit.lncoauitcu i Gemaia militatetdom nio monitus. Aftitit.n.eiqefcenti Drufi Neronis effigies:q Germanise jatiftime uidor ibi piic.Comendabatmemoria fua:orabatq? ut fe abiniuria obliuiois aflerereig Studiofi rres quos x fex uolumla ppaplitudinediuificqbus oratorc ab icunabilisinftituitipfecir.Dnbu Itg-monis odo fcriphr fub Nerone nouiifimis anis cu oe gen 9 ftudio^ paulo liberi 9 & ere di 9 piculofu feruit 9 feciftit.A fine.Aufidi BalTi.xxxi.Nature hiftoriai^.xxxvii.opus diffu fu eruditumec iiuus uariu q lpfa natura.Miraris q> tor uoluina multaep 1 his ta fcrupulofa ho occupacus abfolueritrMagis miraberis-.fi fcierisillu aliqdiu caufasaditajTe. Decefifle ano.vi.&: qnquagcfimo.Mediu tcpus diftentudpedituq? q cfficiis maximisiq amicitia pri/ cipu cgifTe.Sed erac acre ingeniu icredibileftudiu:fuma uigilatia.Lucubrarea uulcanali/ bus icipiebat;no aufpicadi ca;fed ftudedi ftati a node multa Hyeme ucro ab hora feptia uel cu cradiffime odaua:f 2 epe fexta.Erat PanefoniparciiTimi Nonunq ct iter ipfa fludia in ftatis 8d differetis. Ah luce ibat ad Vefpafianu iperatore Na il!c quoq> ncdibus utebat.ln* de ad delegatu fibi officiu.Reuerfus domu qd reliquu tcporis ftudiis rcddebat Poft cibu faepeque itcrdiu leue& facile ueterumore fumebatafrate fi qd ocii iacebari foie. Liber r legebat anotabat.Excerpebatc^.NihiLn.unq legitiqd no cxeerperet.Dicepe et fnlebat nul / lutn ce libra tamnulumpnoaliquapartepdefTenPoft folepieruncg frigidaaquaiauaba/ tur.Deindeguftabatrdormiebatq^minimu.Moxquafi aliodieftudebati coenae tepus.Su fzx ha*c Jiber legebaf anotabat 6£ qdens cutfrni Memini quenda ex amicis cu ledor queeda pnunciafTet perpera reuocafle:& repeti ooegifle.Huicauuculu meu dixifte ltellexarasrNe pe cu die anuiflet.Cur ergo reuoeabasr Decern aplius uerfus hac tua iterpcllatoc pdidim 9 Tanta erat patfimonia teporis.Surgebataeftate a luce.Coena hyeme ma piima nodis:& ta qua aliqua lege coegete.Haec iter medios iabores urbifep fremitfidn feceflfu folum balinei tcpus ftudiis exiebatur Cudico balineide interioribusloquor.Na du diftrigit tergit que audiebataliqd:autenididabat.Initinerequafifolutusc£teriscurishuicuniuacabat. Ad latus notariuscu libro & pugillaribus:cuius manus hyeme manicismuniebaf’: ut necaeli q dem a peritas uiiu ftudiis tepus criperet.Qua eca Romas quocj fella uehebaf. Repeto me corteptn ab co cuambularc.poteras iquit hashoras no pdere. Naniperire oe tepus..arbitxa. baturquod ftudiis noimptiretur.Hacitentione tot ifta Siolumina peregitelcdoruint^ co mentarios.clx.mihi reliquit.Opiftographos qdemminutiiTimisfcriptos.Qua ratioemulti • plicafhic numerus.Refercbat ipfc potuiftefe cu procuraret uendere in Hjfpania hos com metarios LartioLicinio.cccc.milibus nunium aliquatc paucioresciat.None uidet tibi rc^ cordati quatum legerit.qtumfcripfcrionec 1 officiis ullis necin amicitia princip/um fuiflb^ RurRs cu audis qa officioru ftuahs laboris ipenderit nec fcripfiffe fatis:neclcgifTe:qd eft .n.-qcl no ille aut occupatioes ipedire: aut hxc Iftantia no poftit efficere.^ Itaq; foleo ridcre cu me qda ftudiofu uocat:q ft copater illirfim defidiofifimus Ego aut rm que parti publi ca :parti officia amicorudiftringut: qs ex iftis q tota uitaIitteris aftidct collatusilli no qf< fonio & iertie deditus erubcfcat.Extcdi cpiftola cu hoc folu qd reqrebas feribere deftinaiTe quos.f-libros reliqiTet.Cofido hasc rn quoc^ tibi no mius gratia q ipos libros futura qte no tn ad iegedos eos-.ue^ et ad fimile aliqd elaboradu poflut azmuJatiois ftiulis excitarc.Vale SVETONU TRANQ^VILLI IN LIBRO DEV1RIS 1LLVSTRIBVS. 'p Lynius Sccudus Nouocomefis eqftrib / tnilitiis iduftitefuftus pciiratioes quoq? fpiedifiimas at<5 cotinuasfuma itegrirate admiftrauit Et tn fiberalibus ftudiis tm ' opera deditmt no cemereqs plura i ocio fcripferit.Itag! oiaq unqcugemiaisgcfta fur.xx.uolumibuspphedit.lrcnaIishyftorte:xxxvii.libros abfoluitj. periiegades capariae. Na cumifTenefi clafi pefTec. & fiagrare uefuuio ad explorada pprius caufas liburnitias pre 'M 0Yf •• & eun j. diiTetmeq? aduerfa'tibus ue-itis remeare poiTctaii pulueris ac fauille opprelTus[cft. Vd ut quida exiftimant a feruo fuooccifus:qucm”dcficiens SEftu ut nece fibimaturaret otauerat. Hie i bis liris.xx.milia re^ digna^ ex le^^^fkmunu circiter duu miliu cop!ex ? e.Prim 9 I 1 ) i at liber quafi idex.xxxvi.libroru feqy entiu cofumatione tori’ opis:& fpes codnet timlcig, CA1 VS pLINi v S TAC1TO SVO SALVI EM. Etis uttibi auunculi mei exit 9 fciiba:quo ueri 9 rraderepofteris poffis.Gratias ago, •p Na uideo mori eius fi cekbret a te imorale gloria ec ppofiniOuauis.n.pulcherri/ amru clade terras utpopuli uc tubes memorabih cal u quafifemp uidurus occide tit. quisipfe plunafcripferinplura tnppemitati ei 9 fcriptoiu t uoig xtcrnitas adde ,'Eqde beatos putoqbus deoru munere daru e aut faccre fcribedatut fcribeie legedaBeatiffimos uero qbus utruqp.Horu x numero auunculus nie^bi fuis hbris & tuis eric.Quo libctius fu fcipio depofco £t qd miugis-Erat niilTeni.-ciaflcq? iperio pfens regebat. Viui.kal.bora fere fepcxa mater mea idicat ei apparere nube lufuata dL magnitudie & fpe.Vfus ille foie:mox frigidia:guffouerat iaces:ftuaebatq? popofcitfoleas. Afccdstq; iocu;ex quo maxiemira# culu illud;c6fpici poterat.Nubes &L kerru pcui & kuentib’ex quo mote: ucfuuiu poflea fuilTecognitueoriebaf.Cuius fimilitudine & formano alia resmagis qua pious expfTcrir. Na logiuimo uelut truco flam x aku qbufdauamis diffudebat-Credo & reccti fpiriru ,eue*» da.-dein euefcete eo deftitutamt ec podere fuo uich x aitimdine uanefcebamadida inter du fordida &maculofa:putterra^cinere uefuftuleratMagnu &ppiufq3 nofcedu Uteru dmfiimo uiro uifu.Iubet liburnicia aptari.Mibi fi uenire una uelle facie copia.R efpodi flu dere me maila:& forte ipfe qd feribere dederat. Egrediebat" domotaccepit ccdicilios.Reti/ nereclafiarii iminetepiculoexterritbnauicula eiusfub iacebannec ulla nifinauibus fuga: ut fe taco diferimini eriperec orabat.Vertit ille ?filliu:& qd ft udio animo ichoauerat:pbit maxio.Deducit quadriremes.-afeedir ipferno renet modu.Sed multi erat.n. freques amoe nitas:orta.Laturusauxiliu pperat. Alii rerriti fugiut.Re&u ipfe curfukcdacp gubemacu la x piculu tener. Adeo folitus metu:ut'o*nes illius mall's motus ois fugura'uc dephedcrat oculis di&areEenotaretqi.Ia nauib 9 cinis icideratrquo ppius accedere calidior & defior.la pumices et nigriabufticp & frafti Iapides.Ia uadu fubitu ruinaq? motis.littoraobftatia.G* dati pauluan retro flectereumox gubernatori utifa faceret moneti.Fo rtes iqt f o rmna in jUE.Poponianu pete:ftabit:erat:’dirimic fine medio.Na cefitri circuadis turbatifqi liccrib 9 maxfa re xfudif.Ibiqq nodu piculo appiqte cofpicuotn:& cu crefcererpxio farcinas com lerac x nauis x art 9 fugze:fi cotrari 9 uetus refedilTkt.Quo me auuculus me’ fccudifTio me/ dus copledif trepidate co cofolatf-hortatiutcp timorc ei 9 fua fecuritate lemf. deferri i b 1/ neu iubet:Iotusaccubat:coenat atq? hylaris:autqdea;(^ magnu fimilis hplari.Interi e uefu uio mote pluriba locis latifTte flamEE.icedia relucebaoquo^ fulgunS tenebrasnodis exei piebat.Ille agrefliu rrepidatoe ignis rehdofdefercafq? uillaspfolitudine ardcre i remediu formidis didabat.Tuc fe qeti dedit:& qeuit ueriftio qde fono.Na meat 9 ai£ q illi pp aplitu dine corpis grauior & fonatior erat ab iis q linu obferuabat:audieb3f.Sed era ex q zets adi bat.-iea ia ci ere mixtifp puicib 9 oppleta furrexerat ut fi logio \ c ubicuio mora ecncxit 9 ne garef.Excicat 9 pcedit:feq? Poponiao ca’cenfcp q puigilat at redidit:! ede cofulrak \ fra teda fubfifl:at:an x apto uagef.Nacrebris uaftifcp rremoribus teda mutabat:&qfi ernota fedibo fuis nuc'huc nuciilucabireraut referri uidebaf.Sub dio rurfus qq Jcuiuexeforuq' punicu cafus memebaf’qj'rn malo^ collatio eleginS: apud illu qde ro rone apudalios fforc timer uicit.Ceruicalia capitiba ipofitaliteiscoflriguf.Id muimetu aduerfus icidetia fuit. la dies akbi illfc noxojba nodibus nigrio:defioeq? qua tnfaces tnultje uariacp lumina foluebat. Pjacuit egredi x littus 8i ex |>xio afpicere & qd ia mare admitteret qd adhuc.uaflu & aduer fupmaebat.Ibi fupabiedu liteu recubas femel atq? ite^t frigid a a q p o p o fci t a u fi i <$ • D cf d e flams flama^qi pnuuitiaodor fulpburisalios x fugauertut exciratillu.Innixusferuisdno bus aflurrexit:&: flat!cocedic. Vt ego coiedor craffiorecaligie fpiritu obflrudotclaufoqp floaco q illi na lualidus 8C agufb K frcquetjutcra efluaf erat Vbi dies reddito is ab co que nouifrfe uiderat tertPcorp 9 fuetu icegru illefu:optuqi ut fuerat rdut 7 .Habit 9 copis qefee ti fimiliorq defudo iteri miiTiei (jgo & mater.Sed nihil ad hyftoria-Nec tu aliud5 de exi tu Fine ergofocia:Vnu adiicia.oia ea qb 9 fterfuerat:qq5 flat! cumaxfe uera memortnaudi erat pfecutu.Tu potifTimu excerpes,Alide.n.epiflola.-ah'c!hi(loria:alidamico aliud olbus feribere.Vale ITEM TERTVLUAN1 IN ApOLOGETICO. Lynius lecundus cu quadani p!iinciagereret:Si In magiflram plurimos xoianogj p intcrficeretrmulrimdine eorumpertefttus qusefiuic dc Traiano quid fado op.us efTer nuntians prer ooflinarione facrific-andi Sv ante lucanos coccus ad canendum 1 / cuidam chrifto ut deomihil apud eos repenri. Prarterea ad confocderandam difciplinam uecariab hishomicidia:furta:adulterari:i.'itrocinia:&his fimilia.Ad quarccmmotus Tra/ ianus r? fcribit:hos quideni in quarrendcs non die oblarosuero puniri oportere, ITEM EX L1BRISDETEMPORJBVS EVSEBIl CEASARlENSiS. p Lynius fccundus Nouocamenfis Orator 8C byftoricus infignis habetur. Guius pluri ma ingenii opera extant, periir dum inuifit uefuuiunt. CAll pLINlI SECVNDl NATVRAL1S HISTORiAE LlnER pRIMVS. CAIVS pLINIVS SECVNDVS NOVOCOMENS1S. T. VESpASlANO SVO SALVTEM. PRAEFATIO. 1BROS naturaiis hiftoriae nouitiu camoenis qritu tuoru opus matu apud me pxia fcerura licetiores epiftola narrarct coftitui tibi iucudiffr meipator.Sit.n.harc tui pfario ueriflima du maxio cofenfcit in patre- 1 Nacp ru fo!ebas meas ee aliqd putare nugas; Vr obiicere moliar CatuP lupteraneu mcu.Agncfris & hoccaftre[e ieuioris ope ras hos tibi dedicaui Iibeliof.Na nec igenii fut capaces qd alioqn nobis perq mediocre erat- Necadmittutexceflfusautoratioes fermonesueautcafusmirabiles:ucIeuctus uarios no alia iucuda diftu ac Iegetibus blada.Sterili materia reje na;hoc e uita narralf. Et hare fordi/ diiTimH fui pte ut plurimaru re^:aut rufticis uocabulis ant externif-imo barbaris cu hono ris pfadioe ponedis.prarterea itereft no trita audoriV uia:nec qpegrinan animis cxpe&at Nemo apud nos qde q attetauerit.Nemo apdgrarcos q unus oia ea traflauerituuenif.Ma gna ps ftudioru amoenicatejqrimus. Quasaicro tradata ab aliis dicunf fmefe fubtilitatis obfeuris reru tenebris pmutur.laola attingeda q gr^ci ciecyclopedias uccat; & tu ignota aut icerta lgeniis faSa.Afia uero itaniultis pdita ut i faftidiu fint adudla.Res ardua ueta aa iii ftis nouitatc daremouis audoritat^obfoletisnucre obfcuris luccfailyjins gratia,; dubits 'fide;oibus uero naturam;& naturae fusola.ltaqi etnoaffecuris uoluiffcabudepulchru at que magnificu e.Quidcita fetio peculiar? 5 ftudiis cam eoru eaqdifficultacibus u»a:i un> lirate iuuadi ptuierut gratia? placcdi .Idq? Si m # aiiis opibus ipfe feci;& du ifta(ut ait.M. Varro)mufiitam 9 plurib 9 hon's uiuius.profedo.n.uita uigilia c.Quib 9 de caufis atq3 difficukaribus nihil aufo pmittere.Hoc ipfu tu pdas qd ad te fcribimus.Nec ft dutia opis bac e;fed dicatura.Muka ualde pciofa ideo uidet qa fut teplis dicata. Nos qde oes patre te;fracreep dixlus ope iudo teporu nodru bydoria orfi a fine Affidi Baffi.Y bi fit q queres iapride p ada faciyt £t alioqn datutu crit daeredi madareme qd abitioi dedifie ui ta iudicaret.peride uero occuparibus locu fauco ego 8i poderis quos fcio nobifeu decer/ taturos ficut ipfi fecim 9 cu porib 9 . Argumetu hui ? floachi mei habebisiq? i his uolumibus audop^ noia prexui.Eff.n.bens'gnuiut 3rbitr©r)&plenu igcnii pudoris fateri p quos pfece rfsmo utpleriq? ex his quosattigi fecerut.Scio.n.coferentemeaudoresdeprShediffcad/- iuratiffimis Si pximt's ueteres traferiptos ad uerbumeq? nominatos. No ilia uirgihana irir tuteut certarenr.No Ciceroniana fimplicitate q in life's de repu.platonis fe Cornice pfi/ cetur-In cofolatioe filise Crantore iquit fequor.Icc Paneciunt de officiis, Qua? uolutnina: ei us edifeeda no moinmanibus habeda quottidfe nodi.Obnoxii pfedo animi 6c i fcelic/s Jgeniiedeprehedendiin furromaleqmuruirrddere^Cu prxferti forsfiatex ufura.Infcri ptionis apud gr^cos mira foclicitas.Cerion lfcripfere qd uolebat incelligi fauu. Alii casras amaltheas;qdcopitecornu;uelutIadisgallinaccifperare podisin uoluminehauflu. lamia tnos pandedaeEnchiridion pinaebidon iferiptioes pp quas uadimniu deferri poffit. At cu itra;lien's dii deaeq? q nihil in medio iucnies.Noffi craffores.atiquatu cxeploru 3iriuq::'q facetimme Iucubratione dicunt.Vt qui air Bibaculus eram & uocabat patomimus afferi'r. Varro in fatyrisfuisfuffulitKflexibilia, Apud grJ'cos defit nugari Diodorus; &bjb!io/ thecis hyfforiam fuam ffcripfit.Appion quidamgramaticus hie que Tyberius Ca?far cym balurn mundi uocabat;quoni 3 m publics famas tympanum poti us uideri poffetffmortalita te donari a fe fcripfit.-ad quos aliquacomponebac. Me uero no pccniret nullum fcftiui o/ rent cxcogitaffe ritulum.Et ne in totum uidear grscos infedarnex illos nos uelim ltelligi pingiij conditoribus;quos in libellis his inuenies abfoluta opera;6i ilia quocp qu*miran/ dro no fatiamunpendenti titulo infcripfiffe.Vtappelies faciebat.-aut Policletus tanqua 114 choata femper arte & imperfeda utcotra iudicio^ uarietates fuperelTet artificis regreffus adueniam uelut emendaturo quicquid defideraretur fi no effet fterceptus. Quare plenu uerecudisil!ude;quod 01a opera tanquanouiffima inrcripfere;8<: tanguaaliquid finguli9 fato fit ndempru.Tria no amplius(ut opinor) abfolute quas traduntur inferipra ille fecit q fuis locis reddam;quo aparuit fumam artis fecuritatem audori placuiffe.Et ob id magna inuidia fuere omnia ea.Ergo plane meisadiicf poffe multa cofiteor.Nechis folis;fed Si oU bus qua? edidi.Vt obiter caueam iffos homeromafh'cas.Ita.n.uerius dixerim qua ut audio ftoicos 81 dialeticos Si epfcurcos quoqj.Nam degramaticis femper expedaui parruriri ad* uerfus !ibeJ!os;quos de gramatica edidi.Et fubinde abortus fecereia dece am's;cu ceitrius €t elcphari pariit.Cernimus et aduerfus Thcophraff u hoiem in eloquentia tm;ut nome di uinum rnie inuenerit fcripfifiV et foeminam:6i prouerbiu inde natum; fufpendio arborem elegendlNon queo rnihi teperare quo minus ad hocpertinacen ipfa cenlorii.Catonis uer ba ponam.Vt indeappareatsetiam ? Catonidemiiirari difciplinacomentarnqui fuis Africa no iiiio uero fub Hanibaledidiciffetmilitare.Et nc africanqmquidentferrepotuiffet; qiii operator t riumphfi reporta(Tet:pararos fuiflfe iflos q obtredatide aliens ientiae fattra fibi aueupant.Quid.n.ad te \ meo uolunuer’Scio ego q fcripta fut-Hsec fipala pferranfrteul/ ros. foie q foil leget.Sed iipotiflimu queras Jaudis cxptes fur.Eoru ego ore ones fine pteiv fiuere.Nec piancusiilepideq cu diceref Afinias Pollio oreones in eu parare.-q ab ipfo an liberis poft.tiiorte planci ederet ne refpodere poffet.Cu mortuisn nib laruas Iudari.Quo dido fie repculTit illasmt apud eruditos nihil ipudetius iudicef.Ergo fecuri ct eotra uitili tigarores quos.Cato elegater & uitiis Si hgatorib 9 copefuit. Quid.n.illi aliud qualigants aut lirequa 2 rur.' I Exequemus reliqua ppofiti Quia ucrooccupatioibus tuis publico bono paicendu erat.-qd fmgulis eocineat libris.huic epiftolas fubiunxi.Sumaqj cura neplegedos eos habercs opadedi-Tu per hoc 6c aliis pftabilis ne plegant. Sed ut quifq? defiderauerit ‘ aliquid m cantum quasrat;# fciac quo loco inueniat.Hce ante me fecit in litteris noftris. Valerius Soranus in libris quos epopteidon feripfit. Vale. SVMAT1M.HAEC INS1NT LIBRIS SINGVLIS. RIMO prsefatio operis.T Vefpafianum imperatorem. p Item audorum nominarex quibusdefumpfit eaquEeperfequitur. libris fex SUriginta capita rerum fingularumattingens. Secundo de niundo dementis & fyderibus. Tertio primus 8 i fecunduseuropss finus. Quarto tertiuseuropJefinus- . Quintodefcribitur Africa. . - * Sexto aCix deferiptio continetur. Seprimo de homine Si rebus ab hominednuemi?. Odauo terreflrium animaliuni genera. » Nono aquanlia Decimo uo! ucr um genera. : Vndecimo infeda aninialia. Duodecimo plantas odoratorutn. Xertiodecimo plantas arborum peregrxnarum. Quartodecirno plante uitium. . * ■Qvintodccimo plantas uitium. Sextodecimo plants arborum filueftrium. Septimodecimo plantas fatiuarum. Odauodecinio natura frugum Si cerealiumtacffodiaagricultoris Nonodecimo hnum fpartum & hortenfia. Vigefimo quas cibis Si medicine in plantis fatiuis ccnueniant. ? Vigefimopj^imo Sores 8i coronamenta, c. VigeHmofecundo coronas Si medicinas ex hasrbis. yigfcfimqtertio tnediciusg ex uino Si arboribus urbanis. Vigefuiioquartp medicine ex arboribus fiiueftris. Vigefmioquintp medicinas herbarum fponte nafeentium. Vigebmofexto noui morbi 8c hiedicinas quarundam herbarum pet motbos Vigefimofeptimo herbas alias quaedam 8i medicinse. f Vigefimoodauo medicinal ex homine Si animalibus magnis. Trigefimo magia:8i medicinas quaedam per membra. Trigefii^oprimo medicinae ex aquatilibus. Trigefimofecundo reliqua ex aquatilibus. Trigefimotertio metaila auri Si arganti'4 T rigefimoquarto metaila aen\& plumbic artificis serarii Trigefimoquintopidura colorefq? 8c pidores. Trigefimofcxto marmora Si Iapides. Trigefimo feptimo gemmSE. Ltbros; Mundum Hadenus Tertius. Africam. Afia. Mundus, Ad reliqua Animafiu. Sequitur Reliant. Animaliu Hadenus Externc, Oleam. jPomiferas Natura. Sequitur Syderum. Maximu. In hortis. CopIefTe. j perada. NeiGIuei Ipfa. Senfit.' Crefcit. Dida erat Natura Magicas. Aquatiliu. Ventum. Metaila. proXimaej Metalloru Lapidum. Vt nihil, aa it •A Ibro fecundo continent"' de modo & ce -Icftibus Si terreftribus di etiis an finit* fitmundus Si an unus* Ca.i. De forma eius Ca ii. * Demotueius Ca.iii. Cur mundus dicatur Ca-iiii. De quatcuor dementis 1 Ca.v. De ieptem planetis Ca.yi. De dec. v11 ’* De natura fyderu cranrium Ca.yiii, De natura luna: Ca.ix. Defedu folis Si lune Si de node Ca.x. De fyderum magnitudine Ca.xi. ’ Qua; quis inueneris in obfexuatione \ caelefti Ca.xii. Dedefedibus Ca.xiii, Deluna: motu Ca.xiiii, Erratiu motus 8i luniinu caonica Ca.xv, Quare eadcm alias altiora:alias inferiora mV deantur Ca.xvi. Catholica fydeje errantium Ca.xv.ii. Qua: ro colores eorum muter. Ca.xviii. Solis motus Si dierum inaequaiitatis ratio C’a.xix, Quare ioui fulmina aflignentur Ca.xx. Interualla fyderum Ca.xxi. De fyderum mufica 1 Ca.xxii. De mundi geometria Ca.xxiii. De repentinis fyderibus Ca.xxiiii Decometis Si caeleftibus prodigiis natura Si> fitu & generibus eorum Ca.xxv. Hipparchus Si fyderib 9 per exempla hyftori ca: racesdampades: trabes: bolides: Si chafma caeli Ca.xxvi. De cadi coloribus Ca.xxyii. Deflamma cadi Caxxviii DecoronisceleAibus Ca-xxix. Decirculisrepentint* Ca.xxx, piuribus foies - Ca.xxxi. plureslunae Ca.xxxii. Dierum lux node Ca.xxxiii. Clypeiardentes Ca.xxxiiii, Oflentum carii * Ca.xxxv. Dedifcurfuftellarum Ca.xxxvi. De ftclhs caftoribus Ca.xxxvii Deaerc Ca.xxxviii De eftatis tempeftatibus > Ca.xxxix. Decaniculaeexortu Ca.xl. Vis temporibus anni ftatuta Ca.xii. De incertis temporibus Ca.xlif. De hy mb rib us Ca.xiiii. S uarelapidespluant Ca.xliiii, 4 e ronitruis & fulguribus Ca.xlv. Qua ratione eccho reddatut Ca.xlvi. De uentis Ca.xlvii. Natura; Si obferuationes uentojc Ca-xivni. Ventorum genera Ca.xivuii De repentinis flatibus Ca.i. Alia prodigiofa genera tempefta turn ^ Ca.Ii. Quibus \ terris flumina no cadac Ca.iii. Fulgurum genera 8i miraeuala Ca»liii. Deobferuationibus Ca.hui. . Defluminibuseuocandis Ca.lv. Catholica fulgurum Ca-lvi. Qua; non feriantur fulmine Ca.lvii. De prodigiofis pluulislade.’fanguine: carne ferrodanadateribus codi Cu.Ivui. Decrepitu armor um Si tubarum decaecol audito Ca.lix. De lapidibus e caelo cadentibus Ca.ix.. Dearcu cselefti Ca.lxi. De grandine:niue:pruna:nebu la:rore Ca.fxii. Denubibusimaginibus Ga.lxm. De proprietatibus caeli in locis Ca.Ixiiii. De natura terra; Cadxv. De feirma terra; Ca.lxyi. * Deantipodibusan fine Ca.lxvii. S uo aqua fit terra: innexa Ixviii. e nauiganonc maris Si fluminu Ci.*xix. Qua: portio terra: habitetur Ca.lxx. Mediam efle mundi cerrarum Cadxxi. De fyderuminaEqualitate& deeclipu-ai ubi 6i quare ' Ca.lxxii— Quae to diutne lucis in terris Ca.lxr^ : Gnomica de eadem re Si horologio primo Ca.lxxiiii. Vbi Si quando nulla; umbrae ! Ca.Ixxv.,, Vbi bis anno umbra;:& ubiin con srarium Ca.lxxvi Vbi longidimus dies>& ubi fare* uiflimus Ca.lxxvii Item de horologio Ca.Ij&viii Quomodo dies obferuentur Ca.Ixxix. Differentia; gentium Si ratio Ca.ixxx, De motu terra: Ca.Ixxxi. De terra: hiatibus Ca.lxxxii. Signa motus futuri Ca.lxxxiii Auxilia contra motus futuros i Ca.lxxxiiii Portenta terrarum fernel uifa Ca.lxxxv, Miracula terremotus Ca.Ixxxvi Quibus locis maria recelTerinr Ca.Ixxxvii Ratio infularum enafeentium Ca.lxxxviii Qua: de qb 7 tjpporib 7 enate funt Ca.lxxxix Quas terras interruperint maria Ca.xc. Qua; infule continent!adiundse. Ca.ici. Qua; terremotu mari permu/ 4 * * * . tS s r c*. tarx Ca.xdi. Qux tctrx ipe fe forbuerut Ca.xdii. Qu'js tubes hatiftx ftntajriaria Ca.xciiii. Depiaculis Ca.xcv. De terris femp termentibus Ca.xcvi. De infuhs rempflu&uanribus Caxcvii. Quib 1 * * * * * * * 9 iterris no pluat.-SCau.reata terraru miracula Si czeteroru elemecoru Ca.xcviii. Qua raiione aeftus maris accedant & recedant Ga.xcix. Vbixftus extra rationed! Ca.c- Miracula man's Ca-ri. Quae poteftas lunx Si teiteno 8C tmiia Ca.cii. Qux folis [Si aquae falfu mare Ca.ciii. Item de naturX lunx Ca.diii* Vbi altiflimum mare Ca.cv. Miracula aqru funtiu & fluminu. Ca.cvi. Ignium Si aquarum iun&a miracula:# .de multha Ca-cvii. Denapta * Ca.cyiii. De femp ardentibuslods Ca.cix, Ignium per fe-miracula Ca.cx.j Terraa uniucrfx menfura longitude*# ]' laritudo Ca.cxi. Harmoniaca mundi ratio Cacxii. Suma res 8i hyftotie #obferu 2 tiones.CCCC« xvii. EX AVCTORIBVS, M.Varone Sulpino Gallo TiberioCxfa* reimpacore.Qu.T uberone-T u.Cicerone L.pifone.T.LiuioGor.Nepote Statio fe* ~tofo Celio antipatro.Fabiao Antiate Mu tiano Ceda q de hetrufca difcipHa fcripfit Tarqcio .L.lulio: Aqlaqj.Item Sergio. EXTFRN1S. platoeiHipparcho Timarcho petofiri.Ne oceploPythagoricis.pofidonio. Cafiman/ dro Epigsne Unomotiico Euclide Cerano pbon Eudofc Democrito Critodemo Tra tfilo Serapione Dicearcho archimede One ficrico Eracofthene Pythea Kerodoto Ari ftotele Ctefia Arthemidoro Ephefio Ifido ro.Caraceno Theopompoi 1 IBROtertiocotinenturfituJgetes maria oppida portus motes flumia menfurx populi q func aut fueruc. Deewopa Cai. Berhyce longitudo & lacitudo Ca.it. Hifpania citerior Cl.iii. Narbonenfis prouintia > Ca.iiii. B Italia tybcrisRomacapadia. Ca.v. Corftca Ca.vi- Sardinia Ca.yii. ^ilia Ca.viii. Delipara Ca.ix. Delocrisiralixfonte Ca.x. Secundus europx fimit Ca.xi. Regioitalixquarta Ca.xii. Quinta regio Ca.xiii. Sextaregio Ca.xiiiiV Odaua regio Ca.xv. Depadoflumine Ca.xvf. De iralta tranfpadana regio nona Ca.xvii. Venetia decima regio Ca.xyiii i Deiftria Ca.xix. De alpibus Si gentis alpinis Ca.xx. Illiricum Ca.xxi. Liburnia Ca.xxii, Maceonia Ca.xxiii. Norci Ca.xxiiii. pannonia Ca.xxv. Dalmatia Ca.xxyi-. Mefia Ca.xxvii. Infularu ionii Bi adriatid fuma. Oppida ge tes.xxvi.Suma fluia clara.Sumi mores pre clari.Sflmx infuix.Suma ea qux interd/ dere oppida gentcs. Summa res Khiftorie Si obferuationes.ccc.xxvi. EX AVCTORIBVS. T urraneo Graculo Cbr.Ne.T.Li.Catone Cefo rio.M Agrippa.M. Varrone Diuo A u gufto:Varone:Atracinio:Antiare:Rgtmo: L. Vetere:pomponio Mela:Curione patre: Celio Aruntio Sebofo LicioiiMtitia.no Fa bricio Tufco.L. Arno Capitone Verrios Flacco.L.pifoneCa.Eliano: Valerian©. EXTERN1S. Artemidoro Alexandro Polybiftore Tuci dide Theophrafto Ifidoro Theopopo Me trodoro Neptio Calicrate Xencphonfe Li pafcenoDiodoro Siracufano Nimphodo ro GaliphaneTigmagene. I IBRO Quarto continents fitusgi res maria oppida porrus monres fluia menfurx populi qui funt apt fuerunt. Epirus Cad. Aetholia Ca.ii. Lodi , Cam. pleopomefus Ca.iiii. * Acbaia Ca.v. Dearchadia Ca.yi. Grxcia Si attica Ca.vii. Theifalia Ca.viii. Magnefia Ca.ix. Macedonia. Ca.x. Thracfa Ca.xi. Infills inter eas terras inter quas crcca cu<* boia cyelades: Sporades Mseotis Hellefpo t us Ponti Maeotidis Dacia: Sarmaticse Sythise . Ga.xii. Infulas ponti Ca.xiii. Germanise Ca.xiiii, Infulae in gallico oceano Ca.xy. Brichania hibernia Ca.xvi. Gallia f Ca.xvii. Lugdunenfis'gallia ' Ca.xyiii* Aquitartia Ca.xix. Citeriorhifpania Ca.xx. Lufirania Ca.xxi. Infulae in oceano Ga.xxii Vniuerfae europse menfura Ca.xxiii- Suma oppida Si getes:Suma fluia clara ;Su .ilia montiu clara-Suma infute qua: inrerci dere oppida Si gcntes;Summa res byftorie 8i obferuationes. fcX A VCTOR1BVS. M.Varrone:Catone Ceforio.M. Agrippa Diuoaugufto:Varone:Atracino:Cor.Ne/ pote.’Hignio.L.VctereiPooonio: Mcla:Li cinio: Mu tiano: Fabritio: T ufco: Ateio.'Ca pitone:Atheophi!oIogo. EXTERN1S# Polibio:Hecateo: Hellanico .-Dalnafceno: Eudoxo:Dicearcho:Timofthene: Ephoro: Craceregramatico:Serapione:Anciochefe Callimacho:ficuIo mufico? Alexandrotpo !yhifl:ore:Tucydt'de:Dofiacle:Anaxinian> Jdro:PbiUftide:Malore:Dtonyfio:Ariftide OJlidemo: Menecbino:Eratofthene:Anti clide:Heraclide:philomene:Aienep6te:Py theadfidoro: Phileuidc: Xenagora: Ally/ nionio:Staphylo:Agoraftocrito:Mecrodo roiCleobulo:pofidonio* i iBROQuirocorinen^firus gentes: maria:oppjda:portus:mdtes:fluia:me fura»:populi qui funr aut Fuerunt. De mauritania Ca.i. Tingiranaprouinda Cadi. Numida Ca.ifi. Afica Caiiii. Cyrene Ca.v. Libia ;mareotis Ca.vi. Infulse circa afn'cam Si aduerfarum afriese Ca.vii, Aechvopes Ca.viff, DeaHa Ca.ix. Alexandria Ca.x. c Arabia Ca.xi. Syria palasflina phoenicis C'a.xii. Idumea fyria pafcftina famaria afealu azot tus csefana ' • Ca,xiii. Iud«:galilea;hierico:emmaus:,, Iyddau'oppe lordanis Afphaltides Gens heflenorunt Decapolis Tyrus&fidon JVlonlibanus Syria antiochia Cafflusmons Code fyria Euphrates Palmira Hierapolis Ca.xiiii. Ca.xv. Ca.xvi. Ca.xvii. Ca.xviii. Ca.xix. Ca.xx. Ca.xxi, Ca.xxii. Ca.xxiii. Ca.xxiiir. Ca.xxv. Ca,xxyi. Cilicia:&adiun£t3e:gentef:paphilia:ifauriai bomanadu:piflidia:]ycaonia: taurus mons lyda Ca.xxviL Idusfluuius Ca.xxviii. Laodicea apamea ionia Caxxix. Ephefus asolis troaspgamus Ca.xxx. Inful scare afiaapamphilmm mare: rbodus: fami«:chius. . Ca.xxxi. ' Hellefp6cus-rnifia:phrigia: galacea: nieea: bithynia:bofpborus Ca.xxxii. Suma oppida Si getcs.Suma Hula clara.Su nia montiu clara.Suma infulae.cxviii.Suma qua: inteicidere oppida.Suma res hiftoriae Si obferuationes. EX AVCTORIBVS. Agrippa: Suetonio:Paulino:Varroe:.Atnr^ dno:Cor.Nepote:Higino.L.Vetere. Me/ la:Domitio CorbuIone:Licinio;Murianoi Claudio Carfare; Arutio:Liuio fili'o.- Sebo/ foia&istriuphoru. ExTERNIS. luba rege:Hecateo:Hellanico damafeeno: Dicearcho:Bione:Timoflhene:Philenide: Xenagora: Aflymoio:,StaphiIo: Dionyfio: Ariftotelc:Ariftocrito:Ephoro:Eraftotlfe* ne:Hipparcho: Panetio.Serapione:Antio/ ^heuoaCalhmachojAgatoefoPolybio: Ti nieo:Machania:herodoto:Myrfilo:AIexa dro Polyhiftore:Metrodoro:pofidonio:q periplutonudecftde diukiis: periegefios: id eft de terra: atnbitmSotade: Periandro: Ar&are Sycionio:Eudoxo Anrigene:Cal<» Iicrate:Xenophonte Lapfaceno: Djodorc: Siracufano:Hannone:iHamilame: Nyam/ phodoro:Caliiphone:Arpeiuidoro:Mega«! ftene:IfidoroJEubolo:Ariftocreonte. 1 1BRO fexto conrinenrur:gentes:ma ria:oppida:pdrtus flumina: tnenfura: populi qui funt aut fuerunt. 9 • - ^ pontimariandinorum , Ca,i. Genspaphalagonum &cappa docum Ca.ii. Cappadocia Ca.iii. Ghemiftide regionis getes Ca.iiii. Regio colchica;anchei 8i caereri codem tra&atu Ca.v. Bofphorus cicricus masons Ca.vi. Genres circa maeotim Ca.vii. Armenia duse Ca.viii. Armenia maior Ga.ix. Albania hiberia Ca.x. Portae caucafiae Ca.xi. Infulae in ponto Ca.xii. Gentes in fcyticho oceano Ga.xiri. Media.-cafpiae porte caucafie Ca.xiiii. Gentes circa hircanu mare Caxv. Item gentes Ca.xvi. Scitarumgentes Ca.xvii. Fluuius ganges Ca.xviii. Ganges indiae Ga.xix. Indus fluuius Ca.xx. Arii & iun&ea gentes Ca.xxi. Taprobaneinfula Caxxit. Cap iflene daritis carmania Ca.xxiifc Sinus perficus & arabicus Ca.xxiiii. Cafcadrus ifula prhoru regna Ca.xxv, Media mcfopotomia:babylom feleucia Ca.xxvi. Flumentigris Ca.xxvii. Arabia nomades:nabatehomani:tilos:8£ ogyris lfulae Ca.xxviii. Sinus mart's rubri crogloditici: 8i aethiopici Ca.xxix. Mulnformes & mfrae hominum effigies Ga-xxx. Infulaeaerhiopici mans Ca.xxxi. De forunatisinfulis Ca.xxxii, T errae per m&ifuras computatae digc&io Ca.xxxiii. Digeftio terrarum in pararellos 8i umbras pares Ca.xxxiiii. Suma oppida.cdxxxxy.Suma getes.d.lxyi. fuma fluuiuclara.c.lxxxx.fuma motes clari xxxviii.foma ifule.c.viii.fuma que Itercide re oppida aut getes.lxxxxv.Suma res & hy ftoriae 3i obferuationes duo milia.cc.xiiii. EX AVCTORJBVS. M.Agrip^uVarrone:Atracino: Cor. Ne/ puce Higino.L. Vetere: Mela: Pomponio: Domitio: Crobulone; Licinio: Mutiano: Claudio:Caffare:Aruntio febofu: Fabritio Tufco.TJLiuio;Sencca:Hidigio* EXTERNIS. luba rege:Hecateo:Hcllanico damafeeno? Eudoxo:Dicearcho:Bcc6io:Timoffene:pa rode:Demodemare:CIitarcho: Eratofthe* ne.:AIexandromagno:Ephddoro:Hippar/ cho:Panetio:CaiIiacho:Artemidoro:Apol lodoro:Agatoele: po!ybio:Vinaco:Siculos Alexandro:PoIyhiffore:Ifidoro: Hamome to:Metrodoro:pofidonio: Oneficrito:Ne archo:Megafthene:Diogenete: Ariffrocre onte:Bione: Dialdone: Simonide minore: BafileXenophontesLampfaceno. 1 IBRO feptimo continenturgeriutu mirabiles figure. Gentium mi rabiles figurae Ca.i. De feythis & aliarum diuerfitate gentium Caff. De prodigiofis partibus Ca.iii. 1 De mutationefexus 8£ geminis E artubus Ca.iiii. )e hole generado & piendi tpa p illuftria excpla mefib’.vii.ad.xi. Ca.v. Decdceptibus& figna fexusi grauidis pti nentiaantepartu Ca.vi. Deconceptu hominum & genera tione Ca.vii. Deagrippis Ca.viii. Moftruofx ptus'excifi uteto Ca.ix. Qui Tint uopifei Ca.x. Excpla numerate fobolis Ca.xi. 1 Exempla fituilitudinum Ca.xii. Quae fit generandi ratio Ca.xiii. Item de eodem multiplicius Ca.xiiii. De menftruis mulicrutn Ca.xv. Item de ratione partuum. Ca.xvi. Infigna corporum. f Ca.xvif. Exempla uariarum fUgurarum. Ca.xviii. Diuerforum morum exempla. Ca-xix De fortitudine uelocitate Ca.xx; De uifu. Ca.xxi. De auditu. Ca.xxii, Exempla patientia. Ca.xxiii. Memoriae exempla. Ca.xxiiii. Laus.C.lulii Casfaris. Ca.xxv; La us pompeii magni j Ca.xxvi. Laus catonuprimi Ca.xxvii. Item de forrirudine Ca.xxviii. Diuertelaudesplurfmorum {Ca.xxix. De platone:Enmo:VirgiliQ,M.Varrone:8£ M.Cicerone Ca.xxx. De morum honeftate Cn.xxxi Deaudoritare Caxxxii. Dediuinitate Ca.xxxiii. Denafrica Ca.xxxiiii. Depudicitia Ca.xxxv; ■ Depieiate Caxxxyi. Qe artiu plurimaru excelentia :aftrologia: gramaticargeometn'a Ca.xxxyii. item mira opera artificial Ca.xxxviii Deferuitiis Ca.xxxix. De prxftantia gentium Ca.xl. De foelicitate roemina: Caxli. Varia exempla fortunae Ca.xlii. De bis profcriptis.L.SiIla:Quinto:Me tella Ca.xliii. De altero Metello Ca.xliiii. De diuo Augufto Ca-xly. Ouos beatifiimos dii iudicaue# runt Ca.xlvi. Quem uiuentem ut deum coll iuf/ ferunt Ca.xJvii. De fpariis uitas fougiffimis Ca.xlviii. De uarictate nafcendi Ca.xlix. fnmorbisuariacxempla Cad. Defignis mortis Cadi. De his qui efati reuixerunt Cadii. De mortibus repcntinis Ca.hii. De fepultura Cadiiii. De aia: ue! de manibus: uel de refurre&io> ne uerba gentilium inania Cady. Qua? quis inuenei it in uita Cadvi. In quo primus getiu cofenfus Ca.lyii. De liccerts antiquis Cadviii. Quadopmu to fores roma: Cadix. Quadoprimu horologia Cadx. Sumares8£ hyftorieSC obferuatioes.d.cc. xlvii. EX AVCTORIBVS. Verrior Flacco:Cn.Gelio:Licinio: Mutia/ no:Mutio: Mafurio: Agrippino: Claudio Cxfare.M.Cicerone:AfinioPoJ!ione:Mef fa!a:Ruffo;Nepote Cornelio: Virgilio .L. Cordo:MeliiTo:Sebofo:Cor.Celfo:MaxiV mo Valerio:Trogo:Nigidio Figulo.pdpo nio attico:pediano afconio: Sabino: Cato# ne Cenforio:Fabio ueftale. EXTERNIS. Herodoto:Atiftea:Betone:Sigono: Crate re: Agatharcide s Calliphane: Ariftotele: Nymphodoro:ApoI!odoro:Philarcho:Da tnone:Megailhene:Crefia*-Taurone:Eudo xo:Oneficrito:Clitarcho:Duride:Artemi/ doro; Hippocra te: Med ico; A fclepiade me dico:Hefiodo:Anacreonte: Theopompo: He!Ianico:damafceno:Epbodaro:tpigene Bcrofo:petofiri:Neocepfo: AIexandro:po !yhiRore:Xenophonte:CalIimacho:Deinp crito:Dtulio:Po!yhiftore hyftorico:Straro ne:q cotra Ephori theorcmata fcripfit:He# raclide potico: Afclepiade:qui tragoaume# na pho:Stephano:Egefia: Archimacho:Tu cydide;Mneftygitione:Xenagora:Metro# doroiSceprio.’AntidideCritodemo: 1 1BR.O Odauo contiuentur aninrali# um terreflriutn naturae peditanrum. Deaialibus terreftibus elephante^ comen datio:& de fenfu eorum Ca.i. Quando primum iunfti Cadi. Qux docilitate eorum Ca.iii. De clemctia eoru:& qd picula fua itelligac &de tygridis truceleria Ca.iiii. De uelle&u & memoria eoru Ca.v. Quando primum in italia Ca.vi. Pugna: eorum Ca.vii. Quomodo capiantur Ca. viii, Quomodo domantur Ca.ix. De parru eoru 8d reli^ natura Ca.x. Vbi nafcantur Side difcordia eorum 8i dra conum Ca.xi. De folertia animaliufti Ca.xii, De draconibus Ca.xiii. De ferperib 9 maximis 8t bois Ca xiiii. De f y ticis animaiibus 8i ferpentriV oiftlibus Ca.xv, De Ieonibus Caxvi. De pantheris Ca.xvii. De tfgridis natura 8£ camelis 8£ camelcpar/ di 8i qn primu Romas Ca.xviii. De chao 6i cepho Ca .xix. De rhinocerote Ca.xx. De iyncibus 8i fpingibus & cocrutis cerco/ pithecisudicis bubustleucrocutis: ealedau ris setbiopixmiaticoramonocerote .-cateble pa:bafi!ifco. Ca.xxi. Delupis Ca.xxii. De ferpentibos Ca.xxiii, De hicncumone Ca.xxiiii. De crocodillo 8i hippopotami Ca.xxv. Qui primus Romas hippopotamu & c$oco diilosoftendifc&medicinaz ab animaiibus repertas Ca.xxvi. Quasanimalia quas herbas oftederunc cer ui lacerti:hirundines:tefludines: muflella: cicoia ;ap:anguis: draco: panthera: elephas urfi;cerui palubestgrues coruus Ca.xxvii. PrognoRica animalium Ca xxyiii Ciuitates8igentes:8i minutis animaiibus deletas 'Ca.xxix- De hyena 8i crocuta:&mauticora:& fibris Sflutris Ca.xxx. De ranis &>jiculis marinis & ftelli' onibus Ca.xxxi. Deceruis Ca.xxxii, De tragelapho & camdeonte & reh'quis colorern mucantibus Ca.xxxiii. De carado S£ lycaone & rhoe Caxxxiiii Dehyftrice Ca xxicy. De urfis & foeribus corum Ca xxxyi. De niuribus ponticis & alpinis & he rinaciis Ca.xxxyii. De leontophno , Iynce:mel!ibus:& fciuris Ca.xxxviii De uipera cocleis & iacertis Caxxxix. Decambus Ca.xl. Ad cam's rabidi niorfuta Ca.xli. De natura equorum Ca.xhi. De afinis & mulis Ca.xliii. De bubus Ca.xh'm. Deapiboue. Caxlv- De natura pecoru 81 pecudu Ca.xlvi. De generib 7 lanaru & ueiliu Ca.xlvn. Demufmono Ca.xlviii. De capris 8L gcnerationecarum Ca xlix. De fuibus & nmira earum Ca.!. De uiuarifs befharum Ca..!i. De femiferis animalibus Ca.lii. De fimiis Ca.liii. De'ieporibus Ca.liiii. Dedamnis Ca.ly. De muribus 8C gliribus Ca.lvf. Qu£ afalia qbus Iocis no fine Ca.lyii. Quae aduenis noceanc Ca.lviii. Sum'ita res 8£ hyftoriae 8£ obferuatioes.dcc. Ixxxviii. EXAVCTORIBVS. MutianodcilioiVerriotFlacco ;L. Pifone: Cor.Valeriano:Catone: cenforio: Feneftcl la:Trogo:Adio:CoIumelIa:Virgilio: Var rone:L.Metello:Scipioe:Cor.CeIfo: Nigi dioiTrebio nigro:Poponio:Mel. Manilio Sura. * EXTERNIS. luby rege:PoIybio:Oneftcriro: Ifldoro:An tipatro:Ariftore!le:Demetrio phyfico;De mocrito:Theopbrafl:o:Euate:Apocha qui olympionica:Hieroerege:Attalo rege:phi Iometere rege:Gtefia:Duride;Phiiifto; Ar chitatPhilarcho Amphilocho: Ateneo Ana xipoli.ThafioApollodoro lenio Ariftopha ne milefio; Antigono cineo; Agathole chio Apollimo pergameno: Ariffradro ateneo; Bacaio rrfflefioiBione folenfe; Cberea ate/ neo-.Diodoro prienneo;Dione colophanio Epigcne;Rhodio EuagonetTafio; Euphro nio;Ateneo;Hegefia:Maroneo:Meuadro Panenio:HeracleoteMenccratepoera:An drocione qd deagricultura fcripfit:Efcri6e qui x'temDionyfio qui magonem tranftu/ IinDiophane qui ex Dionyfio epitoma fee cit Arcbelaorege;Nieandro., I IBRO nono cotinentur animaliura aquaricorum hyRoriae & narurae. De aquacih'um natura Ca.i. Quae rnaxia in mari aiaha Ca.ii. De indicis man's beluis Ca.iii. Quse x occao quoq? mala Ca.iiii. De tritorum uereidum 8C elephanroru rna rinorum figuris Ca.v. De balenis 8i orchis Ca.vi. An fpirenc pifces;an'dormiant Ca.vii. De delphinis & eorum natura mirabili Cavin’; De torfionibus Ca.ix. De reftudinib 9 quo capiarur Ca.x. Quis primus teftudines fecare infti tueric Ca.xi T.egmenra aquatilium Ca.xii. De uitulo marino Ca.xiii. De pifeibus pdo carctibus;& quo pariant: & quoteorum genera Ca.xiiii. De nominibus 6£ naturis multorum E ifcium Ca.xv. )e auguriis & diuerfitate pi feium Ca.xvi. De mugili & aliis pifcibus;&: q> non idem ubique placeanc Ca.xvii, De mu!o:&coratino;faJpa: fa'mone Ca.xviii, De exoceto:muribus;poIypiS: murenis Ca.xix. Digeftio pifeium in figura corporum Ca.xx. Deanguillis Ca.xxi. Decapturaeariiinlacu benaco Ca.xxii; Demurenae natura Ca.xxi'ii. De plants pifeibus Ca.xxiiii De echino pifee eiufqp natura mibili Ca.xxv. De uarietate naturae pifeium Caxxvi. De miluo pifee 8i dracone marino Ca.xxvii. De pifeibus fanguine caretibus Ca.xxviii De loligine 8L fepiis;& polipiis:3£ naupliis Ca.xxix# De onigenadocuftis Si canciis cocleis 8( conclis Ca.xxx. De cancris Ca.xxxi. De cocleis Ca.xxxii. De pe£tinibus Ca.xxxiii. De diuitiismarinis Ca.xxxiiu. Quomodonafcantur&ubi 8i quomodo imieniuntur margarita: Ca.xxxv., Dc natura purpuras# muricis Ca.xxxvi Quot func genera Ca.xxxvii. Quocapientur tempore Ca.xxxviii. Romas quido ufus purpura! Caxxxix Deprecioearum Ca.xl. De tingendo amethyftion 8i cocco biffyno C’axli. De pinna Si pinnotere.# aquatilium fenfu Ca.xlii. De fcolopcndris:uu!pibus 8i glanis Ca.xliii. De ariete pifee _ Ca.xliiii. De his quae tertia natura hilt no aialiu neqj fruticu;# de urticis:# fpogiis Ca.xlv. De caniculis marinis Ca.xlvi. Deanimatibusq filicia tefta:# q fine uillo iduduf 1 * Si rcliqs fordidis aialib* Ca.xlvii. De uenenatis marinis Ca.xlviii. De morbis pifeium Ca.xlix- e Degenerationeeorummira Cad. Item de generations:# qui pifees oua pa/ riant. Ca.li. De uuluis pifeium Cadii. De longiiTima uita pif ium Cadiii. De uiuariis oftrearurmK qui primus inueneric C'a.liiii. Quis primus murenatum ufuaria fecerit Cadv. Decoclearum uiuariis:# qui primus inflio tuic Cadvi. De pifeibus terrenis Ca Ivii. De mnribus nili Ca.xlviii. De anthia pifee: & quo capiat Cadix. Deftcllis marinis Cadx. De dadylis cor u miraculis Ca.Ixi. De inimiciciis # amicitiis inter fe aquarilri um Ca.lxii. Sunia res # hyftoriae # obferuationes.dcd. EX AVCTORIBVS. T urranio:Gracculo: Trogo: Moecenate: Alboflauo:Corn: Nepote, Valerio tuino^ grapho:Fabiano:Feneftelfa :Mutiano: He lio Sci!one:Statio febofo:MeIilTo:Seneca: Cicerone:Macro.*Aemilio:Meflala:Corui no:Trebonio Nigro:Nigido. EXTERN1S. Ariftolete: Archilao rege: Callimacho: De mocrico:Teophraflo:irafillo:Hegefide/ n3:Cudnio;Alexandro polphiftore. 1 1BRO Decimo continent naturae Si hyftorias animalium uolatilium. De natura anium Cad. De phoenicc Ca.ii. Deaquilis Cadii. Quando legionum figna effe eoe pair Ca.iiii. Mirum de aquila Ca.v. De uulturibus. Ca.vi. De fanquale Ca.vii. De accipitnbus Ca.viu. De eocyce quas a fuo genere interi mitur Ca.ix. Demiluis Ca.x. Digcfto auium per genera Ca.xi. De inauipicacis auibusxornice cornis bu/ bone Ca.xii. Deincendiaria Ca.xiii. Decliuina Ca.xiiii. De auibus incognitis Ca.xv. Deauibusnodurnis Ca.xyi. De noduis Ca.xvii. De pieo martio Ca.xviii, De uncos ungues habentibus 8i digyeos Ca.xix. Dep^uonibus:# quiseos primus comederit Ca.xx. De gal lis.SLquando caftrentur gallinateo locuto Ca.xxi. De anferib 3 Si quis primus iecur anferimu comederit:# deadtpe anferino coma geno Ca-xxii. De gruib*cicoiis:coloribus:6i pegrinis aui bus Si cotnrnicibus de glote Ca. xxiii. Dehirrundinibus: merulis:turdis:# ftur* nis:turturibus Si paluhis Ca.xxiiii. Quasauium peieones:quas femefircs:qua: trimeflres Ca.xxv. De auibus mira Ca.xxvi. De auibus feleucidibus Ca.xxvii. Deibi «Ca.xxviii. Quas aues \ qb 7 locis no fut Si quas mutant colore 8i uocc Si de lufeiniis Ca.xsux. Demeruhs Ca.xxx. Tempus auium genirure. Ca.xxxi, De halcyonibus Si de diebus earum nauiga bilibus:# gauie Si reliquo aquaticarum ge nere Ca.xxiu De diuerfitate nidificatiu auium agathilis cfamulgis Si pdicibus Ca.xxxiii. De columbis Cra.xxxiiii. De palumbis # differentia palum baum Ca.xxxv, De pafferibrhs Caxxxyi, De timungulo Ca.xxxvii. De uolacu Si incefTu auium Ca.xxxviii. De apedibus Ca.xxxix Vecc Qur. Dcpo Dc e r auibu Demi Dcno Quis i & qs r; Deck Dew qujdn Dcictt um&( Dcuir Dean, Quii Dome . Dcco, Juiuni Dc pay) Dc Urdc bicouj nucruc Dcconc Jfiuin oi D D, • gem c Ujn c ft, titi n cr f ,n * r) C f^ Dc his q u ^ nihil Sullen; ^O'6o fl .Qiliinrr 0> N'«t Dc caprimulgis & plateis Ca. xl, Deingeniisauium Ca.xli, Decarduele&pfytaco 6£ auibus qua* lot quuntur Ca.xlu'. Dc coruorum intelligentia Ca.xliii. Dediomedeis auibus CJa-xliiii, Qu a; alalia nihil difcans Ca.xlv. Depotu auium Ca.xlyi De ematopodi:enocrota!i 8i de peregrinis auibus Ca.xlyii De mulraru auiu noiba natura Ca.xlyiii. De nouis auibus 8C fablofis Da.xlix. Quisgallinasfarcire iftituerit:de auiariis & qs ea primus iftituem Cad.' De efopipatina Cadi. De generatione auium 8£preter aues qua; quadrupedes oua pariac Ca.lii, De tempore Si generatione incubatus auiV 11 m &coitu Cadiii De uiriis & remediis Icubatiu Ca.Iiiii. Deauguriisouorum Cady. Qua; gallinae optima; Cadyi De morbis earu & rcmediis Ca.lvii. De conceptu 6C nuhiero foetus * auium Cadviii. Depauonc Sianferib 9 Calix. De ardeolis & quomodo feruentur opti/ me oua Cadx. Qua* polucrum fola animal pariat 8 i lafte nutriat Cadxi. De conceptu uipere & partu:& qua* terre> ftium oua parianc Cadxii. De generatione terreftrium Cadxiii. De uaria generatione auium Cadxiiii. Demurium foetu Calxy. Defpinahoisanguenafci Ca.lxvi. De falamandra. Cadxyii. De his qua^nafcuntur ex no genitis 8i qux nata nihil gignut Cadxviii. Dorfenfibus animalium Cadxix. Auditu & olphatu ee pifcib 9 Cadxx. Fa&ucoemeeoibus. Cadxxi. Qua; ueneis uiuat & qua; terra Cadxxii. De cibo & potu quoruda Cadxxiii. Qua; inter fe diifideant $ qua; inter fe con ueniant Cadxxiiii. Defomnoanimalium Cadxxv. Summa t^s &hiftoria: & obferuatioes.dcc. xxiiii. EX AVCTORIBVS Manila :Cornc!io: VaIeriano:/vdtio: Vm*» hritiomeIiore.MaiTurio:Sabino:Antiftio: LabeoRe*.Trogo:Cremutio:Mi Varrone: Marco: AemiIio:Dtniflio:Mutiano:Nepo<» re Fabiano pi&ore.T.Lucretio.Cdr. Celfo OratioDelufde:Higinio:Sai£enis.Higidio Manlio Sura. EXTERNIS Homero:phoemonoe:philemone: Boeto: qui onytigcnia ilia quae de auguriis: Ari/ ftoteIe:Tneoprafto: Callimacho: Efchilo: Hierone rege: philometere rege: Archita: Amphliocho athenienfe: Anaxipoli thafio: Appollodoro lennio: Ariftophane miliefio Antigono cymeo:Agatodc chio:apolionio pergameno: Ariftandro atheneo: Bachio millefio:Bone Solcnfe: Cherea athenienfe: Diodoro priennie:Diono colophonio. De* mocrito:L)iophane nicenfe:Epigene rhodio Euagora thafto:Euphromo atheneo: Iuba: Anarocione qui de agricultuia: Afcrione quj item: Dionyfio qui magoncm tranftu*. lit.-Diophane qui cx Dionifto epitoma fecit N icandro:Oneficiito:philarcho: Hcfiodo Vi • „ • ; , IBRO Vndednto continetur hyftoriae 8£ natura; paruoru aialiu & repctilium De infedorum genere. Ca.u De fubtilitate natura; in his. Vtru fpiratan habeac faguine. De corpore eorum. De apibus Qui ordo natura; in eis. * De uocabulis operis Ex quibus fioribus opera Ga.ii. Ca.iif. Ca.iiii, Ca.v. Ca.vi. Ca.vii. ftant ’ Caviii. Dc amatoribus earum Ca.ix. Ratio opens Ca x. De fucis Ca.xi. Qua; natura mellfs Ca.xii. Qua; optima mella Ca.xiii. Qua; gnra mellis I fingulis Ca.xiiii, Quo probentur mella Ca.xv. De tertio genere mellis:& quomodo apes probentur Ca.xvi. Qua; regiminis ratio Ca.xvii. De genere apum:& qua; inimica apibus Ca.xviii, De morbis aputn Ca.xix. De continendis apibus:& quomodo reparentur Ca.xx. De uefpis & crabronibus Ca.xxi. De bombicibus & bombyli: & necydalo: flf quis primus bombicinam ueftem in ueneris Ca.xxii. Debombicecoa Ca.xxiii. De araneis & generatioC eajt Ca.xxiiii. Defcorpionibus Ca.xxv. De ftellionibus Ca. xxyi. la fcripfif. Ariffomachoqui item: phylifto Decicadis Ca.xxvii. quiitem:Nicandro:MenecratevDibnyfioq De penis infe&oru:& fcarabeis.& rcliquis magonem tranftulit:Empedode: Caliima# fcarabeorum generibus Ca-xxvrii. cho: Attalo rege. Apollodoro qui de beftiif Delocuftis Ca.xxix uenenatis:Hippocrate:Eriphilo:Erafiftrato De formicis noftratibus Ca.xxx Afdepio:Theniifone:Poflidoio ftoico;Me Deindicis Ca.xxxiV nandro prienenfe:Heradies.Euphroio ate/ De diuerfitate infe&orum. Ca.xXxii. neo:Theophrafto:Hefiodo: Philometerre Deanimalibnsinligno&.exligno nafeen Rege. ti&us Ca.xxxui. Ibro duodecimo continenrur dearbo De ahli cui cibi exitus no e Ca.xxxiiii. tibus. De arborum honore Si quando De tineis Si culicibus:#dediuerfitate platanusprimum in xralia: Si de natu/ carum . V Ca.xxxy. raearum. Ca.i. De pyrali fiue pyraufta Ca.xxxvi DecamepIatono:8iquistonderit. Hiftoriae naturaz ammaliuMper fingula uiridaxia Ca.ii. membra^ Ca.xxxvii. De peregrinis arboribus Si male. De fanguine Si quorum celerrime Ticcetur affyrio. Ca.iii.- Si quorum non coeat-quoruni grauifTimia Deindiz arboribus uel quando roma: uel teneriffimus quoiu nullus Ca.xxxviii hebenus primum. Ca.iiii. An in fanguine pxincipatus Si cergore:8C De fpina &ficu indiris. Ca.v. pilis Si maivtnis 8i ueftitu Ca xxxix . De arbore pala 8i arboribus indicis fine no# Notabilia alalia quaz mamis. Ca.xl. minibus Si laniferis. Ca.yi. De h&e-Si unde cafeus no fiat Ca.xli De piperifarbonbus Bigariophylo Si aliis De diuerfitate cafeorum Ca.xlii. pluribue. Ca.yii. Differentia membrorum hominis a caeteris De machir Si arboribus gentis animaiibus Ca.xliii. amanae. Ca.viii* De finiiarum multitudine Ca.xliiii, D e bdeho Si arboribus perfici Deunguibus Ca.xly man's. Ca.ix. De unguis Ca.xlyi. Dearboribufperficeinfulas&lanigeris DepediVauiu&unguibus Ca.xlyii. arboribus. Ca.x. De pedtbus infe&orum a duobus ad De goffampino Si arboribuf ex quibus ue* :entum __ Ca.xlviii. ftes fiunt & quibufmodisconftent arboru De pomilioib* Si geitalibus Ca.xlix fru&us. Ca.xi. Decaudis Ca.!, De coffo & nardo Si diffetenciis Deuoribus Ca.ii. nardi. Ca.xiiV z* IU De hamWoninco Si fpagno Ca.xxiiii. De cypcro SC fpalatro Ca.xxv, De baifamo & opobalfamo SC xifobalfamo Si ftyrr.ce Si ga'bana Ca.xxvi. De panace 6C fpodylo SC maloba/ cftro Ca.xxyii. Deelomphacio xxviii. De yrio SC cenathe:8C de elate arbore SC cin/ namo & comaco Ca.xxix. Surnma res 8C hyftorise Si obferuationes. cccclxxviii. EX ACOR1BVS. M. Varrone: Mutiano: VirgiIio:Fabiano: Sebofo;Pomponio Mela: Flauio proculo: Trogo:Hi'gino:Claudio Caefare:Cor :Ne pote:Sex.-Nigro qui grace de medidafcrip fit.CaiTioHeniina.L.pifone:Tuditano: Antiate. EXTERNIS Theophrafto:Herodoto.CalIiftene: Ifigo/ no: Clitarcho: Anaximene: Duridc: Near/ cho: Oneficrito: polycrito : Olympiadoro Diogeneto:Nigibu!o:AnticIide:Carete Ci domo:Mencchtno:Doroteo:Xeniadeeoli> co: Anrco Epipodo Cherea Detnocle ptole »naeo Lago Mafia Macedone.Soilo. item Dernocrito Amphilocho Ariftomacho Ale xandro polyhiftorc luba Appoilodoro qui de odoribus fcripfit.Heraclide medico Ar* chidemo.Item Dionyfio.ltemDemoclc. Item Bnphroe.ltem Opfenide. Ice Diagera Item loila Item Heradidetarentino:£eno crate ephefio* I IBRO Tertiodedmo continentur de ungentis 8i arboribus:maritimi«, De unguenris Si quomo primum fut cogni ta nobis Si de compofitione Ca.i. Quod unguentum regale uocetur: Si qua: diapafmata SC qualiter feruetur Ca.ii. Quanta in unguentisluxuria: Si quado pri mum Romanis in ufu Ca.iii. De palmis SC natura eagi Si guib 9 Ca.iiii. De fyriae arboribui Ca-v. Deterebintho Ca.vi, De ficu segyptia SC cypria Ca vif. Deceraunia SCfiliqua Ca.viii, Depfico egypti 8i fpiaegyptia Ca.ix. De pruno SC arborious circa memphium Ca,x. Dc gumi generibus Si papyro Ca-xi. De generibus chartarum:8C quomodo char ta: fiant: Si de chartarum probationer ui/ tiis Si giutino earum Ca.xii. De libris N ummae Ca.xiii. De arboribus Ethiopia: Caxtiii. De atiantis arboribus 8i citreis :’Si que in his laudetur:6c quas uituperen^ Ca.xv. De arbore trogete Ca.xvi. De arbore lotho Ca.xvii. De fcapo ipfo Si radice lothi Ca.xviii. De paliuro 6C punico ma!o:8C de flore punicimah Ca.xix. De afiaz Si graciae fru&ibus Ca.xx. De timelea Hue camelae Si trsgacantha SC de trago Hue fcorpione 8i myrice & bria SC galla Ca.xxi. De enonymo Si andrachna congrygia SC thapfia Ca.xxii. Decappari fiuecynofbatoaut epbeofta* phyle:&de faripha Ca. xxiii. De foina babylonis regia:8C de cytiio Ca.xxiiii. De fru&ubus Si arboribus noftri maris atqi rubei Si indici Ca.xxv. Surnma res Si hyfioriE SC obferuationes. cccc.ixviii. EX AVCTORIBVS. M.Varrone: Mutiano- Virgilio: Fabiano: Sebofo:Pomporiio:Mela:Eabio: Higinos Trogo:proculo:Claudio:Csefare:Cor.Nc pote: Sex. Nigro qui grace de medicina fcripferit-Camo hemina.L.pifone:Tudrl» tano: Antiate. EXTERNIS. Theophrafto:Herodoto:Califthene: Ifido ro:Clirarcho: Anaximene: Duride: Near/ cho:Oneficrito: Olympiodoro: Diogenes ro:Qeobolo: Anticlide: Crate Mitileneo. Menetimodoro Thebano:Doroteo Athe nienfe:Lyco: Anteo: Epippo: Dione: Adif mantho;PtolemEo:Lago:Marfia Macedo ne:Soilo:Irem Dernocrito: Amphilocho: Alexadro Polyftore:Ariftomachoduba re e:Apollodoro qui de odoribus fcripfit: eraclidemedico:BoenemedicO:Archide modtem Dionyfiodtem Democlide: Item Euphronedcem MnefidedtemGiagaradte lolfadtem Hetadide Tarentino. Xenocra te ephefio. Infignia culture uinearum Ca.v, De natura uini Ca.vi. Vinagenerofa Ga.vii. Vina tranfmarina Ca.viiiv De uno quod uocatQr bion genera fepteni Ca.ix. De dulcium generibus.xiui, Ca.x. De deuteriis Sifecundariis uini gcneribus tria Ca.xf. Quas puper in italia generofa uina eile caet perint Ga.xii. De uini obferuatione Romulo rege pofira Ca.xiii. Qui uini ufusantiquis& deuinis an/ ti quorum Ca.xiiii. De apothecis 6i de uino opi/ iriiano Ga.xv.' De liberalitate C^faris \ uino & quomcdo E fimu genera uini fidiui Ca.xvi, )e uinis fiditiis Ga.xvii De hydromelle 5£ oximelle Ca.xviii. prodigiofa genera uini Ca.xix. * Quibus uinis ad facra uti fas no fit & qbus gfiribus mufla condiantur Ca.xx. De picis gcneribus 6£ refinis 8£ muftis codie djs 5£ de acero 8£ fecc Ca.xxi. De Cellts uinariis Ca.xxii. De euiranda ebrietate Ca.xxiii. Suma res 8£ hyfloria: 8£ obferuationes .d.x. EX AVCTORIBVS. Cor-Vaieriano: Virgilio-.Celfo Catone Ce/ forioiSarfeis patre 8£ fiIio:Scropha.M.Var/ roe. D.Syilano:Fabiopidore:Trogo: Higi no:Fiacco:Verrio:Grea’noJulio Adio: Co lumeiia:Ma(Tuno:Sabino:FenefteIla: Ter\ giiia:Madori planco:Flauio Dorfino:Sce/ uola:Aeho:AtteioCapitone:Cotta MclTa Iino.L.piTGe:Pompeio:Leneo: FabiaoiSex: Nigro BibipRuffo. EXTERNIS. Hefiodo:Theophrafto:AriftocdeDeniocn to: Attalo rege:pylometere Rege:Archita: Xenophonte:Ampbi!oco:Ateneo:Anaxipo Ii Thafi o: Appollodoro Lennio Ariftophae Miiefio anrigono Cyneo: Agatone: Apollo neoPergamenoiAnftandroateneo: Borne te.ltem Bacchio: Miiefio bione:Sol efe:Cbe reaathenienfe:Cherifio. Item diodoroprie neo:Dione coIophoma:Epigene Rhodio: Euagora:Thaf;o:Euphrone ateneo:Andro tione qui de agricujtura fcripfit:Efchirione qui item lyfmiacho qui item Dionifio qui ‘ niagonc craftuut dicpfteneqexDiouy.epi-' coma fecit: Afcleniade medico: Oneficrito: Erafrilrato qui item luba Rege. IBROquintodedmo continents de natura frugiferaru arborum 8£ culto^ Naturse frugiferarum arborum Can. Deoleo Ca.ii, De natura oliuse 6£ oleasinri/ pientis Ca.iii. De natura olei Ca.iiii. Decultuia oliuarum Ca.v. De feruandis oliuis:8£ quomodo facien durn oleum Ca.xi. De oleo fiditio Ca.vii. De amurca Ca.viii. Porno# oium gnra 8£ naturas Ca.xi. Nucupinea#giua quattuor Ca.x. De malo cotoneo Ca.xn De perfico gnra quattuor Ca.xii. Deprunogenera.xi Ca.xiii. De diuerfis gcneribus malorum ge/ nera.xxix. Ca.xiiii, Depyris <3£ infito# uarietate Ca.xv. De pomis feruandis 6£ uuis ° Ca.xvi. De cotoneis pyris & forbis Ca-xvii. Pe ficis genera.xxix. Ca.xviji. . De capnfico 6£ caprificatione Ca xix, De mefpilis 8£ eo# gnribus iiii. Ca.xx. De forbis genera quattuor Ca.xxi, De nuce iuglande Ca.xxii. , De caftaneis genera odo Ca.xxiii. De fiiiquis 5£ carnofis pomis &moris: & de acinis 6£ baccis Ca.xxiui. De cerafis genera odo . Ca.xxv. De corno 8£ lentifco Ca.xxvi. De gnribus fucco# 8£ de odore Ca.xxvii. De fuccis fruduu 8£arbo# 6£coloribus: 8£ odoribus: 8£ natura pomorum 6£ decomeiv datfone fruduum Ca.xxviii. De myrto genera eius ^Ca.xxix. De lauro genera.xiii. Ca.xxx* , Suma res 8£ bxftoriae 8£ obferuationes.d.xx EX AVCTORIBVS. Feneftella Fabiano: Virgilio Cornelio Va / Ieriano:Celfo.Catone Cefono:Sarfenis pa/ tre’&: filio: Scropha.M. Varrone: Dyfima/ cho:Fabiopidore: Trogo Higino: Flacco Verrfo:Gaecinoattico:!ulioSabino: Ter/ giIla:Cotta: Meflalino Columella.L. Pifo/ ne:Pompeio Leneo:Madio planet? Flauio Dorfene:Sccuola:HeIfo:Aitceio:Capitone: Sex.Nigro:Mumio Ruffo. EKTERNIS. Efiodo AriftoteIe:Democrito:HieroiieRe. ge-Archira 3 :pbifometere Rege: Atalo Rege Ne CU S '-‘•nil, . Cl.V, lofiden Ca.vii, O-viii, Caxi. Ca.x. Ca.xi. Ca.xii. Ca,xiii, Ca.xuii, Ca.xv. Ca.xvi. Ca.xvii. Ca.xw.i7. , Caxix. Gi.xx. Ca.xxi. Ca.xxii, . Ca.xxiii* moris: Side Ca.xxiiii. ; Ca.xxv. C a,xxvi. K CuDfWIl . ;:s:K |decomei>: Ca.x*viii. •C’a.xxix. Ca.xxx* ) uiioncs.d.xx Comel>o Va/ Sarfcn'SP 3 '' ' .i.-Dy# 3 * i°lmO: Pl3C c0 ■ , r jpit# : rnO-'-i' Xenophorite: Amphilocho; Ateneo t'Ana* xipoli Thafso: Apollodoro Lennio; Arido* pbane Miiefio: Antigone Cyrneo: Agatov de;Chio; Apollodoro pergameno: Ariftan dro Ateneo-.Bacchio milelio:Bione folenfe Cherea ateneo:Cherifto:Item Diodoro pri row tione qui de agricultura feripfit: Efchirione qui item: Dionyfio qui tnagoncm tranftu ^ lit; Diophane q ex Dionyflo epitoma fecit: Afclepiade medico: Erafiftrato item. Co* miade qui de conditura uini: Ariftomacho qui item:Hycefio qui item:Tbemifone me dico:Oneficritc.luba rege* 1 IBRO Sextodecimo continentur fil/ ueftrium arbo^ naturae Ca.i. Genres fine arbore;8i miracula in fepten* trionalis regionis arboribus Ca.if.i De hyrcinise filue magnitudine Ca.iii. Deglandifeiis Ca.iiii. De ciuica corona.-fii qui frondeacorona donati Ca.v. De glande genera xiii. Ca.vi. De raginia glande 8irel{quisglandibus:8i catbone SC paftu porcorum Ca.vii. De glande SC quam multa praeter glandefti eaedem ferant arbores Ca.viii. De canchrye SC cocco grano & agarico &. fubere Ca.ix.j Quarumfintinufucottices Ca.x. De fcandulis 5i pinu:pmaf!:ro:abiete:pi/ cK auulfione nafeun tur arbores Ca*x. . Dc tranfferendis feminariis et ulmis fereny diset ferobibus Ca.xi. De inteualis plantandarum arborum et um bris et ftillicidiis et ubi planrari debeant Ca.xii. Qua: arbores tarde crefcant et qua: celeri- teretdefabina Ca.xiii. De fatione arborum et infitionc ea quoino* do inuenta fit tenera inferendi impiailratio Ca.xiiii. Pe uicas inferenda Ca.xv. Decmplaftratione Ca.xvi. Exemplumhuiusrei Ga.xvii. DecuitLira taleap^et quibus temporibus in firatio fiat Ca.xviii, Qux arbores focietate gaudeant et dedw fciplina oblaqueadietaculeadi Ca.xix. De faliefo et harundineto et ccEteris C 3 edu/ is ad perticafpalos Ca.xx. De culruris et difeiplina excolendarum uinearum xxi. De fulco et uinea^ putatione Ca.xxii. Ratio arbuftorum Ca.xxiii. De feruandis uuis et morbis arborum Ca.xxiiii. De prodigiis ex mutati6e:et de remediis ex arborib*’ et q irrigatioelpficiac et qliter riga du et mirabilia de riguis Ca.xxv. De remediis morborum arboru Ga.xxvi. De caprificatioeet ftercoracioe Ca.xxyii. Dediuerfismcdicamentisarborucontra ue ' nenata animalia et contra formicas et con/ era noxia animalia Ca-xxvii?. Suma res et byftorie et obferuatoes d.lxx x i EX AVCTOR1BVS. Cor.Nepote.Catone Cenforio.M. Varroe CeIfo:Virgiho.Htgino :Sarfenispatreetfr- Iio.Scropha:Ca!furnio:baiTo:Trogo:Aen;i lio Macro.Grxcino Columella: Attico iu^ Jao:Fabiano:Sura:Mainlio:Decio:Mund5 C.Epidoco.Lu-Pifone. EXTERNIS. IfidorosTbeophraflorAriftotele: Demccri to:Tbeopopo:Hieroneo Rege Attalo Re« ge:Archita:Xenophote:Amhilocho atenier fe: Anaxipoli Thafio Apollodoro: Lennio: Ariftophane Milefio: Antigono: Cymeo: Agatochlechio:Apol!onio Pergameo: Bac chio Millefio Bione:Cherea athen/efe. Che redo.Item Piodoro priennio:Dione Colo-* phonio--Epigene rhoaio:Euagene. Thafio; Euphronio:Atteneo: Androtione g de agr i culcura fcripfir.Afchrione quiitc: Lyfimar cho qui item; Dionyfio qui magonem tranf tul/t: Diophane qui ex: Diony&o epitoma fecit Ariftandro qui deportentis. 1BRO o&auodecitno continetur de agricuirura Quod antiquis maximum ftudium agri cultura fuit Ca.i, Qua: corona primoroma: Ca.ii. De iugere 8i a&u 8i legibus cira pecora :8£ quotiens 8i quibus temporibus fuit Turn ma utilitas annonaz:8i qui agricultu ra illuftres Ca.iiir Ratio ad agricultura Ca.iiii. Laus agricolarum Si que obferuada in agro parando Ca.v* De ui!arumpofitione:8i precepta atiquoru Deagioxolendo ( >,Ca.vi. De frugu generibus Si natura Ca.vii. Non oia frumentigenera ubique nafcf.St dereliquisi orientegenerib 9 Ca.viii. De piftoriis 8i molitura Si fa rina Ca.ix De fimilagine:filiginis:8i de aliis generibus Si de piftura Ca- .x. De fermentis Si panis faciendi ratio genera 8i quando primum piftores Romae 8i de.cri bris Si alica Cjx.xi.' De Ieguminibus Caxii. De rapis Si napis amiterinis Ca.xiii. De lupino p Ca.xiiii, DeumaSierno Ca.xv. De foeno 8i faragine:Si de ocimo:6i d'e di/ ca&cytifo Ca.xvi, De uiciis frugum Si remediis:& quid \ quo que tcrr£ genere debeat fer i Ca.xyii, pe prodigiis frugum:& arandi difciplina: Si uomerum generibus Ca.xviii. De temporibus arandi & iun&io/ ne bourn Ca.xix. De occando 8i quodam arationis genere Si de iterations Si refe&ione Ca.xx. Decultura tcrrJE Ca.xxi. Exempla diuerfarum terrarum:6: defum/ ma fertilitate Si bifera uitas:& quarum differentia Ca.xxii. De qualitate terras Si ftercora tione Ca.xxiii. De bonitate fetninu Si difciplina feminandi Si quantu ex quoq? genere frunteti in iuge ro feredu:& teporibus feiendi Ca.xxiiii. Digeftio fydegi 1 nodes Si dies Ca.xxy. Replicario totius culture Si quid quoque menfe in agro fieri oporteat Ca.xxvi .• Ne agricolae afpicianr «fellas:fed magis tem pora ferendasfrugis:# onus occafufque fydetis in quibufaam hasrbis Si pro ftefta rum ortu SC occafu Ca.xxvii. De pratis Si reparatione prati Si cotibus Si falcibus:& deferiptio frugum ctfyderuhi Ca.xxvifiv De tempeftare utriufq? temporibus et reme diis fterilitatum Ca.xix^ De mefle ec tritico etpalea et furmento feruando Ca.xxx. De uindemmia ct autumni tern* poribus Ca.xxxi. De lunari rations Ca.xxxii, De uentorum ratione Ca.xxxiii. De liniitatione agrorum Ca.xxxiiii. Prognofticmempeftatum Ca.xxxv. Suma res et hyftorie etobferuatoes.ii.m.lx. EX AVCTOR1BVS. Maflurio:Sabino: CafTic Heniina: Varrio F!acco.L.pifone: Corn. Celfo: Thuriano*. Graculo.D.Syllano ,M. Varrone. Catone Cenforio: Scropha: Sarfenis patre et filio: Domitio Caluino:Higino:Virgilio: Tro/ go‘.Ouidio:Grecino:Colutnella: T uberoe; L. Aruntio qui graece de aftrisferipfit: Cae* fare didaiore qui item:Sergio:pau!o: Sabi no:Fabiano.M.Cicerone: Calfurnio BaiTo; Atceio Capitone- EXTERN1S. * HefiodoTheophrafto; Ariftotele: Demov crico:Hierone rege:phiIometere rege: Ate* talo tege: Archelao rege: ArchitaiXenopho te:Amphifacho Ateneo: Anaxrpolf thafioi Ariftophanemilefio: Apollodoro Lennio: Antigene Miceneo:Agatoclecbio: ApoP Iom'o pergameno: Ariftandro ateneo: Bac/ chio millefio: bionc foienfe: Cherea athe » nienfc: Cherefto; Item Diodoro prienneo: Dione colophcnio:Epigene rbodio:Euago ra thafio: Euphronio ateneo: Androtione qui deagricultura fcripfit: Efchryone q ite Lyfimacbo qui itemrDiony fio q magonem tranftulit:Ciophane qui Sxdionyfio epito* ma fecit:palete;Eudoxo: Pbilippo: Calip/ po:Dofitheo:parmenifco:Meiitone:Crito«» ne: OenopideSenonerEuremone: Harpa* lo:Hecateo;An3ximandro:Sofigene: Hip/ parcho: Arato:2oroaftre Archibio. I 1BRO Nonodecimo continents lini natural mirabilia. De lini facionc 61 generibus eius: Si quetno pfrciat:& de mappis:& lino non ardente: S t qii pri.su in theacris uda * Ca.i. De /par'd datura: Si quadoprimu ufiis eius Si quomodo perficiatur-& quaefi ne radice nalcannsr Sc uiuant ; Ca .ii. De myfi Si tuberibus Si de fungis pesicis la ferpitio:&: m3gyderi:8i rubia & radicula Ca.iii. De borrow cura exdigeflioe terras nafeen* tiu pterfruges Si frutices Canin'. Natura Si genera Si hyftoria nafeentium in bonis rerum Cav. De nortenfium herbage radicibus foliis fio* ribus coloribus Ca.vi. Quote die queep herbae nafcun£ fate Si quo mo queqj forman£’8£ digeranf Si quoru fin*? gulagfira futr&quoi^ pTura. Ca.vii. Natura SC gnra Si hyftoriae ad codimenta in horto fara^ rcruxxxvi. Ca.viif, De foeniculo & canabi Ca.ix. De morbis hortoru Si remedia circa formi/ cas erucas Si culices Cax. Qua? magis fint fortia uel minus-. Si quibua faife aquas profinc Ca.xi. Ratio rigandoj* hortorum 8 1 quas tranflata meiiora fiant Si de fuccis hortenftorutn: & faporibus Ca.xii. Sumtna res 8i byfloriae Siobferuationes. M-c.xliiu. EX AVCTOR1BVS. M.Aftio;pianco.M. Varrone.D. Syllano s Catone Cenforjo:Higino:Virgi!io:IVlutiarf no:Ceifo:Colume!la Calfurnio Ba(To-.Ma/ niIic:Sura:Sabino:TyioneLicinio:Maao/ bb Hi Q^.Hirtio:Bibio Ruffmo-.Cefenco ?qui ce puricafcripfir:Caftritio: ItemFirmio Item peritio, EXTERNIS. Herodoro.Theophtafto:Democrito:Arfto macho? Mena-qdiocrea fcripftc Anaxifao. I Ibro.xx.continentur medicinal ex his quas in horcis feruantur De cucumere filueftri 8i elaterioCa-i. Deangurio cucumere ftueerratico Si de fatiuo Si depepone Ca.ii. De cucurbita filueftri Si rapo ^ Ca.iii. De naporu differentiis Si raphao filueftri*. Si De raphao fatiuo & paftiuaca Ca.iiii. De porro fesftiuo &capitato 8C De ftaphylio hue paftinaca&gigidio:« ft fere c feifilt Si xfula Si dc cope ftlueftri.Ca.v. Deallio “ Ca.vi,* De la&uca faluatica fiue caprina & efopo 6L ifati Si laduca filueftri Ca.vii. De generibus betc et intybis et cvchorio? et leri genera duo Ca.viii. De braftica et iapfana ? dc bralTica maria: et fey !la e t de bulbis et bulbine Ca.ix. De fparagis et corruda et Iybico et hor/ minio Ca.x. De apio et de apiaftro ct heliofelino et oreoielino Ca.xi. De petrofolino et ocimo Ca.xii.’ De filueftri ocimo ct erucas et naftur tioetruta Ca.xiii. De mentaftro et menca et pulegio et nepe^ ta et de cumino Ca.xiiii. De pofca quae urinam ftringit et de cappari ct de liguftico ftue panace et cunila bubula Ca.xv. Item de cunilia gaiiinacea ftue origano et cunilagine ct cunila fatiua et cunila montana Ca.xvi. De piperiti et origano et othimine prafTo ct tragorigao et heraclio et lepido ct cithftue meianthio er anifo Ga.xvii. De aneto et fagapenio: et de papauere albo et nigro:quomo fuccus herbarum colligen dus eft ct dc opio - C’a.xviii. De empra&ico eterraticoetglaucio ftue paralio et heraclio ftue apbro ct de diacodio Ca»xix. De tichymaloetarchalio etportulaca Hue peplio etcorrildro et deatriplici Ca.xx. De malua malope et althea et lapharo oxy* lapato hydrolapto et hyppolapato et bu fiparo Ca.xxi. Dc fin apis tribus generibus et marrubio et ferpillo et fyfimbrio fiuc thymbrio ctde li/ ni femine et blito Ca.xxii. De meu et fceniculo et hippomarathro uel myrfeneo et canabi etde ferula et carduis. Ca.xxiii Confedio tyriace compofitio medicatninis anthiochi. Ca.xxiiii. Suma medicinae et hiftorie obferuationes. M-dc.vii. EX AVCTOR1BVS Catone:Cenforio.M.Varrone:pompeio: Leneo:Gallione:Vigino:Sex.Nigro:qui graecc fcripfitdulio BafTo qui itetmCelfos Antonio Caftore. EXTERNIS. Democrito Theophrafto:Orpheo Menan^ dro biocria fcripfit-Pythagpra Nicandro. MEDlQS. Nicandro : Hippocratc: Crifippo? Diccle Ophi6e:Heradide:Hiferi:Dionyfio: Apol lodoro Tarentino:Apolodoro Cericfe:pra xagora:phiftonico medo:Dieuce: Cleopan te:philiftione: Afclepiade: Crarecia: petrol nioOiodoro: lolla: Erafiftrato: Diagora t Andrca.Mneftde:Epicarmo:Diamioe:’Da/ lione:Sofimcne.Hylepolemo: Metrodoros SoIente.Lycio:01ympiade thebana :Thili/ no:Petridio:MicHone:CIaudio:Xenocrate IBRO Vigefimoprimo continents florum di coronamentorum naturae De mira florum uarictace Ca i. De ftophiolo Si ferto:& qui primu flores n i feere cceperint:& quando primu corolla in Lienta uel appellata Si quare Ca.ii. Quis prim urn coronam foliis aureis Si ar/ genteis dedit:8£ de hodore coronaru apucf antiquos Si deScipionis hona«e:8i de pa«« dilibus coronis;8i de Cleopatre reginae fa£ra Ca.iif. De rofa in coronis:8i de generibus eius s SC ubiferatur Ca.iii/. De lilio tria genera:# ratione ea infer rendi Ca.y, De uiolis:& de calta Si bacchare & com* breto Ca.vi. Defloribusantiquis & deodoramenrorum diuerfitate Si faluca Si polino Ca.vii. Dc ueftiu emulatioe cu florib* Si amaratho 8i chryfocome ftue chryfiti Ca.viii. De honoredorona^ Si cydamino Si mellow tro Si trifolia tria genera eius Ca.ix. De origano 8i thymo & melle attico et con nizaetiouisfloreet helenioet ambrotono etleucantemo Ca.x. Deamaraco ue! fonfugo et nydegreto et meliloto ctuiola alba et codiamino et de ftlueftribus buibis et helichyrfo et lychnis et de hazrbis citra mare «Ca.xi. De cura apum et pabulo et morbis earum et remediis Ca.xii. De uenenato melleet de remediis mellis uenenaci et mellis infani Ca.xiii, Demelie quod mufcas non attinguntetal/ ueariis et cura eorum ft farnen fentiut apes ec quomodo caera fiat Ca.xiiii, De haerbis fpontenafcentibus ec aculeatis Ca.xv, De carduo efhelxine et tribulo et ancbufa Ca.xvi. De differentia haerbarum per folia et quae haerbse toco anno floreant et haftula regia et piftana et de gladiola Ca.xvii. De iunco genera fex ec de cypero et de me dicamentis earum et de cyprio ct odorato iunco Ca.xviii, Ex rofa medicine et de lilio et de narcifo et ex uiola et de bacchara et combrero' 4 ' et afaro Ca.xix. De nardo gallicoret de croco medicine: et croco mago:et ex firi etfaliunca et holo* chryfo et chryfocome et meliloto Ca-xx. De tnfolio et thymo echomerocalletet de helinio et ambr otono Ca.xxi, Ex leucanthemo et fanfugo me/ dicinas Ca.xxii. Ex anemona medicinaj Ca.xxiii. Ex oenanthe'medicinas Ca.xxiiii. Exheleocryfomedicina; Ca.xxv. Ex hiacyntho medicinas Ca.xxvi. Ex uincaperuinca medicinae Ca.xxvii, Excolocafi^medicinae [Ca.xxviii. Ex anthalio medicinae Ca.xxix De parthenio medicinae Ca.xxx. Deftrychne medicinae; xxxi. De corcoro Ca.xxxii, Deperfoluta Ca.xxxiii, De menfuris et ponderibus Ca.xxxiiii'. Summa medicinae hyftoriaeet obferuacioes dcc.xxx. EX jAVCTORIBVS. ’ Catonc Ceforio M.Varrone Ma(Turio:An tiare.C. Heiio Veftfno.'Vlpio Ruffino:Hi/ gino-pompoio mela:Popeio lenate: Corn. Ceifo Calfurnio Baffo. p. Latngio: Licinio macro; Seftio q graece fcripftt: lulio baffo: qui item-. Antonio Caftore. EXTERNIS. Theophrafto:Democrito:Orphco: Pytha# gora:Magone:Menandro qui biocrea fcrip fit:Nicandro .* Homero: Hefiodo:Mufeo: Socophle:Anaxilao. MED1CIS. Mnefteo q de coronis: Callimacho qui ire phania phy ficorSimo Timatho:Hippocra/ te: Cgrifippo:Diocle:Opione: Heraclide: Necdio: Dionyfio: Apollodoro Citienfe: Apollodoro Tarentino:Protagora;Phifto/ niomedo:Euchc.Chlecpbanto ■■ phyliftine: AfcIepiade:Cartecia:petronic:Diodoro. lolIa:Erafiffrato:Di3gore: Andrea: Mncfi/ cie:Epicharmo: DamioneiDaliona: Sofime* ne:Theopolemo:Metrodoro: Solone: L y<» ciorOlympiadeThebana: phillino :petre/ io:Mydione:Qaudia:Xenocrate. I IBRO uigefimofecundo cdtinentur de audoritate herbarum. De grntibus herbis Formae gratia u ten rib us Ca.i.- 1 Quod herbis uefies inficianf Ca.ii. De corona graminea Ca.iii. Deuarierateeius Ca.iiii. Qui foli corona ea donati Ca.v. Quis folus ceturio coronatus Ca.vi. Medicinae ex reliquis ornamentis & crynge Ca.vii. De herba qcentu capita uocat Ca.viii.' De achano Siglycyrrhysa 8i fto machice Ca.ix. De tribulo 8i generibus eius Si me dicinis Ca.x.' De ftoebe Si medicinis eius Caxi. De hyppophye & medicinis ei 9 Ca*xii. De urtica 8i medicinis eius Ca.xiii. De lamio Si medicinis eius Ca.xiiii. De fcorpione:generibufque ac medi cinis eius Ca.xv. De leucachantaftuephinio ftue ifeada 8£ mediciniseius Ca.xvi. De helxine perditioparthenio fyderitc 8C medicinis eius Ca.xvii. De.camele«nte generibufque Si medici j nis eius xviii. De coronopo 8i medicinis eius Ca.xix. Deanchufa Si pfeudancufis Si medicinis earum Ca.xx. De onychilo:aihci: Ioto: 8i Iotometra belio le folio etha:rba eriufdem nominis er pfeu douumo ertiricrhi et onebryche torobo:uelg!ycif/de Si panace udsfcepio medicine Ca.xv. 8i heracleo panacechiionio Si panacecccau De coriacefia et callicia et menaicleret ali/s reo uel pbanceo 8i heracleo fyderio Si hyo, xxiii.ecmediciuisearn quasquidemagicas fciamo ueiapoilmari fiue deer eedicunc:et de cofidia ec de apioxi et reci cangeno Ca.iiii, dials morbotu Ca.xvi. Delinosoftetpartbcm'o hertniporafiuepo De eriphia et lamaria et dratioti tius mercurial* Si achiilea Si panace heraciea medicmse Ca.xvii. fideriti mile folio: Si de fcopa regia: & her/ De haerba quEE nafcitur in capite fhtuEE:ec tnineo teucrio fplenio Si de melapodio fu* dehEevbadefluminibusec haerba Hgua ec uehdleborofq undue eorum general de cribro et fimecis et rhodo et impia et uene mgro helleboro8i a!bo medicin*:6i quado tis pidine et nodta et philauthropo ct cana detur:& quomodo funimendum:Si quibus na lappa ettordylaec de gramme et dady nondandum:8i q> mures necat Ca.v. lo: et foenograco median*. Ca xviii. Demiihiidatia &fcordori fiue fcordio:S£ Summa medicinas et byftorise et obferuati/ polomonia ucl phileteria uel chilicdynama ones.M.cccc.xix. Si eupatoria Si centaurea fiucchyroiaSi de EX AVCTQR’BVS. ledocenraureolibadiofelleterreSitriot/ C.Valgio: Pon’peio: Leneo:Sex. Nigrorq chemedfcin* Ca vi. graece fcripfitdulio baifo qui ite: Antonio De climeno 6i geriana Si lyfimachia:8i pat Caftore.M. Varroe :Corn.Cello; Fabiano. thenideSi arrbemifia Si ambrofia et nym* EXTERNIS. phea et heracleo fiue rhopalo et euphow Thcphrafto: Aponodoro:Democrito: Or bia medicin* Ca.vii. phe^Pyrbagota:Magone:Menandroqui De piancagine er buglofTo et cynoglofTo bsocrea fcripfit,Nicandro;Homero:4defio cr buphataimo ct fcitica et d fpartaia ct hip do;Mufeo:i>ophoclt: Anaxilao. pice et herchemone:et de betonica et cara MED1C1S. brica er eonfiligine et hibcrida et cbelido- Mnefteo: Callimacbo: phania phyfco;SiV ma ec canaria et elephobofco ct didano ec tno:Timariftc:Hippoaace:Crilippo: Dio arifiolocbia: etq> eius ddedatione inuote cle:Opione:Heraclidc:Nicefio: D'lonyfio; uant pifecs etftatimcapianrunet medicina ApollodoroCitienfe:Apoliodoro laren contra ferpenrfum i&us ex hEErbisquas fu tino:praxagora:phiitomco medo: Cleopa perius nominauit Ca.viii- tra phibitionc: Xfdepiade:Crateua:perro De agremonia ct agarico et chio et hyofeia nio:Diodoro: lolla: Eraliftrato: Diagora mo et iercboate et blattaria et lemdia et qn Andrea:Enorta: Marconefide: Epicamic; quefolioetdaucopfolata etardio etcycla Demione:Sofimenc:Thopolcmo: Solonc minoet peucedano Ca.ix. Lycio:Metrodoro; Olympiade; T hebana De rhyfellio et cetaurea et chelidonia etpa philIino:petreio.fvhdee. Glaucia. Xeno^ nacect hyofeiao eteuphorbio Ca.x. crate.Diicle. De anagalide fiue acoro ei tnadracora fiue circelo ecricutattcrenoagrioec molibda 1BRO Vigcfimoquinto continentut na et iride et capno et alice et achoro cor"/ narur* hsrbarum fpote nafeentium Icdo aizoo er andraebne et erigero ec de audoritas h*rbarum et de origine ufu ea* opbeororet de labro ueneris et de ramucu/ rum. Ca.i. Io media* etde oris uitiis Ca.xi. Qui latinc ufus h*rbarum fcripferinc. ec Summa medicine etbyftori* ct obferuati/ quando ad Romanos noticia earum perue ones.M.cc.Ixxxxii. nerioet qui primigracorum de his compo EX AVTORIBVS. fuerinr:&;dch*rbarum:inuenrione:8i anti Sex.GaII/co:pdpeio Lento :Sefi:io Nigro qua t7iedicina:8i quare minus exerceantur qui grader fcripfinlulio Baifo qui item; Ail carum remedia:Sidecynhotodo:Side dra como Caftore:Cor-Celfo. curiculo medicin* Ca.ii. EXTERNIS. Dequodam pdhfero fonre gertnani*;§f Theophrafio:Apol!odoroDemocrito lu/ de.bricannica:Si maximis morborum do ba Orpheo:pythagora:Magone:Menadro lonbus Ca.iii. qbiocreafcripftt:Nicadro;Homcro; Ncfo Demoly Sidodochateo:Si paeoniand pen do:Mufeo:SophocIe:Xantho:An3xilao i 5* y MEDICS. Mnefleo:CaIlimaco:Phaia phyfico:Tima/ rifto:Simo:Hippocrate:Cryfippoi Dioclci Opioe:Heradide.*Hicefio:DiontTio. Apol lodoroiCiiienfe: Apollodoro: Tarentino praxagora.phiftoico medo:Dieuche:The opbato:JpbyJiftione. Afclepiade •- Crateua: IoIiatErafiftraEo.Diagora.Andrea:Mnefi/ cIe:Epicharmo:Dettiionc:Sofimene:Tho/ polemo:Metrodoro:Solone.Lycio.OIym piadc thcbana phillino.pecreio.Mi&ione Glauci'a.Xenocrate* IBRO uigefimofexto'continentur re lique per morborum genera medicine 6i de nouis morbis:8£ de iichne quid fic-*6C quando primu in italia coeperint & de car/ bunculo elephantiafi SC coio Ca.i. Laus Hippocratis Ca.ii. De noua medicina:86Afdepiade medico SC qua rations ueriore medicinam imutauerit Ca.iii. Irrifio magice artis 5 C de lichene 8 C rapfia Ca.iiii. Ad ftrumas 8C ad digitos SC ad pe&us SC ad tuffimmedicinae. Ca.y. De uerbafco SC cameteuce uel tuiTilagine 6C bechio SC aqlea SC faluia Ca.yi. Ad Iateris dolores SC pe&oris SC ad hortep/ noeas ad iacinoris doiorem cordis dolori pulmoni urinae tuiTi pe&ori ulceribus pul moni reibus epaticis:ad uomitionead fin«* gultuspleureticislateri Ca.vii. De omnibus uitiis uentris SC remediis cope que circa uel intra funt,8ide aluo fiftenda uel foluenda Ca.viii. De puleo SC argemone Ca.ix. De nymphea SC abftinentia SC appetetia ue.* neris.Si de fatyro erytrochocco 8C crategi erffderiti Ca.x- Medicine generales de pedibus talis arti/ culis neruis SC remedia conrra morbos q to tu corpus occupat:& de myrrido SC uigiliis SC paralyfudi de febribus Frigidis SC febre iumentoru:8Cfreneticis8C chamea&e;8£ ai 2co8£ignefacro Ca.xi. Ad eluxata mebra SC conrra morbu regium &,contra furunculos SC fiilulas SC inHatoes SC ambuftionem & contra alios morbos ad neruos 8d fanguinent Ca.xii. De herba e quifeto SC ftephanomeli SC erifi tale SC contra uermes Ca.xiii. De ulceribus SC ad plagas SC de polschnemo- Ca.xiiii. De'plurimis experiments ad inficicdos ca pillos SC partus.eiiciendos &continendos SC aliorum remedia Ca.xy. Summa medicine SC hyftoriae SC obferuati/ ones.M.cc.lxxxxii. EX AVCTORIBVS M.Varrone.C. Vaigiorpompeio len?o:Se ftioNigroquigraecefcripfic.luiio baiTo q item Antonio Caftorore.Cor.Celfo. EXTERN IS. Theophrafto:Apollodoro: Democrito :Iu ba:Orpheo:Pythagora:Magone:Menadro qbiochrea (cripnt:Nicandro:Homero:He fiodo:Mufeo:Sophode:Xanro:Anaxilao. MEDICIS. Mnefleo: Calimacho: phania phifico*.Ci> marcho:Simo: Hippocrate: Cntippo; Dio/ cle:Opione:Heradide: Hicefio: Dionyfio Apoliodoro:Citienfe:Apollcdoio: Tarcn tino--praxagora:phiflonico medo-.Dieuche Ch!epbanto:pbi!iil:ione:Afdepi3dc:Crate ua:!olia:Erafi{lraro:Diagora Andrea Mne fide:Epicharmo: Demionr: Theopokmo: MetJt'doro:Soloe:Lycio:Thcbana: Olym piade:piynino:petrcio:Mid:ione: Glaucia Xenocrace. IBRO Vigefimofeptimo continctur reliqua hJrrbarum genera. De aconito 6 c panthere quae extin^uitut aconico Ca.i. Quod omnium creaturarum conditor fit deus Ca.ii. Deaethiopide SC amarantho SC aloe Si alcea SC ahpbo6i alfima SC androfaceetandrofe/ no ct ambrofia et aconi et anagyro et ano/ nymo Ca.iii. De aparine et arflrio etafpleno n afdepia/ de:etoftere uel buboni ec a feyro uc! a fery roide etaphacectdealcibioet ale&cro lopho Ca.iiii. Dcalo Ca.y. De alga et a&ea et de ampelofagria etabfin thio Ca.vi. De abfinthio et balothe et botrye fruticofa et brauylla ctbrio et bupleuriet catamite et calli circea et circefio ec trategono ec rhe lygono etcrocodilio etcynoforcby*?t chry folachano et cuculo et pferua Ca.vii. De cocco gnidio et diopteris ec dry phono jet elatle er epewo fiue calcacifraga ct epica &i uel helleborie ec epimedio et eneapbylo et ftlicepteri ct d femore bubulo Ca.viii. De glaucio & glycyfide SC giaphalio fiue r camezelo & galedrago & hofco 6C byofiri 6C holofleo & hyppopefto Caix. De hypoglofla 6£ tremulis hydrepicis con# 1 Eta imiagnes ortopnoeas paralifis incipien/ tes Ca.x. De medio 8C myofota & myagro 8C natrice 8C othone 8C onofma 6i onopodo et ofiri et oxye etbarrachio er polygonoet leucatco et plythena et’phyllo et pheladrioetphaleri et polyrrhizo ec pferpinaca et de rhecoma derefedaecftoechade Ca.xi. Defolano etfmyrnioet thelephio et trk cho nane et thalietro et thlafpc ec thrago nia ec tragoni ec trago et tragologo ec fpo dile.-et quod quida morbi in quibufda non funt gentibus Ca.xii. Summa medicinae et hy£lorias et obferuati ones.dc.ii. »,;;r EX AVCTORIBVS. Pompeio LenniorSeftio Nigro: quigrxce fcripfitdulio bafTo qui icem: Antonio Ca> ftoreiGor.Celfo. EXTERN IS. Teopbrafto: Apollodoro q ice: Deiiiocrito A-riRogitone:Orpheo:Pythagora:mago^ ne:Menandro qbsocreo fcripfmWicadro. MEDICIS. Mnefteo: Callimacho *- Timarifto: Simo; HippocratecCryftppo-DiocrecOpione-.He radide:Hicefio:Dionifio Apollodoro citie fe Apollodoro tarentino: praxagora. pli* ftonide medo Diuche Ckophanro:Philifti one:A(clepiade:Crateua:lolla:Erafiftrato: Diagora:Andrea:Mneficle:Epicarmo: De mione:Sofimene:Theopoleno: Metrodo ro:Soloe:Lycio:01ynipiade:Thebana.Phy i}no:petreio:Myfti6e:Glaucia:Xenocrace IB$0 uigefimoo&auo continentur medine ex animalibus Ar fi medendo aliqua ms uerborunuet fa nari ec depelli Ca.i* Remedia exhoieptra magos Ca.ii. De quibufdam fortilegiis et;faliua hominis ieiurii Ca.iii. Ad lippitudines oculorum Ca.iiii. Defternutamentoet uenere:ec caeteris re medijs Ca.v. De remediis niulieribus Ca.vi. Medicinae exanitnalibus peregrinistde ele phanto et leone de camelo ec hyena et cro codilo et chameleonte ec ftinco 81 hippoprs tamo etlyncibus ^ Ca.vii. Medicine coes ex feris alalibus auc eiufde generis placidis:la&is:ufus:et obferuatoes ec cafeis butyro et adrpe Ca.yu'iV Medicine de apro eccapris ctequis feris et remedia de beftiis contra omnes morbos Ca.xi. Mira de.animalibus Ca.x. Summa medicinae ec hyftoriae et obferuati ones.d.c. EX AVCTORIBVS. M.Varroe.L.pifone:Fabiao: Verre: Minis te: VerrioFlacco:Catone:Cefon'no:Sergio Sulpitio:Lurinio:Marco:Celfo:MafFurio: Seftio:Nigro q graece fcripflt: Bytho;Din<# rhceno.-Ophilio medico:Granio media's. EXTERN IS. Dehaocrito: Apollonioqui 8C minfimMik to Arcem6e:SextiIic:Homero: Theophra fto:Lyfitnacho:Atalo Xenocrate«Orpbeo qui diophios. Archelao quiitemDemetrio Sotyra:LaideEkphantide,SaJpe.01ympia<* de tbebana. Diotio lolla Mi&ione Smir* neo.Efme medico. Hippocrate: Ariftotek Metrodorodccacidamedico.Hefiodo.Dia alcone Cecilio Bione q peridinameon. Am* xilaoduba rege. IBRO mgefimonono continctur me dicing ex animalibus. De origtne medicinae 8C qn primu clinice & qn primu iatraliptice &i de Crpfippo 8C Era fiftrato 8C Empirice 8C Erophilo 6C reliquis illuftribus medicis 8i quoties ratio medicis naemutata fit 6C qui primus romae medicui 8C qm 8C quid de medicis antiq 8 romani iudi cauecint 8C uitia medicinae Ca.i. Demedicinis lanaru. Ca.ii. De ouorum natura Ca.iii. Remedia de cane 6C ex alalibus quae placi/ da no funr.fed fera:8iex uolucribus &con tra morfus phalangiorum Ca.iiii- De feuo camellino 8C cane rabido 8C lacerta et anferibus et columbis et muftellis re media Ca.v. Ad alopecias tolledas & ad palpebras 8C ad glaucomata 8C ad oculos 8C ad parotidas re media. Ca.vi. „ Suma medicinae 8C obferuationes.d.xxi. EXAVTOR1BVS. * M.Varrone.L.pifone.Verrio FIacco:Anti ate:Nigidio:Caflio:Hemina:Ciceroeplau to:Celfo:Seftio Nigro quigiaece fcripfit- Cecilio medico: Metcllo Scipione:Ouidio poeta.Ucinio Macro. EXTERNIS. phiIopatore:Homero Ariftotelo: Orpheo Democnto:Anaxifao MEDICIS. Botrienfe:Apollodoro:Orcbidemo:Anaxi Iao:Ariftone:Xenocrate:Pemocrate:Dio* doro:Cryfippo pbilofopho.Ori.Nicandro ApolioniorTyaneo. IdRO trigcfimo continents medi* cinae ex aralibusreliquas prioris Itbri. De origine magice arris quado 8i a quibus coeperint; 6i a quibus celebraca fuerir, Ca.i. Viruperario Nero is Casfaris Ca.ii. Dcralpis Si reiiquae median* per morbos digcft*inanimalibus;quorum genera pla cidafuntautfera Ca.iii., Admuliebramala medenda:$i concepts niaturados Ca.iiii. Promifcuse medicine Ca.v- De miraculis quarundam Befti arum Ca.vi. Suma median* & obferuatoes.dccc.iiiii. EX AVCTOR1BVS, fvf. Varonet Nigido .M. Cicerone. Seftio Nigro quigrseee fcripfit.Licio macro. EXTERNIS. Herodoro:Ariftoeele.-Hermippo:Home* ro:Appione:Orpheo; Dcmocrico: Ana xi/ ho MEDICIS. Borrio;AppolIodoro:Menadro:Arcbime^ de:Ariftone: Xenocrate: Diodoro: Chry- fippo:On':Nicandro:ApoIionio:Tyaneo. I IBRO Trfgcfimoprimo continents median* ex aqtilib I * * * * * * * 9 Si qru mirabilia Aquarummirabilia Ca.i. De differentia aquarutn niedfcinis Si obfer uarionibus.cc.lxvi. Cadi. De qualfrate aquaru in falubritate uel co/ tnoditate earum Ca.iii: Aquarum fubito nafccntium aut denifine tium ratio Ca.iiii. Obferuatio hyftorica Ca.y, Ratioaqu*ducend*:8£quomodo medica tis utedunvSi quid profit nauigatio 8i me diciri^: aq ix matin* Ca.vi. De generibqs faliscofefturis 8i medicinis Si obCruacionibus Ca.yii. De fcombro pifce 8i niuria 8i atece Ca.vifi. De natura falis et eius medicis Ca.ix. Denurigeneribus etconfedaris et medi cinis et obferuatiouibus Ca.x. De fpongiarum natura Ca.xi. Summa median* hyftori* et ofaferuacio* nes.dcccc.xxiii. EX AVCTORIBVS. M.Varrone: CalTio parmenfe. Cicerone: Mutio:Corn.Celfo:Trogopuidio: poly* bio:Sorono. EXTERNIS. Oa!Iimacho:CaeciIio:Ctefia:Lyndo:Theo phrafi:o:Eudoxo:Teopompo:Polyclito:lu ba:Pyco:AFpione:Epigene:Pe!ope:ApeI/ le:Democrito: Trafilio:Nicandro: Mena* dro conioedo.-ActalorSaluftio: Dionyfio: Andrea:Nicerato:Hippocrate:AnaxiIo. i IBRO Trigefimofecundo continen tur reiiquae medicinse ex aquatflibus. Deecheneide pifce etmirabili eius proprie tate:de torpedine et marino Iepore:et mi* rabilia rubri maris Ca.i. De ingenis & manfuetudine quorudam pi fciuimSi ubi ex manu edant.Bi nbi refpon* fa dantur ex pifcibus Ca.ii. De his quibus interns Si in aquis ui&us eft Si de caftoreis median* Si obferua tiones Ca.iii. De tefludine Si multorum pifcium medici n*:8i obferuationes Ca.iiii. Promifcu* medicinas Ca v. Ad febres omnium generufn:&contra di* uerfas infirmirates Ca.vi. Animalium omnium in mari uiuentium.c# Ixvi.genera efie Ca.vii. Summa median* Si hyftori* 8i obferuati ones.d.cccc.xxvsii. EX AVCTORIBVS. Licino macro:Trebonio Nigro.Seftio Ni gro qui gr*ce fcripfst.Ouidio poera: Cal/ fio:Hemina:Mecenare.L.Ateio. EXTERN/S. , Iuba:Andrea:SaIpe:AppionePeiope:Ape! He Tbafio:StrafiiIo Nicandro. IBRO trigefimotertio continctur na tur* metallorum. Qu* prima commendacio metallorum au* n aide origine annulorum aureoru8i mo auri apud antiques 6i equeftri ordine 8i de iureannulorumaureorum Ca.i. Dedecuriis iudicum quotiens t^omina equeftris ordinis immutata:& doms mill* tantibus Si quando primum coronea aurea Ca.ii. "De reliquo ufe aurii uiris 8i mulieribus Si de numo aureo:8i qn primum fignas eft: aes argentum et surunmer anteq iignared' qoimos \ aere-.efqaa: maxima pecunia pri mocenfu et quotienstet quibus tempore busau&otitasauri Ca.iii, Ratio naturalis auri inueniendi et quado primum aurea ftatua:er medicina: ex auro Ca.iii*- De cryfocolla et medicinae er cryfocolla.yi. et mirabilia nature degiucinandis inter fe perficiendifq? metallis Ca.v. De argento et argentomiuo ex ftiba fiue alabaftroret fcoria argenti et (puma argenti Ca.yi. De minio quantazaudoritatis fuerit apud romanos et origine ac inuentione eius:et cinnabarisrationein piduriset medicina: De generibus minii et ratione eius in pidu lis Ca.vii. De hydrargyro deargeto inaurando de co ticulisct argenti generibus et expe ximentis Ca.viii. De fpeculis et egyptio argeco Ca.i x. Deimmodicapecunia:et guorum maxi/ me opes fuerint et guando priltUimPo.ro. ftipem {parierit Ca.x. -De Iuxuria et frugalitate in uafis:et te&is argenteis quando lances immodice fadas Ca.xi. De ftatutis argenteis.et celatura argenti et ceteris guibufdam Ca.xii. De file et ceruleo ct cryfocolla ct neftori> anci:et cilono etq> non omni anno equals ter fpeties uendantur Ca.xiii. Sumvna medicinae et hyftorias et oblerua/ tiones.M.cc-xv. EX AVCTOR1BVS. L.pifone:Anciate Verrio.M.Varroe Cor. NepoterMeiTala ruffo:Marfo poeta Burho lulio baffo g de mediums grascc fcripfiuSe ftio nigro gui item:Fabio Veftale. EXTERNIS. DemoccicotMetrodoro SceptimMenechi noqui de toreutice fcripfiuXenccrate qui item Anrigono qui irermHeliodoro q de atbenienfiuanatheniatisjpraxitele g admi rabilia opera fcripfioNymphodoro: Iolla: Apollodoro: Andrea: Heraclide: Diagorai botrienfe:Archimede:Dionyfio: Ariftoge ne Democrito: Mneficle: Atralo medico: Xenocrjite:Senone:T ennefto. I IBRO trigefimoquarto continenrur asri meralla:&fern SC plumbi 8£ ftagni Ca.i. Genus aeris quaecorinthia:8i qua; deliayca i uas aegeniricar Ca.ii. V De candelabris & templorum orna menus Ca.iii. Quando primu fimnlacbru roma: fadum & de origine.ftaruaru SC honore ftatuaru SC generibus SC fig ulis Ca.iiii. De ftatuis togatis Sc quibufdam alii SC qui bus primum in columna:& quando roitra SC quado primumpublice 8C qua: primu fta tuas roma: Ca.v. De ftatis fine tunicis SC guibufdam aliis:& quae prima roma: ftatua equeftris SC quado omnes ftatuae priuatim &: publice fublate SC quibus roma: mulierib 9 Sc quae prima: ab exteris p ublice pofita: Ca. vi. De antigs ftatuariis SC pciis fignoru imodi cis &coloffis i u tbe celeberimis Ca.vii. Nobilicaces ex a:re operum SC artificutn cccdxvi. Ca.viii. Differentiae aeris Sc mixtur* Si de feruan do acre Ca.ix . De eadmia medicinae Ca.x. De fcorea SC fiore SC fguama aeris 8C ftonia/ ce & crugine SC byeratio Ca.xi. De fcoletia SC calciti & fporo SC chalcanto Ca.xii. Depompholige SC fpondio SC antifpondio & diphtyge Sc criete feruilio Ca.xiii. De ferro SC ferreis metallis SC differentiae ferri Ca.xiiii. De f emperatura ferri: & medicinae ex ferro SC ex erugine SC rubigie SC fguama ferri SC hygremplaftro Ca.xv. De plumbi metallis SC balbo plumo et nigro Ca.xyi. De ftagno SC plumbo argentario:& quibuf dam aliis Ca.xyii. Medicinae de plumbo &(coria plumbbdc molibdena fiue galena:de pfymirio SC fan/ daraca Ca.xviii. Suma res Si hyftoriae obferuatoes.dccc.xy< EX AVCTORIBVS. L.pifone: Antiate: Varrio: M. Varroe. Mef fala:Ruffo:Marfo poeta:Bctbo:Julio: baft fo qui’de medicina g razee feripfit: Sex.NiV gro Item Futio Veftale. EXTERNIS- Democrito.Merrodoro.’Sceptio: Menechi no quiide torentice fcripfit:Xenocrate qui item Antigono qui item Duride qui item Heliodoro qui de athenienfium anathema tefcripfit:Nympbodoro:Andrea:Heracli> ' detDiagora: Butrienfe Iolla: Apollodoro Archimedf,:Dionyfio: Ariftogene:Diome 1 J (de:Mnefide:S!enone« IBRO Trigefimoquinto continetur honos pi&urae Honos pi&uraa Ca.w Honos imaginum Ca.ii. Quando primum clypeilimaginum public cetquando in domibus pofiri:6£ de pi&urae initiis Si monochromaton Si prihaispidori bus:6i antiquitatepidurarumin iralia Ca.iii. Depidotibus romanis:& quando primum digniraspidurae:& qui uidorias fuas pidu ra propofuerunt:6C quando externis pidu ris dignitas RomsE. Ca.iiii# Ratio pingendi de pigmentis Ca.v. De coloribus natiuis Si faditiis Ca.vi. Qui colores non inducantur:& quibus co loribus antiqui pinxerunt:& quando pri/ mum gladiatorum pugns propofste funt Ca.yii. De astate pidur* opum et artificu iudica* tura nobiiitates.ccc.v, Ca.viii. primum pidurSE certamemetqui prinii pe* nicillo pinxerunt Ca.ix. _ Deauibusper piduram cfcceptis.et quid difTicillimu in pidura Ca.x. De auium cantu compefcendo:& qui encau do Si penicillo primus lacuaria Si cameras pinxeriofperfimqj ptecia mirabilia pidu rarum Ca .xi. Plaflices primi Tuetorcs de fimulachris Si uafis fidilibus & precio eoru Ca.xii. Terraj uarietates:&: de puluere pnteolano Si aids terras generibus quas in lapidem uer tuntur Ca-xiii. De parietibus fornaceis Si lateritinis & eo* rum ratione Ca.xiiii. Defulpbure 8i alumine 8i generibus eoru 8i medicinas Ca.xv, De terra fannia Si eretria 8i chia Si fabanifia Si phiniti & appellati medicine Ca.xvi. Cretae genera ad ueftiu ufus cimolia: Tarda umbricariaxu argentaria Ca.xvii. Qui Si quoru liberti prepofiti fCa.xviii • Terra excalata Si terra cupreauerra balea/ rica: terra ebuficana Ca.xix. Summa medicinae Si hyftorias Si obferuati ones.d.cccc.lvi. EX AVC'TORIBVS. Meflalla oratoresMeffalla fene: Feneftella attico:Verrio.M.Varrone:Corn. Nepore: Decio Ecu!eone:Mutiano:Melin’o:Vitru is ufus et quisprimus romae cruftauerit pa rietes.-et quibus etatibus queqj marmora in ufum ucnerint romaE:et quis primus mar tnora fecuericet ratio fecandi de ha rena Ca.vi# De naxio er harmonio et de generibus j marmorum Ca.vii. De alabaftrite et tigindo alaban dico Ca.viii, De obelifco thebaico.alexandrinc.ee de if/ lo qui eft in circa magno Ca.ix. De illo qui eft in campo uartio prognomo ne Ca.x. De tertio obelifco tonix in uap cano Ca.xi. Depyramidibus egyptiis et fpbyngSE _ Ca.xii# uelabyrinthi«egyptio feitanio italico Ca.xiii. De penfili et horto et oppido et templo di anaEephefiae Ca.xiiii. De delubro cysici et lapidefugici uo.-et de echo fepties refonate et SEdificio fine clauo et mirabilia aedificioru tomx £a.xv. De magnetis generibns et medi cinis Ca.xvi. De fapidibus qui cito abfumunt copera in eis condita et de bis qui diu feruant et de thafio lapide etmedicinis eius# Ca.xvii. De ebore fofFiii # lapidibus ofFds # palma tis#alioru generibus Ca.xviii. Dccorai!io:ueI pyrire# medicinis eius:# oftraciie:de amanto Iapide # medicinis ei 9 demihrio Iapide # uiribuseius de gagare Iapide 8C medicinis eius: & de fpongiis # phrygio Iapide & nacura eius Ca.xix. Demathide # quinqj generibus eius # fchiilo Ca.xx. De quattuor generibus etidis # calamo # falamio # arabo # punicibus Ca.xxi. De lapidibus marmorum medicinalium # moliibuslapidibus # fpeculari Iapide 6£ fi licibus #phengite 8C cotibus 8£ reliquis ad ftruturam lapidibus igni 8i cempeftatibus refiftencibus Ca.xxii. De cifternis 8£ calce # harenas: generibns 8C mixtura calcis 8C harenas 8C uitiis ftrudurse 8C te&oribuscolumnis Ca xxiii. De medicinis calcis 8C maltha & gypfo Ca.xxiiil. Da pauimetis # quado primu rom*# fub fidmalibuspauimentis# grascanicis # qnt primu cameras Ca.xxv. Deorigine uirri #'ratione faded 1 # drob fano uicro 8C de generibus mukiformibus uitri Ca.xxvi. fgnium miracula:# tnedicinas prodigia Ca.xxvii. Summa medicinas & hyftorias 8C obferua^ tiones.d.xxiiii. EX AVCTOR1BVS- M.Varroe:Gelio:Galba:C.Idio:Mutiano Nepote:Cor.L-Pifone:Tuberone:Seneca Eabio: Veftale: Ammo Foeciale,: Fabiano: Carone Cenforio:Vitruuio EX TERN IS. Thephrafto: praxitele: Iuba rege: Nfcant dro;Sotaco95udine:Alexandro:PoIyhifto re:Apione;philiftonico:Duride:Herodo^ totEumero: Ariftagora: Dionyfio: Archer midoro:Bucorida: Antiftene: Democrito: DemoteleiLicea. IBRO uigefimofeptimo continentur origo gemmarum. De gemma polycratis ryranni#’’ pirehi re/ gis&qui fcu'prores optimi# nobilitates artificum 8C qm's primus dadylothecam ro majhabuit. Ca.i. Degemmis tranflatis in triumpho pdpeii 8i nacura criftalli 8i medicis:# Iuxuria cir / ca earn:# quando primum inuenra myrrhy na 8i Suxuria circa earn 81 natura myrrhino rum quae mentiti funt au&ores de fuccino _ Ca.n". De ortu:# media's:# generib 9 # Iuxuria fuccinoru # Kcurio # medicine Ca.iii. De adamantis generibus # medicinis & Margaritis - Ca.iiii. De fmaragdi generibus:#gemmis uiridiV bus tranflucidis Ca.v. De opali generibus # uitiis # experiment tis&uariisgemmis Ca.vi. De generibus carbunculoru # uitiis expert" mentis # getnis ardetibus Ca.yii. Degenerib 9 topatii &eaJIaite.-# degefitis uiridibus no trafluceribus Ca.viii. Deiafpidumgeneribus Ca.ix. Dequibufdam gemmisperalpbaberi ordi nem Ca.x. De gemmis quae a membris hominuum co gnomina‘tur:#quxabanimalib 9 :# de his quas a carteris rebus Ca.xi. De gemmis nafeenribus # fa&itiis:# figu ris gemmarum Ca.xii. De ratione probandar um gemmae rnm Ca.xiii. Suma res # hyllorise # obferuationes.M. ccc. EX AVCTORIBVS. M.Var6e:A£Ustriumphi:Moecenate:Iac# cho:Cor.Boccho. EXTERNIS. Iuba rege: Xenocrare: Senonis. Sudine Efchylo;Philoxene:Erupide:Nicandro Sa/ tyrorTheopbrafto:Carere:phiIon’.ene: De mocrate:Xenotino:Nerrodoro:Soraco:py thea:Timeo: Siculo: Nicea: Theocrefto. Afaiuba:Mnafia:Theomcne: Ctefia: Mw tridate:Sophode: Archelao rege: Callifta* to; Dem ocri to:I (IiieniotOlympico: Alexan dro:Polyhiftore:Appione:Ori:Soroaftres Sa&aiia. II. CPLINII SECVNDI NATVRALIS HISTORIAE LIBER SECVNDVSINCI. Vndum&hoc quod nomine alio Cselum appellari libuit:cuiuscu> cunflexu tegunturcundamutnen efle credi par eft: stern urn:immen fum nequegenitum mequeinteriturum unquam Huius excerainda garemec intereft hominummec capit humans conieclura mentis .Sa cer elfcseternus immenfus;totusin toto:immo uero ipfe totum infi* nitusiac finito fimilis.Omnium rerum certus &. fimilis incerto.Extra intracundacompiexus in feidemq? rerum nature opus 8t rerum ipfa naturaffuror eft menfuram eiusanimo quofdamagitafeatq? ptodere aufos.Alios rurfus cccafionehinc fumpta:aut his data innumerabiles tradidifte mundos: ut totidem rerum naturascredi oporteret.Aut ft unaomnes incubarenototidem tamen foies: totidemq; lu nas:5t csceraetjam in uno 6t immenfa St innumerabilia fydera:quafi noneademquasftio > nefemper intermino cogiqtionis occurfura dcftderiofinis alicuius. Aut fthsc infinitas naturs.omninumartifici poiTitafiignari.Non illudidem in uno faciliusftt incelligi tanto prsfertim opere :furor eft.-profedo furor egredi ex eo.Ec tanquam interna eius coda pla ne iam func nota ita fcrutari extera quaft ucro menfuram illius rei poftfit agere:qui fui ne fciat:aut homines " idis ipfe non capiat. Ormam eius in fpetieni orbis abfolutiglobatam effe notnen imprimis Si content f fus in co mortaliumorbemappellantium. Sed Siargumenta rerum docent non folum quia talis figura omnibus fui partibus uergicinfefe:acftbi ipfa toileran** da:eft fequeincludit St continent nullarum egens compagummecfinem aut initium ul lis fui partibus fentiensmec quia ad rtfotum quo fubinde uerti mox apparebit: talis aptifti ma eft.Sed occulorumquoc# probationequodconuexusmediufquequacunc^ cernacur: Anc ergo formam eius sterno 8t irrequietoambitu inenarabilicelleritate.xxiiii. h horarum fpatio circuagi folis exortus St occafus haud dubium rcliquere an fit u menfus:6t ideo fenfum aurium facile excedens tants molis rotats uertigine afft dua fonitus non equidem facile dixerim:non hercle magis quam circunadorum ftmul ri nitus fyderum fuofque uoIucntiumorbes.An dulcis quidam Stincredibiii fuauitate con tent us nobis qui intus agimuriuxa diebus nodibufque tacitus labitur mundus:eiTeinnu meras ei effigies animahum rerumcp cundarum impreffas.Nec ut in uolucrum notamus ouis leuitatem continuam lubricum corpus:quod clariftimi quidem audoresdixere: ues* rum arguments indicatur quoniam inde deciduis terum omnium feminibus in numeral in mart prscipue:ac plerunque confufts monftrifics digenerantur effigies.pmcrea ui> fusprobaiYone:alibiplauftra:alibiuifttauriaIibi:alibilitterx:figura8£ candidiore medio fuper uerticem circulo. CVR MVNDVS DICATVR. Ca. IIIT. Quidem St confenfu gentium moueor.Nanq? -Cofmos grsci nomine ornameti e appellauerunteum St nos a perfeda abfolucacp elegantia mundum Caslum quit* dem baud dubiecsladargumentodiximusmt iterprstatur.M.Varro Adiuuat serum ordo defcripto circulo qui lignifer uocatur in.xii.animalium effigies:6t per iilas fo liscurfus congruens ton fsculis ratio. DE QVATTVOR ELEMENT1S. Ca. V. , Ec de elementis uideo dubitari quattuor ea efle.Ignitum futnmounde tot fteila* n * rumcoliucennuniillos occulos.proximumfpiritue.quem grscinoftriqrcode uocabulo aera appellant. Vitalem hunc:St per cunda reruni meabilcm .-totoq? cd ftrtum.Cuius ui fufpenfam cum quarto aquarum elemento librari medio fpatii teilutem. ita mutuo compkxu diuet Statis effici nexum:St leuia ponderibus ihiberi quo minus euo lent-Contraqp grauia ne ruant fufpendi Icuibus in fublimetendentibus.Sic pari in diuer AN FIN1TVS SIT MVNDVS Ca. f Ca. II. DE MOTV EIVS. m a LIBER. fa nifu ui fua quxq? confiftere irrequieto inundi ipfius conftrida circuitmquo femper in fe currents imaatqs mediam in toto terrameadd? uniuerfo cardine ftarependentemli* brancem per qua: pendeat.ita folarn iniinobilem circa cam uolubili uniuerficate eadeqj ex omnibus nedheideqj omnia inniti. De fepeem planetis. C a, VI. Nterhanc csduq? eodem fpiritu pendent certisdifcreta fpatiis.vii.fydera:qu£ ab -r . inceffu uocamus crrantia:cum errenr nulla minus illis.Quorum medius fol fertur ampliflima magnitudine ac poteftate:nec temporum niodoterraruq;:fed fyderu etiam ipforum clique redor.Huncmundi efle totiusanimum:acpIanius mentem.Huc principale naturae regimen aenumen credere decet opera eius exiftimantes.Hicluceni rebusminiftrat.aufertc? tenebras:HicreIiquafyderaoccuitat.hic uices teporum annuqj femper.rcnafcemem exufu naturae temperat.hic caalitriftitiam difeutit.ate? etiam nubilia humani animi ferenat.hic fuu lumen carterisquoqj fyderibus foenerat.prseclarus: eximus omnia intuens oxa etia exaudiens ut principi litterarum Homero placuifle in uno eo ui* deo. Dedeo. Ca. VII. Va propter effigiem dei format querere inbecillitatis humanse reor: quifquis eft q deus(fxmodo eftalius)& quacunq? in parte totus eft fenfus:totusefl uifus totus audi£us:totusanim£:totusanimi:totusfui.lnnumerosquidem credere atqs etia cx uirtutibusuitiifquehoininum ut pudicitiam:concordiam:n;ctem:fpetn:honoreni: else —• mentiam fidem:aut(ut Democrito pIacuit)duos omnino pocnam Si beneficium maioreni ad fbcordiam accedic.Fragilis Si laboriofa mortalitas in partes ifta digreflxt infirmitatis fua:memor.utportionibus coleret quifq? quo maxime indigeret.Itaq?ncminaalia aliis gentibus:Knuminain iifdem innumerabilia reperimus.lnferis qucqi in genera deicrip * tis morbiiqj &multis etiampeftibusdum efleplacata trepidometu cupimus.Ideoc? etia publice febri fanum in palatio dicaturrt eft.Orbonas ad Eedenlarium ara.Et mate fortune efquiiiis.Quaobrem maior c£litum populus etiam cjtiam hominum intelligi poteft: cum finguli quocf? cx femetipfis totidem deos faciat Iunonesgeniofcg adaptando fibi. Genres - uero quaedam animalia etiam aliqua Si obfeena pro diis habennac multa didu magis pu denda perfetidos cibos Si alia fimilia iurantes.Matrimonia quidem iter deos credi: tateqi *euo ex his nurninc nafebek alios efle grandamos-.femperq? canostalios iuuenes :atq? pue ros atricoloris:aIigeros:claudos:ouo cditos:&alternisdiebus uiuentes morientefqj pue riliumprope deliramentorum eft. Sed fuper omnem impudentiam adulteria inter ipfos fingi:mox iurgia:8£ odiaracqs etiam furtorum efle &fcclerum numina.Decus eft mortali. iuuare mortaiem:5C Itec ad seternam glcriam uimhac proceres iere romanbhacnunc cade fti paflu cum libens fuis uadit maximusomnisseuiredor Vefpafianus Auguftus feflls.re bus fubueniens.Hic eft uetuftiflimus referendi benemeretibus gratiam mos:ut tales nu minibus afcribant.Quippe Si omnium aliorum nomina deorum Si quas fupra Cycle rum re tuli ex hominum nata funt meritis.louem quidem autmercurium aliterue alios t inter fe uocari:5£ efle cadeftxs nome cul/turse quis non interpmatione nature fateaturr 1 lrridcdu uero agere curam rerum humanarum illud quicquid eft fummum.an ne ta triftfttqx mul tipliciminifterio non polluicredamus dubitemus uer’Vix prope eftiudicare utrutu ma gisconducatgenerihumanoquandoaliisnulluseftdcorum refpedusraliispudendisex cetnis famulantur facris:ac digytis deos geftanoSc monftra quoque qua: colutdannant:6i excogitantcibos imperia dira in ipfos ne fomno quidem quieto irrogant.Non matrimo^ nia non Iiberos non denique quicquam aliud nifi iubentibus facris diligunt. Alii I ipCo cs pitolio fallunt.ac fulminantem peierant Iouem.& bos iuuant fceleraulios facra fua perm's p agunt.Inuenit tamen inter has utrafque fetentias mediu ftbiipfa mortalitas numdquomi nio c/orftttw.. nus etiam plana dedeo coniedatio eflet.Toto quippe mundo Si locis oibus omnibufqj w4eAc* orroisomnium uocibus fortua folainuocatur:& una nominatur:unaaccufatur:una agitf; eamnacogitatunfolalaudatunfolaarguitun&cu conuitiiscoliturmolubilifcpaplt’rifi?. uero Si ceca etiam exiftimata:uaga:inconftans:incerta:uaria:indignoruqj fautrix huic ont nia expenfahuic omnia ferunturacccpta:&: in totarationemortalium fola utraq? pagina facit.Adeoq? obnoxte.fumus fortismt fors ipfa pro deo flt:qi*a deus probatur incertus. pars alia Si hanc pellit:aftroqj fuo euentus aiT:gnat:& nafeendi legibus femelc? in omnes I futurosunquadeo decretu.Inreliquu aero ocium datur.Sedereccpit fententfa bsc spari tercg'8£ eruditu uulgus8£ rude in eacurfu uadic.Ecce fulgurum monitusioraculoru pref cica:arufpicu pdi&a atq3 etia parua diftu in auguriis fternutamenta 6i offenflones pedu: : Diuus Auguftuslsuupdiditfibicalceu ppoftere inducu quo die fedicione militari ppe affli&us eft.Qus lingulaid .puidammortalitatc inuoluufcfolu ut inter ifta uelcertu lit nihileflece.rtimecmiferiusquicqhomine autfuperbius;Csteris quippe animantiumfola ui&uscuraeft.Inquofponce naturaebenigniras fufficifcuno quide uel perferendacuclis bonis $ de.gloria;de pecunia:ambitione:fupercp de morte no cogitant.Ve^: \ his deos age re cura reru bumanaru credi ex ufu uitse poenafq? maleficiis aliqua'do feras occupato deo in tantanrolemunqauteirritas efle.Nec ideo proximu illigenitum hominem:ut uilitate igixca beluas eflet.lmperfe&e ueroin homine nature precipua folatia ne deum quide pof fe omnia.Naq? nec fibi poteft morte cofcifcere:fi uelit:quod homini dedit:optimu in ta* tis uits poenis:nec mqrjales sternitate donare:aut reuocare defundos nec facere ut qui uixitnon uixerinquihonores geflicno gefTerit.NulIumq? habere x prsteritaius preterq obliuionis-AtqtucfacetisquoqjargumetisfocietashsccumdeocopuIetur ut bis dena uiginti non fmt:ac multa fimiliter efficere non polTerper qus declaratur haud dubie natu rspotentia id quocp-.efle quod deum uocamus.In hsc diuertifleno fuerit alienu propter uuigatamafliduequeftionemde deo* De natura fyderuni errantium. Ca. VIII. Incredeamus ad reliq nature fydera qua: effixa diximusmundo:non ilia ut exiftiV h mat uulgus fingulis attributa nobis:&:clara diuitibus:minora pauperibus: oho fcura defedis :5i pro fortecuiufcp Jucetia ad munera mortaiibus Quia neccu fuo queq? homine ortamon'untur.-necaliquemextingui decidua fignificant.Non tanta coe<* lo focietas nobifcu efbut noftro fato mortalis fit iile quocp fyderum fulgor.IIla nimio ali, mento tradi humoris igneam uim habundantia reddunccu decidere creduntur: ut apud nos quoq? id luminibus accefis liquorc olei notamus accidere.Ceterum sterna eft csle*>, ftibus natura intqxenribusmundum mtextuqj concretis.potentiaautem ad terra magno 5 pereeoru pertincns:qua:proptereffedusclaritateqj&magnitudine in tanta fubtilitate nofci potuerunt:ficut fuo demoftrabimus Ioco-Circuloru quoq? csli ratio in terrsmetio ne aptius dicetiquando ad ea pertmet tota figniferi modulatio inuentionibus non dilatis Qbliquitatemetusintellexiflbhoceftreru fores appuifle Anaximader Milefius traditur . primus qlimpiade.lviihSigna deinde in eocleoftracus:& primu arietis acfagitari Sphaera ; ipfam ante multo atlas.Nuc relido ipfius mundicorporereliqua inter cslu terrafqjt trade ] tur.Sumum efle qd‘ uocant faturni fidus:ideocg minimu uideri:& maximo ambire circu > Io.ac.xxx.anno ab breuiftima fcdis fus principia regrcdi certu eft.Omniuaute errantiniji fyderum meatus interqjeafalis& luns cotrariumundoagerecurfu.id eft Ieumfemp ilia indexteram pripiti&quisaftiduaconuerfioneinmefecelentatisattolaturab eouapian* i turqj in occaiu:aduerfo tame ire matmperfuos qusq? paflfusita ferri.-necouolutus aer ea • de in ptem sterna mudiuertigincignauo globo torpeaofed fudatur aduerfo fyderu uer* beredifcretus&digeftus.Saturniautfydusgelidsacrigentiseflenatursjmultoq? ex eo , f inferiorem iouis circulum:&: ideomotu celerioreduodenis circuagiannis.TertiuMartif quod quida.Herculis uocantu'gnea ardetis foil's uicinitate binis fere a'nis couenti. Ideoqj ardore nimio & rigoreSaturni interiedu ambobus ex utrocp temperaxi.loue.falutaremq^ , \ .. . , \ ' fieri.deu .Inde fobs meatu efle ptiu qde trecentaru .lx.Sed ut obferuatio umbraru eius re ' ^ ’ deas ad notas qui.nos annfs dies adiici.fupqj quarta parte diei-Quam ob cam quinto anno ‘ * y ' CAju unus.intercalaris dies.adif:ut teporu ro facilius foils itineri cogruat.Infra foleambit Iges : fydusappellatu.Veneris:akernomeatu uaguupfifc^cognominibussmulufolis 8£ Iuns preueniens qppe 8d ante matutinu exoriens luciferi nomeaccepitmt fol altendiemc^ ma^ turans.Contra ab occafu refulgens nuncupatur fuper ut proga'sluce.-uiccq} luns reddes. Quam naturam eius pithagoras Samius primus deprehendit olympiade circiter. xlii. qui , fuit urbisRomsannus.cxiii.Largiorimagnitudine extra cunfta alia fydera: eft claritatis ; qiiidem tants ut unius huius ftells radii's umbre reddantur.Itaqj 8i in magno nominum . ambitu e.Alii eni Iunonis:aliilfidis.alii martis deu appellauere.Huius natura cumfta ges* • tie rant mterris.Naqj.in alter utfoexortu genitali roreconfpergcs noterrs mo coceptus . a ii LIBER. impletmcruanimatiu qucqj omniuftimulat.Signifcriaute ambiruperagit triceis & duo deqmquageis diebus:ab foie nuqua abfiftent ptibus fexatqj quadraginta ldgius(ut. Ti * mco placet)Simili roe fed ncquaqua magnitudine fcilicet aut ui pximum illi Mercurii fy dus a quibufdam appellatu Appollinis inferiore circulo fertur.ix.diebus ociore abitu mo ante folis exortfrmodo poft occafu fplendensmuqua ab eo.xxii.partibus remotionut Cre fias &.Sofigenes docent.Ideo-8i pecularis horu fyderu ftatio e:neq? edmunis cu fupradi* dis-Nacp ea & qrta pee cadi a foie abefie 6£ tertian aduerfa foli fepe cernuntur maiorefqi aliis habent cundaplasne conuerfionis ambitus in magni anni ratione dicendos. De Lunas Natura. Ca. VlIIL Ed oium admirations: uincit nouilTimu fydus terrify familial iflimu:& i tenebra f rum remediu ac natura repertu lunas.Multiformuhascambage torfitingenia co templantiu:&. ,pximu ignari fydus maxie indignantiu.crefcens femp aut fenefees Et modo curuata in cornua;modo asqua:pportioe diuiftt modo fmuata in orbem niaculo* fa.eodeniq; fubito pnitens.imenfa orbe pleno.ac repente nuIIa.aliaspnox.alias fera 8i.par ; te diei folis luce adiuuans:deficiens:& in defedu tame cofpicua.Quaz mefis exitu latet cu laborare no credir.Ia uerohuilisKexcelfa:8ineidquideunom6TTedaIiasadmota caelot alias contigua mdtibusmucin aquiloneelata.nuncin auftrosdcieda.Quaefingula in earn deprehcdichoimnuprimusEndimion.6iobidamoreeiuscaptusfamatraditur.Non fu mus pfedo ingrati erga eos qui Iabore curaqj luce nobis aperuere.ln hac luce mira quocp humani ingenii pefte fanguinem & casdcs condere analibus iuuan ut fcelera hominu.nofcl tur mundi ipfius ignaris.proxima ergo cardiniudeoqj minimo ambiru uigenisdiebus fe* tennifq)& tertia dieipteperagit fpatiaeademqp faturnifydus altiffimum.xxxmt didum <4 eft annis.deinremorata incoitu folisbiduocum tardifiimeatrigefimalucerurfusad eaC* - - , ; dem uices cxit.Haud fcio an omnium quasin cario prenofei potuerunt magiftra in.xii.fpa ; *T fu y tia menfium oporterc diuidi annu ;quado ipfum todensfole redeundo ad principia cofe* Jbumoreatqj eriaaugere.que folis radiiabfumant.ldeofii inequali lumietafpici.quia < uerfo demu plena reliquis diebus tantu ex fe terris oftendat:quatum ex foie ipia cocipiac In coitu qde no cerni:quonia auftum oem lucis aduerfa illo regerat. Vnde accepit. Sydera uero baud dubie huore terreno pafei quia orbe dimidio nonunq maculofakernantur fciV licet nondu fuppetentead hauriendu ultraiufta ui.Maculas eni no aliud efte q terre rap* tascubuoreforaes. Dedefedu Solis &LunaeEt denede. Ca. X. Efed us aute fuos &. folis re in tota coteplatioc nature maxie mira 81 ofteto fmiile d eorum magnitudinu umbraecp indices exiftere.Quippe maifeftu e folem inter ue tulunas occultaridunlq? tcnx cbiedu.-ac uices reddbeofde folis radiosJuaiterpo fitu fuo auferete tenX: ter racy lunse.Hac uero fubeute repetinas obduci tenebras rurfuqi j Uius umbra fydus bebetari.Ne^ aliud efte node qua terras umbra.Figura aut umbras ft* 4E •- * ^ ur mile metas ac turbini inuerfo.-quado mucroe tatu ingruatmec^ lunas excedat la^irudineim quonia nullu aliud fydus eode mo obferuetur:& tabs figura femp i mucrone aeficiat.Spa tio qde cdfumi umbras indicio funt uolucruplati uoIatus.Ergo cofiniu illis eft aeris ternii nus initiucjaetheris.Supra luna pura omiaac diuturnze lucis plena. A nobis autepnoftem cernuntur fydera ut reliqua lumina e renebris.& pprer has cas nofturno tepore deficit In na.Stati aute at<^ meftrui no funrutriq? defeftus pp obliquitate figniferiduna’cj multiua gos(ut didu eft)flexus no feper in ferupulis partium cogruete fyderum motu. De fyderum magnitudine. Ca. XL Aec ro mortales aiosfubducit i cx\u ac uelut idecoteplatibus triumaximaru reru b naturae partiu magnitudine detegit.Nopofletqppe totus fol admiteris fterceden te luna.ft terra maior eet qualuna.Tertio ex utraqp uaftitas folis apitur ut^non fie necefte aplitudine eius oculo^ argumetis atq? coieclura animi fcrucari.lmniefu ee coftat s qa arboru \ limitibus porredaru i quolibec pafluu milia umbras paribus iaciat interualliss taqua toto fpatio medius.Et quiapxquinodiu oibus x meridianaplagahabiraribus ftmul fiat a uertice.Ite quia circa folftitiale circulubabitatiu meiidfe ad feptetrione umbrae cadat ortu uero ad occafu;q fieri nullo mo poflet.-nift multo eet major qua terra.*& q. mote idl 1 ' II. cxories Iatitudine exupat dextra leuaq? large aple&esjifertl difcretus tato IteruaJIo.Dcfe &us luna: magnitudineeius haud dubiaroe declarat ffcut terras puirate ipfa deficiens.Na q? cu fine tres unabraru figurazicoftetqjifi par Iumini fit materiaiq iactac umbriicoluna: e& figie iacimechabere fine.Si uero maior materia qua lumeiturbinrs re&nut fit imu eius an> guftiflimu:& fimili moinfinita logitudo.Si mtor materia qua luximeta: exiftere effigiera icacuminisfine defineteitaleqjcerni umbradeficiete luna pala fit:ut nulla apliusreiiqua tur dubitatio fupari magnitudine terra.Id quide & tacitis ipfius nature Idiciis.Cur.n.pti cis uicibus ani brumalis abfeeditrut nodiu opacicate terrasreficiatiexufturus baud dubie & fic quocp exurens quadam in pte tata magnitudo eius f. Quaequisiueneritinobferuationecadefti. Ca. Xll. T roem qdc defedus utriuf# primus romanigeneris i uulgus extulit Sufpitius e Gallus qcof.cu.M-Marcello fuit.fed tu Tribunus militu follicitudine exercitu ii berato ipridie qua perfes rex fupatusa pauloeu cocione ab Ipatorepdudus apri cineda eclipfim:mox 8i copofito uolunue.Apud grascosaut iueftigauitprimus oium Ta les Milefius olympiadis.xlviii.ano qrto pdido folis defedu q fub.Halut te rege fadus e urbis codicx ano.clxx.pod eos utriufqp fyderis curfu in fexcetos anos pcinuit Hipparcus mefes getiu diefq? & oras ac fitus locoru-.8£ uicos populoru coplexus asuo tefte baud alio mo quacoillioru naturae pticeps-Viri lgetes fupraqj niortaliu natura tatoru nutninu lege deprehefa:8imifera holm meceabfoluta i defedibus ftella&r fceleraiautmorte aliqua fyde ru pauetes.Quo i metu fuifle Sterficoribi pindariuatu fublimia ora pala edeliqo folisi&i luna ueneficia arguecemortaIitate:8i obid crepitu diflono auxilianre.Quo pauoreigna* rus caufas Nicicasatheniefiu impator ueritus claffe porcu educere:opes eoru afflixit-Ma-' di Igenio ft. casli iterpraetes rerucp nature capaces argumeti fpatores quo deos hoiefqp ui ciftis.Quis.n.hsccsernes & ftatos fyderu(quonia ita placuie appellare)labores no fuse ne* celfitaci mortalis gemieus ignofcat.Nuc cofefla de iifde breurter atqi capitulati atrigai ra tione admodu necefTariis locis ftridu# reddita.Na neq? Iftituti opis talif argumetatio cine q& oium reru afferri poiTe caufas minusmirum eft:qua conftare in a Iiquibus. De defedibus. ^ _ Ca. XIII. Efedus.cc.xxiii.mefibus redire i fuos orbes certue.Solifcp defedu no nifi nouifli d maprima ue fieriIunaiquod uocatcoitu.Lunsautnonifiplenaifeperq? citra qua pxime fuerit.Oibus aut annis fieri utriufqj fyderis defedus ftatis diebus horifqp fubterra.Nec tame cu fiat fupne ubi^ terniialiquado ppter nubilaifepiusglobo terrse ob ftante couexitatibus mudi.lntra ducentos anos Hipparchi fagatitate copacu e & iunse de* fedu aliquado qnto mefea priore fieri ifolis uero feptio.Eade bis in trigita diebus fupra terras occultari; fed ab aliis atep aliis hoc cerniiquxqi fut I hocmiraculomaxxe miraicuco ueiat umbra terrseluna heberarimuc ab occafus pte hoc ei acciderenuc ab exortus.Et qua na rone cu folis exortu umbra ilia hebetatrix fub terra eflfe debeat femcl ia acciderit: ut i occafu luna deficerec utroqj fupterracofpicuofydere.Na* ut i duoded diebus utruc^ fy* dus qusereretunSi noftro seuo accidie fperatoribus Velpafianis patrc.iii.filio iterum conf. DelunseMotu. Ca. Xlllf. 9 A I Vnafepauerfisa folecornibusficrefcat ortus fpedareifi minuafoccafushaud du biu e.Lucere dodratis femutias horaru ab fecuda adiiciete ufqr ad plenu orbe de * v. ^ traeteqp I diminutione.Intra.xiiii.autptes folis fempocculta efte.Quo argumeto aplior erratiu ftellaru qua Iunas magnitudo colligit : quado illas 8i a feptenis iterdu ptibus emergat.Sed altitudo eogit minores uiderificut affixas caslo folis fulgore interdiu no cer niicuseque die ac noftu luceant idep manifeftu fiat defedus folisiSiprasaltis puteis. Errantium Motus Et Luminum Canonica. Ca. XV. Rratiu aut tres qs fupra foie dicimus fitas occultatur meantes cu eo.Exoriutur ue e ro matutino difeedetes ptibus nunqua aplius undenis.poftea radioru eius cotra dutegunti&i triquetroaptibus.c.xx.ftationesmatutinas faemtiquse 6C pnmSB uocacur.mox 1 aduerfo a ptibus.c.lxxx.exortus uefptinos.lterui.c.xx.ab alio latere appro plquace ftationes uefptinasiquas 8i fecudas uocaticfonec aflecutus I ptibus duodenis oc # cultet illasiq uefptini occafys appellant Marti s ftella ut proprioretia exquadratofetit ra dios ab.lxxxx.partibus: unde Sfnome accepit.Is motus primus 8£ fecudus noagenariis dj* a iii 'l I !i LIBER. £tus ab utroqp exortu. Eade ftationalis fenis mefibus comorat'infignis alioquin bimeftris cu caters utracp ftatioe quaternos mefes no ipleant.lnferiores aut duze occultant in coin tu ucfpcinofmiili mo:reli&oqj foie totidein ptibus faciuntexortusmatutinosratqj a Ion gilTimis diftatias tax mentis foie ift quutunadeptarqj occafu matutino condutur ac piaste reut.mox code iteruallo uefperi exoriutur ufcp ad quos diximus terminos Ab bis retro * gradiunt ad folc.-Si occafu utfpertio delitefcut.Veneris flella Si ftationes duas matutina ucfpertinaq? ab utrocp exortu facit a longiflimisdiflatizefuze finibus.Mercurii ftationes breuioremometoq utdeprehedi pofTit.Hasceluminuoccultationikp ropplexioremotu mukifq} iuoluta miraculis.Si guide magnitudines fuas Si colorcs mutanSieasde ad fepte* rrioneaccedur:abeutqjadaufhu:terrifq?,ppriores autczdorepctecernunf-ln qbus aliter multa qua priores tradituri fatemunea quoq? illoru elTe muncris.q primi quasredi uias de tnoftrauerut.Mo ne quis defperec fecula pfifeere feper pluribus decais b^coiaaccidunt Pria circuloru erquosgrzeci abfidas i ftellis uocant eteni grascis ureduerituocabulis. Sue aut hi fui cuicp eauhallicp q mudo.quonia terra a uerticibus duobus quos appellauerut po los cetru cadi e no figniferi oblicp iter eosfiti.Oiaaut hsec coflat roecircinifeper idubita ta.Ergo ab aliocuicpcetro abbdes fuas exurgut.Ideoqj diuerfos habet orbesmotufqt dif (miles qm iteriores abfidas necefle e breuiores ee. Quare eade alias altiora.-alias inferiora uideantur. Ca. XVI. Gif a terrae cetro abfides altifTime fut.Sarurno i fcorpidedoui i uirginciMarti in j leone;SoIi I geminis. Veneris i fagitarioiMercurio i capricorno:mediis oium pti b 7 Et eedtrario ad tervx cetru humilllajarcppxie.Sic fit ut tradiustnoueri uideat: cu altiflimo abitu ferut''.Nd qa acceleret tai det ue naturales mot 9 qui certi ac fmguli fut il Iis:fed qa dedu&as ab funaaabfidc lir/eas coattaii ad cetru needle e ficut i rotis iadios.ltc* niotusalias minor cetri ppi'quitate fecitur.Altera fublimitatu ca.qm a fuo centro abfi ^ dias akikimas habet ialiis fignis.Saturnus i libras pte uicefima.lupitcr ca'cri.xv.Mars ca * pricorni.xxviii.Sol arietis.xxix. Venus pifciu.xvi.Mercurius uirginis.xv.Luna tauri . iiiiC Tertiaaltitudine rocoeli mefura no circuli itclligit" fubire easautdefeedereppfuduaerif oculis exiftimatib 9 .Huic conexa latitudinu figniferis obliquitatibufq? ca e.per hue ftelicE qs dixius errates ferut.Ncc aliud habitat i terris q qd illi fubiacet.R eliqua a poll's fqualet. Veneristatu flella excedir eu binis ptib’.Quas ca icelligit efneere ut qda alalia & idefertis tttudi nafcat.Luna quoqj p tota Iatitudine eius uagatifcd 010 no exccdens cu ab iis.Mer* curii flella laxilTime.-ut cn eduodenis ptib' , (tct.n.fut latitudies)no aplius cflonas peret ne tp has eqliter.Scd duas medio eius;Si fupra.iiii dfra duas.Sol deide medio fert iter duas p tes flexuofo draconu meatu \ asqualis.Martis ftella.iiii.medias.louis media Si flip ca duas. Saturni duas ut fol.Harceric latirudinu ro ad auftru defeedetiu aut aqlone fubeutio.Hac pftare Si tertia ilia a terra fubeutiu i cselu.Etpariter fcadi ea quoqi cxiftimauere pleriqt fal fo.Qui ut coarguat apieda e fubtilitas imefa.8i ois eas coplexa cas.Coucn it ftelias i occa<* fu uefptinopxias cc terrse 8ilatitudie8i altitudie :exorcufq?matutios i mitiocuiufi^ fie ri.Statioesi mediis latitudinuarticulisiquas uocat eclepticatpinde cofeflu e morn augerf qdiu i uicino fint tettx. cu abfeedat i alticudinciminui.Quasro lax fublimitatir maxime approbatur.Aecp non eft dubium in exortibus matutinis etiam numerum augerhatq? afta tionibus primis tres fuperiores diminui u fcp ad ftatioes fecundas.Quse cum ita fint:mani feftumeritab exortu matutino latitudines fcandi: quoniam in co prim urn habitu inci*> piatptius adiici motus.In ftatioibus uero pirn's ac altitudie fubirc.qm tu pmu icipiat detra hi nuerirftellscp retroire. Cui 9 rei ro pruati rededa e pcuiTas i qua dixluspte 8i triagulo fo Its radio xhibetur reclu agere curfu:8i ignea ui leu2t i fublie.Hoc no ptinus iteliigi pot uifu noftro.ideoq? exiftimatur ftaremnde Si nomeaccepitftatio. progredit deide eiufde radii uiolkia: Si retroire cogit uapor rcpercu(Tas.MuIto idmagis i uefptio ezpi exortu to to foie aduerfo;cu i fumas abfidas expelluf:mimeq? cernufu'm akiffime abfuoSi minimo ferutur moru:tato minores cu hoc i altifTimis abficiu euentt Dgnis. Ab exortu ue^perrio fatitudo defeetirur partius ia fe minuete motu no tn an ftatioes fecudas augete cu 8i alti tudo defccdif fuperuenicte abalio larereradioreocfcq? ui rurfus ad terras deprimete :que fubftulerit I coelu ex priore triquetxo.Tatu irereft fubeat ne^dii an fuperueiat. Multccp adem magjs inuefpertino occafu accidut.Haec c fuperioru ftella^ro.Difficilior reliqua^i M il. & a nullo ante nos reddita. Catholica fyderu erracium. Ca. XVII. Rimuigitur dicacur cu fint diucrfae ftella:cur Veneris della nuq logius xlvi.parti p bus.Mercuif.xx.a foleabfccdac.S^pecicra easad foie reciprocet.Couci fas habet utr*q? abfidasmc Ifra folc fic*:racuq? circuits earu fub terra e: ijcufupeinc pdicta ru;&id no podunt abefie amplius:quonia curuaturaabfiduibi non habet iotiouudine,;i maiore.F-rgo utrxqj fimili rationeadmodu ftatuuc abfidu fuaru margines:ac fpatia iongi tudinis latitudinu euagatione pefant.At eni cur no Temper ad x!vi.& ad partes.xx peruei lintramo uero.Sed ratio canonica fallit.Nac^ apparet ablidas quoq* ea^ moueri: g, nunq tranfeac fole.Icaq? cu in parte ipfa eius icidere margie alter utro larereuu # ilcllae ad Ion* gilfima fua iterualia peruenire jtelligituncucitrafuercmagines totide pambus: & ipfe ocius redire crcdutuocu ilia feper utricp extremitas fumas.Hinc & ratio motuu coueria i telligitur.Superiores.n.cderime ferutur i occafu uefpertinoiha:tardiifimae.Illae aterra al tiflime abfunocu tardiflime mouetur.-b* cu ociffime. Quia ficut in lllis ppinquicas. cetri acceleratnta I iis extremitas circuli.Ille ab exortn macuuno minuere edentate icipiut.-b* uero augeredlia: retro curfu agunt a datione matutina ufq? ad uefpercina. Veneris a ue * fpertina ufcpab matutina.icipitautabexortu matutino latitudincfcandere.Altitudinem uero ac folem ifequi a datione matutina ociitima i occafu matutino Si altiliima. Digredi aute laritudineimotuqj minuere ab exortu matutino retro quidem ire-.fimulq; altitudine digredi adatioe uefpertina.Mercurii rurfus della utroq? mo fcandereab exortu maturio digredi uero latitudle.a uefpemorpfecurocp foie ad.xv.partiu Iterualutn cdfidit: quadri duo ppe imobilis. Mox ab altitudine defcedffirctrocp graditur ab occafu uefpertio ufcp ad exortu macutiPu.Tantuqi h*c Si luna totide diebus quod fubire defeendunt. Veneris qndecies6iplurib ? fubit:rurfusSatumi8i louisduplicatodigrediunt".Mams ctiam qua druplicato.Tancae natur* uarietas.Sed ratio euides.Nam qua: i uaporc folisnituntur cc dcfccdunt egere.Multa ,pmi amplius circa haze poffunt fecreta naturae legcfcp: qbus ipfa feruianexeptigratia.ln martis fyderecuius cd maxie inobferuabiliscurfus nunquaid da tionc facere.louis fydere triquetro raro ad modu.lx.partibus difcreto.Qiiinumerus fexi gualas mudi cfftcit formas.Necexorrus nifi i duobus fignisrantu cacri bi leoisfimul ede re.M:rcurii uero fydus ipifeibus exortus uefpemosraros facerercreberje \ uirgine. In Ii bra mitutinos.Ite niacutinos 1 aquario:rari(Timos 1 leone.Retrogradum i rauro Si ingemi nis no fieri.lncancro ueronocitra.xxv.parte Luna bis coitumcu foie i nullo alio figno fa cere q geminis.Nocoire aliqti in fagittario tantu nouitfimam uero pmamcp eadc die uel node nullo alio in figno quam ariete confpici.ld quocp paucis mortaliu contingfc.Et ide fabulacernendi lynccomocomparcreincoelo.Sarurni fydus Si martis cum plurimu die * bus.clxx.louis.xxxvi.aute cunt minima denis percradrs diebus. Veneris.lxxix.aut cum mi itimum.lii.mercurii.xiii.aute cum plurimum.xvii. Qu* ratio colores corum mutet. Ca- XVIII . Olores ratio aicicudinum tempaat:fiquidem earum fimilicudinem trahuntri qua c rum aera ucnere fubeundoffingitq? appropinquantes utralibet alieni meatus c it* cuius Frigidior in pallore. Ardentior in r uborem. Ventofus in honore.Sol atq; co^ miffurse abfidum extrema: qua: orbit* a terra in obfcuritate.Suus quidem cuiipcolor eft Saturno candidus.louiciarius.Martiigneus.Lucifcro candes.Vcfperirefulgens. Mercu tioradians.Lun*tIandus.Solicu uriturardenspodea radians. Hiscaufis connexo uifu 6i earum qua: ccelo continentur.Nacp modo multitudo conferra i i circa dimidios orbe« lunacplacida node leniter illudrante eas.Modo rariras ut fugifle miremur plenilunio ab fconcfent::aut cum folis fupra ue didarum radii uifus perdringente nodros.Et ipfa autc lunaingruenrium folis radiorum haud dubiedifferentiasfenrir hebetantecaetera ifiexos tnundi conuexitate eos;preterqua ubi rcdianguloru copetuntidus.ltaqp in quadrato fo lisdiuidua eftri triquetro femi ambiturorberimpleturaut in aduerfonurfufej minues eaf dem effigies pibus edic inceruallis fintili iatione qua fupra foie tria fydera. Solis motus 8i dierum in *qualicatis ratio. Ca. XVIIII. Ol aut ipfe quatcuor differetias habet bisasquata nod* did uerno 8i autuno: hi f rruiocidens terrse ddauisinptibus arietisac libra:.bispermutarisfpatiisin audu diei bruma odaua i pte capricorni.Nodis uero folditio totide x ptibus cancri in a iiii LIBER. #qualitatis caufa Obiiquiraseft figniferncupars #qua mundi fuper fubterqj terras oibus fiat mometis.Scd qua: reda in exortu iuo cefurgut figna longioretradu tenetluc&qiisq uQro obliqua eciore tranfeuc fpatio. Quare Ioui fulima aflignent*. Ca. XX. Atct pkrofcg magna codi affedionecopertu a pricipibus dodrine urn's fuperncgf p triu lyderu ignes eftbquideciduiad terras fulminu nome babcat.Sed maxime ex iis medio loco fiti : for taftis quonia ptagiu nimii humoris ex fupcriore circulo.-atc^ ardoris ex fubiedo p hunc iwodu egerat.ldeoq? didum loue fultnia iaculari.Ergo ut e fia grante ligno carbo cu crepitmfic a lydere cxleftis ignis expuitur praecita fecu afferens: ne abdicata guide fui parte indiuinis cdTante operibus.Idqj maxie turbato fit acre: quia col iedus humor abundantiam ftimulanaut quia turbaf quoda ceugrauidi fyderispartu. Interuallafyderum. Ca. XXI. Nterualia quoq? fyderu a terra mulct tdagare rentauerut.Et folem abefle a luna: i unde uigintiptes:quaru luna ipam a terra pdidcrut,Pythagoras uero uir fagacis „ anirni a terra ad luna.cxxv.miha ftadiorum dTc collcgir. Ab ea uf<$ ab foie duply i'xrjbut* Indcadduodecl fignatriplicatudqua fententiaCallusSulpiciusnoftcr fuit, « k f Defiderummufica. Ca. XXlI. Ed pytagoras interbum ex rnufica r 2 tioneappellat totum quaturn abfit a terra Ju _w , n hi* na.Ab ea ad Mercurium fpariieius dimidium Si ab eo ad Venerem .A.qua ad fo# v Ipm r^friTnlnm. A fn!.' rnrin i nintifnivi lnnihi t .4 I A ~ \jy*y n luX' / r qi it) ]*tl turcjtfed oino aiiqua traftrent mouereturue.Ite an crefceret minuercturq; cado in hacrcdi tate eudis relidorfi quifq qui rone ea caperet iuetus eiTet.Emicac & faces no nifi caufatn dseidut uife.Qualxs Gerhaanico defare gladiato^ fpedaculu edente pterorapopuli meri diano tranfcurrit.Duogenera earu.Lapades uocat plane faces alteru bolidas:quale muri/ nenfibus maIisiuiTumeft.Diftaut quod faces ueftigia longa faciuntpriore ardente parte. Boll's uero perpetua ardes logiore trahit limite. Emicat 8 i trabes fitnili niodo quas docos uocat quales cu iacedemoniiclafte uidi imperiumgrsecise amifere. Fit & czli ipfius hiatus que uocat ebafma. De cxli coloribuss. ^ Ca. XXVII. It&: fanguinea fpe:quo nihil cerribilfus mortaliu timori eft.Inccdiutn ad terras ca f dens xde ficut olympiadis cetefimae feptimse anno tertio cu rex Philippus grxeiam quaceret. Atqui haec ego ratis tpibus nature ut cetera arbitror exifteremo utple^ ri<5 uariis de caufis quas ingenioru acume excogitat.Quippe ingentiu maloru fucre prze nuncia.Sed ea accidifteno fada funr arbitronuerum h2c ideo fada quia incufura erant ilia raritate timore.OccuIta aute eorumefTe rationeu'deoc^ no ficut exortus fupra> didos defedufqi&raulca alia nofei. DefiaminacxK. Ca. XXX. / LIBER. Einunf 5i flelle cu Cole tons cieb 9 : pleruqj 8i circa foil's orbeceu fpc corona 6C uet e ficoloris circuli.Qualiter augufto Caefare in prima iuuera urbc innate pod obitu patris ad none ingens capelkndum. Decoronisceleftibus.. Ca. XXIX. Aidut eaedc corone circa luna S£ circa nobilia aftra cselo quoqj inhanctia.Circa Co* e Iem arcus apparuit.L.Opimio.iii.Qu.fabio.ii.conf.orbis.L.portio.M. Ac.iIio. De circulis repcntinis. Ca. XXX. IrcuIusrubricoloris.L.iulio.p.ruedo conf.fiunt prodigiofi 8C longiorcs folis de/ fedusqualisocifodidatore.Csefare 8£antoniano bello totius pcne anni pallore conu'nuo. Plures foies. Ca. XXXI. C T rurfus plures foies cernunturmec fupra ipfum nec infra fe: fed ex oblico nun^ iuxra nec cotra terrinec noflu fed aut oriente aut occidente.Semei in meridie co* fpeftiinbofphoropdurunqamatitutinotpedurauerutinoccafum.Trinosfoies antiqui f&piusuidere.SicutSp.poflumio-Q.Minutio.Q.Martio.M.portio.M.Antonio.p.Do lobelia Si.M.'Lepido.L.planco cof.& noftra aztas uidit Diuo Claudio principe confulatu eius.Cornelio Orfiro collega.piures fimufgua tres uifi adhocaeui nunq produutur. Plurcslunae. Ca. XXXII. Vnx quoqj trinx:ut Cn.Domitio.C.F.L.Annio conf.apparuereiquos plericp ap/ 1 pellauerunc foies nodurnos. Dieru lux node. Ca. XXXIII. Vmen de caelo nodu uifum eft.C.Cealio.Cn.papyrio cof.& farpe alias ut diei fpe ciesnodulucerer. Clypci ardentes. Ca. XXX1III. Lyppeus ardens ab occafu ad or turn fintilias tranfburric foil's [occafum.L. Valerio, c- Cn.Mariocon. Gftentumcadi. Ca. XXXV. Intilla e della cadere:& augeri terras appropinquante.-aepodq in June magnitudi/ f nem fada HtilluxifTe ceu nubilo di&’.L’ein cu in caslu fe reciperetdampadem fada femel unq proditur.Cn.Odauio.C.Scribonifc conf.Vidicbochcinius ScilJanus p confulcu comitatu fuo. Dedifcurfuftellarum. Ca. XXXVI. leri uidccur 8idifcurfus fteilaru nunq temere ? urnoex ea parte truces uenticoria* tur:& ex iis cue pedte in mari terrify. De ftdlis caftoribus. Ca. XXXVU. Idi in nodurnis milieu uigiliis ihasrere pilis pro uallo fulguru effigies :cae BC arenis nauigatiu aliifqj nauiu partib^ceu uoca in quoda fono inMut ut uolucres fedem ex Cede murates.Grauescu folitariae uenera^mcrgetefqj nauigia:& fi in carinse ima decide rint exurctes.Geminas aut falurares 8i pfperi curius pnuncise yuaru aduetu fugati dira il / lam ac mmace appellatacg Helena ferut.Et ob id polluci &caftori id nome affignat: eofqi in mari deos inuoam.Hoim quocp capita uefpertinis horis magno pricfagio circufulger. Olainccrtardne&innarursemaiedateabdica. Deaere. Ca. XXXVIII. Adenusdemudoipfofyderibufqj.Nucreliquacadi niemorabilia.Nacf & hocce/ < ,Q ^ ^ h Iumappel!aucremaiores:quodaiionoieaera:oequodinanifimileuitalehuc fpiri *'*. j j.* T***' tufunai.Infra 1 una tec fedesmiultoq? inferior. V t aladuerto ppemodu coilare in* >/<- . finituexfuperiorenaturaaeris&terremhalitusniifcesuttaq}forteconfundit.HicnubiV *** ^ " ^la tonitrua 6C alia fulmina.Hinc gradines:& pruinzeumbres-.procellasiturbines. Hinc pluri ma mortaliumala;& reru naturas pugna fecu.Terrena incaelu tedentia deprimitfyderum uis.EadSqi quae fpote no fubeat ad fe trahut.Decidut ibres.Nebulas fnbeut.Siccantur am nes.Ruutgradines.Torrecradii:8£terrainmediuutldiqi ipellut.lidein fradirefiliunt: 6£ qusepotuereauferutfecu.Vaporexaltocadit;rurfumqjinalturedit.uentiingruur lanes l id ecp cu rapina remeat. Toe aialiu hauftus fpiritu trahit. At ille cotra nitit.T ellufcj ut u ani cxlo fpiritu infundit.Sic ultro citro comeante natura ut tormeto aliquo mudieelerita te difeoraia accenda6nec flare dugn^ licetifed aitidue raptacu uoluitur. Et circa terraim menfo rcru caufas globo tenditffubinde per nubes cselfi aliud obrexent.uetorum hoc re* gnu.ltaqj prarcipua eo^natura ibi:8ifeimereliquas coplexa caufas:quonia & toui^ruum & fulminu iadus horu uiolentte plcriqp affignanc. Quin Si ideo lapidibus pluere interim quod ueqtofmtrapri&: multafimiliter.Quam obrcmplura fimul dicenda funt. Dexilaris tempeilatibus. Cjj. XXXIX. t Empcdaru rerucp quafda ftatas effe caufastquafda uero fortuitas: aut adhuc ronis rporib’annua uke r- ■ intelligunc fyderu moru fieri dubirett’Ergo ut foil's natura teperado uitdligitur anno, fic reliquoru quoq? fydcru propria eft quibufcp uis & ad fua cuiqi natura fertilis alia func in liquore foluti humoris fcccunda alia concreti inprufastaur coadi in niuestauc glaciaci in grandines. Alia flatus rpistalia uaporis: Alia roristalia rigoris.Nec uero hac rata debctexri itimariquatacernutuncu effe eorumnullu minusluna tarn imefasaltitudinis ro declarer Igiturinfuo quasqjmotu natura fua exercet quod manifeftu Saturni maxime tranhtus hymbribus faciut. Nec meatiu mo fydcru haze uis eft:fcd muitoru etia adhereriu caslo quo • tiens erratiu acceiTu ipulfa autcoiedu radiorum extimulata funt qualicer in fuculis ftnri musaccidererquasgrxci ob id pluuio noie hyadas appellat.Quin & fua fponte quasda fta tifqj teporibus ut hasdorum exorcus arduri uero fyaus non ferine fine jpcellofa grandine cmergit. Decaniculas exortu. Ca. XL, 3 Am caniculaz exortu accendi folis uapores qs ignoratfCuius fyderis effedus am / pliffimi in terra fentiutur.Feruet maria ex oriece coFluduac in cselis uina.Moue* tur ftagna.Origc appellatasgyptus fera;qua in exortu eius cocraftare SC contueri tradit:ac ueluc adorare cu fternucrit.Canes quidemtoco eo fpatio maxinieinrabiem agi -jU#. f,L*S noneftdubium. Vis temporuni anm ftatjwa. Ca. XO. Vin in partibus quoq? f'gnoru quoiuda fuo uis ineft ut autunali £qnodio bruiua qtcu tepeftatib ? coficifydusftdligimus. De Icertis tcpeftatib 9 . Ca. XL1J, •' -TV Ec hymbribus tm tepeftatib^fed multis Si corpo^ Si ruris expimetis. Afflanf alii fydere.Aliicomouetur ftatis tcporibus:aluo:neruis:capite:mete. Olea Si populus alba 8 i falices folia folftitio circuagunt.FIorec ipfo brumali diefufpefa in cedis are tis herba pulegii.Kuputur inrentas fpiricu mcbranas.Mircf’ hoequi no obferuet quotidia/ no expenmeto herba una;quas uocat hdiotropiu abeunte foie intueri femp cibufq; {horis cu eo uertuuel nubilo obubrate.Ia quide lunari poteftate oflrearu cochilioruqp Si cocha/ cunt oium corpora augeri Si rurfus minui.Quin Si foricu fibras refpondere numcro lunas exquifiuere diligentiores.Mim'muq? aial formica fentire uires fyderis interlunio fetnper cefTantem.Quo curpior homini infeitia eft fateti pcipuas ium£toru guoruda in oculis mor bos culuna increfcere acminui.patrocinat uafticas cseli l'menfa difereta altitudine in duo acq? feptuaginta figna.Hasfunt reru aut animatiu effigies in quas digdlerecaslu periti. In hisquidammille fcxccntasannotauereftellasinfignes uidelicet effedu uifuue. Exempli gratiaincaudataurifeptequasappeliauere Vergiiias.InfrontefuculasBoetem qua: ie/ quitur feptetriones. De hymbribus. Ca. XLI1I. re hymbres ucrof(^:qm humida a terra ali ginecertu efbnubefqj liquor egreffo in , , : egrelTo in fublime:aut ex aere coado in Iicorc gigni 4 $*•*<■ Defitasearu corpufq? haud dubiazeoiedatur argumetorum folem obumbret. Perfpicuu alias etiam urinantibus in qualibet profnndam aquarum akitudinem. Quare lapides pluant. Ca. XLIIIf. Gitur non ea inficias.-pofle in has Si ignes fuperne ftellarum decideretquales fere* i no faepe cernimus:quorum idu concuti aera ueru eft quado SC tella uibrataftriduc Cum uero in nubeni peruenerint;uaporem diiTonum gigni utcandente ferro in '**** aquamdemerfo:&: fumidum uorticem uolui.Hincnafci procellas. De tonitruis SC fulguribus. Ca. XLV. T ft nube ludetur flatus aute uapor tonitrua edi:fi erumpat ardens:flumina. Si 15 gius re tradu nicatur ulgetra.His fmdi nubecillis perrumpi.Et efTe tonitrua impa doruni igniu plagasudeocp protinuscorrufcareigncasnubiu rimas.pciTe& repul (U fyderum depreflum quia terra meauerit fpirrtu nube cohibitu tonarc natura ftrangu/ lantefonftu du rixet edito fragorc cu erupat.ut in mebrana fpuitu inteta poife SC attritu du in prascepS feratur illu quifep eft fpiricu accendi.pofTe SC affndu nubiu edidi: ut duoru lapidufmtilantib^flugetris.Sed hate omnia cite forruita. Hinc brura fulmfa 8i uana ur q nulla ueniat rone naturas.lis peuti tnotesuis manat oefcp alios irritos iad'UJla uero htidir ca ex alto ftaciftp de cais Si ex ffiis ueire fyderib 7 fimili mo ueros uel pofi 7 fiat 9 poiTo SC hari do fieco'f! abelitu terras gigsi n negauerf pofTe SC aqs aera expiratib 9 q ncq? i nebula defcf nec ctaftefcat in nubes.pofle SC folis Ipulfu agi: qm uetus non aliud intelligatur q fludus LIBER. aeris:pluribufc|! etiamodis.Naqj SC fluminibus8<: niuibus SC c mari uidemus etia tranqui/ lo=& alios quos uocac altanos e terra cofurgerc.Qui quide cu e mariredeunt tropei uoca $ur fi pcrgunt apogei. Quarationeecboreddatur. Ca. XLV1, Gntium ueroflexuscrebriq} uertices & coflexa fubitoautconfrada in humeros m iuga cncaui uallu finus fcindunt inequalifer indetefultante aera'qusecaufa efiarh uoccs niukis in Jocistecipmcas facit. Deuentis. Ca. XLVII. Ine fine uctosgenerat ia quid! etia fpecus:qualis in dalmafiE ora uafto inpcaeceps f hiatu in que deiedo leui podere quis tranquillo die turbini fmilis emicat procella nomen loco eft fentaquin.Et in cyrenaica puintia rupes quseda auftro tradit facra qua profanu fit attredari hois manurcofcftim auitro inuolucte harenas- In domib 9 etiarn mulcis manufada l'uclufa opacitatc coccptacula auras fuas habet.adeo caufa no deeft. fed piurimu itereft flatusfit an uetusdllos ftatos atcp pfpirates:quosnon tradus aliquis ueru pa ix fentiut q no qura no pcella marisifed appellatione quoqj ipfa ucnti funt.Qui fiue af iiduo n udi incitu St cottai io fyderu occurfu nafcutur fiue hie eft illegenerabius reru na turce fpiritus hue illuccp tanq in utero aliquo uagusifme difparili erratiu fyderu idu: ra/ dioru' 4 ? mulciformi iadu fiagcllatus aerftiue a fuisfyderib*exeuthis j>pioribus:fiueabil> lis ca.lo all'ixis caduopaia eft iilos quoqj lege here nature no ignota etia fi nodu pcognira. Narurse&obferuationesuentorum. Ca. XLVIll. Iginti SC amplius audores grxei ueteres pdiderede hiis obferuationcsiquo magis u minor orbe ta difeerdi St in regna hoc eft in mebra diuifo tot uiris curse fuilTe ram ardua uctu pquirere inter bella pfertim SC in fida hoipitia.piratis etia oium morta liu hoftibus trafitusfame tenedbusmt hodie quxdain fuo qiqj tradu ex eoru ccmetariis qui nunq eo acceffere uerius nofclt q indigenaru fcietia.Nuc uero pace ta fefta; ta gaude cepro uctu reru artiuq? principeoinonihiladifcinouainquifitioneumo neuetcrii quide inueta perdifci.No erat maiora pmia in rnulros difperfa fortune magnit udinc.-& ifta plu<* res fine prsemio alio quipofteiosiuuadieruerut.Nftp mores bominu ft nuere no frudus* Et imefa inultitudo aptu quccuq; eft marehofpitaliq? littoru oium a pulfu nauiganfld lu cri no (bedxgia.Nec repurat caica mes etia rantu auaritise inteca id ipfum feietia poffe tu tis fieri.Quapropter ferupuloftus q inftituto fortalTis coueniat operi tradabo uentos tot mihanauigantiumcernens. Ventoiumgenera. ^ Ca. ^ XL1X. Eteres quottuor oino feruare per totide mudi partes.lo nec Homer 7 plures noias u Hibcri mox iudrcatu fecuta astas odo addidit rone nimis fubtili St colciiTaiproxu 1 mis iter utraq? media placuit ad breue numeru additis.iiii, fur ergo bini in.iiii.cse> li psrtib 9 .Ab oriete seqnodiali fubfolanus. Ab orietebrumali ulturnus.lilu apeliote.hunc grseci euru appellat. A meridie aufter.Et ab occafu brumali africus noton & hba nominat- Ab occafu sequinodiali fauonius.Ab occafu folftirialicorus:sephiron St argeften uocanr. A feptetrionibus’feptemtrio.Inter^ eu SC exortu folftitiale aquilo. A pardias didi St bore as.Nutnerofior ratio.iiii-iisinteriecerattranfeeamediaregioneinter feptetrionem St oc/ cafu folftitiale.Iteqi csetia media inter aquilone SC exortu aequinodialem.Ab ortu folftitia li phoenica media regione inter ortu brumale SC meridie.Iteinter liba SC noton copofitu cx utroq? mediu.Inrer meridie St hybemu occidente libauoto. Nec finis. Alii quippe mefen nomine etianu addidere inter borea SC cxtilEt inter euru SC noton euronoton. Sunt etia quida peculiares quibufej gentibus ueti no ultra certu procedetes tradu: ut Athenienfib* fyron:paulo ab argefte deflexusreliquegrsEcixignotus.Aliubi elatior idem olympius uo catur.Cofuetudo his oibus noibus argefteintelligit SC castia.Aliqui uocat hellefpontion. Et eofdealibi ali'terJtc in narbonefi prouintia clariflimus uetorueft circius.nec ulli uiole tiainferior.Ofti pkruqp redo liguftico maripferes.Ide no mo in reliquis partib* cadi igno tus eft.fed ne uiena quide eiufde puintis urbe attinges:paucis ante limitibus iugi modid occurfu tantus llle uentoiu eftcoertius.Etauftrosin segyptu penetrare negat Fabianus. Quo fit manifefta lex nature uentis etia SC tepore SC fine dido.Ver ergoaperit nraiganti bus maria. Cuius in principio fauonii hyberuu molliut cadum foleaquarii.xxv.optinente parte.ls dies fextus eftante februarias idus.Copetit ferine & hoc oibus quo: deinde pona per fingujas intercalationes:uno die anricipatibusrurfumqUuftrafequetiordinefeiuatu busFauoniu quida ad.viii.cha.martai chelidonia uocant abhirudinis uifu.Nonnulli uero IL orithiam uno 8i firptuagefimo die poll bruma ab aduetuauiuflate per dies noue.Fauonio cdtrarius eftque fubfolanuappellauimus.Datus eft aut huic exortus uergfliaru in totidc partibus cauri fex diebus ante maiasidus.quod tepus auftrinu eft huic ueto feptetrioeco* trario.Atdetiflimoautc asftatis teporeexorit caniculasfydus foleprima parte Iconis mgre diete.Quidies.xv.anceauguftichal eft.Huiusexortu diebus odofe'rmasaquilonesarite-* 'Q*^ iv cedunquos pdromos appeiiat.poftdiduuautexortus iidcaqlones coftatiuspflatdiebus ^ xLquosetheuasuocat.Mollireeoscreditfolisuaporgeminatusardorefyderis.Necuen tofu Lilli magis ftati funt.poft hos rurfus auftri frequeces ufqi ad fydus arduri: 5 exorif. xi«dieb‘ ; antc<£qnodiuautuni.Cuhoccorusincipit:corusautunat.Huiceftcotrariusuui thrnus.poft id seqnodiu diebus fere.iiii.Si.xl.uergiliaru occafus hyme incohat, Quod tps irttertio idus nouebris incidere cofueuinhoc eft aquilonis hybernirmultuq? arftiuo illi dif fimilis.cuius ex aduerfoeft africus.Antebruiua autefepte diebus totideqi poftea fternifma iehalcyonu foeturSiSiinde nomeii dies traxere.Reliquu tepus hyemat.Nec tame fteuitia tepsftatu cocludit mare.piratas primu coegere mortis piculo in mortem ruere: 6i hyberna experiri maria. Nuc ide auaritia cogit. Ventoru etia frigidilTimi funt quos a fcptetrione ; di Xinausfpirare.Vicinushischorus.Ii.6ireliquoscdpefcuo&nubesabigunt.Humidiaultec irer**** _ en±^ africus; 5 ipcipueaufteritalic narrat8£in potocxciain fetraherenubes.Siacicorus 8 C uul turnus pterq defineces.Niuales aqlo SC feptecriorgradinesfeptetrio iportat Si corus aeftuo fus aufter.-tepidi uulturnus 8i fauonius.Idc fubfolano ftcciores:6i in totu oes a feptetrio** ns 8i occidece ftcciorcs:quameridie 6i oriete.Saluberrimus aut oiuni aqlo. Noxiusaufter SC iuagis ficcus fortaffisiquiahumidus frigidior eftmiinusexuriareo fpirate credutur ani mates. Echefoe noctudefmuc flare:8i a tertia diei hora oriutur.in hifpama SC afia' ab oriete flatus efteoru.in potoabaquiloneueliqs in partibus a meridie.Spirataute 6i a bruma qui uocltur ornithiasifed leniores 6i paucis diebus.pmutant 8i duo natura cu fitu Aufter afri xae ferenus.Aqlo nubilus.Oes ueti uicibTuis fpiratmaioreex parte.aut ut cotrarius defi/ nenti icipiat cu pxime cadetibus.Surgut a leuo latere in dextru ut fol ambiur.De rone eo ru msftrua quarta maxime luna decernic.Iifde aut uetis in cotrariu naufgat'plan's pedib 9 ut nedu pleruqj aduerfa uela edeunat. Auftro maiores fludus edutur g aqlonc: qm illse t fernusex imo maris fpirat hie fumo.Iocp port auftros noxi pcipue terremorus.Nodu au^ fter interdiu aqlo uehemeficr-Ec ab ortu Hates diuturniores funt ab occafu Hacibus fepte triones ipari fete definut numeto.Qu^ obfaruatio etia in aliis multis reru nature partib* ualenMaresicaqj cxiftimatur xpares numeri.SoI SC auget 8icoprimicfiatu. Auget exories occidefcp.Coprimit metidianus asftiuis tpibus.ltaq? medio diei aut nosftis plerucp fopinn/ tur;qa aut nimio frigore aut aeftu foluunf. Et hymbribus ueti fopiutur. Expetatur autem maxims unde nubes difcuDe adaperauere cadu.Oium quide fi libeat obleruare minimos ambitus redire eafde uices quadrienio exafto.Eudoxus putat no uetoru modo ueru 6i re Ifquaru tepeftatuhiagna ex parte.Eceftprincipiu luftri eiusfemp icercalari anno eanicu/ faeortu.Degeneribus uetis hare. Detcpentinisflatibus. Ca. L. Vncde repetinis flatib 9 qui exhalat e terra uc dictu eft coorti rurfuGj deieSi inted n obduda nubiu cute multiformes exiftut:uagi qppe 6 C ructes torretiu mo ut aliq,<* busplacereoftedimuseonitrua8ifulguraedut.maioreueroillatipodere icurfu*- cp fi fateficca ruperint nube:pcellagignut quse uocat a grsecis ecnepbias: (1 uero depreflb frnu ardia rotati effregerit fineigne hoc eft fine fulmine uortice faciut: qui thiphon uo/ catur.i.uibratus Ecnephias difert.Hic fecu aliquid abredu e nube gelida couolues uerfa'f c$ SC ruina fua illo podereaggrauas:8i locu ex loco mutasrapida uertigine.-pcipua naoiga tiupeftismoantenas mo:ueru ipfa naui»ia cotorta franges.-tenui remedio acetiin adueni entc effufucui frigidiiTima eft natura.Ide lllifuipfo repercuftus correpta fecu in caelum re fert forbetep in excelfum.Quod ft maioredeptefte nubis eruperit fpecurfed minus alto? pcella.-nec fine fragore turbine uocat.pxima quseqi pfternente.Idcardetiot acccfufij du fuerit^rasftex uocaturamburenscontada pariter fiiproterens. Alia prodigiofa genera tempeftatum. Ca. LI. On fit aute aqlonibus typhon nec niualis:aut nine iacenteccnephias.Quod fimul n rupicnube:exarficc^j8i igne habuitraut pofteacocepit fulmc eft. Diftata prarftete • - quo flamam ab igne. Hie late funditur Hatu:illud conglobatur impetu. Vortex LIBER. autem hiemcado diftat a turbine quo. ftricioi a fragore Procella latitudine ab utroq? difiG danube uerius qua rupta.Fic& caligo belue fimiliS nube dira nauigatibus.'Vocatur & co lunacu fpiflacus humor rigenfqt ipfe fe fuftinet.Ex eode genere Si in longa ucluti fiftula • nubesaquatrahit. Q^ibus ui terris fulmina non cadant. Ca. LI1., Yc me 6C azftate rara ruimina cotrariis dc caufis:quonia hyenie defatus aer nubium, b craflioreconofpiftatunoifqs terraru exalatio riges hac gelida quicqa accipit ignei, uaporis extinguit.Quare ratio imunefcyticam Si circa rigentia a fulminu cafup/ ftat:6i e diuerfo nimius ardor segyptu.Siquide calidi ficciqp halitus terre raras ad modum; tenueftg &infirmas defantur in nubes.Vereaute Si autuno crebriora. fulmina corruptis i utroqi teporesftatis h'yemifqj caufis.Quarone crebra in italia fulmina quia mobilior aet; tnitiore hyeme ftadtace nymbofademper quodamodo uernac uel autunat. halts quoqpp tibus iis qua: a iepretrione defeeridunt ad teporermqualis eft urbis campanile tradus iux< : cabyeine&sftatifulguranquod non in alio fitu. s Fulgurum genera 6dmiracula, Ca LIlI, Vlminu ipioru plura genera tradfitur. Qu sficca ueniunt noadurufcfed diflipant, f Qua; huniida no urutded infufear, Tertiu eft quod claru uocent minifies maxie - nac.ure:quo dolia exauriutur intadis operimetis.-nulloq} alio ueftigio relido.Au* rum 8£aes Si argentu liquatur intus facculis ipfis nulio modo ambuftis:ac ne cofufo quide figno csrs.Martia princeps romanoru ida grauidapartu exalato ipfa citra ullum aliud 1 comodum uixit.ln catilinianis prodigiis popeiano ex municipio.M. Herenius decurio fe ; reno die fulmineidus eft. Deobferuationibus. Ca. LIII1. t. Fi ufcoru litters noue deos emittere fulmina exiftimat.-eaqs efil’.xi.generu.Iouem enim trina iaculari.Romani duo trii-ex iis feruauere:diurna attribuentes ioui:no/ : durna Sumano.Rariora fane eade de caufa frigidioriscsli hetruria rupere a terra qucqv arbitral ur:q usinfvra appellat brumali tpe fa&a fsua maxime 8i execrabilia-- cum fine ola qus terrena exiftimatrio illageneraliamec a fyderibtrs uenictiadgd eicproxiraa atqs tmbt* > ciiore natura.Argumetueuidens eft oia a fuperiore cslo decidentia obliques babeant idus;hsc autem gus uocatur terrena redos.Sed quia ex propriore materia cadut io ere/ > duntur e terra ea exirciquonia ex repulfu nulla ueftia edancufit ilia ratio no inferni idus > fed aduerfi.Saturni ea a fydere pficifci fubtiliterifta cofedati putatdicutcermatia a Man* ; tis-Qualiter cu'uulfcinii oppidu chufcoru opulentiffin;u totuconcrcmatum eft fulminei ? VoeaT& familiaria in tota uita fatidica-qus prima fiunt. familia fua cuiqp indepto.Csterft, exiftimant no ultra dece annos portedere priuata:prsterq hsc qus niatrimonio.prinio fa/. da autnatali die.publica no ultra.xxx.annu:prster| in dedudioneoppidorum. Defulminibuseuocandis. Ca. LV. Xtat annaliu memoria facris quibufda 8i pcationibus uel cogi fulmina uel imptv e trari.Vetus fama eft hetrurisimpetratu uulfinis Si urbe Si agris depepu!atis;fube unte mdftro quod uocauere Olta-euocatu Si porfenS fuo rege Si ante eum a Nan - tna fspius hoc faditatu in primo annaliu fuoru tradit.L-Pifo grauis audor. Quod imita tu paru rite.Tullu Hoftiliu idu fulmine.Lucofcp Si aras Si facia habemus:itecp ftatores 8C tonates Si feretrios eliciu quoqj accepimus ioue.Varia in hoc uits fententia Si pro cuiufli bet aio.bnperarinatursaudacis eftcrederemecminus habetis bcneficiis abrogare uires:, quado in fulguru quocp interprstationeeo profecit fcientia:ut uentura alio finite diep* ; cinat:6i an pereptura fint fatu: aut apertura poti.us alia fada quas lareanctin numeralibus . in utroc^ publicis priuatifqp expenmetis.Quaobre fint ifta(ut reru naturs libuitialiiscera- aliis dubia aliis probataraliis dananda. Nos cstera qus funtin his memorabilia no omitte . tnus. Catholica fulgurum. ^ ^Ca. __ Vlgetru priuscerniq tonitru audiricu fimul fiantcertueft. Necmiru quonia lux k f * fonitu uelocior.IdutTi aute Si fonitucogruereita modulante natura.Sed fonituni profedi effe fulminismo illati:etiamnum fprritu ociorem fulmine-Ideo quaffprius ; . omne Si afflari qpercutimec quenq tangi qui prior uiderit flume:aut tonitrua audierit.Le ua pfpera exiftimatur.quonia leua parte mudi ortus eft.Nec ta aduetus fpedatur 5 redit ? : fine ab idu refiliat ignis:fiue opere confcdo aut igne confumoto fpiritus remeet. In.xyi. partes cxlumin eo refpedu diuifere tufci.prima eft a feptemtnonibus ad squinodialem T* ip 11 . exortu.Secuda adtueridie.Tertia ad asqnodiale occafum. Quarta optinet quod reliquu eft ah occafu ad fepcclncriones. Has in quaternas iteru dimlere partes:ex qbus odo ab ex orcu fmiftras:totide e cotrario appellaueredextras.Exiis maxime diraquie per feptetrioes occafum actinguc.Itacp per plurimu refert unde uenerint fulmina & quo coceiTeric, Opti mu eft: in exortiuas redire partes.Ideo cu a prima cscli parte ueuerintr& in eandc cdcefleric fuma foelicitas porcedic. Quale fylle didatori oftentu datu accipim 9 . Cetera ipftus mundi portioe minus pfpaauc dira. Quasda fulgura cnuciare no putac fasmecaudire: pterq ft ho fpitiindicentaut pareti.Magna obferuatiois hui 9 uanicas tada iunonissede romae depbefa eft Scauro cofule qui mox priceps fuit.Nodu niagis q interdiu fine tonitribus fulgurac. Vnuaial hoiemndfempextinguit:c 2 eteraiIlico:huc uide licet natura tribuctehonore: cu tot beluse uiribus praeftec.Gia couarias incubat partes. Homo nifi coucrtaf ui percuflus no expirar.Supne idi cocipiut. Vigilas idusconiuctibus oculis dormics patetibus reperi£. Homine ita examinatu cremari fas no elbcodi terra religio tradidit.NulIu animal nifi exa nimatufuImineaccenditur.VulnerafuIminatorufrigidiorareliquo corporefunt, non feriantur fulmine. Ca. LVI1. X his quae terra gignuncur laurifrutice no icit.Nec unq altiusquinqjpedibusde . e fcendicinterraldeopauidialrioresfpecustutilTimosputanttauttabernaculapek ‘ _ lib as beluarum quas uitulos marinos appellantjquonia hoc folum animal exnaa/ ^ * rinis non percuciat:ficut nec euolucribus aquilarmqua: ob hoc armiger buius t£li fiingi£ in italiainter terracinam 8£asdem fastolas turres belhcis temporibus defiere ficrirguia no nullasearumfunt fulmine dirurx. • De pdigiofis pluuiis lade & fanguiecarne ferro lana Iaterib cochs. Ca. LVUL ? 4 p Rastcrh.eciferioreca.’lorelacuinmonumetaeftlatEe&fanguine pIuuifTe.M. A ^ J cilio.C.portio cof.Ec faspe aUascarne.fkut.L.VoiunioSeruio Sulpicioconf.Exqj ea no pputruiffe q> no diripuiflent auesdte feio in lucanis anno ante q.M.Craa parthis in w* tereptus elboefcp cu eolucani milices: quorum magnus numerus in exercitu erat. Eflicies quaepluerat fpogiaru fere fintilis fuit. Aurufpices caueda prasmunuerut fupna uulnera.L. auce Raulo GMar.conf.iana pluuit circa cafteliu cariflanu: iuxra q> ppft annu-T- Annius Milo occifus eft.Eode caufam dicence lateribus codis pluuifte in eins anniada relatu eft. Decrepituarmoru&tubarudecasloaudico. Ca- L1X. a Rmoru crepitus & tubas fonitus auditus e csdo cimbritis bellis.accepimus.crebro/ qj 6C prius 6£ poftea-Tertio uero cofulatu Martii a Mamertinis & tudercibus fpc^ data arma caeleftia ab ortu occafucg inter fe concurretia pulfifcp ab occafu erant.lpfum ar dere caslumminime miru eft.Ec faspius uifum maiore ui ignis nubibus corredis. Delapidibusecadocadentibus. Ca. LX. Elebrae grasci Anazagora clasomeniu olipiadis feptuagefime odaue fecudo anno c prsedixiife cadeftiu licteraru fciecia qbus diebus:faxft cafuru eflet e foie, idq? fadu interdiu in thracias parte ad Kgos flume:qui eftet nuc lapis ofteditur magnitudine uehiculi colore adufto:cometequo^ il!is nodibusflagrate. Quod fi qs pdidu credat.-fi/ iuul faceat neceiTe eft maioris miraculi diuimtate fuifte Anazagore.foluicp reru naturae i telledu:8icofundi oia fiautipfefol lapis efleraut unq lapide in eo fuiffc credatur Decide re tame crebro non erit dubium.In abidi gymmafio ex ea caufa colitur hodieqi modicus q dam:fed que in medio terraru cafuru i. Anazagoras.-pdixifte narrat.Colit & Cafiandrias: g potidea uocitata eft ob id deduda.Ego ipfe uidi in.uocotioruagro pauloante delatum. De arcu caslefti. ^ ^ Ca. LXi. Reus uocamus extra miraculu frequetes:& extra oftetu.Na nec pluuiosquod auc a ferenos dies cu fide porteduc.Magnifeftu eft radiu foil's lmiftum came nubi repui fa acie in foie refringucoloru# uariecate mixtura nubiu aeris igniu^ fieri. Certe nifi foie aduerfo no fiutmec unq nifi dimidia circuli lorma necnodu. Quauis ariftoteles probac al^uado uifum:quod tame fatet: ide no nifi trigefimaluna pofte. Fiut aut hyeme maxime abasqnodio autunalidie decrefcente.Quo rurfus crefcete ab zeqnodio uerno no exiftutmec circa folftitiu logilTimis diebus:bruma uero hoc eft breuiftimis diebus:freque ter.lde fublimes humih foiedrumilcfqp fublimi.K minores occidente uel oriente: fed in la titudinediffufuVneridiaj exiles: ueru ambitus maioris. Aeftate uero p meridie no cernunt. LIBER. Poll aututtini asquinodium quacunqj hora.Nefc unq plures limul q duo. Cetera eiufdeni naturae non multis dubia e(Te uidco. De grandine:mue pruinamebula rore. Ca. LXII. Randinecoglaciato hymbrjggigni:8£ niuem eodem humore mollius coadoprui* g n^tn autem ex rore gelido.per hyeme niues cadere non grandines jpfafc^ grandi/ nes interdiu faepius q nodu: & multo celerius rcfoJuiq niues- Nebulanecaeftate nec maximo frigore exiftere.Rores net# gelumec# ardoribusmec# uentis: nec nifi ferena no&e.Gelando liquorem minui folutac# glade non eundem inuenirimodum. Denubiumymaginibus. Ca. LXI1I. u Arietates coloru figurarumc# in nubibuscerm prout admixrus ignis fuperet auc uincatur. Deproprietacibuscaeli in locis. Ca. LX11I1. p Reterea quafda pprietates cadi quibufdam locis eiTe.Rofcitas azftate africae nodes in italia iocris Si lacu uelino nullo no die apparere arquus. Rhodi Si fyracufis nun q tanta nubila obdud.ut non aliqua hora fol cernatui.qualia aptius fuisreferenre in locis. htec fint dida de aere. De nacura terras. Ca. LXV. Equitur terra cui uni reru nature partiu eximia propter merita cognomen indidi / f mus materne uenerationis.Sichominum ilia utcaelu dei: q nos nafeentes exc/pit: tura abdicatos:tu maxiiue utmater operies.-nullo magis facramentoq quo nos queq? fa/ crosfacit:etiamonutnetaactitulosgeres:nomeqj progas neftru.-ftmemoria extedes con tra breuitatcasui.Cuiusnume ultimu ianonullis iprecamurirafcigraue: tanq nefeiamus bacefTe fola.-quaz liunq irafeat hoi.Aque fubeut in ibrcs:rigefcut in gradines: tumefeut i fludus pcipitatur in torretes.Aer defat nubibus:furit pcellis.At haec benigna mitis.indul gensufufcjmortaliufempandllarqusecoadageneret.quefpotefundit: quosodorcs fa/ porefqjrquos f uccosr’quos aduspquos coloresr'q bpna fide creditu reddic fcenus:q noftri caufa alit.peftifera eni animatia uitali fpiritu habete culpa neceife eft illi feminata excipe / re Si genita fuftinere.Sed in malis generatiu noxa eft.llla ferpete bomle peutfb no rccipic amplius.penafqj etie inertiu noie exigit.IJla niedicas fundithaerbas :8i femp boi partunc. QuiSiuenena tioftii miferiainftituifle credi poteft.ne in tedio uftaa dirae tamismors ter* raemeritis alieniffima lenta nos cofumeret tabe.ne laceru corpus abrupta difpergerent ne Iaquei torqueret poena ppofteradnclufo fpiritu cui quereret exitusmein profundo quefi ta morte fepultura fabulo fieret.ne ferri cruciatus fcindertf corpus.lta eft Iniferta genu* ir id .cuius facillimo hatiftu illibato corpore 8i cil toto fanguine extingueremur nullo la* bore fitietibus fimiles.Quo aliter defundos no uolucres no ferx attingeret terrcc# ferua retur qui fibi ipfe periflec.Edutueru fateamur terra nobis maloru remediu gcnuionosil* lud uitefecimus uenenum. Nos em & ferroquo carereno poiTumus funilimodo utimur Nec tamen quereremur merito.etia fi maleficiicaufa attuliilet.Aduerfus una quippe na* turazparteingratifumus:quafiquae noad delicias quafq? no ad conrumelias feruiathomi* ni in niariaiacitur ut freta amittamus;eruditer aqs ferro:ligno:igne: lapide fruge: oibus cruciafhorismmltoqp plus ut deliciis q ut alimetis noftris famuktur ilia tamen quae fuma patiafratep extrema cute tollerabilia uideatur.penetramus in uifceraauri argentic# ueas 6C aeris a c plubi metalla fodietes.Gemas etiaK quofda paruulos quserimuslapides feropi* bus in pfunduadis.Viicera eius extrahimus:ut digitogeftefgema q petimus. Quotma* nusatterutur ut unus niteat articulus. Si ulli_eficnc inferi ia pfedo illosauaritias argi lu* xurias cuniculi refodiflTent.Et miramur fi eade ad noxagenuit aliq. Feraseni credo cuftodi unt illaiarcentc# facrilegas manus. None inter ferpetes fodimus. Et uenas auri tradanius cu ueneni radicibus.piacatiore tame dea utimur od hoccjoes hiopulentie exitusad fcele racedefc# SC bella tend unt quasc# fanguine noftroirrigamus in fepultisoflibus tegimus. Quibus came uelut exprobato furore tande ipfa fe obducit.8i fcelera quocp mortaliu oc^ cultat inter crimina ingrati animi 8i hoc dixerim q> naturam eius ignoramus. * De forma terrse. Ca. LXVI. c St aut figura pma de qua cofenfns iudicat.Obrecerte dicimus terrse globu: quern uerficibus includi fatemur.Neq? eni abfoluti orbis eft forma in tanta montiuni ex celfitate tanta camporu planitierfed cuius amplexus fi cunda linearu coprehendatur am* natos alit femelq? editos fuftinec Temper:nouiltime coplexe gremio ia a reliqua na ,n Lxn. ■'°P r Ui, r ':i c r ^at c 1 fcr cna Lxin. ‘ 3Ut LX'lll. ! >a'nodes , ulls nun ,rc >n locis. LXV. n,c mndidi/ etc ipitt ■ lf i’liquana s qucq,f a/ 1 «cdcs con ^ '■aciatnus ■ 'nine (cuti t-.iris.indul urjixnp tf 'I a no rccipic 6i parturit. is mors ter* ;igorent ne tundo qucCi data genu* •ut nullo la/ tcucqi fcrua g. nuirnos il'' ; • i\io utiwut -j-wppc na/ (Vruuthomi* : oTbus ’ nqux fuma k >entic? ucas ipidt-s fcropi<» *, nuotma* „,,ritCP lu^ ,, ^ocuftodi Ucraaamus ; [uS adfccle lbuS tegnnus- ’ .virtaliu oC * - LXVI. ,!obu: q ucn J ' V 1 & \ M bitu.figura abfoluti orbis efficiat id quod ipfa r crum nature cogit ratiomo eifdem caufis quas actulimusincelo.Naq;in illocaua in fecduexitas ucrgiti&cardinifuohoc eft terre undiq* incubit.HecutfoIidaatq? conferta aflurgitintumefcenti fimilis.extraqj protendi cur .Mundus in centrum uergit At terra exit a centro.inmenfum eius globum in forma orbis aftidua circa earn mundi uolubilitate cogence. De Antipodibus an fine. Ca. LXVII. Ngens hicpugna litterarmcotracp uulgi opinionem circunfundi terrx homines i undiqj couerfi fq$ inter fe pedibus ftare:& cun&is fimilem efle casli uerticc:ac firm* limodoexqcuqjpartemediacalcari.illoqueretecurnddecidatcdtrafiriitanq no 81 ratio praeftro fit ut nos no decidere miremur iili.Interuenit fentenria quis idocili pba* bilis turbasinequali globo:& fi fit figura pinae nucis nihiloniinus terram undiqi icoli.Sed quid hoc refert alio miraculo ex oriente.pendere ipfos ac no cadere nobifcum ceu fpnti 9 uismundo praefcrtiminclufi dubium finan poftitcadere natura repugnante & quo cadat negante .Nam ficut ignium fedes non eft niii in ignibus.aquarum nili in aquis.fpiritus ni fi in fpiricudta rente arcentibus cundis nifi in fe locus non eft Globum tame effici miruni eft in tanta planitio mans camporum.Cui fententic adeft Dicacarchus uir in primis eru di tus,regum cura permenfus montes.ex quibus altiflimum prodidit pelion.M.cc. 1. pafluu ratione ppendiculi nultam efle earn porrionem uniuerfterotunditatiscolliges Mihi ice r* ta haec coiechtio uidetur.Haud ignoro quofdam alpiu ueitices logo tradu nec breuiore quinquagintamilibuspafluuanijrgere.Sed mukomaximchtecpugnaeftdicoadain uer ticemaquaru quoqj figura credere cogatur.Atcg no aliud in rerum natura afpedu rnaife ftius.Naqj dependences ubiq?gutt£ paruis globantur orbibus. Et pulueri illatte frondiu qjianugini lpofitc^abfoluta rotundiratecernuncur.Et in poculis repleds media maxie tu mes.Qua ppTubtilitate humorismoilitiaq? in ferefidente roe facilius q uifu depreheduti turddqj et magis miru \ poculis repletis addito huore minio circufluereqdfupfit.Contra euenirepoderibusadditisad uice»c$ Cepe denarios.f.qa Itusreceptaiiquorei uertice at tola't.ut cumulo eminece \fufa diiabatur.Eade eft ca ppter qua e nauibus terra no cernatur e nauium malis confpicua.At procul recedente nauigio fi quid quod fulgeat relfgetur in maSi cacumine:pauiad defeedere uideac:& poftremo occuItetur.Deniqj occeanus que fa** temur uitimu qua no alia figura cohaerereoatq? non decideretmullo ultra margineinclu/ dentciipfuniid ad miraculum redinquo na modo etia figiobetur extremu no aecidat ma* re.Contra q, ut fint plana maria- & qua uidetur figura no; pofle id accidere magno fui gau dio magnac# gloria inuentores grteci docent fubtilita tegeometrica.Naiiiq? cum e fubli ** mi in inferiora aqute ferantur;& fi base natura earuconfcffa-.necqfqua dubjteti littore ul lo accefltfle eas.qua Iongifllme deuexitas pafla fit.-proculdubio apparere quo quid bumi /• lius fit proprius a centro efleterr£ oefcp lineas quaz emittantur ex eo ad proximas aqs bre uiores fieri qua quae ad extremu mare a ptimis aqs.Etgo rotas omniq? ex parte aquas uer** gereincentruddeoqj nondecidereiquoniam I interiora nitantur.Quodqde&ita formaf fe artifex natura credi ddeenut cu terra arida & ficca conftare per fe:ac fine huote non pof fet mecrurfus ftare aqua nififuftinence terra mutuo aplexu iungerentunhac finus paden te ilia uero p nieante tota intra extra fupra:uenis ut uinculis difcurrentibus:atq? etia \ fum misiugis erumpente.quo fpiritu ada&: tetxx pondere exprefia fiphonum modoemicat: tatumq^ a periculo decidendi abefbut in fumma qu xc# &. altiftima exiliat.Qua ra tide ma nifeftum eftquare tot fluminum quottidiano acceiTu maria no crefcant. Quomodo aqua fit terras innexa, ^ Ca. LXVIII. e St igitur intoto fuo globo tellis medio ambicu prxcicta circufluo marimec argu** mentis hoc inueftigandum:fed iam experimentis cognitum. Denauigafionemads&fiuminum. Ca. LXVII1I. a Gadibus colunifc^ Herculis Hifpanias & galliarum circuitu torus hodie nauiga^ occidens.Scptentrionalis uero oceanus maiore ex parte nauigatus e aufpiciis.L)i<* til Augu.germania claffc circunuefta ad cibrorum prom6toriu:& inde immenfo mari pro fpecloaut famacognito-ad fythica piagam &: huore nfmio rigentia.propterq> minime ue^ rifiiwile eft illic mana deficerembi uis humoris ftipet.Iuxta uero ab ertu ex idico mari fub eodemfydere pars tota ue?gens i cafpium mare pernauigaca e maccdonu armis Seleucho b " LIBER. atcp Antiocho regnantibus.qucE feleuehida atqs antiochida ab ipfis appellant uoluere. Cu¬ ra cafpium quocp m uka oceani litora exploratatparuocjj breuius qua totus hinc aut illinc feptemtrio ercmigatus.Vt tame conieft Liras locum fit quocp no reiinqua ingens argumen tu paiudis mscoticsfiueea iliiusoceai finus e:ut multos aduerto credidifibfiue augufto finu difcreti refignatio.Aliolatere Gadium ab eode occidete magna pars meridiani finus ambitu mauritaniae nauigatur hodie.Maiore quidemeius parte & orietis ui&orias.Magni Aiexandri lull rail ere ufcp in arabicum finutn.ln quo res gerente.C.Casfare Augu.fiJio fi gnanauium ex Hifpam'efibus naufragiis ferunt agnita.fct Hano Carthaginis potentia fio rente circunue&is a gadiaus ad finem arabfas nauigatione earn prodidit fcripto. Sieut ad extera europx nofcenda miflus code tepore Himilco .praeterea Nepos Cornelius audor p.Eudoxu quedam fuasetate cu Latheru regcm fugeretarabico finu egreflu gades ufcp p uedu.Multocp ante eu Caelius Antipater uidiiTe fequinauigaflet ex Hifpa'ia i Aetiopia comertii gratia.ldem Nepos de feptemtrioali circuitu tradit.Qu.Metello Celeri.C. Afri cani in confulatu college fed turn gallise procofulnndos a rege fueuorum dono datos ;q ex India comertii caufa nauigantes tempeflatibus eflent in Germaniam abrepti.Sic maria circunf Lifa undiq? diuiduo globo parte orbis auferut nobismec rde hue nec hie illo puio# tra&u.Quaicoteplatio aptadetegendasmortaliu uanitati pofeereuidetunuttotu hoc qc quid eft in quo-fingulis nihil fatis eft ceu fubiechim oculis quatum fit oftendam;. Quasportio terra habitetur. Ca. LXX. Aa primu in dimidio coputarimihi uidetur taqua nulla portio ipfi decedat oceano qui totocircundatusmedio oes cameras fundensrecipienfcg aquas;& quicquid exit in nubesautfyderaipfa tot & tanra magnitudinis pafeens: quo tandem am ✓ plitudinis fpatio terra creditor habitari iproba 5i infinita debet efie tarn uafhe mollis pof feiTio.Addequodexrelidto fpatioplus abftulitcaslum.Nam cumfinreius quinqjpar* tes quas uocant Sonas infefto rigore &i xterno prxtnirurgelu omne quicquid eft.fu biectum duabusextremis utrinq? circa uertices hunoquitrionumfeptem uocatur: euq? qui aduerfusiili auftrinus appellatunperpetua caligo utrobiq? SC alieno molliorum Cyde a rum-afpedumaligno 3 adpruina tantum albicans;; lux uero media terrarumque folis or bita eft exufta flamis:&: crcmata comminus uapore torretur. Circa quam qux tantum in ter exuftam & rigentes cemperantur.basqj ipfse interfe non per uias propter incendium fy derumuta tres terrapartesabftulitcaslunmoceani rapiaincerto e.Sed &relida nobis una portio:haud fcio.an ctiam in maiore damno fit.ldem fiquidem oceanus infufusrin multos ut dicemus finusradeo uicino acceffu interna maria allatrat ut centum quinded millibus palTuum Arabicusfinus diftet ab Aegyptio mari.Cafpius uero.ccclxxv.millibus a ponti* co.Ideni interfufus intrat per tot maria rquibus Affricam Europam Afiam difpartit quan turn terrarum occupet.Coniputetur etiam nuncmenfura tot fiuminum 6i tantarumpalu dum. Addantur 6i lacus ftagna iam data in caslum §£ ardua afpedu quocp iuga iam Cilux uallefqs praruptas & folitodines;ac millecaufis deferta detrahantur.Htetot porriones ter raummouero utplures tradidere munch pontus-.neqi.n.eftaliud terra in uniuerfo.-hsc e materia glorias noftrse hsec fedes;hic honores gerimus.-hic exercemus imperia.-hic opes cu pimus:hic tumukuaturhumanum gen us; hie inftauramus bella etiam euuJia:mutiufq? ca; dibus laxiorent faccimus terram.-& ut publicos furores gentium tranfeaimh^c in qua con . minos peIIimus;furtoqp uicini cefpitem noftro folo aitbdimus.-ut qui JatilTime rura mer/ catus fuerit:ultra <5 famam exegerit accolas quota terrarum parte gaudeatmel cu ad me* fura auaritias fuse propagauerit.-qua tandem portionem eius defunclus obtineat. MediamefTemunditerram. Ca. LX XI. Ediacu efte mundi totius haud dubiis conftat terram argumentis; fed clarifTime m tequinoclii paribus horis.Nam mfi in medio efte.-asguales dies no&efq?habere no pofte deprashenderetur;& dioptras.-qua; uel maxime ut confirmant eum ^guino" Siali tempore ex eadem tinea ortusroccafufq? cernatur & folfnralis exortus per fua Jinel brumalis occafufc^:qu^ accidere nullo modo potfentmifi in centro fita effet. De fyderum inasqua!icace& de Eclipfi. Ca. LXX1J. Resautcm circuli fupradiftds Sonisimplexiinasqualitates temporutn diftinguc II, Arie itaq? quatitur:& mira eduntur opera;alibi pftratis mccnibustaltbi hiatu pro* ir fundo hauftis:alibi egeftis moIibus;alibi emiffis artibus.-nonunqua etiam ignibus calidis ue fotibus:alibi aduerfo fluminu curfu.praecedit uero comitaturqt terribiiis fonus:alias murmur fimilius mugitibusautclamorihumanoarmorum ue pulfatiutn fra gori:p quali rate materia: excipientis format^ uel cauernarum uel cuniculi :per que meat exilius gradate in angufto code raucou'n recuruis refukante:in duris feruenteri humidis fiuduante&ftagnantibus.Iteferuente contra fo!ida.Itaqj& fine motu fsepe editurfonus nec fimplici modoquatitur unified tremit uibratqj.Hiatus uero alias remanet oftendens qu2eforbuit:aIiasoccultatorec6pieffo.Rurfuc$itaindu£lofolo ut nulla ueftigia extent urbibus plerucg deuoratisagrorucp tra&u haufto.Maritima autem maxime quatiuritur. nec montofa tali modo carent.Exploratum eft mihi alpes apenninas fepius tremuifte. Et autuno ac uere terras crebrius mouenrurdicnt fiunt fulmina.Ideo gallix& asgyptus mini ine quatiuntur;quoniamhie asftatis caufa obftattiliichyemisdtem nodu fepius qua inter diu.Maximi autc futuri figna motus exiftunt hi matutini uefpertiniqj:fea propinqua Iu cecrebri.Inrerdiu autem circa meridie fiunt:& foil's lunarqj defedu: quoniam tepeftates tunc fopiuntur.pra:cipue uero cum fequitur bymbrem zeftushymbres uezeftum. Signa motus futuri. Ca. LXXXIII. Auigantes uero fentiunt no dubia conieclura.-fiue flatu intumefcenteflu&u fubi n to:auc quatiente icft.Intremtint uero SC in nauibus pofita seque qua i £tdificiis:cre pituqj prasnunciant.Quin Si uolucres non impauidae fedent.Eft & in cado fignum rzeceditq? motu futuro aut interdiu aut paulo port occafum fereno ceu tenuis linear nu* is in longum porre£te fpatiu.Eft &in puteis turbidior aquamec fine odoris tedio. Auxilia contra motus futuros. Ca. i LXXX1III. Icut 8i iifdeeft remedium: quale cloacae &crebri fpecus pbent. Prstcoceptum eni l poli I italia itelligitur parte eius quae folida c ad tales cafus obnoxia.Tutifiimi fut asdifi«» cioru fornices:anguli quoqjparietutpotefq? alternopulfu renitente. Et latere terreo fadi parietes minore noxa quatiuntur.Magna differentia eft & I ipfo genere motus.pl ur*ib 9 fiquide modis quo/itur.Tutifflmum eft cum uibrat crifpjnte asdificiorum crepitus cu { tumefeit affurgens:aUernoq 3 motu refidet inoxium:& cum cocurretia teda cotrario idu arietanr.quoniam alter motus alteri renititur.Vndantis inclinato Si fiudus more quasda uolutatio infefta eft:aut cum in unam partem totus fe motus impellit.Definunt auce tre mores cum uentus enierfit.Sin uero duraueremo ante quadraginta dies fiftutur.pieruqs Si tardiusiutpote cum quidam annuo 8i bicnii fpatio durauerunt, Portenta terrarum femel uifa. Ca. LXXXV. Adum eft Si hoc feniehquod equidem \ hetrufeas difciplinas uoluminibus inueni f Ingens terrarupdrtentu.L.Martio.Sex.IuIioconf.inagromutinenfi.Na , ,— lacu dimicantes niaximu motum neqp pocni fenfere nec romani.Ncc uero fimplex malum ***+*&*. aut in ipfo tantu motu piculu eft.Sed par aut maius oftentu nunq urbes roma tremuit ug non futuri euentus alicuius4d praenuntium eftet. Quibuslocis maria recefferint. Ca. LXXXVH* *' bill Quo quide; LIBE&. Ade nafcentiu caufa terrar um c cu idc ille fpiri tus attollendo potens folo no ualet c erumpe.Nafcutur enknecfluminu tantu iue&u ficut echinades lfulas ab achelco amne puectentiroqj parssegypti a nilo.In qua a pharo lfula noclis Si diei curfu fu ilie Homero credimus.Nec receflfu maris ficut idc circeus.Quod accidifTe Si in ambracise portu dece milium paf.interuallo Siathcnienfiu quincp miliuad pyraseum msmoratur.Et ephefi ubi quoda asdc Dianas alluebat.Herodoto quide fi credimus mare fuit fupra men* phi ufcp ad sethiopu motes.fteqj a pianis arabias mare circa ilium Si tota theuthranie: qqj campos intulerit meander. Ratio infularuin enafcentium. Ca. LXXX VIII. H Afcuntur Si alio modo terras: acrepentelin aliquomariemerguntuelutparia fe cum faciente natura:quasq? bauferit hiatus alia loco reddenre. Quse&quibustemporibusenatasfunt. Ca. LXXXIX# Laras iampridem lfulas deios Si rhodos memorise produnturenatas.poftea mino * c res ultra meIo:anaphe.inter Iennum Si hellefpontum neadnter lebedum Si theon aloneunter cycladas olympiadis.cxxxv.anno quarto thera Si therafia.inter eafdeni pollannos.cxxx.hiera eaderncpau tomate.Ecabeaduobus ftadiispoftannos.cx.innoftro seuoJvl.Iunio Syllano 8£.L.Balbo.conf.ad.viii. iudus iulii thia. Quas terras interrumperint maria. Ca. LXXXX. Nte nos Si iuxta italiam iter asolias ifulasute iuxtacretam emerfite hiarimille qn a getum pafluu una.Cu calidis fontibus altera olympiadis.cxliii.anno tertio'i tbuf co finu flagrans hasc uioletocuflatu.prodkur quocp memorisemagna circa illarn multitudinc pifeium fluitante cofeftim expiraiTe quibus exiis cibus fuifiTet.Sic&pytheai fas i capanofinu ferunt ortas.Mox in iis monte epoponcurepenteflama ex eo emicuilfet campeftri asquatum planite.in eadem Si oppidu hauftu f>fundo:alioqj motu terras ftagnu emerflflfe.Et alio puolutis montibus infulam extitifle procbitam.Naqj Si hoc modo infu* las rerum natura fecit. Auellic ficiliam italiae:cyprum fyrise :euboeam boeu^.-euboeceadan tem Si macriam:belbicum bithynteleucofiam fyrenum promontorio. Quas infuls; continent adiun&as. Ca. XCf. Vrfus abftulit infulas mari iunxicqj terris.AntiiTam fefbo.-sephirium balicarnafos r echufa mindo: domifton & pernem miIeto:arthemifa partenio pmonrorio hyban da quondam infula ionias.cc.nunc a mari abeft ftadiis.Syrite ephefus x meteranea babe t.Derafi das 8i fophonia uicina ei magnefia.Epidaurus& orico infute eife defierunt. Quseterremotu mari permutatse. Ca. XCil. N totum abftulit terras primum oim ubi atlanticum mare c(fi piatoni credimus) i inmedio fpatio .Mox interno:quas uidemus hodie merfam acarnaniam ambracio finu aebaiam corinthio:europam afiaqj propontide Si ponco. Ad hoc grupit ma^ re leucada antirum:hefpontum:bofphoros duos. Quas terras ipfasfeforbueruut, Ca. XCI1I. Tc$ ut fmus Si ftagnaprastereaupfa fe condens terra dcuorauit.Cybotu alriiTimu a monte cu oppido curite:fyphilu in magnefia.Er prius in eodem loco ciariflimam urbe quas tatalis uocabatur.Galanis Si calanies urbiu in pboenice agros Si cum ip/ fis phegiunt asciopiSE iugum excelfiflimurmtaqua non infidagrafParencur Si littora. Quas urbeshaufte fine a mari. Ca. XCI1II. V rrha Si antifta circa meotin potus abftulit.Elicen Si bura finuscorinthius: quaru p in alto ueftigiaappent.Ex infula asasaaplius.xxx.miliapafluumabruptafubico cu plurimis mortalium rapuit.Et in ficiliadimidiam tyndarida urbem ac.quicquid ab italia deeft.Sinnlicerin bcetia 8£ eleufina. Depiaculis. Ca. XCV. Orus eniuero terras fileantur Si qcquid cubi fake bufta urbiu extat.Simul ut ter m ras miracula potius dicamusqua fcelcra nature.Ec herculc no casleftia enarratu difc ficiliora fuerint.Metallorum opuletiatam uariarta diuesira fcecunda:tot fasculis fuboriensxu tantu quocidie orbe toto populentur ignes:ruinas:naufragia:bella:fraudes: i tantu uero luxuria Si tot mortales coterant.gemarum piftura tam multiplex.Lapidu tam difcoloresmaculas.Interq? eos candor alicuius praster lucem omnia excludens .Medicato rum fontium uis.Igniu rot locis emicantiu ppetua tot feculif icedia.Spiritus letales alibi am ferobibus emilTnaut ipfo loci fitu mortiferi.Alibi uolucribus tantum.ut forafte aid/ II. . no urbi tradu.Alibi prarter ceteris animantibnsmonunq& Jhomini:ut in finucfiSno agro 6i puteolano Tunnquas fpiracula alii uocanfcalii charoneas fcobres morciferum fpiritil txn halantes.Item in hirpinis afandiacmetbiis eundem locum quern qui intrauere mcriutur Simili modo hirapoh in afia matris mngne tantum facerdoti innoxium. Alibi fatidici fptv . cus quorum exhalatione temulenti futura precinunt.-ut delphis nobililTimo oraculo.Qui bus in rebus quid pclTit aliud cauTasafferre morcalium quifpiani qua diffufaz per omnc na cur£ fubifideaiiter.atq? aliter numen erumpens. De tern's Temper trementibus. Ca. XCVI . q Vsedam uero terras ad ingrelTus.tremunt ficut in Gabinenfi agro non procul L urbe Roma iugera ferme ducenra equitantium ciirfu. TeinfuSisfemperfluduantibus. Ca. XCVII. f Imiliter in reatino quasda infulas fcmper fluduannTicut in agro cccubo.& eodem reatino mutinenfr flationenfi.-in uadimonis lacu:& ad cutilias aquas opaca filua qn nunq die ac nodu eodem loco uifitur.In lydia aquas uocantur calamie no uetis To lum.-fed etiamcotis uel quolibecipuifu mukorum durum mithridaticobello faius.Sut &, in nympheoparuas faltares didas.quoniain fymphonias cantu adidus modulantiuni pedu mouentur.Intacquinenfi lacu magnoitalic duo nemora circunferuntur nunc triquetra %uram edentesmuc rotundamcomplcxu ucntisimpellentibus.quadratam nunqua. Quibus in rerris non pluat:& aceruata terrarum miracula 8L cceteroruro eiementorum. Ca. XCVlli. c Elebre fanum habet Veneri paphos:in cuius quandam aream non impluit .Ire in ea oppido croadis circa Tim ulachru MinerucE.In eodem reiida Tacrificia no putrefy cunt.Iuxta marpafa oppidum A fix cautes flat horrendamno digyro niobilis .Ea v dem fitococorpore ipellatur refiftes.ln taurorun pcninfula \ ciuitate parafino rerra e qua fanarur omnia uulnera. Ac circa afon troadis lapis nafcitunquo confumutur omnia cor ^ pora:farcopbagus uocacur.Duo funs montes iuxta flume Indmalteri natura e ut ferru om ngiSDea&alteH ut ref puat.Itaep ft f intclaui i cakianietouefiigiaauelli in altexondpcflei altemiifli.Locris Kcrotone peftilentia nunquam fuifle nec uiio terremotu laboratum an notatum eft,In iycia uero Temper a terremotu.xl.dies ferenos die.In agro harpauo /runic turn fatu no naicitur.Adarasmutias inuenicnte &apud rufculanum:& in filua ciminia lo ca Tunc in quibus in terram depada no extrahuntur.ln cruftumino nata Tanuibinoxiuni extra falubreeft.Etdeaquarum natura complura dida funt. Qua rarione asftus man's accedant &. recedant. Ca. XC1X. f Ed seftus maris accedere 8i reciprocrare maxime mirum eft.pluribusquidem m on disaecidit.VerumcaufainfoIedunaque.Bisinterduosexortuslunasaffiuunt bif que remcant uicenis quaternifque Temper horis.Et primumattollentes Te cu ea & mundo inrumefcentes. mox a meridiano cxli.a fafligio uergente in^occafumirefidences. Rurfulqueab occafu fubtcracseli ima& meridiano contraria accedence inudates.Hic do neciterum exoriantur fe Torbcntes.Nec unquam eodem tempore quo pridie refluit: ut ancilante fydere trahenteque Tecum auido hauftu maria & afiiduo aliude quam pridie ex oriente paribus tameinteruallisreciprocisdenifqj Temper horis noncuiufqj diei aut nodif autloci:Ted ab : £quinodialibus:ideoqueinasquales uulgarium horarum (patio utcunque plures in eas aut diei autnodis illarum:trterfurascadunt.S£equinodio tantuni pares ubicp ingens argumentum plerumque jlucis ac uiciis etiam diurnas hebetes efle qui negent Tub termeare fydera:ac rurfus eadem refurgere:flmilemque tetris immo uero uniuenae natu^ ras 5i indefaciem in iifdem ortus occafufq? operibus non aliter Tub terra manifefto fyderif curfu alio ueefedu qua cum preter oculos noftros feratur.MuItiplexetianum lunaris dif ferentia:primumq? {eptenis diebus.Quippe modici noua ad diuiduam asftus pleniores ab ea exundantiplenacp maxime feruenunde mitefcunt.pares ad feptimam primis.Iterumqp; alio latere diuidua augentur.ln coit u Tolis pares.piane eadem aquiloia 8L a terris longius recedeUre mitiores qua cum in auftros digrefla propiore uifu uim Tua exercet. jp odonos quoqjannosad principia motus & paria incremenra centefiii^o lunee reuocantur ambiru: augence ea cunda Tolisannuiscafuis duobus xquiodiismaxime timentes 6 i autunaliam plius quam uerno.Inanes uejo bruma 8C magis Toifritio.Nec tame in ipfis quod dixi tern * LIBER.. porum aiticulis fed paucis port: diebus:ficuti neq? in plea aut nouiffima fed pofteamec fta* tim utlunamtnundus oftendatroccuitet ue:aut media plaga declines uer um-ferre dua * bushorisaequino&ialibusferius:tardiorefemper ad terrasomnium quargeruntur in to effedu cadence qua uifurficuti fulguris 84 conirrui 64 fulminum.Omnes.n.adtusi oc « eeanojmaiora integunt fpatia inundatqj qua in reliquo mari fiuequia toturn in umuerfita ce ammofius ‘eft qua 1 parte:flue quia magnitudo aperta fyderis uim laxe crafTancis effica* tius fentit eadem anguftiis arcentibus.Qua de caufa nec lacus nec amnes fimiliter mouen tur.Q&ogenis cubitis fupra britaniam jneumefeere seftus Pytheas maflilienfis audorefi Inceriora autem niaria clauduntur ucportu.Quibufdam tamen in locis fpaciofior laxitas dicioni patet.utpotecum pluraexempla funt in tranquillo marimullocjj uelorum impul^ fu tertio die ex italia peruedoruin uticam seftu feruente.Circa littora aute mais qua in al to deprsehenduntur himotusrquoniam 84 in corpore extremo pulfum uenarum.i.fpiritus jnagis fentiunt. Vbiadlusextrarationem. ^ Ca. C. N plerifq} tameJEftuariis propter difpares fyderu in quocp tradu exortus diuerfi exiftunt arftus tempore no ratione difcordes:ficut in fyrtibus.Et quorudam tame priuata natura elbuelut taurominitanierupi.Ssepius 84 in euboea fepties dieac no £te rCciprocantes: Aeftus idem trid uo in menfe confiftit feptima:o&aua:nonaqj luna.Ga* dibus qui eft delubio Herculis proximus fons inclufus ad puteimodum alias fimul cum oceano augetunminuiturqj alias uero ucrunqjcontrariis temporibus.Eodem i loco alter oceani tnontidus confentit.ln ripa betbys oppid um eft cuius putei crefcenteseftu minun turraugefeunt decedentemediis temporum immobiles.Eadenacura inhifpali oppido uni puteo:castaris uulgaris.Et pontus Temper extra meat in propontidetn. in trorfus in pontu nunquam refluo mari. Miraculaniaris. Ca. Cl. Mnia plenilunio maria ourganturrqusedam 84 ftato tepcre.Circa meiTana 84 mas 0 fimo Emilia expuuntui in Iituspurgamentamnde fabula foil’s bouesibi ftabulari. His dede ut nihil quod equidem nouerim Bmeream.Ariftocdes nullum animal nift asftu recente expirare affirmat. Obferuatum id multum in gallico oceano 84 dunra * xat in hominecomperrum. Quajpoteftaslunae 84 terrena 84 maria. Ca. Gif. Vouera coiettatio exiftit baud fruftra fpiritum fydus lume exiftimari.Ethoc eiTe d quod terras faturet:accedenfqj corpora implennabfcendcnfq? inaniar.ldeo cu icre menro eius augeri cochylia:84 maximefpiritum fentire quibus fanguis no fit.Sed £4fanguinemhominum.eftetcumlumine eius augeri ac minui-Frondes quoqj ac pabulaC ut fuo loco dicecuDfentire in omnia eandem penetrante ui. Quse folis 84 qux falfummare. Ca. C.III. TacpSisardore ficcacur liquor; S4 hoc effe mafculum fydus accepimus torres cu 1 facillime trahat uis ignearomneafperiuscrafliufcplinquatur.Ideo futna equorum aquant dulciorem profunda.Hancefle ueriorent caufa afperi faporis: qua quod mare terrefudor fit ajternus:aut quia plurimum exaridomifceatur illi uapore: ac quia terre natura medicacas aquas inficiat.Eft in exemplis Dionyfio ficihs tyranno cupul fus eft ea potentia accidifte e prodigiuimut unodiein portu dulcefccretmare« Item de naturalunas. Ca. C.Illf. c Ontrario ferunt lunae foemineum ac mole fydus atq? nofturnum foluere humore 84 trahere no aufere.ld maifeftu eftqd feraru occifa corpora itabe ndufuo refold uat:fdno<5 fopitis torpore ptratlu i caputreuocct.Glacierefudat: cuaaq? huifico fpin'cu laxet.Ita pefari nature uices:fempcj( fufficere aliis fyde^ elemeta cogctib :aliis uero rude' tib^.Sed idulcib*aqs lunae alimetu ee ficut 1 marinis folis. Vbi altufimu mare. Ca.X!V • a Ltiftimumare.xv.ftadioru Pabianus tradit.Alii in ponto ex aduerfo coraxoru gc tis uocat bathea poti.-tricetis fereacocinenti ftadiis imenfa alcitudie man’s tradut uadisnuqreptis. Miraculaaquarumfontium84fluminu. Ca. * CVT. Irabilius id faciunt aqme dulces iuxta mare ut fiftulis emicantes.Nam nec aquaru m natura a miraculis ceftat.Dulces mariinuehucur Ieuiores haud dubie.Ideo 84 ma^ tin* quarii natura grauior tnagis iue^afuftincr. Qwedam uero 84 dulces inter fe IT. ; fupermeant alias.Vein fucinoladu inuedtisamnis.-in Iatioaddua in uerbano tfeinus : £n benaco mintiusunfem'np ollius:in lemano rhogamus.Hi tranfalpes fuperiores in irahsm multorum miliutranfituhofpitalesfuastantu neelacgioresq intulere aquas euehentes. proditu hoc Si in oronteamne fynsemultifqj aliis.Quidam ueroodiomansipfa fubeunt uadaTicuc Aretufa fons fyracufanusin quoreddutur iadain alphemquiper olympia fiu ens peloponefiaco lidori inFunditur.Subeut terras ruifuTcj rcdducur.Lycus in alia.Erafi nus in argolica.Tigris in m efopotamia.Etqua: m Aefculapii fonte athenis Imerfa Tut in phalerico reddutur. Et in atinate capo fluuius merfus poft.xx.milia pafluu erit.Et in aqui* leienfitimanus.Nihiiinafpbaltitc iudeadacuquibitumegigriitmergipot.Necin arme** niaz maiorisaritbiflb.is quide introrfuspifees alit.lnfalentinoiuxta oppidu n:adu riamla cus ad margines plenusmecp exhauftis aquis minuitur'meqj infufis augetur. In cicon ura flumine &in picenodacu uelino lignum deiedu lapideo cortice obducitur.Et in furio coi chidis flumine adeo ut lapide plerucg duras adhuc integat cortex,Similiter infiumine file ro ultra furrentu no uirgulta niodo Imerfa: ueru Si folia lapidefeut,alias falubris potus ei 3 aquaz.In exitu paludis reatine faxu crefcit,& in rubro mari o leq? uirentefqj frutices ena* fcuntur.Sed Si fontiu plurimoru natura mira eft feruore.Idqj etiain iiigis alpiu ipfcqj in man:& iter itaiia 8i enaria 8C ut in baiano finu 8i in iiri fiuuio multifqj aiiis. I\a dulcis hau ftus in mari piurinaislocis ut ad chelidonias infulas Si arabu:& ingaditano oceano.pataui noru aquis calidis herbs uiretes innafeutunpifanoru ranas.Ad uetulonios in hetruriano procul a mari pifces.ln cafinate fluuiusappellat fcatebra frigidus abudanrior xftate.in Co ut in archadis ftymphali enafeutur aquatiles mufcuh'Jn dodone Iouis fonscu fitgelidus 8£ Imerfas faces extingat fi exrinde admouearur accedjt.Ide meridieTemper deficit; q de caufa anapouomenon uocat.Mox merefeens ad mediu nodis exuberat. Ab eo rurfus fen fim deficit Jn illyriis fupra fonte frigidu expafas ueftes accendutur.Iouis ammonis Tons I terdum frigidus nodibus feruet.Introglodytis fons foil's appellatur dulcis:&: circa meri/ diem maxime frigidus;mox paulatim tepefeens ad nodis media feruore Si amaritudine I ~ feftatur.Padi fons mediis di'ebus aeffiuis uelut interquiefeens Temper aret.In tenedo infu !a fons Temper a tertia nodis hora in fexta ab sfti uo folftitio exudat.Et in dclo infula Ino pus fons eode quo nilus modorac pariter cu eo decrefcit augeturcp.Contra rinaauu amne infula parua in mari eft cum fontibus calidis:qui pariter cum azftu man's crefcuut minuu turcy.ln agro pitinate tranfapeninu fluuius nouanus olbusfoiftitiis torres bruma ficcatur In falifco cKtuniamnisaquapotata candidosbouesfacit. In boctia amnismelas oues m/ gras.Cephifus ex eodem lacu profluens albas rurfus nigras penitus. Ruffafqr iuxra ilium xamus-.unde Si nomen amni.ln ponto fluuius aftacesirrigatcamposin quibus paftsoues nigro lade aeque genres alunt.in reatino fons nenn'nia appellatus alio atq? alio loco exori cur annone mutationem fignificans.Brudufii in portu Tons ineorruptas praeftat aquas na uigantibus.Lynceftis aquaqu* uocarur aadula uinimodo temuletos facit. ita in paphla/ gonia Si in agro caleno. in andro infula remplo Liberi patris. fontem nonis ianuariis fern / per uini fapore fluere Mutianus ter conf.credit dioftedofa uocatur,iuxta nonacrinam ar chadias ftix nec odore differens nec co ore epota iliico necat.item in berofo rauroru colle tres fontesfineremedio finedoloremortiferi.in carrinenfi bifpaniasagro duo fontes iux ta fluut:alter oia refpues-alter abforbes.in eade gete aliusaurei colon's oes oftedit pifees nihif extra ilia aqua castens differetes.incomefi iuxta lariu lacu fons largus:boris fingulis femp intumefcic ac refidet.in cynonia infula ante iefbum fons calidus laru fluit.Lacus fan naus in afia circunafcente abfynthio inficit.Colophone in Apolinisdarii fpecu lacuna eft cuius potu mira redduntoracula bibetiu breuiore uita.Amhes retrofluere Si noftra uidic aetas.Neronis principisannis fupremis ficut in rebus eius retulimus lam oes fontes sefta^ te q hyemegclidiores eiTe que fallitr'Sicut ilia permira nature opera xs Si piumbu in maf fa mergi:dilatata Huirare.Eiuldcqi ponderis alia federe:alia inuehi.Onera in aqua facilius moueri.Thyrelapidem quisgrandem innatareieunde^cominutum mergi. Recentia ca^ dauen?ad uadum labidntumefcentiaattolli.Inania uafahaud facilius q plena extrahi.plu ilia falinas aquas dulciores efle quam reliquas.Nec fieri falem nifi admiftis dulcibus.Ma rinas tardius gelare:& celeriusaccendi.Hyenie marecalidius efle:autumno faltius: Cm/ neoleo tranquillarnEtobid urinantes otefgargereiquoniam mitiget naturam afperams f ii IK lilt Mi . g ' I LIBER. lilccmqj deportet.Niues in alto mari non cadere.Cum omnis aqua dcorfum ferarur exili re fames: acq? eriam m^tnaz radicibus flagrantis in tantu uc qmnquagena & ccntena mi* lia paftuum harenas fiammarum globus erudet. Ignium Siaquarumiuuda miracula & de maltha. Ca. CVH, Anq? Si ignium iq eft nature quartum elementum reddamus ahqua muacula.fed » primum ex aquis.In comagene urbe famofaca ftagnum eft emictens liiimm maltha uocantflagrantem.cum quid attingit folidi adha:ret.pr£rerca tact us fequitur fu gientes.Sic defendere muros oppugnanteLucullo:flagrabat($ miles armis fuis.Aquis ct accendttur.Terra rantum reftingui docuere experimenta. De naptha. Ca. • C.V11I. Imilis eft nature napthau'ta appellatur circa babyloniam: & inauftagenispartbias f profluens bytuminis liquidi modo:Huic magna cognatio ignium: tranfiliuntq? p tinus in earn nndecunq? uifam.Ita ferunta Media pelieem cremaram poftffactifi catur ad aras accellerat corona igne rapta. De Temper ardentibus locis. Ca. C1X. Erum in montiu nu'raculis ardec aztna nodibusdemper rantcqjxuo igniutpaceria u fufFicit.Niuali$ hybernis teporibus:egeftu($ cinerem pruinis operiens. Nee in iilo tantu natura fazuitexuftionem tern's denucians.Flagrat in gage lycia? mons chime ra 8i quidem rniortalis diebus ac nodibus fiama.lgnem eius accendraqua: extingui uero terra aut foeno.Gnidius Ctefias tradit.Eadeiu in lycia ephefti montes txda fiamante tacti flagrant adeotut lapides quoq? riuorum & harens in ipfis aquis ardeat: aiiturep ignis ille dem ad turrimaibam.xv.caminis maximo ecrum. Et inrerdiu.campusbabylomsflagrac qusda ueluti pifeina iugeri magnicudine.Item sethiopum iuxta hefperiu montem fteiiaru tnodo campi node nitent.Similiter in megalipolitanorumagro tametfi interims fit die iu cundus:frondeqj denfi fupra fe nemoris non adurefts:&: iuxta gelidum fontem Temper ar dens.Nymphei crater dira.apolloniatis fuis portendit ut Theopcmpus tradidit. Augetur hymbribus:egeritcp bitume temperandu fonte illo ingudabilualias omni bytumine dilu* cius.Sed quis baec miretur? In medio mari biera infulsardec. Aeolia infula iuxta icalia cu ipfo mari arfit peraliquos diesfociali bello:8C donee legatio fenatus piauit.Maximo tame ardet in cendio theonochema didum sethiopum iugum. Tortentefcg Toll's ardoribus fia* mas egeric.Tot locis tot incendiis return natura terras cremat, Ignium per fe miracula. Ca. CX. p Rtecerea cum Tit huius unius elementi ratio foecundq:feq? ipfa parianK minus ere feat fintilis;quid foreputandu eft in totrogis terrserQuae eft ilia natura quae uora citate auidiffi'ma iu toto rnucfo finedano fui pafeit/Addatur irs fydera itnunera ingen fqp fol.Addatur humani ignes:8£ lapidu quoqj infiti naturasiattrita inter fe iigna: ia nubium 6i origines fulminum.Excedit profecto oia miracula ullum die fuiftb quo no cunda fia^ grarenneum fpecula quoqj cocaua aduerfa foil's radii's facilius etiam accendantur: qua ul 1 us alius ignis.Quid q inumerabiles partu: fed naturales featetr’ In nympheo exit e petra flama:quasaqua accenditur.Exit & ad aquas fcatias .H^c quidc inualida cu trafitnecloge iu alia durans materia.Viret oi eterno hunefonte igneu contexens fraxinus. Exit in muti nenfi agro ftao's u ulcano diebus. Reperiturapud au&orcs fubiedis ariciJE aruisfi carbo deciderit ardere terram.In agro fabino K fidicino undu flagrare Iapidem. In feientino op f ido natia impofito ligno in faxum quodda ibilfacrum prorintis flama ex i ft ere. In lac iniae unonis ara fub diuo nta cinerem imobile efte perBatibus undiq? procellis. Quin repen tinos ignes exiftere & in aquis.Et incorporibusetia hunianisemicuiftt'. Trafimenjim lacu arfifte totu.Seruio tullio dformienti inpueritiaex capite Bammam emicuilTe.L.Martium in hifpania interemptis Scipionibus concionante & mih'tes ad uldon- m exbortantem ar^ fifle.fimili modo Valerius Antias narrat.plura mox&diftindius.Nunc enim aua£a mix^ tura rerum omnium exhibenturmiracula.Verumegreflamens interpretationem naturse feftinat legentium animos per cotum orbemueluti manu duccre. Terre uniucrfxmcnfura longitudo 5L latiyado. Ca. CXf. ; S 9 tl Ars noftra terrarum de qua niemoro mbiktut dicbm eft)oceano udut innaras P longiiTime ab orcu Si ab occafu patenhoc eft ab l'ndi'a ad here ul is colunasgadibus ftcratas o&oginta quincp milia fexaginta o&o milia paffuu ut Arcemidoro placec au&ori.Vt ueto ifodora nonaginta o&o milia decem 8i o&o.Artemidorus adiicit ampli^ usa gadibus circuitu facri promontorii ad promontojrium artabru:quo longiiTime fons curnrhifpanixo&ingencamilianonagintaunumud menfurae d upl id curnt uia.A gauge anne hoftioqi ems quo fe m eoum oceanu effundit per indiamparthicneq; ad my nandrui urban fyrise in iiTicofinupoficam quinquaginraquinqj milia pafTu urn dece8i noue. Inde proxima nauigatione cypru infula patara lycise rhodu aftypaleam in carpacio mari in infu^ las laconic^ tsenaru.Lylibeu ficiliae.Caraiiu fardiniSE triginta quartuor.Deindegadesduo decimmilia.l. Qua: menfura uniuerfa ab eo mari efficit.lxxxxviii.milia pafTuum.Ixix. Alia uia quae ccrtior itinere terreno maxime patet a gange ad cuphratemamne.l.M. paffuum. xxi.lnde cappadocise in mazaca.cc.miiia.xliiii.lnde per phrygia:caria:ephefuni: quadnnge ta milia paiTuum.xciii. Ab ephefo per segeu pelagus delu ducenta milia.lfihmum ducen^ ta duodecim milia.Dcmde terra Si laconico mari Si corinthiaco finu f pacrans peloponem fi ducenta d uo milia quingenthLeucade odtuaginta fex milia quingenti.Corcyram toti/ dem. Acroceraunia centfi trigintaduo milia quingeti.Brundufium odogintafex milia qn genti.Romam.ccc.miliafexaginta.Adalpes ufq? calcincomacum uicu quingentadecem Si o&o milia.per galliam ad pyreneos montes illibriu quingenta quinquaginta fex milia Ad oceanu Si hifpaniae horam trecenta trigintaduo milia.Traicffu gadis feptem milia qn* genti.Quae mgnfura Artemidori ratione nonaginta efficit fexaginta nouem.Latitudo au tem terrcea meridiano fituad feptetrionem dimidio fere minor colligitur: quinquaginta quattuor milium fexaginta duo.Quo palam fit quatum 8i hinc uapor abftulerit: Si illinc rigor.Nccp enim dcclfearbitror terris:aut non eife globi formam.Sed inhabitabilia utrin eg incoperra cite. Haec mefura currita li&ore aetiopici.oceani:qua modohabitatur ad me aroen quingenta quinquaginta milia Jnde alexandria duodecim milia quinquaginta.Rho durn quingenta o&ogintaria GnidunT odoginta quattuor milia quingenti cum.xxv.M* Samum.c.milia.Chium odoginta quattuor miha.Mitilenen.lxv.milia.Tcnedon.xxix.mi lia.SigSEum promontorium.xii.milia quingenti.Os ponti.cccxii.M.d.Carabin premoto/ iium.cccl.Os meotidis.cccxii.d.M.Oftium tanais.cclxv.M. Qui curfus compendia ma/ risbreuior fieri poteft.lxxxix.M.Ab hoftio tanais nihil modicum diligcntiffimi audores ■ fecere. Artemidorus uteriora in compertam exiftimauiricum circa tanain farmatarum ge ces.degcre fateretur ad feptemtriones uerfas.lfidorus adiecir.xii.M.l.ufcg ad ■ tilen: quae coniedura diuinationis eft.Ego non minore q pioxime dido fpatio farmatarum fines no fciintelligo.Et alioquin quatum eflfe debet quod inumerabiles getes fubinde fedem mu tantes capiatur.Vnde ulteriorem menfuram inbabitabilis plagae multo effemaiorem arbi* tror.Nam Si a germania imenfas infulas non pridemcopertas cognitum habeo.Delongi* tudine 8i latitudinehaec funt quae digna memoratu putem.fVniuerfum autem hunc cir t cuitum Era toftbenes in omnium quidem litterarum fubtilitate:Si in hoc uticp praeter cay teros folers:quern a cundis probari uideo ducentorum quinquaginta duorum miliu da/ dium prodidit.Quae menfura romana computatione efficit trecenties quindecies center na milia paffuum.irnprobumaufummerurn ita fubtili argumentatione comprehefum ut pudeat no credere.Hipparcus 8i in coarguendo eo Si in reliqua omni diligetia mirus adii cit ftadiorum paulominus.xxv.mifia. - Harmonica mundi ratio. Ca. CXIF* Lia Dionyfiodoro fidesmeq; enim fubtraham exemplum uanitatis graecemaxi/ a' mum.Melius hie fuit geometrica feientia nobi!is.Seneda diem obiit in patna. Fu nusduxere ei propinquaerad quaspertinebathaerediras.Ekcum fecutisdiebus m llaperagerentdnueniffe dicuntur in fepulchro epidolam Dionyfiodori nomine ad Cupe* ros fcriptam.PerueniiTe cum a fepulcbroiad infimam terramceffeeg eoftadiorum quadra/ gintaduo milia.Nec defuere geometry qui iterprSEtaretur’fjgnificarcepiflola a medio ter raru orbe miffam quo deorfu ab fumo logiffimum effe fpatiu: Si id c p&e mediu. Ex quo cofecucacoputatio efbut circuitu eife.cc.quinquagintaquin^ milia dadia pronuciarenr. Harmonica ratio quze cogti reru naturamfibi ipfam cdgrueie:addit huic menfurseftadia ✓—^ LIBER. feptem milia:terramq? nonagefimam fexcam millefimam totius muudi partem Tacit. CAH pLINII SECVNPI NATVRALIS HISTORIAE LIBER TERTIVS. pROEMIVM. ACTENVS de fitu 8d miraculis terrae aquaruqj:ac fyderum 8i ratione uniuerfitatisatq} menfura.Nuncdepartibus quanq infinitum id quo* qs exiftimatur nec temere fine aliqua reprenfione tradatum. Haud uilo h in genere uenia iuftior effcfi modominime mirum eft hominem genitu bo omnia humana houiffe.Quapropter audorem neminem unu fequar. Sed ut queqj ueriifimum in quaqj parte arbitrabor. Quoniam comune ferme omnibus fuit:ut eos quifqp diligentiiTime ficus difceret:in qui> bus ipfeprodebat.Ideo necculpabo aut coarguam quemq? Jocorum nuda nomina & qua ta dabitur breuitat 'ponentur claritate caufifcg diiatis in fuas partes. Nunc enim fermo de to to eft.Quarefic accipi uelim: ut ficut uidua fama fua nomina qualiafuere pnmor- dio ante ullas res geftas nuncupentur:6i fic quazdam in iisnomen datura quideimfed mu ^i rcrumqj naturae.Terrarum orbis uniuerfus in tres diuiditurpartes.'curopa'iafiam-afrio ^ ^ / • 4 cam.Origo ab occafu fobs &gaditano freto:qua irrumpens oceanus atianticus in maria u *3 teriora diffunditur.Hinc intranti dextra africa eftdeua europaunter has afia eft.Termini a nines tanais SC nilus.xii.milia paffuum in longirudinem quas diximus fauces occani pa# tentrquinq? milium in Iatitudinea uicomellariahifpaniasad promontoriumafricae album audore.T uramnio gracula luxra genito.T .Liuius ac nepos Cornelius latitudinis tradi- dcruntubi niinus.vii.M.pafluum.Vbi ueroplurimum.x.M.Tammodico ore tarn imme# fa equorum uaftitasproditur.Nec profunda altitudo miraculum minuit.Frequentes qp pe tenitecandicantis uadi carinas territant.Qua de caufa Iimen interniman's multi eu lo * cumappellauere.proximaaure faucibus utnnq? iftipofiti montescohercctclauftra; abila africc&europeaecalpe laboru Herculis metas.Qua ob caufam idigene colunas eius dei uo canncredutqj perfoflas exclufa antea admififle maria: reru naturae mutaiTe faciem, Peeuropa, Ca* I. Rimum ergo de europa altrice uidoris omnium gentium populi-.Iongeq; terraru p pulcherrima: qua pleriq? merito non tertiamportionem fecere: uerum aequam in duas partes ab amne tanai ad gaditanu fretu uniuerfo orbe diuifo. Oceanus hoc quod didum eft fpatio atlanticum mare infundens:8iauido nieatu terras quaecuneg ueni encem expauere demergens:refiftentes quoeg flexuofo lid^rum anfradu Iambic europa; uel maxime receftlbus crebris excauansued in quattuor prascigue finus. Quorum primus a calpe hifpaniaz cxtimo(ut didum eft)monte locobrutinumufq} promonrorium imenfo ambitu fkditur.In eo prinia hifpania ccrrarum eft ulterior appellata.Eadem betbyca.mox a fine tirgitanociterioneademqi terraconenfis ad pyrenea iuga:Vlteriorin duas per Ion* gitudinemprouintiasdiuiditur.Siquidem bethycas latere feptemtrionali protenditur iu fitania amne ana difcreta.Ortus hie in aminitano agro citerioris bifpani»8t modo fe in fta gna fundensmiodo in anguftias reforbens:autin totum cuniculis condens.-fii fepiusnafci gaudens in atlanticum oceanum effunditur, Tarraconenfis autem hinc affixa pyreneo; totoque eius a latere decurrens 6C fimul ad gallicum oceanum hibero mari tramuerfa fe pandens folorio monte:8C oretanis iugis carpcntamTcp SC afturum a betbyca arque Iu# fitania diftinguitur. Betbyca a flumine cam mediam fecante cognominata cundaspro# uinciarumdiuiticulcu; &quodin fertili acpeculiari nitore praxedit. Iuridiciconuen# tuseiquattU0r.Gaditanus:Cordubenfis:Aftifitanus: Hifpalenfis. Oppida omnia nume> ro.clxxiidn iis coloniaefeptem.Municipia.xviii.Iatio antiquitus donata.xxix.Libertate.vn Faedere.iii.Stipendiaria.cxx. Ex his digna memoratii aut latino fermone didu facilia. A fiumine ana liftora oceani Oppidum ofloba afturiae cognonn'natum. Jnteftnienteg luxia Si uirium harenae montes bethisfluuius.Litus curfenfeinflexo finu. Cuius ex ad/ uerfo gadis inter infulas dicendaj. Promontorium iunenis. portus uefippo. Oppida be# Ion mellaria.Fretum ex aclantico mari.Cartheia carthefos a graccis dida,Mons calpe,De-- r m c °inune Lr U:jn inj ft n qui,* quj ' U11 '" fcrnio ,| re Printer, ^ricni.fecf mg cu rin maria i Jat ' termini ui occanip a# ■■ ‘Kt album ,:u ‘* in is tradb ,rc u m inimw ; 2 m - s , ,p yiiuicieu lo e touftn;abib sciusdei uo ricicni, I. igccp terraria jiuiquamin .kcanus hoc -uccuncj ueni :.htt europa; lonunprimus :mi itnenfo 'xthyatoox lujsper Ion* oernditur lu ( dofcinfta : fcpiusnafci x< pyreneo: lanlucrfa fe a arque lw cun&sptot •,c\ conuen* iflintanunie; hb;rtaff’ vl * j^u facito* )itm uc nr f® -US CX ad/ Onptdabe/ nr. bus tritiu & uirouefca: Areuacis nomen deditfluuius areua.Horum fex oppida raguntia &ibi xama:quae nomina crebro aiiis in loasufurpacur.Pr^ccrea fegouia ftnoua augufta terines.-ipfaqj duuia celtiber iae finis.Ad oceanu reliqua uergunt uardul#jf ex praedichs 6£ cantabri.iungutur iis afturum.xii.populidiuifi in auftanos aflurica urbe magnifica.In his funtgiri:pefici:'atiefes 2 oel 2 E.Numerusomnis mukitudinisad.cclx.M.liberorucapitwij Lucenfis couentus popuioruni eft.xvi.praster celticos 6i leuanios ignominiofe ac barba/ tx appeliationis.Scd liberoru capitu ferme.cIxvi.Simili modo bracaru.xxiiii. durtates.ee Ixxv.capitutmex quibus prseter ipfos bracaros iuballbcelernigalkchequefitici: querquer ni citra faftidiu nomtnencur.Longitudociterioris hifpaniae eit ad frnem caftulonis apyre heo.d.cvii.M.paf.Si ora pauioatnplius.Latitudo a terracone ad Jittus olarfoflis.cccvii. Et radiribus pyranei nbi euneatur anguftiis inter duo maria paulatim deinde fepandcs:qua contingic ukerioreiu hirpaniam tantudem Si ampiius latitudinem adiicit. Metallis plum bi;ferns: 2 ris:argenti: aurhtota fermebifpania featet. C'iterior &i fpecularibus lapidibus Betyca & minio.Sunt cl marmot* Iapidicinas uniuerfehifpanfce.Vefpafianus impator Au guftus iadatus procellis reipu.latii ius tribuit.pyrenei monies hifpanias galliafcp differ/ tninant promonroriis in duo diuerfa maria proiedis. Narbonenfisprouincia. Ca. HIT. Arbonefis prouincia appeiiaf pais galliaru:qux interno mari alluif’ibrachata ante n dida amne uaro ab italia difereta alpiucp faluberrimis romano Imperio iugis A re j[iqua uero gallia latere feptetrionali montibus gebena & urbibus agrorii cultu ui roru moruq? dignatione amplitudine opunulli prouintiaru poilferenda breuiterqj italia ueriusqprouintia.ln ora regio fardonu intufq? confuranoru.Flumina techun uernodu/ bru,Oppida illefeberae magnse auonda urbis tenuc ueftigiu.Rufcino latinoru.-fiumen a / taxe pyreneo rubrefem permeas lacu.Narbo Martius decumanoru colonia.xii.M.paflfuu a mari diftas.Flumina araris liria.Oppida de cetero rara przriacetib 9 flagnis agatha quo da mafTilienciu & regio uolcaru tedofagu.stq? ubi rhoda rhodiotu fuit. Vndedidusmulto galliaru fertiliifuuus rhodanus fluuius exalpibus ferapiens per icmanulacu.-fegneqr defe tens ararimmec minus feipfo torrente ifaram SI truentia.Lybica appellantur duo eius ora modica.Ex his akeruhifpanienfe.-aiteru metapinu:tertiu ideqp amplilkmu maflalioticum* Sunt audores 31 heraclea oppidu in hoftio rhodani fuifle ultra foflam ex rhodano.c.paffi bus.Marii opere 5 c nomine infigne ftagnum.Aftromela oppidum maritima auaricorum: fuper^ campi Iapidei Herculis prseliorum memoria.Regio anataliorum intus defuuia^ tium cauatucp.Rurfus amari tricoriu & intus tricolorum.Vocotiorum & fegouellauno/ rum mox allogobrumac in ora mafli'lia guecorunt phocentiu feederata promotorifi zoa/ chitarifta portufregio clamatulicoru. Dein fuelteri fupracp uerucimJn ora aute hsecathe nopolis malTiliefiu foruduliiodauianoru coloma:qux picefis appeiiaf: & claiTica amnis fi/ ue argete^.Regio oxibiorudigauno^ fup quos fuebri quariates adunicates.At in ora opi dum larinu ancipolis Regio deciatium.Amnis uarusex alpiu monte cemeno profufus.ln mediterraneo colonia arelate fex tanoru;beters feptumanorum.-araufio iecudanorum. In sgro cauarum ualentia;uienna allobrogu.Oppida latina aquaefextue falubioru.-auenio ea^ uaru:aptaiulia uulgentiu alebecerioru appolinarium:alba heluorum.-augufta tricaftino^: abatilia areabormannico macina belliocarcafum uulgarumtedofagum ceiferocarbontho rathe:meminoru;cenicenfes:caboledri:qui athlanticicognominantur.Foru Voconi. gla t cum Liuii Leuteuani:qui 31 foroneronienfes Nemaufum aremicoruni. Pifcens: ruteni fa^ nagenfes tholofani tedofagii aquitanis cotermini atafeodinitarii cononiefes umbranici, Vocotiorumcluitatifoederatasduocapita uafgo&lucus Augufti.Oppida uero ignobi> lia.xix.ficut.xxiiii.nemaufenfibus attributa.Adiecit formula Galba imperator ex inalpi/ nis aganticos atqr bodionticos:quoru oppidu dina.Longicudincm prouintise natbonen^ fis.ccalxx:M.paflus,Agrippa tradit latitudinem.cclxviii, Italia tyberisroma campania. Ca. V. Tilia dehinc prinnqi eiusliguresmoxhetruriammbriadatiumrubi tyberina oftia i 8i roma terrarucaput.xvi.millepaflf.interuallo a mari.Volfcoru poftea littus;&: ci* pantepicentiu indeac lucanum brutiumq]:quo logiifimeiu meridiem ab alpium pene lunatis iugis in maria excufrit italia.Ab eograsq'se ora:mox falentini;peduculi: LIBER. apuli:pcligini:fercntani:marrucim':aeftiui: fabini:picentes:galli:umbri:hetiufci: ueneti: carni:iapides:iftri:liburni:.Necignoroingratiac fegnisanirai exiftimari pollemcriro:fi breult r a cos in ttanfcurfu in hue modu dicat terra omniu terraru aluna eade & pares oumi ne.deu electa quazeadum ipfum clarius faceret:fparfa cogregaret imperia:ritufq3 mollirec & rot populorum difeordes ferafq? linguas fermonis comertio cotraheret ad coiloquia 6 i humanicate bomini daret:breuiterqiunacondaru gentiuin toco orbe patria fiercc.Etqd again tanta nobilicas 01 um locorum quosquis attigeritr'tanta rerum fingularu:populoru q? claricas tenet. Vrbs Romana uel fola in ea &i digna etia fefta ceruice facies quo tandem narrad debet opererEt-qualiter capani£ ora per fe foelixqj ii la ac beata amoenitas ut paJatn fit uno in loco gaudentis opus efre nature.lam uero tota ea uitalis ac perenis lalubmatis c^li teperies eftitaferciles campi & ta aprid coiles::tam innofii fakus:tam opaca nemora. tam munifica filuaru genera.-tot motiu afiacus:tanta frugu & uiciu-olearuq? fertilitas: ta nobilia pecori ueIIara:tot opima tauris coila:tot lacus: tot animu fontiuq 3 ubertas tota ea perfundes:tot maria porrus:gremiuq? terraru comertio pates undiq};& tanqadiuuandos mortales ipfa auida in marepcurres.Ntcg ingenia ntufcp ac uiros & lingua manuqj fupe^ ratas comemoro geteswpfi de ea iudicaueregrxd genus in gloria fuam efiufiflimu quota parte ex ea appellado grsecia magna.Nimiru id quod in menfione cadi fecimus hac quoq; in parte faciedu eft: ut quafda notas ac pauca fydera attingamus.Legentes trii quarfo me* minerint ad fingula toto orbe ediferenda feftinari.Eft ergo folio maxime querno alTimila taunulto proceritate antplior q Iatitudine in leuo fefledes cacumine:S£amazonic£ figura defines parmazmbi a medio excurfu cyntbics uocaturperfinusiunatosduocornuacmit tensleucopetramdextradaciniu fmiftra.patet Jongitudinealpino fineprEecorise auguftep urbancapuaecgcurfu meaterhegiuoppiduminbumero eiusfitum.-a quo ueluti cerui- cts incipis flexus.-decies cctena & uigiriti miiia pafluu multoq? amplior menfura fierec Jaci nium ufqi nitalis obliquitas in latus digredi uideref'. Latirudo eius uaria eft.ccccx. miliu inter duo maria inferu Syfuperibamnefq? uaru atqj arfiam:media ac ferine circa urban rO mam ab hoftio sterniannis in adriaticu mare infiuetisad tyberina hoftia.cxxxvi. & paulo minus 3 caftronouo adriatici niaris alpiu ad tufeu zequor.Haud ullo in loco.cc.in larirudi nem excedes,Vniuer& ante ambitus a uaro ad arfia.xxx.milia paiT.lviii.effidt.Abeft a cir cundatis terris hiftria ac liburnia quibufdalocis.c.M.pa(Tuu. Ab epiro 8 i illirico.l. Ab Afrt ca minus.cc.utaudoraffirmat uarro.ab Sardinia.ccxx.milia.a Sicilia.M.d.a corfica. min 9 lxx.abifia.I. Incedit per maria caeliregione ad mendie quide.Sed fi qnisdiligiti fubtilitate id exigatfinter fextahoram primaq? brumale.Nuncambitu eius urbefq? enumerabimus- Qua in re praefari neceftariu eft a adore nos Diuu Auguftu fecuturos: deferiptioneq? ab eofada italic totius in regiones.xi, Sed ordine eo qui inlittoru tradu fiet urbiu quidem uicinitates oratione uticp pnepropera feruari non peepe. I taqj interior! in parte digeftio nem in iitteras eiufdem nos fecuturos coloniarutn menfionefignata: quas iile in eo pdi* die numero.Nec fitus origenefqj perfequi facile eft.In gaunis Iiguribus utexteti omitta* turagro triciesdato.Igiturab anne uaro niccaoppidumamanilienfibusconditu. Fluui'' uspado.AIpes populiqi in alpinis multisnoibns.-fed maxime capillati oppido uediantio^: ciuitatisgemelliorPortusHercult monoechi.Iiiguftica ora. Liguru celeberrimi ultra ai* pesfaIuideceates:moxubii:citra uensemeftruri:fotibagiem':ftati:eiibi;uelIi:aielli:cubun.iJ s tes: cafinonates;ueIiates:&: quoru oppida in ora pxla dicem 9 .flume rutuba:oppidu albiu: intemeliu; flumen merulamppidu albinga unu portus uadufabatiu:flumeporcifera: oppi dum genua:fluminis feritor.-portus delpbini.Tigulia intus &.fegefta tigulioru.flumema era ligurise finis. A tergo ante fupradidoru omniu apenninus monsitalic ampliftimus p petuisiugis ab alpibus cendens ad ficuIufretum.Abaltero eius latere ad paduamne italic dttifiimu omnianobilibusoppidis nitet.Libarna dareona coIonia:trira:barderat.Induffria: ppIentia:carrea:quod potentia cognominatur.ForofuIui quod ualetinum.Augufta uaci ennorum. Alba ponpeiaafta aquse fcaciellorum. Hxc regio ex diferiptione Augufti nona eft.patet ora Iigurte inter amnesuarum & magra.ccxi.M.pafadneditur feptimx in qua hetruria eftab amne macra.-& ipfa mutatis fepenominibus.Vmbrosinde exegere antiqui us pelafgi.Hoslydba quorutn'rege tyrrhenbmox a facrifipo ritu lingua griecoium tufei funt cognoniinati.primu hetruria oppidu luna portu nobile.CoIonia luca a mari recedes M, propriorqj ipfa inter amnes auferem &. arnum orta a Pelope pififqp fiue a tenncam's gr cca genre. Vada uoiaceranea:fluuiuscecinapopulorumhetrufcorum quondam hoc tantum litore.Hincamnesprilie:mox umbro nauigiorum capax Si ab co tradus umbriae portufqj telamomcofa uolgentium a popuio Ro.ded uda grauifee caftrum nouurmpyrgucareta/ nus amnis Si ipfum csere.Intusmil.paft.quattuoragilb a pelafgi conditoribus didum ab fium phregnse.Tyberis amnis a macra.cclxxviiii.M.paiTJntus colonise falifea argis ortacut audor eft Cato)qusecognominatur hetrufcorumlucusColonic rufellana fenenfis :crito na;decetero aretini ueteres aretini fidentiores.-aretini iulienfes:amirinenfes:aquafenfcs co cognomine taurinbblerani ceitonienfescapinates clufini noui clufini ueteres:fiuetini pre fiuenti arno appofiri:fefulse:ferentinum:fefcenia hortanum:herbanumnepe.Noucm pa gi prazfedurise claudse Foro Clodixpiftonuni:perufia:fuanefes faturnini quiate aurinini uocabantur:fubertani:fcatones:tarquinienfes:thufcanienfes:uertulonienfes:uerenta'icfe^ tini uoleterrani cognomine hetrufcuuolfcinienfcs in eadem parte.Oppidorum ueterum nomina retinent agri cruftinus caletranus.Tyberis antera tybris appeilatus:& prius albu a la emedia fere longicudine appenini finibus aretinorum profluit tenuis primio nec mTi pif cinis carriuarusicmiffufcp nauigabilis:ficuti tinna Si glanis influences in eurn nouenor uin ita conceptu dierum fi noadiuuent bymbres;fcd tyberis propter afpera & confragofa.Ne ficquidemprseterqua trabibus uerius quaratibusionge meabilisfertur.p.c.l.M.d.no pro cul tifernoperufia Si orriculo-hecruriam ab umbris ac fabinis.mox citra.xiii.M. p.urbe ue nientemagrum a cruftumino:deinfidenate:latinumq? a uaticano dirimens.Sed intra tin ^ nam Si glanirn duobus Si.xl.fluuis audus prascipuis autem nare Sianiene:qui 8i ipfe naui gabilis.Latium indudir a tergo.Nec minus tame aquis ac tot fontibus x urban perd udis. Ftideo quamlibet magnarum nauium ex itaio malo capax rerum in toto orbe nafeentium mercator placid/fTlmus.pluribus prope folus qua carteri in omnibus terris amnes accolli xur afpiciturq? uiliis.Nulliqjfiuuiorumminuslicetinclufls utrinqsilateribus: nec ramen ipfe pugnacquamquacreberacfubitisincrementis:6inufquamagis qua inipfa urbefta* gnantibus. Quinimo uates intelligitur potius ac monitor adu Temper rel/giofus uerius q feuus.Latium antiquum a tybeti circeios fernatum eft.M.paflunm.l.longitudie.Tam te nues primordio imperii fuere radices.Colpnis fepe mutatis tenuere alii airis temporibus. Aborigines:pe!afgi:3rchabes ficu!i:arunci:rutyli.t:t ultracirceios uolfci:ofciaufones un*> de nomen rnodo latii proccflit ad lirin amnem.ln principio eft oftia colonia a romao rege deduda.Oppidum laurentum locus foils indigetis.Amnis numicus.Ardea a Danse per ** fei matre condita.Dein quondam aphrodifluni antiumcolonia.Afturaflumen 6i lfula.Flu uius nympheus:cloftraRomanaCirceiiquondam infula immenfo quidemmari circuda ta(fi creditur Homero)8i nunc plane.Mirum eft quo d hac de re traaere heminum noti rise poffumus. Theophraftus qui primo externorum aliqua de Romanis diligentius ferip* fit.Nam Tehopompusante quenemomentionemhabuit urbem duntaxataGallis capta dixit.Clicarchus ab eo proximus legationem tantum ad Alexandrum miftam.Hic ia plus qua Si fama circeiorum infuIae.-Si menfuram pofuit ftadia.lxxx.in eo uolumine quod ferip fit Nicodoro athenienfium magiftratui qui fuit urbis noftras.cccclx.anno.Quicquid e er> go terrarum prerer.x.M.p.prope ambitusadnexum infulse.poft eurn annum acceflitita ** fix aliud miraculum. A circeis palus pontina eft quem locum.xxiiii.urbium fuifle Mutia* nuscer confuiprodidit.Dein flumenufensfupraquod tarracina opidumlingua uolfco' rumanxur didum.lbi fuere aniyde a ferpentibus deletse.Dex lacus fadanus:caieta portus Oppidumformasantiqualatftrigonumfedes.VItrafuit oppidumpyr^:coionia minturne lyri amne diuifaglanico appeliato.Sinueffa extremum in adiedo !acio:quam quidem di * xere finopem uocita tarn. Mine foelix ilia Campania rft.Ab hoc finu incipiunt uitiferi coles: 8i tumulentia nobilis fucco per omnis terras indyto;atq?(ut ueteres dixcre)funium Liberi patriscum cererecertamen.Hinc fetini Si cecubiobtenduntur egris.Iis mnguntur falcr * • ni;calen?.Dcin confurgunt maffici.-gauranufurentiniqj montes.lbilaborini campifternun- tur :8i in delitias aiicas epulantur menfis.Hsec littora fontibus calidisrigatur prxterqj cas tera in totomari conchylio pifee nobili annotantur. Nufquagenerofior oleae liquor. Ec hoequoeg certamen human* uoluptaustenuereofcugrseci-umbrutufcbcampani In ora fauofluuius.Vulturnum oppidum cumamne.liternum:cuniae calcidefium:mifenuni:por LIBER. tus baiarutnubaufidacuslucrinus & auernusJuxtaquem cimerium oppidum quonda-.dei puteoli colonia dicsearchia didi poftep pblegrsei campi.Acherufiapaius cumis uicinaXit* core autem hoc neapolis chalcidenfiu:& ipfa parthenope a tumujo fyrem's appellaca.Her* cuianium Pompei haudprocul expe&ante monte uefuuio. Alluete uero farno amne agec nucerinusefb&.viiii.M.paflibusamariipfa nuceria.Surrecum cumpromcnrorio Miner use fsrenum quondam fede nauigationea circeisduo de.Ixxx.M.p.patet.Regioeaa tybe ri prima italise feruatur ex defcriptione Augufti.Intus colonic capua a campo dida a guiV* num:fuena:uenafru:!i:fora:Eheanuirj:fidicinum cognomine nola.Oppida abellinuni:arin'a albalonga:acerani.*allifani:a£inates:alterinates:anagnini:acelIani:uerujani:arpinates:auxi> niates:auxeliani:alfaterni.Et qui ex agro latino.Item hernico.Item labicano cognomihati BouilIe:calati£:cafmum:calenustj:capituIum:hernetum:cernetani qui mariani cognomi <* nantur.Coram a Dardano troiano orri.Cubukerini:caftrimonienfes:dngulam:gabienfes In monte albano foro populienfes.Ex falerno frufinates:fcrentinates:freginates: frabatet ni ueteres frabaterni noui:ficolenfes:fregeilani:foroappii forentani.-gabiniuteranatesduc eafaniq 8ilinates uocatur.Ilionfifesdauiriimorbanimomentani pneftini urbequoda ftepha ne dida.priuernates:fetini:fignini.fuefuiani:telini:trebulanicognominebalimenfes.Tre bani:thufculani:uerulani:uelicerni.ulubrenfcs:uluarnates.fupercp roma ipfa:cuius nome alterumdicerearcanisceremoniarum nefas habetunoptimaq?& falucari fideabolituman nuntiauit Valerius folanusduirq? tuox poenas.Nd alienum uidetur infeiere hoc loco exd plum religionis antique ob hoc maxime filentium inftitura.Namq? Diua Angerona cui facrificatur ad diem.xii.chaledas ianuarii ore obligato obfignatoqj fimulacrum babet. Vr be tris portas habentem Romulus reiiquioaut plurimis traaentibus credamus quattuor, Moeniaeiuscollegersambituimperatoribuscenforibufqs Vefpafianis anno condirse.d. cccxxxviii.M.cc.xiii.M.CopIexa montcs.vii.lpfa diuiditur in regiones.xiiii. Compita fin gularu .cclxv.p.eiufdemfpatii rnenfura currente a miliario in capite romai fori ftatuto ad lingulas porEas:qu£ func hodie numero.xxx.ita ufxii.porra femel numerentur.-prseteuk turqs ex uetenbus.vii.quseefledefierut.Efficit'paiTuum perdiredum.xxx.m.d.lxii.Ad ex trema uero tedorum cum caftris pratoriisab eodem miliariopet uicos omnium uiarume fura colligit paulo amplius.lxxmpafluum.Quod fi quis altitudmem tedoruni addandk gnanipfedoiEftimauonemconcipiatfaceaeurqniulhus urbismagnitudinemin toroor^ be potuiiTe ei coparari.Clauditur ab oriente aggere tarquini Superbi iter prima opere mi rabili.Naq? eummurisxquauinqua maxiepatebatadditu pbno.Csetero niunitaeratprSQ celfismuris:auc abruptis montibiismifiq. expatientia te&a multas addidere urbes inpria tegione.prsetereafuere in latio clara oppida:fkricum:pometia:fcaptia:pitu]uni:politonu tellene:tifata:cedn:afican:acruftumiam:meridia:medullumcorniculuiu:facurnia ubi nuc Roma elf . Antipolis quod nunc ianiculum i parte roni£:antena:camerium:collatia aniiter nuimnorbe:fulmo:&cum hiscarnem in monte albano foliti accipere populi albcnfes.Ab bani:efolani:accienfes:abolani:nubetani:bolanitii:fuetani:conolani:fidenates:coretii: bor tenfes:iatinienfes:longani:manates:macrales:munienfes:olliculani:oclL!lani:pedani:polle taurini:querquetulai:ficai:fifolefes:toIerief^s:tutienfesuimiteraliuelicfes:uenetulai:uicel knfes.Ita exantiquo latio.iiii.populi interfere fine ueftigiis In campano ante agro ftabie oppidum fuit ufcg ad.Cn.pompeium Si.L.Catoncm conf.ad pridie chalend.maii.quo die Sylla legatus bello fociali id deieuitfquod nunc in uillas abiit.Intcrcidit ibi Si rauraia.Suc gifmorientis fcalini reiiqui^.prseterea auctor eft Antias oppidum latinorum opiolas cap** turn a.L.Tarquino regerex cuius prseda capitolium is in fine incohauerit. A furretino ad filarum amnem .xxx, M, paflus ager picentinus fuit :thufcorum templo iunonis argiuse ab iafone condito infignisdncus oppidum falernupicentia.A filaro regio tercia Si ager lu canusbrutiufcjincipit.necibi rara incoiarum mutatio.Tenueruntcum pelafgi; cenotrii: itaIi:morgetes'.ficuli gracise maxime populunouifiime lucani a fannicibus orti duce Lutio Opida peftuma gratis pofidonia appellatum Onus peftatus.-oppidum elea:qu£ nuc udia. Promontorium palinuruai a quo ftnu recedente traieertis ad coioniam regiam. c .M .pafc Jfus proximum autehuic flumen melphes.Oppidum buxcntum grsccise pri us magnse: nuc Iucanfse.Saus annis fuic 81 oppidum eodem nomine. Ab eo butiutti lirtus:oppidum blan da:flumen baletum:portus parthenius:Si phoecencium fmus uiboncnfis locus dampens. Ilf Oppidum tempfa:a grascis teniefed* fes.-calaricamduium romanorum.cx: norenfes.Coloniaaute una.-gucE uocatur ad turritn fibyfonis.Sardiniam ipfam Timeus fandaiiotl appellauitab effigie foleas.Myrfilius ichnu fa a a fiiiiilitudine udugii.Contra peftanum finum leu cafia eft a fyrene ibi fepulca appejla ta.Contra ueliamponna 6 1 ifaciamtrxq? unonomineoenotrides:argumetumpofiefli ab anocriisitali2e:S£ contra uibonetn paruas qus uocanturithacefiE ulixis fpecula. De Sicilian Ca. VHI. Erum ante omnes claritate Sicilia Sicania a Thucydide dicfcuT rinacria a pluribus u aut triquetra a triangula fpecie.Circuitu patens ut auctor eft Agrippa.d.cxviii.m. paftibus:quondam brutio agio cobierens.moxintcrfufomariauuifa.xii.m.in Ion •gitudincm (r'cto.in latitudinem autem.cx.d.luxca coioniam regia ab hoc debifcedi argu* memo rhegium gr£ci nome dedere oppido in margineitaba: fito.ln eo freto eft fcopulus fcylia.Itemcarybidis.Mare uorticofuni.Anibo clara feuitia.Ipfius triquetra ut diximua promontcrium pelorus uocatur adueifus feyilam uergensin italiam.pacbynum in grx* ciaiiucxlumm.ab eo diftante peloponnefo.Lilybeu in africam.clxxx.m.interualb a mercit rii promontorio:6<: acalaritano fardimse centum uiginti.m. Inter fe autem hzc promon/ roiiaj latediftant hifpatiis. Terreno itinere apeloro pachynum.clxvi.m. pafluum. In# de lilybCLim.cc.in.Inde pelorum.dxx.m.coloni^ ibi urbes ac ciuitateslxxii. A peloro ma# reioniumorafpe&anteoppidummdTanaciuiumronianorunuqui mamertini uocantur. promcntoriumdrepanum-colonia taurominium.quzeantea naxos.FJumenafmes.mons ^tnanodurnismirusincediis.Cratereiuspatetambituftadia.xx.Fauilbtaurominium ca tanam ufque pemenit feruens.Fragos uero ad maronem 8i gemclloscolles. Scopuli tres cypoclurn.portus ulixis.BoIoniacacinafiuminafymetbus terias Jntus leftrigoni campi. Oppida lcontini:megaris:an;nispanthagies.Colonia fyracufecum fonte arethufa.Quam qua & temenitis:& accbidemifa:& megea;& cyane militias fontes in fyracufano petantur. agroportusnauftacbmus:fiumemfloruspromontoriampachpnum:a qua fronte ficiliz flumen birminium.oppidum camarina:fiuuius gelas:oppidum agregas: quod agrigentu nQftridixere.Thermscolonia:amnesagatheina cherypfacelinus.Oppidum lilybcumf ab . eo promontorium drepana :mox crix.Oppida pannormus:folinium: hymera cum fiuuxo cephaled!:feleuntinum:agathyrnum:tyndariscolonia:oppidum myle.Ht unde ccepimus, pelorus Jntus latino conditions centunpinimepini.'fegeftani^tipendianiaftorinasetefef agerini:aceftei:adrenfcs:bidini:citatiarini:drepanitani:argeftini:aceftienfes:ericini:entelle cini:netini:edini:eguini:gelani:galateni:halefini:enncfes:hybleefes:hebritenfes:herbefes: Jfcubulenfes:halicenfes:hadranitani:macarenfes:hypanenfes:ietenfes:murruftani:mageb Iini:murgentini:mucicenfes:menanini:naxinonii’.penni:parcpini:teraphitienfes rfcmeilica, ni:fefcherini:fehnunti:fjmeti:hilarenfes:tiflinenfes:triocalini:triracienfes:2anclei meffeni orum.Worum in ficulo freto func infule in africam uerfegauros melita a caerina.Ixxxiiii. m.paffibus a.Ljlybeo.cxiii.confiru3eronefos:cerenie:galatha:lepadufa:Xthufa quam alii segufam fcripferunt.Bucion astnae;8<: afeleunte.lxxv.m.offeadcsKonrraq} paropinos ufer ca.Citra uero ficiliam ex aduerfometauri amnis.xxii.fermepafluum ab ltalia.vii.asolia: ap# pellatze.Eiedcm lipareorum epheftiades a grascis:a noftris uuIcani.Aeolias q> Aeolus ilia cis temporibus ibi regnabat« Delipara. Ca. VJU. Ipara cum ciuium romaorum oppido di£ta a Liparo rege:qui fucceflit Acolo an I tea longina uelmdigonis uocitata abeft.xii.m.p.ab italia ipfa circuitu paulo mi ^ nori.Inter banc & ficiliam altera antea'therafia appellata nunc hiera.quia facra uul cano eft.Colle in ea nofturnas euomereflatnas.Tertia ftrongyle a lipara mille paiTus ad ex ort lira folis uergensun qua regnauit Aeolus.-quas a lipara liquidiore fiama tatum differ t. Cuiusfumo quinamfiatunfintuentrirridoprasdifcereincolas traduntur. Vnde Acolo uento paruifte exiftimatum.Quarta didyme minor quam lipara. Quinta eriphula :Sexta phoenicufa pabulo proximarum reli&a.Nouiflima eadeqs minima euonymus. Hattenns de primo europaz iinu. Delocrisitalisefronte. Ca. IX« - a Locris italias frons incipitnnagna grascia appellata in iSes Onus incendcns aufonii .' Urri m , Ilc hn u VIII, Jtibuj pnli ties hCtbcfQS: ini-ttugeU s:fcmcllic3i Jo mcflfM; M j3.buxilfl‘ iquam alii pines ufer. ; xoIi£ ap* Acolusilia vjii. t Acolo an , P .iuIo mi' iijfacrauni rjiVusadcx ! m differ j t . .Acolo huO m aulowf • III. tnarisquonianfaufones tenuereprrnii\patet,Ixxxii.M.pa0uuiH ut audor efl.Varro.pieri que.ixxii.M.feccre.Inea orafluminainnumerarfed memorafu digna loconus.*fagra.&: uc ftigia oppidi cau!onis:myftiaeonfilinum caftrum:carcinum:quodefTe longiflimum ital ix promoncoriumaliqui exiftimant.Dein fcyllaceus:& fcolagiumfcyilaceum;&: fcyJetu ash; nienfibus cum conderentdidurmqucm locum occurrensthermeusfinuspeninfulam if* ficic:6d \ ea portus qui uocatur caftra Hambalismufquam anguftiore italia.xl.M.paflfuum latitudo eiUtaqueDionxfior maior incercifam eo loco adiicere ficilise uoluit.Amnes ibi nauigaoiies carcinas:rocalus:fem(rus:arocha:targines.Oppidum incus petiliamions cliba nus:promoncorium lacinium cuius ante oram infula.x.m.p.a terra diofeoron,altera caly * pfus quam ogygiam appellaffe Homerus exiftimatur.prseterea tiriferanusameelefla.lpfu acauioneabctfe.ixx m.paiTibus prodidit Agrippa. Secunduseuropzefmus. Ga. X. LaciniopromontoriolecunduseuropEefinus incipitmiagno abitu flexus;8£ aero a ceraunio epyri finituc protnotorio:aquo abeft.lxxv.m.paflibus.Oppidum cortro amriis neethus:oppidunt thuriumincerduos annescratin 8 i fybarim:ubi fuit urbs eodem notnine.Similiter eft inter firion &acrin beraclea aiiquando fyris uocitata.Flumla rbalandrum:cafuentum.oppidummetaponcum:quocertiaitalia 2 regiofinitunMediter ✓ ranei brutiorumapruftani tantum.Lucanor unj autem bine atinates:buxctini:eburini:gru iijennnnpotentinr.foncinnfyrini.-tergilani: urfentini:uolfentani:quibus numeftrani iugu tur.prxterea interilTe chebasducanas Cato audor cft.Etmardoniamlucaorum urbe fuii> £c Theoponpus in qua Alexander epirotes occubuit.Gcnneditur fecunda regio ample ** xabitpinos:calabriam:apuliani:falentinos.ccl.M.nnu qui tarenn'nus appellatur aboppido laconum in receffu hoc intimo fito contributa eomaritimacoloniaiquto ibi fuerat.Abeft, cxxxvi.m.p.alidniopromontorioaduerfamei calabriam.l.peninfula emitcens.Grsci nief fapiam a duce appellauere.Et ante pericetiam a peucetio Oenotri fratre.In falentino agio interpromontoria.c.M.palFuum interfunt. Latitudo peninfulea tarento brundufinm terreiioitinere.xxxii.M.pafribuspatet:mu!toque breuiusaportu fafina .Oppida per continentem a tarento uaria.cuicognomen apule:meiTapia:alecium. Inorauero feno num gallipolis: quae nunc eftanxa.lxii.M.paffiDusa Tarrento. Inde.xxxiii.M. promo* torium quodacran iapygiamuocam-.quo longiftime in maria^xcurrit italia *Ab eo baft a oppidum & hydruntium.x.M.ac.ix:M.pa(Tuum:ad diferimen ionii 8L adriatici man's ;qu| in grasciam breuiilimus tranfitus.Ex aduerfo apollonia oppido Iatitudre ltercurrentis fr? ti.l.nonampliuspaiTuum.Hocinteruallum pedeftri continuare tranfitu pontibus iadtis E rinmmPyrrus epuirexcogitauit.pofteum. M.Yarrocum clafifibus Pompeii pyratico ello pradTet.Vtruncg alias unpediere cura.Ab hydrunte folctum defertum.Dein fratu * ertium;portus tarrentinus:ftatiomilitum lifpia.balefium.cclium.Brundufiumd.M.paf* fuuni.Ab hydrunte:in primisitaliaeportu nobile ac ueluc certiore tranfituificuti longio re excipiente lllyrica urbe dirrachio.ccxx.Maraiedu brundufio conteiminus pediculoru ager nouem adolefcences totideqj uirginesab illyriis xiii.populos genuere.pcd/culorum oppida rhudia:ftegnacia:banonance iapyx a Dedali filio a quo 6C iapygia: amita paclius: aufidus ex hirpinis montibus canufium praefluens.Hinc apulia dauniorum cognomine a duce.Diomedis focero.ln qua oppidumfalapia Hanibalismeretricioamoreinclytum.Si* ponrum uria.-amnis cerbalus Dauniorum fims.portus agafus.promontonum montis gar gani:afaienrinoriueiapygio.cxxxiiii.Milibus pafiibusambiturgargani porus garn$:las* cus pantanus;flumenporcuofum frentoteanumapulorum.Itcmqp Jarinu:diternia:rireus, anis. Inde regio.frentanadta apuloru genera tria.Teai a duce Gares.Lucai qfubadi achal cantetenuereIoca:qu^ nunc tcnencetinates.Dauniorumpraterfupradidacoloise luce-- ria;uenufia.Oppida canufium:harpi aiiquando hargos hippium Diomede condenre.mbx hargirippa didum.Diomedes ibi aeleuit genres monadorum dardorumcj? & urbes duas; qux in prouerbii ludricum uertereapinaisi metaicram.C^tera intus.In fecunda region? hirpinorum colonia una beneuenrum aufpicatiusniutato nomine:quse quondamappella ca maleuentum aufeculani:aquiloni:abellinaces cognomine protropi:coiiipfani:caudini:li gures:quicognomin cesiurbinatescognominemetaurenfes 6ialihortenfes:metionenfes:uindinates:uiuentani Cl CO: • 1,?°^ K-l |. | v , t ' CS 'Mu Acn llfn Jna *a |...' lllC Ul3Do»i ' lura guntu r • k°uiatiu ^’"•ficolen nn,| 10llu ; f^ l: [ 3 ^3tcs:ace J thifpc con ' s Valeria* ul! iuclinos " '•■'ncxhia m conditus. Hri nome J duct infula nwn.a tergo XU. ntium in fit o ab arcrno flumcn uo* . turentum vfuinum:be taiMlumfir [jtiuana: pot . ,:0 CLHTCrO , i.tT.-grani: vdani XIII. j Arimanum .,n cius Vmbri i ihiiuturut ..;llCnCg3 lamituder .aiudo .coiicubie ’ , ;;f u.inaKS > auTH' xntl pifiicr '"y VMlbtfS 5 ;,nica^ III. In hoc fitu interfere feliginates:# qui elufiolufti tenuere.fupra interranani K faranates cu oppidis acerris quas uafriae cognominabacur.Turocelo quod uetiolum.Itcm folinnares: fuciates.-fallienates.Apiennates interfere & arienacescum crinouolo:& ufcidicani: &c plan genfes:pifiates:cadaftmi.Ameriam fuprafcriptam Cato ante peifei bellum ccnditam an ✓ iris.d.ccccixriii.prodidit. Octauaregio. Ca. X1I1L Ctaua regio determinantur Arimino:pado:apenmno.In ora fluuius cruftumiuni 0 Arimmum Colonia cum amnibus AriminoK aprufa.Fluuius hinc rubico quonda finis icalias.Ab eo fapis:6£ uitis;&aemo.Rauennafabinorum oppidum cum amne befede ab Ancone.cii.M.p.nec procula mari umbrorum brutrium.Jntus coloniam Bono nia felfina uocitata cum princeps hetrurice cflet.Brixillum.-iVlutina.parma.piacentia. Op pida Cefena:Ciaterna:foroclodii:liuii:poduii treuentinorum:Corneli:!icini. Fauentini: fid -’ntini:o£enfini:padimaces:rcgienfes a Lepide:folonates;fakes qui gailiani cognomir-3 tur:aquinates:tanitani:ucliates cognomine ueteri:regiates:urbinates:in hoc tractu itcrie runt boil .quorum tribus.cxii.fuifle audor e Cato.ltem fenonesqui ca'perant Romam, Depadoflumine. Ca. XV. Adusgremio uefuli montis celfifiimum in cacume elati finibus ligurum gabien* p norum uifendo fore profluens condefq? fefe cuniculo;Sc in forouibienfiu agro ice ru exoriens.-nuliiamniu claritate inferiors grads di&us eridanusmc poena phaz > contis illuftratus. Augetur ad canis ortus liquaris muibusmgris qua nauigiis torrctionnil tame ex raptG fibi u en dicans. A tq; ubi liquit agros.ubertatelargior.ccc.paftibus a fore ad dens meatu duodenonaglta.Ncc antnes tantum apcninos alpinofqp nauigabiles capiens: fed lacus quoq? imenfos in eum fefe exonerantes omni numero.xxx.flumina i marc adria ticum defert.Cdeberrima exiis apcnini latere iadumuanarum.-trebiam placcntinum.ta^ niciamgabiilu:fculternam:rhenum. uero fturam:morgum:durias duas: fcfiiten; tiamimu'ambru abdua:oliium:mintium.Nec alius amniu tarn breui fpario muons incre^ Wentieft.Vrgetur quippeaquarum mole:8£ in pfundum agitur.Orauis terras quae] dedu dus infiumina:& foftas interrauennam altinucp pafluu.cxx.M.tamequia largius notnit feptem mariadidus facere.Angufta fofta rauenna trahituriubi pad ufa uocatur: quoncfl meft^niciusappellatus.proximu inde hoftium niagnitudineportushabetiqui uatrenidiV citur.Quo Claudius Cedar e britania triuphans pgradi illa domo uerius qua naue itrauic hadria.Hoc ante eridanu hoftiumdiduciLab aiiis fpireticu ab urbe fpira;qu^ fiiit iuxta: pualens 8C delphicis creditum e thefauriscodita a Diomede. Augetibi padu uatrenus ani nis ex forocorneliefi agro.proximu ide hoftiu caprafi^idei fagis dei uolanerqd ante alane uocabatur.Omniaea foflas fluminac^ primiafagi fecere tufciegeftoamnis jpetu per traf uerfum in hadiianorum paludes.quae feptem maria appellanturmobili portu oppidi tufeo. rum hadriac.-a quo hadriacu mare ante appellatum.quod nunc hadriaticu.inde hoftia a pie nacarbonariaacfotfionesphiiiftinas.-quodalii tartaru uocanc.Omnia ex philiftinas fcile abundationenafcentiaaccedentibusatefi ex tridetinis alpibus& togifono ex patauinoru agris .Pars eorum &: proximu portu facitbrundulum ficut edrone mediacidua ac fofta cfodia.Hisfepadusmifeetmeperhxc efunditur pleruc^; ut integppto nilus quod uocat delta: triquetral figuram in alpes atq? oram mari-: facere proditur ftad.ii.M.circuitu ,pu det a graicis italic rarione mutari.Metrodorus tame Sceptiusdicit.Quoniam circa font e arbor multa fit piceacp pedes gallice uocctur padum hoc nome accepilfe .Ligurum quide ligua amne ipfum bodincu uocari;quod fignificet fundo carete.Cuiargumcto adeft oppi duniiuxtainduftriauetuftonominebondicomagu:ubi precipuaaltitudoincipit. Deitaliatranfpadanaregio.ix. Ca. XVL Ranfpadana appellatur abeo regionona tota In niediterraneo.-cui maria cu&a Su 1 tuofoalueo importac.Oppida uibi foruni:fegufio;Coloniseab alpium radicibus augufta taurinoru antiqua liguru ftirpedndenauigabili pado.Ddn falforu augu# fta ptoria iuxta geminas alpium fauces graias atq? poenlas.His panos.-graiis Hercule rra fiiTc memorant .Oppidum eporedia fybillims libris a po-ro.condi iuftum.Epore dicas era gallibonos cquoru domitSres uocant.Vercellailibiciorum ex falis orttemouariaex uerta macoris uocottoffi: bodies pagus.No(ut Cato e.xiftimat)ligurum cxquibus lem &mrrj £ ini LIBER,. d condidereticinum noprccu! apado.Sicutboii tranfalpes profedi la ude ponpeia. Inful bres mediolanum.Orobiorum ftirpis effe cornu atsp bergomu 6c h'ciniforu:& aliquos civ capopulosaudor eft Cato:fed originegemisignoiare fe facetunquam docet Cornelius Alexander ortam a gratia mterpretationeetia nominis mra in mocibus.In hoc fitu iceriic oppidum orobioru barra:undc bergomates Cato dixit ortos etianum prodente feakiusq fortunatius fitu.Interiere 8C eaturigensinfubrum exnles:6c fpira fupradida. Item melpu opukntia prsedpuusmquod ab infubribus SC boiis & fenonibus dele turn eft eo die quo ca millus ueiosccepit.-utnepos Cornelius tradit, Venetia decima regio. -Ca XVII. Equitur decima regio itaiias hadriarico mari apofuarcuius ueneda.Fluuius Silifex f montibus taurifanis.Oppidum altinum:fiume liquentia cx montibus cpiterginis 8C portus eodem nomine.-coloniaxocordia-flume SC portus rematinum tilianentu niai-us minufqnanafu quouaramus defluit:alfa:natifo cu turro pfluete aquilea.xii.M. paf. a mari fita.Carnoru hax regio iudac^ regioni iapiduramnis timau 9 caftellu nobiie uno pu cinu.Tergeftinus fmusmolonia tcrgefte.xxx.M.iii.M.ab aquiiea:ultra qua' fex miiia paf fuu formio amnis Ab Rauena.clxxxix.paf.antiquus au&xitaliaz terminus.Nuc uero iftriaj § cognominata tradu a Huniie iftro x hadria ad efftuete e danubio amne eodeqj iftro ex ad uerio padi fauces cotrario eoru percuifumari interiedo dulcefcete plericp dixere falfo SC Nepos Cornelius et padi accoIa.Nullus.n.ex danubio amni i mare adriaticu efuditur.De^ ceptos credo quonia argo nauis flumine in mare hadriaticu defeedit.-nee pcul tergefte.nec iam coftat quo flumine.Humeris trauedamalpes diligetiorcs tradunt.Subiifieaute iftro deinfeo:dein nanaporto:cui nomen ex ea caufa e inter nemoniam alpef® exorienti. De iftria. Ca. XVIU. Stria utpeninfula excurrit.Latitudineeius.xl.M.paf.circuitum uero.cxxii.M ,p i didere quidam.kem adherentisliburnise 6C ^natici finus.Alii iiburnise.dxxx.M, Nonulliin fanaticu finu iapidiam pmouerea tergo iftrne.cxxx.M.paf.Dei libur niam.cl.M.fecere.Tuditanus qui domuitiftros in ftatua fua ibi infcripfit ab aquiiea ad ti tium flumen ftad.cc.M.Oppida iftria ciuium Romanorumagida parentium.Colonia po* Ia:qu£ nunc iuiiapietas quondam a colchis condita.Abeft a tergefte.c.M.n.p.mox opidu nexantium:& nunc finis italic fluuius arfta.polam ab ancona traiedus.ccxx.M. paf.eft.dn mediterraneo regionis decims.coloniacreirtona:brixiacenomanorumagro. Venetorum autem mari a ceitae 8C oppida a caslum pat3uium:opitergium:beluium: Vicetia:Matua tuf corum transpadumfola reliqua -Venetos Troiana ftirpe ortos audor e Cato. Ccomanos iuxta maftiliam habitafte.In uolfcis fertinirgi tridentini:6i beruenfes.rhetica oppida rheto ru nv.SC cugancorum Veronam iulienfes carnoruni.Dein quos fcrupulofe dicere non atti neat:alutraefes:afieriates:ftamonienfes:uanienfes:tulicognomine culici foroiulienfes co gnomine tranfpadani:floretani:nedinates:quarqueni:caruifani:cogienfes: uaruai.In hoc ft tu interiere per oram iraminae:pelIaon:paftkium:ex uenetis atina & cadina carnos:fegefle: & ocra.Taurifcis noreia.Et ab aquiiea ad duodecimum lapidem deletum eppidu m etia in ui to fenatu.a.M.Cjaudio.L.Marcello.L.pifo audor eft.In hac regions Si.xi.lacus inciyti funnamnefqpeorum partus autalumnifimodoacceptosreddunoutabduam iarius.-tick num uerbanus.-.mitium benacusmllium febinus:lambrum:eupiIis:omnes in colas padi.AI pes in longitudinem.x.M.paf.patere a fupero mari ad inferum.Cadius tradit.Timagenes xxii.M.paf.dedudisin latitudincm.Cornelius Nepos.c.M.T.Liuius tria.M. ftadiorum uterqj diuerfis in Iocis:Nam centum miiia excedunt aliquando ibi germania ab italia fub tnouent.nec.lxx.m.explennreliqua fui parteglacilis ueluti nature prouidentiam .Latitu^ do italic fubter radices earum a Varro per uada fabatia taurinos.-comuimBrixam Verona Vicentiam:opitergium:aqui]eiam:tergefte:poIa:arfia.d.ccxlii.m-p-colligit. Dealpibus&gentibusafpinis. Ca. XIX* Ncofealpium multi populi:fed illuftres a pola ad tergeftis regionem fecuftes: fu i bocrini: a tali menocaleni: iuxtaque carnos quondam raurifei appellari: nunc noiid.His contermini rheti oC uindelici omnes in multas ciuitates diuifi. R.hetos thufeorum prolem arbitrantur agallis pulfos duce Rheto. Verfo deinde italiam pedore al piumlatiniiuris eugane^gentesrquarum oppida.xxxiiii.enumerat CatocEx iis trifipilini III. uenalis cum agris fuispopulis.Dein cafiumiccmplurefq? finales fmitimis attrifeuti muni cipiis.Leponticos:& faiafos tauriTcasgcntis idem caro arbitratur. Cxtcri fere leponticos reiidos ex comitacu Herculis mterpraeta clone graeci nominis credunnpramflis incra fin ? alpium niuemembristeiufdem 6£graiosfuiftepofitosin tranfitu.Graiarum alpium inco¬ las prasftantefqj genere euganeos inde trado nomine.Capuc eorum ftheonos: rhetorum uenonenfcs:faruenetefcp ortus rheni amnis accoiunc.Leponriorum qui uiberi uocatur fo tern rhodani codem alpium tradu.Sunt prazterealatio cionati incoteaut ododurenfcs: 6C fmitimi centronesicottianse ciuitates:eturi e liguribus orti:uagieni:ligures:& qui monta ni uocantur.Capiliatorumqa plura genera ad confinium liguftici maris.Nonalienum u in detur hoc loco lubiicete infcriptione c tropheo alpiu qua: ta is eft.lmperatori Gcefari DiV ui'fiUo Augu.pontifici maximo imper.xiiii.tribunitiaz poteftatis Senatus populufqj ro. a> eius duduaufpLdifcp genres alpinasomnes qua: a mari fupero ad inferum pertinebahc fubimperiu po.ro.funt redadaz.Gentes alpimedeuidsitriupilinicanumuenotesmenone tes:hi farci:breuni:naunes:focunates:uindelicorumgences:quatcuor confuanetesmiru* cinates:iicaces.catcenates:abifuntes:rugufci:fuaneccs:coliucones:brixences:lepontii:iube ri:naLiruates:feduni:uaragri:faiafli:acitauones:medulli:ucenni:caturiges:brigiani:fontio iii:brodioni:nemaloni:edenates:efubiani:ueamini:gallic^triulatti:edini:uerguni: egui> turimemeturhoratellimerufimelaunnfuetn.Nonfuntadied^cottinasciuicaces.xii. quK non fueranc hoftilesifed item attribute municipiis lege pompeia.Hiec eft italia diis facra he genres eiusihazc oppida pcpulorum.Super haze italia qu2e.L.Aemilio paulo.C. Stati/ lio Regulo conf.nunciatogaUico tumultu fola fine externis ullis auxiliisiatqj etiam tunc fine tranfpadanisequitum.lxxx.mil.pcditum.d.cc.mil.armauit.Metailorum omniu ferti* litacenullis cedic terris.Sed interdidum id uetece confultu pactum italic parci iubentiu. Illyricum. Ga. XX. Rfia gens liburnorum iungitur ufcp ad flumen titium.pars eius fuere mentores: a hymani:encheleaz:dudini:& quos Callimachus peucetias appellat: nunc torn uno nole illyricum uocatur genetarim populorumpauca effatu digna autfoelicia no.- tiiina.Conuentum fcardonitanum petut iapides;& liburnorum ciuitates.xiiii. e quibus la cinienfes:fcukinos:bruniftas;orbonenfes nominare non pigeat.Ius italicumhabent ep co uentu alutas; fa nates a quibus fmus nominat.Lopfi; uarubaiiniumunefqj afferiates: & ex infulis ifemnates curittse. Cazterum per ora oppida anefadio:aluona:flamona:tarfatica:fe madofpica: ortoplyma regiu:argirutum:coriniu:enona ciuitas:paufinus:flume telaulumt quo finitur rapidia.lnfute eius finus cum oppidis prazter lupra ugnificata.-abfyr tiu: arba: tragurium:i(Ta:portLinata:paros anteuurfus in continence coloniaiaderaiquaz apola.clx. mil.paf.adeft inde.xxx.Mecolentum infula.xviii.hoftium titii fiuminis. Liburnia. Ca. XXI. Iburnia finis 6i initiu dalmatic fcardona in amne ea.lxii.mil.p. amari. Dein tariota 1 rum antiqua regio:&: caftellum tariona.promontorium Diomedismel ut alii pent fula Hilis circuitu.c.mil.paff.traguriu ciuium romanoru marmore notu ficuli. In quemlocumDiuusclaudius ueteranos mifit.SalonacoIonia ab iadera.cc.xxii.mil.pafiuu, petunt in eaiura iuribusdcfcriptis indecurias.ccc.lxii.dalmatae. uigintiduo. dccuni.ccx- xxix.ditiones.fexagintanousz. mazeuquinquagltaduo.fardiates.In hoc tra&u funt burnu niandetriumuribulium.Nobilitata prodiis caftella pecunc ex infulis ftathcolenrinhfepari: epetini.Ab his caftdlapigunciazuataneummaronacolonia.Terii conuentusafalona.lxxe? ii.mil.palT.appofita cognominis fui fluuio amari.xx.mil.palTuu.M.Varro.Ixxxix ciuitates eo uenditaue audor eft.Nunc prope foli nofcuntur cerauri decuriis.xxiiii.diuerfi.xyii.de fitiatesciii.docIeaces.xxxiii.deretini.xiiii.de remiftaz.xxx. didari.xxxiii. gh'ditioncs.xhiii. tnelcomani.xxiiii.nares.cii.fcirtaii.lxxii.ficulotaz.xxiiii.populatorefqjquoda itaiaz uardei no amplius q.xx.decuriis.prazter hos tcnuere tradum eum ceuei.partheni.-bamafi: mar ft/ hitaziarmifthaz A narone anne.c.mii.paff.abeft: epjdauru colonia.Oppida ciuiu ro.rhiziniu afcriuiu:butuauiu:olchiniu:quod anteacolchinudidueftacolchiscoditu: annis dirimo fuperqp eum opptdu ciuiu romanoru fcodra a mari.xix.mil.paf.prasterea multoru gr^ecise oppidorusn deficiens memoriamecnon &ciuitatumpalidarum.Eo namqs tradu fucrela/ beates:enedcrudini:fa(Tei; grabei:pprie<^ didi illyrii:8i taulanti;8i pyrei.Retinet nomen LIBER. bufdam eas nominatum. Apollonia quondam corinthioruni CoIonia.iiii.M.pa{T.amari reeedens.Cuius in finibus celebre nympheu accolunt barbari amantes Si belliones. At in ora oppidu oricum a colchis conditum.inde initium epiri.Montes acroccrauni:quib fcia.Amncs dari Si nauigabilesin da'nubium fluunc dranus &noricis uiolentior. Sauus ex aipibus carnicis placidior.cxv.miLpafTuum interuallo.Drauus per ferretes: fera pillos:iafos:fandnzetes.Sauusper colapianos breucofqj.popularum h^c capita rprazterea ariuates:afali:amantes:bdgites:carthari:cornacates:grauira:hercuniates:iatouici: oferia^ tes:uarciani:monfciaudius.cuiusin fronteIcordilci.intergo taurifei.infnla in fauomecu barns amnicarum maxima.prazterea amnes niemorandi colapis in fauum l'nfiuuens iuxra fifeiam gemino al ueo infulam ibi efficiens qnse fegeftica appellatur. Aker amnis bacumi^ usinfauu firmiooppidoinfluit:ubiciuitasfirmienfium&: amantinorum. inde quadra/ gintaquinqj milia patTuum taurunum ubi danubio mifeetur faus. Supra infiuunt ualda^ nus uxpanus.&ipfinon ignebiles. Mcfia. Ca. XXVI, Annonia iungitur prouintia qnse mefia appellatur ad pontum ufq; cum danubio p decurrens.Incipit a confluence fupradido.in ea dardanircelegcri.-tribali: trimachit mazfuthracesipontocfi concerminin fcythaz.Flumina dara dardanus margis pingi Ositimachus ex rodope:oefcus ex hemoturus efcamusueterus: 1 llyrici latitudo qua maxi ma eil.cccxxv.mil.paifuumcolligit.Longiiudoaflumine arfiaadflumen prinium.d.ccc, mil.a drinio ad promontorium acroceraniu.clxxii.mil. Agrippa prodidit uniuerfum hue finum italise illyrici ambitus.xiiii.mil.In eo duo maria quo diflinximus flue inferum flue ioniuminprimaparte.Intenus hadriaticunvquod fuperum uccant.Infuiaz in aufomoma ri piaster iam didas rnemoratu dignaz nulbz.in icnio paucascalabro littoreante brundufl umrquarum obiedu portus efficitur.Contra apulum lirtusdiomedeaconfpicua nionume to.Diomedis.Et altera eodem nomine a quibufdam theuthria appellata. Iilyrid ora mille amplius infulis frequentatur natura uadefl maris azftuanifq] tenui aiuco intercufantibus. Clare antea hoftia timaui calidoru fontiucumazftu mariscrefcentiu iuxtaiftroru agru. CilTa pullarte 8i abfey rides graiis dicta: a fratre mede’e ibi interfedo: nuncabfcyrtiu iux* ta eas eledridas uocauere:inquibus proueniret fucinurn:q> illi eledrum appellant uanita** tis gr^cazcerriflimum documentum.AdeoucLiiTa quasearum aefignennhaud unq con fliterit.Contra iader eft ilia quazq? appellaraz cotra liburnoscretJZ aliquot. Ncc pauciorcs truconesliburnicEe.CdaduilcE intrafurium bubus Si capris Iaudata batriafa ciuium roma/ norum reliqua:& cum oppido pharia.Ab bis corcyra melana cognominata cum gnidoru oppido diftat.xxii.mif,parJfiter quam Si ill/ricurii mdta.Vnde catulos meliteos appellari Calimaehus audor efl.xxii.miLpafT.Abeadii.mil.elaphites.Infonio aucem tnari ab arico, mile itiil.pafT.Safonis piraticaflacione nota. ^•pair. rJocJi u r'*ci- V “Olo n j a P 2 a W- '^ti . : s *,Aci n ,Whi)c XXIII, 3na: 'tionia; ,runj -iainta XXII11, ^di uni illy iucc coil/ p XXV. ■ upradidu | : u >o»a fci«* uiolcntior. rrctcs: [era Jrprxtcrea uci: oferia* • fauomctu icns iuxra sbacunui* e quadra/ unc iialda#* XXVI, m danubio iln tnmachi: luigispmgi v cm maxi ir.;uia.d.CCC, , nfianhuc /•.return Hue j juionioma i U . btundufi ,.;anicnunie : ;o ora mills • U lintibus. '•'rroni ag^* tcvino iux^ jud unfl ccfl v i-judofe* '...%'dorfi ^ jjanc 0. HU. CAII pLINII SECVNDI NATVRALIS HISTORIAE LIBER QVARTVS. y Sinus claritacis litrerarum SC omnisfabulofitatis. ERTIVS europaj finus acrocerauniis incipit montibus:finiturbelie fponto:ampleditur praecer minores finus.xix.xxii.M.pafibum.In eo epfrusacarnania:3EthoIia:phods:locris:achaia:me(renia:Iacoma:aigo t lis:mcgaris:attica:boetia.lteruq$ ab alia mari eadem phocis & locus: doris:pthtiotis:tbeffalia:magnefia:macedonia:tbracia.OmnisgrErie fabulofitasificut Si littetarum daritas ex hoc primum* fmu etfuifit. Quapropcer in eo paululuni comorabimus.Epiros in uniuerfum ap^ pellata acrocerauniis fcipit niontibus.ln ea primi chaones a quibus chaonia.Dein tbefpro ruaritigonenfesdocus aornos;SC peftifera ambus sxalatio.Ceftrinirperhebi: quorum mbs { >indus:caiTopei:driopes:felte:pelopes:moloiTi:apud quosdodoneilouis templu oracu/ oilluftre.Tomarus mons centum tbneibus circa radices Theopompo celebratus. Epirus. Ca. I. Pit us ipfa ad magnefiam macedoniamq? tendens a tergo fuo deflarethas fupradi e dos iiberam gentemmox feramdardanos babet.Dardanis leuo tribali prsetendu tur latere.Et moeficsegentesa fronte iunguntur:medi:ac benfeletaiiquibusthia/ ces’ad pontu ufqj pertinentes.fca fuccinta rhodopes:mox & bemi uallat exceifttas.in cpi / ri ora caftellum in acrocera unfis chimeraUub eo aqua: regime fons.Oppida meandria.Ce/ ftriaefluhten thefprotiamechimius colonia burrotu:maxuneqinobilitatus ambricius fin 9 faucibus fpaciofum squor accipiens.Longitudinis.xxxix.M.pafi.’Latitudinis.xv.milia.ln cum defertur amnis acheron e acu thefprotiae:acherufia profluens.xxxyi.mil.paf. inde SC inille pedum ponce mirabilisomniafua mirantibus.in fmu oppidum ambracia. Moiofib* cumnumina a!phas:arathus.Ciuitas anadoria.Lacus pandofia.Acarnania quae antea cu/ rctis uocabatur.Oppida heraclea.-chius.Et in ore ipfo colonia Augufti afinim cum tern- plo Apollinis nobili.-ac ciuitate libera nicopoIitana.EgrdTos fnu ambracioin ionium ex^ cipit leucadium littus.proniontorium leucaces dein finus:ac Jcucadia ipfa pcninfula quo dam neritis appellata opere acolarum abfeifa a continent! ac reddita ucncorum fiatu con geriem harenasaccumulantium:qui locus uocatur dioredus ftadiorum longitudine triu Oppidum in ea leucas quondam neritum di<2 um.Deinde acarnanum urbes balyzia: afta/ cus:argos:amphilochicum cognominatum.Amnis achelous e pindo fiuens atqj acarnani# ab aetolia dirimens:8£ artemicam infulam aiTiduo terre inuedu eontinenti annedens. Aecolia. Ca. If. Etolorum populi athamanes.tyniphei:epirimenfes:prhebi:doIopes:marages:atre# a ces:a quibus atrax amnis ionio mari infunditur. Aetoliae oppidum calidon eft fe-* pcemmiliumquingentorum paftiium a mari iuxta euenum amnem. Dem marina tnolycrea: cuiusa tergo chalcis -Si mons eft prafus.At in ora promotorium antiriuuibi ho ftium connchiaci finus minus miile paftuum latitudine infiuentis: aetclofqi dirimentis a peloponnefo.promotorium quod contra proccdic appellatur rhion: fed in corintbiaco fi nu.Oppida#£oh'a;naupadutn:eupalimna &in mediterranea plcuronrhaliforna, Montes dan in dodone tomarusu'n ambracia acranos.in acarnania aracynthus:in setolia achaton: panetoliunutnadimium. Locri. Ca. III. Roximi astolis locri qui cognominantur ozolas imuncs.Oppidu canthem. portus p apollinispfeftis.SinuschnfeusJntusoppidaargon.-eupolea.-peftumicalamifus.Vl^ ' tracirrheiphocidiscampi:oppidumcirrha:portuscaleon • a quo feptem miliapaf. Introrfus liberum oppidum delphi fub monte pernafo clarifTiim in tern's oraculi Appoli* nis.Fons caftalius. Amnis cephifus profluensdelphos:ortus in lilea quondam uibe.prsete tea oppidum chryfa Si cum ulenfibus antycira:naulocum;pynha:amphifa lniunisttricoe: «rycornibus:myrenaqi regiotanlis appellata.Dein in incimo fnu angulus boetiae aliuitur cum oppidisgymnis:thebie quaecorficae cognominataefuntiuxta hdiconc. Tertiumab hoc mari boetias oppidum page: unde pclopbnefi profilit ceruix. pdoponefus. Ca. III!. LIBER. Eloponefus apie ante appellata pelafgia Si penlfula haud ulli terra; nobilitate poll p fcrenda inter duo maria aegeu Si ioniu platani filio fitnilis ppter angulofos incef* fus circuitu quingcroru fexagintatriu mili.paf. cplligit auttore ifidoro. Eade per finus pene tantudem adiidt. Anguftis unde peed it lfthmos appdlaturJn eoloco irrumpe tia e diuerfo qus dicta funtmaria a ieptetrione exortu eius omne ibi latitudine uorando: donee cocrario in curfu squoru ran tor u in.v.mil.paflT.inrerualloexcfis utrinqj larerib’an gufta eeruice peloponcfum cotineat helIas.Corinthiacus hincillinc faronicus appellatus fin-.Lecher hie cechredilic anguftiaru termini logo 8i ancipici nauiu ambitmquas magni tudo plauftris trafuehi phibet.Qua ob caufatn pfouere nauigabili alueo angufh'as tenta uere Demetrius rex dictator Csfor.C.princeps.Domitius Nero infaufto ut omniu patu it exitu incepto, Medio hoc interuallo q> ifthmi appelbuimus applicata colli dubicat Co Ionia corrithusianaepyrrha dicta fexagenisabutroqilittcreftadiise fumafua areequs uocatur acrocorinthus.In qua fonspyrenediuerfaduo maria profpectans.lxxxvii.mil.pa. ad corinthiacu finu craiectus eft patras a ieucade.patrascolonia iniongfTiimo promonto* liopdoponefi condica ex diuerfo stolis Si Buminis eueni minus miile pafTuum ut dictu , eft inreruaUo.In jpffs faucibus finumcorinthiacum.lxxxv'.mil.paf.m logitudj'nem ufq$ ad ilthmont ttamittunt. Achaia. Ca. V. Chaiae nomen prouincie ab ifthmo incipit: anrea egialos uocabaf propter urbes a in lirtore per ordinem difpofitas.Prime ibi quas diximus leches corinthioru por* fus.MoxoliruspelIaneoiucaftellu.Oppidahdice:bura: in qus.refugerehauft.is riQribusfyrion:egira:egion:enneos:lntusdeone:hifie:palinbormuspQitus.Pem6ftra/ tunqj iam rhima quo promororiu quinqj mijiu pafluuabfunt patre.-quas fupra memora* uimus.Locus fere in achaia none montiu fcio efTet.NotifTimus fons cymothoe. Vltra pa/ jtras oppidu olenu.Colonia dymedoca bupraffum hormine.-promontorium auraxus: cyl / Is finus:promdroriu chelonatcs.inde cyilenem duotu miliupalTuucaftdlum phjiu.QuS regio ab Homero aretbufe di£ta poftea a fophisundc diorum agestqui ana epie uocabaf. Ipfa elis in mediterraneo Si apilo.xii.mil. palTibus. Intus delubru olympii louis ludorum claritate faftusgrscis cdplexum.pifa eorum quoda oppiduprsfiuentealpheo amne. At in ora pr&montoriuichthis.Amms alpheus nauigabilis prope fex oppida.Aulon brepion: promontorium platanodes, Omnia hscad occafum uerfa.Ad mei'idieautc cvpariilius fi> nus cum urbecyparilTa.lxxii.mil.paff.circitu.Oppida pilos:metone:Jucjus:clis: pmonroriu acritasifmusafineusab oppido afinssoroneus a corona. Finiunturteneropiomontorio. jbi regio meifenia duodeuiginti moncium amnis pamifus.Intusautem ipfa mefiene: itbo me:oechalia:arens:ptceleon:thrion:dorion: 2 ancleuanis temporibuscfea.HuiLisfinus.cir cuitus.lxxx.mii.paflf.Traiectus uero.xxx.milia.Dchinc a tenaroager laconicus libersge tis.Et finus circuitu ducentafex miliartraie&u.xxxix.mil.Oppida tenaru; amicls: phers: leutra: Si intusfparta-.teheranc. Atcp ubi fuere cardami:lepitame:antiane:locuftiies: ege* rania.Mos taygetusiamnis eurotas-.finus sgilodes.Oppidu pfnmmathus.Sinus cytheatcs ab oppido.Ex quo ad creta infulam ceruffimus curfus. Omnia autem maleo promotorio inciuduntur. Qui fequitur finus ad fcylleu argolicusappellarur rraiedu quinquaginta miliapaiT.Jdem ambitu centu feptuagintaduomilia.Oppida boea epidautusdiera cogno^ mine.Daraxiciphanis porcusmnnes inachus:erafinus;inter quos argos hippiu cognomina tum.Supra lacu lerne a mari quadringecis railibus noucq? additis milibus micens: SC ubi fuilTe tyrintha tradunt: Sdlocus matinea:montes artemius:apefanthus:afterion:parparus: aliiq? undedq? numero.Fontes niobe:amymoe:pf3mmate, A fcylleo ad iithmu.clxxvii.M. paifibus oppida harmione:troebenecorjphafiumappellatu:qusalias inachiu alias dipfiu argos.porcus chenitas:fmusfaronicus olim guerno nemore redimhus. Vnde ci nome ira grscia antiqua appellate quercu.Ineo cpidauru oppidu Aefculapii ddubrocelebre.pire^ um ,pmotoriu:portus anted us:& buxephalioiK quas fupradixeramus cencres. Iftbnii ps altera cumdelubroNepcuniquinquenalibusinclytoludis. Totfinuspeloponenfem ora fancinant: tot maria nllatrant.Siquidem a fl’ptetricne ionium irrumpit:ab occidente ficu<« lo pulfatur.a meridie cretico urgetur; ab orience brumali sgeo: ab orients folflitiali myt too quod a meganco incipiens finu totam atticam alluic. 17 DeArchadia. , Ca. VI. t any Editerranea eius archad/a maxime tenet undiqj a mari remota: initio dryhiodis; m mox pelafgis appeIlata:Qppida eius;prophis:mantinea,fi:ympbalu:tegea: antigo/ nea:orchomenu:phineu:paiianriu.undepaIatiuroni£.Megafepolis:catina:bocahV ijm:crano:parrbafiLE:the!phufaunenaia:here:phi{e:palIene:pindna:tehelegre:arcalie: pars* themu:eiee:methydnu:enifphe:rnacifiu:lampadia:ditoriu:de6e.Inter qua duo oppida re gio nz mea eft thembinamia uocitata.Montestn arcbadia pholoecum oppido.Itctacyile nedyceus.in quolycei iouis ddubru.menalusiarthemifius-.perthemus.-lapheus nonacris. pra:terqjignobiles odo.Amnesiadonepaludibus:phineus&erimanthusemonte eiuC- dem nominis in alphe urn defluens.Rdiqu^ ciuitaces in achaia dicendamalithrci; ab ea re^ purgenCes:pereate:paregenite:tomini:tiphanai:triufi:trirenfes.Vniuerf^achaideliberta/ tem.Domitius Nero dedit.pdoponefus in Iatitudine a promontorio iualeze ad oppidum ihegcum corinthiaci finus.dx.miiibus paflibuspatet.At ad in tranfuerfum ab elide cpi/ dauru.cxxv.milibus. Ab olympia argos per archadia.lxviii.milibus.Ab code loco ad phliV unca didta menfura eft.cl.miliu palTuu. Vniueria aute uelut pefante equoru incurfus natu tain motes fexatq? feptuaginta attoilitur. Graecia Si Attica. Ca. VII. Bifthmianguftiis beilas incipina noftrisgrcEcia appellata.In ea prima attica antiq/ a tus acre uocata. Attmgit iftbmu parte fui qua: appelatur megaris a colonia mcgara e regione pagaru.Duo ha:c oppida cxcurretepeloponefo fita funt utracp ex parte Belut in numeris helladis pagei.clii.mil.paiTibus Si amplius egofthenenfes cotributi mega renfibus.in ora aute hadportus fchcnos.Oppida duo crenion fyronia faxa fepte milia Ion gitudineigeraneamiegarakkuiin.Fuere 8£ enoa 3C probaIinthos:qu2e nunc non funt. Ab iftbmo quinquagintaduoru miiiu pafluu pyre us & pha era portus duoru miiiu pafluum muro recedetibus atbenis iundi.Libera hxc ciuitas:nec indaga ullius prarconii ampIFtan ca claritas fupefiuic.fn attica fontes cephifia:larine.*calliroe:ntmce:crunos. Montes bnlef fusrasgialus.-icariusrhymetusdycabettusdacus felinos. A pireo quadragitaduobus milib* pailibus funiu dorifcu promotorium.polypoftere:brauro:ion quoda oppida. Rhanos pa* gus.Marathon campus.Triaflus oppi’durailetu Si oropus inconfinio boeti^. Cuius an/ thedononcheftos.-thefpie liberu oppidudebedea.Nec cedentes athenis claritate; quarco/ gnorninatur boetix chebse duoiu numinu.Liberi atq? herculis uc uoIunc)patria: ot. mufis natak in nemore heliocone afTignanc.Datur & bis thcbis faltus citheron amnis ifinenius. pmerea fontes in boetia cedipodia:pfammate:dirce:epigranea:aretufa:hippocr£ne: ag/ ganippe:gatgaphie.M6tes extra prasdidos micalefus:adilifius:acontiusiRejiqua oppida inter megara & thcbas kutbra:haliartus:platea:;phera2:afpkdon:hile:rifbe:erithre: glifFa: cophe.l uxta cephifum amne lamie 6d anichie:medion:pb!igone:grephis. corone: acharo: In ora auceintra thebas ocale:etheon:iolcos:fchenos:peteon:hyrie;mycakflus: hyrefeon: pteleomolyros.Tanagra liber popuIus.Et in ipfis faucibus euripi que facit obiedu infule euboeas auiiscapaci nobilis portu-.boetos hyantas antiquitus dixeredocri deinde pygme/ nidi cognonunacur olim leges appellati:per quos amnis cephifus defertur in mare.Oppi" da opunsmndc opontinus finus.-ginufe pbocidis.In littore unu daphnus. Introrfus aute larifTe:clatea:6i in ripe ccphifi(ut diximusdilea delphofcpmerfenemis & hrampolfs. Rur* fusin locroru oradn qua larymna:troniu luxta quod boa^rius amnis defertur in malre.op pida naricum:aIope:fcarpia.poftea maliacusfinusab incolisdidusin quo oppida Ibalcyoe econia:phalerna.Doris deinde in qua fparcos:erimeu: bolo:pindus:cythinu. Doridisa ter go mons eft oetba*Sequitur mutatis fa:pe nolbus hemonia.Eade pelafgicu argos.HclIas eadem thefla!ia:&: dropis Temper a regibus cognqmmata.Ibigenitus rex nomie grsecus a quo grsscia.Ibi Hellenes a quo hellenis.hos eofde Homer us tribus nominibus appeilauit myrmidonas & bellenas 8C acheos. Ex iis pbthiotxnominantur dorica accolent es. Eorum oppida echinus in faucibus fperchii fluminis. Termopylarumanguftix. Quo argumento liii.mili.pafl’uum in heradea trechin dida eft.mons ibi calidromus. Oppida edebria heilas* fealosslamia pbthia:arne.' Teftalia. Ca. Vllf. N rhefTalia autem amnis orcomcnus minilus anteadidus. Et oppidum afimon ab t aliis clmon : atrax palamna fons hiperia. Oppida therasaquarum a cergopierus / ad macedoniam profenditut: lariffa: gomphi:theb2E:tefi’ali£:nemus pteleon •• fu 1 LIBER. . nus pagaficus.Oppidu pagafaudem poftea demetrias didum:tricea.pbarfalici.campicurn 4 ciuiEate libera cianon iietia.Montes phthiotidis nympheus quoda topiario nature opere fpedabiiis.Bu 2 igeus:donacefa:br 6 mius dalphus: achimaron; athamas:ftepbae.Jn tefTalia funt quatruor atq? trigin ta monies quorum nobiliflimi cerceti:olimpbus:pierus oifa: cu* /us ex aduerfo pindus & othris laphy tarum fedes ad cccafum ucrgentes. Ad ortus peiios omnes thcacrahmodo inflexi caucaris ante eos feptuaginta quinqj urbibus.Fluminathef fall's apidanus:phaenix:enipheus:onochonus:laminiiTus.Fons uexeis.Lacusbebeis: Si am te cundos clatitate peneus ortus iuxta gomphosu'nterqj oflam 8C olymphu nemorofa co ualle defluens quingentis ftadiisdimidio eius fpatio nauigabiiisan eo curfu tempe uoca cur quinqj miliu paufluum Iongitudme: 6 £ ferine fex latitudme ultra uifum hominis an< tollentibus fe dextera leuaqi leniter couexis iugis.lntus fua luce uiridante allabitur pe* neus uiridis calculo amoenus circa npas gramine:caronus auiu concern. Accipit amne or/ con.-nec recipitded olei modo fupernatante(ut didu eft ab Homero)breui fpatio portaru abdicac.poenales aquas dirifq^ genitas argenteis fuis mifeeri recufat. Magcfia. Ca. IX. Heflalisannexa magnefia elbcuius fons libetra.Oppida ormenium.pyrrhameto: t ohzonipromontonuni fepias.Oppida cafianaifpalatra.promonrorium eantiu. Op pida mdibcxa:rhibus:erimne hoi hum penei.oppidum oinoliu.-orthei.rhcfic.-pelim nathocum:acbre:cricon;cranon:acarne:dorion:mdite:pbiIa:ceponio:Epiri:achais:Attic£e theflalisin porredum longitudoquadringentorumodagintamiliu paifuu traditur.La/ litudine.cclxxxyii.milium. Macedonia. Ca. X. Accdonia poftea.cl.populoru duobus inclyta regibus quddaqj terrarum impede: m emathia an tea dida.Hsc ad epiroticas gentes in fobs occafum recedes poft terga magnefis atep tbeffalia infeftarur a dardanis.partem eius fepretrfonalem potma ac pelagoniaprotegunt a cribalis.Oppida egledn quo mos fepelire reges.Beroa & in region ne qus pieria appdiatur a nemore egidiu.ln ora heraclea.flumen apilas.-oppida phina.-olo ros. Annis haliat modo.lntus halontsiaiier.philacebcyrrheftsuhyrifei.pella colonia.Op** pidum ftobici ciuium ro.Mox antigoneeuropusad axium amnem eodcq? nomine atnnis per quodrhediasfluit:fcydra:phordea:emiona:gorgidone.Moxin oraichnefluuiusaxiV us. Ad bunefinemdardani.-treres pieres;madoniaaccolunt.Abbocamnepeoniegentesi parocei:heordenfes:balmiopi:peIagones:mygdones.Montes rhcdope:fcopius:orcbellus Dein prsiacente gremo terraru arecufi:antiochenfes:idomenenfestdoberienfes: trienfess alIacenfes:accanftenfes:morili;garreti:lyncefts:enGrioeni:& mancini liberhatqj orefts coj nia:bullidenfes:edienfes;xylopolit3e:cotifei:liberi:heraclea:fcyntiga:tynipbci:coronei. In ora finus macedoni Oppidunt calaftiaift intus philerosdcthe.Medioq; ficxu littoris: thef falonics libers conditionis. Ad banc dirrachio:cxiiii.miliu patTuu tberme. In thermico (i* nu oppida dicea:padina:dera:fcione:promontorium chanaftreu. Oppida palene phlegra. Qua in regione montes hypfi 2 orus:epitus:althione:leuomne.Oppida nifos.-phryxteleon: Rieander&hippalefisihifthmo quodampotidearnunccaiTandriacolonia: athemus .• olypi* xus finus metiberna.Oppida ifcel 3 a:ampelos:torone:foggoftedes:fretutrc 5 .Mons athon quern Xerfes rex perfarum conrinenti abfidit in longitudine paffuu mille quingencoru. Monsipfe aplanicisexcurrit in mare.lxxv.milia.paiTuum.Atnbitus radicis.cl. mili.colliV git.Oppidum in cacumine fuit acroconi.Nunc func urnapolis:pa!eotru tyrfus;oIcon.apo lonia.-cuius incole macrobii cognoininatur.Oppidu cafleraftaucefqi a latera ifthmi. Acan tus:iftria:gyrafritonia:herac!ea.Regio mygdonis fubiaccns.ln quarecedctesa.mari apol !onia:arethufa.In ora rurfus pofidub&.finus cu oppido cermoro amphipolis. Libera gens byfalthe.Dein mac edonis terminus. Amnisftrinio ortus in etno. Memoranda in feptem lacus eum fundi priuf| dirigat curfum.Hsc eft luacedonia terraru imperio potita quon dam.HscaAa:armenia:iberia:a!bania cappadocia:fyria:Sgyptutauru: caucafiu trangrefla hsc in badris:iUedis:perfisdominata totoonente poffefio.hsc ctiaindis uidrixper ue/ ftigia.Libeii patris atqj herculis uagata.hsc eadem eft macedonia: cuius uno die paulus Aemiliusimperator nofter.lxxii.urbes diredas uendidit tantam differentiam fortis prp ‘ftiftere duo homines. Thracia. 4 Ca. XI. mi. Hracia fequitur inter ualidiffimas europ£ gentes in ftrathageas quinquaginra di t uifa.Popu'lorimi eius quos nominare non pigeat. Amne ftrimone accoiut dextero latere denfelethx: & medibyfalthas ufcg fupraaidos.Leuo digeri, BeiToruqj nml / €3 nomifia ad neffru amnem pangei naontis ima ambientemunterhderos:diqbefbs: carbi> iefosunde brifas:fapheos: Adomates odryfarum gens infundit ebru accolentibus: carbiJe £iS:pyrogens:dtugeds:cenift{s:bifalthis:benis:corpiilis:botids:edoms:Eodemfuntin tra £hu lyalet;e:priate:dobanga2.tbymci£:Iaiet£ maiores emo.-niinores rbodope fubditi. Inter quos hebrus annis:OppiduTub rbodope peocropolis antea;mox a conditore phiiippopo/ lis:nunc a fitu tremontiu dida.Emi excelu'tas fex.M.paf.fubitur. Auerfa eius ix in iftr ura deuexa mefugetseiautugaugdseidarigqj.Sub iis carrei farmara::quos areates uocant.Scy^ taecg & circa ponti iitcora morifensedcitonia^quas Orpbei uatis genitores optinent. Ita fiV nit liter a feptetrione. Ab orru pontus ac promotis.A meridie £geum snare; cuius in ora aftrun3one:apoilonia;cefimna:neapolts:batosJntus philippi colonia.Abfunt a dyrrachio. cccxxtf.fcotufa.-dypirosciuitas.Neftiamnisboftiu.MQns pageus:heraclca:olynros. Abde ia libera ciuicas.Stagnum biftonum & gens.Qppidu fuit tyrida Diomedis equoru ftabu^ Iis dirum.Nunc Tunc diceas'.ifmarondocus partheniomphalefina: maronea prius ortagu f rea dicta.Mons ferium 5 i zonetumdocus doficus centum uiginti milia hominu capax.ita Xerfes ibi dinumerauic exercitum.Os hebri.portus tentoris. Oppidum enos liberum cu Polydori tumulo.Ciconumquondam regio. A dorfico incuruatur ora ad macruticos cen cumuigintiduorumiliapaiTuu.Circa quern locum fluuiusmelasmquo finus appeilatur. Oppida cipfelabis ante macroticos diefcu qui a propotide ad nselea finum inter duo maria } >orrectis niuris procurrentem excludic cberonefum.Naq? thracias altero latere a pontico ittore incipiens ubi liter am ms imergicunuel pulcherrimas in ea parte urbes babet iTiro^- E olin:milefiorum tomos.Scalatinc^ quasanteeas aceruetis uocabatur. beraclea habuit & lsonem terr«e biatu raptanmNuc habet dionyfiopolin crunon ancea didam. Alluitziras annis.Totum eumtraciu fcytearoteres dicti tenuere.Eoru oppida aphrodinasdibiitos:2i gere:brocobe: eumeneda:parhenopolis:gerania. Vbi pygmeorugens fuiffe prod it, quos gatizos barbari uocantxreduntcp a gruibus fugatosdn ora a dionyfiopoli eft odditis mi lefiorum.flumen pamifus. Oppidum tretanaru locus. Mons emus uaftoiugo procubens in pontu.Oppidu habuit in uertice arifteu.Nunc in ora mlfemdriammnchiaiam ubi men/ febria fuerat.Afticse regio babuit oppidum anthium nunc eft apolfonia. FJumina panifla: rira:ftearus:orofines:Oppida tinnias:halmidelTos: deuelcon cum ftagno quod nunc delu turn uocant.Vlteranorum pbynopolis iuxtaq bclforus.Abiftri oftio ados ponti paffuum quingentorumquinquagintaquinc5.milia.alii fecere.Agrippaadiecit quadraginta. Inde ad muru fupradi&um centu quinquagintamb eo ceron eft.cxxyi.mili.Sed a bofforo finus cafthenes. Portus fenum:8£ alter qui muiierum cognominatur.promontorium thryfcce ras in quo oppidum bi2anrium libere condictionismncea lygos didum.Abeft a dfrrachio d.ccxi. milia paiTuu.Tantu pater longitudo terraru inter hadriaticummare 8 i propontide Amnes bythinias.-pidara fiue tidas.Oppida felimbria perinthus latitudine ducentoru pe/ dumcontinenti anexa. incus biziaarx regum tracias a Terei nefafto crimine inuifa hirun dinibus regio:celica:coionia flauiopolis.-ubiantea 2ela oppidum uocabatur.Et binzie qn^ quagintamiiia paiTuum.apros:coIonia:qmea phfippisabeft.centu oduagintaodomilia paST.ad in ora amnis eginus Oppidum ganos fuiffe fertur 8 i lyfmachia. lam in cheronne? fo. Alius namcp ibi ifthmos anguftias fimiies eodem nomine & pari latitudine illuftrant: dux urbes utrincplittorahaud diffimili modo tenuere.pidiseapropontide:cardia a mela ne finu.Hasc ex facie loci nomine accepto utreq; comprehenfse.poft hate clyfmachia quin qj miii.paf.a longis muris.Cheronnefos a propontide habuit tyriftafin critoneni. Scilfaiu fiumini ego appofitam.N unc habet a colonia a propontide.uigintiduo mifi.fcfton: di ex aduerfo coloinspbarianae.Et elefponrus femtem ut diximus ftadiisEuropam ab Afia di uidens illic inter fe contrarias urbes habet in Europa callipolin & fefton: In afia lampa^ feum Kabydon. Dein promoncorium cheronnefi maftufia aduerfum figeaco: cuius in fronte obliquacynofemadta appeilatur HecubeC tumulus: ftatio acherou. Turn's de lubrum Protefilai.’Et in eKrema cheronefi frote quae uocatur elu oppidu eleus.Dein pe<^ tenti fnelanem finum portus coelos:6i panhormus §C fupradida cardia. Tertius epropae li LIBER. pus ad huncmodu clauditur.Montes extra prsdidos thracisedonusrgygemoros mcri* tus:melapilius.FIuimna inhebru cadentiabargus:fuemus.Macedonie thracis heJIefpotj longitude fupradida. Quidam.d.ccxx.milia, faciunt. iatitudo.cccIxxxiiii.M.eft. Aegeo man nome dedit fcopulus inter tenu oL chiu uerius q infula ex eo nomine a fpecie caprs: qus ita a grid's appeEatur repente in medio mari exiliens-Cernut eum a dextra parte an drumnauigantes abaehaiadiru acpeftiferu.Aegei pars myroodatusappellaturab infula parua qus cernitur Macedonia a gerefto petentibus haud procul euboes carifto romani omnia hsc mariaduobus nominibusappellant.Macedomcum quodcuuq? macedomam aut thraciam attingit.Grscienfe qua grsciam alluit.Nam grsci & ionium diuidunt in fu culum ac creticum ab infulis.Ircm icariu quod eft iter lamnu & myccnem.Cstera nomi«* na finus dedere quos diximus.-Et maria quidem getefqj in rertio europe finu ad hue mo* dum fehabent. Infulsinter eas terras quas creta:euboia;cyclades:fporades msotis: beliefpomus:ponti:msotidis:dacis:Saiiiiatis:Scythis. Ca. __ XII. Nfuls autem ex aduerfo thefprotis a butroio.xii.M.paftibus.Eadc abacrocerau i nil's quinquaginta.M.cum urbe riufdc uominis corcyra libers ciuitatis & oppido calliope temploqp caftii Iouis.paf.lxxxxvii.M.in longitudinepatens.Homero di/ 5a febera &. pheacia.Callimacho etiam drepane.Circa cam aliquot. Sed ad iraliam uerges thoronosmd lcucadia paxoe dus quiriqj.M.difcrete a corcyramec procul ab iis ante cor* cyram ericufa marathe:daphufa:maltbace-‘tracbie:pytiona:ptbichia:taracie. Et a pbalacrio corcyrepromotorio fcopulus in quemutata VJixis nauea fimili fpem fabula eft. ante leu cadiam fibo.inter leucadiamaute&achaiapermultsiaquaru tdeboides ea’deq? thaphis! colis anteleucadia appdlatur.Sapbiofisrarnoxia.-primefTa.Et ante srolia fibora.ab inechi* nades:3egialia:cotonis:thiatyra:geoaris.Dionyfia:cirnus:c2lcis:pinara:miftus. Ante eas in alto cephaleniaizao'tmis utreq^Iibere.Ithaca:dulicbium:famos:crociIea: paxes. Ccphale* Jiia quonda melena dida undecim mille pafiiiu abeftxircuitu patet.xlmi.mii.Sane diruta a romanisadhuc tame opppida tria babet.Inter hanc & aebaiam cum oppido magnifica & fertilitate prscipua zacinrhis aliquado appellatahyrieicephalanisameridiana parte xxii, M.abefbmons datus ibi nobilis.lpfa circuitu colligit.xxxv i.mil.Ab ea itbaca.xii. mil. di/ ftac.in qua mons nericus.Tota uero circuitu patet.xxv.mil.pafiuu.Abeoaraxu pelopone fipromontriu.xii.mil, pain Ante banc in alto afteris.protheantezacinthu.xxxv.nnl.poif. In euru uentu ftrophades dus: ab aliis plots dids. Ante cephalenialeroia.Ante pilu.iii. fpageta;S£ totide antemeffeuen ocnufta.In finu afineo threftiridcs. In Jaconico tcganiCu cothon.Cy thera cu oppido antea propbyris appellata. Hsc fita eft a males pi omontorio v.miLpaiTuumancipitipropteranguftiasibi nauiu ambitu.In argolica pythiufa:irins:efF re contra hermoniu agr urn tiparenus epiropia colonis:ariftera contra troezenu caulauria quinquagintamil.paft.diftansa plateis:bellina:lafia:baucidias:Contra epidaurumcetipha los: fytionefos.vi.mil. paf.abeftacontinente. Ab hac egina libers c6ditionis.xvii.mil. paf. cuius.xx.mil.paftuu nauigatio eft.Eade autem a pyrerto athenienfium porcu.xii.mil.pafT. abeft ante enone uocitata.Spir ‘ o promotorio obiacent cleufa:dedros:graugis dus:cetis dus:felacofa:dacenchris:fafpis fepte:& in megario finu ethrurides.iiij.Egilaautdxv.palT. a cythera.Eadeq?acrete phalafarna oppido.xxv.mil.paffuu.lpfacreta altcrolatere ad fep* tetrionem inter ortum& occafum qus porrigiturcentuurbiumchra fama. Dofiadesea a creta nimpha hefperidis filia.Anaximander a regecuretu.philiftides: Malotes: Crates primu aeria didam:deinde pofteri curetin appellauere. Et tnacaron fionulii a tempericcs* li appellatam exiftimauere.Latitudine nufq qumquaginta mibpafiiium excedens:&! circa media fui partem maxims patens.Longitudine implet.cclxx.mil.paiTuu. Circuitu.d.Ixxx* ix.fledenfcp fe in creticu pelagus ab ea didum:qua longiiTima eft ad onentem famonium promontoriu aduerfumrhodo.Ad occidente criu metopon cyrenas uerfusexpellit. Op/ pidaeius infignia palaferne:clea:cyfamon:pergamon cidomminoomapteron; pantomatri um:amphimala:rhitimna:parnomiu:cyteu:appolonia:mathiuni:heraclia:milctos: ampela: hierapicna:lebana:bierapolis.Et in mediterraneo cortinaiepheftunugnofurmpolirenibmy ruia:lycaftus:rhaiiidus:lidiis:dium:afium:phileras:rhinon:cIatos: fpheremlypifosdafphai eleuterne:therapne:manaebufa?githifos:& aliorum circiter.liroppidoru memoria extat. Montes cadifcus:idsus:didinsus;crocus. Ipfa abeft a promontorio fuo quod uoca^criu JUjc* Z 'l c|r Poti ‘ ^ c geo q pffc : ib >nfu| a ) "°ni3tn • u ntinfj, ■'UCIIlD< s ,tl ^otisi XII. Jff occnu ^ °Ppido mc ro diy *** ucrgci •nte cot< Fhalacrio ■ ante leu thaphist 1 ib inechio iW fas in Cephalw k'diaita jnifica 8i arte xxii, . mil. di/ .’depone .nnl.pofi*. t: pilu.ui. tcyanifa: moworio i iiinr-cfi' caulauria mccnpha ii.mil* .mil. palT* atcetis .xv.pan* : ad fep^ ifiadcsca j:Cta if* ipenccX' circa U JJ»» jmoniuni it. op/ intend * jn:pcla : l ir rnu-my oS :lafph3 : fU J0 dW“ mi. m ecopomut prodic Agrippaacyrenarum promontoriophicunte.cxxv .m.p.Icem cadifta a meleo pelopdnefi.Ixxx. A carpato infula promentorio lamonia.lx.m.in fauenium uentu Hzec inter earn Si rhodum interiacet.Reliqua circa ea ante peloponefum dux coficas: totj dem milse 6£ alatere feptetrionali dextera cretam habent.Contra cydonia leuce: Si dux hu dras .Contra manual dria.Contraitanum promontorium cnifa leuce.Contra hierapycna cry fa gaudos.Eodem tradu opbiusfabuto:aranus circuuedifqp criu metopomtres acaufa gores appellacae.Hs .ante famonium promontorium phocae:plachias:firindes: naulocos; armedon:zephire.Ac in belladeetianum in £geo lycades fcarphia corefaqphocafiarcoplix/ refq; ali£ ex aduerfo accicse fine oppidis 8C ideo ignobiles.Sed cotra eleunna clara falamis ante earn pfycalia.A funio uero belene.v.mil.paf.diftans.Dein coos ab ea totidermqua no ftri quidem dixere ceam.Grasci Si dybrufam auulfam euboese;quingentis loga ftadiis fuic quondammiox quattuor fere partibus quas ad boetiam uergebant eodem mari deuoratis. Oppida habet reliqua iulida:cartheia.lncercidere cerefla. phaecefla.Ex hac profedam dele danoni faminis ueftem audor eft Varro.Euboea Si ipfaauulfa boetias Si a medico inter ^ fluenceeuripo ut ponte iungatur ad meridiem promontoriis duobus gerafto ad atticam ueigente &adhejlefpontum capbareo infignis;a feptettioneceneo nufquaaltitudine ul cra,xl.M.paltuumextenditnufqua infra.xx.mil.contrahit.Sedin longitudtnem uniuexfe boetiaeabattica tbcffaliam ufcp prstentamin.cl.njil.pafTuum.Circuitu ueroccclxv .abeft ab heiefponto partecapharei.ccxxv.urbibus clara quondam pyrrha:portamo:neflb tcerin^ rho:oreo:dio:edcpfo:achalia.nuncca!cide.Cuiusexaduerfo in continent! aulis eft geray fto:crctria:cariftos:oroftane:oricano:artemiftacum fontearethufaflumine lelanto aqfqj calidis quee elopias uoca'tur.Caryftus nobilis notiorqp tame marmore caryftio ante uocita ta echalcodotis :atic macris ut Dionyfius & Epborus tradunt.Vtariftides macra.Vt Calli deus chalcisisere ibi primu repto.Vt menechinus abatias.Vtpoetas uulgo afopis, Extra ea I mirtboo mutefea maxie iiiuftrcs glaucoefos:6ibegiiia & a pmotorio gerefto circa de i u i oxbe fi&£.Vnde& nomen traxere cyclades.prima earu andrus cum oppido abem a ge fcftq.x.mil.paf.aceo.xxxix.mil.Ipfam Myrfiiuscauron deinde antandron cognominatam tradit.Callimacus lalTiam.Alii nonagrianubydrufam epagrim.patec circuitu.xcixi.mil. p. ab eadem andro paiTus mille.Et a ddo.xvii.mil.Tenos cum oppido.xv.mil.pafllium por > reda .Qua propter aquarum abundaciam Ariftoteles hydrufam appellata ait.aliquiopbiu fam.Caecerazmyconecummontedimaftoadelo.xvii.mil.paf.Scyros fiphnus ante eropia D acis appellata circuicu.xxviii.mil.paf.feripbus.xii.prKpefinthus citanos.lpfacp longe cla liftimacyclad urn media a templo Apollinis Si mercatu celebratadelos:qu^diufluduata( ut proditur)fola motum terras no fenfit.ad.m.Varonis astatem.Mutianus prodidit bis co cufiam.Hanc Ariftotiles ita appellatam prodidinquoniam repete apparuerit enata.Egloft henes cynthiam-.alii ortygiam:afteriam:lagia:cerha:midiam.cynetbum: pyrpilem igne ibi primu repto.Cingiturquincj mil.paffuum.aflurgit cintbo mote.proxima eirherene: qua Anticlides celadufam uocat.Item artbemitem helladius.Scyrosqnamcircuitu patere. xx, m.pafTuum prodidere ueteres.Mutianus.dx.Olearus:paros cum oppido ab delo.xxxviii, mil.marmore nobilis quam primo plateani poftea minoida uocarunt. Ab ea fepties qngeta naxusa delo.xviii.mil.cum oppido quaftrogyle:dei dian moxdionyfiadaa uinearum fer tilitatemlii Sicilia minorem autcallipolin appeliarunt.patet circuicu.lxxv’.m.paf. dimidio qp maioi eft qua paros.Et adenus quidem cycladas feruant .Casteras quse fcquuntur fpo^ tades.Suntaute beIlena:phofcufa: hecaria:fcinufa:polegrados:&a naxodecem& feptem m.paf.icarosrquas nome mari dedintantudem ipfa in longitudlem patens cu oppidis duo bus tertio amilToanee uocata doliche:^ niaris:& icthifufa.Sita eft ab exortu folftitiali de^ lo quinquaginta.mii.paf.Eadem a famo.xxxv.mil Inter euboeam Si andrum.x.ttnl.paf. fre to.Ab ea greftum.xii.mil.quinquagintapalTuum.Nec deinde feruari poteft ordo. Acer. uatl ergo ponentur reliquas.Scyros a naxo.xiiii.m.paf.Homcri fepulchro ueneranda.Lon gitudinis.xxv.mil.antea pha'nice appellata.Odua latandro gyaros cum oppido circuitu ♦ xii.mil.p.prope.Abeft ab andro fexaginta duorum.m.p.Abea (Vrnos.lxxx.mil.paf. Cync^ 1 thusatelos ungucto nobilis a Callimachoagathufa appellata.Dionyfa:pathmoscircuitiif xxx.m.paftiiu.Carufa lebinr4ius:gyrus:cynara:fycinus q atea oenos cheratia q onus cafos qua aftragaleieimolus quse echinufa.Melos cu oppido q Ariftidesmiblida appellat.Ari* d LIBER. ftotiles zephiriam.Callimachus mimallida.Heradides fiphnum &. acitlam.Hazc Ifuiaru ro tudiflima eft.poft machia:hipere quondam patage:& ut alii platage nunc amcrgos polye gas.pbikteracumprimum rnerfit califte dida.fcx eaauulfa poftea cherafiaacqj icerduas enata.Moxautonate.Eadem hiera enata.Diftat ios a thera.xxv.M.p.Sequunturlea.afta* nia:canaphebippurus:hipurruIa:aftipalealiberazduitaticircuitu.lxxxviii.M.p.Abcftaca<* difto crete.cxxv.M.Abea platea.lx.M.Vndecaninia.xxxviii.M.azibinradanife: atragia: parmacufa:techedia:chalcia:calitnna.ln qua oppidum co.Corefia olomnos. Aqua carpatu quaz nomen carpatio man dedit.xxv.mil.pafiuum.Inde rhodum africo ucnto.l.mil.pafliiu A carpatio ad cafon.vii.mil. A caffo famonium cretaz promotorium.xxx.mil Jn euripoauc euboico primer fereintroitu petaliae.iiii.infulaz & in exitu athlante cyciades:£c fpoiades. ab oriente littoribus icariis ate. Ab occidente myrtos atticaz. A fepcemtrione azgeo mari. A meridie cretico & carpatio inclufaz.cc.mii.pafT.in Iongitudinem:& per.cc.mil.in latitudi nem iacent.pagaficus finusante fe habeteutyciam:fyrumfupradidam.Scd cycladum & fporadumextim3gerontiam:fcbadiram:thermeufirn:irhefiam:fyIymniam:eudeiiiiam:nea: quaz.Mineruaz facra eft: Athos ante fe quattuorparethumeum oppido. quondam euonu didam nouem mil. paff. fciathum.xv - mil. imbrum cum oppido. Ixxxyiii. mil .p. Ei* dem abeft a maftufia cheronnefi.lxxv.mil.panuum:ipfa circuitu.lxxii.mil. p. perfunditur amne illifo.Ab ealemos.xxii.m.quazab atho.lxxxvii.m.C/rcuitu batet.xxii.m.d.paf QPf 1 da habet epheftiam & myrinam:in cuius forum folftitio atbos eiaculatur umbram. Ab ea thafos libera.vi.miI.pa(Tuum;olim eria uel etria dida.Inde abdera a contineti.xxii.mil paf fuum ad orthos.lxii.miI.tantundem ad infulam famochracem:quaz libera ante hebrum ab imbro.xxxii.mil.a lemno.xxii.mii.d.attolitur monte faoce.x.mil.paf.portuofiiTima omniu Callimachus earn antiquo nomine dardaniam nominatdnter cheronefum 8L famotbracen utrinqp fere quindecim mil.Halonefos ultra gethone:lamponia:a!peconncfus haud pro** cul a cado.Ceronnefi portu & quazda ignobrles:defertis quoqj reciauntur in hoc firm qua runt uix mueniri potuerunt nomina.Defticos iarnos:cyfliros carbrufa:calatbu/a:fcylJa:dia leon di&amelantia:dracnon:arronefus:diethufa:fcaposicapheris:mefatea:eantiro:pbateru neos:pateria:calete:neriphus:polendos.Quartus emagnis europaz finus ab hellefponro I cipiensmazotisboftio finitur.Sed tonus ponti forma breuiterampledenda eft:ut facilius partes nofeantur. Vaftum mare praecacens ate ab europa porredo cherounefr.littore ex ^ pulfo augufto meatu irrumpit in terras feptem ftad(ut didum eft)interuallo europa au ^ ferens ate.primas anguftias hellefpontum uocant.Hac Xerfes perfarum rexconftrato in nauibus eonte duxit exercitum.porrigitur inde tenuis eunpus.Ixxxvi.nul.palT. fpatio ad urbem priapum ate:qua magnus Alexander trafcendit.Indeexpatiaturazquor rurfufq; i ardum coic laxitas Propontis appellatur.Anguftiaz thracius bofphorus latitudine.d.pafc fuum qua Darius pater Xerfis copias ponte tranfuexit.Tota ab hellefponto 16gitudo.ee. mil.xxxix.mil.paffuum.Dein uaftum mare.pontus axeous qui quondam annefus longe refugientes occupat terras:magnoqj littorum flexu retrocuruatus in cornua ab iis utricp porrigitur ut fit plane arcus fcythici forma:Medio flexu iungitur hoftio mazotici lacus ci merus bofpborosu'dos uocat.ii.mil.d.paiTuumlatitudine.Anterduosbofphorosthraciu 8£ cimerium diredo curfu ut audor eft :poIibius.d.pa(Tus interfunt.Circuitu uero totius ponti uitiesfemelmilia ut audor eft. Varro 6i fere ueteres.Nepos Corneiius.ccc.m .1 .adi icit.Arterrtidorus uitics nouics decern noueni milia facit.Agrippa.xxiii.lx.mil.Mutiaus. xxviii.lxy.niil.Sintili modo europaz latere menfuratnalii quactuordecies.lxxviiirmi. paiT. detefminauere.AIii undecies.lxx.mil.M.Varro ad buncmodummetitur.Ab oftio ponti appolloniamcIxxxiif.mil.d.CaJatin tantundem-Ad oftium ! iftricxxv. ad boryftcne.ccl - mil-Chetonnefum heraclidarum oppidum-ccclxxv.mil. paiT-Adpaticapeum quod aliqui bolphorum uocannextremum in europaz.ora.cc.mil.xxii.d.quaz fumma efficic. xiii • mil. xxxvi.mil.d.Agrippaa bizantioad flume iftrum.d.lx.lndepanticapeumd.cxxxlnde la* cusipfemazotis tanain amne exripheismontibus defluente accipiens nouifllmum inter eu ropam afiamque finen-xiiii.mil.v.mil.drcuitu parere traditur.Abaliis undecim.mil- xxv. Ab hoftio eius tanais ortum diredo curfu.ccc.lxxv.mil.pailus cfTe conftat. Accolaz unus eius in tnentionc thraciaz didi funt iftropolindnae oftia iftri.Qrtus hie in germaniaz iugis tnontis arnob£:ex aduerfo thaurici gallic oppidi:multis ultra alpes milibusiac pez innu * ro ibCTlyj -1 - K tc * u as !.p C “3C3< C" Jtrj gia: ,. ?rl J | C3t P at U ; p ‘ JJgfltlfi s' - U:i P°auc 'Poiades, m »ri. ;.“*«Nj ociadum 6i iwamanjjncj, '^ Jni cuonu u **nil.p,E„ ■ Pfrfunditui m L - P^.oppi *o«.AbS : ttu.mil paf : *f bcbtumab ^itTmiaommu ^ Umothncen us baud pro* dxxfinuqua. iifTi:fc>JJa:dia itir6:ph.iceru ldlefponro \ fhucfacilius f; littorc CX s* ocuiopiau' scordtato in paiT. (patio ad ;,:o:tut(u(cfi ujudinc.d.pat' tol&ifudo.cc. ;■ 1.1 US longs :uj ab iis ■xotici Incus ci fptioios thiaciu V-'iuctototiu* , i ulccc.n>J ; ^ i nul.M ut i* 115 ' •r.«. paff; ,i l0 pond '•^{icncccl: 100 ’ u0 ^ aliqui .A-la' 'V. l!n ccrcu , X< v * - ”j t finus : " v iug ' 9 : : niL meraslapfusgentes danubii nomine ihimenfo aquarum audu SC unde pritnum illyricunf alluic ifter appeliacunfexaginta amnibus receptis:medio ferme numcro comm nauigabi* liin poncum ttaftis fex fluminibuseuoluitur.primum oftiunt peitcefcmox ipfa peuce infix Ia;in quaproximusalueus appellatus.xix.mil.paiT.magnapalude forbetur.Excodealueo 8C fuper iftropolin lacus gignitnr.lxiu.mil.paff.ambitinhajmtrim uocant.Secundumoflu* urn narcuftoma appeilatur-Tertium caloftoma iuxta lfulain farmaricam. Quartum pfeu doftoma 8C infulaconopondiabafisipoftea borioftoma 8C fptreftoma.Singulaauteora tata func ur prodatur in.xl.mil.paflllongitudinis uinci mare: aulcemqs imeliigiauflu. Ab eo in plenum quidem omnss Icytarum func gences-uarfe tameltttoriappofiit 2 e tenuerealias geth£ daci a Romanis didi; alias farmarasa gr£cisfauromata2:eoruq3hamoxobiiaut corfu alias fcythae degeneres SC a feruis orcuaut troglodytae:mox alani & toxolani. Sugiora aut inter danubium 8C hycinum faltum ufcp ad punnonica hyberna carunti geimanorumq? ibi confinium.Campos SC plana iagyges.-farmatse uero motes SC faitus.pulti abbis daci ad pa rhifFumamnen amorosftue duriaeda fueuistregnoqi uaniano dirimens eos. Exaduer* To bafternze tenemaiiq; inde germani.Agrippa totum cum tradum ab iflro ad oceanu bis ad decies centum milia pafFusun iongit udine quattor milibus quadringentis.ln latitude nead flume uifchiam a defertis farmanas prodidit.Scytarum nomen ufqj quaqp tranfit in farmacas atq^ germanos.Nec aliis prifca ilia duratm appeILmo:qua qui extremi gentium harum ignoti props cazteris mortalibusdegunt.Verum ab iftro oppida crene fcepolium. Montes macrorenniusclarus Amnistyrappidonome imponensmbi antea ophyufa dice* batur.ln eodem infulandem rpatiofam incolunt tyragetas.Abeft a fpeudoflomo iflri oftio cxxx.mil.Mox aftacas cognomines flumini. ultra auos erobizitfiumem rbode fynus fagga ricus:portus ordefus.Eta tyra cxx.mil.pafluum flume boriftenesdacufq? SC gens code no mine:SC oppidum a mari recedens.xv.mil, pafluum.Olbiopolis SC miletopolis antiq uis no^ minibus.Rurfusinlittore portusachaeorum.lnfulaachillis tumullo eius uiriclara. Ec ab ea.cxxv.Mil.paf.peninfula ad formanigladiiin tranfuerfumpoireda exercitatione eiuf* dem cognominata dromos achtleos.Cuius longitudinem.lxxx.mil.paf.tradidit Agryppa Totu em tradu fardi:fcite:8C fcyraci tenet.lnde fiiueftrisregio:hyleummare quoalluicur cognominant.Ena 2 cadloas uocantur incolse.Vltrapanticapes annis qui nomadas SC geor * gos diflerminant.moxacefinus.Quidam panticapem confluereinfra olbiam cum boryftr ne tradum.Diligentiores hypani canto errore eorum qui ilium iafias parte prodidere.Ma ie Cubic uafto receffu donee quincp.mil.paf.interuallo abfit a mecocide uafta ambiens fpa* tiamultafcp gentes.Sinusgarcinites appellatunfiumen placyris.Oppida nauarum gorci # ne.Atergo lacus buges folTa miflus in mare.lpfebuges acoreto rmeotis lacu finu petro fodifcIuditurdorfo.Recipitamnes bugem:gerrhunvhypanin:exdiuerfo uenientes tra/ du.Nam gerrhus bafilidas SC nomadas feparat.Hyp anis per nomadas Sc hylcos fluit manu fado aiueo in bugem.-naturali in coretum.Regio feythias fendica nominatur.Sed acarci * nite taurjcaincipit:quondammaricircufufa 8C ipfaiquaq^ nunc iacentcamd.Deinde ua# ftis attollitur iugis.Triginta funt corum populi.Ex iis mediteraneis.xxvii.Sex oppida ot gocyni:carafeni:aftyrani:tradari:arcifl*ali:tecaIi:caliordi.fugumipfum feytborautt tepent. Clauduntur ab occidente cheronnefo.-ab ortu fcytilTa taucis.In ora a carcinite oppida ta * gx.x in ipfis anguftiis peninfulse.Mox hcraclea chcronnenfus libertate a ronianis donatu. Megarice uocabatur antea prsec/pui niton's in toto eo tradu cuftoditisgraecise moribus: quinc^mil.paf.ambientemuro.Indepartheniumpromontorium taurorumciuitas placia. Symboiumportus.promontoriumcriu metopon aduerfum carambico afi^ promontorio per medium euxinum percurreus.dxx.mil.paltuum interuallo.quse maxime ratio fchytici arcus formam efficit. Ab eo taurorum portus multi SC lacus.oppidum theodofta a criu metopo.cxxii.mil.paf. A cheronefo.cxlv.mil.Vitra fuere oppida cyte:zephirium:acre:nym pheunudia.Reftat longe ualidiffimumin ipfo bofphoriintroitu panticapeummilefiorum a theodofta mille.xxxv.paf.a cimero uero oppido trans fretum fcitomil.d.utdiximus fpa tium.Hsec ibi latitudo aflam:ab europa feparaneacj ipfa pedibus plerunqp peruia glatiato freto bofpbori ciiiieni.Lantudo.xit.d.paiTuum.Oppida habec hermifiunumirmetium: SC incus infulam alopecem.Per mcEotin atttem ab extremoifthmo:qui locus taphrse uocatur ab orebofphori ducenta fexaginta mil.paf.longitudo coliigitur.A taphris per continent^ LIBER* introrfus tenent auchets.apud quos hypanis oritur.Neuri.-apud quos boryfthencs; gelo^ ni:tugafete-.budini;bafiIida2:&ceruleo capilloagathyrfi.Super cosnomades .Dcindean * tropophagi.A bute fuper meotin fauromats & heftedones.At per oram ad tanaim ufqj rnsote a quibus lacus non: e accepit. Vltimiqi a tergo eorum arifmapi.Mox riphei iv.on* tes 81 afliauoniuis cafu pinnaruni fimilitudine pteropboros appellata regio:pars mudi da nata a natura rerum -.Si denfa merfa caliginemecp in alio quarigoris opere gelidifq} aqui * lonis conceptaculis.poneeosmontes ukraqj aquilonem gensralixcfi credimus)quos hy gerboreosappellauere annofo degicsuo:fabulofis celebrata miraculis.Ibi creduntur efr ie cardines mundhextremiqj fyderum ambitus.femeftriluce 8i una die fol/s auerfimon uc smperitidfxereabsquino&io uernoinautunum.Semel in anno fokitio oriunturiisfo* les:brumacp feme! occidunt.Regio aprica:foelici temperiemmni aflatu noxio carens. Do* mus iisnemoraluciqj Si deorum cultus.Viritimgregaticp difcordia ignota: & azgritudo omnis.Morsnonmfifacietate uitsepulatis:delibutifqifenibusluxuexquadam rupe in knarefalientium.Hoc genus fepukurs beatiflimutn.Quidatti eos in primaparte afis lit* torum pofuere non in europa qui funt ibi fimilitudine 6C fitu attacori noime.Ai'ii mediof fecere eos inter utrunqp folem antipodum occafum exorienteq? noftrutmquod fieri nuU lomodopoteftconftaretam uafto mariinterueniente. Qui alibi quam in femeftri lu ceconftituere eos ferere matutinisr meridie iuetere:Occidente foie foetus arbor um de cerperemodibus in fpccuscondi tradiderunt.Nec Jibet dubitari de genteea cum tot au dores prodant:frugum primitias folitosdeion mittere.Apollini:quemprScipuecolunt. Virgines ferebanteashofpitiisgentiumper annos aliquot uenerabiles:doncc uiolata fide in proximisaccolarumfinibus deponere facra ca inftituere.Hicp ad contcrmmos deferre atq; ita deluni ufqj.Nox Si hoc ipi'um exoieuit.Sarmaris:ficytis:rauric£.omnifq? ab ori* ftene.*amne:tradus longitudo.d.cccclxxx.mil.Latitudo.d.ccxvii.M.Agrippa traaita eft. Ego icertam in hac terrarum parte menfuram arbitror.Verunj inftituto ordine rcliqua hu ius finus dicantur:& maria quidem eius nuncuqabimus, Infuls ponti. Ca. XlU* Ellelpontus infulas non habec in europa dicendas-In ponto dus.M • d.paftibus ab h europa.xiiii.mil.ab oftio cyanes:abaliis fymplegades appellatsuradis fabulis in* ’ ter fe concurrillbquoniam paruo difcrecs interuallo ex aduerfo intrandbus genii nifternebantur: pauluqi deflexa acie eoeuntium fpeciem prsbebant.Circa iftrum apolc* niatarum una.lxxx.mila bofphoro thracio.Ex qua.m. Lucullus capitolinum Apoliineiri aduexitdnter oflia iftriqus eftent diximus.Ante boryfthenem achillea eft fupradida; ea* dem leuce Si macaron appellata.Hanctemporum horum demonftratio a boryfthene.cxl. mil.ponit a tyra.cxx.mil.a peuce infula.l.mil.Cingitur circiter.x.mil.pafTus.Rdiqusi car cinitis finu cepballones:rbofphodus:amacra.Non eft omittenda multorum opinio priuf/ quadigrediamura ponto:quimaria omnia interiora illocapite nafi non gaaitano freto exiftinjauere.-haud improbabili argumcnto:guoniani sftus femper e ponto profluens nu quam reciproceturad eundem.Deindeeft ut extera europa:dicantuntranfgreftifq? in ri> pheosntontes littusoceanifeptentrionalisin leua donee perueniaturgadcslegendum.In lute complures fine nominibus eo fitu tradutur.ex quibus antefeyrhiam qua: appellatur banoniamnam abeflfe a feythia dieicurfuu'n quam ueris temperie fiudibus eledrumeiicia tur Tinisus prodidit.Reliqua littora incerta fignata fama.Septentrionalis oceanus :amal chiuttj eum Vecatsusappeflat aparopanifo amnequa feythiam alluit.quod nomen eius gentis lingua fignificat congelatunj.pbilemon morimarufam a cimbris uocari hocc mor tuummare.Indeufquead promontorium urbeas.Vltradeindecrenium.Xenophon lam pfacenus a littore feytarum tridui nauigationeinfulam elTe imnienfa magnitudinis bal* tiam tradit.Eandem pythias bafiliana nominat.Feruntur oons: in quibus ouis auiuin Si auenis incote uiuant. Alie in quibus equinis pedibus homines nafeantur- hippopodes ap pellati.Fanefiorum all's in quibus nuda alioquin corpora prsgrandes ipforumaures tota integant.Incipit indeclarior aperirifamaabgenceingcuonum:quseft prima.Inde ger* manis feuo 1110 ns ibiImenfusmec ripheis iugis minor imane ad cimbrorum ufc^ promon torium efficit finunnqui codanus uocatur refertusinfulis: quarum clariffihta fcandiauia eft incomperte magnitudinis .portiona tantum eius quod fit notum:hilleuionum gente /r ,, ; n ‘ ufo 4 • ud « di dui. • I^OS l^y r l,tut eu n onuc 1 •** iisfo^ , j lJ ‘ c ns.D w , ^Sntu^Q U;n ru pe in afa: ij t , ,d * mediof K *_ficri nul# lu “oortim de "■:iuot au ! colunt. uiolau fide ■' ■ s deferre n;!qi ab ori/ nadita eft, c reliqua hu XIII. paflibusab : tjbulis mo lubus genii lumapolo^ Apollincm piaeii&a*. ea^ y i> hciic. cxl * \ciiqulf car rr mio prill f' d;t.mo ficco nrafluens m (ifqjinn* ^cnduiftta ', v appcll«ut • aumciicia ..•inus:am“ nen cius occ mo c •bon la* auiuni* nodes 3p fires iota ode r*J5 , or cnl° n ?and'* iuia i# s« ie nil quingentis incolente pagis:quralterum orbem cerrarum earn appellat.Ncc £ miror opk nionseningia.QuidamhGechabitariad infulam ufqj fluuium:atarmacis benedis:feyris hyrris tradunt.binu n dylipenum uocari:6i in oftio ciusinfulamlatrin.Moxalcerum finu lagnum concerminum cimaris.promoncortiim cimbrorum excurrens in maria longepe o ninfuiam efficitiquas auftifus appellatur.xxui.milqaafl'uuniJnde infulae Romanis annis co gnit£ .Earum nobiliflime burcana fabaria a noftris dida a frugis fimilitudine fponte pro uenientis.lcem gieffaria a fucino m ilitiseappellata a barbaris auftcraniaiprteterqi adania. Toto aucetn hoc niari ad fealdin ufq? fluuium gertnante: accolunt gentes haud explicabsli menfuraicam Imodicaprudencium difeordia eft-GrXci 8L quidam noftri.xxv.mii.paf.oram germanie tradiderut.Agrippa cum rhetia Si norico longicudinem.d.c.mil.lxxxyi.mibpaf. Lacitudinem ducenta.xlvm-milia. Germanise. Ca, XI1II * Hetiie prope unius maiore latitudinesfanecirca exceffum eius fubadis.Nam ge to t mania muln's pofteaannisnectota pcrcognita eft.Si coniedarepermittitur haud multum ora deericgrecorum opinioh&longitudiniab Agrippa traditae: Geneta germanorumquinqj.Vinddiciiquorum pars burgundionesmarrinae: ebarini iguttones. Alterum genus ingeuones:quQrumparsdmbri:teutoniachaucoru'mgente.proximi au tern rht’noifteuones-.quorum pars cimbrimediterranciibermiones quorum fueui bermu duri:chacci:cherufci.Quica parspeucinubafternae fupradidis contermini dacis-Amnes cla riin oceanu defluut;guctalusiuftiiius hueiuftilia aluus uifurgis amnifuisirhenus: mofa - Incrorfus uero nulla inferius nobilicacehercyniu rugum prascendirur. infuleingallicooceano. Ca. XV. N rhenoautemipfoprope.c.mil.paf.inlongicudinemnobiliflima bacauorum in i fula &canenefatum:& alias friliorurn:caucorum:friflabonum;fturiorum: morfa o tiorum-quKfternunturinter helinum ac fleuum.Ita appellantur hoftia in qus ef fufus rhenusab fepcencrione in lacusad Occidents in amn£ mofam fe fpargit.medio inter base chore modicum nomini fuocuftodiens aiueuni. * Britania hiberna. Ca. XVf. X aduerfo huius fitus britannia infula clara grarcis noftrifq? monument's inter fe e pcentrionem & occidentem iacengermanneigallia^hifpanicEimulto maximis eluo pje partibus magno interuallo aduerfa.Albion ipfr nome fuit cum britaniae uoca<* rentur omnes de quibusmox paulo dicemus.Hxc abeft a geforiaco morinorumgetislit* tore proxime traiedo quinquaginta milia miliunnCircuitu uero patere trigintaodo mil. paiTus.lxxv.mil.pytias 6£ lfidorus tradunt.Triginta prope iani annis notitiam eius Roma nis armis non ultra uicinitacem filuas ealidonice propagantibus.Agrippa longitudine odi gencorum milium paffuum credit eiTe.Latitudinem trecentorum milium credit.Et eande hiberni^latitudinem-Sed longitudinem ducentorum mil.paf.minorem.Supcr earn hac fita abeft breuiffimo tranfttu a filurum gente.xx.mil.paf.Reiiquarum mella.cxxv.mil. cit«> cuitu amplior proditur.Sunt aute hinc.xl.mil.paf.orcades modicis inter fe diferetas fpatiis Septem acmod^.-6i triginta hebudes;5i inter hiberniam 8i biitanniam mona:menapia:ric^ nea uedis filinus andros.Infra uero fiambis;&axantos.Et ab aduerfo in germanicum ma o re fparfas glefarix quas eledridas graci recentiores appellauere;qp ibi eledrum nafeeretur Vltima omnium qux memorantur tyte.ln qua folftirio nullas eift: nodes indicauimus ca cri fignum foie tranfeunre nulloft^ contra per brumam dies.Hrec quidam fenis menfibu* cotinuis fieri arbitrantur.Tineus byftoricus a britanniaintrorfus fex dierum nauigatioe abeffe dicic infuiam mitcerin.in qua candidum plumbum proueniat.Ad earn britanos uti^ libus nauigiis cono circunfutis nauigare.Sunt & qui alias prodant fcadiamrdumna: berrf gostmaximam^ amnium nerigon ex qua i tylem nauigetur.A tyle unius diei nauigatio nemare concretuma nonnulis cronium appellatur. Gallia. Ca. XVII. Allia omnis comata uno nomine appellata in tria populorum genera diuiditur am nibusmaximediftinda.A fealde ad fequanam belgica.Ab eoad garunam celtica. Eademcg ludugnefis.Indead pyreniemontis excurfum aquitania aremorica ante dida.Agrippa uniuerfarum galliarum inter rhenum & pyreneum a tqj oceanum ac moni< d i i i LIBER. res gebennahi 5L iuram quibusnarboncnfem galli'ain cxcludit:longitudinem,ceccxx.m/I. paf.Latitudine.cccxiii.coputauic. Afcaldi jcolunt:exerm:texandri piuribus noibus.Dcin#! demenapii:morini:oiomafaciiundi pagoqcerfiacusuocatur.Britanuantbiarmbellouaci; baffiJntrorfus catofloguatiebatcs-.ueruiidiberi ueromaduufueucoi: fuefifiones: ueruni: libeii:ulmanetesljberi:tungri:rinuci:frifi:auones:betafi:leuci:iiben:treuen' Jiberi antear & Singoncs fcederaturemifoederatimiedio matrici:fequani:raurari:heluetii,Col6ia equse: this 6C rauriaca.Rhenuaut ac colentes germanis genciu l eade prouincia nienetes :ttiboci pagiones:cubicoloniaaggrippincfis guberni:butani:S£ qups I infulis diximus rheni. Lugdunenlis gallia. " Ca. XVI1L Vgdunenfis gallia babet lexouios:uelocafies:galletos:uenetos:abncatuos: offiff I nos:flumeclaru ligeri-Sed penifula fpedatiorem excurretein oceanu a fine ofiCV foru circutu.d.c.xxv.mii.paf.logitudine.ln Iatitudine.cxxv.mil.Vkra ca uanetes. Intus afit hedui fcederati:cauratani:foederati:boii:fenones: Aulerei q cognominanrur ebu rones:&;qcenomani:meldiliberi.panfii:crecaflres:andegaui:induca{les:bodicaiTes:uendIi: cariofuelites:diablidi:rhedones;turones;itefui:fecuflii:aIbii iiberiu quorum agco colonia Jugdunum. Aquitania. Ca ‘ XIX. Quitanics funt ambulatri:anagnutes:pidones:fantones liberi: bituriges liberi: fe a fignanncognomine ubifcuaqtani unde nomepuintis.-fediboniates.Mox in oppf* du cotributicouens:bergebi.‘tarbeliquattuor:fignani:cocofates:fexagnani: uena ttii:enobnfates;beIendi:faItus;pyreneus.Infraqp nemeofi-ofqdates montani:fybillates:ca-> poni:bercorcates:pipedimui:fa(Tuttjini:ueIiates tornaces:confora'ni:aufci:elufates: fottia ? ces:ofiidates:capeftres:fuccafles:lafufates:bafabocares:uaiTei:fenates.caboledri:agefinatcC pidouibus iundi.Hinc bituriges liberi quicubfappellantur.Dein lemouices: aruerni Ii ^ beri:gabales.Rurfusnarbonenfisprouitisc6terminirurei:cadurci:antobroges. Tatnsqj amne difcieti a tolofanis petrogori.Maria circa oram ac rhenum feptentrionalis oceanus: inter rhenum &fequanam britanicusdnterrhenum & pyreneum gallicus.infuie ccmplu t res uentorum.K qus uenetics appellantur:8i interaquitanicum finum. Cireriorahifpama, Ca. XX. Pyrenei promotorio hifpania incipit angudior no gallia modo: ueruni etia femeti a pfa(utdiximusfimenfum quantum hincoceanodlllchiberico mari comprimenti bus.Ipfa pyrenei iuga ab exortu squinodialiin occafum brumale breuiores latere feptentrionali | meridiano hiljaanias faciunt-Proxima ora citoris ed eiufdem tarraconefis. fitusapyreneopoceanubadonu faltus .Aclarfo uafdulorum oppidamorofgi mienofta: uefperies:amanumportus:ubi nuncobricaflaui coloniaciuitatu nouem.Regio cantabro rum.flumen (hngna:portus uidorisiuliGbricefium. Ab eo loco fontes hiberi quadragim* tamil.pad.portusbiendiumiorigeimixtiscantabris Portuseorumuefuueca. Regio adu runnneoga oppidum inpeninfulapifici.Etdeindeconuentuslucenfisaflumincnauia.Ai biones:cibarci:egouarri cognoniine namarini:iadoni:arrotebas:protnontorium celticiim Amnesfiorius.nelo:cekici cognohiine neris:fuperqj tamarci:quorum inpeninfula trefa is:fedians Augufto dicats & Toporio oppidum nolea.Celtici cognomine prsdamartii: cileni.Ex infulis nominandscorticata:8iaunios:aciIenfis:conuentusbracarum:beleni:gro nitcadelluto tide:gtscorum fobolis omnia.Infuls cics.Infigne oppidu abobrica-Minius amnis quattuor ntil.paf.ore fpatiofus:Ieuni:feurbi:bracarum oppidum auguda:quos fu * per galecia.Fiume Iimia-Durius amnis e maximis hifpanis ortus in pelondonibus:& iuxta numantiam.Lapfus dein per areuacos uaceofq? diderminatis ab aduiia uedonibus:a lufr rania galiecis.Ibi quoq? turdulos.a bracharisarcens:oiijifq 3 didategio a pyreneo metallis jeferta auri argentiiferri plombi nigri albicf. Lufitania- Ca. XXI. Durio lufitania incipit.Turduli-.ueterestpefuri.Flume uagia-Oppidum talabrica. Oppiduni & flume eumenium.Oppida coninibrica:colippo:euburc:bntium. Ex * currit deinde in aliud uafio cornu promontoriuiwquod alii artabru appellauere: aiii magnum:muStiuiyfipponenfe ab oppido:terrasmariacslumdiderminas. illo finitur alfpanis latus .Et a circuitueius incipit frons feptentrionis. Infulsinoceano. " Ca. XX1I« V. Inc occeanus qui & gallicus occafushllinc ocneaus atlanticus prcmontorii cxcur h fum.xl.rml.prodidere.Alii.xc.mil.paiT?ad pyreneum.Inde nonpauci duodequin * quagintamiIia.&ibigentemartabrumqu*nunquafuitmanifefto errore:Arote/ bras enim quos antecelticum diximus promontorium hoc in loco pofuere litterispcrmu ratis,Erratum & in amnibus inclytis ab minio quern fupia diximus.cc.mii.palT.ut audor e Varro abeft eminiiis:quem alibi quidam intellig unt.& limearn uocanoobJiuiois antiquis dictusunuitumqj fabuiorus.Abdurio tagus.cc.miiiu.paiTuum interueniente munda.Ta* gus auriferis harenis celebratur.Ab eo.dx.mil.paflfuum promontorium facrum e media prope hifpani* fronte profilit.xiiii.mil.pafluum.lnde 6i pyreneum medium coiligitur. Varro tradit.Ab ana uero quolufitaniam a betica difcreuimus.cxxvi mil.pafluum .Aga # dibus.cii.mil.pafT.additisgentesceltic* turduli:& circa tagum uetoes.Abana ad facrum lufitanioppidamemorabiliaatagoinora:o!yfippo equarume fauonio uento conceptu nobilefalatiacognominata.Vrbsimperatoria nierobricarpromontonum facrum:8i alceru ceneus.Oppida ofTonobia baflfa myrtiii.Vniuerfaprouintia diuiditur in conuentus tres: emericenfem:pacenfem:fcolabitanum.Tota populorum.xlvi.in quibus colonise funt qui q? municipium ciuium Romanorum latii antiqui quattuor.Stipendiaria.xxxvi.CoIoia au gufta emerita an* fluuio appofita:mertalinenfis:pacenfis:norbenfis casfariana cognomie. Contributa funt in earn cartra iulia;caftra cecilia.Quintacft fcalabis:qu* pr*fidium iuliu uocatur.Municipium ciuium romanorum olyfippo foelicitas iulia cognominatum.Oppi da ueteris latii ebora:quod idem liberalitas iulia 6£ myrtilis 8i falatia quae diximus ftipen * diarioruimquos nomirare non pigeat.pr*teriam didos in betica cognominibusraugufto brigenfes:cminenfes:aranditani:taxabricenfes:b!axenfes:c*farobricenfes:caperenfes:cau^ renfes;colarnici:bilitani:concordienfes:8£ bocoridnteraufenfesdatienfes: mirobrigenfes: qui celtici cognominanrurtmedubrigenfes qui plumbariircocelenfes dancienfes: curduli qui barduli:& tapori.Lufitaniam cumailuria 8i galecia patere longitudine.xl.mil.paf. La titudine.d.xxxyi.mil.Agrippa prodidit omnes autem hifpani* a duobus pyrenei promon torus per maria tocius or* circuitu.xxxix.mil.xii.colligere exiftimantur ab aliis.xxvi.mil. Exaduerfo celtiberi* complures funt inful* caffiterides did* a gr*cis a fertilitace plum bi.&eregione arrotrebarum promontorio deorum fex;quas aliqui fortunatasappei aue<* re.ln ipfo uerocapite mox betic*ab oftio freti paffus.lxxv.mil.gadis longa 8C (uc poliby * us fcripfit)xii.mil.lata.iii.mil.paf-abeft a continente.proxima parte minus pedes.d.cc.Rels qua plus.vii.mil.ipfiusfpatiuin.xv.mil.paf.eft.Habetoppidum ciuium romanorum q. ap* pellaturauguftanaurbsiulia:Gaditaniabeo latere quo hifpaniam fpedat palTibus fere. c.Alterainrulaeftinlongum.cc.mil.paf.xl.mil.lata.fnquaprius oppidum gadium fuit. Vocatur abEphoro 8C pbyllide erythrea aTim*o,& Syleo ophrodifias:ab idigenis lunon* nis.Maiorem Tim*us potinufam a puteis uocitatam ait.Nolhi tarteron appellat;qua pee ni appellarunt gadiritam.p*onica diruta punica lingua feptem fignificante.Ery threa as daeftquoniam tyriiaborigineeorumortiab erythreomariferebantur.ln hac Geriones habitaire a quibuCdam exiftimantunquorum armenta Hercules abduxerit.Sunt qui alii die eam:6i contra lufitaniam arbitrarentuneodecg nomine quondam ibi appellant. Vniuerf*europ*menfura. Ca. XXIII. Erado ambitu europ* reddenda confumatio efl.-ne quid in expedito non fit no* fcere uolentibus .Longitudinem eius Artemidorus atque Ifidorus a tanai ufcg gades. Ixxxiiii. mil.xiiii paflfuum prodiderunt .pdybiuslatitudinemeurop* ab italia ad oceanum fcribit xi. Mil. I. efte etiam turn incompcrta ntagnitudine buius.Eft autem ipfius itali* (ut diximus) .xii.mil.xx. ad alpes. Vnde lugdunum ad portum mo rinorum britannicum-. qua uidetur menfuram agere Polybius .xiii.mil .xviii.Sedcer^ tior menfura ac Iongior ad occafum folis *ftiui oftiumque rheni per caflra legionu t ermani* ab iifdem dirigitur alpibus.xii.mil.xliii.palT.nine deindeafricaatque afia icentur. CAII pLlNH SECVNDI NATVRALIS HFSTORIAE LIBER. Afnc* Defcriptio. V. d iiii LIBER* Erica graxi Iibyam appellauere qua mare ante cam libycu kfpies ^gipto H finitur.Nec alia pars terraru paucioresrecipit fmuslonge ab occidente Iitcoru obliquo fpatio-Populorum eius oppidoruqp nomina uel maxime funt ineffabiliapr^terq ipforu Iinguis & alias cadella ferme Ihabitant. Mauritania. Ca. J, Rincipio terraru mauritanfze appellatur ufqj ad.CCzefareGerimnicifi* liu regna.Seuitia eius in duas diuifa edpuintias.promontoriu occai ex ftimu ampelufia noiatur a grzecis.Oppida fuere liffa;cotte:ultra colunas Herculis nfic c tingi quondaab Anteo-conditmpoftea a Claudio Casfare cu colonia fa * ceret appeliatu traduaa iulia. Abed a belone oppido beticzn pxlo traie&u.xxx.m.p.Ab eo jtxv.m.i ora oceani colonia Auguftiiulia coftatia:zubil regu ditioi exepta:&. iura i betica petere iuda;&: ab eo.xxxii.m.p.coloia a Claudio Casfare fada Iixosmel fabulofiilimeab an tigs narrataJbi regia Antei;certameq? cu Hercules efpidu borti.Affudit aut buic azdua iiu emari flexuafomeatu:! quodracoiscudodizeidarfuiflenuckerpretan^Ampledit \ tra fe ifula:qua fold e.uicio tractu aligto excelfiores no tame zftus man's fundat, Extat in ea 8£ ara Herculis:nec peer oleaftros aliud ex narrato illo aurifero nemore.Minus pfedo miretur protetofa grsecize mcdacia de iis ade amne lixo,pdita:q cogitet nodros nup pauio minusmoilrifica qda de iifde tradidifTe.Przeualida hac urbemaioreqp carthagine magna. prseterea ex aduerfo eius fita & ppe fmefo tradu. Abrigi quoqp alia Cornelius Nepos au dacidime credit ab lixo.xim.p.ln mediteraneo altera Augudi colonia e babbaduliacape/ ftrisappellata.Et tertiapanafa.ixxv.m.ualcria cognofata Ab ea.xxxv.m.p.uolubile oppi du|tacude a mari utrocp didas:&: i ora a lixo.l.m.amms fubub 9 pter banafacolonia deflues &i magnificus&nauigabiiis,Abea totidemilibuspailuu oppiaufalaciufdenominis flu* uio ipofitu.-iafolitudinibus uicinuielepbatorucp gregibus ffedu.Multo tamemagis au* tololu gete p g iter e ad mote africze uel fabulofiflimu atla'te.E mediis buc barenis i cadu at toll pdiderut:afperu:ftjualete qua uergat ad littora oceani :cuicognome fpofuit.Eunde opacu nemorofucp &L Icatrebrisfotiu figliu q fpedat africa frudib 7 oi’um generu fpoteita fubnafeetibus utnungfatietasuoluptatibusdefit.lncola^neminelterdiuccrnbfilereoia baud alio g folitudinu horrore;fubire tacita religione animos ppiusaccedetimpcerq? hor tore elati flip nudila atqj \ uicinia lunaris circuli.Eudeqj nodib 9 micare crebris igmVzegy panufatyroruq? kifriuiadmpjeri tibiaru acfiftulzecatu tympanorucp &cymbaloru fonitu ftrepere.Hzeccelebrati audores pdidere pter Herculi 5i pfeo laborata ibnfpatiu ad cu in snenfumincertuq?.Fuere SiHannoniscarthaginenfuimduciscometarii punicis rebus flo rentiffimis explorare ambitum africa iufluquefecuti plericp e giaecis noftrifep. Et alia que dam fabulofa:& urbes multas ab eo conditasibi prodiaere:quarum nec memoria ulla nec uedigium extat-Scipione Aemilianores in africa gerentepolybius annaliumconditor ab eo accepta dadefcrutandi illius orbis gratia circunuc&uspiodiditamonte eo ad occafu uerfus faltus plenos feris:quas generat africa:ad flumem anatin.cccclxxxv.mil.paiT.ab'eo lixum.ccv.mil.palT-Agripa lixiini a gaditano fi'eto.cxii.mil.pafT.abeiTe.lnde finum qui uo cetur faguti-Oppidumin promontorio mulelacha.FJumina fububam 6i falat.portum ru* bis a lixo.cccxiii.mil-paff.Inde promotorium folis.-portum rifardir,Getulos:autoteies: flu tnecofenunmgcntciij felatitos5imafatos:flumemafatat:flumedarat:l quococrodilos gi gni Deinde fmu.d.cxvi.mil.p.lncludimontesbarce promontorio excurrete in occcafum quod appellatur furrentiu.podea flumepaifum.ultraquodstiopasperoros:quoru a ten* go porufios.Iisiungi mediteranecs hetilosdaras:at in orazethiopas aaratitas.flume bam t botu cocrodilisSibippopotamis refertu.Abeo montes ppetuos ufc^ ad eum queeonoche ma dicemus.Indead promotoriu hefperu nauigatioe dieru ac nodium-x.In medio eo fpa tio atlantem locauit:a czeteris omnibus in extremis mauritante proditum. Romana arma' pfimum Claudio principe in mauritania bellauereptolameu rege a C. Czefareinterem ^ ptum ulcifcente liberto Aedoneuefugientibufc^ barbaris uentu condat ad monte atlan^j ta.Nec folu cofulatu pfuncris atq; e fenatu ducibus g rum res gedere:fed equitibus quocp romanis qui ex eo pr^fuercubi adatom pcnerraile gloria fuit.Quincp fut(ut diximus) ro manze colonic in ea prouintiaipuiuqj fam^ uideri poted.Sed id plerumqi fallacidimo ex perimento dcprehenditur:quia dignitare in dagare uera pigear.ignoranti 2 e pudore menri V. ri no piget.haud alio fidei proniore lapfmqubi falfje rei gram's au&or exiftit.Et eg uidem minusmiror incopertaquatda efleequeftris ordinis uiris.la uero 6C cfenatu no aiiudein/ trancibus q caufa iuxumse: cuius efticaciflfima ius fen tit atcp maxima cu ebon' citroqp lik ueexquiratunoesfcopuligetulimuricibusacpuipun's.Indigensetfitradut inoia abfala cl.mil.paffuu flume afana marino hauftu: fed portu fpe&abile.mox amnc que uocat fu ut« Ab eoad dirin(hoc em atlatinome eflb eoru lingua coueniDcc.mii.paf.interueniete fiumi ne cui nome eft uior.Ibi fama exiftere circa ueftigia habitati quoda foil uinearu palmeto rutgreliquias.Suetonius paulinus que cofule uidinius primus romanoru ducu trafgreC- fus quoqs atlacaaliquot miliu fpatio pdidit de excelfitateqdc eius quaz cseteri.lmas radi> ces defis altifqj repletas filuisincognito genere arbormjpceritate enodi nirorbfrodes cii/ preiTis fimiles prater grauitate odoris tenui eas obduci lanugine: qbus addita arte poifc quales bobicse ueftes cofici.Vcrtice altis etia seftate opiri niuibus.Decumis fe eo puenifle caftris;6i ultra ad fluuiu q niger uocat per folitudines nigri pulueris eminetib^inrerdu ue lut exufh's cautib 9 loca inhabitabilia feruore quanq hyberno tpeexpertus. Qui,pximos l habitet ei faltus rcfeitos elefatoru feraruqj &C ferpetiu or genere canarios appellari. Quip pe uidu eiusalalis pmifcuu iis cfle:& diuidua feraru uifcera.Iu&a astbiopu gentern quos perorros uocat fatis coftat.Iuba ptolemei pater qpmus utriqj maritaniat iperauit fiuqicj& claritate men^orabilior etia q regno fuofimilia prodidit de atlante;prazterq? gigni ibi her ba euphorbia noie ab inuetore medico appellata.Cuius ladeu fuccu miris laudibus cele* brat in claritate uifus. contra ferpentes Si uenera oxa priuatitn didato uolumine. Et fatis fuperqj deadance. Tingitaniaprouincia. Ca. II. Hgitaniseprouintise logitudo.dxx.mil. paf. eft SC gesin ea quoda pcipua mauro* runamnde nome puintise:quos pleriqj maurufios dtxerut.Attenuata bellis ad pail cas reditfamilias.proxima llli maflefvloru fuerat:fed fimilimodo extinda eft.Ge** culse nuc tenet getesibamuratimultocjj ualiditTimi autololes.Et boru pars quoda nefimi q auulfi iis ppria fecere gente uerfi ad aethiopas.Ipfa prouincia ab oriete motofa fert elepha eos .In abila quoqj mote 6 C quos fepte fratres a fimili altitudine appellant freto Tminenti iudisabile.ab iis ora iterni mari:.Flume tamudanauigabile quoda SC oppidu. FJume laud & ipfu nauigioru capax-Rufardir oppidu & portus maluana flumi 9 nauigabilis figa. oppi du ex a'duerfo maluana in hifpania fitu Sypharis regia alterius ia mauritaniaj. Naq? diu re gi!s noia optinueremt bogudiana app-llaretfextima.Iteqj Bochi qux nuc csefariefis.Ab ea portus magnusharpatio appellat 9 cimuro.oppidu. Amnis mulucha Bothi lmflefylorucji ftnis.Quizacenitana pegrinoru oppidu.Arfennaria Iatinoru tna mil.paftuum a mari.Car/ cena colania Auguftidegiofecunda.lte co oniaeiufdc dedudachoree ptoria gunugii.p moncoriu Apollinis.Oppiduqj ei celcberrimu casfarea antea uocitatu iol iube regia a Di uo Claudio colonise xure donata eiufde luffu dedudis uetetanis. Oppidu nouum dC latio datu tipafadteep a Vefpafiano impatore eodem munere donatu icoiio. Colonia Auguft* rulguniseRufguriuciuitate honoratua Claudio Ruzafuscolonia Augufti.Saldecolo** niaeiufdem.-gigilioppidu.Tuca lpofitumari&fluminiampfagg.lntus colonia augufta qux itefucca:barite:tubi:fubcu.Ciuitates tirinicutigause.Fluminaifarges: genfnabades: fardana:lauerna:bargenfina:turebi:flumeufariesnauigabile.flumeampfagaabefta csefa^ xea.ccxxxiii.mil.paf.utriufcj mauritani^longitudo.d.ccc.mil.paf.xxxix.mil.Latitudo.cc^ cc.lxvii.njil.pafluunt. Numidia. Ca. Ill# B ampfaga numida eft Mafinift!e clara noie metagonitis terra a grsecis appellata; a Nimidcueronomadesapermutadispapilionibusmapaliafuahoceftdomus palu ftris cicuferetes.OppidaculIurus:ichadse;ab eaad.xlyiii.mil. paf. in mediterraneo colonia cirtha fitianoru cognomine Si alia intus ficcadiberuq? oppidu bullaregia.Et I ora tacatua hippo regiusflume armua.Oppidu trabacha ciuiu ro. Tufca fluuiusnumidice nis.nec prSEtermarmorisnumidiciferaru^prouentuthaliudinfignse. Africa. Ca. fill. Tufca zeugitana regio qusepprise uocce' africa eft.Tria prorootoria: candidum a niox Apollonis aduerfum fatdinias: Mercurii aduerfum ficife in altu procurretia duos efficiut finus hipponefem pximuab oppidorquod hipponem dirutu uocant LIBER* dsarrbiduagrXcisdi&uppteraquaru irrigua. Cui fmitimu theudalfs immuneoppidunj longius a littore.Dein promontoriu Apollinis di in altero finu utica ciuiu romanoru Ca thonis morte nobilis:flumem bagradaXocus caftra cornelia.colonia cartbago: magnsein ueftigiis carchaginis colonia maxuIIa:Oppida carphmifua, Et liberu cl up t’a in ptomonto rio Mercurii-ltemliberacurcubifne.Mox africaz ipfius alia diftin&io.Libyphoznices uo#> cantur qui bizantiu incoluntJtaappellatur regio.ccl.milpaf.per circuitum fertilitaris exi tni£ cum centefima fruge agricolis fcenus reddete terra.Hic oppida hbere leptis adrumc tum:rufpina:rapfus.!noe thena:fabrata concingens fyrtin minore.ad qua numidie Si afri caz ab ampfaga Idgitudo.d.lxxx.mil.paf.Latirudo qua cognitu eft.ccmil.Ea pars qua afri/ camappeiiauimus diuiditurin duasprouintiasmeterem&noua difcrecas fofla. Inrer afri canum fequentcm Si reges thcnas ufq? produ&a.quod oppidu a carthagine abeft.ccxvii. mil.paf.Tertius finus diuiditur in geminos duaru fyrtiu uadofo ac reciproco mari. Difr/ rhoos ad pxima quse minor eft a carthagine.ccc.mil.paf.ur polybius tradit.lpfamcetu mil. paf.additu.ccc.mil.ambitu.Et terra haze aute fyderu obferuatione nobilis.Ad earn per de* ferta harem's perq? ferpetes iter eft’Excipiut faltus jrepleti feraru niultitudine:# introrfus elephatoru folitudinesmiox deferta uafta. Vtrinq? garamates ab augylis dietu.xii. itinere diCuntesSuper iifos fuere gens pfyli:fuper quos lacus Iycomedis defertis circudatus.au gylz i pfi medio fere fpatio locantur abaztphiopia quasad occidete uergit di a regioe qua: duas fyrtes interiacetpari utrinqj in reruallo. fed iittore inter duas fyrtes ducetoru qnqua gintamil.paf.Ibiciuitas oenfis.Cyniphis fluuiusacregio.Oppida neapolis taphra: abro/ thonudeptis altera qu£ cognominatur magna.Syrtis niaior circuitu.cxxv.mil. pafluu. adi ru autem.cccxiii.mil.lnde accolitgenscifipaduJn intimo finu fuit oralotbophagomquos quidam alachroas dixere adphilenoru aras.-exharena funt eaz. Abiisnon procul a conti* nente palus uafta ad annem tritonem.nomeqj ab eo accepinpalanrias appellata a Callima cho:& citra minore fyrtim site dida:a multis uero inter duas fyrees. Promocorium quod tnaiore includit buriu appellatur:ultra cyrenaica prouincia. Ad bunc fmeafric a a fluuio ampfaga populos.xxvi.habet qui romano parent iftiperio.In iis colonias fex prater im fu pradi&as pthinatti tuburbin*Oppida ciuiu romanoru.xy.ex quibus in mediterraneo dice aa abfuritanu;abutufenfaz:ab oriente canophicthchimanenfe.-rhimituefe; tumiCdicCe. cur bubienfe:tybiburmenfe:tibigenfe.Vcitana duo maius di min us. uagenfe: oppidu latinum unum uzzalitanu-Oppidu ftipendiariu unu.Caftris corneliis oppida libera triginta:cx q/ bus dicenda intusacolitanum:achantanum:am'nenfe:abziritanu:canopitanum: m elizita/ num mararenfe:lalaphiranum:tufdritanum:diricenfe:tiphicefe:tunifenfe: fcoedenfc:ta* gafenfe.-figenfe ulufuburicanum;uagienfe:aliud figenge: zianienfe, Ex reliquo numero non ciuitates tm:fed plerseqp etiam nationes iure dici poffuntmt nattabudesrcafpitani: in * fulanufabarbaresmiaflilinuciues uamacures:ethini:mu(Timi:marcbubi: Si tota getulia ad fiumen nigrin:qui africamab sethiopia dirimit. Cyrene. Ca. V. Frenaica eade pentapolitana regio illuilratur Nammonis oracuIo:quod a cyrenis C abeft.ccccmil.paf.fontefoUs:pentapalis urbibus maxime quinqi berenic:arfinoe: ptolemaide apolloma.-ipfac^ cyrene.Berenice in fyrtis extimo cornu eft quondam uocata hefperiduni fupradi&arum uagantibusgrazciasfabulis.Necprocul ante oppidum ftuuius Ietbonducus facer: ubi hefperidum horti memorantur. Abeft a lepti.ccclxxxv.mil* paflf.Ab ea arfmoe theutyra uccitata.xliii.mil.pafT. Et deinde ptolcmais antiquo nomine barce.xxii.mil.paf.Mox.ccl.miLpromontorium phicus per creticum mareexcurrit diftes cccl.mil.paiT.a tsnaro laconicaz promontono. A creta uero ipfa.cxxv.mil. poft id cyrene a mari.xi.mil.paf. A phicunte apoIlonia.xxiiii.m.pali’.adcherdnefum.rxxxym.niil.paf.Vn* de cathabatinu.ccxvi.mil.palTuu accolut marmaridaz a pharedoni ferme regioe ad fyrtim ufqi maiorem porre&i.pofteos a craucxlefatiani.In ora fyrtisnafammones quos mefam*’ mones greci appellauere ab argumento locimedios inter harenas fitos. Cyrenaicus ager xv.mil.paftuum latitudine a Iittore arboribus fertilis babetur.lntuseodem fpatio frugi/ bustantum moxuigintimiI.paft , uumlatitudine:5d.ccl.mil.pafl'.Iongitudinelafen modo poftnafaminonashafbitae &macaz uiuunt.Vltraeos hamonienfcs.xi.dierumitincrea fyr#= fibus niaioribus ad occidente& ipfi quaqu^ uerfus harenis ci,rcundati;puteos tamebaud difficilesbinunj fere cubitoru inueniunt altitudine ibi reftagnantibusmauritaniae: aquis V. Domos fale e montibus fins excifo ceu lapidc coftruut. Abiis ad troglcdyfas hyberm cc* cafus piaga dieruquattuoriter:cu quibuscomertiu geme tantu qua caibunculuni uoca/ mus ex Ethiopia uedas. Inter uenit ad.folitudincs africas fupminore fyrtimdidas uerpha-* izania :ubi genre pbazanioru urbefqj alelcn &cillabafubegimus.Item cidamu e rcgionefa brace.Ab his mons longo fpatio in occafum ab ortu tendit: ater a noftris didus a natura adufto fimilisiaut fobs rcpercufuaccenfo.VItra eu deferta.Matelgasoppidu garamantu. Icemcp detris affufo fonte a medio die ad media nodem aquis feruentibus.tocidem horis ad tnediu diem rigentibus.CIariilimuqp oppidum garadamu caput garadamantu: omnia ermis romanis fuperata:& a Cornelio Baibotriuphatamniusornniu curru externo Si quu* sicium iure donato-Quippe gadibus nato ciuitas romana cu Balbo maioie patruo data eft Echocmiru fupradida oppida ab eo capta audores noftrosprodidiile, Ipfum in triupho praeter cydamu Si garadamu oium aliaru gentiu urbiucp numina ac funu acra d uxifle que ruerehoc ordine.Tabidiuoppidumiteris nationis gligemela oppidum. Bubeiunatio uel oppidum-Enipi natio.Thuben oppidu.Mons nomine niger.-nitibru rapfa oppida: difcera natio.detri oppidudume nathabuntnpfagu oppidu uauagi natio:boin oppidinpege oppi du;flume dafiban.Mox oppida cotinua baracu:buluba:a!afi:balfa:galla:maxalla: zizama. Mons gyrinn quo gen^as nafci titulus prodidit.Ad gramatasiter in explicabile adhut fu it latronibus gecis eius.puteos qui funt no alte fodiedi fr locopi noticia adfic harenis ope yientibus. proximo belio quod cum oeirbus romanigdfere aufpiciis V efpafiani imperato^ iis copendiu uias quattiduo dephefum eft.Hoc iter uocatur peer caput faxbfinis cyrenai' cus cathabathmos appellatur oppidu Si ualbs repete coucxa. Ad eum terminu cyrenaica africa a fyrti minore decies fexaginta mii.paf.in logitudinepatet.In latitudine qua cogni fumeft.d.cccpaiTuum. Lybia marsotis. Ca. VI. A qusfequitur regro mareotislibya appeliaf.-asgypto cotermfna. Tenet marmari ’ e des;adirmachid£:deinde mareotas.Menfura a catabathmo ad parctonium.lxxxvi. mii.paf.in eo tradu incus apis intereft nobilis religione^gyptiiocus. ab eo pareto niu.Ixri.mil.paflfuum.Inde alexandria.c.mil.pafluu.Latitudo.clxix.eft.Eratofthenesacyre ms alexandria terredri rtinere.d.xxv.mil.prodidit.Agrippa totius africas a mari atlantico cutriinferiors azgypto.Ixxxv.mil.patruu.longicudinepofuic.polybius & Eratofthenes di ligentiflfimeexiftimatiab oceano ad carthaginemagna.lxyi.mil. palT. Abea canopum niii proximum oftiu.xvi.mil.paiTuu.xxix.fecerunt.Iftdorus a tingi canopum.xxxy.xcix.niil.p. Artemidorusquadraginta minus qlfidorus. Ca. VI. Infule circa Africam 6i aduerfarum africse; Nfulas non ita multas compleduntur base maria. CiariiFima eft menix logitudine i xxxv.mil.paflf.latitudine.xxv.ab Eratoftbene iotophagites appellata.Oppida habet duo memgenab africaslatere:8£ altero toiaripfaa dextro fyrtis minoris promon^ Corio paflfibus.cc.fita ab ea.c-paiT.contra Ieilm cercina cum urbe eiufde nominis libera Ion dufa longa.W.mil.paf.Mox gauleegalata:cuius terra fcorpi cac.Dicuntur 8iin clupea emorucuius ex aduerfo coiTyriacuni oppido. At contra cartha^ ginis finum duas e gremio areas arze.Reuera autem fcopuli ueriusq infulas: inter ficiliam tnaxime Si fardiniam Audores funt Si has quodam habitatas fubfedifte. Interiori autem ambitu afric^e ad meridiem uerfustfuperqj getulos interuenientibus defercis primu om* nium libyi.-asgyptiudeinde leucse asthiopes habitant. Aethiopes. _ Ca. VIII. Vper cos asthiopu genres nigritas a quo dfdum eft flumine.Gymnetes pharufi eti f am oceanum attingentes;quos in mauritaniae fine diximus perorti. Ab iis omnib* uaftefolitudines orientem uerfusrufcp garamates: augy lafqi oi trogloditasmerifo* fimaopinionecoiuquidefertis africasduasastbiopiasfuperponunn&ante omnes Ho-* meriquibiparticos traditasthiopasad oriete occafucp uetfos/Nigrifiuuioeade natura <| nilorcalamu 81 papiru Si eafde gignie animates iifdeq; teporibus augefeit. Oritur inter ta«* teleoscEthiopasioecalicas.Horu oppidu mauin quida folitudinibu'. interpofuerunt.Atla^ easiuxt^eos: segipanas femiferos:6C blemnuas:6i gaphafantas:6i fatyros;^ himantopodas LIBER. Atlanres degeneres funt bumani ritus fi credimus.Na n eqj nominu ulloru inter eos ap / peilatio eft:& foie orienre occidenteq? dira imprecatione cotuccur: uc exitiale ipfis agnf/ qi.NeqJinfdnia, uifuntqualiareliquimortalcs.Trogloditasfpecus excauant.hsiilis do tmis uidus ferpctiu carnes:ftridoicj} no uox.adeo fermonis comercio carent. Garamantes rnatrimonioru cxortes pafttm eu foeminis degunt. Augyk tantu inferos colunt. Gapha* fauces nudnpradioruq; expertesexcerno cogregatur.Blemiis traduturcapata abefle: ore £i oculispedore affixis-Sacytispraster figuramnihil moris humani. Aegipanis qualis uul gopingitur forma-Himatopodes loripedes quidaimquibus ferpendo ingredi natura eft. pharufi quondam perfscomites fuiiTe dicuntur Herculisadhcfperidas tendentis, Nec de africa piuiaqimemorenturoccurrunt. DeAfia. Ca. IX. DnsretafiaquapcEerea canopico oftio ad poti oftiu Tiniofthenes.xxvi.xxxviii. a niil.paf.tradidit.Ab ore autepontiad os masons Eratofthenes.xv.xlv.mil.paf. Vni uerlam uerocu sgyptoad canain. Artemidorus &lfidorus.lxxxviii.d.cc.l.mil.p. Maria eius coplura ab accoiis traxere noia quare fimus indicabuntur.proxima a fries ko lie xgyptus introrfus ad mcridie recedes donee a tergo prastcdaturasthiopes.lnferioreni eiuspartenilus dextra leuaq? diuifus atnpiexu fuo decerminat canopico oftio ab africa: ah ai ia peiufiaco.clxx.mil.pafT.interuallo.Qua obcauiam inter infulas quida xgyprum re tulerenta fe fmdente nilo ut triquerra terre figura efficiat.Ideo multi grxcxliccerx uoca bulo delta appellaucre sgyptu-Menfura ab unitate aluei unde le primum findit in latexa ad canopicu oftiu.cxlvi.mii.ad pelufiacu.cciyi.mil.eft.Suma pars cotermina asthiopias the/ bais uocatur.Diuiditur in prasreduras oppidorum;quas nomos uocanombitemphaturi/ ten:apoilopoliten:hermotiten:tiniten.pb3nturiren:coptitcn:tentiriten.diopoliten:antipo liten.-aphrodipolitendycopoliten.Qusiuxtapelufiueft regionomos ba bet barbetice: bu barite: tbyetroitemtanite.Reliquaautearabicubamoniaeu tendetem ad Hamonis iouis oraculuofirincite:leontopolite:attibite:fynopolite:herniopolite:xoire:mendefiu:febcnni ten,fabaftiten:fefapolite:heliopolite:pfopiten:crnopolite:thermopoiite:brufophiten:om phiten:feiten:ptenethu:temphu:naucraticc:ueratite:meletite:gynopolite:meneiaire.Ale/ xandrias regione.Ice lybias mareotis:heracleopolices eft in infulala nili longa paftus.l.mil* in qua 5i oppidu Hercujis appellatu.Arfmoitas duo funt:bi 8i raephites ufqj ad fummu delta perueniut.Cui funt cotermini ex africa duo oeafitas.Qu idam ex iisaliqua nomina p mutat S£ fubflituutalios nomosmt heroopolitemcrocodilopolite. Inter arftnoite: autem ac mephite lacus fuit circuit u.ccl.mil.paf.aut ut Mutianus tradit.ccccl-mil. 6i altitudinis l.paf.manufadu a rege qui feceracmoeridis appellatus.Inde.lxxii.mil.paf.prope abeft me phis- quodam arx asgypti regu.inde ad Hamonis oraculum.xii.dierum intereft. Ad fciiTu ram ante nili quod appellauimus delta.xv.miLpaff.Nilus incetns ortus fontibusmt jpjde* ferta 8£ ordentia 8L imenfo longitudinis fpatioanibulans faitiaq? tantu inermi quasfitu co guitus fine bellis;qus ceteras ocs terras inuenere origine(utIuba rex potuir exquireretfri monte inferioris mauritanias no procuf oceano habetdacu protinus ftagnete; que uocant; hilidem.Ibi pifeesreperiuntur alabetas:coracini:fi'uri:crocodilusquocp.fndeobargumen turn hoccasiares ortus cteditutdniisquasmlialueo fpedantunhocqj lacu educantur: in hefeo dicatus ab eo fpedaribodie prsrerea obferuatu eft prout in mauritania niues hym brefue fatiauerinnita mlum mcrelcere cxhoclacu.Rurfus indignatur fluere per arenofa 8ifqualentia.Conditcp fe aliquot dierum itinere.Moxalio lacu maioie in casfarieftsmau ritanis gente mafefylu erumpit:& hominum cstus ueluti circufpicit iifdem anmialiu ar/ gunientis.lteru harenis receptus coditurrurfus.xx.dieru difertisad proximos sthiopas atm ubi iteru fenferit hominc profilit fonte(ut uerifimile eft)illo quem nigrm uocauere. Inde africa ab asebiopa diipefcens etia fi-no protinus populis-feris tamcn 51 beluis freques: filuaruqt opifex medios sthiopas fecatcognominatus aftapus:quod illarum gentium lin>* gua fignificat aqua e tenebris profluentemlnfulas ita innumeras fpargit quafdamc^ tain uafteniagnitudinis quanq rapida celeritate ut ratnen dierum quinqi curfunon breuiore tranfuolet.circaclariffimatnearummeroen aftaboresleuo alueo didus: hoc eft ramuS aqus ueniencis e tenebris. Dexcera uero aftufapestquod lacencis fignificationem adiicitj Nec ante nilus q fe totum aquis concordibus rurfus iunxit.Sic quo^ etia iinuni gyrifan«< tes nomiatus per aliquot milia Si in totu Hoitiero sgyptus:aliif | tricon.SubincLe infulis V. iftipa&us rotidein incitatus im'tamcntis.pbftremo inclufusttiotibus nec alibi torlentfor «edusaquis|>peratibusadiocu0E£biopu:quieatadupi uocacur:nouin'irno catarade leer occurfantes fcophlos no fluere Imenfo fragorecredit unfed ruere.poftea lenis Si con fra dis aquis domitaqj uiolentiaialioqmn 6i fpatio fefifus multis quis faucibus in zegyptu ma refe euomit.Certistamen diebus audumagnoper totamfpatiatuszegyprum feecundus innatac terraz.Caufas burns in crementi uarias prodidereded niaxime probabiles etefiam eo tempore ex aduerfo flantium repercuflu ultra in ora ado liiari.aut ibres azthiopize zefti bos iifaeni etefus nubiia illo ferentibus e reliquo orbe. Timeus madaematicus occukam protulit ran'onc.phiaIiam appeilari fontem eius mergiqj in cuniculos ipfum amne uapore anhelantem fumibuscautibus ubi conditur.Verufoleper eosdicsedminus fado extrahi ardon's ui:& fufpenfuni abundare:ac ne deuoretur abfcondiudq* euenire a cam's ortu per introitumfolisinleonecontraperpedicuiumfuntisfydereftante:cumSiineotradu ab^ fumantur umbne.plerifqs ediuerfo opinatis Iargiorem fluere ad feptemtrionc foie dike* dente:quodincancrosdeoneeucnit.ldeoqp tunc minus ficcari.Rurfus in capricornu St auftrinum polu uerfoforberi:& ob id partius fluere.Sed Timazo fiqut's extrahi pofie ere/ dac umbrarum defedus iis diebus Si locis line fine abefUncipit crefcere luna noua quze/ cunq? port folfh'tium eft fenfim modicccp cancru foie tranfeunterabundantiflime aute le ©nem.Et refidet iu uirgme n'fdem quibus accreuit modisin totum aute reuocatur infra ripas in iibramt tradit Herodotus centefiuio die.Cu crefcitregesaut przefedos nauigarE eo nefas iudicatumeft.Auduseiusperputeos menfuraz notis deprehendutur.iuftu kre* mentum eft cubitoru.xvi.Minoresaquazno oia rigant.Apliores detinent tardius recede-* do.Haz ferendi tempora abfumunt folo mandante.Ilie non dant fitiente, Vtruqj reputat prouintia in.xii-cubitisfamefentirdn.xiii.etianum exurit.Xiiii.cubitahilaritatem after uc xv.fecuritatem.xvi.delitias.Maximu incremetu ad hoc aeui fuitcubitoruiu.xviii.Claudio. principe.Minimuq? pharfa ico beliomeluti iiecemMagni prodigio quoda fiumine auer/ Cmte.Cu ftetere aquze opertis molibus admittutur.Vt quaeq? liberata eft terrarferitur. ide amnis unus ommu nullas expirat auras.Ditionkazgypti efie incipir a fine azthiopiaz fyene ita uocat'ifula.c.mil-paf.ambitu.in qua ceraflia’fut latere arabizeSi ex aduerfo ifule.iiii.pi/ le.d.c.miLpaf.SZ a nili fixura.unde appdlari dixitn 9 deka.Hoc fpatiu edidit Artemidorus: 6i in eo.ccl.oppida fuifte.luba.cccc.mii.paf.Ariftocreon ab elephantide ad maie.ee). milia paf.Elephantis infula infra nouiflinum cataradcm l cccc.mil.paf,& fupra fyenem.xW. milia feabitatur.Nauigationis zegyptiaz finis ab alexandria.d.Ixxxy.mil.palT.in tantu errauere fii prafcnpti.lbizethiopiczecouemuntnaues.Namqjeasplicatileshumeristranfferunt quota ens ad cataradas uentum eft.Aegyptus fuper czetera antiquitatis gloriam.xx.mil.urbium ibi Amaferegnante habitata przefert.Nunc quoq; multis etiam ignobilibus freques cele feratur tamen Apollinis:moxleucothe:&difpolismagna.Eademthebe:portarum.c.nobi lis:fama copiofo indicarum arabicaruq? mercium nilo proximum emporium. Mox uene<* ris oppidum:& iter um iouis ac tentyrisunfra quod abydus Menonis regia: Si Ofiris tem* plo indytum.vu.dietum itinere in lybiam remotum a flumine Deinde ptolemais Si pano polis ac Vereris iterum-Et in lybico lycon ubi montes finiunt thebaide. Ab iis oppida mer curii:alaballru canu:& fupradidu Herculis Deinde arfinoes Si iam dida memphis: inter qua Si arfinoitenr nemeon.In lybico turres quze piramides uocantur.Iabyrinthus in miri/ dislacunulloaddito ligno ex zedificatus:& oppidu erialon.Vnu przeterea incus 8C arabias conterminum claritatis magnx foil's oppidum. Alexandria. Ca. X. Ed iure laudetur in littore aegyptii mans alexandria a magno Alexandra condita C in africaz parte ab oftio canopico.xii.mil.paf.iuxta mareotim Iacu: qui lactis anrea arapotes noiabat.Metatus eft ea Dinocrates architedus pluribus modis memora bili ingenio.xv.mil.paf.laxitate inferta ad effigie maccdonkzechlamydis orbe gyrato lad niofam dextra leuaq? angulofo pcurfuu'a tu tamen quinta ficus parte regi dicata.Mareo^ tis lacusadmeridiana urbis parte euripo Si canopico oftio mittitur-exmediterraneo com mercio.lnfulas quoq; plures amplexus.xxx.mil, paflltraiedu.dc.ambitu uc tradir.Claudk us Czefar, Alii fchoenos in latitudmem patere.xl.faciunt fchocnuncp ftadia.xxx.Ita fieri lo gitudinis.cl.mil.pairuum:tancundem Klatitudj'nis.Sunt in honore Si intra decurfus nili LIBER. niulta oppida pracdpue qua: nomina dedere oftiisnoo ohtnibus.xi.enim reperiunttir: Cu* perq? quattuor quas ipfi ralfa ora appellant.Sed celebCrrim.s feproproximo alexandrite ca nopico:deinde bolbmno:febenia'co:phanitico mendefico:taniCQ:ulcimoq?pelufiaco.pj«e tereabutbos:pharbetos: leotopolis^tribishfidisoppidihbufiris’cynopolis.-aphroditosdais mucrarismndeoftium quidam naucraticum noniinanc:quod aiiiberacleoticum: canopi/ co cui.yi.nnl.paf.proximmij eft preferences: Arabia- Ca, XI. Ltra pelufiacu arabia eft ad rubrum marepertingcs 8i odorifcram illamac diuitcm u 8i beate cognoniine incIita.Hecabanu Si elbonitarum Si fcenitaru arabu uocatur fterilis precerq ubi fcyrie confinia attingit.nec nifi caftiomotenobilis. His arabes iunguntunab oriente cacleis:a meridie eedreis quidam:dein ambo nabatheis-Heroepoiri, ticus uocat alters lelanin'c 9 Anus rubrimarisin asgypcu uergentis.cl.mil.paft.interualio- Jnterduooppida teana 8iinnoftrom3rigaza.Agnppaapelufioarfinoerubri niarisoppi dum per deferta.cxxv*mil.paf.tradit tarn paruodiftatibitantarerum nature diuerfitas,. Syria paleftina phoenicis. Ca XII. Vxta ftria litus occnpac quod am terrarum maxima 8i pi uribus diftinfta noibus. i Name? paleftina uocabetur quacontingitarabas Si iudea:Si code: dein phcenice; Si qua rccedic incus damafcenamc magis etiam nu mendiana babylonia. Ec eadc mefopotamia inter euphraten Si tigrimquaqj tranfit taurum.-rophoene. Citra uero etiam comagene.Et ultra armemam adiabene.-aftyria ante dida. Et ubi ciliciam attingitantio/ chia.Longitudo eius inter ciliciam Si arabiam.ccccIxx.mil.paneft.Latitudo a leleutia pie* na ante oppidum in euphrate zeumam.d.uigintiquinqj mil.paiT. Qui fubtilius diuidunt circum euphraten fyriatn phaenicem uoiunt: Si eife oram maritimam fynx-.cuius pars fit adumea Si iudea;deindephaenicem deindefyriam.Id quod prasiacetmare totum phceni/ cum appellatur.Ipfa ges phcenicum in gloria magna litteraru inuctionis.-Si fyderu; nauafi umq?:ac belhcaru artiu.A pelufio caprite caftra:ca(tius mons.-delubru Jouis Caftii tumu/ lus magniPompeii tracine.Arabia finitur a pelufio.Ixv.mil.paf. Idumea fyriarpaIeftina:famaria:afcalum:azotus;ccefar2ea. Ca, XJJI. Ox idumaea incipit Si paleftina ab emerfu firboms lacus-.que quida.cl.mil.paf. cir* m cuitu tradidere.Herodotus caftio motiapphcuic.Nunc eft palus modica.Oppida rhino:colura-.6i incus raphacc;gaza:Si incus athedo:mons angaris. Regio per ora famaria oppidum afcalo hberummzotusdamnes dux. Altera intus ioppe phcenicum anti quior terrarum iriundatione ut ferunt(infidet colli praeiacente faxo: in quo uinculorum Andromadae ueftigia oftendunt.Colitur illic fabulofa ceto.indeapollonia ftratonis tur/ ris:eademcsefarea ab Herode rege condica.Nunc colonia pnma fiauia a Vefpafiano impe ratore.-deducfa. Finis paleftines.clxxxix.mil.pall.a cofinio arabiaj.Deinde phoenices.Intus autem famaria.Oppida neapolis quod antea marmortha dicebatur. Sebaftein monteal tio re gamala.Supra idumeam Si famariam. Iudtca:galilasa:bierico:hemmaus:Iydda:ioppe. Ca. X1W. Vdea longe lateqj funditur.Pars enim fyriae iunda galilxa uocatur. Arabia uero i 8i tegypto proxima parea afperis dilpfa montibus.-Si a cteteris iudeis iordane am* ne difcreta.Rehqua iudea diuiditur m toparchiasdecern quo dicemys ordle.Hie riconte palmetis confita:fontibus irrigua:emmau:Iydda.ioppica:acrabathena:6i zophank tied.: thamiticam:bethole:Si thephenemorine in qua fuere hierofolyma loge clariflima ur bium orienesmomen iude2:modo herodiumeum oppido illuftri ciufdem nominis. lordanis. Ca. XV, Ordanis amnis oritur efoniepeneaderqui cognomen dedit caefareae de qua dice/ i mus:amnis amcenus:8i quatinus locorum fituspatitur ambitiofus:accolifq 3 fepraz bens uelutinuitus:afphaltite lacuhi dirum natura petit.-a quo poftremo ebibitur aquafcplaudatas perdit peftilentibusmixtas.Ergo ubi prima coualliumfuit occafiou'n la* cum fe fundit:quemplures genefaram uocant.xvi.mil.pall.Iongitudinis.vi.mil. latitude nismmoenis circufepcus oppidis.ab orienteiuliadte5ihippo:a meridie:tharitie:quo Si no/ mine aiiqui etiam lacum appellant.ab occidente tiberiade aquis calidis falubri. Afphaltites. Ca. XVl. v. Sphalcires nihil piaster bitumfgignit; unde & nome.NuHu corpus animaliu reci* a pit.tauricamehq? fluitat.Indefama nihil in eo emergi.Longitudineexcedic.c.rm'K paflXatitudine maxima.xxvM'mpIet.Minima fex.profpiciteuab oriete arabia no* ntadum ameridieacharon:fecunda quondaarx iudeaeab ierofolymis.Eodeni latere eftca lidus fons medics falubritatis caliirhoe aquaru ploriam ipfo nomine prasferens. Gens heffenorum. Ca. XVIL B occidetali littore heflPeni.-quos fugitat ufqj quacp nocentes.Gens foie & in toto a crbe prster caeteras mira:fine ulla femina:omni uenere abdicata:finepecunia Co/ cia palmaru.In diem ex aequo coucnaru turba renafciturdoge frequctatibus quos uita feflos ad mores coru fortune fludibus agitat.Ita per feculoru milia(icredibile didu) gens sterna eftnn qua nemo nafcitur.Ta foecuda illis alioru uits penitetia eft. Infra hos egadda oppidu fuitfecunduabhierofolymis fertilitate palmetoruqj nemoribus. Nunc al teru buftu.Inde mafadacaftellum in rupe 6iipfum haudproculabafphaltite. Etbadenus iudeafft. Decapolis. Ca. XVIII. Vngitur e latere fyrie decapolitana regio numero oppidoru in qua no omnes eade i obferuant.plurimi tamcdaniafcu 8i opotu riguas amnechryforoa:fertile philadel phia raphanamia in arabia recedetia. Scytopolin antea nifa a Libero patre fepulta nutrice ibi feytis dedudis.Gaddara hicramiace prsfluente 8C ia didu hippodiu. pella aqs diuitem.galafameanata.Intercurrunt cinguntqi has urbes tetrarchiS:regnoru inftar fin/ gulaz:8£ in regnacontribuuntur:tracoitispaneas.In quaesfareacumfupradidofonte a* bila:area;antpeloefTa:gabs. _ Tyrus &fydon. Ca. XIX. Inc redeudu eft ad ora atq? phoenice.Fuit oppidu crocodilo.Eft flume neptoria ur h bi nudofum.Sigaminu promotoriuxarmelut^.Et in monte oppidu eode nomine quodam egbatana didu.Iuxta getta gebba.Riuuspagida flue belus.uitri fertile® harenasparuolittorimifcens.Ipfe 6£ paludecendeuia a raaicibus carmeli profluit. luxta eolonia Glaudii Csfaris ptolemais qus quodam ace.Oppidu ecdippa.Promontoriu albu Tyrus quodam infula prsalto mari feptingetis paflibus diuifa. Nuc uero Alexandri op* pugnatis operibus cotinens’Olim partu clara urbibus genitisdepti; utica:5£ ilia romani u per ii emulaterraru orbis auida carthagine:etia gadibus extra orbe conditis. Nuc ois eius nobilitas coclylio atqs purpura coftat.Circuitus.xix.mil.pafl’.eft.Intra paletyro incfufa.op pidumipfum.xxii.ftadia optinet.Inde ide ac farepta 3£ ornithon oppida. Et fidon artifex uitri.thebaruq} boetiaru parens. Monslibanus. Ca. XX* Tergo eius mons libanus orfus cenru quinquaginta ftadiis zymira ufcp porrigit a quas coelefyria cognominatur.Huic par interiacente ualle monsaduerfus anteliba nus obtenditur quodam muro coiundus.poft eu introrfus decapolitana regio e. prsdideq^cueatetrarchisK paleftinestotalaxitas.Atinoranuefubieda libano fiuuius nagoras bericus colonia qusfcelixiuliaappellatur.Leontosoppidu.-flumelycos-* patebi* b!os:flumen adonis.Oppida biblos:botris:fycada:trieris:calamos:tripolis quodam.Tyri & fidonii 8i araradii optinet orthoeleuteros flume.Oppida zymira:marathos: cotraqj arara dos feptem ftadioru oppidu:8£ infuladucetispaflibusea continente diftans. Regio i qua fupradidi definunt motes.Et interiacentibus capis bargilus mons incipit. Hie rurfus fy* riadefinentepboenice«Oppidacarnebala:neapaltos:Gabala prom ontoriumin quo laedi «ealibera:diopoIis:heraclea:caradrus:pofidium. Siria Anthiochia. t Ca. XXf. Efnde promontorium fyrieanriochens. Intus ipfa anthiochia libera:epidaphneis cognominata oronte amne diuiditur.In promontorio autem feleucia libera picria appellata. Caflfius mons. Ca. XXlf. Vper earn mons eode quo alius nomine cafli'us.Cuius excelfa altitudo quarta ui/ •f gifia orientc per tenebras foie afpicit breui circunadu corporis die ncdccp pariter oftedens. Ambitus ad cacumine.xix.mil.paf.eft altitudo per cfircdu.iiii. At in ora amnisorontesjnatus inter libanu 8£ antdibanu iuxta heliopolim.Oppidn rhofes. 8£ a ter* go ports qua: fyrias appellancur inter uallorhoflorummontium 8£ tauri.In ora oppidum myriandros.Mons amanus.In quo oppidum bo’mite.ipfe ab fyris ciliciam feparat. Ccelefyria. Ca- XXIII- 11 LIBER, Vhc interiors dicantur.Coclehabec apatneam marfiaamne diuifam. Anazerinoru tetracbia babicemrqux alio nomine hierapolis uocatur.Syris uero niagogibi pro* digiofe. Atargatis gtxcis hoc decreto dicta colicur chalciden cognominata a dira bdlu;unde regio chaicidene ferriliffima iyrix.Et inde cyrrefticaurneazates.- gindare nos gabenos tetrachias duas qua; granii comatita; uocantur.Heimifeno$:hylatas:itureorug£ tenufii qui ex iis betemi uocatur.Mariaminitanos.Tetrarchia qua; mamifea appellat.para difum:pcgnas:peneleniras:fdeucia:pr^ter lam di&asduasiqua; ad euphraten: & quae ad amellu uocantur.Tradicenfes.Reliqua aute fyria habet exceptisqua;cueuphrate dicenc arbethuftos.-beroenefos:epiphanenfes:ad orientc laodicenos;qui ad Ifbanfi cognominan/ turdeucadios larifleos:prater tetrarchias in regna defcriptas barbaris npminib 9 decern & feptem. Euphrates. Ca. XX1I1I. T de euphrate hoc in loco dixifle aptiflimu fuerit.Oritur in prsefadura armema; e maioris caranitide.Vc prodidere ex iis qui proxime uideruut Domitius Corbulo in monte aga.LiciniusMucianusfubradicibusmontisque capote appellant :fu/ pra cymira.xii.mil.paf,initio pyxirates nominacus.Fluit derzenen prfmumiox anexia arme nix rcgiones a cappadocia excludes,Dafcufa abella zimara.lxxxv.mil.palT. inde nauigat paftona quinquaginta mil.paf.Melitenen cappadoci£.xxvii.mii.paft.Elegeam armcnie.x. mii.palt.acceptisHumimbuslyco:arfania:arfano:Apud eligeamoccurrirei taurus mons. Nec refiftit qq.xii.mil.palT.iatitudine perforata pramalens omnia uocant irrumpentem. Mox ubicorn u perfregit euphraten. Viera guoqi faxclum ac uiolentum arabiam.lnde le uamerorum dnftam regionem tricena menfnra dexcraqj comagenem difterminat. Pontis ramen etiam ubi tauru expugnat patiens.Apudclaudiopolim cappadocisccurfum ad oc/ cafum foil's agit.Pn'mo huncilli impugnatuscurfum taurus aufert: uittufcg & abfeiflus fibimet alio modo uincic.-ac fraftum expeilit in meridiem.Ita nature dimicacio ilia ^quaf hoc eunte quo uulcdflo prohibete ire qua uelit. A cataradtis iteru nauigatur quadragiuta tttjH.paf.indecomagenesapudfamofata. Arabiaprxter fupradida habet oppida edefam: qua; quodam antiochia dicebatur:ca!lirhoen a fonte nominata:caras clade Crafli nobiles Iungicur prsefe&ura mefopotamia; origincm a fytis trades in qua ante mufia & incepho rium oppida.Mox arabes qui rhetaui uocantur.Horum caput fyngara. A famofatis aute latere fyria;martias amnis influit.Gingla comagenem finit.Merorumciuitas incipit.Op# pida alluuntur epiphania 8i antiochia:qua;ad euphraten uocantur.ltem zeugma.lxxii.m. paifuum a famofatis tranficu euphrari: nobilis.Exaduerfo apamea Seleucus.ldem utriuf cp condito ponte iunxerat.Qui coherent mefopotamia; rhoali uocautur.At in fyria oppi da eurcpumtspfacum quodam nunc aphipolis.Arabes fhoenitse.ita feruntur ufcg ura lo^s cunnin quo conuerfus ad orientem relinquit firie palmirenas folitudines quasufcp ad pe* tram urban 6i regionem arabise foelicis appellate pertinent. Palmiras. Ca. XXV. Almira urbs nobilis fitu diuitiis foli & aquis amaenismafto undiqi anibitu harenis p includit agtostac uelut terris exempts a reru natura priuata forte inter d uo impc ria fumma romanoru parthotuq?.Etprima in difeordia cuius Temper umnqs cura Abeft a celeutia parthoruc^ uocatur ad trigin quingentis trigintafepte mil.paf. A proxiV mo uero fyri^littore ducentis quiquagintaduobus mil.Ec a damafeo uigintifepte mil.p. Hierapolis. Ca. XXVf. Ropius infra palmira; folitudines ftellendena regio eft. dichep iam hierapolis ac p beroea & chalcis,Vltra palmira quoq 3 ex folitudinibus iis aliquitoptinetemefa re melanudimidio propior petr£ | damafcus.Arura huic proximaefbphilifcumop* piduni parthorum ad euphrate: ab eo fcleutia dierum dece nauigatkcrotidtqi fere baby fone.Scindi£ euphrates a zeumate.lxxxiiii.mil-paf.circa uicu malTicen.Et parte leua iu me fopotamiam uaditper ipfam fcleuciaimcircaq? earn prxfluenti infufus tigri. Dexteriore autenialueo babylone quodamcaldeae caputpetfemediaq? permeans.Item qua orrin uo caimdiftrahitur in paluaes.lncrefcicaitte dl ipfe nili modo ftatis diebus paulum differens ac mefopotamiam inundat foie obtinenre uiscfimam parte cancri.Minui incipit in uirgi* ne 6 i leone tranfgreiTo.ln totum uero remeat in.xxix.parte uirginis. Cilicia 6C adiun&e gentes.paniphilia:ifauria:homanadum:pifidia: Iycao V. niataurusmons.Iycia. Ca. ' XX VII. Ed redeamus ad oram fyrias cui proxima eft rilicfa.FIumen dfaphanes: hions cro f codilusparteamani montis-Flumina andracus.-pynarusdycusri’inusiflkus. Op * pidum iffosudem alexandria.Fiumen chlorus.-oppidum aege liberumamnis pyra# njus;port 2 s ciiiciaetoppida nialios:magirfos:& intus tbarfos.Campi alei.-oppida cafiiponis: niopfos liberum pyramoimpofitum:thynos:zephyrium:facile.Amnesfaros:cygnus: tbar fura iiberam urbem procul a mari fecans.Religio celendiritis cuntoppido.Locus nymphe mwfoloe cilicisemunc pompeiopolis.Adara cybira:pynare:pedahe:haies:arfinoe:tabe:do # rion,luxtaq 3 mare coricos:eodem nomine oppidum &portus & fpecus.Mox fiumen call cadnus.promoncorium farpedon-horrida horme-Mili promontorium & oppidum Vene risaquo proxime Cyprus infula.Sed8£ in continence oppida myanda:anemurium:corace# fiumifinifqj antiguusciliciasimelas amnis.Intus autem aicendi anazcrbinuqui nunc casfa raguftani:caibbala:epiphania qua: antea eniandos.-eleufaucomum.Selcucia fupra amnen calicadnum tracheotis cognomine a mari relata.-ubi uocabatur hormia.prseterea intusflu minaliparis.-bombos.'paradifius.Mons imbarus.Cihcige pampbiliam oninesiunxere ne/ gleda genre ifauriuca .Oppida eius intus ifaurca: clybanuS: lalafrs fluuius decurrit.Hic autemadmareanemurikregione fupradida .Simili modo omnibus qui eadem compo fuere ignoraca eft contermina illigenshomanaduni: quorum intus oppidumbomana. Cetera cafldla.xliiii.interafperas conualles latent Infidenc uerticem pifidise quondam folymi appellatuquorum colonia cadareaieadem antiochia.Oppida oroda :a galefos.Hos icludit lycaonia in afiaticam iurifdidionem ucrfa:cum quaconueniunt philomelifenfes: tymbriani deucolithi-peltheni: tyrienfes .Datur 6i tetrarchia ex lycaonia qua partcgala# tm concermina eft ciuitarum.xiiii.urbeceleberrima iconio-Ipfiuslycaontecelebratur the bafa in tauroud.ea in confmiogalacia: atq: cappadocfe. A latere autem eius fuper pamphi Lain ueniunt thracumfobolesnylise,Quorum aricanda oppidum.-pamphilia ace mofopia appeljata.Mare pamphilium cilicio iungitur.Oppida eius fyd*:6i in monte afpendums piantaniftum perga.promontorium leucolla.Mons fatdenufusiamnis eurimedon iuxta afqendum fiuens caradesuuxta quemlyrne(us& oibia.Vltima^ eius one pbafelis.-iundul ei mare lyciuegenfi^ lycra: unde uaftus fimos. Taurus mbs ab eois ueniens littoribus che tidonio promontorio diftcrminatur,lmmenfusipfe:&: innumerarum gentium arbitende# xtro latere feptentrion alismbi primum ab indico mari exurgitdeuo meridianus:8£occa# fumtendens:mediamcpdiftrahens afiam nifi opprimenti terras occurrerent maria .Refilic ergo ad feptemtriones^flexufq} immenfumiter quseritruelut de induftria rerum natura fubide3equoraopponente:hincpboenicuni:hincponticum:illinc cafpium &hyrcanum:co traqi moeotium lacum torquetur.Itacp coilifus inter bare clauftra;5£ tamen uidtor fiexuo# fuseuadicufqueadcognitaripheorummontium iuga numerous nominibus: Si nouia quocuncj} incedit in (ignis.imaus prima parte diclusmiox edigis*.paropanifus:circius:cam bades:pharphariades choatras:oreges:oroandes.nyphates:taurus-Atq? ubi fe quoqj exu# perat caucafusmbi braebia emittit fubinde tentanti maria fimi!tsfarpedon:coracefius:gac gusuterumq? taurus etiam ubi dehi(c£c:£ec^ pcpulis apperit:portarum tamen nomine uni# tare fibi uendicans.-qu^ alibi armenicas:alibi cafpik: alibi cilirix uocantur.Quinetia confra dus effugiens quoep maria piurimis fe gentium nominibus hinc &L iliinc implet:& a dex # tr3hyrcanuscafpius:aleuap3riedrusmofchius:ama2oi3icus:coraxicus.fcythicusappdla# tus.In uniuerfum uero gra:ce ceraunius.In libra igitur a promontorio eius oppidum fe# mena:tnons chimera nodibus flagrans:epheftiumciuitas:& ipfa fepe flagrantibus iugis. Oppidum olympus ibi fuionunc funt montana gage corydaiia rhodiopolisduxta marc Ii mira cum amne;in quem aricandus influit:& mons maficitus:andria ciuitas mira; oppida aperie S£ antipdlos:qu32 quondam habetfus atep in recdTu pellus.Deinde phyrra. Itemcp xantusa mari.xv.mil.paf.flumen eodem nomine.Deinde pataraiquiS prius pataros: & in monte fydinia.promontoriumgragus.Vlrra par finusprioribus.lbi pyrama:$in quse ly # ciam finit termcfus.Lycia quondam fepeuaginta oppida habuitmunc triginrafex • Ex his celeberrima praster fupradida canas.-candima-* ubi laudatur oenium nemus.pedalia coma prsfluefite.Edefa cyane:afcandialis:amelas:nofcopium:troa:telendus.Comprebendit &. i LIBER. mediterraneis cabaliaimcuiustres urbes:ocmanda:balbura.bubona Telmero . Afiaticum mare fiue carpatium:& quzeproprie uocatur afia in duas earn partes Agrippa diuifit.Vna inclufit ab oricntepbrygia & Iycaonia:ab occidenteagaso mari.-a meridie zegiptio:a fepte trione paphlagonia.H uius longitudinem.cccdxxmiii.pa(T.Latitudinem.ccc.mil.fecit. Al teram determinauitaborientearmeniaminore.Aboccidentephrygia lycaoniapamphy lia. A feptemtrione prouintia pontica, A meridie mari pamjphylio.Longa.d.lxxv.mil.paiT. Lata.cccxxv.mi .In proxima ora caria eft: mox ionia. Vlrra earn zeolis: media doride. Circunfunditui mari utroq? latere ambiente.In ea prcmontorium pedalium.Amnisglau eus deferens temedum.Oppidum dedalacyria fugitiuorum.Flumenaxomoppidu calida. Indus fluuius. Ca. XXVIII. Mnis nidus cybiratarum iugisortusrecipit.Ix.perennesfiuuiostorretes uero am a pliuscentum.Oppidumcaunosiiberutmdeinpyrnos.portuscreflaaquorhodus infula paf.xx.mil.Lacus lorima.Oppida thyfanufa:paridion:larimna Sinus tyim nias.promotoriumapbrodifias.Oppidum lydas.Sinus fchoenus.Regio bubafus.Oppidu fuit acanatusralio nomine dulopoiis.Eft in promontorio gnidos libera: triopia. Deinde pegufa eft ftadia appellata.Ab ea doris incipiofed prius tefga. Et medirerraeas iurifdidio nesindicafteconueniat.Vna appellatur cybiratica.Ipfum oppiduphrigize eft Conueniut e-o.xxv.ciuitates. Laodiceaiapamea.-ionia. Ca. XXIX. Eleberrima urbs laodicea impoflta eft lyco flumini Iatera alluentibus afopo & ca* c pro:appellata prime diofpoJis.-deinrhoas.Reliqu/ineoconuentuquosnonrina* 1 re non pigeat .bydreJitas:timifiones:hieropolitx. Alter conuentus a finnade acci * pit nome.Conuem'unt lycaones:appiani.-corpeni:dorilei:mudei:iulienfes:& reliqui ig no/ biles populi.xv.Tertius apameam uadic ante appellatamcdenas.dein ciboton.Sita eft in radice montis figniaecircunfufamiarfiaobrima obraflumim'bus in mzeandrum cadentibus Marfyasibi credicur ortus:ac paulo mox ccnditustubi certauit tibiarum cantu cum Apol line: Aulocrenesita uocatur conuallis.x.mil.paff.pbrygiam ab a p3mea pccenribus.Ex hoc couencu deceat nominate metropolitas:dionyfiopolitas:euphorbenos:ac monefos :pelte nos:filuiaos.Reliquiignobiles.ix.Doridis finu Ieucopolis:amaxitos:eleufis:&: eutenc. De indecari3eoppida"piacium:eutane:halycarnafus.Sexoppidacoritnbuta ei funt a magno Alexandro tbagelc:afideni:ednalTa:euranium:pedafum:telmeiTum.Habitatur iter quos linusceraunicum &lafium Inde mindos:& ubifuitpalemidus:nariandus:ncapolis:aran* da rermeralibera:bargila 8t a quo finus iafius oppidum iafus.Caria interiorum nominum fama pramitet.Quippe ubi fut oppida milafa libera:atiochia:ubi fuere feminethos & chra naos oppida:nunc eahj circunfluunt meander & moftmus.Fuit in eo tradu &mzesndro * polis.Eft eumenia cludro flumini appofita.GlaucuS amnis.lyfias oppidum: &. otbrufa;be / recintzeius tradus:fiifa:trallis:eadem euantia & feleucia & antiocbia dida.AUuitur eudo ne amne.perfunditur thebaide.Quidam ibi pigmzeos babitafie tradunt.pmerea fut thy donos*pyrrha:eurome:heraclea:myfon:alabanda libcra:quzeconuentum cum cognomina uit.Stratonice:alibralibera.hynidos.ceramus:throcene:pborontis.Longinquioreseodem difceptantforoortbronienfes:halydienfes:feu hipp ini: xiftrani: hy dienfes: appll loiatas ^ tra pezopoIitx:aphrodienfes liberi.przeter hzeccofinus:harpafa appofita fluuio harpafo -• quo & trallicd cum fuitalluebatur.Lydia autem perfufa flexuofi amnismzeandri recurfibus fu perinoiamprocedinphrygizeab exortu fob's uicinia:ad feptemtrionem myfize: merioiana parte cariam ampledenstmeoniaanteappeUata.Cdebraturmaximefardibus i latere timo !imontis:quiantetemolus appellabatur uitibus confitusxxquo profiuente padoln eo * demcp chryforhoa ac fonte tarne a meoniis ciuitas ipfa lyde mide uocitata e: clara ftagno gygeo. Sardiana appellatur nuc ca iurifdidio.Conueniuntcp in cam extra przedidos ma cedones:eadueni:loreni.philadcipheni:& ipfi \ radice tfoli cogamoflumini appofm'.Meo nii.-tripolitani.Iidem & antoniopolita^ mzeandro alluuntur. Apolloniheritaz.myfotmolita: 6i alii ignobiles Jonia ab iafio finuincipiens numerofo ambitu littorum fleditur. In ea pri mas Anus bafiiicus.Roftideum prcmontorium & oppidum: oraculnm bra'cidarum appel* latum.Nuncdidyiuei Apobnis a littor: ftadiis.xx.mil.Et inde.dxxx.mil.miletus lonizeca pur.Lekgeis antea 8i phitiufa:8£ ana&cria nolara:fuper.lxxx.urbium per cunda maria ge nitrixmec fraudanda due Cadmo qui primus profaicam oraticne condere ifhtuit.Amnis meander ortus eft: lacu in more aulocrene plurimifqj aftufus oppidis: Si repletus fiumini bus=crebrisica finuofusfkxibus:utfepecredaturreueiti.Apanxnam primum peruaga s* tut regionennmox eumeneticam:ac dein hircalecicos campos poflremo cariam pladdus; omntiqj eos agros fercilifiimo rigans limo. Ad decimu a mile to ftadium lenis iliabitur ma rt.lnde mons latinus.Oppida heraclea.Montis eius cognominis cariasniinusrquod primo condidifie iones narrantur:athenis profedi naulocum prienne-ln ora quas trogela appel * latur geiTus amnis.Regio omnibus ionibus facra;6e ideo panionia appeilata.tuxca fugicu uis conditumeuti nomen inditio eft)phygela fuit de'maratbehum oppidum.Supra bascma gnefia meandri cognomineinfignis a theflalica magnefia orta.Abeft ab ephefo.xv, tn-p. Trallibus eo amplius.ccc.mil.antea theftaloce Si adtolitia nominata Si litcori appofua.De rafrdas infulas fecum abftulic mare.Incus Si ryana alluitunde lyco pelopea:aliquado Si eu hippia cognominata.In ora 3Licem mathiuimephefus amazonum opusmultisanteexpeti ta nominibus.Alopcs cu pugnatu apud troia e:mox ortygia de morges uocata eft Si imyr na eognomine thracia Si hemonion Si ptele. Attollitur monte pione.Aluitur caftroin cyl bianisiugisortomiulcofq? amnesdeferente Si ftagnum pegafeum: quod phyrites amnis expeIIit.Ab iis multicudo liroi eft-gua terras propagat.mednTq? iamcampis fyrien infulas adiecit.Fons in urbe callippia templum Dianas complexa.E dmerfis regionibus duo fell ^ nuntes.Ab ephefomathium aliudcoJophoniorum.de intus ipfa colophon :halefo affluete Inde Apollinisclariifanum knedos fuir¬iumoppidum.promotorium cyreneum? mons minas.ccl.mil.paf.excurrensratqj in continentibus campis refidens.Quo in loco n:a gnus Alexanderintercidiplaniciem earn iufkrat.vii.rml.d.paf.longitudfemtduos finus »ungeret:erythraft 5 cum minante circunfunderet.luxta eos fuerunt oppidap telecmhe* los:doryon:nunc eft ako.Fluuius corineon.Minatis promontorium: clazomen^ rperthe nix-.Si epiothopboria appellate cum infulas effent. Alexander idem per duo ftadia conti <* nenti adnexuic.Interiere intus daphnus 6 i hcrmefia:& fyphilum quod ante tenealis uoca batur caput masoniasmbi nunc eft ftagnum falocobite Si tharceopolis fubftituta fyphilo: Si inde.iliicolpe Si hinc libade regredientibus.Inde abeft.xii.mil.ab amozone conditarre / ftituta ab Akxandro.Inora fmyrna amne melete gaudens non procul orto. Montes afiSB nobilifiimi in hoc tra&u fere explicant fc:maftufia a tergo Imyrnas de thermetis olympi ra dicibusiunftus.Isin dracone definite draco in timolommolus in cadmo-.ille in tauro. A Cmyrnahermus amnis campos faciofie no! fuoadoptat.Oiitur iuxta adorilaum phrygias ciuitatemimultofqr coliigit fluuiosdnter quos phrigem:qui nomine genti datoacaria ea difterminanhyllum Si cryo Si ipfos phrygiae:mefias:lydiasanibus repletos.Fuitin ora eius oppidum temnosmunc in extremo finu fmyrne celleopoli promontorium.Leuce dein op pidum quod infula fuiofinifcp ioniae.Smyrneum conuetum magna pars asolias qux mox dicetur frequentat.-praeterep macedones hyreani cognominati 8e magnetes.Afyphilo ue a ro ephefum alter um lume afiasremotiores conueniunt c2efarienks:metropolitas: cilbianit. iferiores Si fuperiores myfii:macedones:metaurefes:bruiIiKe:hibepeni:diofieritas. Ephefus;aeo|is:troas:perganvus. Ca«. XXX, Eolis proxima eft quondam mifia appellata:&quas hellefponto adiacet troas. Ab a ea phocea:afcanius portusdein fuerat lariift Si cume nu'rina: qux fabaftqpoll fe uocat.de intus asgea italic podideamenaticos.temnos.In ora autem titanus amnis Ceciuitas ab eo cognominata-Fuit Si griniamunc tantum portus fob's infula apprebenfa. Oppidum elea:6e ex niyfra ueniens caicus amnis.Oppida pithane canaiufam.lntcrcidereca clyl .i:macea:atarnea:carene:aftene:cylIa:cocyIle:thebe:aftyre:chrifa:paIapfcepfis:gergerha noendrosmunc eft perperene ciuitas Herackotes tradus.Coriphas oppidum,Amnis gry liofolius.Regio aphrodifias :quas ante politiceorgas.Regio fcepfis.flumcn cucnuimauus in ripis intercidere lyrnefos Si miletos.In hoc traftu ida mons.Etin ora quasfinum ccgno minauit deconuentum adramiteos olim pedafus di&a.FIumina aftron:cprmalos:crvanos: alahaftros ex ida.Intus monsgargara eodemcjt nomine oppidum.Rurfus in littore antan diosedonis prius uocatum:deindc cymeri(Tos:eadem apollonia.Fuic Si oppidum.piomq b u _________ LIBER. torium letum difterminans seol/da & troada.Fuit & polyttiedia ciuitas & chriffa: & farifla aliaifmintium tetnplum duraolntus coloni.i interdicic dcportans adramiteu negocia apol loniatae arhidaco a nine erefi milepoiite pemanetibmacedonesafcbylacze polycnei: pioni* tse:dlices:mandagandeni:mifani:abreteni:Si bellefpontii appellati.& alii ignobiles.T roa* dis primus locus amaxicus:dein crebenia.Ipfaqj troas antigonia dida nunc alexandria co lomsromana.Oppidumnee.Scamander amnisnauigabilis:8d in promontorio quondam figaeum oppidum .Dein portusacheorumu'n quern influit xantus fimeonti,iunftus fta# gnumcp prius faciens.palsfcamader.Caeteri Homcro celebratirhefusrheptaphorus.acre* fUsrhodius ueftigianonhabenc.Granicusdiuerfo tractu inpropontidafluir.Efttamen6C nunc fcamandria ciuitas parua.Ac niille quingentis paffibus temotum a pottu ilium unu ne:unde ominis return claritas.Extra finum Uint rhetea littora rhetco & dardanio ftarifr be oppidisbabitata-Fuit Siacbilleon oppidum iuxta tumulum Achillisconditumamyti kn£is:&: mox atbcnienfibus.ubi claiTis eiusfteterat.In figaso fuit Si zeantionrhodiis cow ditutmin altero cornu Aiace ibi fepulto.xxx.ftadiorum interuallo a figzeo Si ipfo in fta * tioneclailis fuze.Supra aeolida Si partem troadis in mediterranco eftqu^ uocatur teutra nia:quatt?myfii antiquitus tenuere.lbicaicus'annisiam diet us oritur. Gens ampla per fe etiamfcu totummyfia appdlarctur.ln eaepionie:andera:dale:ftabuIum:conifmm:tegium balcetiare:teutranie:farnaca:halyrerne:iycide:parrbenium:caiubre:oxyopum dygdanum’: appolloniadongeq? ciariflimum afizepergamum.-quod intermeat filcus.-przefluic titius pro jfufuspindafo monte.Abeft haud procul.eJea quam inlittorediximus.pergamea uoca * cur eius trad us iurifdi&io. Ad earn con ueniunt thiatircni.-migdonesrmoiTini: bregmen teni:hierecdita2.‘ppereni;tyarei:hiropoliefes:herniacopolita::arraIefes:p3 aces:fapollodonie fcs;ali£qdn honoreciuitates.A rheteo dardanium oppidum paruum abeft ftadia.Ixx. mil. inde.xdii.promontorium trapeze.Vndeprimumconcitatfehdefpcntus .Ex alia interif* fe genres tradit Eratofthenes folimorum.Ielegunrbebricum.coJycantiorum.rrepfedoru. Ifidorus arienos:&caprastas:ubi fit apamca condita a Seleuco rege inter cilitiam cappado cia cataoniaarmenia.Et quonia ferociffimasgetesdomuiiTerinitio damea uocatatn. Infulasante afiarmpamphilium mare rhodus famus chius. Ca. XXX. Nfularum ante afiam primaeft incanopicohoftio nili a Canopo Menelaii gubec i natore(ut ferunt)didta. Altera iunfta pore alexandria: colonia Ca faris di&atoris pharus quondam diei nauigarione diftans ab aegyptomunc e turri no&urnis igni bus curfum nauiu regens.Namqp failacibus uadis alexandria tribus omnino aditur alueis maris:tegamo:poflidonio:tauro.ln phaniceo deinde mari eft ante ioppe paria.Tota op * piduminquaobie&am beluze Andromedamferunt:8t iam dida arados.Inter quam&cos* tinentem.l.eubira alto marie utau&or eftMutianus)e fonte dulcis aqua tuba corn's fadta ufqj ad uadum trabitur.pamphylium mare ignobiles infulas habet.Cilicium ex quiqj ma ximis cyprum ad ortum occafucj cilicias ac fyriae obiedam: quondam noue regnorum fede Huius circuitum Timofthenes.ccccxxix.mil.d.prodidit lfidorus.ccclxxv.mil. Longitudi nem inter duo promontoriadinareta Si acamata quod eft ad occafum.Artemidorus.clxii. d.Timoilhenes.cc.uocatam anteaacamantida.philonidesceraftin.Xenagoras Siafpelia Si amathufa Si macara Aftymous cripto 8i colinia.Oppida 1 ea,xv.paphos:palepaphos: curiaf citbium:corinsum:falamina:amatus:lamphetos:{aioe:amafos:epidarum:cytriarfinoe:car phafium:colee.Fuere &. ibi cynidia.-maleumudaliu.Abeft ab emurio cilicias.l, p. Mare qcf przetenditur uocantaulonacilicium.ln eodem fitu eleufa infula eft Si quattuor ante pro** montoria.Exaduerfo fyriaz clydes rurfufqjab altero capiceftiria.Cotra meaphaum hierie Si cephia-Contra falaminatn falamifiseJn figeo aute mari illyris:telendos:attse:lebofa .Qy, prize tres fteriles:& dionifia prius caretba dida.Deinde contra tauri promontorium peftiV feraenauigantibus cbelidonia: totidem-Ab its cum oppido leuco!Ia:padia:eIifia: nympba lis:meris:mcgifta cuius ciuitas interiir.Mukze deinde ignobiles.Sed contra chimeram do lichifts:chirogyIium:crambis:arogK:enagora.viii,mii.paft.d£edaleon duse cyprise tres ftro gylze:8£ contra fidimaantiochia daucuq? uerfus amne lacufa macris didyme:hellos:copes afpis;6i m qua oppidum interiit telandria:proximaq 3 caunardofa.Sed pulcherrima Si libe* ra rhodos circuku.cxxy.mii.palT. Aut fi porius Ifidoro credimus.ciii.habirata urbibuslyn #>4^ ,a Po| hSnj, i Or,o co 41 ^ U F , r „ US ^ ■•' hAt :Jcie< itjajjn# Jnil r, ►ndit 5n rh ^ J| Byti i fc, r (011 ' P’° inAjn , m P' J per fe 'ygdanuiu’s ‘ oas .pro * quorum inus. Fuit media bi«« icctncdia. f.v adbof* xcraftisani* fepteo > tn bithynia s pharmicas: ndchedo* ,/t.ln quo afphorusqn mc.xu* mil* otam otn locum a ft * ,m cixxxviii. > propound*' ; heraclea lyco flumini appofitum.Abeft a pontiore mihariis ducentis portus acone ueneno aconico dirus.Specusacherufia.Flumina pedopiles:cailichorum fonantes.Oppidum titiu ab he * iaclea.xxxviii.mil.paf.Fl u uius billis. Gens paphlagonum &cappadocum. Ca. II. Ltra quern gens eft paphlagoniaiquam philenieniam aliqui dixerunt: inclufam a u tergo galatia.Oppidum maftya rnilefior um.deinde cromna. Quo loco henetos adiicit.Nepos Cornelius a quibus in italia ortos cognomines eorum uenetos ere* dipoftuIac.Sefamu oppidu qd nuncamaftiis.Monscytorusacio.lxiii.mil. pail. Oppida chimolisftebane. Amnis perthenius.promontoriumcarambis uafto excurfu abeft a ponci hoftio.cccxv.mil.paiT.uel ut aliis placuit.cccl.niil.Tantundema cimerio:aut ut aliqui ma* luere.cccxii.mil,d.Fuit 8 (oppidum eodemnomine:& aliud inde arminemunceft colonia finopecytoros a cytoro.clxiiii.flume uaretum.Gens cappadocum.Oppidum caturia iace * lum-Amnis halys a radicibus tauri per cataoniam cappaciotiamqj decurrens. Oppida gan ge carufade.Amyflum liberum a finope.cxxx.mil.paCEiufdecp noitiinisfinustanri recef* fus utafiam pene infulam faciant ducentis milibus.paf.ut amplius per continencem ad if* ficumcilicia: finum.Quo in omni tradu proditur tres tantum getesgrascasiure dici do ricam:ionicam:^olicam:caeteras barbarorum efte.Amyfo iundum fuit oppidum eupato* tia a Mithridate conditum. Vido eo pompeiopoks utrucp appellatum eft. Cappadocia- Ca. III. Appadocia intus habet coloniam Claudi Csefaris archelaidem:quam prsefluit hy c las.Oppida camana:quod falius.neocefarem quod lycus:amafiam quod iris .In re gione hac casacena in colopena uero fabaftiam & fabaftopolin. Heec parua.fcd paria fupradidis.ReliquafuipartehabetmelitamaSemiramideconditam haud procul euphrate.Dioc2efariam:naram:caftaliatn:magnopolin:2elam.Et fub monte atarga onyza* cam:qusetemifcyra nunc casfarea nominatur.Cappadociaepars prastenta armenias niaiori melitene uocatur: comagenxcaraoiaphrygi^ganphauritis:fargaurafanecamanene: gala tiae morimeni- ubi difterminateos cappadox annis:a quo nome traxere:antea leucofin di* di .A neocaefarea fupradidamincrem armeniara iycus annis difterminat.Eft ceraunus intus ciarus.ln ora autem ab amyfo oppidum &. flume fcadifla lycaftum a quo themifey ^ rena regio.lris flumen deferens lycum.Ciuiras iela intus nobilis cladeTriarii uidoria C.CfEfaris.ln ora annis thertnodoon ortus ad cafteilunuquod uocantphanoriam:prater* 0 iHi LIBER i que radices amazoni mentis lapfus. Fnit oppidum eodem nominee alia quinque amazo nicus:theiniTcyra:rortira:amafia:cotnara. Themiftids regionis genres. Ca. IIII, Vnc matiunugentes cenarum chalibum.Oppidum cotylorum. Gentes tybareni: n maftni notis.fignantes corpora.Gens macrocepbaluoppidum esfarusiportus cor* duls.Gentes bechyres buxeri.fiumen melas.Gens macrones fydonufiumenq? fy* denum quoailuitur oppidum balemonium ab amyfo.cxx.mil.paf.Inde flumina lafonium: melantbium & ab amyfo.lxxx.mil.paf.pharnace oppidunmipoliscaftellum 6i fiuuius.Ite philocalia;&finefluuioliuiopolis&a pharnace.c.mil.pan'.Trapezusliberum uafto monte claufum.Vltra quod gens armenocalybes:& maior armenia.xxx.mil.pafrdiftas.In ora au* tem trapezuntaflumen eft pyfites.Vltra uero gens annorumenicorum. Flumen abfarum cum cafteUo cognomine in faucibus.a trapezunte.cxi.mil. paf.eius loci atergomontion * tiuni biberia eft.ln ora uero eniochiiamprasutelazi.Flumina a campfeonyfismogrus bathis Gentes coIchorum.Oppidummatium Flumen heradeum & promontorium eodem nomi ne.Clariflimufq} porti phafls oritur \ mofchis.Nauigaf qualibet magnis nauigiis. xxxviii. M.d-p.inde minoribus longofpatio pontibus.cxx.paruius.Gppida in ripis habuit coplu* ra.CeIeberimatyrida:aceum:cygnum:8iin faucibusphafin Maxime autem inclaruicea. xv.mil.paf.amaruubi hippos & cyanos uaftiamnes e diuerfoin eum confluunt. Nunc bee fyrium tantum:8i ipfum ab amne influence ibi cognominatum;ufq? quo magnarum na * uiumcapacemeflbdiximus.&aliosaccipitfluuiosmagnitudinenumerocp mirabiles.lnrer quosglaucum.In oraeiusinrulsrmenomine.Abeftafarro.lxxv.mil. Inde aliud flumen gariens.Gens fa Iris in antiquis phtbiropbagi dicti & alafani.Fl umen cobum e caucafo per fuanos fluens.Dein rhoan.Regio agritite.-amnes figania:terfos:atelpos: cbrpforboas: ges abfyle:caftellum febaftopolis. A pbafide.c.mil.paf.gens fanigarunnoppidu cygnus:FIu *** tncoppidumpenius.Deindemultisnoibuseniochorum gentes. Regio colchica anchsi & csteri eodem tra&u. Ca. V. ,Vbiicitur ponti regio colchicadn qua iugacaucafi ad rbipheos montes torguen a f tur:ut di&um eft:a!tero latere ineuxinum 5£ msotin deuexa :altero in cafpium & hircanium mare.Reliqualittora fere nationes tenet melaclcni coraxi urbecol* chorum diofeoriade iuxta fluuium antemunta.Nunc deferta:quodam a deo dara ut Ti* mofthenes in eam-ccc. nationes quaz diflimilibus linguis uterentur defeendere prodiderit Et poftea a noftris.cxxx.interpraetibus ncgocia ibi gefta.Sunt qui conditam earn ab Am <* phito8£ Telchio CaftorisacPollucisaurigisputanoa quibus ortam eniochforum getem feram conftat. A diofeoriade oppidum berachleu diftat a febaftopoli.lxxx.mil.paf.anchS' nimardicercetze.poft eos ferri caspbalotomi.Inintinio eotraftu phytisoppidum opulen * tiflimum abeniochis direptum eft. A tergo eius epageritas farniatarum populus in caucafi iugis.poftquemfauromats.Ad hosconfugeratjMythrydatesClaudiopricipemarrauit* que thalosiisefle confines qui ab oriente cafpiimaris fauces attingerent flccari eas seftu recedente.In ora autem iuxta cercetas flumenicarufa cunioppido biero;& flumine ab be rachleo.cxxxvi.mil.inde promontorium croneaquo fupercilium arduum tentorete.Ciui^ tasfindica ab hiero.lxvii.mil.d.paf.flumen fceaceriges. Bofphoruscimmericus:msotis. Ca. VI. Ndead bofphori cimmerii introitum.lxxxviii.mil.d.paf.Sed ipfius penibfuls in* i ter pontum & moetium Iacum excurentisnon amplior.Ixxxvii.mil.d.paf.longitu do eft.Latitudo nufqusi mtra duo iugera eonem uocant.Ora ipfa bofphori utnqj exafla atep europacuruatur in moerin.Oppida in aditu bofphori primo hermonafa. Dein cepe milefioruttuMox ftratoclia:&phanagoria:& pene defertuni apatur osmltimoq? inho ftiocimmeriuiiuquod anteacerberion uocabatur. Gentes circa masotim. Ca. Vlf. • Nde mazotis lacus in europa diclus.A emiero accolunt nisotici;baIi:ferni :ferei * i fcizugypfi.Dein ranain amnem gemino ore influentem.incoluntfarmat2e medo/ ru(ut feruOfoboles.Et ipfi \ mufta genera diuifi.pno fauromat£:gynei:gratume ns unde amazonu cdubia.De! euazsjcotts.-cizimebmefleniaijchoroboccuchoats-.cyzae VI. tindaritrufTagetasituracsemfcj? ad folirudines faxofisiconualibus af^eras.-ultra quas aryiti/ phei qui ad harritteos pertinent montes.Tanaim ipfum fcyrhas filim uocatmieotim teme#* rinda;quod fignificant macrem maris.Oppidum in tanais qucqj oftiofuit. Tenuere fini timapnmi cares.Deinde clafomeni:6<: macones.poftea pantica penfcs. Sunt qui circa mse otistiad ceraunicos montes altioreshas traduntgentes.-a littcre napras:fupra<~p efie donas colchisiun&osiacmontium cacuminibus.Deincarmacas oranos.nautagas:mazacas:afca^ tios.acapeatas: agagamatas:pbycers:rhimofolos:afconmarcos. Et ad iugacaucafs: icatalas imaducb'os:tanos:anclacas: tydioscaraftafcosrafutiandas.Lagoum amncm exmontibus catheas; inqnem defluit opbarus.-ubi gentescaucadas: opharitas. Amncmmenotharum imicuehis ex inontibus fciffum.Inter agdeos:carnapas:gardeos.accifos:gabros:gregaros: Circaqj fontem imitiflfimi imituos:& a patthenos. Alii influxilfe eos cuitas:anheetas:fitar neosrafampatas:Ab his tanaitas:& nepheonitas uiritim deletos. Aliqui flumen ocbarium fabi per cantecos 8i fapeos tradunt.T anain uero tranfiiTe fatareos:herticeos: fpondolicos rynietas:amaiTosuiTos:catacetos:tagoros:catonos:nctipos:agandeos: madareos:faturche<* os:fpaIeos. Armenia d use. Ca. VIII. Erada eft interior oraiomnefqj accote. Nunc reddantur gentes in mediterraneo p finu.In quo multo aliter ac uetcres pioditurum me non eo inficias anxia perquifi tacurarebus nuper in eofitugcftis a Domitiocorbulone: regibufqj incfemilTis fupplicibus;aut regum Iiberis obfidibus.Ordiemur autem a cappadocu gente. Longiffi/ me hazc.ponticarum oium introrfus rccedens minorem armenia maioremcp 8i comagenc leuo fuo latere tranfit.Dextra ucro omnes in afia didas genres plurimis fuperfufa popu^ Iis:magnoqj impetu fcandcns ad ortum foil's & tauri iuga tranfit lycaoniatmpyfidiam: cili ciam.Vadit fuper antbiochiaz tradum Si ufq? ad cyreftricam eibs regione: parte fua quas uocatur cotonia.eontendit itaqj ibi longitudo afiaz.xii.qumquaginta mil.paf.eflicit.lati/ cudo.d.c.Mxl.mil. Armenia maior. Ca. IX. Rmenia autem maior incipit a pariedris montibusicupbrate amne ut didum eft: a aufertur capadoc3e:6i qui difcedit euphrates mefopotamias haud minus clara am / ne tigri.Vtruncg fundit ipfa:& initium mefopotamise facit inter duos amnes itu/ re.Quod intereft ibi terent arabes oreiflic fmem ufqp in adiabene pr^fert. Ab ea tranfuer fi iugis indufa.Latitudinent in Icua pandit ad cyrum amnem tranfuerfa in araxem.Longi tudinem uero ad minorem ufq? armeniam abfaro amne in poncum defluete Si pariedris mo tibus qui fundunt abfarum difcreta eb illacoriis.Oriturin eniochiis montibus: quos alii coraxicos uocauere.Araxeseode monte quo euphrates.vi.mil.pafl.interuallo adufcj am* ne mufi Si ipCae(ut plures exiftimauere)a cyro defertur in cafpium mare.Oppida celebrant sur in minore cxfarea:zanicopolis.ln maiore arfammote euphrati proximum. Tigri arga* ebiocerta.In excelfis autem tigranocerta.Et in campisiuxta araxem artaxata.Vniuerfae ma gnitudinc Aufidus quinquagies centena milia prodidit- Claudius Cazfar Iongitudinem a dacufa ad confinium cafpii maris.xiii.mil.paf.Lacitudinem dimidium eius. A cigra no> certa adhiberiam diuiditur(quod certu eft)in prasfedurasiquas iiftrategias iiocant.Quaf dam ex iis uel fingula regna quonda barbaris nominibus.cxxiCIaudunt eaab oriente mo ites:fednon ftatimceraunibnec a diabene regione. Quod interft fpatii copreheni tenent. Ab iis iuga ceraunia.Vltra diabeni tenet-Per conuallesautc proximi armenia funt meno bardi:&: mofcheni-Adiabene tigris Si montiufinus muniicingunt.Ab leua eiusregio me dorum eft: Si profpedus cafpii maris.cx oceano hoc ut fuo loco dicemus funditur: totu/ qj caucafis montibus cingitur-Horum incote per confinium armenias nnnc dicentur. Albania hiberia. Ca. X. Lanitiem omnem a cyro ufq? albanorum gens tenet. Mox hiberum difcreta ab iis p amne oeazane in cyro e caucafis montibus defluente. Praualent oppida albanias cabalaca.Hibense pharmafus iuxta flumen neoris.Regio thafias: Si tiiare ufq? ad partedorosmontes.Vltra funt colchicxfolutudines.-guarum a latere ad ceraunios uerlo armenochalibeshabiat.Ermofchoru rradusad hiberu amnein cyru defluentem: Si infra eosfucafanb&deinde macherones ad flumen abfarum. Sic plana ad deuexa optinentur. LIBER. Rurfusab albanis confinio tota'montiu fronte genres filuorum fcrc Si infra lupem'orum moxdiduri&fodii. Portae caucafiae. Ca. XL B his funt ports caucafis magno errore a multis cafpisdicls:inges nature opus a 8i montibus mterruptis repente ubi fores obditae ferratis trabibus fubter medus amne dyriodori fluente. Cixraq? in rupe caftello quod uocatur cumaniacomuni* to ad arcendas trafitu getes inumeras.-ubi loci terraru orbeportis difclufo: exaduerfoma time armaftis oppidihiberum a portis caucafiis per montes gurduuos ualJi.Suaniindomi cs genres auri tantum metalla fodiunt. Ab iis aa pontum ufcp eniochorum plurima gene ra:mox acheorum.Ita fe babetterrarum finus eclariftimis. Aliquiinterpcntu bdcafpium mare.ccclxxv.mil.paiT.non amplius interefle tradider unt. Cornelius Nepos.cl.mil. tantis interim anguftiisl'nfeftaturafia. ClaudiusCsfaraadmeriobofphoro ad cafpiu mare.d. M.prodidit eacp perfodere excogitaiTe Nicanorem Seleucum quo tempore ab ptolomco Ceraunio fitinterfedus. A pomscaucafnsad pontum.cc.mil.pail.eiTe conftat fere. Infulseinponto. Ca. XU. Nfufce in ponto planiteaz fiue cyanes.fiue fympIegades.Deinde apollonia tynni / i mas didamt diftingueretur ab ea quae eft in europa.Diftat a continence pafiibus mille.Cingitur.iii.mil.&contra pharnaceam calcheritis.-quamgrSci ariem dixeruc facramcg Marti:&in eauolucreseumaduenispugnafiepennarumidu. Gentes in fcythico oceano- Ca. XIII. Vnc omnibus quae funt inceriora afiae dictis rhipbeos montes rranfeendat animus n dextraq?lictoraoceaniinccdat. Tribus bicepartibuscxli al uensafiamfcyticusa fepcemtrione: ab oriente eous:a meridie indicus uocatur.unrieq? per finus & inco las in coplura nomina diuiditur.Verum afiae hare quocp magna portio appofita feptetrio niiniuria fyderis rigentis uaftas folitudineshabet.Ab extremoaquiloneadiniriu orietis aeftiuifeytae extra eos.Vltra aquilonis initia hyperboreos aliqui pofuere:p!uribus in euro pa di&os.primu inde nofeitur promotorium celtice lytarmis. Fluuius carabucis: ubi Jaffa ca cum fyderum ui rhipheorum montiu deficiunt iuga.Ibiq? arimpheos quefdam accepi/ mus baud diflimilemhyperboreis gentem-Sedes illi nemora.Alimenta baccae.Capillus m xta foeminis uirifq* in probro exiftimatur.Ritusclementis: itaqi facros haberi narranc in / uiolatofqj efle etiam feris acolarum populis-Nec ipfos modo.-fed illos etiam qui ad eos p fugerint.Vkra eos planeiam feythae cjmerii:cifianthi:georgi:& amazonu gens.Haec ufcp ad cafpiu Si hircanium mare.Namq? id erumpit fcytico oceano in aduerfa afiae plurib 9 no minibus accolaru appellatu celeberrimis duobuscafpio 8i hircano. Non minus hoc efle q pontum euxinum Clytharcus putat.Eratofthenes ponit &menfura ab exortu ad meridie em per cadufis & albanis oram quinquies quadringenta ftadia.Inde per aratiaticos:amat bos byrcanos:ad oftium zoni fiuminis quater odingenta ftadia.Ab eo Si oftiu laxatifum mille quadraginta.Quae fumi cfficit quindecies.lxxvMml.pafiT.Artemidorus hinc detrahic xxv.mil.paiTuum. Agrippa cafpium mare gentefq? quae circa funt Si cum iis armeniam d» fterminansab oriente oceano ferico:8iab cccidentecaucafi uigisa meridiae tauri a fepte* trione oceano fcythico patere qua cognitum eft.ccccxc.mil. paiTuu. in logitudinem.ccxc. mil.in Iatitudinem prodidit.Nou defunt uero qui eius maris uniuerfum circuit um a fre to uigintiquinq? mil.paftuum tradunt.Irrumpit auteni ardis faucibus in Iongit udine ipa tiofis.At ubi coepit in Iatitudinem pandidunatis obliquatur cornibus uelut ad maeotium lacum ab ore difeedes fythici arcus ut audor eft.M.Varro fimilitudine. primus finus ap pellatur fcythicus.-ucrunqn cnimaccoIuncfcyths:6r per anguftias inter fe comeant. Hinc nomades Si fauromathae multis nominibusiillinc abzoae no paucioribus. Ab introitu dex era mucronem ipfumfaucium tenent udini.-feytarum populus. Deinde per oram albanic ut ferunt) ab Iafone orti. Ante quos mare quod eft albanum nominatur. Haec gens fu*» perfuf3 montibus caucafis ad cyrumamnem armenis confmium atq? hyberiae defeen die utdidum eft. Super maritfma dm udinorumqigentefarmats: utidorft:aroteres praetenduntur. Quorum a tergo indfeatse iam amazones: Si fauromatides. Flumina per aibauiam decurrunt in mare cafos ci albancos. Deinde cambyfes in caucafiis oitu| ifw Xf, bt Cr *°PU» ft, % Saj/jsj p Uiih tu v o^ en e . <’ J. rf W«tt ,r . Otitis hD r toiomco II Xl1 - ,oniJ rynni/ “ttpaHibus *»an dixcruc XUl. inimus *Tifcyticus a f iamac£cpi/ •CjpiIJuK JU iruiranc in/ qui ad cosp xs.Hxcufqj , c plutib’ no nushoceflcq stu jdmcridH jiur.coianiaf >bu jwrifum ilnnc darahic lamicniam di fcpU' kiimmccxc. IC uuuma fre : uduicfpa (iinxociuin ; .;OUsf>0 uS3 P • jnc.Hinc -rrCItudeX 'It K ^albanif cnsfu^ dcfccti aioti^ ;tmniii* Vi. montibusifnox cyrus in coraxitis ut diximus-Oram omnem a caucafc przealtisrupibusin acceffb patere.cccc.xxv.paffuum audor eft Agrippa.a ciro cafpium mare uocari incipir.-ac coiuc cafpii. Corrigedus eft errorrn hoc loco multoruimSi eorusn eria qui in arttienia res proxime cum corbulonegeflere.Naq} ii cafpias appellauere portas hiberieiquas caucafias aiximus uocari.Situfcg depidi Si inde milk hoc nome inferiptum habenr.Et Neronis pn<> cipisedminatio ad ipiasportas teudere dicebatur cumpeteretillascgua:perhiberia in far inatas tendunc uix uilo propter appofitos motes aditu. Ad cafpium mare funt alie caipiis gentibusiun&seiquod dignofeinon poteft nift in comitatu rerum Alexandrimagm. Na cp perfarum regna qua: nuneparthorum inteJligimus inter d uo maria perficum Si hyrea** nuni caucafiis mgisattolluntur utrinqs per deuexaiaterum. Armenia; maioii a fious par tequse uergitincomagenemcepbea utdiximuscop“ulatur:eiqiad diabene aflirioru initi um.Cuius pars eft arbelitisiubi Darium Alexander dcbellauit proxima fyrise. Totam ea lftacedones mygdoniam cognominauer unt a fimilitudine.Oppida alexandriaurem antio chia:qnyfibiiU uocanc.Abeitab artaxatis.d.ctl.mil.paf.FuitSininus impofita tignad fo* iis occafum fpsdans quondam clariiTima-Reliqua uero fronte qua tendit ad cafpiu mare a trapatene:abarmenia ctene regione difereta araxse.Oppidu eius gaze ab artaxatis qua> dringenta quinquaginta.mil.paf.Totidem ab eebatbanis medoru quorum pars funt acra patent*. Media cafpias portsecaucaftse. Ca. XII1I. Chatana caput mediae eft.Seleucus rex condidit.A feleutia magna.d.ccl.mil.pafT. a a porcis uero cafpiis.xx.mil.Rdiqua medioruni oppida phifaganzaga.apameaira/ phane cognominata.Caufa portarum nominis eadem qu£ fupra: inteiruptis an/ gufto tranfitu iugis ita ut uix fingulameentplauftra:longicudine.viii.mil,paf.toto opere manu fado.Dextra leuaqj ambuftis fimiles ipendet fcopuh fitiente tradu per.xxxviii.M. paf.anguftias impeditcorriuatus falis e cautibus liquor ateg eadem emiflfus.Prastcrea k& pentium mukitudo nifi byemetranfitum non ftnit. Gentes circa hyreanum mare. Ga. XV- Diabenisconneduntur carduci quondam didimunc corducniprsefluente tigri.is a prance paredoni appeilati qui tenent cafpias portas,In is a latere cccurrunt ake/ ro deferta parthise 8i cythenis iuga.Mox eiufdem parthias amceniffimus fitus qui liocaturehoara-Dua: urbesibi parthorumappofita: quondam mediscauliope:8i aha 1 ru pe iffatis quondam.Ipfius uero parthia: caput hecathophylos abe a portis.cxxxiii.M. paf/ iuum.lta parthorum quoqp regna foribus difcluduntur. Egrellbs portis excipit protin 9 , genscafprca ad lidora ufqi quae nomen portis Si mari dedit.Leua motofa. Ab ea genre re tiorfus ad cyrum amne produntur.ccxx.mil.paf. Ab eodem cmne ft fubeatu r ad portas cc.mil.paf.Huncenim deinde cardinem Alexandri magni itinera facere. Ab iis portis ad. indix principium ftadia.xv.d-clxxxx.mil.procedendo ad badra oppidumnj appellant za/ riafta miles tria milia.d.cc.mil.lnde ad artaxatem amnem.v.mil. Item gentes. ,Ca. XVI. Cafpiis ad oriente uerfus regio eft a pauortene dida Si in ea fertilitatis inclitas lo a cus clareiu monsigetes papyri:nariaci:ftauii: hyreani: a quoru littoribus ide mare hyrcaniu uocariincipit a flumine fyderi.Citra id amnes maziris:ftraor;oia ex cau<< cafo.Scquiturregioftiargiane apricitatis incIyte=foIa in eo tradu uitifera. Vndiqs inclufa moribus amcenis^ambitu ftadiorum quingcntoru;difficilis adieu propter harenofasfolitu dines per.cxx.mil. paf.Et ipfa cotra parthiu tradum fita.In qua alexander alexandriam co^ diderat.-qua diruta a barbaris Anthiocus Seleuci filius eode loco reftituit feleciam. Nam interfluenteta nargo qui coiriuatur in zotaleis maluerat illam Antiochiam appellare. Vr^ bkampUtudo circuitum.lxx.ftadiis.ln hanc Orodes Romanos craffanadadecaptos dedu xit.Abhuiusexcclftperiugacauquafiprotendituradbadros ufi^ gens mardorum fe* ra fui iuris.Ab eo tradu getes oceani c6mori:berdrigei:harmartopi:cemari:c6mani = mir<* rhafuaremandridansei. Flumina madru-cridinu. Vtraqicorafini:gaudari:arafini: parcani: arange:parrafini:maratiam':nafotiani:arfilegi:quosgra:cicaduftosappdlauere: maticoni. Oppiduni heraclea ab Alexandra conditumiquod deinde fubuerfum ac reftitutum An/ t loch us achaideappdlaiiit.Dribncesiquorum medicos fines fecac oaxus amnis ortus in la, LIBER. cu oaxo.5yrtnata::oxi tagenfoci:batcni:faraparaz:ba<9:ri: quorum oppidum sariabaftes q> poftea ba&ru a flumineappellatum eft.Genshaec optinet adueifamotia paropanyfi 6c ad uerfus femes indi.Includuntur fiumine ocho.Vltra fogdiani oppidum panda 8i irj ulti/ miseorumfinibusalexandriaab Alexandra magno coditum oppidum. Ar£ibifunt ab Hercule Si iibero patre conftitutas.Item Cyra 8i bemicamide atq> Alexandro.Finis cmni uni eorum didus ab ilia parte terrarum includente fiumine Iaxere:quod fevtbe fylin uo/ cant. Alexader militefq? eius tanain putauere dTe.Tranfeendit eum anine Demoas Seieu a 8i Antiochi regu dux:que niaxime feqmui in is.arafqj Apollini dydineo ftatuit. Scytarumgentes. Ca. XVII. Ltra funt feytarum populi.per fe illos facas uniuerfos appellauere a prcx.ma gc* u te.Antiqui arameos.Scythe ipfi perfas cborfaros:8i caucafum monte graucafutu hoc eft niuecandidu.Multitudopopulorum inumeraSi qua? cum partis ex sequo degat.Celeberrimieorumfac 2 e:maflageta::dagce:efiedones:aftacae:rhumnia:peiftithomo toti:hifti:hedones:camas:camacae:euchat 2 e:cotieriiantarianirpiae£e:arimafpi:antea cacidiri: aftai: oetei; ibi napei interitfe dicunf & appeltei. Nobilia apud eos fiuinina mdaragreu Si cafpafum.Nec in alia partemaiorem au&orurn inconftantiam crado propter innumeras uagafqs gentes.Haultum ipfiusmarisdulcemelTe Sialexandermagnusprodidit: Si-M. Varro talem praslatum pompeio iuxta res gcrenti mithridatico bellomiagnitudine haud dubie influentium amnium uido fale. Adiiut idem pompeii ductu exploratu in ba&ros. yii.diebus ex india perueniri ad icarum flumemquod in oxurn infiuat. ft ex eo per cafpi- um in cyrum fubue&os.Et quinq? non amplius diebus terrenoitinere ad phafin in pon/ turn indicas poife deuehi merces.lnfute toto co mari mulcas.Vulgata una maxime tuza/ ga.A cafpio mari fey thicoqj oceano in earn curfusinfie&iturad orient e couerfalittorum fronte.Inhabilis eiusptima pars a feythfeo promotorio ob Hires, proxima incuira feuitia genriuantropophagi feythas infidenthumaniscorporibus uefeentes. idecq? iuxta uafte folitudines ferarunqt mutitudo haud diiTimiiemhominum Imanitatem obfidens.Irerum deinde fcythazdteruqs deferta cum beluis ufq? ad iugum tncumbens mari qued uocant ta bin.Nec ante dimidiam fernte longitudinem eius ore qu£ fpe&at aeftiuum orientem in/ habitatur ullaregio.Primifuuthominumquinofcantunfereslanitio filuarum nobiles: perfufam aqua depeciens frodium caniciem. Vndegeminus feeminis noftris labor redor diendi filairurfuqi oftendi tam multiplici opereuamlonginco orbe penirus ut in publico matrona tranfluceat.Sercs mites quidem fed Si ipfis feris perfimiks.Ccctum reliquorum mortalium fugiunocum comertia expectant.Prim urn eorum nofeitur flumen pluaras p* ximum carabi:tertium lanos:aquo promontoriutmehryfe finus-.cyrnaba fiumemattanos fi nus.Ecgens hominumattacorum apricis ab omni noxioafflatufeclufa collibus: eadem qua hyperborei degunt temperie De iis priuatim condidit uolume Amometus: ficut Eca teus de hyperboreis.Ab attacoris gentes thynni 6i phocari Si iam mdoru cafiri introrfus ad feythas uerfi humaniscorporibus uefcutur.Nomades quoepindias uagantur.Suntqui ab aquilonecontingit ab ipfis Si cyconas dixere:Si brifanos Sed indecut plene confentiut omnes)emodi montes aflurgunt.Indoruqj gens incipic non eo rantum mari adiaccns: ue* rum 8i a meridiano quod indicum appallauimus queq? pars orienti aduerfa redo pretend ditur fpatio ad fiexum Si initium incidi maris.xviii.lxxv.mil.paf.colligit. Deinde qua fie- ditur in meridiem.xxiiii.lxxv.mil-paf.ut Eratofthenes tradit ufqpad indum qui eftab occi dente finis indise.Copluresautem totam ipfius longitudinem.xl.dierum noctiumcp ueli fico nauiumeurfu determinauere.Et a feptetrione ad mcridiem.xxyiii.l.mil. paf. Agrip^ pa longitudinis.xxxni.mil.latitudinis.xxiii.mil.prodidit.poiTidonius absftiuo folis orcu ad hibernum exortum metatus eft.Eam aduerfam gallias ftatuens.-quam ab occidcte adti- uo ad occidentem hibernu metabatur totam a fauonio.Itaq? obuerfam eius uenti afflatu iuuari india--fa!ubreq? fieri haud dubia ronedocuit.Alia illius cadi facies. Alii fyderu or/ tus-BinE meifes in anno.Binx xftates media inter illas hyeme etefiaru flaru.Noftra uero brumali.Lenes ibi aurasatiare nauigabiie.Gentes 8i urbes innumerabiles:fi quis omnes (bqui uelit.Et enim patefada eft no modo Alexandri magni armis regunqi qui ei fuccefr fcrexircunpedis etiam in byreanum mare Si cafpiu Seleuco Si anriccho:pi£fedocp claffis VI. eorum patrocbIe:Veruln & alfis au&oribus griefs quicum rcgiS^i >;dias KOtari funt ficut Megafthenes 8£ Diony fi us a philadelpho miflus ex ea caufa uires quoq? gentiu pdi dere.Non tamen deeft dihgentiaz locus:adeo diuerfa&mcredibilia traduntur.Xlexancm magni comites in eo tradru indiaz quern fubegerantfcripferunt.xv.mil.oppidorum fuifle nullum cotninus gentiu nouem.Indiaqi tertia partem elTe terraru omnium.Multitudine gentium inumera probabili faneratione.Indi enim piope gentiu foil nunq emigrauere fi nibus fuis.Colliguntura liberopatre ad alixadrum magnum reges eorum.cliii.annis. yi. mil.ccccii.adiiciunt SCmenfes tres.Amniu mira uaftitas.prodituralexandru magnu nul^ Io die minus ftadia fexcenta nauigalTe in indomec potuifle ante menfes quinqj enauigare adiedis paucis diebus:8i tamen minore gange efle conftat.Seneca etiam apud nos Mega fthenes tentata in die comentatione.lx.amnes eius prodidit.Gentes duodeuiginti centu/ (5,par labor fit montes enumerare.lungutur inter fe hymaus:hemodus:paropanifus:cau cafus.p.a.R.a.quibus totadecurric.in planitiem imenfam dixgypto fimilem. Veru ut ter rena demonftratio intelligatur. Alexandri magni ueftigiis inliitamus.Diognecus & Beto itinerum eius menfores feripfere a portis cafpus hecatophylo partorum quot diximus im«* lia eiTe.Inde Alexandriam arion qua urbe is rex condidit.d.lxxv.mil. Inae ad prophitafia drangarum.cxcix.mil.ad cricafioru oppidum.dlxy.Inde orthofpanu.clxxv.mil.lnde Ale-- xandfi oppidum.l.mil.in quibufdamexemplaribus diuerfi nunieri reperiuntur.Hanc ut/ bem fub ipfo caucafo efle pofitam.Ab ea aa flumen chepta 6£ oppidum indorum peuco* datim.ccxxvii.mil.lnde ad flumen indum & oppidum taxilla.lx.mil.ad hydafpen. fluuium clarum.cxxmil.ad hyfpafm non ignobiliore.ixix.cccxc.mil.qui fuit Alexandri itineru ter minus exuperato tamen amne arifq? in aduerfa ripa dicatis.Epiftole quoc$ regis ipfius co fentiunuis.Reh'quaindeSeJcuco Nicnoari peragrata fun r: ad hefidrum.dxix.nuMomane amnem tantudem.HxempIaria aliqua adiiciunt.v-mil.paiT.Indead gangem.cxii.mil. ad ro dapba.clxix.mil. Aiii'.cccxxv.mil.ln hoc fpatio produt ad calinipaxa oppidum.clxvii.d. alii cdxv. mil.lnde ad cofluetem iomanis amnis & gangis.d.cxxv.M. Plericp adiiciut.xiii.mil. ad oppiduq? polypodra.ccccxxv. Ad odium gangis.d.cxxxviii.mil.d. gentes quasmemo/ tare non pigeat a montibus hemodis:quorum promontorium hymaus uocatur: incolaru lingua niuofum fignificance:ifari:cofyri:izgi:6C per iuga chifotofagi.-multarumqs gentiu cognomenbracmansetquoru macco ealingee flumina pumas & canasiquod in cangie influ it ambo nauigabilia.Gentes calingae proxime mari:6C fupra njandei:maili: quorum mons tnallus:traaufc5 eius finis ganges. Fiuuiusganges. Ca. XVIH. Vnc alii incertis fontibus ut niluuigantemqj uicina eodem mode; alii in fcytbicis fa montibus nafei dixerunt.Influere in eum.xix.amnes.Ex iis nauigabilesprazter iani didos crenacam:uamam:rhumuoba:cafphagu:fonu:Alii cum magno fragoreipfi osftatim fontis erumpere deie&ucp per fcopulofa6c abruptaubi prime: niolles planiries contingat in quodam lacu hofpitari.lnde lenem fluere-.ubi minimu. vui.mil.paiTuum lari* sudine.Vbi modicum ftadiorum.c. Altitudine nulqminorepaf.xx.mil. Gentes indiaz. Ca. XIX. Ouiflime gentes gandaridurmcalignaru.Regio pertalis uocatur. Regi.fxx. milia n peditunuequites mille.-elephanti.d.cc.in procintu belloru excubat. Nacp uita mi* tioribus populisindorii multipertita degitur-AIii tellure exercent.militia alii ca* peflfunt.merces alii fuas euehunr.Res externas inuehut refpublicas optimi ditifllmiqj tepe cant.Iudicia reddut.Regibus aiTidec.Quintu genus celebrate illic & prope in religionem uerfefapientiaz deditu-.uoluntaria Temper morte uita accenfo prius rogo finit.Vnu fupec hoc eft: lemiferu ac plenu laboris imenfua quo fupradi&acotinetur uenadi elephates do* mandiqs.lsarant.ls inueunt.Hazc maxime nouere pecuaria.His diinicantmilitatq* pro fi* nib 9 .Deledfcum in belua uires & aztas at<$ magnitudo faciur.Infula in gage:eft magnaz am plitudinisgetc corines una modo galica noie.Vltra fiti funt modubaz molindaz. Vbere cu oppidoeiufdenoismagnifico modrocfi.-prazrncaliffefaluri: faflulazicolubaz.orcufaziaba* li.-talucte: Rex horum peditum.l.mil.equitum iiii.mil. elephantoru.cccc. in armishabet. Validior dcinde gens andare plurimis uigis.xxx*oppidis:quseinuristurribuf5! muniun* LIBER, tur.Regf praebet pedituhi centum milia equitum duo miliaiekphantos mil Ic- FerciliflTi mi font auridardsifecs uero argenti.Sed omnium in india pro;pe no modo in hoc tra&upo tentiam claritaremcp anteced unt prafi ampliffima urbe ditnTimaqp palibocra. Vnde quida iplamgencem palypotros uocant Imo non tra&um uniuerfumagange. Regieoiumpedi turn fexcenta milia equitum.xxx.milia elephantorum.ix.milia per omnesdies ftipendian tur.Vnde coniedacio ingens opum eft. Ab sis in interiore ficu monsdes & fuari: quorum mons malleusbn quo umbra! aa feptetrionem cadunt hyeme.-sftate in auftr um per fcnos mefesdeptetriones i eo tradu fenxl in anno appareremec nifi.xy.diebus Beton audor eft Hoc idem pluribus locis iodise fieri Megafthenes.Auftrinum polumindidramafa uocat Amnisiomanespergangem 8C palybothros decurrit.Incer oppidamethora 6i cyrifcbor* ca. A gange uerla ad meridiem plaga tingunturfole popu'i iam quideminfedi: nondum tamen echiopum modo exuftiiqtum ad indum accedunt:tantum colore prsferunc fydus Indus ftatim a prafiorum genre quorum inmontanispygmitraduntur.Artemidorus in/ ter duosamnes.xxi.paifuum interefie tradit. Indus fiuuius. Ca. XX* Ndus fandus ab incolis appellatus iniugocaucafimontis quod uocatur paropa/ i nyfus aduerfus foil's ortum effufus:8dipfe undeuigintirecipitamnes. Sed darifli/ mos hydafpen quattuor alios afferenre: cantabra tres.per fe uero nauigabiles ace fanum 6t hypafin quadam tamen aquarummodeftia nufq lanor quinquagintaftadiis:auc altior.xv.pai'.ampliflima infulam efficiens.-quaeprafiane nominatur: & aliam minore quas pacaie.Ipic per.xii.xLpaff.pauciflimis audoribus nauigatus: 8C quodam folis comitatu in occafum uerfus oceano infunditur.Menfura in ora ad eum ponam ut inueniogeneratim quanq inter fe nulla! congruanr. Ab oftio gangis ad promotorium galigon 8i oppidu da^ dagula.d.cc-xxv.mil.paf. Ad tropina.xii.mil.xxv. Ad pernuute premontorium.-ubi eft ce berrimum india! cmporium-d.cccl.adoppidumininfula qua diximuspatalam.d.cxx.inil* palTuu. Genres montane inter eum & iomanem cefncetriboni filueftres: Deinde mcgalla: euorum regi quingenti clephanti.peditum & equitum numerus incertus.Chryfei: para/ fange:afangi;cigri:fera fcatentes.Armancpeditum.xxx.m.l.elepharos.ccc. equites.d.ccc. Hos includitindus montiu corona circundacos 6£ folitudinibus.d.cxxv.mii.infrafolitu/ dines dari fur£.iterucg folitudinesper.dxxxvii.mil.paf.plerucj barenis ambientibus haud alio modo qua infulas mari.Infra deferta bsecmaltecoraedingasmiarohxuarungae-.morun/ tes:& maru£e:pangungSE:ialii.Hi montium qui perperua tradu oceani oram tenenrdneo te liberi & regum expertes multis urbibus montanos optinct colies,Narea! deinde quos claudic mons altiftim us indicorum capitalia.Huius incola! alio latere late auri di argenti metalla fodiunt.Ab iis craturae.Quorum regi elephanti quidem.x.milia. Sed ampla: ui/ res peditum. Varetatx qui fub rege elephancos non alunt fiducia equitum peditumqj. Odomboer^e falabaftrse orate urbe pulchra fotfis paluftribus munita.-per quas crocodilli humani corporisauidilTimi aditum nifi ponce non dant.Et aliud apud illoslaudatur oppi dum automclaimpofitum lictori quinqi amnium in unumconfluenceconcurfu empono nobili regi eorum elephantos mille.dc.peditum.cl.equitum.v.pauperiorcharmarum rex elephantos.lx.parnafqj reliquas uires.Ab iis gcris pande Tola indorum regnata foeminis. Vnam Herculi fexus eiusgsnitam ferunc:ob idq? grationetn regno donatam pra!cipuo. Ab ea deducenris originem imperitant.ccc.oppidis peditum.cl.mil.ekphantis quingen/ tis.poft hanc trecentaru urbium fyrieni:deranza!:pofingse:buze:gogiarei:umbra!:,nereaK brancoflmobundx.-cocGnda^nefer.pedatritasffaJobnfeoloftra^patala'-infula attingentes a cuius extremo littore ac cafpias porras.xviii.xxv.mil.produntur.Hic deinde accolunt i/ dum aduerfus ecs euidenci demonftratione amatx:bolig 3 -:gallitaluta!:diuri:megari: or/ daba!:mefas:abhifuri:fylem'.Moxdeferta in.cd.M.paffuum. Quibus exuperatis organa/ g£:abaorta!:fibara:fuerta!:& ab iis folicudines priorifaus pares. Dein farophages: lorgas barago!iiatae:umbritecp:quorumduodecimnat{ones finguiifq? bins urbes.Afeni triu ur/ bium incols.Caput eorum bucephala Alexandra regis equo:&cui fuerat hoc nome ibi fe/ puto conditum.Mutaui hiper hos caueafo fubie&i.Soleadas fundre trangreflifq? indum & cum eo decurrencibus lamarabrisifambraceniibrifabritsiorfiandiifenitaxilscum utbc VI.- ' celebri.Iam in plana demiffo tra&u cui uniucrfo nomcn ahlandra.populi quattuor peu / colicasmrfagaiira.rgerera afoi.Et enim pierjcp ab occidente non indo amne determinant: fed adiiciut quattuorfatrapias: gedrofos archaotas.arios paroppiyfidasdafdas: Arii.& iun&as gentes# Ca, XXI. Lrirrlo fine cophera Huuiosqux omnia ariorum eflfc aliis placet.Necnon 5£ nyfani ■ u urbem pleriq? indiae afcribunt:montencp merum Libero patri facrunn Vnde ori/ gofabuiaz louis foemineeditum. Itemaipagonas gencem uitis 8i lauri& buxipo tnorumqj omnium in gratia nafcentium fertilem.Que memoranda 6C prope fabulofa de fetcilitate terraacgenere frugum arborumqj aut ferarum aut uolucrunq di aiiorum ani-» tnaiium craduntunfuis quxqj locis in reliqua parte operis comemorabuntur. Quattuor uero fatrapise mox paulo ad taprobanam infulam feflinante animo. Sed ante funt alias pe tate qua fignificauimus in ipfis faucibus indi triquetrafigura.ccxx.mi!.pafTuum latitudi ne.Extra odium indi chryfaz & argyra fertilesmetaliis uc credo.Nam quodaliqui tradi> dere aureuni argeteuq? iis folum effe baud facilecrediderini. Ab iis.xx.mil.paf.ctocale. ab ea.xu.msl.pan bibaga oftreis di cochyliis refer ta.Deinde toralliba.ix.iml.pafluum a fupra* dida mukeque ignobiles. Taprobaneinfula. Ca. XXII. Aprobane alterum orbem terrarum eflfe diu exiftimatum eft antichthonum appel latione.Vtliqueret infulam efle Alexandri magni aztasrefqp praftitere. Oneficri* tus clafils eius prafedus-elephatos ibi maiores beilicofiorefq? qua in india gigni fcr ipfi t. M ega fthenes flumine diuidi incolafp paleogones appellari:auri margaritarumqj grandium fertiiiores q indos.Eratofthenes di menfuram prodidit longitudinis.vii-mil.fta dioru ij.Iatitudinis qninqj mil.nec urbes eflfe; fed uicosdeptingentos.lncipit ab eoo man. inter ortum occafumqj folis indiaz prazcenta;& quondam credica. uigmti dicrum nauiga^ cloneaprafianagentediftarc.-mox quia papiraceis nauibus armametiftji nili peteretur ad nofttaruiii nauium curfus.vii.dierum interuallo taxato-Mare intciefl uadolum: fenis no amplius altitudinis paflibus;fed eertis canalibus adeo profundum ut uaUas anchora fidac Ob id nauibus utrincp prorauie per anguftias aluei circuagi fit necelTc. Syderum in naui gando nulla obferuatio.Septetriononcernitur.Sed uoluaes fecutnuehunt emittentes fepius meatumcjjearum terras petentiuai comitantuf. Nec pluiq terms ntenfibus in an*« no nauigant.Cauent a folftitio maxime centum dies tunc ilio marihyberno .Hadenus a prifcis memorata.Nobis diligentior noticia Cladii principatu contingit.Legatis etiamex snfuia aduedis.ldaccidithoc modo:Annii:piocamiiquimaris rubri m-digalafifco rede merat libcrtus circa atabiam nauigans aquilonibus raptus prater catmaniam quintodeci mo die htppuros portum eius inuedusbofpitaliregis dementia fexmenfium tempore u foutus alloquro percontanti poftea enarrauit Romanoa di Cazfarem mirum in modum im audicos iumciaulle fufpexit quod pares ponderedenarii efient in captiuapeeunia:cum di uerfe imaginesindicarec apiuribus fados.Et hoc maxime follicitatus ad amicitiam lega> cos quattuor mific principe eorum Rhachia.Ex uscogmrum.d.eflTe oppida portum cotra meridiem appofituiu oppido palefimundo omnium ibi clanflimo ac regia ducentum paf. Lcbis ftagnum intus megilba tricentum fepruagintaquincp milia pafuum ambicuunfulas pabuli tan turn fertilescomplexum.Et ex eo duo amnes erumpere palefimum dum iuxta oppidum eiufdent nominis influentem in portum tribus ahieis quinqj ftadiorum ardiift mo quindecim ampliffimo. Alter um ad feptetrionemindiamq^ uerfus cydara nomine.pro xiitntm eiTeindiazpromohtorium quod uocatur colaicum quatridui nauigatione.-medio in curfu folis infula incurrente.Mare id colore peruiridi: praterea fruticofum arboribus iubas earum gubernaculisdeterrentibus.Septemtriones uergiliafq? apudrios uelutiin nouo cazlomirabantur.Lunamquidem apud ipfosnon nifiab odauaad.xv.fupra terram afpici fatentes. Canopum lucere nodibus fydus ingens 8i clarum.Sed maxime mirum iis erac umbras fuas in noftrum cazlum cadere non in fuum;foleqi a leua oriri di in dextra oc cidere pottufq e diuerfo.Idem narrauere latus infute quod pratenderetur indias dece mi lia ftadiorum 1 e(Te ab oriente hyberno ultra montes emodos. Ssras quocp ab ipfis afpici: Potos etiam coiiicrtio patriss mabacracommcaSTe eoaduenisibi feras occurfare.Ipfos ue^ LIBER. ro excedere hominum magnitudinem:rutiliseomis:ceruleisoculis: orisfonotrucinulli commertio linguSG.Cxteraeadem qua: noftri negociatores.Fluminisukeriore ripa mew ces pofuas iuxta uenalia colli ab iis 1*1 placeatpermutatio non al/ter odio trifliore luxurias 9 fi perducta mensillucufqi cogitetquid SC quod petatur 8C quare.Sed ne taprobane qur dem quau s extra orbem a natura relegata noftris uitiiscaret:aurum argcntumqj SCibi in prajcio.M armor teftudims fimile. Gemmae magaritaeqp in honore muito praeftantiores. Et totus luxuriae nofteecumulusipforum opes maforesefle dicebant: fed apud nosopu/ lentil maiorem ufum.Seruum nemini.Nein diem autinterdiu fomnum. Aedificia mo* dice ab humo extentia.Annonam nunq augeri.Non fora lites ue dfe-Coli Herculem.Eli gi regem a populo feneda clementiacg liberos non habentem:8c fi poftea gignat abdica* rime fiatbereditariumregnum.Redoreseia populo.xxx.darimecnifipluriuni fententia quemq capite danarnfic quoqp appellationem efte ad populum.Ixx.iudices dari: fi liberec ii.reum amplius.xxx.iis nullam cfl’e dignationem grauifiimo probro. Regi cukum Liberi patristeseteris arabum:Regem ft quid delinquatmorce tnulctari nullo incerieniente: fed uerfantibuscun&is SC commertia etiant fermonisnegantibus. Fefta uenatioue abfumi. Gratiftimam earn tig'ribus elephantifqj conftarc.Agros diligenter colli, pomis abundare. Eflein pifeatu uolutatem teftudinum maxime: quarum fuperficie familias babitantiuni contcgi tanta reperirf magnitudine. Vitaui hominu centu annis modicam.Hsec comperca de taprobane.Quactuor fatrapias quas in hunc locum diftulimus ita fe habent. CapiiTenae:dariti.earmania. Ca. XXIII. Proximis indo gentibus montana capiflcnse habent capiffam urbem:quam diruit 3 Cyrus: Aracofia cum oppido Sc fiumine eiufdem nominetquod quidam cutim dk xere a femiramidse conditum.Amnis hermandusprsefluensper abeftem rhacpfio/ rum proximos iis meridie ad partem arochatarum faciunt dexendrufos:a feptenitrione pa ropanyfidas.Cartana oppidum fub caucafo:quod poftea cecogronis dictum* Hscregio eft ex aduerfo ba&rianorum.Deinde eius oppidum alexandria a conditore dictum. Sin/ draci:daugalae:parapian£:cantaces;magi. Ad caucafum cadrufi oppidum ab Alexandro conditum.lnfra hxc omnia ora arabindo.Ariana regio abufta feruoribus:defertifcj 3 circu data. Multa tamen interfufa opacitate cultores congregat circa duos maxime fluuios tonderon 8C arofapen.Oppidum artaco:anaftus amnis:qui praefluit alexandriam ab Alexa dro conditam.Patet oppidum ftadia triginta. tnultoqi pulchrius(ficut A&icinus tradit.) artacabane.Itemab Antiochomunitum ftadia quinquaginta.Deinde dorifei ges: Amnes pharnacotis:oppradus:prothafia.Oppidum zarafparum drangaerargetae: zarangae: gedru fi.Oppida peucolis:lymphorta:methoricum:deferra: Amnis manam.Augutiri gens. Flu** mem boru.Genfurbi flumen nauigabileponamus pandorum finibus. Item cairus fuaro/ rum oftio portuofus.Oppidum condrigrama. Flumen cophes. Infiuunt in cum nauiga/ bilia fadarus: parofpus: lodinusiArianae partem die dararim aliqui uolunt: menfuramq* produnc utriufc|3 longitudine.xix quinquaginta milium pafluumdatitudinedimidio mi norem qua indise.Alii gedrufos SC fyros poiuere per centu trigintaquattuor mil.paftuum moxichthiophagos.Oritas propria non indorumlingua Ioquentes per.cc.mil.paflu.Inde pofuere arborumgentem per.cc.mil.pafTuum .Irhthiophagos omnes Alexader uetuit p i* feibus uiuere-VIrra deferta deinde carmania: ac perfis atep arabia.Sed priufq hare genera timperfequamur:{nd;carec5uenicqu£pfodit Oneficritus daffe Alexandri circuueftus in medicerranea perfidis SC indiae narrata proxime a iuba:Deinde cam nauigacioneni quae his annis compcrta feruarur hodie. Gneficriti SC Narchi nauigatio nec nomina habet ma fioEiumnccfpatia.Primucgi xylenopolis ab Alexandro ccndira unde cceperunr exordium Iuxta quod flumen aut ubi fueritnon fatiscxplanatunharctamen dignamemoratu pro/ duntur.Ab iis oppidum a Nearcho cohditum in nauigatione ea.Flumen nabrum nauium capax contra infuiam diftans.Ixx.ftadiis. Alexandria condita a Leonato iuftu Alexandri in finibus gencis.Argenuus portu (aiubris.Flumen tuberum nauigabile:circa quod parkas Deinde ichthiophagi tain longo tra s Ed duos diuiditur finus.Is qui ab oriente eft perficus appellatur.xxv-mil.paft.cir LIBER, cuitu: ut Eratofthcnes tradit ex aduerfo eft arabia.cuius.xii.mil.pafTieftlongitudo ,Rur# fusaltero ambitur finu arabico nominatoroceanum qufinfluit azanium appellant, perfi # cumintroitum.v.inil.paff.laticudinis.aliiquattuor fecerunc.Ab eo adintimum Qnuni res# #0 curfu.xi.mil-xxv.propemodum conftat efie & fitum eius humani capitis effigie .One ficritus & Nearchus abindoanine in finumperficunuatq? illlc babylonem ab eupbratispa ludibusfcripferunt.xxv.mil.paflT.dfe.Incarmanise angulo funt chelonophagi teftutinu fupcrficic c afas tcgentes.Came uefcentes. A flumine arabi proiiiontorium ipfuni inhabi # tannprxter capita toto corpore hirticoriifc^ pifcium ueftiti. Cafcandrusinfulaparthorumregna. Ca. XXV. B horum tra&u indiam uexfus cafcandrus deferta infulain oceano.tnil.paiT. tradi/ a tur.luxtaeam fieto influenteftoidis quxftuofa margaritis aproinontoiio.Carma nisiugunturarmozei.Quidam interponuntarbios.ccccxii.mil.pafT.toto littore. Ibij >ortusmacedonum:&arse Alexandrian promontorio amnes ficcamas:dein dratinus 8L lalfus.Ab eoprcmontorium tbemifteas.Infula aphrodifiasbabitatur.lnde perfidis ini# tium ad flunien oratim:quo diuiditur ab elimaide.Concra perfideni infulx philos Cafan# dra aracha cum monte pnealto Neptuno facra.Ipfa perfisaduerfus occafum fit a oprinet Jittora.d.I.mil.paiT.etia in luxum diues in parthoruni iampridem tranflata nome. Horum deimperionunc paucis.Regnaparthorumduodeuigintifuntonmia.lta enim diuidunt prouintias circa duo ut diximus maria:rubrum a meridie:hyrcanum a feptentrioe.Ex iis. xii.qU'je fuperiora dicuntur incipiunt a confinio armenise cafpiifcg littoribus pertinent ad feythas.-cum quibus ex 2 equo degunt.Reliqua.vii.rcgna inferiora appellantur, Quod ad parthos attinet; feper fuir parthia \ radicibus motium faepius diftoi um:qui omnes eas ge tesprietexLint.Habentabortuariosameridiecarmaniam Marianos. Ab occafu medos a feptentrione hy rcanos.Vndiqp defertis cin&a.Vlteriores parthi nomades appellantur. Ci* tra deferta. Ab occafu urbeseorumquasdiximusiflatis&: calliope.Ab oiientearfh'uo py# ropunvab byberno maia.In medio hecatopylos. Aifaceregio nifea parebienamobiks: ubi jlexandropolys a conditore. Media:niefopotamia:babylon:fdeutia. Ca. XXVf. Eceftarium eft in hoc loco fignare 8£ tnedorum fitunuterrarucp facicmcircunage n read perficummare:quofaciliusdeindereliquanofcantur media ab occafu traf uerfa obliqua a parthias occurcns utraq? regna inciudit.habet ipfa ab ortu cafpios & parthos:a meiidie fitbacenem & fufianem 5i perlida:ab occafu adiabenen:a feptentrioe armeniatmperfae rubrum mare femperacco!uere:propter quod isfinusperficus uocatur. Regioibimaririmacyribolus.Quia uero ipfa fubit ad medos mcgalla appellatur locus arduomonris afeenfupergradus introitu angufto ad perfopolin capuc regnidirutam ab . Alexandro.prxterea babet in extremis finibus iaodiceam ab Antiocho ccdiram.lnde ad orientem magni optinent frafargida cafteliumdn quo Cyd lepuichrum eft.Et horum eg bathanaoppidum tranflatum ab Dario rege ad montes.lnter parthos 8L arianos excurruc paratbaceni.His gentibus 6i eupbrate inferiora regna includurur.Reliqua dicemus a me fopotamia cxceptoniucroneeius arabumqj populis in prioredictis uolumine.Mefopota mia tota aftyrioru fuit uicanti difperfaipraeter babylona & ninum.Maccdonesearn in ur bes congregaucreproprer ubercatem foii.Oppida praeter iam difta habetfekutiam: leo diceam: arthetnitam.ltem in arabum genre qui arroei uocatur 8i mardam.-antiochia: qua? a perfe&omefopotamra.Nicanore condica nicanoria uelarabesuocatur. lunguntur iis arabcs.Introrfus eldamarii. Super quos ad pellacontam fiumenburaoppidum.-falmani 8i mafei arabes.Gordiacis uero iun&i aloni:per quos zerbis fluuius in tigrin cadioazonesi filices:monrani:& orontes.Qiiorum ad occidencem oppidumgauecamela-Itcm fuein ru . pibus.Supra ficiclafTi.iii.nul.pafr.perquos lycus exarmenia fertur.Abfitrisadhybernu ex ortum-Asochis oppiduni-Moxin campeftribus oppida diofpage:polyteba: ftratonigea t anthemus-In uicinia euphratis incephoriutmquod ut diximus Alexanderiuflit edditpro pter locioportunitatem.Di.fta eft in zeumateapamia:ex qua orietem potentes excipit op# pidumapprimemunitumquondamftadiorum.Ixx.amplitudine:& fatraparum regia ap# pellatutmquo tributa cpnferebantuymunc in arcern reda&um.Durant ut fueiant hiba a VI. ca:&di&upompei magni terminus Romani imperii! oruros. A zeuamate ccl.mil.paf Sue quitradunteuphratemCobarisprsefediopereaedu&ummbieumdiximusfidime pr*j* cipiti curfu Babylonia infeftaret.Ab afTyriis uero uniuerfis appellatum armalchar: quod fignificatregiumflumen.Quaderiuaturoppidum fuicagrani e maximis: quod diruere perfe.Babylo chaldiacar urn gentium caput diu fummam claritatem optinuicin toto cube propter quam reliquaparsmefopotami* a(Tyri*q? babylonia appellataeft.jx.rml.pafT.am* plexa.-muris ducenos pedes aids quinquagenos latis.ln fmgulos pedes ternis digyds men furaampliorequamnoftraunterfluoeuphratemirabiliopere utroqg.Duratadhucibi Jo ✓ uisBeii templum.Inuentor hie fuit fyderalisfcientia,C*tero acircuitu folitudinetii red* die exhaufta uicinitate feleuci* ob id condit* a Nicanore tra nonagefmsum lapidem inco fiuentem euphratis foiTa perdu&iatq? tigris:qu* tahien babylonia cognominatur.Libera hodie:ac fui iuris macedonumqi moris.Feruntur ei plebes urban* fexcet* dFe.Sicum ue ro moenium aquil* pandentis alas. Agrum todus orientis fertiliflimum Inuicem ad hane exhauriendam 6£ thefiphontem iuxta"tertium ab ea lapidem in callonitide condidere par thi:quod eft nunc caput regni.Et poftqua nihil proficiebatur nuper Vologefus rex aliud oppidum uelogefocertam in uicino condidit.Sunt etiam in mefopotamiaoppida hippare mum chaldeorum doftrina clarum.Ec hoc ficut babylon iuxta flumen narragatmqui de > die ciuitati nome.Moros hipparenoruni perfediruere.Orcai quoqj tertia chaldeoru do * cuina in eodem fitu locantur ad meridiem uerfi. Ab iis notit* & orrhophanir* & gr*cio chant*.Euphrate nauigari babylonem 8£ perfico mari.ccccxxii.njil.palT.tradunt Nearchus 8£ Oneficritus.Qui uero poftea feripfere a feleucis.ccccxc.mil.Iuba a babyloe carace.clxcv mil.d.Fueri aliqui ultra babylonem continuo alueo priufqua diftrahitur i irrigua. Ixxxvii mil. Vniuerfo auteni curfu.xi.mif.paf.Inconftantiam mefur* diuerfitas audorum facincu perfequocp fchoenos8£parafangasa]iamenfuradecerminent. Vbidefinit alueo munire ad confinium caracis accedente tractu ftatim infeftant attali latrones.-arabum gens. Vltra quos fcientie.Ambitu uero euphrads nomadesarabi* ufq; ad dejerta fyri*:undcin meri diemflecti eum diximusfolitudinespalmirenas relinquentem.Seleucia abeft a capite me fopotamiseuphraten nauigandbus undecies.xxv.mil.paf.A mari rubro fi tigri nauige * tur.cccxx.mil. A zeumate.d.xxvii.Seuma a feleucia fyri* ad noftru littus.cxxxii.mil. paf. H*c’eft ibi latitildo terrarum inter d uo maria.parthici uero regni.d.ccccxliiii.mil.paf.Eft etiamnum oppidum mefopotamin*in ripa tigriscirca confluentesrquod uocantdigbani. Flumen tigris. Ca. XXvII. Ed K de tigri ipfo dixiffe ccnuenianoritur in regione armeni* maioris fonte con f fpicuo in planicie.Loco nome elogofine eft.lpfius qua rardior fluit.Vndeconcita tur:a celeritatetrigris incipit uoc'ari.ita appellant medii fagittam. Influit in lacum arethiiFam omnia illara pondera fuftinentem;&: nitrumnebulisexbalatem .Vnuni genus eipiicium eft:& hie aquas tranfeurrentis nono mifeeturalueo:ficut nece tigripifees in la eum tranfnacant.Fertur auiem & curfu & colore dilTimilis.Tranfue&ulqj occurrete tau to mote in fpecu mergitur.Supterq; lapfus a latere altero eius erumpit locus uocatur zo roanda.Eundem eftemanifeftum eft quod demerfa perfert.Alterum deinde tranfit lacu: qui tefoidis appellatur:rurfufq;1 cuniculosmergitur.&poft.xxv.mil.paiftdicanympheu redditur tam uicinum arfani*.Fluere eum in regionemarheni Claudius C*far audior eft ut & cum intumuereconfluantmec tamen mifceantur.Leuineior arfanias innata.iiii .mil - ferme fpatio.Mox diuifus in euphratreni mergitur.Tigris autern ex armenia acceptis Hu minibus claris pertheni agnice pharione arabas oreos adiabenofqj difterminans :& quam diximus mefapotamiam faciens Juftratismontibus choridiorum circa apameam mefencs oppidum-’citrafeleuciam babyloniam.cxxv.mil.palT.diuifus in alueosduos.Altero meri*» diem ac feleuciam petit mefenen perfundens. Altero ad feptentrionem flexus eiufdem gc tis tergocamposcaucasfecat.Vbi remiauere aqu* pafitigrisappcllatur.Poftea recipit ex media hidafpenmtqj uc diximus inter feleuciam & thcfilphontem uectus in lacus chaldai cos fe.fundit:eofc|idxx.mil.paf.amplicudineimplet.Mox uafto alueo profufus dextra ca* racis oppidi inferturniari perftcadecimo ore.Interduorum omnium hoftia.xxyi.mil.paf* fecere.Auc ut alii trad unt.vii.mil. utroqj nauigafaili.Sed longo tempore euphratem pr* s LIBER, tlufere orcbcni & aceolas agros riganresmcc nifi poft tigrin defertur in tnare.proxima ti> gri rcgio paropotamia appellatur.lnea didum eit demcfene.Oppidum eius dibitach.Iun gicurcaiioniciscum cefiphonte:nonpalmetislrrjodo:u€ru& clcapomifq? aliifqt arbuftis nobilis.Ad cam peruenit iagrus mons ex armenia inter niedos adiabenofq? ueniens fupra echatenen & perfidem.Callonitisabeft a perfide.cccclxxx.mii.pafif.Tantuma cafpio mari aifyria abefle compcndio itinerum aliqui tradunt .Inter has gentes atqj mefencn fytacene eibeadem arbelitis 6i paleftina: dida.Oppidum eius fytace graecorum ab ortu eft 81 fabda ta.Ab occafu autem antiochia inter duo flumina tigrin & tomadotum.ltetn apameae cui Home Antiochus matris fu^impofuit.tigri.circunfunditur.Hascdiuiditur archoo. Infra eft fufianedn qua uetusregia perfarum tufa a Dario Hiftapis filio condira. Abeft a feleu* cia babylonia.ccccl.mil.paiT.Tantudem ab egbatinis medorum per montem charbantuni in feptenrrionali.Tigiis aiueo oppidu eft barbethace-Abcfta fufis.cxxxv.mil.paff.Jbi mot talium foii aurum in edio contrahunt.ld defodiunt ne quo cui fit in ufu.Sufiams ad oric* tem uerfus iunguntur oxii latrones &mizeorum.xl.populi libcrse feritatis.Supra eos pa rent parthufi mardi 8 c faitaehyi qui prastenduntur fupra hclimaida:quam perfidi in ora iu ximus.Sufa a perfico man abfunt.ccl.mil.paiT qua fubiit ad earn claflis Alexadn pafit/gri intus ad iacum chaldaicum uocatur aphle. unde fufa nauigatione.lxv.mil.d.paiT. abfunc. Sufianisab oriente funtchofei.Supra cbofieos ad feptemrionemmefabense fub monte ca balido:quieftcaucafi ramus.lndemolliffimo tranfituin badros. Sufianen ab hekmaide difterminatamnis euleus ortus in medis-.medioqj ipatio cuniculo conditus:ac rurfus ex* ortus per mefobatenem lapius circuitarccm fufarum ac Diana: templum auguftiftimum cum iilis gentibus &ipfe in magna cerimonia fit.Siquidem reges non ex alio bibuod: ob id in longinquaportant.Recipit amnes edippumpraeterafylumamontibus perfarum ue nietem ad unum ex fufjanis oppid utn .luxta eum magoga a carace.xv.pafiQuidam hoc l extremafufianeponuntfolitudinibusproximum.Infraeuleunielymas eft- in ora iunda pcifidua ftumino oratiad carace.ccxlmil.paf.Oppida eiusfeleucia & fofirate appofira mo n cafyro Oram qua: pradacetminorumfyrtium uicediximusinaceflam coeno piurimum Iimi deferentibus brixia Si ortacea amnibus madenre:& ipfa elymaide in tantum ut nulius fit niftcircuitueius a perfide aditus.Infeftatur a ferpentibusquos flumina deportannpars eius nuximeinuia characene uocatur ab oppidoarabis daudente regnade quo dicemus expofita prius.M. Agrippa:fententia.Namq? is mediam 6 i parthiam 8i perfidemab orien teindo:aboccidentetign':afeptentrionetaurocaucafo:ameridie rubro mari teiminatas patere in iongitudine terdeciescxx.mil.pafT.In iatitudine.d.cccxl.prodidit.praetereame, fopotamiamab oriente tigrnab occafu euphrate:a feptentrione tauroia meiidie mari per fico inclufam Iongitudine odingentorum.mil.paf.latitudie.ccclx.Charax oppidum per ficifinusintimum a quo arabiaeudemoncognominataexcuirir.habitatur incolemanufa do inter confluentes dextra ngrindeua euleum.iii .mil.paf.laxitate conditum eft. pr/mu ab Alexandro magno colonis ex urbe regia durineiqua: turn interiit dedudis: milituq} £ utih'bus ibi redis Alexandriam appellari luflerat.-pagumtjJ pelleum apatria fua quern pro* prie niacedonum fecerat.Flumina id oppidum expugnauere.poftea Antiochus reftituic quintusregum &fuo nomine appellauit.lterumqj infeftatumPaftiones Sogdonaci filiuf rex finitimorum arabum quern iuba fatrapem Antiochi fuiiTe falfo tradit oppofitis moli bus reftituionomefuum dedit emunito fituiuxtainlongitudinem.vi.mil paff. Latitudi ne paulo minus.primo fuit a littore ftadiis.x.&: maritimum etiam ipfanda porticus habec Iuba uero prodente.I.milpatf.Nunc abeffe a littore.cxx.mil-Legati arabum noftriq? nego tiatores quiinde uenere affi'rmant.Nec in ulla parte plus autcelerius profecere terra: flu minibusinuedas.Magis idmirum eft aeftu longe ultraid accedentenon repercufla.Hoc in loco genitum eiTe Dionyfius terrarum orbis fitus recentilTimum audorem coftat: que ad comentanda omnia in orientem praemtffitDiuus Auguftus ituro in armeniamadperf fhicas arabicafqj resmaiorefilio.Non meprasterit.-nec fum oblitus fui queqp fitus dilige* tilTimu audorem uifum nobis in introitu huius operis.In hac ramen parte arma Romans fequi placet nobisdubaqi regem ad eundem Claudium Gefarem feriptis ucluminibus de eadeiH aiabicaexpediaone, t 1 '• '< tu lujj i( ' A > ^ufedj ® cui -'I-ibi njo t 7°cos pj Jim oraiu *■'■] Rfitigri f .ablunc. ^tLOOteci 6 f>clittiaide *tutUaaw iiunfWum . bibutdc ob pnCmmiue luidainboci n o 12 lunda jppcfira iro o pluumuni u„ utnulius poiuncpars ’DO dlCCHiUS [ ( ,\ib outn v. u unmans .Uitctcaroo ( • nun pet ICCflduW pet ..mainifr . . !. mu lituc? t p° 4 ' ' S ,-^uit 536 p* ■ i'lijiip m ^.■ijneg 5 J lx flu • .,di^ VI. Arabia:nomades:nabatei:om2tii:tiIos:8i ogyris infute. Ca. XXVlIf. Rabia gentium nuilispoftferenda amplitudine longiflima a monte amano a regio a neciliciascontaginifqjdefcenditutdiximusmukisgentibus eorumdedu&is iiio a Tigranemagno fponte uero ad marenoftrum littufqp segyptiaticum ut docui « mus.Necnon SC in media fytiasad libanum montem penetrantibus nubeis quibus iungu/ tur ramifi Deinde tcransndeinde patami.lpfa uero peninfula arabia intra dua maria rub^: perficumq; percurrens quodam naturas attificio ad fimilitudinem atep magnitudinem ca/ li maris etiam circunfufa.ln eadem etiam casli partem nulla differentia fpe&at.Hasc quoqj in illo fitu.Foelix eius populus .A noftro mari ufq? ad palmitenas folituaines diximus. Re Iiqua nunc inde peragemus.Nomadesinfeftatorefqj chaldeorum feenite ut diximus clau dunt:& ipfi uagi:fed tabernaculis cognominatnquse ciliciis metantur ubi libuic. Deinde nabathei oppidum incolunt petram nomine incoualle paulo minus.ii.mil.paff.amplitudi/ nis circundatum montibus inacceflis amne interfluente.Abeft a gaza oppido littoris no * ftri.d.c.mil-a finu perfico.Huc conuenit utrumqj biuium eorum :quifirix palmiram pc/ tiere;&: eorum quiabgaza uenerunt.A petra incoluerunt omani ad characcn oppidis quo dam claris SC Semiramide condi is abefannde SC foroa&ia.Nunc funt folitudines.Deinde eft oppidum quod characenorum regi parct in pafitigris ripa forath nomine.ln quo a pe / traconueniuntcharaceni.inde.xii.mil.paiT.fecundo acftu nauigant.Eparthico enim regno nauigantibus uicus tberedon.Infraconfluentem euphratis Sc tigris lcua fluminis chaldei optinent dextra nomades fcenitas.Quidam SC alia duo oppida longis interuallis tigris per nauigari traduntbarbathfanvmox thumathanrquod abeft a petra decerndierum nauiga tione.Noftri negociatores dicunt characenorum regiparere:&apameamfitam ubi reila gnatio euphratis cum tigri confluat.l tacp molientes incurfionem parthos operibus abie /> dis inundationearceri.Nunc acharace dicemus oram Epiphanioprimum exquifitam.-lo / cus ubi euphratis hoftium fuitflumen falfum promontoriumchaldone uoragini frmilius quam mari per.l.paflT.oreHumen achana:deferca.c.mil.paf.ufq5 adinfulam barum. Sinus capeusquem accoluntgaulopes SC chatei.Sinusgerraicus.Oppidumgerra.v.mil.pafT.am plicudine turres habetex falis quadratis molibus.A littore.l.mil.pafT.regio attend. Ex ad, uerfo rilos infula cotidem milieus a littore.plurima margaritis 61 celeberrima cum oppi/ do eiufdem nominis.luxtacpaltcra in ora promontoria eius.xxii.d.pafT.Vkra magnas af/ pici infulas tradunt ad quas non fi r peruentum.Fluminis ambicu.cxii.mil.d.pafl.a perfi / de logius abeffe •• adiri uno alueo angufto.In infula afgilia gentes nochetbzurachnborgo di:catharrei:nomades.Flumen cynos.Vltra nauigationem in compertam ab eo latere pro/ pter fcopulos tradit iuba.prastermiffa msntione oppidi omanorum batrafa aucs SC toma/ me quod priores celebrem portum carmanias fecere.kem omen SC athaneiquae nunc op/ pida maxim? celebrari a perfico mari noftri negotiators dicunt a flumine canis:ut iuba trad/tmonsadufto fimilis.Gentesepimaranicas.moxichthiophagi.Infula defexta. Gentes bathymi.Ebliteimontes.Infula omoemus.Portus machorbe.Infulae etaxalos.Onchobrice gens cadeiJnfulas fine nominibusmuft^-Celebres uero ifura rhinncaoi proxima in qua IciptSE funt ftellas lapideas licteris incognitis.Goboeaporrus:bragasinfute defers. Gens caludebdabanegoris regio.Monsorfacum portu.Sinusduatus.InfulasmuItas.Mons tn> coriphos.Regiocardalena.lnfulasfolanktetcapina.kemichthiophagorum.Deindeglari. Littushlmasum:ubiauri metalla .Regio canauna.Gentesapitamngafani.-lnfuladeuuade Fons goralus garphcti.Infulas alaea Sc amnameth us .Gens clare.Infute chclonitis.ichthio/ phagonunulthe.Eodanda deferta bafag.Multas fabeorum;Flumina tharnar:amnum. Infu las dolice.Fontes daulotes doca.Infula Kunc5; f -i'c funt ta : iniuo^ana » f -ntJU3cho * I rtfs: DUO sncndum. Ite r>."ntc ttulTili li. unite; ba< us fjucc fun i a i haul gy uv.mil.pf. i'I.I.I II1JJ10 s cmnmni. , in. Genres :,to- Cotani^ nsbcWis.Ro# 'ux'.NimCJ 't n lictninatJ v , xunvtobc fVi(Tm eproeef . i;u m tit in . - esagros r ji mew. 1 ,. fC . mC' 1 „ , piH £cB VI. portus. Ex quo naufgabile alueu perducere in nilu qua parte ad delta dief u decurrit. txii. d.paf.interuallo.Quod inter flumen 6(rubrum mare iter eft primus omniu Sefoftris agy pti rex cogicauit.Mox darius perrarum.Deinde ptokmaus fequens qui eduxit foflain la titudine pedum centum altitudine triginta in longitudine trigintafepcem.d.paff.ufe ad fontes amaros. Vltra deterruit inundationis moetus excelfiore tribus cubitis rubro mari eomperto qua terra agypti. Aliqui earn non auferunt eaufam fed ne ihimillb mari coriu peretur aqua nili:quaVoiapotusprabet.Nihilominus iter totum terendofreqnentatura mari agyptio:quod eft triplex. Vnum a pelufio per harenas in quo nifi calami defixi re/ gant uia non reperitur.Subinde aura ueftigia operiente. Alterum uero duobus.mil. pa(T. ultra cafpium montem quod a fexagintamil.paff.redit in pelufiacam uiam- Accolunt ara bes autci.Tercium a gerro quod ad ipfum uocmt.per eofd^m arabes flxaginta pafl. pro • pius afperum montibus 6 C inops aquarum.Ee uia omnes arfinocn ducunt conditam foro ris nomine in fmu charandra a ptolemeo Philadelphoiqui primus troglodyticcn excuflk amnequi arfinoen prafluit:ac ptolemeqn appellauit.Mox oppidum paruum eft annum pro quo alii philitenas fcribunt.Deinde funt azareuex trogloditarum con ubiis arabes fe ri infute fapirene:fcitaIa:mox deferta admyos herinoiubi fons tadnos:mons eosunfula la<* be.portusmulti.Berenicaopgidum marisphiladelphi nomine ad q> iter a copto diximus. Arabes autei 6£ gnebedei troglodyrice.-quam prifei michoemalii midoen dixere.Mos pe* teda&ylos infute fte netyre aliquot alonefes non pauciorcs:cardamin. T opazos qua gem mt nomen dedit.Sinus infulis refertus ex iis.-qua maren uocatur: aquofa qua eratanos: finentes.Regum u prafecii fuere.Introrfus candei:quos opiophagos uocanuferpentibus uefciafluen.Neqj alia regiofertiliorearum.iuba qui uidetur diligentiflime profecutus hac omifit in hoc traducmficxemplariuni uitium eft)berenicen alteram: qua panchryfos cognominata eft.Tertiam qua epidiresinfignem loco-Eft enim fitainceruice longepro* currente ubi fauces rubri mans quattuormil.d.paiT.abarabiadiftant.lnfuteibi cytis to f pazium ferens &ipfa ultra filuas ubi ptolemaisaphilabelpho condiraad uenatus elepha torum;ob id epiterias cognominata iuxta lacum monoleunuHac eft regio fecundo uo/ lumine a nobis fignificaca.ln qua quadraginta diebus ante folftitium totideq? poftea bo/ ra fexta confumuntur umbraiSi in meridiem reliquis horis cadunt.Cateris diebus in fe^ ptemcrionem;cuminberenicequam primampofuimus ipfo diefolftitii fexta horaum/ bra in totum aflumantunnihikj? adnotatur aliud noui.d-centumduo mil paiTuum. in/ teruallo a ptolemaide resingcntis excmpli-locufcp fubtilitatisimmenfa mundo ibidepre henfocumindubitatarationeumbrarum.Eratofthenefcpmenfuram terras prodcire inde coeperit.Hinc afanium mare promontoriumquod aliqui hifpalum feripfere. Lacus manda lumdnfula cafitis:5£ in aito multaun quibus teftudo plurima. Oppidumface. Infula de^ phindis.Oppidum aduliton.Aegyptiorum hoc feruiadominis profugi condidcre. Maxi mum hie emporium troglodytarum etiam athiopum. Abeft a ptolemaide quincj? dierum nauigatione.Deferuntplurimum ebur.Rhinocerotum cornua. Hippopotamorumcoria celtium:teftudinum fpingia:mancipia. Supra asthiopes arrotheras infute qua: alien uoca^ tur.Item bacchias:8f antibachias.Si ftratioten.Hic in ora Ethiopia finus incognitus.-quod adnuremurcum ulceriora mercatores ferutentur. Promontorium in quo eft fonscutius expetitus nauigantibus. Vltra Ifidis portus decern dierum remigio ab oppido adulitarum diftans, In eum a trogiodytis myrra confertur. Infute ante portum dua pfeudopy la uocanturunteriores toridem pyla.In altera ftclla Iapidea Iittris incognitis. Vltra fmus abalitus. Infula diodori :&alia deferta. Oppidum gas a rpromontorium 8£ por^ tus moftilicus: quo cynnamomum deuehitur. Hucuf<$ Sefoftris exercitum duxit. Ali qui unum Ethiopia oppidum ultra ponunt in litcore baragaza.A niofelite promonto rioadanticummareindpere uultiuba .-prater mauritanias fuasrgadis ufq? nauigandum cboro.Guius rota fententia hoc in loco fubtrahenffa no eft. A promontorio indoru quod uocatur Ieptecara ab aliisdrepanum propoic redo curfu prer exufta &. malacho infulam. xv.mil.pafT.efte Indead locum que uocant fccneos.ccxxv.mil.Indead infula fadanum- cl. tnil.paft.Sic fieri ad apertum mare.xviii.lxxxv-mil.Reliq omnes propter folis ardore naui gare poitenon putauerunt.Quin & comertia ipfa infeftant ex infulis arabes aftytaappeh* sati quorum bubulos utres binos fternentes ponte pyracicam exercent fagittis uenenatis. LIBER. Gcntes troglody tarum iuba tradit herocoasa uenatu di&as im'rE uelocitatis ficut iththiV ophagos natantes ccumaris animalia.Bargenos:zageras:chalybas:faxinas: fyrecas: dare* mas:domazenes,Quin ftaccolas nili a fyene no Ethiopian populos: fed arabum effedicir ufqp meroen-Solis quoqj oppidum quod non procul mephi in Egypti Ecu diximus arabas conditores habere.Sunt & qui ulteriorc ripaEthiopiE auferant adnedantcp africE. Rip as autem incolere propter aquam.Nos relido cuiq? arbim'o intelligendi oppida quo tradu/ tur ordinc utrinq? ponemus. A fyene & prius arabiE latere gens cataduppi. Deindc fycni te oppida tacompfon: quam quidam appcilarunt thathicen: aranian: fefamcn : fandura: nafaudumanaundoma:cumara:beta:&bochiana:lcupbirorga:tantaiene:meechindita:noa gophoa:gyftate:megeda:lca:rhenia:nupfia:direa:pataga:bagada:dumana:rhadata:inquo felix aurea pro deo colebatur.Boron in mediterraneo mallo proximum meroe: fic prodi/ dit Bion.Iuba aliter.Oppidu Jimum in mote megaticos inter Egyptum 6 1 Ethiopia: quod arabes myrfon uocauere-Deinde tacomplum-.araniutii:fefaniurti:pidne:mamuda: coram/ bin.luxta cam bituminis fonte:hamodata:profda:paicnta:mama:tdIata.*gallas: 20 ton:gau comene:meumpidi:botas:end6da:cametas.Nomadas in tabernaculis uiuentes cyftE. pem mani:gadagaleni:paloi:prinii::nuptii:defeleni:patini:grabreues:magafne:fegafmaIa:cran da:dena:cadcumna:thena:batha:alana:macua:fca*n-ios:goram.In infula ab iis ab Alexadro calittvferen:mallos:agocen;Ex africSE latere tradita funt eodem nomine tacopfos altera fi/ uepars priorismogora:fea:edofa:pelcnaria:epyndis:magufa:bauma:linitima: fpyncuma: fydopta:gefoa:pmdicitora:cugoa:orfima:fuafa:mauma:ihuma:urbuma:mulonaquod op pidum grEci hypatito uocarunt.Pagoargas:zamnes: unde elephanti incipiant. Mamblia: berrefa:cetunia.Fuitquondam fiiepis oppiducotra meroeanteq Bion fcriberet deletum. Hec funt prodita ufq* meroen ex quibus hoc tepore nullu prope utroq? latere extat. Ce / terE folitudines.Nuper renunciauere principi.Neroni mifTi ab eo milites prEtoriani cunr eribuno ad explorandu inter reliqua beila Ethiopicum cogitanti. Intrauere autem & eo an ma Romana Diui Augufti tcmporibus duce.p.petronio 6i ipfo equeftris ordinis prEfe/ do.Aegyptus oppida eorumexpugnauitquEfola inueneratquodiccmus ordine. Sp c* gin:primin:boccin:furumin:cabufin:attenan:ftadifin:ubi nilus prEcipitans fe fragore audt turn accolisaufert.Diripit di nepata.Longifiimi aute a fyene progreffus.d.cccjxx.mii.paiT. Nec tamen arma remana folitudine ibi fecerut. Aegyptioru bellis attrita eft Ethiopia uiV ciiTim inipetitando feruiendocp clara & potens etia ufqj ad Troiana beila Menone regna* te.Et fyriE imperitaffb cam noftrocp'lictore Etate regis cephei patet Andromads fabulis., Simtli modo & de menfura eius uaria prodidere.primus Dalio ultra meroe longe fubue< dus.Mox Ariftocreon:& bion:&bafilis:Simonidcsminor etiam quinquenioin meroe mo. ratus cum de Ethiopia fcriberet.Nam & Thimofthcnes daffium philadelphi prEfedus fine menfura dierum.lx.a fyene meroen iter prodidit.Etatofthenes.ci.c. mil.xxy. Artemi* dorus.d.c.mil.Sebofus abEgypti extremis fexdecies.lxxv.mii.paf.proxime difii.Ixv.Veru otnnis hEc finita nuper difputatio efhquoniam a fyene.d.cccclxii.mil. Neronisexplorato res renunciauere his modis.A fyene hieranificamcnon.Iiiii.mil.paf.lndetania.lxxv.mil.paC fuum regione enominito.Aethiopum primi centum uiginti mil. Pitaram uigintiquinqj.: Tergedum.cvi.mil.lnfulam gagauden efle in medio eo tradu.Inde primu uifas aues pfi* tacos:& alteram quE uocatur artigula.animal fpingion:a tergedocynocephalcs. Inde na* batha.lxxx.mil.Oppidum id paruum inter prEdida folum.Ab eo ad infulam meroen.ccc. Ix.miLHerbas circa meroen demu uirdioresfiluarumqj aliquid apparuifle rhynocerotum elepbantorumqj ueftigia.Ipfum oppidummeroen ab introitu infulE adeffe.lxx.mil.paf.l u xtaq? aliam infulam tradu dextro fubeutibus alueo quEportum faceret.Aedificia oppidi pauca.Regnare faeminamCandacem:q>multis iam annis nomen ad reginas tranfit. Delu brum Hamonis eft ibi xeligiofum:& toto tradu facella. CEterum cum potirentur rerum, Ethiopes-infula ea magnE claritatis fuil\Tiadunt armatorum.ccl.mil.dare foliram:artifi/ cum.iiii.mil-alere.RegcsEthiopum.xlv.Ethodic traduntur. Multi formes & mirEhcminum cfficies, Ca. * XXX. Niuerfa uerogensctheriaappelIataeft.-dcindeatlatia:Moxa Vulcan, filio Aethi opE Aethiopia. Animaliu hominucp effigies moftriferas circa extrem tateseius gi ; gni minime miru artifid ad formanda corpora effi'gieftj celedas mobilirate ignea. u « i VI. Feruntcerteab orientis parte intima gentes eflfefmcnaribus^quali totius corporis pLv nitie. Alias fuperiore labro orbas:alias fine linguis.pars etiam ore concreto:&: naribus cm rens uno tantum foramine fpirat:potumq? calamis auene trahit SC grana eiufdem auenE fponteprouenientisad uefccndum.Quibufdamprofermonenutusmotufq} menibroru eiTe.Quibufdam ante pcoIemaEum latuium regem xgyptiignctus fuit ufus igniu. QuiV dam Sc pygmeorumgentem prodiderunt antepaludesex quibus nilus oriretur. inora enim ubidefimus continui.montesardentibus fimilesrubenc.Troglodytis&rubro ma^ ri a meroe tra&us omnis qui fupponitur a napra tridui itinerc ad rubrum iittus aqua plu uia ad ufutncompluiibus locis feruatur fertilifli'ma regione quE interefta u ri. V11 er iora a tabuii Ethiopum gens cenet.peinde contra meroe megabarrhquos aliqui adiabaras nomi nauereappiaumhabent Apollinis.parseorum notnadesquEelephantis uefeitur. Et ex aduerfo in africE parte macrobii.Rurfus a megabariis mcnones: 8 t danelli: dierumq?.xx.f teruallo critenfi.Vkra eos dochi.Deindegymnitesfemper nudi.Mox anderE: matbitoe. mefagebesthiporeE atri colon's tota corpora rubrica iilinunt.At ex africaz parte niedimni. Deinde nomades cynocepbaloru lade uiuates:olabi:farbotE:q odonu cubitoru eifedicu? tur. Ariftocreon lybie latere a meroe oppidum tolen dierum quinqj itinere tradit. Indedi erum.xii.efarEgyptiorum oppidunrquo pfammeticum fugeretin eo produntur annis trecentum habitaUe.Contra in arabico latere diaron oppidum efle eorum.Bion auteni fa pen uocac quod ille efar:& ipfo nomine aduenas a it figificari. Caput eorum in infula fent feobitin: SC tertium in arabia fai.Inter montes autem SC ndu fymbari fune phaliges.In ipfis uero montibus afehas muitis nationibus. Abeflea mari dicuntur dieru quinqp itinere.Vi/ uuntelephantorum uenatu.Infula in illo fambritarumregioniparet.Ab ea nubei xthios pes dierum o&o itinere.Oppidum eoru nilo impofitum ten u pit fambri: apud quos qua/ drupedes omnes fine auribus etia elephanti.Ac ex africE par re ptoembari tonephoE: qui cancm pro regehabent motu eius imperia augurantes.Arulbi oppido logea nilo fito. jpo fleo achifarim;phariges tnarigerri cavamarri Bton Si alia oppida in infulis tradit. A fembo biti meraen uerfus dierum toto innerc.xx.proxiniE infula oppidum febarritarum fub re gma.Et aliud a fara.Alterms oppidum dande.Tertiam medoen uocant in qua oppidum afel.Quartam eodem quo oppidum nomine garoden.Inde pampas oppidum. Nauosmo dudbalcelibusante'pedorautiIfigonusNiccfis.Ideialbaniagigniquofdaglaiscaocu Ioruacie:pueritiailatf canos:qui nodu plufqIterdiu cernatddelrieiedieiu.x.fuprabory ^ . rr f J fthenc iauromatas tertiodie cibu capefemp,Crates Pergamenus i hellcfpontu circapaiiu , 7 . gen 9 hominu fuiffetradinquosophiogenes uocanferpetu idus cotractu leiiare fol:tos:5i-^^ ■ff manu fpofita uenenaextrahere corpori.Varro etia nuceiTepaucosu'bi quoru faliuse cotta iii 9 ferpetiumedeatur.Similis 8Cl africa gens pfylloru fuitut Agatharehidesfcribita pfyl^ lo rege di&a cuius fepulcru i parte fyrtiu maioru c-Horu corpori fgetiu fuit uirus exitia^ ' ' ’ 1 *‘ T —*-jtfhusobiicicdifeuiifi gufenatos has _ act paucis.Simile&: f italia marforu getedurat:quosaCyr'cesfilio ortos fetun&: ideo inefTe ^ ;j .isuim naturale ea.Et tame omibus hofbus cotraferpentes left uenenu.Feruqj i&as Caliua ^ H ut feruentisaquas cotadu fugere.Quod fi i fauces penetrauerioctiamoriddcp iraXfe hu m toaniieiuniioiis.Supra nafamqnas cofinefqnllis madias androgynas eiTe umufep nature +C / LIBER. . tj m fter fe uicibus cceuntes Calliphaes tradit.Ariftotiles adiicir dextra mama iis uirilc.-Jeua mu liebrc efle.ln eade africa familias quafda effafciatiu Ifigonus SC Mephodorus tradut.Quaw *"♦ laudations iter eat probata:arefca‘c arbores:emoriatur lfates.Efle eiufde generis i tribalii! l'"****. ' ** & illyris adiicit lfigonus:quifuifu quoq? effafcinet icenmatgue quos diutius itueaturuia tis praecipue oculis:quod corumalu faciliusfetire puberes.Notabilibus e(Te:q> pupillasbiV ms loculisfingulishabeat.Huius generis fceminas i fcythia quae uocantur uitis prodic Apollonides.philarcus oiin poto tibioru genus:multofque alios eiufde naturae.quo^ no tas cradit \ oculo altero gemma pupillau altero'eq effigie.Eofde pr^terea no pofle mergi* nec ucfte quide deg rauatos.Haud diflimile iis genus pharmacu i Ethiopia pdidit Damon Quoru fudor tabc cotaclis corporibus affeiat.Foeminas quid oes ubicj uifu nocere: quae duplices pupillas habeant Cicero quoq? apud nosau&or eft.Adeo naturae cu feraru more uefcedi humanis corporibus \ ho iemrabiegenuiflengignere \ toco corpore SC auorudam oculis quoquc uenena placuiuneqd ufqua mali clfet quod 1 hole noefl'et.Haud pcul ur> be roma 1 falifcoru agro familias fut paucse quae uocatur birpisetquas facrificio anuo quod fit ad mon te forade Apollini fuper ambufta ligni ftrue abulates no adururur.Et ob id ppe tuo fenacufcofulto militia oiumquealioru numej^ uacatione bahet.Quoruda corpon par tes nafcutur ab aliq mirabiles:Sicut pyrrho regi pollex Idexcro pede cuius tadu lyenofis medebatur.Huc cremari cu reliquo corpore no potuifle tradut.Cddiruqi Joculo in teplo. Praecipue idia asthiopuque trad 9 nu'raculis fcatet.Maximai fdia gignutur alalia. Inditio iunt canes gradiores ceteris.Arbores quide rate proccritatis tradutur.-ut fagittis fupera ri nequeac.rlec facit ubertas foil teperies cadi.-aquaru abundantia(fi libeat credere )ut fub y i unaficuturmascddaturequitu.Arudinesuerotatceproceritatismtfingulainternodiaal J) »*■’ }*' " ueo nauigabili ternos inrerdu holes ferac.Mulros ibi quina cubica collarlogitudle exce«* dere.No expuere.No capitismo dentiu aut oculoru ulio doloreaffici.Raro aliaru corpo> ris partiu.ta moderato foil's uapore durari.Philofophos eo^e quos gygnofophiftas uocant ab exortu ad occafuperftarecotuetesfoleimobiliusoculis.feruetibusharem's toto die al term's pedibus ififtere.In motecui nome eft milio holes efle auerfis plan's odonos dygitos uiraparere: gemtofq? cbfeftimcanefcere.ltehominu genus qnionofceli uocardur finguliscruribus miraspnicitaris ad faltu.Eofdecp fciopodasuocariqui In ma* lore asftu humiiacetes refupini umbra fe pedu protegac Nologe eos a troglody tis abelle. Rurfufm ab iis occidete rucfus quofda fine ceruice:oculos I humeris habetes.Sut Si fa ty+ ri fubfolanis indoru motibus:cartaduloru dicitur regio:pniciflimu aial taqua quadrupe des tar ede curretes :humana eftigie ut propter uelocitatc nifi fenes aucsegri no capia'tur. Choromadaru gete uocat Tauron filueftrc fine uoce:ftridoris horedi: hirtis corporibus: oculis:glaucis:dentibuscaninis.Eudoxusi meridianis indiae uiris plataseflecupitales.Fcr minis adeo paruas ut ftrutopodes appellctur.Megafthenesgcteiter nomadas indos nariu a i, , ' ,^oco foramina tatiuii habetenuanguium modo loripedemocarifcyrtias.Ad extremos fines /i *** indiae ab oriente circa fonre gangis aftomoru gente fine ore:corpore toto hirta ueftiri fro diulanugine.'halitutantuuiuete&odorequenaribustrahat.Nulloilliscibunulluq? po^ radicu florucp uarios odores filueftriu malormquae fecu porrat Jogioreitinereme defitolfatus.Grauiorepaulobodorehaud difficuiterexaminari.Superhos extremal pte ^‘dtiufpithamaeipygniasinarrator:rernasfpithamaslogitudinehoccternos dodrates no excedetes.Salubri celo fcperq? uemate:monbus ab aqlone oppofitis:quos a gruibus ife^ ftari Homerus quoq? prodidit.Fama e f fidetes arietu capraruqj dorfis armatos fagittis ue ris tepore uniuerfo agmine ad mare defcedere:& oua pullofqr earuhalitu confumere: ter nis ea expeditionemefibus cofici:aliter futurisgregibus no refifti.Cafaseoru luro penifqt & ouoru putaminib 9 coftrui.Ariftoteles \ cauernis uiuere pygmaeos tradit. Csetera de his iitreliq.CirnosidorugenusIftgonustradicaniscetenifqdragenisuiuere.Itemiethiopas inacrobios Si feras exiftimat:& q athon mote fcolat.Hos quide qa uiperinis carnibus alafi *. " ‘ <11 ' ----- ~ qbusllocis :6c uiuere t LIBER' V f/ anhos.cxxx.nec fenefcere:fed ut medio pe ipecie fue refi miles.illudhosphureddetesipfucphonoreeximiefroris,Qualisca patri qucqj eius Menogenis coci (ui cognome ipofuit Strabois a fpecie oculoru nome habetis uitiu ismta ta.Et Scipidi x feruo Serapide ui&imarii negociatoris uili macipio Eiufde familise Scip ion i poft Cneu cognomc Salucomim 9 dedit,Sicut Spicer Secudaus:Retiariufqj pa'phyiius col iegioLetuli Simetellicdfulu.Inquqpqifortuefortuituhocquoq} fuit.Duoru fimulcd fulu i'fcoena imagiefcerui.E diueifo.L.piacus orator hyftorioi Rubriolcognome ipofuit . Rurfuscurioi pacri Burbuleius.lteqx meflalasceforio Menogenespinde byitrioes.Suia? q de pedfulis et ridu i loquedo ptradione llguai Si fermois tumultu no imagine nio pifea^ tor qdai ficilia reddidit.CafTioSeuerocelebri oratoriarmetarii Mirmilois obiecta fimili** tudoe.Troianus.M.Antonioiatriuiiiroeximiosfomia pueros alterui afia genicualteru trafalpes utgeminos : uedidit;tata unicas erat.poftq deide fermoes pueru deceda fraude a fureteicrepicus Antonioe iter alia magnitudinepciicdquirere(na ducetis erac mercatus feftertiisJrefpodit.uerfucus igenii mazo ob id ipfu fe rati uedidifie:qm no efletmira (um/ iitudo i uilis eode ucero editis.Diuerfaru qdegenitunataks ta pcordi figura reperiri fup omneefie taxations.-adeocp tepefiiua admirations itulinut ille pferiptor aiusmero & co tumeliafures ndaliud i cefu magis Si i fortuafuaduceret, Qua; fitgeneiadiro. Ca.XllI St quzeda puati diirociatio corporu.-Si iter fefterih's.At ubi cu aliis iuxere gigtiut. e ; Sicut Augurtus 8i liuia.Itealiiaiicsqj foeminas tatu generanautmares.pleruq; al^ cernat,Sicut Gracchoru mater duodeciesiSi Agrippina.Gcrniaiei nouies.Aliis fie rilis eiuueta. Aliis femel i uita daf gignere.Queda no pferut ptAQuales fiquado medicia &C cura uicere:fcemina fere gignut.Diuus Augnftus i reiiq exemploru raritate neptis fuae Depots uiditgenitu quo exceffit anno.M.Syllanu q cuafia optieretpofi: pfulatu Nerdis pricipisfuccefTideueneoeiusitereptuse.Q^.Metdlusmaceddicuscufexliberos rclique ret udeclnepotes reliqt.Nurusuero generofqj Si oes q fe patris appellatoe falutaret.xxyii In afiis Diui augufli teporu iueif’.xii.pfulatueius que.Ldilia collega ad.iii.id us aprilis gef ficCrifpinu Hylariuex igenua plebe fefuiana culiberis nouc i quo numero filia; dua; itie runtmepotibus.xxvii.pnepotibus.xxix.neptibus.ix.platapompa cu omnibus hisin capitE lioimmolaffe. Itemdeeodemmultiplicius. Ca. XUIJ:. . , Viierpoftquiquageffimuanundgignitrmaiorcppsqdrageffiniop fiuuiu genita s*+J*+* m lefiftit.Nai:unismafini(TaregepoftoaogitafexanosdenerafTefiliu:que Methy 3 mathnu appellauerir claru e.Catone ceforiu o&otogefimo exacto e filiaSaloii clie tis fui.Qua de ca alioru eius liberoru ppago Liciniai fut cognomiati;hi Saloniani:ex qbus Vticefisfuit.Nup et.L.Volufio Satumio i urbis pfe&ura exticlu notu e Corneliam e Sci pionu gete VolufuSaturninu qfuitcoful poft.lxii.anu genuifTe.Et ufqs adlxxv.apd igno biles uulgaris repent generatio. Demeftruismulieru. Ca. XV. Oluautaial meilrualemuJier e.inde unius utero qs appellacutmolas.Eaecaro in> s formis fanima fern idu 8iacie refpues mouefififlucg niefes Si ucptusialiasloctalis: alias una fenefcesiaiiquadoaluo citatiore excides.Simiie qdda Si uiris i uetre gigni r tur qduocacfeyro,Sicut Oppido Capitoiptorio uiro.Sed nihil facile repicur mulieiupfiu V uio magis moftrificu.Acefcut fupuetu mufla.Srerilefcuc ads fiuges.Mon'utur, 5 f fa.Exu ruturhortoru germia.Si fxudusjrboruqbus ifidcre decidut.Speciijpr um fulgorafpedu ipfo hebetat.Acies ferri pfirigit:ebonfq? jQitor.Alj.iei apueinonutur.Acs et ac fenu mbi> go ptinuscorrupit:odorqpduus$ra.Eti rabieagututguilatoeocanes.atqn'nfanabili ue nenomorfusifigit.QuiSibituminufequaxalioqn8iletanaturallacuiiuteeq uocaf af h'sec egenerado hoi materiagerminis e maribus coagiiu moiioc 1 teleglomerantc .Qu deide teporcipfoalatur.-corporaturcp.Ergo cugrauidis fiuxit iualidi aut no uitales^tus cdutur;autfaniofiutaudoreft Nigidius. Itemderationepartu. ^ Ca. XVI. Deiacfaemmsendeorrupialetipartu:fiexcodeuiro rurftis coceperitarbitrator j Incipieteauthoc flatu autdefinete coceptusfacillime tradutur.Foccuditatis in foe * f LIBER. \ > H ty***S*~. v 7 — — r *,~,— r __. - .* , - KV Xi ' « r£j fe * 2 _ bini uiris attribuuCexcepra turduloru gcte.Quibus pluresfuerelogiorapmitti uitaspu/ | lfinitu ee pueiet.Laus catois pmi.C.XXVil Acteris uirtutu gencrib'uarie & multi fuere pftates.Catopm'portiasgctis tresfu-' c mas ihomierespftitideexiftirnat 0 e:optim°orator :potim' impator optimfenator. Quasmihioxa et fi nopus attameclari-'fuiffe i Sipioe Aemiliao uidet.Deptopterea plurimoru odio;quo catolaborauit.ltaq? fit ppuCatoisqter qdragies cam dixiflbnec que qfepiuspoduIatu:&Temper abfolutu. ltedefortitudine. Ca. XXV11I. Ortitudo x quomaxieextiteriu mefasqftidise.Vticpfirecipiafpacticafabulofitas. f Q.Enni 0 T.Ceciliu Teucru fratreq? ei° pcipue mirat 0 ppter eos fextu anale adierit L.Sicinius Dctat’ :q tribun’plebis fuit.Sp.Tarpeio.A thermo co.haud multo port exado reges lnumerofiflima fuffragia her ceties uicies procliat°;ociesex puocatioe uidor. xlv.cicatricib 0 aduerfo corpore lfignis nulla i tergo.Ite fpolia ccepit.xxxiiii. Donat haftis puris duodeuigiti.phaleris.xxv „Torqb 9 trib° &.lxxx.Armilis.clx.Coronis.xxxvi.Ciuicis. xiiii.Aureis odo.Tvluralib 0 trib^.Obfidioaliuna.Fifco seris.x.Captiuis.xx.milibus Impato res noue ipfius maxfe opa triuphates fecut°.prseterea optimu 1 opib° eius reor uno ex du/ cib°.T.Romuloexpfulatuadpopulucouidomaleactiiperilrei militaris.Haud minora force Malii Capicolini decora;ni pdidilTetilla exitu uitzeate.xxii’.anos bia coeperat fpolia. Prim 0 omniu eqs corona murale accepat.vi.ciuicas.xxxvii.dona.xxxiii.cicatrices aduerfo corpore excepat.p.SeruiliumagiRru eqtu feruaueratupe uulnerat°humeru ac femur.Sup oia Capitoliu funiaq? re t eo fol°a gallis feruauerat; fi no regno fuo feruadet.Veru fut i hif qde uirtutis opa magna fed maiora fortuas.M.Sergiout eqde arbitror neo queq hoium iu re ptulerit:licet pnepos Catilia gratia no derogaric .Sccudo ftipedio dextra manu pdidit. Stipediis duob° ter 8i uicies uulnerat r ’e:obid neutra mau neutro pede fatis utilis uno tatu mruo plurimis pofteafbpcdiis debilis milcs.Bisab Hanibale capt n .Neq?.n.cu quolibetho fte res fuit.Bis ulculoru eiuspfugus.xx.mefib 0 nullonodic i catbeis aut copedib 0 cudodi t'.Sinidra mau fola qter pugnauir;duob°eqs Ifindete eo fuffoflas.Dcxtra fibi {fecit ferrea: cacp religata proeliac .Cremona obfidide exemit placctia tutat e.Duodea caftra hodiu in gallia coepit.Quas oia ex oroeef'apparet habita cu I ptorio dvcrisarccref acolegiis utdebi/ lis.Quos, hjccoronaru aceruoscodrudurus hodemntato.Etenx plurimu refert iquaecuiV ulq? uirt' , repora iciderit.Quas trebia riciufqi aut trafimcn°ciuicas coroas dedere.Qttas ca niscoroamerita.undefugiflfe uirtutis funiu opus fuit.Casteripfedo uitores hoium fuere Sergiusuicitet fortuRa.igeioruglorimqs poftic ageredeledu p tot difcipkaiu gnra 6i ta ta rerii operu^ uarieratc.’hifj forte Homero uate grarco nullu foeliciorc extitifle couenit VII. Hue opis fortuna fine materia xftimet. Diuerfelaudesplurimoru. Ca. XXIX* Taqj Alexader inagn'Wni in fingnib ? iudichs optic titraq? inuidia ta fupba ccfu i ra pagit e)iter ippliaDani pfaiu regis unguetoru icriuio capto eratauto gemif qp ac margarids pcioiu uanos eius ufus atnicis demoftranb^qn tedebat unguenti bellatorc & militia fordidu.imo Hercuie inqc libroru Hoiiseri cuftodie dec". Lit pra aoliiTi mu humanianimi opus <| maxime diuiti ope leruaref Jde pindari uans familise penadbuf- cp iufliEparcbcu thebas raperet. Ariftoteirs philofopbi patria cbdidit; tanteqi reiu claritad ta benignu teftimoniumilcuit Archilochi poeteIterfedores Apollo arguit deipbis.So/ phocle tragici cothurni pricipe defundu iepdire Liber pater iulfit obfidedbusmosnia la / ccdemoniis:Lyfandro eoru rege inquiete fiepius abmonito ut pateref burnari ddicias fu as.Reqfiuit rex qui fupmudie atbenisobiffetmec difficuiter ex iis quaz deus figiirjcaffec ltellexifcpaceq} funeri dedit. De p la toe Ennio Virgilio.M.Var.oUVi.Cice. Ca. XXX. Latoi faple antiftid Dyonifius tyran 9 alias famine fupbisq? nat 9 uidata naue ntifit p obuia.Ipfeqdrigis albis egrediete i lidore excepit.Vigiti taletis una orone lfocra tes uedidit.Aeichies atheniefis Turn 9 orator cu accufarione q fuerat ufus rhodi i z re Comity aeris alieni atq? litis e(Te miferia.qn 8i funus eius cu uidore filio olyinpicexpk raffet gaudio tota graetia .pfecuta eft. Dediuinitate. Ca. XXXlll. d Iumiras 8C quseda c^litu focietas nobililtima cx foeminini in fybilla fuit.Ex uiris 1 Melapodeapud grsecos apud romanos in martio. Denafica. Ca. XXXilll. u Ir optfmus femela codico suo iudicatus eft Sapio Nafica aiurato fenatu.Jde into VII. ga candlida bis repulfa r^tatus a po.fuma ei in prima mori nolicuit no hercle niagjs q ex/ ta yfcula iiii lapicciiliiiio ab apolineiudicato ibcraci. Depudieia. Ca.XXXV. VdidiTi. afccn.inafi.md matronaru fmaiudicacaeft Sulpiria paterculi filia: uxor p r uijuii flad cle&a eft cetu pcipuis.-qua: ftmulacru ex fybillinis libris dedicate. Ite* ru religiois expimeco Ciaudia iducta Ro.deoru macre. De pietate. Ca. XXXVI. p Ietafis excplaitinita qdc coco orbeexcicereded ro£ unu eui copari cucla nopoffinc; Humilisi plebas oiid ignobilispuerpadupplicncacarcereidutamacrecu ipeciaf> fetadituaianitorefempexcuiane qdiferetcibidephcfaeft uberib 9 iuisales ea.Quomira cuio matri falus.donaca filise piecace e Ambecp ppecuis ah mens, he Joe' ille eide cofecrat 9 u Ariaru arciu fua kiumerabiks enimere:quos cn accigi par fie fiore hoim libacibus Aftrologia Berofus cui ob diuinas pdiebdes arhem'cfes publico Igymnafio ftatura in auraca Jingua ftacuere.Gramacica A pol lodorus; c u i aph ycboes grxdx honorem habuere.Hippocratesmedicina polies-q ueniereab illyris peftiietia pdixit:<3£difcipplosad auxiiiaducirca urbes dimift.Cui ob mericu bonoresiliosquosHerculi decreuic grxcia. Eande feietia 1 TeobrocoPtolome^rex megalefib^facris donauit cetu caiecis feruaco An tiocho rege Magna 8C Cricobolo fama eft extra&a Philippi regis oculo fagicra-:& cicra de formicate orjs curara orbitate luminis.Suma aut Afclepiades prufiefiscondita noua fefta iprecislegacis 8i pollicicatioib^.Mithridatis regisrepca rone qua uinuatgns mcdet'fdato e funere hole &£ coferuato:fed maxima fpofioefa&a cuforcuna ne medicus credere t ;f» un qinualidus uilo mofuiftec ipfe:S£ui&oriu pragma i fenedalapfti fealaruexanimatuseGra deo£ Archimedi geometries acmachinalisfcietiseteftioniu.M.Marcellicorigit iterdido cu fyracufae caperctur ne in'olaretur un 9 mifi fcfdliflet iperiu militarisiprudetia.Laudat* Ccefipho Gnofiusasde ephe f jS.DianeadniirabiJitcr fabricata;philo athenis armetario mil cnauiu.Chcefibius pneumacica rone fitbydraulicis organis repertis. Dinocrates metatus A lexadrocodecein segypco alexadria.Idc hie iperator edixitne quis ipfu alius q Appelles pingeret qpyrgoteks fculperet.qLifippusexasreduceret.Quasartespluribusindaruere cxemplis. Itemiraoperaartificis. Ca. XXXVill. a Riftidischebani pidoris una tabula cetu caiecis rex Attains licitatus eft.Odingeta emitduasGKafrdidator.Mediaci AiaceTimomachii teplo Veneris genitricis dicaturus.CadaulesrexBularchipidurantagnetuexitiibaudmcdiocrisparirepeditaiiro Rbodu no inccdit rex Demetriu eexpugnator cognoiatus ne tabula Protbogenis crema/ reta parte cam uri loeata.praxitelles marmorenobilitat 9 eft gnidiaq? Venerepcipue; uefa no amorecuiufda iuuenis i figni:& nicomedis^ftiationeregis gradi gnidiog sere alieno p nmtare ea coati phidix lupiter olympius quotidie teftloniu phibet.Mentori Capitolintis 6C Diana ephsfiaiqbus fuereconfecreta artiseiusuadt. Deferuitiis. Ca. XXXIX. Reciu hois \ feruitiogenitimaximu ad hac dicqb eqdc coperierim fuitgramaticas p artisDaphnidis Cn.pifaurefe uedete.-Si.M.Scauropricipeciuitatis tresmil.ee. ft/ ftertiislicete.Excelterehoc iu noftre^uonecmodicehiftrioncs.fed libertate fuam mercati.Quippecu ia apud maioresRofciushiftrio.iii.m.d.ania mercaftepdacur: mTi fiqs in hoc loco defiderat armeniaci belli pauloan tepptcr Tiridate gefti d ifpefatore que Nero iii.cxxx.manuinifjt.Sed hoc pciu belli no hois fuit.Ta hercule q libidinis no for mx paro netemi fpadonis Sciao.iii.m.d.mcrcacea futorioprifeo. Quaqdem iniuria lucrifecit ilk mercatus inluduciuitacisqmarguerenulliuacabat. Deprasftatiagetiu. Ca. XL. Hntiuiti intoto orbe prxftanrii’Tima una omni uirtutehaud dubieromanaextitir. g Foelicitas tut prsecipua fuerithomini no eft humani iudicii.cu profperitatem ip/ famalius abomodo 6i fuopte igenio quifcptcrminet.Siuerufaceteiudiciuuo/ lumus acrepudiata omni fortuneambitioe deceruere.mortaliu nemoeft foelix Abude igitur atqjindulgeter fortuiiadccidiccu coqiuredici no ifoelix pot. Qu ippe utalia no {i(CCfi nC ^X /jainofW' Ioi^Ja u g isn,atcr rionuir' parcere;&: reip.pfulereu'dqp mox cofecutu eft.M.Lepidus Apuleiaj uxoris caritate port re principeifti'- 1 ! 11 pudiu obit.p.Rutili^morbo leui Ipcdic 9 nuciata fracris repulfa icofulaPpecinoe ilico ex/ r HR Aetcra < j nificx iru Eruauir j f ftcsSylh fuiflec.T no.Cn.p 6 pc; Sfl cero iiiulioka*: it ftBalbiisCc/:. Ius,priin 9 ctcmod norecur rifufcc ■■ I fipBauifex q Uyllidwli nipc i j 3 rgumen 5 g, xft.nh WkkS'onr Mgeoofxiw krotomxt Si fuj fijWmSdba 1 fS’ut,.r u , I ! lli^‘ ' : t Sffublir? vCL frd i Pro •ecu « ex, v'% • 1: Uxo: 'mi ■oittm'i untM* laoii vie fi t ccrce ne laxefcat fortuna mctus eft.Quo femel recepto folida falidtas no eft. Quid# ncmontortaliu oibus horts fapicMitinacp taifum hoc & no a uate didu iplurimijiudcet Va na morcaiicas:&: ad circufcribeda feipt a igeniofa:coputat more gratia: gentis qcalculos co lore diftidos {> expimeto cuiufqj diet in urna codinac fupmo diefepatos dinumerat: atq$ itadeunoquoq}pnuciat.Quidq>iftecaiculicadoreilloiaudatus dies originemali huit. Quamultos accepts afflixere iperia.Quamukos bona gdidere: Si ultimis merfere liipplci is.ifta nimiru bona:fi cui inter ilia hora \ gaudiofuit.lta eft pfedo alius de alio iudicat di es:6i tnTupm^de oib 9 .locp nuilis crededu eft.Quidq. bona malis paria no fut et pari nume ro.Naec tetiria ullo minimo merore pefanda.Heu uana Si iprudes diligetia. N unierus die rucoputat ubiquerit pod us. De foelicitate fceminx. Ca. XLI. Na feemtnaru in 01 amo Lapido lacasdemonia refer&quas regis filia:regis uxonre* u gis mater fuit.Vna Bereuice:qu£ filia foror mater OJympionicaru.Vna famiiia Cu rionuun qua tres cotinua ferie oratores extiterut.Vna fabioruun qua cres continui principes fenatus.M.Fabius Ambuftus:Eabius Rutilianus filiusiQ^.F.Ciurges nepos. Varia cxemplapfortunse. Ca. XLIL c Aetera exepla fortune uariantis innumera funt.Etenim qua: facit magna gaudia nifiex malis.aut qua: mala imenfa nifi ex ingetibus gaudiis. De bis piofcriptis.L.Silla.Q .Mecello. Ca. XLI If. Eruauit pfcriptu aSylla.M.Fiduftiu ienatore annis.xxxvi.Sed item pfcriptus fup f ftes Syllas uixit ufcp ad Antoniu.Coftat nulla alia de ca ab eo pfcriptu q qapfcript* fuiffet.Triuphare.p.Vetidiu de phris uoluitqdc foluded cudc in triupho afcuia* no.Cn.popeiiSilrabonis duxitpueru.Quaq Maffurius audor eft bis i triupho dudu. Ci cero mulione caftrefefuftaraneu fuiffe.piurimi iuueta rope in caiiga milt tan tollerr.lTe.Fu it & BalbusCorneli^maior cofulded accufatusatc^ deiureuirgaru ieu iudiceIcxiliu mif fus.prim 9 ecernoru at,|i et \ oceaiio genitoru ufus illo honore que maiores latio quocp ne gauerut.Eft &.L.Fuluius iter ifignia exepla tufculanoru rebellatiu cofukeode q;;cq: ho* note cu trafiffet exornatus cofefti a populo ro.q folus eodeano quo fuerat hoftis romae tri ftphauit ex iis:quoru coful fuerat.Vnus holm ad hoc asui forlicis fibi cognome afteruauis*, L.Sylla ciuili nepe faguina: patria oppugnatibe adoptatus:&: qbufda foelicitatis indudtis argumetis pferibere tot milia ciuiu ac trucidare potuiiTet. O praua ieerptatio& futurd tpeifcdix.No melioris fortis tuc fuere peutes;quoru miferemur hodie:cu Sylla nemo no oderit, Age no exitus uitx eius oim pferiptoru ab illo calamicate crudelior ruit.erodente £e ipfo corpore di fupplicia fibi gignete:qb ut diifimulauerit Si fupmo fono eius cui imor tuusquodamoeft:crtdamus ab unoillo ruidiagloriauida.Hoc tnnepe foelicieati fuse de fuiftecofeiTus eft q? capitoliu no dedicauiff:r.Q_.Metellus in ca clone qua huit in fupre^ mis laudib^patris fui.L.Mecelli pont.bis cofuiis:didatoris magiftri eqtu. Quindecimuiri agris dadis q pmus elephatos pmo punicobelio duxit i triupho feriptu reliqr. Dree maxi* mas res optimafep i qbufcp qredis fapietessetate exjgeret.-cofumafTe eu.VoluilTc.n.pmariu bellatore efTe.Optimu oratore.Fortifti'mu impatore.Aufpicio fuo maxias res gcri. Maxi tno honore uebfuma fapia efTe.-funm Lnatore haberi.pecunia magna bono mo inuenire. Mu k os lyberos reliquere-*& clarilTimu in ciuitate cfle Hsec cotigine eimec ulli alii poft ro ma codita.Logu e refellere Si fupuacuumbude uno cafu refntante.Siqde is Metdl us orba luminibus exegit feneda amiftis incediocu paUadfu rapet exaedc ueft^ memorabili ca:fed euetu mifero.Quo fit ut lfaelixqdc dici no demat fcdix:m eenopoflit. Tribuit ei po. ro. qB nunq ulli alii ab codito asuo ut quoties in fenatu irencurru ueheretur ad curia.magnu Si fublime fed pro oculis datum. De alteroMetello. Ca. XL3 III. h Viusquocp.Q^.MetelliqilJadepatredixeratfiliusi'ter rara foelicitatis hustian^s exepla nuerat.Na pter honores apiiftios cogn omeqpmaced oief a qttuor filiis illat erogo uno‘ptore:trib 9 pfuJarib 9 :duob ? triuphalib 9 unoceforio.q Egula quocppanel's pti geredn ipfo tn flore dignitad fu^ a catinio Labeoe cui cognome fuit Macerioi.tribuo pie bisique efenatu ceforcieceratrcuertesccapomendianotpeuacuoforo Si capitoh'oad tar peiu raptus ut ptscipitare^ couolante quida ta numerofa ilia cohorte quse patre eu apprlla bat.Sed ut needle erat in fubito tarde Si tanq l exeqas cu refiftedi facroq; fadu repellendi in s no dTetmir tiitis fuse opa Si cefura piturus:agere tribuno q Iterccderet repto a lumine ipfo mortis reuocatusalieno beneficio pofteauixit.Bonis Idc etplecraris adanarufuo taq VII. paru efTet fautiu certe icortaru:expre(Tiq} p anres faguinis poena exada eflfe.Eqdc SC Afa' cam Aemiliani inimicu fuifTe iter calamuatcs duxeri ipfo tefle Macedom'co.Si qde libe«* ris dixic.Ite filii celebrate exeqasnunq ciuis maioris funus uidebitis.Et hoc dicebac ia ba.* learicis oC cretin's diadematis ia Macedonia ipfe.ueru ut ilia folainiuria asflimef':qs hue iu re fcrlicedixeritpiclitatu ad libidineinimicf.Nec africano faltcpire: quos holies uicifle ta ti fuic:aut quos no honores currufcj illafiia uiolctia fortua retroegit p media urbccefore trado.Etenl fola haec moriedi to fuerat trado in capitoliu illo i quod triuphasipfe deoru exduiisne captiuosqde fic traxerat.Maius hoc fcelus foelicitate cofecuta faduefl pidita tomacedonico uel funus tatuac talepdereuquoatriuphalib 9 Iiberisportaret in rogum uelut exeqis quoq? triuphas.N ulla e pfedo folida fotlicitas:qua cotumelia ulla uitx rupic nedudta.Qixodfupdfnefciomaiorglorie an idignationi doloraccedat;inter tot Metel^ los ta fcclerata Catinii audacia femp fuifle iulta. DeDiuo Augudo. ^ Ca. XLV. N Diuo quoq? Augullo quem uniuerfa mortalitasi hac ccfura nucupatdi diligd i ter seflimetur tudannagna fbrtis humane reperietur uolutnia.Repulfa i magiiie/ rio eqcu apud auuculu:& cotra uolutateeiusplat 9 Lepidus.profcripciois inuidia in coIJega.Collegiu i triuuiratu peffimoru ciuiumec aequa fake portioe.- fed pgraui Anto i)io.pbilippeftprcdiomorbo:fuga SC triduoi palude latebrm mgroti.Et lit fatetur Agiipa & Maecenas a4 fubter cute fufa.Turgida latexa.Naufragia ficula.-Etalia ibi quoq? i ipeld ca occultatioJain nauali fuga urgete hoftiu manu pees Proculeio mortis admotse Cura pufin^cotetidis.Solicitudo martisadiacupanonicicp belli.Ruinsepotis. Tot feditioesmi liru.T ot anapitesmorbicorporis.Sufpeda Marcelli uota. Pudenda Agrippm ablegatio. Toties petita lfidijs uua.Incufara’ liberoiumortesdudafcp no tatu orbitare trifles. Adul teriu filiae.Htr cofilia pa.tricidse pala fada.Cdtumeliofiis puigni Neronis feceffus. Aiiud ne ptis adulteriu Jucta dtide tot mala.lnopia fiipedii.Rebellio illyrici.Seruitiom deledus.Iu uetutis penuria.Pcililctia urbis.Fames fitifqs italiae.Deftinatioexpiradi.Ec quamdui ine- dia maior pars mortis \ corpus recepta.Iuxta hmc uariana clades; ddnaieflatiseius foeda ft» giliatio. Abdicatio poflumi Agrippe pofl adoptione.Defideriu poflrelegatione.Inde fu> fpicio inFabiikarchanaruqj pditione.Hic uxoris SC Trberii cogirationesfupnia eiuscu/ xa.In fumma deusilie c^lun poIuit.Quadnmcircuitu febrenufiqbrumanunqhrbcrnismefibusIcipere.Quofdapoft fexagefimu uitasfpatiuno accedere. Alios pubertatedeponi'.a fammmsprascipue,Senes mi nime fetire peftiletia.Naqj uniuerfis getibus lgruut morbid generau mo feruitiisimodo pceruordinialiifcp per gradus.Qua i re obferuatu I meridiams partibus ad occafu lolispe ftiletia feper ire.Nec unq fere aliter fieri.nifihyemeinec ut ternos excedatmcnfes. Defignis mortis. Ca. LI. Am Cignaloetalia I furorismorbo rifu.Sapietia! uero asgritudine fimbriaru .ciira & i ftraguias li eft is plicatiiras.Aidno-monenunegledu pgradis humoris e corpore ef fluui:inocuIoru quide&nariuafpeduidubitata maxie etia fuplo afiiduo cubitu. VenaniLequaliiUXE formicate pcrcuiTudrt alia quoq; Hippocrari pricipi medicinae offer' uata fut.Etcu inumerabilia fine mortis figiia.-falutis fecuntatiiq? nulla fut.Quippe cu c peradis mandatis protinusexpiraturus eflet.Idcp it a uenit.poft fe pulcura quo® uiforu exemplafuntmifi quod naturaz opera non prodigiofa confedamur, De mortibus repentinis. Ca. LIII. N primis auc uifa miraculo fut at® frequetia mortes repentin£.Hsec c fuma ui i tse foqlicitas:qua elTe naturale docebimus.plurimas prodidit.Verrius.Nos cum deledu modu feruabimui.Gaudio obiere practer Cbilone de quo diximus So* phocjes Si Dionyfiusficiliaz tyranus uter® accepto tragic^ uidoriaz nucio.Mater pugna ilia canenfi.filio ciol umi uifo cotra falfu nutium Pudore Diodorusfapietiae dialecicse pro feflor luforia quaeftione no protinus ad IterrogationesStiplonis dilToluta.NuJlis euideti bus cauTis obieredu calciatur matut/no duo Caefares Praztoi Si piaztura populiro.fundus didatoris’Casfaris pater.Hicpiis exanimatusdlle romae.Q^.Fabius maximus i confulatu fuo pridise.Chaleu.ianua.In cuius locu.M.Orellius pauciffima^ hora^ cofularu petiit.Ite CVkatiusGurges fenator.Omcs adeo fani at® tepeftiui ut de progrediedo cogitarent. Qu.AemiliusLepidus ia egredies icuflbpollicelimini cubiculi.C.Aufidius cu egreiTus in fenatu free offenfo pede i comitioXegatus quo® qui rhodioru cam 1 fenatu magna cu admirationeoraueracdn liminecuriaz protinus expirauitprogredi uoles.Cn.BebiusPa/ philusprazfedura&ipfefuduscuapuero quasfiflethoras.A.pdpeiusIcapitoliocu deos lalutaffet.Mduuentius Thalnaconf.cufaciificaret.C.Seruiliuspafa cu ftaret i fb;ro adta bernasbora diei fecuda.-x.p.pafam fratrem inixus.Bebius Iudex du uadimoniu differriiu bet.M.Teretius Corax dutabellasTcribiciforo.Necno&proximoanoducofulari uirol aurern dicit eques romanus ante Apollinem eboreu q eft i foro Augufti.Super omnes.C. Julius medicus du inugit fpccillu per oculu trahes. A, Manlius Torquatus cofularis cu in ccena placet!appeteret.L.Dutiusmedicus Valla du mulfipotionem haurit. Ap.Sauferns cu a balneo reuerfus mulfu bibiffec.-ouum® forberet.p.Quintius Scapula cu apnd Aqui liu Gallu coenaret.Dedmus Saufeius Scriba cu domi CuX praderet.Cornelius Gallus prs forius Haterius eques rod Venere obire.Et quos noftra adnotauir £tas duo aeque flris ordinis i eodePatomimo Mythico tu forma prazcellete.OperofiiTima tame fecuritas mortis i.M.OfilioHylaroabantiquistraditurcomediaruhiftrionexum populo fidmo du placuiftet natali die fuo:couiuiu® haberet edita coena calida potionex pulcario popo* fcit:ftmul®]perfonaeius diei accept! intues corona ecapite fuo i ea tranftulit:tali babitu rigens nullo fenticte:donec accubantiu proximus tepefeerepotione admoneret.Hazc foeli cia exepla:at cotra miferiaru inumeraX.domitius clariflime getis apud mafilia uidus :cor fini captus ab eode Caefare ueneno poto propter tedfu uit2:poftq biberat.omx opere ut uiueret anixus e Inuenitur 1 adis Falicis Ruflei a u rigs iam igne illata in rogu ems unu e fauentibus iefilTe fefe.Friuolu didu ne hoc gloria artificis daretur.-aduerfis ftudiis copia odoru corruptu criminatibus.Cu ante no multo.MXepidus nobiliiTimaz ftirpis que eue nti anxietarc diximus mortuu flamaz ui erogo eiedus recodi propter ardore no potuifTet: tuxtafarmentisaliisnuduscrematuseft. Defepultura. Ca. L1I1I. pfu crcmare apud romanos no fuit ueteris lftituti.T erra codebantur.At poftq i loginqs bellis obrutos erui cognouere.-tuc iftitutu.et tixmultifarie prifeos ferua uere tit 9 .Sicuti cornelia domo nemo an fylla didatore tradi^eflfe cremated® eu uoluifte ueritu talione eruto.C.mariicadauere.Sepult 9 inteliglif quoquomdeonditus. humatus uero humo contedus. De ania uel de manibus uel de refurredioe tierba getiliu mania. Ca. LV. p Goft fepultura al is at® alise maniu ambages.Ommbus a fuprema die eade quae ante primu.Necmagisa morte fenfus ullusaut corporiaut aniaeq ante natalem. Eade.n.uanitas! futuru etia fe propagat:8if mortis quo® tepora ipfa ftbi uita me titur.Alias imortaJitate aniiastalias traffiguratione:alias fenfum iferisdando:&nianes cole do:deu® faciedorqui ia etia homo efte defier/t.Ceu ullo tuo fpirado ro bolni a ceteris ani malibus.diftet.Autno diuturniora i uita multa reperiatur.-qbus nemo fimilediuinatimor talitate.Quod autcorpus animse profequitur materia.Vbicogitatio illi:quomo uifus: au ditusiautq tagitrq ufus eiustauc fine his bonu:Quae defde fedes: quanta ue multitudo tot faeculis axaru uelut umbraru pueriliu ifta deliramctora.Auidae® nuquadefinere mot talitatiscommenta funt.Siniilis 8C deafteruandis corporibus hominum ac reuiuifeendis A VII. .... promifla Democrito uanitas:qui no reuixitipfe.Malic^ ifpa demctia c iterari uita mortctp. Qu.c genitis quies unq fi in fublimi fenfus anime maneuinter inferos unibrx.pcxdit pro fedo ifta dulcedo credulitafq? prsecipuu naturse bonu mortdacduplicat obitusX doJere’ 7 etia poft futuri asftimatione euenit.Eteni fi dulce uiuere :cuipotefl efle uixifleeAt quato faciliuscertiufcg fxbiqucqcredere:ac fpecimefecuritatisantegeitalifumere experimeto. Quae quisinuenerit in uita. Ca. LVI. Onfctaneu uidetur priufq digrediamur a natura bominu idicare quascuiuf^ f c ie 5 e tia a quocuqj iiienta fut.Emere ac ucdere iftituitLiber pater.Ide diadema regu ifi gne Si criuphu menit.Ceres frumeta cu area glade uefceretur.Eade moleie Si cofi cerei actica iralia Si ficilia:ob id deaxucficata.Eade prima leges dedit.ut alii putauere Rha damatbus.Litterasfemper arbitroraflyrias fuifle. Sed alii apud aegyptios a Mercurio ut Gellius. Alii apud fyros repertas uolut.Vtiq? \ grXcia attulxfle e phoenice Cadmu fexdeci nuniero.A.B.CO.E.Gd.L.M.N.O.p.R.S.T.V.QuibustroianobelloPalmedeadiccif fequattuorhacfigura TotidcpofteuSimonidemedicum. Quaru omniu uis in noftris recognofcitur. Ariftoteles dccc Si odo prifeas fuiflea. EtduasabEpicharmoadditas. q a Palamedemauuk. Anticli des in asgypto inuenifle queda nomine Menona tradit quinderi annis ante phoroneu an/ tiquillinmgrsecfcE rege.ld monumetis approbare conatur.Ediuerfo Epigeles apud babylo riios feptingentoru uigintiannoru obferuationes Cycle ru codilibus laterculisinfcriptasdo cetrgrauisaudori primis,QuiminiH?uBetofus&: Critodemusquadringetoruodoginta annoru.Ex quo apparet azternus litteraru ufusdn latiu eas attulerut pelafgiXaterarias do nxos coftituerut primi Euryalos & Hyperbios fratres athenis:anteafpecus erat pro domib* Gelio Doxius Celii filius lurei acdificu iuentor placeoexeplofupto ab hirudinu nidis .Op pidu Cecrops a fe appellauit dcropia:quse nuc e ars athenis. Aliqui argos a phoronco re^ geantecoditu uolut.Quida 8i frcionc.Aegyptii muko ante apudipfos diofpolin.Tegu>' las luenit Cinyra Agriopaz filius: Si metalla teris-.utru quse in ifula cypro.Ite forcipc:mar> culu.-uedcuncude.puteosDanaus exazgypto aduedusi gratciaquae uocabatur argidip' fion.Lapidicias Cadin?thebis.Archeopbrafiusi phosnice.Trafon nxuros.Tures ut Arifto 1 teles Cycopes.phoenices ut Theophraft 9 . Aegiptii textilia.Inficere lanas fordib 9 Lydi.Fu (os i lanificio Clofter fili^Arachnae.Linu Si retia arachnaz.Fullonia arte nitiasmegarefis.Su trina Boetius.Medfcina aegyptii apud ipfos uolut reperta. Alii p Arabia Babylonis Si Apoi finisfiliu.Hrazbaria 8C medicametariaaChironeSaturni 8ipbylliras filio.Aescoflare Si te. perare Ariftoteles Lydia fey tc moftrafle.Theophratus Dell Phryge putat. Aeraria fabric! alii Chalybas:aliiCyclopas.FeruHefiodusx cretaesqui uocatifutDa&ylildazi.Argctuin uenitErifthoniusatheniefismtaliiCeacus.Aurimetalla&coflaturaCadmus phoenix ad pangeu monte. Vc alii Thoas&EacIis I panchaia autSol oceani filiustcui Gellius medici' vat quoq? xuetione ex melle aflignat.piubu ex caflfitcride ifula primus apportauit Midacri tus.Fabric!ferreaiuenere Cyclopes.FigulinasChorebus atheniefisJniiforbeAnacharfis feythesmt alii Hypbeos corinthius.Fabrica materiaru.Dedalus:6t a ea ferra:afcia; ppedicu lu:terebraglutinu:ichthyocolla:Norma:fornice aut & libella & tornu & claue Theodorus famius.Mefuias 8i podera pbidon argiuus;aut Palemedes ut maluit Gellius.lgnc e Cilice Pyrodes.Cilicis filius.At eunde afteruare j ferula Prometheus.Vehiculu cu quattuor xo tis phryges:Meicaturas paeni.Culturas uitiu Si arboru Eumolphus atheniefis. Vniu aqua irxifceri Stapbilus Sitheni filius.Oleu & trapetas Arifteus atheniefis.lde mella.Bo ue & ara truBrigesatbeniefis:utaliiTriptolem 9 .Regiaciuitatexgyptii.populareattici.poftThe feu tyranuprimus fuir Phalaris agrigeti.Seruitiu x uenere lacedsemonii.;!udiciu capitis in agriopago primu adu e.Praeliu afri cotra sgyptios primi fecere fuftibus quos uocatpha^ fagas.Clipeos xuenerut proctus SC Acritus inter fe bcliatesdiue Chalchus Atbamatis Cilius Lorica Mydiasmeflenius.Galea:gladiu:haftalaced3emonii.Ocreas Kcriftas Cares. Arcu K fagitta Scy then To uis filiu. Alii fagitas perfen perfei fi'liu inueniffeXaceas xtosJacuIum cu ametoferutiucnifte Aetolu Martis filiu.HaftasuditaresTyrrhenu pilucp .petheftlea amazonefecurim.pifeu uenabula.Et! tormetis fcorpione Cretas.Catapulta' fyros. phani casbalifta SC funda.Aenea tuba pifeu Tyrrhenu. Teftudines Artemone dazomenu.Equu qui nuc aries appellatur i muralibus machinis Apeu ad troia.Equo nebi Bellorophontem LIBER* Frenos SC ftrata equoru peletroniu .puguare ex cquo theflalos.-q cetauri appellati futi'ha* 1 Ji/rates fecudu peliu monte.Si gas primu iuxit phrygu.natio.QuadrigasEnchtonius.ordi n£exercitus:fignidations:theiiaras:uigiliasiuenitpalamedes troianobcJlo.Specuiarcfi* gmficacioneeodebellOjSino.Inducias Lycao.FoederaThefeus:Auguria ex ambus Caras a quo caria appellata.Adiecitex ceteris aialibus Orpheus. Arufpiciu Delphus .Ignifpicia Amphiaraus.Aufpi'ciaauiuTyrefias thebanus.lnterpretationeoftetoiu &foioru Amphy fiyo. AftroIogiaAtlas Libya: filius:ut alii £gyptii uc alii afTyrii.Spbera x ca milefius Aiiaxi lnader.Vctoru roem Aeolus Hellenis filius.Mufica Amphion Tiftula pan.Monaulu Mer curius Obliqua tibia Mydas ! phrygia Geminas tibias Marfias.ln eade gete lydiosmodu * los Amphion.Dorios Thamyras thrax.phrygios Marfias pbryx.Cichara Amphio.’ut Alii Orpheus: ut alii Linus:Septe cordis additis Terpader.O&aua Simonides addidit.Nonam Timotheus,Cithara t fine uoce,cecinic Thamiras prius.Cu catu Amphio: ut alii Lin . citha laeditacarmia ppofuit terpader.Cu cibiis canere uoce Troezen 3 Dardan 9 !ftituit.faltatip HearmataCuretesdocuerepbyrrhyce phyrrhAxtraq? ! creta.uei fuheroica: pythio oracuio debeni^.De pcematu origie magna quaeftioe.Anre troiariu bellupbafur fuilje .pfaica ora tionecodere pherecides Syrius iftjtuit tepore Cyri regis.Hiftoria Cadmus milefius ,Lu ^ dos gymnicos i arcadia Lycao.Funebres Acaftus x iolcho.poft eu Thefeus! ifthmo. Hen* culesolympiv^athletica.pychusIpileluforia.Gyges lydius pi&ura I segypto.In griEcia uero pyrrhus Dedali cognatus ue ariftoteli placet: ur theophrafto polignocas atbeniefis. Nauc primus! gr^ecia ex egy to Danausaduexit.Ante ratibus nauigabat luetis i mari rlibro iter ifulas a regeEgrytra.Reperiut qmyfos SC troiaospriores excogitaiTe fhellefpoto putent cutrafiretaduerfus thracas.Etia nuc I brifanico oceano uitiles corio circufuta: fiut.ln nilo ex papyro SC feirpo & arudine.Loga naue lafone primu nauigafle philoftephanus audor e egefiasparrhaiu.CthefiasSamyra.SaphanusSemirarm.Archimachus Acgafone.Biremem Damafthenes erythreosfecifle.trireme Thucydides Amocleneonthiu.Quadrireme Arx> ftoteles carthaginefes.Quiquereme 1 ftituit Nefxchtbon falaminius.Sex ordinu Sxnaso* ras fyracufius. Ab eaad deciremeNefigito. Alexadru magnu ferut iftituiflfead duodecim ordies.philoftephanus ptolemasu Sotere ad qhded.Demetriu Antigoi ad.xxx .ptolemasu f hiladelphu ad.xl.ad ptolemam philopatore 3 T ripho cognomina tus eft ad.l. Qnerariam ■fipp? tyri 7 uienit.Lebu cyrencfes.Cymbaphoenices]Celoce rbodi. Cercira cyprii. Sydeiu obferuationei nauigadopheenices.Remucopalatitudineeiusplata.Vela Icarus.Malu SC antena Dedalus.Hippagum falamininaut ut pericles atheniefes. Ted as log as tafii.Antea exproratantu &puppi pugnabatur.Roftra addidit pifeus Tyrrheni anchora.Eupalamius ' eandem bidentc;Anacharhs harpagonas.Et manus perides athenienfis: Adminicula gu<* bernandi Typhis.ClafTe princeps depUgnauit Minos.Animal occidit primus Hiperbius Martisfilius.prometheusbouem. In quo prim 9 gentu cofenfus. Ca. LV11, g Entium confenfus tacitus primus oium cofpirauit ut ionu licceris uterentur. Delitterisaiitiquis. Ca. LVllf. Eteres grsecas fuiiTe eadem pene qur nunc latxnse inditio eric delphica tabula anti> u qui aeris:qUiE eft hodie in palacio dono principumMinerue dicata'in bibliotheca cu inferiptione tali Quando primum tonforcs romse. Ca. L1X. Equens genitu cofenfus in conforibus fuit:fed romanis tradior. In italiam ex fici/ f lia uenere poftromaconditaannoquadrigentefimoqnquagefimoquarto.-adduce tc.p.Ticinio Mena utaudore Varro. Ante intonfi fuere primus omnium radi quo tidieinftituit Africanus fequensDiuus Auguftuscultrisfemper ufus. Quando primum horologia. Ca. LX. Ertiusconfenfus fuit in horaruni obferuatione iam hac rone accedens. Quando SC t aquo in grascia reperta diximusin fecundo uolumine .Serius etiahocRomas conti f git.Duodecim tabulis ortus tantum SC occafus nominatur.poft aliquot anos adie ftus eft SC meridies accenfo confulum id pronunciante cum Curio inter roftra 8C argeoru thefin profpexiiTetraiem folem.Acolumna xnca. ad carcerem inclinato fydere fupremam pronuiiciauit.Sed hoc ferenis tantu diebus ufcp ad primu punicu bellum princeps romais folahumhorologiumftatuifTeante.xii.anos quacu pyrrhobellatum eftad xdem Quirini. LIBER* L«papyrius Curfor cum Dfcdem dedicaret a patre fuo uotam a Fabio Veftali proditur died neq? fa$d horologii ronem uel artificis fignificatmec unde tranflatum e;aut apud que fcri ptu id inuenerit.M.Vano primum ftatutu in publico fecundu roftiain coluna tradit beU lo punico primo a.M.Vaierio MelTala confule catina capta in ficilia.Deportaturn ide port xxx.annosquade papyriano horologio traditur anno uibis quadringetefimo leptuagefw mofeptimo.Nec congruebant ad horaseius lines, paruerut tn ei annis.xi.donec.Q .Man* tius philippusqui cum.L.paulofuitcenfor diligetius ordinatu iuxta pofuit. Mcp munus inter cenforia opera gratiflitne eft acceptum.Etianum tame nubilo incerte ruere hone ulcp ad pximu iuftru.T unc Scipio Nafica collegaLenati primus aqua diuifit horas ae® noctiu ac dieru.idqj horologiu fub redo dicauit anno urbis.d.lxxxxv.l a diu po.ro.iaiicreta lux CAIi pLlNIISECVNDINATVRALISHFSTORIAE LIBER. VIII. De animalibus terreftribus.Elephantorum comcdatio-Sc de fenfu eo^. Ca. J, D reliqua tranfeamus animaliaSC primum terreftria .Maximum eele phas:proximuqj humanis fenfihus.jQuippe lntelledus iilis fermonis patri.Et in primis obedientia officioruqj qu£ didicerememoria.Amo ris S£ gloria: uoluptasummo uero qua: etiam in bominerara probitas: prudentia.asquitasReligio quocp iy derum folifqj ac iume ueneratio. Audores funt in mauriranitinus exteii cogeruc ramos:moles deiioluut; ag geresc6ftruut:onuq5 ui conac' extrahere, Anteadomttadi gratia regis eqtatu cogebatico ualle manufada: 5 C logo tradu fallacdCuius iclufos ripis fofTilcp fame domabat. Argume ru erat ramus hoie porrigeteclemeter acceptus.Nuc detiu ca.pedes eoru iaculatur alioqn molliffimos.TroglodyKsedeerminiEethiopiaequihocfolo uenatu ai uncarboris pplquas Itinen eor^ cofcedut.Inde totiusagmimsnouiirimufpeculati extremas \ dunes defiliunc. Leua apprehedicur cauda.pedes ftipat ifiniftro foemore.ita pedes alteru polite dextra cz? dit;ac pacuta bipeni hoc crute tardacopfugies alterius poplitis neruos ferit.-cuda piascele ii pmafate perages.Alii tuciore genere;fed magis fallaci intetos igetes arcus de f/gut hu mi Idgius.rios pcipui uiribus iuuenes ptinet.Alii conixi pari contu tedunac ptereutib 9 fa* gittaru uenabula ifigut:mox faguinis ueftigus fequnt.Ekphatopi generisfeeminas mul** to pauidlores. Quomodo domantur. Ca, IX. Omatur aut rabidi fame 8C uerbetibus:elephantis aliis admotis qui tumultuantem d cathenis coerceat. Alias circa coitusmaxime efferatur.Et ftabula indoru dentibus dernuntQuapparcet eoscoitu feeminaruep penuriafepant quae haut alio modoq armetoruhent.Dominmilicat.Etturresarmatoru in holies fount magnaq? ex patte orien tis bella coficiut.Proffonutaciesqpterut armatos Jdc minimo fuis ftridore terret. uulnera tiq? 8C territi retro fcp ceduc.haud miore ptiu fua^pnicie.lndicu afri pauet nec cotueri au det.na & maior Idids magnitudo c. Deptu eope 8£ reliqua natura. Ca. .X. pcem annis geftare in utero uulgus exillimat, Ariftoteles biennfomecamplius qua ^ d fingulos femel gignereiplurefqj uiuere ducentis annis;oi quofda trecentis. Juuen ta eorurnlefagcfimo incipit.Gaudent aanibus maxime 8i circa fluuios uagantur cum alioquin nafe propter magnitudine corporis non poffieddem frigoris ipacietes. Ma p. o » W- if** ximu hoc maluuflationemc^ &. pfluuium aluimec alia morboru genera fentiunt.Olei po/ / «• tu t^la quzecorpori eoruminhaeferantdecidersinuenio,A fudore aute facilius adhserefee re.Et terrain ediOe iis tabificumdtmifi fepius mandant.Dcuorantaute SC lapides. Trun/ cosquidemgratifTimo in cibatu.habent.palmasexcelfioresfrontcprofternunr,Acita iace tjumalfumunt frudum.Mandunt ore.Spirant SC bibunt.-odoranturqp hand improprie ap pdlata nianu. Animalium maxime odore mure;8i [i pabulum in prasfepio pofitum attjngi ab eo uidere:faEidiunt,Cruciatum in potu maximu fentiunt haufca*hirundine;qua fagiu> lugauulgo coepilTeappellariaduerto.Hsec ubiin ipfo animse canali fe fixinintolerado aft* fiat dolore.Duriffimum dorfo tergus Ventres molles .Setarum nullum tegumetum ne in cauda quidem priEfidium abigendo tedio mufearum Na<^ id SC rata uafticas fencir.Sed cancellata tutis& inuicans id genus animalium odore.Ergo cum extend recepereexamia arclais in rugasrepente cancellis coprehenfas enecant.Hoc iis pro cauda;proiuba;pro uik loeft.Dentibus ingens prafoum.Etdeorum fimulachris laudatiffinia ex iis materia. Inue ✓ nit Juxuriacomendationem;&aliamexpetitin callo manus uirn faporis haud alia de caufa credo qua quia ipfum ebur fibi mandereuidetur Magnitudo dentium uidetur quidem in cemplis prarcipua.Sed tamen in extremis africa’q confinis sthiopiseft.pofitu uice 1 domq Y' I tnr L "* J ^UUCj •■ "VMCico Afgumt ■ • i'iiuiioijn PPiquas * r vs jffiiiunt, itcdacaca^ cwto piicde Jcfigvt hu frrrrutib’fi/ r.mnt multi IX. r.ultuantan ■;u dcr.tibus t; ihomodoq cxpMtc oricn tcr.ct. uulncn irxccouicruu a x a jrtTpiius pius:formas nihil attinet fcrupulofe referre, De fcythicis animalibus 6i fcptetrionalibus, Ca. XV. Auciffima fcythia gignit lopiafruduu.paucacontertnfa illigermania.Infignia tn p bouu ferarugcnera: iubatos bifontesiexcelientiqg &. ui8i iielocitate uiros;quibus iperitum uulgus buballoru nome imponiccu id gignat africa uituli potius cerui^ ce quada fimilitudine.Septentrio fert & equoru greges feroru:ficut afinoru afiaSi africa. praeterea alceniproceritasauriuSi ceruicisdiftinguatbumento fimile.Itemnata i fcadina#* uia infulamec unq uifam i hoc orbe:multis tame narrata machlin haud diffimile illis & nul lo fuffraginu flexu.Idco^ no cubatem 5i accliue arbori in fomno;eaqg incifa ad infidias ca^ pi.Alias uelocitatis memoratae.Labraru ei fuperius pgrandsmb id retrograditurin pafce dome priora'tedens inuoluatur.Traduntin mcefia feram qua: bonafus uocetur equia iu ba:c2tera tauro fimilc:cornib 9 ita fe inflexis ut no fint utilia pugnas.Quapp fuga fibi aufi liarfredente ea fimu interdum 8i triuiugeru longirudine cuius ptacfus fequetes ut ignis ah'quiscomburat.Mirumpardospantherasleones&fimilia condito in corporis uaginas unguiu niucrone ne refringantur hebetenturcp ingredi.-auerfif^ faculis currere; nec nifi appetendoprJEtendere. Deleonibus. Ca. XVL Eoni prscipua generofitasuunc cucolla armofc^ ucffiunt iubx.Id.n.setate cotigit 1 e leone coceptis.Quos uero pardfgenerauere feniper infigni hoc caret.Simili mo do foemin^.Magna iis libido coitus:& ob hoc maribus ira. Africa h^c maxime (pe flat inopiaaquaru ad paueos f amnes cogregatibus fe feris.Ideo niultiformes ibianimalium partus ;uariaifceminis cuiufcp generis mares aut ui autuoIuntatemifcente.Vndeetia uul garegraecise didum Temper aliquid noui affricam affere.Odore adultera pardi coitumfen § f \ 10 L rS EJBER. tit i adukeria ko: tota(3? ui cofurgit 1 poenam.ldcirco aut culpa fiumine abluituraut Ion gius comitatur.Semel aut edi partulacerato unguiuacie utero i enixu uulgum credidifTe uideo. Arifioteks diucrfa traditmir quei iis magna fecucurus in patte pr£fadu reor.Alo xadro magno rege ifdasnaco cupidine animalium naturas nofcedidelegatacp comedatioe Ariftotdi fumoi omi fcietiauiro:aliquotmilia hoiumi totius afise grscikq? tradu parere iufa oiurn quos usnatus aucupia pifcatufqjalebat.Quibufqj uiuaria;armeta:alueana:pi > fcinae:auiaria I cura eracmc quid ufq get/umignoraretur abeo quos percotado.l.fcrme uo lumiaillaprazclaradeaialibuscondidit.Quaea mecolledainardumcumiisqua: ignora/ ueranquado utkgentes boni cofulanc i uniuerfis rerum naturae operibus medioqp^larif - fimi regu oiiirn defiderio cura nofcra breaker peregrinantcs.lsergo tradit ieasnam primo r \+~ ****** ~S*vfcetu parere qnque catulos.-ac p annos fingulos unominus ;ab uno fttrilefcere. Informes minimafq? carnes magnitudine muftellaru die initio Semeftres uix ingredi pofle: nec nifi bimeftres moueri.ln europa aute inter achelou tantum 8i nefum amnes leones efieded 1 os ge uiribus prcftantiores iis quos africa aut fyriagignant.Leonum duo genera copadile 6i • - ^ breue crifpioribus iubis .Hos pauidiores eitequa Iongo fimpliriqp uiilo;eos cotemptores uulnerum.Vrinammares.crurefublatoreddereutcanes.Grauemodoremec minus halk tum-Raros in potu: Vefci alterms die-bus. A fatu ritate xterim triduo cibis carere.Quae pof fine in mandendo folida deuoraremec capience aluo coniedis in fauces unguibus extrahe remit fi fugiendu fit no in facietateabeat. Vitam iis longam docet argumento q> pleriqj de tibus defedireperiantur.poiybius Aemiliani comes in feneda homineappeti ab iis refert. Quoniaad perfequendas feras uiresnofi.ippetant.Tuncobfidereafrica: urbesmaqj de ca crucifixos uidifte fe cum Scipioe :quia caeteri metu poetic fimilis abfterreretut eade noxa. Leoni tantu cx.feris dementia i fupplices proflratis parcit & ubi feuit in uiros priufq Ifoe Ininas feemit:infantes no nifl in magna fame-Credit bibyn lntelledum puenire ad eos pre cum.Captiuacertegetulia: reduce audiuimultoru in filuis impetum a femitigatu alloqo aufa fe dicere foemina pfuga infirmam fupplicem animalis oium generofiflinii: casterifq? x perantis:indignameius gloria pKedam.Variacirca hsec opinio ex ingenio cuiufqj uel cafu /Pa „ jjZiinulcen alloquiis feras.Quippe 1 am ferpentes extrhai cantu cogiq; in pana. Verum falfu * Yp ^ s nefituitadecreuerit.Leonumanimiindexcauda:ficut&:equoruaures.Nacp&:has notas generofdTimo cuiqj natura tribuit.lnimotaergo pladdo elemens bladientiq; fimilis:quod A^‘ rar ueft.Crcbriore em' iracundia eius in principio terra uerberatur.Incremcnto terga .ceu quodam incitamenroflagellantur.Visfumainpedore.Bx omni uulnerefiue ungue xpref fo fiuedenteater proftuit fanguis.Idem fatiati inoxiifunt.Generofitasmaximein pericu Iis deprehenditunno in lllo tatumodo q> fpernes taela din fe terrore folo tuetunaut ueluc cogiteftatur.Cogiturqj no taq periculocoadusded taqamentiairatus.lllanobillior ank mi fignificatio qualibet magna canu & uenantiu urgente ui contempt! reftitafep cedit i ca pis:& ubi uideri poteft.Idem ubi uirgultas filuafep penetraueritaccerimo curfu fertur: ue lutdeputans abfconfione turpitudine.Dum fequitur.-infilicfaltu quo in fuga utitur.VuI neratus obfetuatione mira percufrorenouit.Etinquatalibet raultitudineappetit.Eu ue/ ro qui taelaqdem miferiofed tame no uulnerauerit correptum raptatucpjdernitmec uulne' rat.Cu procatulis foeta dimtcat:oculoruaciem traditur de figerein terrame uenabula ex * pauefcat.Cseteru dolis carent& fufpitione.Nec limis intuetiiroculis:afpicic$ f/mili modo nolunt.Creditu e amoriete humu morderidaebrymaqi loeto dari.Adcj hoc takuaqj fseuu anxal rotaru orbes circuadi.-currufq? inanes:Et gallinaceoiu enftse catufq? etia magis ter/ rent:feumaximiignes.Aegricudine faftidii tantu fenritd quamedetur ei cotumeliaanra/ bie agents annexarulafciuia fimiaru.Guftatusdeindefanguisin remedio eft.Leo nu fimul pugna pluriu rom*priceps dedit.Qu.fceuola.p.filius i curruli edilitate.Cctu aut iubato ru prius oium.L.fylla.Qui poftea didatorfuiti ptura.poft eu p6pei 9 magnus i cyreode. ac i iis iubatoiy.cccxv.Cadar didator quadrlgetos.Capere eos ardui erat quoda operis: fo ueifq? maxie.Prkipatu claudii cafus roem docuit pudeda pene talis ferse noicrpaftoris ge^ tuli fago cotra igruetis ipecu obiedo.Quodfpedaculu i harena ptinus trailatu jernix cre<= dibilx mo torpefccte pea ilia feritate.quis leui iniedu opto capitedta ut deuiciat'no repua gnas.Videlicet oisilis coftat \ oculis.Quomius miru fit a Lyumacbo Alexadri iuffu ftmul klufo ftagulatu kone.Iugo fubdiditeos.primufcj rom^adcurruiunxit,M.Anto,8£ qui N'- I [ , ***** JSynfi * :, :*F*&it* ' i,0 * f ttptoic l \ ^^nujhjlj, j “■-•Quipcf *' ••■* iisotnbe T^Jbiurefat >.! ded ijJc noxa. • c? pnu^iiot n- ;t*ieo$ pre " ■ eitualioqo r i carrcniqs 1 uiufyuelcalk l Vcrum falfu b? x has nous imlis-qucd nxotcigi.ccu x unguc ipief •V cnc\n pcricu ; jut utiuf i nob\U»or aw> i ; ;n-d;tid yt&njd k v rctuulnc 4 ' njbul 10' ,. f t ' J Jfc ■ iS* Ml £0 all' U“' I* , \i- ikf w Vili* dcciuili bdlo:cu dcmicatu ecu' pharfalicis capis no fine ©ftero quorfa tempore illo genero fosfpiritus iugu f'ubire.prodigio fignificahce.Na q> ita ue&ois c cu Mima cytheride iiipra moftra etiilaru calamitatu fyic.prius auc hominu leonemanu tradarc aufus.-& oftendtre iijafucfadu Hano e ciarifanis pocnoru tradrf.Danacufq? iiio argumetoxjm nihil no piuafu ms uir ti arcificis lgenii uidebat':# malecredi libertas ei.-cui i utu ceffift r tet feritas, 6unc uero& fortuitaeoru quoqp clementexepla.Mentor Syracufanus ifyrialeoneobuio iup plidteruolucaceaEtoicuspauorescurcfugicti undicgfera oppderetfeit:& ueftigia laberct aduian fimilisaiaduernu pedeciuscu.nore uulnufc$:& extrado furculoiiberauit crucia tu Piduiacafuhuc teftat fyracufis.Simili mo Helpis farm us natione in africam delatus na ueuuxta liccus cofpecto leone hiatu minaci arbore fugapetit Libero patre inuocato quo** nia tu pcipuus uoto^ locus ecu fpei nullus e.bed neq> profugienti cu potuiffet feraiftite rat:& procubes ad arbore hiatu quo terruejatmiferatiane qu«erebat.Us moriu ualidiore adhaeferat dentibus:cruciabatt$ iedia.Tu poena m ipfis cius tsdisfufpedateacueluc mu • cis pcibus oramedu fortuitu fidens no eft cotra.fera.Multoq? diuti 7 miraculo q metu cef fatu eft.DigreiTus cande euellic pbentiiSi % maxime opus t ft accomodantuT radutep qdiu rnuis ea in littore ftetit retuiiflegratia uenatus aggercdo.Quadecaufa Libero pan tepiu x farao Hdpis facrauioquod ab to fadu gra:ci. id eft faiua^ toris templu Dionyfii appeilauere.Miremur poftea ueftigia horum Itdligi a feris.-cu etia auxiliaab unoanimaliu fperenc.Cur eni no ad alia iereraut undemedicas manus homiiiis ferutrnifi forte urs maloru etia feras oia experiri cogit. Depatheris. Ca. XV1L Eque memoradu & de panthera tiadit Demetrius phyficusjaccnte in media uia ho a minis defiderio repece apperuilTe patri cutufda philinis aff: eta tons fapiennaiallum pauore ccepifte egredi.Fera uero circuuolutari no dubie bladiete fde pfiidare nice rore:q et x patherainreiiigi poiTet.Fceta erat:catulis ,pcui in ioiiea delapfisprimu ergo mi xationi fuit no expau eiccrc.^roximu ei cura ltendaedecutuiq? qua trahebat ueftem un * guia leni ime num,Allis fqua.na eire: aliis pi&uras,Omnibus exitiale uirus. laculum tx arborum ramfs uibrari.Necpedibus pauedas cacum ferpentes; fed & milTili uolare tormeiito.Colla afpidu incumefeere nullo ictus remedio.prsterqli cofeftimparces cotads amputent. Vnus huic tarn pcftifero aniraali fenfus uel potius aftedus eft.Coiuga fame uagancur: ncc nifi c urn ,, / compareuitaeft.Itaqp alterutrainterepra incredibiiis akcri uirionis curaperfequitur inter *+*^$0 •&*« t fedorennununqr eum in qcolibet popuii agmine noticiaquanda infeftat. perrumpit ces difftcultares.permeatfpaciamec mii aionibus arccturaurprscdcri fuga.Koneit fateri re rum natura largiusmala autremediagenuerit.Iam primu hebetesocuios huic malo dedic eofc? non in fronte au ex aduerfo cernere; led in teniporibus. ita excitatur fed plus audi** tuquifu. Deichneumone. Ca, XX11I!. Abetdeinde internetinu bdu n cumicbneumone.Notu eftanimal.bsc gloria ma b xime in eadem natum asgypto.Mergit fe limo (kpius-.ficcatqj fole.Mox ubi plurr* bus eodem modo fe coriis ioricauitxn dimicationem pftgit.ln e a caudani attolles Cdus irritos ad uerfus excipi:donec aKquo capitefpeculatusiflaadatinfaucesmechoccon tentus aliud baud minus debdlat animal. Dc crocodilo & hippopotamo. Ca. „ XXV. Rocodiluhabetnilusquadrupesifiialubi terra pariteracflumineinfeftum. Vnum W** c hoc aial cereftre lingua; ufu caret. Vnu ftiperiore mobili maxiiia imprisiiit morfum alias terribile pectmactm fiipate fe detiu ferie.Magnitudine exceditpleruqi duo t deuiginticubita.parit oua quaca anferes;eaqj extra cu locu trafferens Temper incubat pdi uinatione quada ad que fuiiioaudu co anno cgreiTurus eft nilus.Nec aliud animal ex nn> nori origine in maiorecrefcit magnitudine.Et unguibus hicarmatus eft cotra oes idus cu teinuida.Dics in cerra agio nodes aquateporis ucruq; ratioue bunc faturu erbo pifeiu: 8£ Temper efculento ore in littore fdno datum parua auife^ trochilos ibi uocatur reauium in italiaunuitat adhiadu pabuli fui gratia os primu eius ad fultimrepugnasmiox dcntes& in tus fauces:quoqp ad hac.fcabendi dulcedineqmaxime hiaces.in qua uoluptate fdno pftu confpicatus ichneunid per eafdem fauces ut tsdum aliquod imifTuni erodit aluum.Similis crocodilo;fed minor etia ichneumon; eft in nilo natus fcicos:contra uenena pmipuu an^ tido turn. Item ad inflamandam uiroru n uenerem.Verum in crocodilo maior erat peftifqi ut uno eftec eius hofte natura conteca.ltac^ & delthini imeates nilo quoru dorfo taquani adhucufumcultellataineftpcnaabigeteseospdamc uelutinfuocamu amne_regnanres alioqn fpares uiribusipfi aftu 1 terimut.Callet enl in hoc cuda aialiarfciuntqi no modo fua !M • cdaioda:ueru& hoftiuadueifa.Noruc fua t^lamorut occufiones:partefqi difTidentium in / §1 1K USER. pcljih'” 1 : belli*,In uenfremoflia eft-.tenuifqKutiscrocodilon'deo fe ut territi Imergut delphini: fub tumefy aluu ilia fecit fpina.Quin & genus hominu efthuic beluat aduerfa in ipfo nilo: & ininterricrebabitans.Taiura ab infula in qua habitat appellata:Menfura eoru parua: fed i iii: do jpofitihiantibus refupino capite ad morfum addita in os ciaua dextra ac leua tenetes extremaeius ucrinj; ut frenis in terra ague eaptiuos;ac uoce etia fola territos cogut euo/ mere recetiacorporaad fepultura.Itaqj ei uni rnfulatcrocodili no adnatat.Qlfaduq} ei 9 ge nerishoi’ii ut pfylloruferpetesfugantur.Kebetesoculos hoc animal dick habere1aqua extra accerrimiuifus.Quateuorq? mefeshyemisinedia femp trafmitterein fpecu, Quid! hoc unu gdiu uiuat crefcere arbitranf.Viuit aute logo tpc.Maior akitudine in code mlo belua hippopotamus edif. Vngulis binis qualesbubus:dorfo equi:& iuba:&: hlnituiroflro r efimo:cauda torta:& detibus apror umad uncisifed minus noxiis.T ergoris ad feuta gale afep impenatrabilis:pme.r| fi humore madear.Depafcit fegetes:deftinacione ante ut fey runtdecerminatasindie&exagro feretibusueftigiis ncqpreuertetiinfidie coiuparentur Oui primus romas hippopotamum SC crocodillos oftedit:& medicine ab animalibus re perrde. Cs* aaVI# Rimus eu SC qncp crocodilos romas cediiitans fuK 1 udis.M.Scaurus teporario eiu p ripo oftedit.Hippopotamusin grads med|di parte etiam magifter exiftit: affidua naqj fatietate obefus exit in ii ttusrecegee arudinu oefuras pfpeculatus a tqj ubi acu tifTimu uidet ftipite Iprimes corpus quads in cruse uulnerauatqp ita pfluuio faguinis mor bidu alias corpus exonerate plaga iimo rurfus obduert, Quse alalia quas hserbas often deiutccaii:Iacerri:hirudines.teftudincs:muftella:ciconia:aperanguis.diacopichera:ek/ phas:urfi:ceruipa!ubcs;coiubas:grues:coruus: Ca. XXVII. Imik qdda.oi uolucris in eade asgfpto moftrauit:quas uocat ibis: roflrf adundtate per ea parte feplucs qua reddi ciboruoneramaximefalubre eihNec baec fola mult tis aiaiibus repertafunt ufui futura SC homini,Ui£iamu hserba extra hendis fagitris eerufmoflrauerepeuflieo tido paftucp eius baerbe eiedo.ltde pculTi a phalangio quod eft aranei genusrautaliquo fimilicacros ededo fibi medent.Eft 6£ad ferpetiui&us proEcipua: qua fe lacerti queries cu bis coferuere pugna uulnerati.refoluet.Chelidonia ufui faluber rims hfrudines moitrauere uexatis pulloru ocu iis ilia medetcs.T eftudo cunil*: qua bubu lam uocatpaftu uires corra ferpetes refouet.Muftclla i lira in muriu uenatu cu iis dimica tionecoferta.Ciconia origano.Edera apri in morbis fibi medenti&cacros uefeedo maxle mari eie&os. Anguishybernofitu mfbrana corporis obduda foeniculi fucco impediment turn ill ud exuitnmdufc |5 uernat. Exiiitaucacapite primumeccderiusq uno dieac node replicas: ut extra fiat mebranse q fuerat intus.Ide by bcrnalatebra uifu obfeurato maratbro herbs fefe afrieas oculos in ungit ac refoueofi uero fquamat obtorpuere:fpinis iuniperi fe fcabit.draco uerna naufea filueftrisladucas fucco rr. ringit.pacheras percarnes fricatas a conito uena n€ iide barbari.Occupac ilico fauces earu angor.-q re perdaliaches id uenenuni appellauere quida.at fera contra hate ex cremetis hols fibi medcf;& alias ta auida eoru ut a paftorib 9 exlduftriainaliquo uafefufpefaaltiusq qat faltu.-ptlgere iaculadoqi petedoq^ defigi SC poftremo expirare dicat:alioquin uiuacitatis adeo lecas ut eiedis 1 tcraeis diu pu / gnet.Elephascaeleote eocolori frode deuorato occurric oleaftro huic ueneno fuo.Vrficu niadragor2enialadeguftauere:formicas labut.CcruushKrba cynare uenenatis pabulis refi ftit.Palubes:gracullaE:merute:perdices:lauri folio annuufaftidiupurgat.Colubsc.-turtu/ res :SC galinacei hterba quae uocaf belxxe.Anates:anxeres:c£terc£cp aquaticae batrba fiderit le.Qrucsfiifimilesiuncopaluftri.Coruus occifocameleontequiecia'uidorinocetlauro Infeftum uirus extinguit. Pronoftica animaliu. Ca. XXVIU. Ilia pterea utpote q pluriniisalalibus eade natura reru casliquocp obferuatione Si uentoru 8C hymbriu SC tepefcatu pfagia aliisalia dederit:quodpfcqm Imefum eft: aeque fcilicet q reliqua cufingulis hoirii focietate.Si quide & pericula praemonent non fibris modo extifq? circa quod magna mortal'llportio h^ret:fed alia quadam fignifit catione.R.uinis Iminentibus mufeuli prxmigrant. Aranei cu toll's primi cadunt, Augu/ ria quidearte periculis facete.apud romanos facerdotum colJegiu uel niaxime folene eft; 6 mllji 1 w wMm I f vrii. ■ * * !* i f reinmagnaobefrtate.Febriumorbosnofentichocaial.Qui &mede£'huiccimort,Quaf/ a nos pncipes foeminas fcimus oibus diebus marutiiiis carnea deg uft a re lolitas: Si iongo Kuo caruifle fehribus.Quod ica demu cxiftimac ratu fi uulneie uno intermit. » De tragelapbo & chamelote.-Si reliquis colore mutaribus. Ca. XXXIII, Steade fpecie barba tatu Si armoru uilio diftas:que tragelaphu uocat ndalibi q im c xta phafin amne nafccs.Cer uos africa ppemodu fola no gignic. At chameleote oi ip fa:qq frequctiore india.F’igura Si magnitudoeratiaceru; nificrura elTent recta bi exceltior.Latera uertici iugunt utpifcibus de fpinse frmiJimodoiEnunctroftru utin,paruo fit baud abftmile fuilo.Cauda plonga in tenuitatc defines;# riuplicas fe uiperinis orbibus Vngues adunci.Motustardior ut teftudini.Corpus afperu ut crocodilo. Ocuhin recef/ fucauouenui diferiminepgrades;# corpori cocolores.Nunqeosoperiri: necpupiitemo tu; fed totius oculi uerfatione circuafpicit.Ipfe celfus hiati femp cre.dolus aialru nec cibo neepotu femp aliturmecalioq aeris alimento.Circacaprificos ferus.-innoxius aiioquin.Et colon'snatura mirabiiior.Mutat naqj eufubinde Si oculis Si cauda Si toto corpore. Red* ditcp femp quecunqjpximeattingit pricerrubrucandiduc^. Defunctopaifer eft.caro in capite# maxillis# ad comiffuracaudKadmoduexigua.Necalicubi toto corpore. baguis in corde 6 i circa oculos tni.Vifcerafine fplene hibernis mefibus.latet utlacata. De tarado6ilycaone6ithoe. Ca. XXXtlll, Vtat colores feytaru taradusmecaliudexiisquaspilo ueftiunfmifiin indis lycon: cui iubata tradit ceruis.Na thoes iuporu id genus eft |Jcerius Iongitudine.-breuita te crura diflimilemdoxfaltu.Venatu uiues.Innocuu hoi. Habitu no colore mu / tat.per hyemes hrm.-seftate undi.T arado magnitudo quK boui eft,Caput maius ceruino nec abfimile.-cornua ramofauingula bifidamillus magnitudine urforu.Sed cum Jibuit fui coloriseffe-’afino fimilrs eft Tergori tata duritiamc thoraces ex eo facia't. Colorem orum arboru fruticu floru locoruq? reddic metues in q,bus later, Ideoq? raro capirur. Miru eifer habitu corpori taniultiplice dari mirabiiius & uilio. Dehyftrice. Ca. XXXV, Y ftrices generat India 61 africa fpina cotedas:ac erinaceoru genere^fed hyftricild^ giores aculei:6i cui intendic cutemiffiles.Ora urgetiu figit eanu:& paulo longius iaculatur.Hybernis aute femenfjbus codit.Quas naturamukis Si ante oia urfis, Deurfis&fotibuseorum. Ca. XXXVf, Oru coitus hyemis initio; nec uulgari quadiupedu more;fed ambobuscubantibus coplexifqj.Deinde fecdTus in fpecus feparatim;in qbus pariut tricefimo die;ac plu rimuqnos. Fii funt cadida informife? caro:paulomunVmaiqr;finepcubs:finepilo Vngues tatu pminet.Hac labedo paulati figurat.Nec qcqrariusholes quapariete uiaere urfam.ideo mares quadragenis dieb 9 latet.FoeminK quaternis menfibus. Specus fi no ha / v 3*3 Ji^buereramorum fruticunojcongeriesedificantin penetrabileshymbribus niollicp frodeco dtatos.primisdiebus biOeptenistagrauifonoprentunturmtne uulneribusquidem excu f K V~ . Mri queat. Tuncjmiru in modu ueterno pinguefcucalli funt adipes medicaminibus apei. | uf v P b i :rjh, r-^aut ' * v *" il: % I •‘‘Wrfnfch : “ iia “%!* •‘ 4 CKubm{ * ^Oifusoc B *°5*poRctr l ti ■• ^Kfosan .iiti;i;o > iK>alibi^m> I'jnx'ttteoiij i t tlviu rtdaol | . u.uutiapouio | f vnms orDibui | \ cull in rccrij j ;; t -f pupiiiXffiD jiJtu r icc cibo lUsaboquin.Et coipoic.Rcd^ jtotcft.aunn .co^ic.baguu • ..niniisly® ^ttdinfbreiJl l!* Qocoloicioui ..^iruiuscnuf * .jrtlllbUtf® us LO'.C'‘ c „ K zLtut Mini® 0 '.?*■*** • ai 2 Un 1 **, ^ab C tiW 7M cob*! .r'.lSl vili. guccasiceiiquo corpon nihil inefle.procedut uere:fed mares praqpgues.Cuius rci caufa non prompta eft.Quippe nec fono quide faginatispreter quattuordecimdies ut dixim 9 . Exeuntes hierba qaandaaron noie iaxandis inceftinis alioquin concretis deuorant: circaq* fulculbs den'u prxdomantes ora.Oculieoru hebetantur crebro.Qua maxime fauos caufa expetunt.uc cu uulneratu ab apibus os ieuet fang nine grauedme ilia. Inuajidiffimu urfo caput:q>leoni forriflfimu.ldeo urgente uiprsecipuaturi feex aliquarupe ntanibuseo oper £0iaciuntiinacfepeinhareiiacoiapbisintich'sexanimacur.Cerebro ueneficiueffe hifpa* ni£ creduoocciforuq} in fpcchculis capita cremate teftato quonia potu in urfinam rabicm agatdngrediuncuroibipedes.Arboreauerfiduipiunt.Taurosexorecorm'bufcp eo^pe*= Vtff* &+* -id* dibus oibus fufpenfi ponderefatiganoNec akeriaialiu in lualeficia ftukicia folertior. An mlibusnotatueft.M.pi.M.Meilalaconf.ad.xiui.calen.o&ob.Domitiu Aenobarbu a:dile *7 , „ / ■ , curule uifos numidicos & to tide uenatoresjethiopas in cyrco dedifle. Miror adie&u nu<* QU /+**£> midicos fuiflfe cum in africa urfos nongigni conftet. Demuribusponncis Si alpinis 8i herinaceis. Ca. XXXVII Ondunt hyeme Si podci mures dutaxat albi.Quo^ palatu inguftu fagatiffimuau c Sores quo na modo incdlexen'nt miror.Condunf <34 aipini.-quibus magnitude me dia eft.Sed bipabulo ante in fpecus coueSo:cu quida narret alternos mareac focmi nant fupra fecopiexo faice h£:bz fupinos-cauda mordicus apprehefa inuice detrahere ad fpecu ideoqjilJo teporedetrico eiTe dOrfoiSunr iis pares Si in xgypto.-Sinsiliter refidet in** dunes: & in binispedxbusgradiuncrprioribuf^ uc manibus utunc,pr^paratbyemi&hcn> mecei cibos.-ac u oiutati fupra iacecs'a poma atfixa fpinis um3 no aatplius teneces ore portae in cauasarbores.Idemutatione aqlonis in auftru codetes fe ineubile praefagiuc. Vbi uero fenfere uenatecotraSo ore pedibutlg ac parte oi infmore qua rara & innocua habet lanu ginecduoluuntin forma pylasmequid coprehedipolTitpreraculeosJndefperatione uero urina ex fe reddut tabifica tergori fuo fpiniicp noxidppter boc fc capi gnari.Qua ob re ex , inanita prius urina uenari ars eil.Et tu pcipua dos ccrgoris, Alias corrupta fragiiis putrib** fpinis atep deciduis:etia fi uiuat fubtradus fuga.Ob id no nifi in nouifiima fpe maleficio illo perfundic.Quippe 3£ lpfi odere inutu ueneficiu ita parcetesfibi-.terminunqpfupremu operietesme ferme antecaptiuicas occupet Calida* poftea aqusafperfu refoluiturpilamp prehefufqp pede altero epoftenoribus fufpedio ac fame necaf.Aliter no eft occiderc 6L ter gori parcereJpfum aial no uerenr picric^ cticerrs uitse bominu fupuacuu eiTe, Sind fin t illi acculeidfuftra uellerumoliciesin pecudemortaiibusdara.Haccutecxpoliunt ueftes.Ma gnu fraus ibi lucru monopoliu inuenit^De nulla re crebrioribusfenatufcofukiS nulioq* non principe adito querimoniis prouintialibus.Vrina e duobus aliis animalibus rone mfra eft:. Deleontophono:lynce:me!ibus:6ifciuris. Ca. XXXVill. Eotophono accepimus uocari paruumecalibi nafeensq ubi leo gignif,Quo gufta to tanta ilia uis eft ut ceteris quadrupedu imperiras illico rxpiret.Ergo corpus ei aduftu afpergut aliis carnib^polet^ inoinfidiantes fere, neccaatcp etiacineretam cotraria eft peftis.Haud in merito igitodic leomifu^ fragit:6i circa morfum exanimatdk Ie cotra urina fpargit prudens:hancquoq? leoniexiciale.Lyncuhumor ita redditus ubi gk gnuntglaciat':arefcitueinglmas carbuculisfimi!es;8iigneocolorefulgeresdyncuriuuo ^ 7 catas:atq? ob id fucino a plerifcp ita generariprodito.Nouereboc feiuntq? lynces:& inui/ dentes urina terra operiuneoqj celerius folidatur.Illa alia folertia in metu melius: fuflara cute diftentseidus hominu Si morfus canu arcet.Pr^uidet tepeftate Si feyuri : obturatifqp q fpiraturus eft uetus cauernis.-ex alia parte aperiuc fores decretos. Jpfis uillofior cauda p tegumento eft.Ergo in hvemes aliis prouifum pabulum aliis pro cibo fomnus. 5 De uipera cocleis Si lacertis. Ca. XXXIX. Erpetiu uipera fola terradicitnr cddi.Castersearboruaut faxoru cduis. Ei alias uel f annua fame eduranc algore modo dempto. Omnia-feceiTus tempore ueneno ory bador;iniint: Similinibdo ^coclcae,Ilkquidemiteruili Si sftatib'us. adherentes V LIBER. tnaxinaefaxis: ut etia iniuria refupinntx auulfaecp notn exeat.In balearibus ueroinfulis ca uaticas appellate no preput ecauis teyrasmecp basrba uiuutded uue mo inter ie coherent. Eft 8£ aliud genus minus uulgare. Adherer opeuio eiufde tefte fe opientes: obruptas terra femp.HcESt circamaritimastatualpesqudda effoflk cxperc ia erm &L in ueii terno. Oiuin tii laudatifEme in aftypaka inlula.Lacerts: inimicilTimu genus cocleis. Negatur femeftre uita excedere.Laccrti arabias cubitales.In india uero in mfa mote.xxiiii.inlongitudine pc du:colorrfuluiautpuniceiautccrulei. Decanibus. Ca, Xl,. 1 ^ } X his quoq; aialib 9 quas nobifeu degut multafuntcognitu digna.FidelilTimi ante «. w cia hoi canes atqjeq.Etpugnalfeaduerfuslatrones'cancprodnoaccepim*: conte I \ due}} pjagis a corpore no recdTiffe:uolucres 6i feras abigece. Ab alio in epiro agni 5 ,t ' ' /V-' tuin couetupcuiforednilaniatuep&latratuadeduaitcogeret fatedfcelusGaramatu re ge canes duccti ab cxilio reduxere proeliares cotrarefiftetes.propter bella colophomi ice* qj caftaballefes cohortes canu habuere.hk pmae dimicabat in aciae nunq detrectaces. Haec erat diffidiftima auxiliamec ftipedioru indigna.Canes defendere cibros c^fis dnis eorum plauftris fpnf ris. C^anisla foneLyciolterfeftocibucapere noluitin ediaqp cofumptuse. Js cui uero nome byreani reddidit Durides accenfo aegis Lyfimachi logo iniecitjfe rlam£. Similiterqj Hieronisregis.Memorat 8i pyrrhu GeJonis rpranicane phiiift us. Memorat & Nicomedis bithyn^e regis uxore eius.Confyngae lacerata ppter lafuuiot e cu marito iocu Apud nos Volcatiu nobile qui Cefeliu ius ciuile docuit afturcone e fuburbano redeunte cu aduefpauilTetcanis a cralfatore defendit.Ite Celiu Senatore £gru placenti^ab armans " opreffunimecprius iile uulnerat* eft qcaufe interepto.ged fup oia in noftro £uo adis po puli ro.teftatu Apio Iunio &.p.Siliocof.cu aiaduerterer ex ca Neronis. Gramatici bin in P T.Sabinu Kferuitia eiusmnius ex iis cane nec a carcere abigi pigi pocuiile: nec a corpore recefiftbabiedo in gradib 9 gemoniis mceftos edente ul ulatus magna populi ro.coronacir cunftare;ex quacu quida ciobu obieciiTet:ad.osdefundi tuliife.Innatauit ide in ryberim cadauereabiedo fuiietare conat^efFufamultitudie ad fpe&ada aialis fide.Soli dntn noue ic.Eugnotu quocp fi repete ueniat intelligut.Solinoia fuadoli uocc domeftica' agnofeue itinsra qujslonga memiiiere.Nec ulli peer hominc memoria maiordrnpecus eoru & fxui* N- tia min gaf. ahhaiexdftdaitebiimi.piurima alia’in bis quotidie uica inuenit.Sedin uenatu iJ/5 folertia 5t fagacitas pcipua eft.Scrucat ueftigia atcp periequi^.Comitate ad fera inquiTito remloro retrahes:quis aqua ttafilies ie occuitafteoq figniticas demoftratio eh cauda pmu deinde roftro.Ergo etia feneda feflos cccoh^ ac debiles finu fer u nt uentos 8L odore capta tes;prodetefcp roitro cubilia.E tigribus eos indi uolut cocipi.Et obid in fiiuiscoirus tem^ | a ' ( L3 j, g-y porealligat foemlas.primo 6CTecudo feetu nimisferoces putat gignbtertiodemumedu/ ^ t> •/cant.Hocquideeiupisgalliquorugregesfumquifc|3ducporcacanibus&ducehabet.Ik F ' 7//^ 7 in u ^atu comitaturulliparet.Nacj inter fe exerceeetia nragifteria.Certu eft iuxta nu> $*** Inamnecurrentelaberemecrocodiloruauiditatioccaftoncpra:beac.lndiapereeiAlexan/ Ivr*, ” wr< /" dro magno rex albaniae dono dederat in ufitatae magnitudinis unu:cuius fpecie deledat 9 iuflit urfos mox apros Bi deinde damasemidi coremptu imobili lacere.Eacy fegnitie tanti corporis offenfus iperator generofifpirituseu interimiiuftit.Nuciauithocfamaregi.Ita^ cp alcerumittesaddiditniadatameinparuisexperiri ueilenfed in Jeueelephatoue.Duos fibifuifte.Hodinterepto pterea nullu fore.Nec diftulit Alexander: leonecp fradu ptitws Vs ‘0 < M uidit:poftea elepbantu iuflfitinduci baud alio magis fpedaculo lastatus.H qtrehbus qppe per totii corpus uillisingenti primu latratu intonuit.Mox in ceruiceaftulras cotraqj belu am exurgeshinc 8i illfc artifici dimicatione:qua maxie opus eilet infeftas at^ cuitas; do^ necaffiduarotatu uertigfneafflixiDadcafueiustellurecocufa.Canugeneribusanuuipar tus.Iuxta ad pariedo annua setas.Gerut in utero fexagenisdiebus. Gignuntcecos:& quo Iargiore alunt lade:eo tardiore uifum accipiut.No tame unq ultra uigefimuprimudiem: nec ante feptimu .Quida tradut fi unus gignat nonodie k cerneie:figemini decimo.ldemcp in fmgulos adiici;totidcqj eiTe tarditatis ad luce dies. Etabea quasfoeminafitex pmipara '.“i fert in tOr'.cfl >./ i l ^^,^* us, Qy a P ro P tc r obuiamitur per.xxx,eos dies galliaceo maxime hi 1 * <£k9~* ‘ aut ^ P reuenenc lnorbus ueratro# Ad cam's rabidi morfum. / * / . a . v o Ca. '**!% ■ ■ 4 r 4 ‘ VJ ' f Wo»ij - h oaranum^ • ;i!0 fQon«itt> Aciici >x\ * virusconini *1 loiunipmsj, »ion'c t’oru, ■•^Nknionti; ccunuatoiocu - woo tcdcumi fi;;_iabirmxis ftwluojdispo (jiinuouftlm I k fkxacorpote, t >uliro.c(Mona(if ; tide in ryberim : .Soil dual nout; v ;:.cj Jgnofcuc • .v ll > frill/ , .lUtiin^w t\\uu4^i?® m <*fcodotccipi|| ; jisccuusccnv mrn^ md 1 1 ' 52 ■ *& 8; <5 :,*<*■% Z#<*T tujupf *0°!^ : (# a : w> ; VIII* morfu cauda;fumufcp eius arciculus auferatYfcqueti neruo exepto nec cauda ere* feete.-nec canes rabidos fiernCanelocutum in prodigiis teriit audoritas: faporis. Sed afino moricte uifo celerrime id genus deficit, Demulis. Ca. XLI1II. X afino & equamulusgignitur mefe.xiii.Animal uiribus in labom eximiu.Ad ta*> Iespartusequas:ncq}quadrimisminoresneqideceib 9 maioreslegut:arceriqp utru genusab alreio narrat nifi infantia eius generis q>incat lade haufto. Qua propt • fubreptisftatimpullis in tenebris equaru uberiafinaru ue equkos admouet. Gignifaute inula exequoSiafina.-fed effrenis 6d tarditatis indontita 2 .Leta oia efle.uetulis.Ccceptu ex equo fecutus afini coitus abortu perimit.Non item ex afino equi.Foeminas partu optime vii.die impleri obferuatu eftmiares fatigatos melius iplere.Quas non prius q dentes:quos puliionisappellantiaciatconceperit.fterilisintelligitur.Etequaznonprimoiriifu genera* recaeperit,Equo& afinagenitos mares hinulosantiqui uocabanc cotraqj mulos:quosafi> • m & equ* generarenr.Obferuatum e duobus diuerfisgencnbus nata tertii generis fieri; & neutri parentum effefimilia.Eaqj ipfa qu* ita nata funtnongignere in omni aialiu ge<* : nere.-idcirco muJas non parere.Eft in aminalibus noftrispeperiue fepe ueru pdigiiloco ha bitum.Theopbraftus uulgo parerein cappadociatradinSedjelTeid auinialibifuigeneris mutecalcitratusinhibefuini crebriorepotulnpluriugrsecoruemonunietis euequamm* li coitu natum quem uocauerut.hinu id eft paruu mulu.Generacur ex eq SC onagrismafue fadismul* uelocesin curfmduricia eximia pedu:ueru rugofo corpore: indomiro animo fed generofo onagro.Et afina genitus oes antecellit. Onagri in phrygia SC lycaniai praeci/ pui-pulliseoru ceu pftantibus fapore africa gloriatur.*quos lalifiones appellant. Multum Ixxx.anis uixiffe atheniefium monumentis apparer.Eo gauifi cu tcplu in arce facerct:q> de relidus feneda cadetia iumeca comicatu nixucp exhortaretur decretu fccer^quo caueref nefrumecariinegociatoresabincerniculiscuarcercnt. Debubus. Ca. XLV. Vbu indiciscamelorum altitudo tradituricornua in latitudinem quattuor pedu in b noftro orbe epiroticis laus magna a Pyrhi(ut ferunt)ia inde rcgiscura.ldconfecii^ tus eft: noace qdrinatu ad ptus uocados.pgrandes itaap fuer&hodiecp reliquiae ftir piudurat.At nuc aniculas ad fecuditate pofcutur.T oleran 9 tame hima.. Tauri generatio ne quadrimi ipknt: SC fingulis den* eode ano tradut.Si aur port coitu 1 dexcerapte fabeat tauri.-generatos mares eITe.fi in leui fceminas.Coceptio uno initu peragit fi forte perra £5 , '' *•? f ’ Ml I 1 ^®'4-u ! ■ i-u id .' 1 ’'-^ogonjcj r • -istcdat.Ei • *- T -‘'tCSpo| \ pVKfi i •v ‘4Kbit **- folllOUlll ? .; I chute \ \ pj’pcbrarunv ..at ibifucte ’,'.5.poflcui» Alii. xteaAd w ’ . iucncp utru .QUJ^Opt- ; ,£cc:?wei t '," jttu optin’! j tit gtf®; ...... jtfiettsfe 1, i :. i t uet.Aqlonis fiadu mares cocipi dicurauftri fct'mias.Arqt \ eo generearietu maxiefpeda H tur ora.Quia cuius colon'sfub ligua habuere uenasieius Si lanitiu ei faettuuariuq? fr plu^ res fuereTS mutario aquary potufep uariat.Ouiu fumagna duotedu Si colorcu.illud mol lius :hocipafcuo elegati 9 .(^ippe cu tedu rubis uefcat.Operimcta cis ex arabicispcipua h r$*t. $ tVi Jj t \**ar***>£ $>.+■ LIBER. Lana autlaudatifRma apu!a;&qua: 1 italia grxci pecorisappellatfalibi italica.Teniu locu milefix ouesobtinc. Apulae breues uillomec nifi penulifcelebics.Circu tarentu canufiuc# futna nobilitatehabet.ln afia ucro code generelaodica:. Alba circupadanis nulla pfert.-nec libera cctcos numos ad hoc xui exceffir ulla.Oues no ubiq? tddef.Duratqbufdam 1 leds litos uelledi.Colio^pluragenera.Quippecudefintetnonua eis:quasnatiuasappellat ali quotmodis. Degeneribuslanarum &ueftiu. Ca. XLVIil. lfpania nigri uelleris pcipuas habeopollentia iuxta alpes canufia rutilbqs erythras b UQcat.Ire oetica ut canuliu.Fuluas taretu ac pulliginis fuae;& fuccidis oibus ufus medicat .Hyftria: liburnixq? pilo pprior q ianxpexis aliena ueflib 9 6£ g'Cola' ars feu tulato textu pmcdac.In lufitania fimilis circa pifeiaspukix narbcnefif Similis 5i \ xg/pto exq ucftisdetrica ufu tlgit'rurfufcp xuo durat.Eft & hirtse filo craiTo 1 tapetis atiqfiima gratia.la certe prifeosiis ufos Homer us audor e. Aliter base galli tiguoalicer partho^ ge tes.Lana: 8i p fe coadx ueilefaciuc.&fiadda^acetu ec ferro refiftutdmo ueioctignibus. Nouilfimo fui purgameto qppe abenis coquetiu extrade idumetis ufu ueniutgaifiarum( ui arbitror)! uctu certe gallicis hodie nolbus difeernut :nec facile dixeri q id as tare ca pic. Antiqs.n.torus eftrameto erat.qliter nuc er 5 caftnsgaufaperpatris mei manoria capere amphimala noftra:ficut uillofa & et uetralia.Na tunica lari claui i modu gaufape texi nuc prunuicaepit-Lanarunigra; rrtillu colorebibut,De reliqaru ifedu fuis locisdiccm 9 .In co chyliis tnarinis auc herbaria naturadana colo & fufo Tanaqlis qux eade Caia Cecilia uoca *a en ceplo.M-Anci duraffepdece fe audor e.M.Varrokadaq? ab ea toga regia ungulata l xdt forrun^:q Seruius.Tullius fuerat ufus. hide fadu utnubetes uirgines coirarct co lus cdpta & fufus cu ftamie.Ea pria texuit reda tunic&qua fimul cu toga pura tyrones in duutur nouseqj nuptai.Vngulata ueftisprio lautiflimis fuioindefuriculatadcBuxit .To gas rafas phryginafep Dim Auguftino_uiflimisteporib 9 ccrpiiTe feribit Feneftcila. Crebrx papaueratx antiquiore habet origine.la fub Lucilio poeta in torquato notate. Prxtcxras hapud hetrufeosorigine iuenere.Trabeis ufosaccipioreges.pidas ueftes iahapud Ho * ineru fuiffe:unde triujphales nacx.Acu facereidaei frigesiuenerutbdecr# phrygioes appel lati fut.Au^ kexcre 1 eade afia fuenit Attalus rex.unde nome attalicis.Colores diuerfos pidure kexcre Babylon maxie cclebrauit:&. nomclpofuit.piurimis uero liciis texere q po lymita appellattalexadrta iftituit.Scutulis diuidere gallia Metellus Scipioi triclinaria ba * bylonica feftertiu odigetis milib 9 ueniiTe ia tuc pofuit 1 capitalibus criminib 9 :qu 2 e neroni pricipi quadrigetismilib 9 feftertiunup(letere.SeruiTulliptexteqbus fignu fortuse ab eodcatae cooptu erat durauere ad Seiani exitu.Miruqj fuitnecfluxiffe easmec teredonu fiurias fefiffeatjis.d.lx.Vidimus ia &bidctiu uellerapurpuraicocco cochylio fexqpedalib 7 libris ifedaaieluc ilia fic nafci cogete luxuria.In ipfa oue fatis generofitatis odedit breui* tate ctu^i uetris ucftitus:qbus nudus eet apicas uocabat danabatc^.Syrix cubitaJcs ouiuni caudae plurimu i eaptc lanicii.Caftrari agnos nifi qulquemeftres pratmaturu exiflimant. Demufimonio.^ Ca. XL1X. St 8£ rhtlpania 6imaxie corfica no maxie abfimilepecorigenusmufimomu caprr^ e no uillo q pecoris uelleri ppius.Quog^ e genere & ouibus natos prifci ubros uoca ueruc.InfirmifTimu pecori caput-Qua obreauerfuafolepafcicogedu Quaftultif fima aialiu lanata.Qua rimuere fgredi unu cornu rapto fequutur.Vira ldgiflina anis.x.in aethiopia.xm.Capris eode loco.xi-In reliquo orbe plurimu odo.Vtruqj genus itra quartu coitu iplecur. Decapris 6i generatione earu. Ca. L- Aprse pariut & quarernostfed raro admodu.Ferut qnc? mefib 9 ur oues. Capra: pin c guedie fterilefcut.Trise minus utiliter generat & \ fenedamec ultra quadrieniu. liicipiut.vii.mefe 8>C adhuc iadaces.Multu 1 urroqj fexu Utilius.primusI die coir* no i‘pkt:feques efficationac deide edeipiut nouebri mefemt martio pariat turgefcctjb 9 mr gultis. Aliquado anicul«e:feper bima::i trimatu rutiles pariut odonis anis.Abort 9 frigori obnoxius.Oculos capra fuff ufos iunci pudofangure exonerat .Caper rubi. Solertiaeius slab's Mutianus uifafibi pdidit \ pore ptenuiduabusobuiisediuerfocucircuadu angiw Rise no caperetmecreciprocatione Idgitudo \ exilitate.carca torreterapido mlaciter fubtet flucte altera decLtbuiiTe:arq; ita altera peuleate fupgreffa.MarcsqmaxIefimos logis auri> culis Ifradifcp armis | uilifiitnos pbac-Faiirunarugenexofiras ifigne laciniX corporibus U. X X X x ' ‘Mi , ' y U^s " 7**6 Urn* fo# **ifi *^JWl * lri ® 1 * «tpne ■ fipnaiafit • - a m’Jo C a • iCuiliJUCQ l. • r Rtiungubij * J ClUjkciq i ,... jr^toncs in ;. i.: .To xflc;b.Cieb» ih:pud Ho* iuygioa appel ilv tij diuciios c .itcxercqpo I u*\miriiba<< ,• t .v.-inucnv — v.u route lb ( iv txiuicdom U*$h<^alit > 7 iiujcfte®^ . : uksouiuw (dsM< XUX. , p^or.iucap^ • * *^Sw ,a * * * ieY jn v« , r ,A vi Siis r ■■■■%* ■: . ; - ;i5 VIII. \** 9 ' S* ceruice birne dcpcdetes.No oibus cornua.-fcd qbus fuc I bi$ Si ldicia anoiu p icrenktano* na acie bisrquosm'fchiopas uocat.In cilicia circacp fyrias u'ilio tofili ucfliilX.Capras i occa 0J/! fu decliui foie 1 pafcuis negat c 6 tueri iter fefe:fed aureas iacere.Relqs ,ut horis iter fe ad uerfas Si cognitores.Depedet olum mcto uilius:que arucu uocac.Hoc fi qs apprchefa ex grege una frahaDcastereftupetcsfpt&at.Id etcuenirecuquadairerbaaliqexeis momor dent.Morfus earu arbori exirialis.Ghualabcdo quoq?fteule faciut.Eacp.ex ca Mmeruas immolat. DefuibusSinaturaearu. Ca. LI. Villi pecoris adimilTura a fauonio ad arquino&iu uernu a:tatiis.yiii\mefeQuibuf* /. da Mods eca.iui.ufqi ad.viii.anu.partus bis 1 ano.Tcpus utcro.mi mcnEu. Kume _rusfoecudiratis ad uicenos.Scd educare ta multos nequeut.Dieb .x.circa bruma ftati dikesnafci Nigidius tradit.lmplet uno coitmq 3i gcinatus ppter facilitate abortiedi 1^5 .» w ,. # 4 remcdiu ne pria fuba&ide neq; ante fiacidas aures coitus fiat.Mares no ultra trimatu ge* nerac.Faeminasfene&utefeflk cubaces coeuc.ComelTe foetus his noe pdigiu.Suis fetus facrificio die.v.puruse.pecorisdie.vh.Bubus.xxx.Corucamus rumialisboftiasdonee bi detes fierct puras negauit.Sue oculoamiiTopurat cito extigui:alioqn uita ad.xv.anos q« bufda uiceos. Veru efferatun&: alias obnoxiu genus morbis angina maxie 6 i feuiE. Index ftiis iualidas cruor 1 radice Cetx dorfa eutilfexaput obliquu \ kefru peuria ladfs ppiguef fetiut:o^prio feetuminusfutnumerofe.Inlutouolutatiogenerigrara.In tortacauda.Id ci notaru fadlitis facere x dexteru q leuu detorta.piguefc ut.lx.dieb 9 :fed magis tridui ini 0 dia ancefignacioem orfa.Animaliu hoc maxie br'ucu:anima Icmirumrcrum naturani non folum alias aliis dediiTe terrisanimalia;fed in eode f quoqi fitu qusedam aliquibuslocis negaffe.In mefia filua Italia: non nifx in parte reperiuutur hi glires.In lycia dorcades non tranfeuc monies fyris uicinos.Onagri hiontem qui capadociam a lycia diuidit.ln hellefpomoin alienos fines non cotreant ccrui Si circa argumufam ejapbum montem non excedunt auribus ctiam in monte fiffis.In poo* dofolene infula uicinia muftelte non cranfeunt .In batia leucadia lilacs folum ipfum fu giuntqus iuxta inorcbomeno rotafubruuntaruatalps;quarimic pellibus cubicularn; uidimusdragula.Adeo ne regilio quidema portentis fumouecdeficias.In ithaca leporc^ illatimoriunturextremisquideminlittoribus.Inebufoinlittonbuscuniculi featent iu - xta hifpaniam balcarefqnCyrenfs muts fuere ransallatis e continente uocabulis durat g. VIII1. nus ea^.Mutx fut et nuc deads i ferfpho lfula.Esdealio traflate eanur.Quod accidere 6C i laeu theffalis ficendo tradut.Initalia n»urib 9 araneis uenenacus e morfusiEofdem ulte rior apenia regio no hcc.lide ubicucpfintorbira fi tranfiremoriutur In olympo macedoise tnotenofutlupi.Necincretalfuia.ibiqdemno uulpesurfiueaut 010 ul(u maleficu aial pter phalangiu. Aranei id genus de quo dicem 7 fuo loco.Mirabiliusi eade lfula ceruos p terqi ddone ataru regioe no eflfc.Ite apios & attagenas:herinaceos.ln africa aut nec apros neccetuosneccaperasnccurfos. Quaeaduenisnocear. Ca. LIX. Am quazdam alalia inoxiaxdigenifaduenasinterims tficut ferpctes.parcSt i my i rinthequosterranafci,pdirur.iteinfyriaangucsrircaeuphratesmaxre ripas doc rnietes fyrosn<3 atcigunt.Aut etiafi calcati momorderenofetiutmaleficia:alius euiufcp gencis ifefti auide & cu crudatu examinates.Qua ob re 6i fy ri no necant eos.Co<* tra in aletenio caris modo te.Ariftoteles tradita fcorpiunibus hofpices non Isdi idigenas Interimi.Sed reliquoru quoqj aialium:8£ pterea tereftriu dicemus genera. GAII pLINlI SECVNDI NATVRALIS HISTOR1AE LIBER. IX. De aquatilum natura. Ca. J. a NIM AL1VM Quae terreftria appellauimus hominu qdam cofortio«* ne degetia indicaca natura e.Ex reliquis mimmasce uolucres coucnit Quam ob re priusaequoru amniu ftagnoruqj dicentur. Quae in marimaxima animalia. Ca. II, Vnt auc copluria ip his maiora et terreflibus.Ca cuides humo f ris luxuriaralia Tors alitu.Quibus uita pedetes.i mari aut ra la refupinomolliq}acferciliaccremecoaccipieres cas genitaJes fublimi fempep pariete natura pleraqj et moftrifica repiunf 1 pplexis dC in femetaliter atqjaliternucflatumuc flutu conuolutisfeminib 9 atqi principiis.Vt uera fiat uulgi opinio qcqd nafeat i parte naturs ulla & in man die: ptercp multa quas nu(q alibi rerS quide no folS aialiS fimulacbra ineffe licet iteiligere intuetib*" uua:glagiu ferras.Cucumi uero SL in colore in odore fimilc.Quo min 9 miremur squo tu capita in taparuiseminetecocleis. Deindicimaris beluis. Ga. 1IIL Lurimi aut 6i maxia i indico mari animalia e quibus balense quaternu iugeru pn> p ftesducenu cubitoru.Quippe ubilocuftsquaternacubita Ipleat. Anguilla: quo* ‘jo cp in gage amne tricenos peaes.Sed \ mari beluas circa folfticia maxie uifunt'.Tuc \ illic ruunt turbines:tuncymbres:tuc deieftaz motiu iugis pcellas abimo u:rtutmaria:pul fataf cp ex pfundo beluas cu fiu&ib 7 uoluSt:S£ alias tata tynnoru multitudie:ut niagni ale xandri clcffis baud alio modo qua o ftiu acie obuia cotrariu agme aduerfa fronte direxerit Aliter fperfis no erat euadere qui no uocemo fonitumo i&u:fed fragore rerrenfmecnifi ruina turbatur.Cadaraappellafrubrimarispenrfula.Huiusobie&u uaftus efficif fmus. xii.dieru QC nodiu remigio enauigatus ptolomaso rcgi:quado nullius auras recipit afHatu. Huiuslociquiets pcipuaadlmobilemagnitudinebelus adolefcut.Cedrofiq arabiam ne accolunt.Alexadri magni doiTiupfedo pdidere in domibus fores maxillis beluaru fa^ cere ofTibus teda cotignare.Ex qbusmultaquadrageniu cubitoru iogitudinis repta.Exe. unt& pecorifimilesbeluasibiIterra:pafcecp radicesfruticurenteat^ qusdaequoruafi^ noru;tauroru capicibus:quas depafeutur fata.Maximu animal i indicomari priftis 6 1 bale.* naeft. Quse in quopei lari.Delphinus no tatu hominis amicu animal: ueru SC rnufica arte m ulcef’ fpinphonize catu SC pcipue hydrauli fono.Homine nopauefcit ut alienu.Obuia nauigiis ucnit Alludit cx^ rfrt,wwn*r # ultas:certat ct.-& quis ptena prsetcrit uela.Diuo aut Auguflopncipe lucrinu lacu inueciu JU 8 -^r " pauperiscuiufdapueru exbaiano puteolosi ludu litteraruitate:cu meridiano imora'sap^**. • pellatu eu Simonis nomie faepius fragmecis panis que;ob id ferebat.allexiiTetamro amo^ re dilexit.pigeret referremi res Moeceatis SC Flauiai flaui Alfii multoruqj eet littcris mida ta.Quacuq 3 diei tepore iclamatus puero quis occultus atqj abditus ex into aduojabanpa* /\$: ftufqj e man pbebat afcefuro dorfu pinnze aculeos uel uagina cudesrreceptuq? pureolos p magnu aequor i ludu ferebat.Simili mo reuehes pluribus anis donee morbo extindo pue ro fub ide ad cofuetu locu uentitas trifhs SC mereti fimilis ipfe quoqt quod nemo dubita^ rut.dexiderio expirauit. Alius iter hos anos i affrico littore hiponis diariti f.mili mo ex hb minu maibus uefces.ferefq3 fe tradadu:& a ludes natacibus ripofitofqt portas ungueto p? undus a Flauiano pcofulze africaz.*# fopirus ut apparuit odoris nouitateduduatufqt fimi lis exammi caruit hominu couerfanoe:ut iniura fugatus p aliquot mefes:moxreuerfus i eodemiraculo fuit.Iniuriaspoteflatu ihofpitalesad uifedu uenietiu bipponefes i neceei 9 copulerut. Ante haze fimilia de puero i ialiio urbe mcmorant.Cuius arnore fpedatus Ion go tepore du abeute x littus auide fequrfu harena iuedus expirauit.pueru Alexader ma^ gnus b bylone Neptunifacerdotio prazfecioamore illu numinisppitiifuifle iterpretatus, In eade urbe ialifo Egefidemus fcribit SC aliu pueru Hermia nomie fimiliter maria perequi tantecu reperinae peel Is fludibus examinatus e(Tet relatu:delphinuq; cam Iasti fatete non reuerfu i maria atqp \ fico expiraflTe.Hoc; ide SC naupade accidiiTe.Theophraft 9 tradit.Nec modus exeploru Eade amphilochii SC taretinidepueris delphinifq? nairat.Quae faciut ut ctedaf.Arionequocj citharedice artis interficere nautis i man paratibus ad xntercipiedos eius quxftus ebianditu-ut prius caneret cithara:cogregatis catu delphinis cu fe ieciffet in niare;excptu ab uno tenaruin littuspuedu.Eil puintias narbonefis SC in ncmaufenfi agro ftagnulaternaappellatu.ubicu hoiesdelphini focietatepifean^inumerauismugilu ftatu to tepore anguftis faucibus ftagni i marc erupitobferuata zedus reciprocatioe.Qua de ca ptendino queunt retia que mole ponderisnullo motoleret:etia fi no folertia lfidiet Ccpo ri Simili roe in altu ptinus cedut:quod uicino gurgite efficercdocucp folu padendis retib ? habile effugere feftinat.Quod ubi animaduertere pifcates:c6curritaut multitudo teporif gnara.-8imagisetiauoluptatishuius auida:totufcppopulus.elittorequaco potell clamo re cdctec Simoncad fpedaculi euetum.Celeritcr delphini exaudiut dclideria aquilonu fla tu uocepfequete:auftro uerotardius exaduerfo rcferete.Sed rue quoq) iprouifo x auxi# liu aduolant-Propere apparetacies:guze ptinus difponit i loco: ubi coiedaepugna -Oppo nunt fefeab alto:trepidofp i uadaurget.Tunepifeatorescircudant retia.-furafq? fuble < uant.Atmugilunihilominus uelocitastranfilit.Atillo excipiut delphini:& occidilTe ad przefes cotenti.cibos in uidoriam difFerunt.Operas prxliu feruet: idudicp retibus fe for^ tilTime urgetes gaudet. Ac ne id ipfu fugam hofliu ftimukt iter nauigia SC retia natantef uehomines ita fenfim elabunt=ut cxitus noapp-'reat.Saltuquod ealias bladifnmu his nul iusconatur euadere.nifumitanffibi retia.Egrefli protinusante uallum praelian^.lta pada captura quosinteremerediripiunt.Sedenixioriseperasf in uniusdiepmiu ut cofcii fibi operiuntur i poderumec pifeibus tanru;fed interiedum panisac uno fatiant.Qusede eo/ dem o-enerepifeandiin latio finu conful Mutianus tradir.hoc differuc:quod ulrro ncqt in clamati przeflo fint:partes quse emanibus accipiant.S: fuu queqt cubates cum delphinis fo cium habeantquauis nodu SC ad fates,Ipfis quocp inter fe e publics focietas.Capto a rege carize alligator in portii delphino ingens reliquop^ couenit multitudo mafttcia quadam m . \ LIBER. quae poflet intelligi miferatione petes:donec dimitti rex eum iuflir.Quin 5C puos Temper aliqs grandior comittat utcuftos.CofpectiqpTuntia defun&umportantesme laceretur a beUuis. Detorfionibusaquacilibus. Ca, IX. Elphinope fimilitudine hnt q uocatur torfiones.Diftat & trifh'cia qdeafpcd 9 Abeft n.illa Jafciuia maxie.tn roftris canicular maleficetia affimulati. Deteftitudinibusquomodocapiantur. Ca. X, Eftudles citx magnitudinis ldicum mare emitticuc fmgular^ fupficies habitabiles I caufas itegant.At iter ifulas rubti pcipue marishis nauigentcymbis. Capiuntur multis qde modis:fed maxleeue&as i fuma pelagi autmeridiao tcpore biaditoemi nete toto dorfo p traquilliafluitates.Quae uoluptasiibere fpiradii tatum failic obiitas fui ut fobs uapore ficcato cortice no queant mergiauiteqj fluuitet opportune uenatiuni pdas Ferunt ftpaftu egrelTas no&usauideqj faturatas laxari. Atqp ut -remearint matutino fuma S aqua obaormifceredd pdiftertetium fonitu.Tuncqj leuitercapti.Annatareeni finguiis ternos.-a duob 7 i dorfum uerti:a tertio laqueu iniici fupias.atcg ita ad terra a plurib 9 trahi. i phaniciomarihaud ulladiffieultate capiuntur:ultroc# ueniut tepore ftatuto aniinam? ne deucbepe effufa fimilitudle.Detes no funtteftudini.fed roftri marginesacutifpna pte iferioneclaudete pixidium mo-In mari uiuuntcdcbiliis tata oris duritia:ut lapides comi> nult.ln terra egrcfEc i hasrbis pariut oua auiu ouis fimilia ad cetena numero.Eaqs dcfofTa extra aquas Si coopta terra ac pauita pedore 8i coplanata icubat nodib 9 :educat fotus an nuo fpatio.Quida oculis fpedado quoq? otia foueri ab iisputat.Fcemina coitum fugere. donee mas feftucaaliqualponataduerfe.Troglodytxcornigerashabet.-utl lyra annexis eornib 9 latis.fed mobilib 9 :quop* i natado remigiofeadiuuat.Cekinu genus id uocac exi* tn ix teftudinisfedrars.Naq;qfifcopulipacuricbelonophagosterret.Troglcdyta: autc ad quos adnarat ut facrasadorat.Sut 8i terreftres:quaeobidi operib 9 cherfinas uocatur in africaedefertis.q ptemaxIefitietib 9 barenisfqualetrorcido(utcreditur)bumore uiuctcs. Netjibialiudaxalpuenit. Quisprimus teftudines fecare ifh'tuit. Ca. XI. Eftudinum putamina fecare in larmasile&ofcp Si repofitoria his uefhre Corbilius t pdlio inftituit prodigi Si fagacis ad luxurias inftrumenta ingenii. Tegmenta aquacilium. Ca. XiL Quatiliu tegmeta plura funt. Alia corio Si pill's teguntur ut uituli: hippopotami. a Alia corio tantu ut deiphini.Cortice ut teftudines.Silicum duricia ut oftreas & c6 chas.Cruflis utlocufte.Cruftis &fpinisut echini.Squamis ut pifcis.Afpa cute ut fquatina:qualignum & ebora poliuntur.Molli ut murense.Alja nulla ut pol/pus. De uirulo marino. ^ Ca. XIII, Vaspilo ueftiuntur ala! pariunt utpftis:balena:uituIus.Hicparit \ terra pecudum g more.Secundo ptus reddit initu-Canum mo cogasret:& parit nunq geniinis plu * res.Educat mamis foetu.No ante.xii.die deducit I mare:ex eo fubinde affuefacies. , u f nterficiuntur difficuker nificapite elifo.Ipfis in fono mugitus. Vnde nomen uituli acci * Unru piunc.TenentdifcipIinatmuocepariter&uifupopulumfalutant.Ccndito fremitu noie TZTss * /;uocati refpondent.Nullum animal grauiorefunopraemitur.pinnisquibusin mari utunt' humi quo^ uice pedum ferpunt.pdles eorum etiam detradas corpori fenfum ^quorum yetinere tradunt:fempqpjeflu man's recedcnte inhorefcere.prasterea dextere denns; ui fo^ jjotiferam inelTe fonofqj alliccre fubitam capiti. /?.o (7 pikibus pilo carecibus:& quomo pariant;&: quot eoij,’ genera. Ca. XIJII. It. Bo carentium duo omnino animal pariunt:delphinusacuipera.pifciu fpeties fut. p Ixxiiii.prater cruftis inteda qu^E funt-xxx.Defmgulis alias dicemus Nunc enim naturas tradantur infignium. De nominibus ftnaturismultorutn. Ca. XV. Rscipua magnitudine tynni.Inuenimus talenta.xv.pependifie.Eiufdem cauds la- p tirudinein duo cubita Si palmu-Sunt& in quibufdam amnibus baud minores. Sy Iurusin nilo:eosinrheno:artilius inpadoinertiapinguefcerjsadniille aliquando libras cathenarocaptusbamotnecnifi bosumiugisextradus. Atqui hunc mimus ap* pellatus clupea uenam quandameiusin faucibus miracupidine appetensmorfu exani<# tmt .Sylurus gralTatus ubicuncj eft omne aial appetes;eqnos tnnatantes. fope demerges Vita- f *-* 1 / / lUlaU J l -toill tUS 3 H uoucoi* ,.coya jute -i uocacuriQ ore uiuctcs, Ca. XI. .c Coibilius XU. ,?t©ocu\Y.i. VOUlCJt&tO: Alta cute 111 .ucuin is m cfaCKS* ill scci^ VL AJH |r f 4*iXl0l‘ LXW 1 yt* fimilim 9 x , , . - . - , , , * -carnepdulci in gage indiae plataniftas uocat roftro delphini & cauda magnicudine auc.xv. cubito^.In code elTe.Stari? Sebofus baud modico miraculo affert uermes brachiis binis.lx. cubicoru ceruleos:g nome a facie traxerut.His tacas eiTe uires.ut elephafos ad potu uenietes mordi cus coprashefa manu eoig abftrahat.Tynni mares fub uetre no babec pinna. Intrat magno tnari potu uerno tpe gregatuncc alibi foetificat.Cordilla appellatpart’g fatas redeutes in mare autuno comitat-Limofe ueroalutopelamedes incipiuc uocarhfii cu annuu excefte/ re tepus tynni.Hi mebrati caefi ceruice 8i ab dominas comedat:accp edulio receti dutaxat 8i tu quoq? graui rudu:c 2 tera parte plenis pulmetis fale afleruatur.Meladria uoeaf carits quernis aifulis fnnilima VililTima ex his quaecaudaspxitra qa pinguicaret: pbatilTima ea q faucib 9 . Ac in alio pifee circa cauda exercitatiffima.pdamides in alica coda: particulatiqp cofedaz in genera ciboru difpariunf.pifciu genus oe pcipua celeritate adolefcitmiaxime i poco. Caufamultitudoamniudulcesin feretiu aquas:amia uocaocuius lcremctu fmgulis aiebus Itelligif.Cu tynnis haze 6 i pelamides in potu addulciora pabula intrat gregati cu fuis quseqt ducib 9 Siprimi olum fcobri. Quibus Si in aquis fulphureus colonextra g cas> seris.Hifpaniae caetarias hireplent tynnis no comeatibus.Sed in potu nulla intrat:beftia pi fcibusmalefica.-pter uitulosSiparuos delphinos.Tynni dexteraripaintraoexeutleua. id accidereexiftimat gadextro oculoplus cernut utroqj hebete nacura. Eft in euripo thracii bofphori quo propotiseuxinoiugitur in ipfis europa afiaqp feperacis freti anguftiis faxu miri cad oris a uado ad fuma pluces iuxca calcedone in latere afiae.H uius afpedu repente cerriti femp aduerfus bizantiipmotoriu exea caufa appellatu auricornu pcipitipetut ag* imne.Iracp ofs captura bizatii eft roagna calcedonis penuria.M.p.medie inter fiuetis eurt«* pi.Opperiuturauteaquilonisfletu uc fecundo fiatu exeat expotomec nifi inrrates pontu bizatii capiutur.Bruiqa no uagatur. Vbicucp dephefi ufqi ad asquinodiu ibi hybernat. ide fepenauigia uelis euntia comitates miraquada dulcedine p aliquot horaru fpatia 8i palTu um milia a gubernaculis no feparacur-.ne tridete gde in eos faspiusiado territi* Quida eos qui hoc etynnis faciat popilos uocat.Multi in propotide aeftuat potu no intrat. Ite foie cu robi intrent.Nec fepia eft: fokseloligo repiantur.Saxatiliu turdus 6 i merula defunt: ficut cochilia cu oftrese abundet.Ola aut hybernat in egeo.Intrantiu pontum foli non remeanc trichte.Gr^cis enl in plerifcp noibus uti par eiic.qn aliisatq? aliis eofde diuerfi appellaue se tradus:Sed hi foli hiftru amne fubeunt exec (ubterraneis eius uenis in adriaticu mare defluut.Itaqi 6i illic defeedetes nec un| fubeutes e mare uifuutua. Tynnoru captura eft a iiergiliaru exortu ad arduri occafum-Reliquo tepore hiberno latet in gurgitibusimis.ni fi tepore aliquo euocati:aut pleniluni.pinguefcut 6t in tantu ut dehifcant.Vita longiflinta fcis bienio. Animal eft pauru fcorpionis effigie aranei magnitudine.Hoc fe & tynno &eiq gladius uocaturrcrebro delphini magnicudine excedcti fub pinna affigit aculeo: tantocp infeftat dolore: ut naucs fep£ numero exiliat.Quod 8i alias faciuc alioru uim timetes:mu giles maxime: ta praecipuae uelocitatis ut trafuerfa nauigia interim fuperiadent. De auguriis8tdiuerfitate pifcium. Ca. XVL f Vnt 8i pifeibusprasfeitain hac parte auguriaficulo bello ambulate in littore Au/ gufto pifeis e mare ad pedes eius exiliic quo argumcco uares refpodere Neptunui patreadopcate eu fibl Sexto Popsio repudiato.Tanta terat naualis rei gloria: fub pedib’ Casfaris futuros qui maria tepore illo teneret. pifeiu fa-minsmaioesg mares.fn quoda genere oino no IuntmareS:ficutin erythinis Si chromibus.Oeseni ouisgrauidaecapiun# tur.Vagarur gregatim fere cuiuftj generis fquahiofi.Capiucurante folis ortu. Tu maxp me pifeiu fallicur uifus.Nodibusquide illuftrib^aquas g die cernut, Aiut&fiiterefgur^ ges iter?(Te capturse.ltacp plures fecudo tradu trahi g piimoguftu olei maxie.dein modi cisibr-b 9 gaudet aluturqj.Quippe 8i arudines guis in palude pgmtx-.no tn fine Ibre ado lefcut.Et alias ubicucp pifees in eade aqua aftidui fi no affluac exaliimacur.prsegelide hye> me oes fentiut fed maxime qui lapide here \ capite exiftimatur utluphcoratinnfciena: pa/ gri:Cu afpe hyentes fueremiulti caecicapiutur.lcaqp his mefibus facet in fpelucis coditi: fi/ cut in cerreftriu genere retulimus.Maxime hipurus & coratinus hyeme no capi: praster^ aeftatis diebus paucis K iifde femgdte murena 8i orphus:c6ger;perca£:6i faxatt es ocs. ter LIBER, ca quide hoc eft uado imaris cxcauato codi per hyemcs torpidinc pifta foleantji tradurir. Quide rurfus «eftus impaticria mcdiis feiuoribus fexagenis die btis iatet ut giaucus:afeiJi auratse.Fluuiatiliu fyluruscaniculseex ortu fyderatur;&alias fulgore fopitur.Hocin na ri accidere cyprio putant:& alioquin totu mare fentit cxortu eius fyderis, Quod tnaxinje in bofphoro apparet. Algae enim & pifces fuperfeiutunab imo ueria omnia. Pemugilifl£aliispifcibus:&quodn6ideubicpplaccar, Ca. ^ XVII. Vgilu natura ridet.-in nietu capite abfcodito totos fe occukari credcriu. lifde th ta m ta facilitas:ut in phoenice & narbonefi puintia coitus tpe uiuariis mare linea login qua per os ad brlcbias religaca emifiu in mare:eadeqj linea retradu foemias fequi tur ad littus:rurfufqj fasmini mares part 9 tpe. Apud antiquos pifciu nobiliiTimus habitus accipefer.unus oiumfquamis ad os uerfts cotta aqua nando meatmullo nuue in honore eft.Quod qdcmiror:cu fit rarus inuetu.Quida eu elope uocat.Poftea pcipua automate fuiffs lupo <3d afellis.Cornelius nepos & Laberius poeta minoru tradidere.Luporu lauda* tiflimiq appellatur Ianati a cadore mollitiaqj camis.Afello^ duo genera collyri miores & rhachi:qui no nifi in alto capiutur.loq? plan poribus. At in iupis in amne capti pferuntur. Nuc facro dat pncipat 9 qui folus pifciu dicit ruminare:berbifcp uefcimo aliis pifcibus:ma ri carpachio maxime freques.promutoriu tradis ledu fpote nunq trafit.Inde aduedosTi berio Claudio pncipe Optatus Eliptius praefedus claffis inter hoftiefem 6L capan ix horam fparfos difTeminauit.Quinquenio ferecura eft adhibitamtcapti rederentur mari. Poftea ftequetes inueniutur italic littore no ante ibi capti. Admouitcp fibigula faporespifcibus fan's Si nouu kola mari dedirine qspegrinas aues romae parere miret. proxima eft hie me fa generis dutaxat mufteUarmquas miru didu inter alpes lacufq; setix bigrarinus aemulas marinisgenerat.Ex reliqua nobilicatefii gratia maxima eft 8£copiafriullis: ficutmagnitu do modica:binafep limaspoderis raroadmodu exuperat.-nec in uiuariis pifeimfep cefeunt. feptetrionalis tmhos 8i pxima occidecis parte gignit oceanus.Caetera eoru genera plura, Na 8C alga uefeutur 8C oftreis 8i limo 3i alioru pifciu came & barba gemina infigniutur in feriori labor. Alutariu ex his uilifllmi generis appellac.Huc fempeomitatur faigus nomle alius pifcis&coenufodieteeoexcitatudeuoracpabuluneclittoralibus gratia. Laudanffi* tnicochyliu fapiut.Nome his feneftclla a colore mulleoru calciametoijd datu putat.pariiic ter anno.His certe toties feetura apparet Mullu expiratam uerficoloti quad! & numerofa uarietate fpedaripceresguise narratrubetiu fquamaru mukiplicimutatione pallefcentc ucicp fx utrofpedetinclufus.M.Apitiusadomneluxuingeniuniaius in fotioru garo(na ea quoqj res cognome xueniOnecari eos pcelles putauinatq? e iecore eot^ alecc excogita / re puocauit.ld en! eft facilius dixiflfe: q qs uicerit. Afinius celer cofularibus hoc pifee pro digus Claudio principe unu mercatus odo milibus numu.Nullus aequereputatione au/ fert trafuerfum animu ad cotemplatione eoru qui in coquseftione Iuxus cocos emi fingu lospluris q equos querebatur.Adhuc cocitriumphoru praeciis paratur: &cquoru pifces. Nullufqp propeiam mortalis aeftimaturpluris:q quiperitiflimecenfum dbmini mergir. DenulIo:falpa;& falmone. Ca. XVill. n Vllu.lxxx.Iibraru in mari rubrocaptu Licinius Mutianus pdidit.Quara mercatus ra cu Iuxuria fuburbanis littorib 9 inuetu eft. Et hasc natura ut alii alibi pifces pnei* patu obtineat.Coracinus inaegypto zeus idc faber appellat gadib .Circa ebufum falpa.ob fenus alibi;& qui nufqpcoqui poftlt nifi ferula uerberat 9 . In aqtania falmo fiuuitatilis ma rinis oibuspferf.pjfciu alii brachias mukiplices habet alii fimplices alii duplices.His aqua accept! ore remittut.Senedutis indiciu fquamaru duritia quse no lunr oi'bus fimiles.duo lacus italic in radicibus alpiu larius 8i uerban us appellant in qbus pifces oibus annis uer/ giliaru ortu exiftut fquamis cofpicui crebris aqu^prseacutis clauoru caligriu effigienec ampliusq circa eu mefem uiTunf. De exocceto. Ca. XIX. Iratur arcadia fuu exoccetum appellatu ab eo quod in ficcu foni caufa exeat. Cu> ca clicorium uocalis hie traditur & finebranchiis. Idem aliquibus andonis didus. Exeunt in terra 8£ qui marinimurcs uocatunSi polypi:8imurcnse,Quin & in fdias fluminibus certugenus pifciurac deindc refilit.N! ftagna 8i amnes trafeut: plerifcp & eui desroeftiut tuto foetus edannquiano fintibiqui dcuorcnt foetus:fludufq? minus fseuiV ant. P/as itelligi ab his caufas feruarit^ teporu uices magis miretur: fi quis reputet quoto >, ti ■ Ck.>nn I : * • Jvii f - ' C 3M " »*,$* ■ ^^JOOr 1 ' JJ}fN' T^^ljuib 1 raAncio^i ^pfobnsu -udw5c$Ii 1 ‘V^hoa t nuit pofte; upowplabn 1 taenia si 'oxinussmula , IX. cuff? hominum nofei uberrimam c(Te capturam foie tranfeuntepifeium fignum. Digeftio pifciumin figura corporum. ‘c a , XX. v Arinorualiifunt plani ucrumbi foleazac pafcercs-- qui a rumbisficu tm corporum hi differ unc. Defter refupinacus efl illis.pafceri leuus. Alii longi ut munera: conger. Ideo penaru quoqj fiuntdifcrimina:quxpedu uicsedarse funr pifcibus.Nuliis fu* per quinas.Quibufda binae:quibufda trinas:aliquibus nulfeln fucino cantu lacu pifeis eft quio&onis penis natac.binaz olno longis:ur lombricis Si anguillis Si cogris.NuIlas ut ma* renis quibus nec bdchi^.Hascoia flexuofo corporu impulfu ita mari ututunutferpentes terras in ficco quoqj repuuc-ldeo etia uiuatiora talia.Et cplanis aliqua non habent pennas ut paftinacae.Ipfa enint laticudine natant.Ec quazmollia appcllantur ucpolypi quonia pe* des uieem penarumpraeftanr. De anguillis, Ca. XXI. Nguillaz oftonis uiuut annis.Duiir 8i fine aqua fern's dieb us aqlone fpirate.auftro ,.*•* s-r* a paucioribus At hyemc asede in axigua aqua no tolierannec in turbida. ideoqp eft/ vW, ca uergilias maximecapiutunfluminibus tu praedpu^e turbidis.Pafcutur no&ibus y examines pifeium foie non fluitant. Delacubenacu. Ca. XXII, f&' Acus eftiraliae benacus in ueronefiagrominciu anne tranftnittes: ad cuius emcr^ t f. I ftis annuo tcporc o&obriferemcfe autunali fydere ut pala eft hymato lacu flu&ib ? glomerate uoluutur in tatu mirabili mulritudinemt in excipulis eiusfiuminis ob hoc’ipfum fabneatis finguloru miliu globi reperiatur. Demurena. Ca. XXIII. Vrena quocucp tpe paiitcu cazteri pifees ftato pariat.Oua ciuscitiffime crefcut in tn ficco littore:elapfas uulgus coitu ferpetiu impleri putat.Ariftoteles mirinu uocat marem qui generat.Difcrime effe $ murena uaria Si infirma fit mirinus unicolor Si robuftus. Detefqj extra os habcat.In galia feptetrionali murenis oibus dextera in ma # Xilla feptenae macula: ad forma feptetrionis aureo colore fulget dutaxat uiuetibus: pari-' ter XUS grauidaru utero fiftes:partufqj cotines ad puerpcriu-Tanem in cibos no admittit.pe^ des'eu habere arbitratur Atiftotdes:ita pofita penaru fimilicudine, Mutianus murice efie latiore purpuramec^ afpero net? rotudo ore-.neep in angulos pdeute roftro: fed fimplice edeha utrcK? latere fefe coIIigete.Quibus inhaerctibusplena uentis fteftiffe naue portate nuncios a periadro uteaftrarentur nobilespueri conchaf<^ qua: id prxftiterut apud gnidi orum.Venere coli-Trebius niger pedale die Si craffitudinc quinq? digitoru.naues mora/ fi.pr^terca hanc rife uim eius aflcruati in fale ut auru quod deciderit in altiffimos putcos admotus extranat. De uarietate naturae pifeium. Ca. XXVI. Visit pifees color e.Candidae hyeme menae.Si fiunt sftate nigriores. Mutat 8i phi<* tn cts reliquo tempore cadida: uere uaria.Eadepifeiu fola nidificat ex alga:atc^ in ni do parity Volac irundo fine per qua ftmilis aolucti hyrundtoi, DemiluopifceSidraconemarino. Ca. XXVII. t Tem tniluus fubit in fuma maria pifeis exargutneto appellatus luccrna: linguae? ignea per os cxerta tiaqllis ifodibus ralucex, Attoilic cornuta’e mari fexquipedalia LIBER; ferecomua:quaz ab his nomen traxic.Rurfus draco marinus captiis atqi itnifliis in hareni eauerna fibi roftro miro celcritate excauac. De pifcib*faguiccarctib 9 . Ca. XXVII], Ifciu quida fanguine carct.de quibus dicemus.Sunc auc tria gcnera.ln primis qus p molIiaappellacui.Dcinde coteda crufh's tenuibus. poftremo teftisconclufaduris Molia funt ioiigo faepia polypus 8C cetera eius generis. His caput inter pedes Be in uentre pediculi octoni oibus.,Sa:pie 8C loligini pedes duo.Ex hislogiflimi & afperi cui* busadoraadmouetcibos.# influ&ibusfe uelutanchoris ftabiliutczcteri cirri cu quibus uenantur. Delcligie#fepiis&poiipis#naupIiis. Ca. XXIX. Oiigo etia uolitat exrra aqua le efferes:quod 6C pcduculi faciut fagittas mo Sstpia I rugeneris mares uarii 8C nigriores-coftanciseq? maiort's.percuifje tridente feemine auxilianc-At femina ido mare fugit.Ambo autc ubi fenferc feapprehendicftufo atrameto quod pro fanguine bis eft infufeata aquaabfcondutur. pohporu multa genera. Terrenimaiores qua pdagici:# ocs brachiis ut pedib 9 ac manibus ututur. Cauda uero d eft bifuica 8C acuta in coitu-Eft polypi's fiftula in dorfo:qua trafinit'tut mare, eamcp mo in dextra parte mo in finiftra trafferut.Natat obliq in caput quod pduru eft fuffocatione ui uetibus.Caterteru p brachmielutaccepcabjlis difperfis eo haufto quodamo cui adhere/ feut tenet fupini.ut aueliino queat.Vada no apprehedur:# gradibus minor tenaci'tas.So* li ntolliu in ficcuexeut dutaxat afperu.Leurratc odere.Vefcutur cochylioru carne.quo^ cocbas coplexu criminu fra'gut.Itaqi piacctib 9 teftis cubile eoru dephedif. Et cu ahoquin brutuhabeat'aiabut quod ad manuhofs adnatatinrequodamofamiliaricallet.Oiaindo mu cdportat:de in putamina rofa carne egeriuannatatefq? pifciculos ad ea uenat. Colore mutat ad fimilitudine loci:# niaxime in metu. Ipfum brachia fua rodere falfa opinio eft. Id em a cogris euenit ei.Sed renafei ficut colchotis 8C laceriiscauda haud falfum.lnter pci puaaGtmiracula eftq uocat naupliosiab aliis pdpilos.Supinusih fuma sequo^puenit ita fe paulati fubiiges; uc emifta or per fiftula aqua uelut exonerates fm'a facile nauiget.po- ftea duo prima brachia retorques mebrana iuter ilia mux tenuitatis extendic.Qua. uelifw cante in auras czeteris fubremigas brachiis media cauda ut gubernaculo dirigit. ita uadit alto liburnicaru gaudes imagine.Si qd pauoris interueniat haufta fe merges aqua. Deonigenalocuftus&cancriscocleis&conchis. Ca. XXX. Olyporu generis onigena di&a graui capitis odore.Ob hoc maxime murenis earn cofedatibus.Polypibinis menfibus codutur.Vltra bimatuno uiuut.pereut autem tabe fetnp.Fcrminae celerius & fere a pautu.No funt prastereuda&.L.Luculo pro* cos betiaz coperta de polypis quae T rebius Niger e comitibus eius prodidit. Auidiffimos eflTe cocharu.IIlas ad tadu cdprimi prazeidetes brachia eorututroc? efca expiazdare capere. Caret coche uifu oiq? fenfu alio qua cibi 8C piculi.Infidiatur ergo polypi apertis. Impofi/ toqp lapillo extra corpus ncpalpiratueiiciaturrita fecurigraflantur: extrahuntgi carnes. II la: fe cotrahuofed fruftra difcuneataz.Tata folertia aialiu heletiffimus quoq? eft prarterea tiegat ullu efte atrocius animal ad cofitendu hominein aqua.Ludaf eni coplexu:# forbet acceprabulis ac numerofo fudu detrahit cu. In naufragos urinantifue impetu capir.fed fi inuertatur:elangnefcit uis.Exporigutur enim ferefupinati.Mireoibusmarinis expedeti bus odorem quoqj eorum.Qua de caufa 8C naftis illinutur.caetera quazidc retulit moftra propiora poflunr uideri. Carteiae in cetarfis afluerus quida polypus exire e mari in Iacus eoru aptos:atcp ibi falfameta populari.Cduerricin fe cuftodu indignationc ^fliduicate fur tiimtnodici.Sazpes erant hisobledae. Scd hac tranfeendebat per arborem; nec deprzebendi potuitnifi canu fagacitatc. Hi redeuntecircunuaferenodu concititp cuftodes expaucre nouitatem.primti omniu magnitudo inaudica erat-Deinde color muria obiiti opore diri: Quis ibi polypum eypedaiTet:aut ita cognofcerct.Cummonftrodimicarefibi uidebatur Name? 8i flatu terribili canes agcbat.-nunc extremis crinibusflagelaros: nunc robuftiori/ bus bianchiis clauarurnmodo incu(Tos;zegrecp mukistridentibusconfici potuir. Oftcde re Lucullo cauut eius deli magnitudine amphoraru.xv. capax atq(ut ipfius Trcbii uer/ bis utas'branehias quas uix utrocpbrachio completi eftl't dauaruni modo torafas: Jongas pedum.xxx.acceptabulis fiue eallfculis urnalibus peruifl modo. Dentes magnitudini teo fpondentes.Rcliqui^ aflferuarx miraculo pcpfdeJepddo feptingentorum. Saspiasquoq^ 8d loligines eiufdem magnitudinis expulfas in litcus iiludiden audor eft* In noftro Inaii IX. loliginssquinucubitorucapiuntur: fsepfebinu. Neqp his bimatu Iongior uita. Nauigere fundicudine o£ alia in ppocide uifa fibi pdidit.M.c6ch3efie achati mo carinarainflexa pup pcproraroftraca.inhaccodinaupliuaiai fiepie fimileludedi focietate fola. Duobus hoc fieri gencribus.Traquillo eni uedore dimiiTis palmulis ferre ut remis.Si uero fiatus iui> tenci eatde in ufugubernaculi poriigi.padiqj cocharu finus aura. Huius uoluptatc ee ut ferat illius ut regat.Smiulq; eade defcedere inclufo finu fludu haufto territa uifjK.ld em utcoftat rumore nauigatiu humana calamitas in ca eft.Locuftecrufta fragili muniutur i eo genere:quod caret ianguine.Latct mefib 9 qnis.Similiter cacri qui code tpe occultatur 6£ arnbo ueris principio fenedute anguiu more exuut reuocatioe tergoru. Cabrera in aqs natac locuftse reptatiu mo fiuitat.Si nullus Igrauat metusuedo meatu cornib 9 qusefut ro tuditacaz ppilaca ad latera porredis.Iifde eredisin pauore oblique in latere pcedut. Cor/ nibus inter fe dimicat.Vnu hocaialiu nifi uinu ferueti aqua incoquatur: fluida carnc non habetcailum. Decancris. Ca. XXXI. u iuut petrofis locis cacii mollib 9 .Hyeme aprica loca fedarur:Aeftate in opaca gur* . p • * J gitu recedut.Oiaeiusgeneris hyeme lsedutur autuno & ucre pinguefcunr.6t pie/ 'Jr* nilunio magisqa node fydus tepido fulgore mitificat.Cacrorum gene earabi aftaci:taci<« ^ / neaspaguriheradeoticideones QC alianobiliora.Carabiaacasteriscacris cadiftat.Inphccni ^ cehippoe uocant tace ueiocitatis ut cofeq no fit.Cacris uita longa. Pedes odonioibus indtj rv ™ ,/ obliquu fiexi.Foemin^p nus pes duplex mari fimplex.prxterea bina brachia denticulatis \+S^jL/tr forcipibus.Supiorpars lUpmonbus his mouet mferioreimobili.Dextru brachiu oib 9 ma/ ^ ius.Vniuerfiubialiqhcogregacurospotieuicerenoualec.Quiobre egrefu circueutap/ " " paretcp tritu iter piunotcras uocaf minim 9 ex oi genere.looportunus iniurias*. huic foler ^ tia eft in aneu oftrearu tefhsfe codere QL cu accreuerit migrare in capaciorcs.Cacn in pauo reec retrorfu pari udocitate redeur.Dimicat inter Ie ut arieres diuerfis cornib^incurfan^ tes.Corra ferpetiu idus medetur.Sole cacri fignu trafeute 8i ipfo^e cu examinati fintcor- pus traffigurari in fcorpiones narrant in ficco.Ex eode genere func echini:quibus fpinas p pedibus.lngredi eft his I orbe uolui.ltaqj detritis farpe aculeis iueniutur.Exhis echinome craeappeiiatur quo^ fpinas iongiflime:calices minimis.Necoibus idc uitreus color.Circa turone candidi nafcutur:fpina parua:Oua oium amara:qna numero.Ora in medio corpo^ re in terra uerCa.Tiadut Ceuitia mads praefagire cos’.corredifcj open'd lapiHis:mobih'tate cppodereftabilictesnolutuolutationefpinasatterere.Quodubi uidere nautici ftati plu ribusanchorisnauigiainfreant. Decocleis. Ca. XX All. Neodem genere funtcodeae aquatiles terreftrefq; exercntes fe domicilio binaqj i ceu cornua protedetescocrahetefqhoculiscarerudeoqscorniculisprastentat iter. Depedinibus. Ca. XXXI If. Edines in man cx eode genere habctur.Recoditi 6i ipfi in magnis frfgorib 9 ac ma p gnis seftibusmnguef^ ueluc ig nx lucetes in tenebris etia uelur in ore madetiu.Fir mioris ia teftxmurices cocharia genera in qbus magnaludedsnature uarietas: lotcolo^: different totfiguraz.planis & c6chauis:l6gis.lunatis:in orbecircuadis:dimidio orbe csefisu dorfu elatis:leuib 9 :rugatis:dcciculatis:ftriatis: ueiticc mutricati i toito mergL ne in mucrone cmiiTo:foris eftufodcus replicato: ia diftidione uirgulara:crinira:crifpa.'cu nicularim pedinadm ibricatim undata cacellat'i reciculataun obliquu.-in redu expafa: pa/ redefata porreda fumaca:breui nodo Jigacis:toto latereconexisadplaufum aptis: adbuc/ cina recuruis.Nauigat ex his nerit£.pr£betefq5 cocaua fibi parte & altera aure oppone cesp fuma sequoru uelificat faliuntpcdines8iextra uoluptat:feque &. ipficarinanr. De diuitiis marims. Ca.^ ^ XXXfllf. f Ed quid haec ta parua comemoro:cupopulatio moru at<^ luxuda noaliude maior q c cocharu genere pro ueniat. \i quide ex tota reru natura danofiffimu uentri ma * re eft tot modis:tormenfis:tot pifeiu faporibus:quibus praeciacapientm periculo fiunt. Quomodo nofcantur.-Si ubi;&: quo inuemuntur margarite. Ca. XXXV. f Ed quota hxc portio eft reputatfb 9 pupuras cochilia:margaritas.paru;f.fiierat I gu las codi mariamifi manib 9 :aurib 9 :capite: toto corpore a foeminis iuxta uinTqi gefta rent'qd man' cu ueftib 9 .qd undis fludibulue cu uellere.No rede recipit ha:c nos renc na-' turanifinudos.Efto fi tanta uentri cu eo fotiatas.quid tergori.paiufic nifi quid ueftimut LIBER, periculis etia uefliamur. Adto per totu corpus ale hois periculo qusefita maxinie piaccnt. pdncipu ergo cultnccg oim rep: pcii margaritae tenet.Indicusmaxie has mu tic ocean 7 . In' ter illas belfuas tales tatafq? quas dixim^ p cot maria uenietes ta logo terrain tradu.-e tan/ tis foils ardcnb^atqpindicis quoq? lfulis petutur & ad modu paucis. FertiJifTima cfl Ta* probane di torois utdixim 9 mcircuitu mudi-Itepimula pmocoriu indiae. Pr^cipua: autc iaudaturcirca arabia in pfico finu maris rubri.Origoaut atop gcitura cccbse eftaut multi oftrearu cochis differes. Has ubi genitalisani ftimuiauerit hora paderes fefe quadaofcica tione fplerirofcido coctpfu tradut.grauidas pofteaeuici.partucp cochaiu efte margaiitas pro quahrate roris accepti.Sipurus ifluxerit cadotecofpici.Si uero turbidus Si forth for/ ddfcere.EOde pallere caelo minatc coceptu.Ex eo qppe coftare coelicp eis maiore focictate ee q marisade nubiiu rrahit colordaut pro claritate matutina ferenu.Si tepeftiuc facietui gradefeere Si pard.Si fulgeret coprimi cochas.ac pieiunu mo minui. Si uero Si touuerin pauidas ac repete cdpreftas q uocar phifemata efficere fpeht.ueru lani inflata fine corpore. hoseiTe cocharu abort 9 :f3niqde patt 7 multiplicicoflarcucc:no iprcpriecallu ut cxiilima ti corporis poftit.ltacp & purgatur a picis.Miror ipfo rm cas cado gaudere; foie rubefccre candoreq? pdere ut corpus humaou.Quare pcipuu cuftodiut pelago altius merfe § ut pe netret radii.Flauefeuc til & ilte fenedauugifq? torpefcucmec nifi in iuueta coftatille qui guserit: uigor.Craftefcutetia in fenefhncochifcp adherefeutnee iis auelli quarut: nifi lima. Quib 9 una tantu eft facies & ab ea rotuditasrauerfis planicies.-ob id tympania noiant.Co* herctes uidemus in cochis ac dote ungueta circuferetsb^.Csetero in aqua mollis uniorexe/ ptus |)tinus durefcit.Cocha ipfa cu manu uider copr/mit fefe cpitcp opes gnara ppter illas faperi.manuqi fi preueniat acie fua abfeidit: nulla iuftiore p£na:& aliis munira iuppliciis. Qu ippe inter fcopulospars maior iuenit fed in alto quocp comitarur mariniscanibus.nec tn aures feminaru arcent'.Quida tradut ficut apibus ita cocharu examfnibus fmgulas ma / gnitudine Si uecuftatepcipuas efte ueluti duces mire ad cauedu fblcrtis.Has urinanu cu ra pecidlliscapitis facile cameras palates rhetibus kludi.Mulro defde obrutas fale in uafis fidilibus erola carne or nudeos quofda corporu hoc eft uniones dccidere ima. Vfu atteri no dubiu cffccoloreqj indiligetia mutari.Dosoisio cadore magnicudine orbeleuore pon dere:haud proptis rebus in tatu ut nulli duo rrpietur idifcreti.Vn none unionu romance fcilicet Ipofuerc deliciae.Na apud graecos no eftmec apud barbaros inuetores eius aliud q margarine,Ec in cadore ipfo magna differetia.Ciarior in i ubro mari reptusddicus fpecu* lariu lapidu fquamas afunilat:alias magnicudie pcelles.Suma laus colons eA exaluinatos uocari.ce pcerioribus fua gratia elecos appellat faftigiara logitudine alabaftrc^; figurain pleniorc orbe defmctes-.hos digitis fufpedere:6i binos ac ternos auribus.fdcminafu gloria eft,Subeut luxuria: eius noia 8i tedia exqfitapdittonepotatu.Siqde cu id fecere crotralia appellatceu fono quoeg gaudcatSi coliifu ipfo margaritaru.Affeda'g; ia &paupes Jidore foemine in publico unione efte diditates. Quin pedibus:nec crepidaiu rrii obftraghlis: fed totisfoccuIisaddut.Neqp eni geftareia tnargaritasmifi calcet. acpnniones etia' ambu let fact's eft.In noflro mari repiri folebat.Crebri 9 circa bofpharu traciu ruffi ac parui in con chis quas myas appellat.At icarnania quse iiocaf pfna gignit.Quo apparer no uno cochas genere naici.Na Si luba yradit arabicis cocha efte fimilepedini ifedo hirfuta echinoru wo Ipfu unione in carne ipfa efte gradini fimile.Cocba: no tales ad nos affcrutur.Ncc in a car* nania ante leudati reperiutur.-e nones Si feri.CoIorifq? marmorenMeiiores circa adu: fed Si ii parui.Ec in mauritaniasmantimis.Alexader Polihiftor Si Sudines fenefeerecos putat Colored expirare.Eoru corpus folidu efte manifeftu eft: quod nullo lapfu fragurur- No aute femp in media came reperiuntur: fed aliis atas aliis locis.Vidimufq? ia extremir ctiam marginibus uclut e concha exeuntes.Er in quibufdam quaternos quinofqi.pddus ad hoc Kui femuntte paucifmgulis fcrupulisexceftere. In britannia paruos atep decolores nafei certum eft.Quonia diuusjulius thoracem que Veneri genitrici in trmplo eius dicauir: ex britanicis margaritis fadu uolnerit intelligi.LolIiam Paulina quas fuit Caii principis ma/ trona nec fejio quide aut foleni cerimoniaru aliquo apparatu: fed mediocriu etia fpolaliu coena uidi fmaragdismargaritifqp operta: alterno textu fulgentibus toro capitecrinibus fpiris aurio :cojiomoniIibus digitifcp.Que fuma quadrigetiesfeftertiu colligebat.Ipfam cofeftim paratanucupacione tabulispbare.Nec dona prodigi principis fuerant: fed a uitae tfi • 'fft ( ■ *3Utj SSw* *AS. l} L-, , W fllk, rt,( ^Jti!!c; ' tinquibus eadem mater luxuria paria pasne etiam margaritis praecia fecit. Denaturapurpurt&muricis. Ca. XXXVE Vrpurt uiuunt annis plurimu feptems.Latct ficut murices circa canis ortu: trices p nis dieb^.Cogregaf uerno tpe:mutuoqp attrituletorecuiufda cert faliult. Simili niodo 6imurices.Sed purpuras flore illu tingedis expetitu ueftib 9 in mediis habec faacibus.Liquoris hiceft minimi in cadida uena.Vnac pciofusillc bibit"nigrlcis roftcolo tefubluces.Reliquu corpus fterillc.Viuascaperecotcdut:qa cu uitafua fuccu ilium euo* nrunt.Ec maioribus qdepurpuris detrada cochaauferut-tninores cu trapetisfrangut. Ita deniiJ rore eu excipictes tyrii.prascipuus hie a fas. In enynge africas:&: getulo littore ocea/ ni:in laconica europas. Hinc fafees fecurefqj romant uia faciut.Ideqp pro maieftate in pue titia eft DiftinguiCjab eqte curia Diis aduocatplacadis ocmqj uefteilluminat.in triuphali micet auro.Qua pprer excufata & purpuras fit infania.Sed unde cochyliis pcia. Quis uir 9 grauein fucoTcoior aufterus/n glauco &:irafceri fimilismari.Lingua purpurt logitudie dygitalnqua pafeitur perforado reliqua cocbylia:t|ca duritia aculeo eft. Aqua dulci cneca mr 8i fic ubi flumini imergutur:alioauin caprtdiebusquinquagenis uiuut faliua fua. co chtoes celerimecrefcuc prasciputpurpurt.Annomagnitudine implet.Quod fihaden 9 trafeurrat expofitio:fraudata‘ fe prinus luxuria credat.Nosindiligetias danet. Qua'obrehi profequemur etia officinas: ut canq inuidu frugu nofeitur ro.Sic oes qui iftis gaudetpre mio uitt fut callea'r.Cocharu ad purpuras: 6C cocbylia eade quidem eft materia:fed diftac temperameto.Duo funtgenera.Buccinu minor cocha ad fitiiilitudine eius buccini:quo fa nus editur. Vnde & caufa nomini rotunditate oris in margine incifa. Alteru purpura uo<^ catur calliculatim procurrente roftro: & calliculi latere introrfus tabulato qua tferatut lingua.prtterea clauatu eft ad turbine uf<$:aculeis in orbe feptenis fere:qui no func buc%, ' l , i l •*iclaS‘9W| P»CCtor* : ^ss>\ . C1,Clou $®s : ■ ---v • tit dM idlfiiil ■" c t*ootin;m| ‘' lu f*[ uTU( | ■ ^torar.j-.tncx^ ■ alrcairiilq >; coci prxtmi latuiatsuas cal .;.,ifiuucnc uioj ,’iubu aitnoisl , icLctuIusSp . v ..^non avail® ‘ • .ccol.Dibaph -t. rucoopcrcci; r rj ti - r.UkU UtH®* 1 ' ' \L SiUBMBIrT . .. .;nxtannf| i, ijigcnis* $ • X • ■■ v< 5 >! vim. Qncharu generis & pinna e.Nafcitur i limofis fubre&a fempmec unf fine ccmite: c quepinotere uocac.aliipinnophylaceid eft fuiila parua.Ahubicaccrdapis sfkflas cor.pandit fe pina luminibus orbu corpus incus minutis pifeib* pbes.Affukaialii ptinus:8£ ubi licetia audacia creuitriplent ea.Hoc tps peculat? idex morfu leui figmficac ilia ore coprefio qcqd inclufxt exanimat:parteq? focio tribuit.Quo magis miror quofdani exxftiafie aquacilib 7 nullu inefie fenfu.Nouit corpendo ui fua lpfano torpes.merfaq? in li mo fefeoccultaopifces qui fecuri natatesobtorpuere corripies.Huius iecori teneritas nul la pfertur.Nec minor folertia ranseiquae \ mari pxfcatrix uoca£ eminetia fub oculiscornicu la turbatOjlimo exerioafiultantes pifriculos p trahcs:donec ta ppe acceda'tmt afliliat.Simi limodofquatina 8i rhobusadditi pinas exercasmouent fpecie uermiculorudteq? qu* uo catur raia.Na paftinacaiatrocinaturexocculto tranfeuresradio:quod telu eftei figes.Ar^ gumeta folertias huius qd tardifiimi pifeiu hi mugile ueiociflxmu omniu babeces 1 uetre cepreriuntur. De fcolopendis uulpibus oC glanis. Ca. XLllI. Colopedrae terreftib 9 fimiles qsceripedes uocat hamo deuoratooia lterranea euo f munndonec hamu egeranttdcmde reforbent, At uulpes marinas fimili in pericu^ lo glutiunt amplius ufqj ad xnfina lineas:qtxaz facile prodant.Glaucus qui eft gla / nis uocatur auerfus mordet hamos nec deuoraoled efca fpolia, Deariecepifce. Ca. XLlIil. g Rafiatur aries uc latro.Et nuncgrandiuhi nauiu in falo ftarium occultatus umbra fiquide nandi uolupcas inuitec expe&at.N unc elato extra aqua capirepifcatiu cym has fpeculaturmccultufq? adnatans mergic. De his quastertiam nacuramhabent no animalium neq? fruticum &. de nucricis&fpongiis. Ca. XLV. Quide 6i his fenfum in efie arbitror qui nec animalium neq? fruticum:fed tertiam ex ucro^ naturam habet:urtitis dico & fpongiis.Vrticse noctu uagantur no£bu^ mucacur:carnofefrddis:Iis natura utcarne usefcacur.Vis pruritu mordax: eadeqj quse terreftris urticaj.Cotrahic ergo fe q inaxie riges:ac pnata re pifciculo frode fua fpgic cople&efqj deuorac. Alias merceci fimilis-&: iadari fe pafia fludu algse uice ptra&os pifces attritu £5 petrae fealpetes pruritu iuadit.Eade noftu pedines & ecbinospquirinLu admo< uerifibi manu fetitrcolore mutat oi cotrabic.Tada uredine mittit.-pauiu^ f» fuerit inters ualli abfconditur.Ora ei in radices efie traduntur.Excrementa per luma fenui fiftulla red di.Spongiarutriageneraaccipimus:fgifiu:acprsedurunu&afperum.Tragosid uocatur. Spifiiim 6imollius:magis tenue deniutp ex quo penicillnachiiletim. Nalcutur cmnes in petris.Alunturconchis:pifce:limo.Intelle(3:uminefi'eisapparet:qui3 ubiauulforem fen n fere:contrad 2 multo difficiliusabftiahuncur.Hocidem flutu pulfantefaciunt.Viuerecf camanifefto conchse minute in his reperteoftendut.Circatoronem uefciillisauulfasetia aiunobi ex reliftis radicibus recrefcere.ln petris cruoris quoqp inhaeret colonafricis pra^ci pue qua: generantur in fyrtibusimaximsefiuntmancse.Sedmollittiinse circa lyciarndn pro fundo auce nec uentofomolliores.ln helkfpontoafperas.Etdenfas circa malea Putrefcut in apricis locis.ldeo optime in gurgitibus uiuennbus:idem

ed polypi 1 terra uerfo capite coeur. Reliqua'molliu tergis ut canes.lte locuftas & fquillae.Cacri ore.Rane fupueniut: priorib 7 pedibus alas foeminasmareapprehendenteipofterionbus clumes.pariuntminimas carncs nigrasquasgprinos uocanuoculis tame &caudalfignies:moxpedes figurantur cauda fin dente fein pofteriores. Mirum® femeftri uiarefoTuuntur in limum nullo cerncte:# rut fusuernisaquisrenafeuntur quas fuere natas perindeocculta ratione cu omnibus annis id eueniat:Et mytuli & pedines fpote nature 1 harenofis pueniut.Quas durioris teftaefut ut murices purpura faliuorio letore.Sicut acefcete bumore culices.atqj fpuma maris lea* lefcetecu admiiTus ehymber.Quar uerofiliceo tegmine operiut utoftreaputrefeente liV tno:aut fpua circa nauigia diutr ftaterdefixofqj palos:3i iignu maxle.Nup coptu 1 oftrea riis.-humore iis fortified ladis mo efflere.Anguillae atterut fe fcopulis ea ftrigmeta uiuef* cunt.Nec alia e ea^ pcreatio.pifciu diuerfa genera nocoeut prater fquatina Si ranatex q«e bus nafeitur priori parte ranzefimilis:& nome ex utreqj copofitu apud graecos trahit.Quae da tepore anni gignutur Si in bumore & in terra.Vere pedines limaces hirudines eode rc pore euanefcut.pifciu aute lupus Si trichias bis ano parit:6C faxatiles omnes. MulJi ter :§C chalcis:cyprius:exien.Scorpioes bis ac fargi uere& autuno.Ex planis fquatla fola autuno occafu uergiliaru.piurimi pifciu tribusriienfibus aprili maio.Salp 2 eautuno:fpari: torpedo fquaii cir^a {Equinodiu.MoIles uere.Sarpiaolbus meftbus.Oua eiusglutino atrameti ad fpcciem uuae cobaerentia mafculus pfequitur afflatmalias fterilefcut.polypihycmc eccut. Pariunt uere ouatortili uibrata.papino.tanta fcrcudftateut multitudineouoru oecifino recipiat cranos capitis:quae prargnantes tulcrc.Ea excluckint quinquagefimo die.*e quibus QO&j) iti. *®V» • u gnini Yt IY ttVt ft Jftiltuut nV&NlW "ptU BllICS ouis inter si tantnul loncjptfnt. U pu\ouid? .uUjfUeniiit i / Moncntd r 3 Uu 200 Pkkf.jiflll iS W?, ^ tc iiHO claudit.Sxpia i terreno parititer harudtnes:aut ficubi enata alga.Exdudit qncodecio die. Loligines i alto coferta oua edut utfxpias.purpurx muriceseius deniq? generis uere pa * riunt.Echtni oua pleiiuniis habct hyeme.Ercoclex hyberno tepore naGrut.Torpedo odo g.enos foetus habesiuenitreaqj qux intra fe parit ouapmollia 1 aliu locu uteri tranfferens atqj iba exdudcs.Simili mo oi'a quaecarthilaginea appcllauimusuta fit ut fola pifeiu & am* ntal pariac:&oua cdcipiat.Sylurus mas folus orum edita cuftodit oua:fxpe&qriquagenis diebus neabfumac ab aliis.Casterae foeminx i triduo excluduufi mas atrigit.Acus fiue be* lonx unus pifeiu dehifeete pp multitudine utero pit. Aptu callefcit uulnusrqd 8 i in cxds ferpctibustradut.Mus marinus i terras ferobe effofla pitoua:& rurfus obruit terra;Xxx. die refofla apitrfcetucp 1 agua ducit. De uuluis pifeium. Ga. LIE Rry thini & ebanx uuluas habere traduntur.Qui trochosappellatura grata's ipfe fe inire.Aquatiliunt omnium foetus inter initia uifu carenr. De longiffima uita pifeium. Ga. LIU. Etii pifeium memoradu nuperexcplum accepimus.paulifippu uilla eft campanix haud proculNeapoli.In ea in Cxfaris pifeinis a Pollione. Video coniedunt pifeem fexagefimurnpoft annum expiraffe fcribit Anneus Seneca.Duobus aliis xqualib^ eius ex eodetn genereetiafii tunc uiucntibus.Qux mentio pifeinarum admortet ut paulo piura dicajuus hue de rcrpriufq digrediamur ab aquatilibus. Deuiuariisoftrearuim&quiseaprimusinuenerit. Ca. LII 1 I. Strearum uruaria primus omniumSergius Grata inuenit in baianoxtate.L.CrafV fi oratoris ate mariicum bellummec gulxcaufarfed auaritix:tnagna uedigalia ta li ex ingenio fuo percipiens.Vt qui primus penfiles inuenitbaiineas ita mangoni* zatas uillas fubinde uendendodsprimusoptimufaporemoftreislucrinis adiudicauit:qua do eadem aquatilia genera aliubi atop aliubimeliora.Sicut lupi pifees'in tyberi amne inter duos pontesirombus Rauennx-.murenx in Sicilia:elops Rhodi:& alia genera Similirenne cul/naruni ccnfura peragatur.Nondu Britaniea feriebant Iittora:cum Grata lucrina nobi Iicabat.poftca uifum tahti in extrema Italia petcre brundufrum oftreas ac uelitis.Sed iter duos faporcs nuper cxcogitatum tamenlongx aduedionis a brundufiio copafcerein lu t crino.EadenisetatepriorLicinius Murenareliquorumpifciu uiuariainuenitCuius dein de exemplu riobilitas fecuta eft.philippns Horcenfiusluculus excifo etiam monte iuxta Neapolim niaioreipedio qua uillam xdificau'erat euripu & mariaadmifit. Qua de caufa niagnusPopcius Xerfem togatum eum appellabat.Quadringenta ipfius pifeinx. A defu doiilo uenirepifees. Quisprimusmurenarum uiuaria fecerit. Ca. LV. Vrenarum uiuanuiii priuatim cxcogitauit.C.Hirrus ante alios qui coenis trium^ pbalibus Cxfaris didatoris fex mtlia numero naurearum mutua apedit.Nam per<* mutare quidem precio noluit.alia tie merce.Huius uillam inter quam modicu .xl. milibus pifeinae uendiderunt.fnUafit deinde fingulorumpifeium amor. Apud bauJos i p* tebaiana pifeinam habuit Hortefius orator.Murenam adeo dilexiuut exanimatam flefie credatur.ln eadem uilla Antonia Drub Murcnaequamdiljgebat in aures addidir. Cuius propter famam nonnulli baulosutdere concupiuerunt. De coclear um uiuariis & quis primus infh'tuft. Ca. LVI. Oclearum uiuari inftituit FluiusHirpinus 1 Tarquinenfi nauloanteciuile belju: quod cum pompeio magno adum' eft rdiftiniftis quidem generibus earuimfepera^ tim uteflentralbxquxin reatinoagro nafcutUr.Seperatim iliyricxtquib usmagni tudpprxcipua.Africans quibus foeconditas.Solitaequibusnobilitas.Quin & fagina ea^ commentatus eft fapa K farre.-aliifc^ generibus.Vt cockx quo<^ alrilesganeam implerent Cuius artis glotia in earn magnitudinem perduda fit ut odoginta quadrantes caperent fingularum calices audor eft.M-Va. De pifdbus terrenis. Ca. LVIE lfcium genera etiamnum a Theophrafto mixaptoducurcircababylonis rigua de p cedentibusfluuiisincauernasaquashabetesremanere.Quofdamindeexiread pa bula pennulisgradiencescrebro caudx motu:contrac^ uenantis refugere in fuas caueinas:&in iisobuerfos ftare.Capitacorunvdreranxmarixfimilia ieliquas partes go i ii ill liber! biornm.Brancbias ut eastern pifcibus.Circaberadeam & rbronemSi lycumamneeffemul tifaria.ln ponto unum genus elTc:quod excremas fluminuaquas fedecur: cauernafqj fibi faciat 1 terra:atq»in iis uiuat etia reciprocis amnibus ficcatoItctore.Effodi ergo motu:de* mucorporu uiuere eosapprobat Circa beraclea eandem codecp Jyco.amne deccdete cuis relidisin limogencrari pifcesiquiadpabuia petendapalpitentexiguisbrachiis.Quodiie li nun indigp humorisipropter ques dc anguillas diutius uidere extwptas aquis.Ouaaut in ficco maturari ut tcftudinum.Eandem in ppnti regions apprehendi l giacie pifciu quo? dam niaxime gobiones non nifi patinarum calore uitalem motum fatentes. in iis quidem tatnetfi mirabilis:eft aliqua ratio.ldem tradit in paphlagonia effodi pi fees granilimos cibif terrenos aids fcrobibus.In iis locis ubi nullas reftagnee aquas.Miraturcjs & ipfe gigni fine coicu.Humoris quidem uimaliquam inefie quaputeis arbitratuncum nonnulii reperiaa tur pifces.Quicquid eft hoc certe minus admirabiiem calparum facit uira fubterranei ani tnalismifi forte uermium terrenorum Si iis pifeibus natura eft. Demuribusnili. Ca, LVIII. Erum omnibus iis fidem niliinundatio affert omnia excedentem miracula .Quip * u pe deturgente eo mufculi reperiuntur inchoaro opere.Genitalisaquae tefla:qj iam parte corporis uiuentesmouiffima effigereetiamnum ccrrcna. De anrhia pifce;&quomodocapiatur. Ca. L1X. n Ec de antbia pifee lilericonuenit.icaq? plerofqj aduerto credidifle apudchelidoias lfulas qs dixim 7 afiasfcopulos i mari atepmotoriu ficas.Ibi deques hiepifeis & ce leriter capit uno genereipuo nauigio&pcolori uefte:eadeqj ora p aliquot dies ptiuos pif cator etiauigat ccrto fpatiorefcac# piicit.Quicqd ex eo mutei?.Tulpeda fraus pdi e.Caucf qj qd timuiocu id faspc fadu e-unus aliqncofuetudie iuitad anthias efca apetir Nocat hie itecioe diligctuauc a udor fpeixdciliatorq? capturas.Ncqun.edifficile cu p aliquot dies fo fusaccedercaudeatxandc&aliquos iiienit paulati comitatior.polfremogregesadduci® inumerosuam uetufiiflimis qbufq? afluetis pifeatore agnofcere:& cibu ymanu cape.Tuc ille paulu ultra digytosin efca iacuiatus hamCfingulos iuolatuerius qcapitab umbra na vis breui conatu abfes.Ita ne ceteri fentia alio itus excipiente cetonibus taptumme palpi-, tatio ulla aut fonus easterns abigat.Conciliatore node ad hoc pdeftme capiaCParcic pifea tor fugituro i reliquu grege.Feruncdifcorde fotiu duci fotio infidiatum puchre noto coe, pifTs maieficia uoluntate. Agnitum i macelio a fqtio cuius iniuria erat:6C dati darii forma, Ja ex edido condenatu.Addit Mutianus ceflimata lite dece libris.Idetn anthias cum unum hamo teneri uiderinofipims quas in dorfo ferratas bent lineafecare traduntur eo qui tene tur extendentemt pcidipoftit. At inter fargos ipfe qui tenetur ad fcopulos lineam cerrit*. De ftellis marinis. Ca, LX A Reterbascclaros fapientia audores uideo mirari flelSam inmari.Ea figura eft par- 1 P ua admodum caro intusiextra duriore callo.Huic ta igneum feruore efTe tradunt ut omnia in mari contada adurat.Gmne cibum ftatim peragat.Quibus fit hoc co gnitum experimentis hand facile dixeri-Multo mirabilius dixeri id cuius experiedi quot, tidie occafio eft. De datylis eorumqi miraculis. Ca. LXI., Oncharu e genere fut datyli ab humanaru unguium fimilitudieappellari.lisnatu c ra itenebris remotolumiealio fuigore clarere;& qtomagishutnoremhabeatlu/ cere.i oremadetiu.Lucere i manibusiatq; etia I folo;atq^ ueftedeadentibusguttis utproculdubio pateat fucciillant natura eflfe :quljmiremur etiam incorporc. De inimicitiis 6i amicitiis interfe aquatilium. Ca. LXlf. Vnc & inimicitiarum atq> concordise miracula Mugil 5£ lupus mutuo odio Bagrat f Conger & murena caudas inter fe pr^rodentes.polfpum in tantum locufta pauec utfi iufta uiderit omnino.moriatur.Locuftamcongcr.Rurfuspolypumcongrila cerant.Nigidius audor eft praeroderecaudam mugililupunueofdemq? fatis menfibusc5, cordes efife.Omnesautem uiucrequibuscaudeficamputentur.Atecotrarioamicitieexe pla funt;prster illos de quorum diximus focicrate.Balenac mufculus quandoq? prasgraui fupcrcilior um pondcre obrutis eius ofculfs infeftanria magnitudinem uaaa prxnatans de monftrat:occuioruq3 uice fungitur.Hinc uolucrumnature dicentur# c e occupy pel m X. CAII pLFNII SECVMD1 NATVRALIS HFSTGRIAE LIBER. X. Denaturaauium. Ca. j, EQVITVR N ATVRA auiuM ;quaru gradiflimnSi perne beftiaru ge neris ftrutiocameli. Africi uel setbiopici altitudineequitis ifidctis £quo exceduticeleritate uicut. Ad hocdemu datis penis ut currete adiuuent: s caztero no fut uolucres.-nec a terra tollun^.Vngulaz iis ceruinisfimiles; qbus dimicat:bifulc3e copraehededis lapidibus utilesquos \ fuga cotra fe quentesingerunt pedibus.Cocoqucdi fine deledu deuoratamira natu ra.Sed no minus ftolidatas \ tata reliquicorporis altitudle cu coila fruti ce occultauerint latere fefe exiftimariu.praeim'a ex iis oua ppter amplitudinep qbufda ha hi tat uafisicofeqj bellicos Si galeas adornantes penaz. De phoenice. Ga. II. Ethiopes atepindi difi-olores tnaxxe Si inenarrabiles ferut aues. Et ante ocs nobiic a aiabiazphaenice.Haudfcioanfabulofeunuitotoorbemecuifumagnopc.AquiJ^ , narrafmagnitudie:auri fulgore circa colla:csetera purpureus:cazrulearofeis cauda mus togatoru deeo pdidic Manilius fenator ille maximis nobilis dodrinis dodore nuilo Audore nemine extitiSTe q ; uiderit uefcctc'.Sacru I arabia folieflfe.Viuere anis fexceris fe xaginta.Se nefcetccafia' fblirifq? furculis coftruere nidibreplere odorib 9 ;& fupemori. Ex oftibus deide ac medullis nafei prio ceu uermiculu;inde fieri pullu.pncipioq? lufta fune ri priori reddere:& rotu-deferre nidu p pe panda i fob's urbe.-oi \ ara ibi deponere.Cu hui 9 alicisuita magnicouerfioneanifieripditidem Manilius.Iteruc^ fignificarioes tepeftatd & iyderu code reuerti.Koc aut area meridic icipere.Quo die fignu arietis fol intrauerit, EtfuifTeeius couerfionis anu ,pdede fe.p.Licinio.M.Cornelio confducetefimu qnrudeci inu.Corneiius Valerianus phoenice deuoiauiflfe \ azgyptu tradit.Q_. .piautio Sex.papinio Cof.AlIatucji ee i urbe Claudii prkipis cefura ano urbrs.d.ccc.& i comitio .ppofitu .Quod adisteftatuc.Sedqusefalfaeenemodubitdrit. Deaquilis. Ca. * III* X iis quas nouimus aquilaz maximus eonositnaxima Si uis.SeX earu genera.Melea ' e tosa grazeisdida.eadeqj ualaria minimamagnitudine:uiribuspr£dpua:colore ni gncans.Soia aquilarum foetus fuos alic,C*ceraz(ut dicemus)fugant,Sola fineclan gore fine murmuartioe .Couerfatur aute in moribus.Secudigeneris pigardus in oppidis ft: incampis albicante cauela.Tertii morphos:qua Homerus & parenon uocat:aliqui Si pla cum &anatariam:fecunda magnitudineSi uuhuicq? uita area lacus.phoemonoe.Apolli* nis dida filia dentes d effe prodidiomutaz alias carenti lingua.Eandccp aquilarum nigerri mam prominentiorecauda.Confenfit Si Boetius.ingenium eft ei teftudines raptas frage* tee fubiimi iaciendo.Quas fors interemitpoetam Aefchylum.prazdidamfatis(ut ferudei 9 did t uinam fecura cazli tfde cauentem.item quarti generis eft percepterusieadem moratur perIacusiuulturina fpecie:alis minimis:reliquasmagnltudineanrecellens: fed imbellis Si degenermtpote qua uerberet coruus:Eadem iciunse Temper auidatis-.&: querulae murmu 4 rationis-Sola aquilarum examina fertcorpora.Gecerajcum occidereconftdunt. Ha:c facie lit quintum genus gnefio uoceturmelut uerum foluc^ Icorruptseoriginis :mcdta magni tudine:colore fubrutilo.-rarum confpedu.Supereft balietus clariftima oculorum acicdibe rans ex alto fefe:uifocp in mari pifee praeceps in mari ruens:& difeuffis pedoreaquis rapies Bla quam tertia diximus circa ftagna aquaticas aues apetitonergentes fe fubinde.’donec fa pitas iaffatafqp rapiac.Spedanda dimicatio aue ad perfugia Iittorum tendente:maxime ft ca denfa harundo fit.Aquila indeiedo abigente alio:8i cu appetitin Jacus cadente; umbiac^ fuamnanti fubaquaal/ttoieoftcndente.Rurfusaucrin diuerfa Si ubiminlefccrcdat fpe dari emergente.Hsec caufa eft gregati auibus natandi:quia pluies fimul non infeftantun feipfu penarum hoftem occ£cantes.S2epe Si aquite ipfeno tolerantespondus apprebenfu una merguntur.Halietus tant urn implumesetianum pullos fuos pcrcutics fubindecogit auerfusintueri folisradios:8ificoniuetern flenteqi animaduertirrprsrcipitate nido uelut adulterinum Si degenerem. Ilium cuius acies firitia contrafteterineducatHalieti fuu ge« bus non habentefedex diuerfo aquilarum coitunafcuncurJn quidemqucd ex iis rat urn. 6 6 0 Sr* f A A iHr f vf* LIBER. eft in oflifiagis genushabet:&: quibus uultures progenerantur tninores.Ec ex iis magni quiomnino nongenerant.Quidamadiiciunt genusaquile:quam barbatam uocant thufi uero oflifragam: tribus primis Si quinto.aquilarum generi medificatur.Nidolapis acutes quern aliqui dixere gagitemad multa remedia utilismihil igne deperdens.Eft autem lapis ifte prjegnans.-intuscum quatiasalio uelut in utero fonante.Sed uis ilia medica non nifx j nido direptis.Nidificant in petris Siarboribus.pariunt oua terna.Exdudunt pullos binos uifi funt Si tres aliguando. Alterum expellunt tedio nutriendi.Quippe eo tempore ipfis a-j / JoLtibumnegauitnatura profpitiensme omnium ferarum foetusraperetur. Vnguesquotp * ! carum inuertuntur diebus iis.Albefcunc inedia pennas:ut merito partus fuos oderit.Sed ■ffzx+D ■ ciedos ab iis cognatum genus oiTifragi excipiut:&: ed ucant cum fuis.Veru adultos quoqj perfequitur parens; Si longe fugat acmulos feilicet rapinas.Et alioquin unum par aquilaiu magnoad populandum tradu utfatietur indiget.Determinant ergo fpatiamecinproxio jptacdantur.Rapta non protinusferunt;fed primo deponunt:expartae<|ipondus tuc demu habeunt.Oppetunt non fenio necacgritudine;fed fame:in tantum fuperiore accrefcence ^xoilro.utacfuncitas aperiri non queat.A meridiano autem tempore operantur;& uoiant. prioribus horis dici donee impleantur hominu conuentu fora ignauae fedent, Aquilarum >*** penemixtasreliquarum auiumpennasdeuorant.Negant unqfolamhanc alitem fulmie 4 it ,^$wxaminatam.ldeo armigeram Ioui confuetudo iudicauit. Quando legionum figna eiTecoeperint. Ca. Jill. Omanis earnlegioiiibus C.Marius in fecundo confulatu Fuo proprie dicauit.Erac r Si antea prima cuni quatcuor aliis lupis:minotauris:equis:apris:quae:fmguIos ordi nes anteibant.paucisanteannis folain acie portari cceperatrreliqua in caftris relin tjuebanrur.Marius in totum ea abdicauit.Ex eo notatum non fereapud legiones ung hy bernarum efte in caftris ubi aquilarum non fit iugum.primo Si fecundo generi non mino rum tantum quadrupedum rapinarfed etiam cum ceruis proelia.Multum puluerem uolu tatu colleftio irifidienscornibus excutir in oculos:penisora uerberans;donec praccipitet i rupes .Nec unus hoftis illi fan's eft. Acrior eft cum dracone pugnarmulroqj magis anceps etiam fi in sere.Oua hie confeftatur aquilac auiditate malefica.At ilia ob hoc rapic ubicutg uifmn.IIie multiplici nexu alas liganita fe implicans ut fimul decidat. Mirum de aquda. Ca._ V* St percekbrrs apud fefton ufbe aquilasgloria.Educatamauirgle retulifle gratiam c aues primo mox deinde uenatusaggerente.Defunfta poftiemo in rogu accenfum eius iniecifle fe fa Si fimulcoflagraiTe.Qua ob caufa icolac quod uocant hetotam i eo loco fecereappdlatum louisfie uirginis:quoniam illi deo ales alcribitur. De uulturibus. Ca. ; VI. Vlturupualent nigri.Nidos nemo attigit.Ideo etia fuerc qui putarent illos ex ad ti uerfo orbe aduolare faifo.Nidificant.n.i excelfiflimis rupibus.Foetus guide fepe cernuntur ferebini.Vmbritius aurufpicum in noftroacuo peririftimus pere tradic oua.xiii.Vno ex iis reliqua oua nidumq? Iuftraie:mox abiicere.tnduo autem ante auc bi / duo uolare eos ufci cada uera futura funt. De fanquale. Ca. VIL Anqualem auematq? imufulum augures romanimagnsequseftioni habent Inv f mufulum aliqui uulturis pullum arbitrantur efle:& (anqualem otfifragam.Maflu riusfanqualem oflifragam dicitefie.lmmufulumautepopulutn aquile priufqua albicet cauda.Quidam poft mutium augurem uifos non efle romas confirmauere .Ego ( quod uerifimil ius eft)in defidia rerum omniu non arbitror agnitos. De accipitribus. Ca. VIII. Ccipitrum genera,xvirinuenimus.Ex iis circo claudum altero pede* profperimi au 3 gurii nuptialibus negotiis &: pecuarix rei.Triorchea numero teftium cui princi * patum in anguriis phoemonoe dedit.Buteonem hunc appellant romani Familia et ex eo cognominata cum profpero aufpicio in duel's nauifediftet.Efaloa grxei uocant;qu» folus omni tempore apparet.Casteri hyeme abeunt.Diftinftio generum ex auiditate. Alii non nifi ex terra rapiunt auem. Alii non nifi circa arbores uolitantem.Alii fedentem fubli mi .Aliqui uolante in aperto.Itacg ftcolumbaenouere ex iispericulasuifocj confidut: uel C X. !^L$ Jf+jrt fubuoIant:contra naturam cius auxiliantes Tibia infula africae cerno in oceano. Accipitres tocius mafliliae humi focificantmec alibi nafcuntur iliis aiTucti gcntibus. Inthraciae parte fuper amphipohm homines atop accipitres focietatcquadamaucupantur Hi ex Muis & ha rundinetisexcitantauesdlli fuperuoiantes deprimunr.Rurfuscaptas aucupes dimdurcu iis.TraditumeftmiiTasinfublime ibicxcipereeosi&cumtempus fit capturxrclagore ac uolacus genete inuitate ad occafione.Simile quidam lupi apudmxotin paludem taciunt. Nam nifi partem a pifcantibusfuaaccepcreiexpanfaeoruretialacerau. Accipitres auiu no T edunt corda.Nodumus accipiter cpniindus uocatuprarus etiamin filuisdnterdiu minus cernens.Bellu interneciuu gerit cum aquila:coherente% fepe prehenduntur. Decocycequseafuogenereinterimitur. Ca. 5X, Ocyx ex accipitre uidetur fieri-.tempore anni figurammutans:quoniam tunc non c apparent reliqui:nifiperqua paucisaiebus.Ipfeq? modico tempore xtacis uifus no cetnitur poftea.Efl: autemneq? duncisungmbusfolusaccipicrummec caput iimi lisillis-necji alio qua colore:ac ridu columbi potius.Quin abfuntuntur ab accipirre:fi qua do unaapparuere,Sola omnium auis a fuogenereinurempta.Mutantautcmoi uoccim (• procedit uere.Occultatur canicuteortmfemperq? parit in alienis nidismaximepalumbiu w maiori ex parte fmgula oua:quod nulla alia auis raro bina.Caufu Tubiiciendi puilos puta* tur;q> Tciat fe inuifam cundis auibus Nam miuuta quoq? infeftant.Ita non fore tutarn ge - e —^ „ nerifuoftirpemopmaturnifdfellerit.Quarenullum facitnidmalioqul trepidumanimal. U^.1 ^ U 'W+'f npa inTpedante^patitundonec corripit ipum quoqj iam uolandi potens .N ulla tu auium fua<* uitatecarniscomparaturilli. Demiiuis. Ca. X. Ilui ex eoaem accipitrumgeneremagnitudine differunt-Notatumin iis rapaciffo m ma & famelica Temp alice nihil efculcti rapere unq ex funeru ferculis.nec olympiad exara-Acneferenciu 11 quidemmanibus-.nifilugubrimunidpioru imolatiu oiten to.ffde uidenturartem gubernandi docuiOecauda flexibus i caelomonftrantenatura qd opuseiletinprofundo.MiluiSiipfihybernismefibus latent:non tame ante byrundines abeuntes.Traducurautem 6£ folllitiisaffici podagra. Digeftio auium per genera. Ca. XI. Olucrum prima diftiodio pedibus maxime conftat. Aut enim aduncos ungues ha u benoauc digitos:auc paimipedum in genere funouti anferes:& aquaticsefereaues Aduncos ungues habentia came tancura uefeuntur ex parte magna. De inaufpicatis auibus cornice:coruis:bubone. Ca. XII. Ornices & alio pabulo. Vcq; durinam nucis roftro repugnance uolates Ialtu 1 faxa W 4 * C tegulas ue iaciut itep ac fazpius:donec qiTata pfiingere queac.lpfa ales e inaufpica ^ wet*. tae garrulitatis:a qbufda tame laudata. Ab arduri fydere ad hirudinu aduetu nota tur ea I Mmeruae fneis teplifq? raroralicubioiono afpicuficut atheis.prrtcrea Tola haec ec uolates pfidlosaliquadiupaCcit.lnaufpicatifliiiia foetus tepore:hocepofl foIfhtiu.Caetera: omnes ex eode genere pellut nidis pu I losrac uolare cogut:ficut6£corui:q6£ ipfino carnex^* s tatu alunttfed robuftos quoqi focus fuos fugat logins.Iraq? paruis \ uicis no plusbina ca reuocac.Nec folis ortu incautis patiutur obrepe.Dieqp uem'ete nucianr canru. Tpfum uero cantu plaufulacer&lmperitatfuogeneri:®nuinquacucpfuntdomocxercl:t.Dimica • ■ tione parlthoc quoq» inter ipfos:udut io taela agnara cruribus fuisintelligetes. Nec finis >v *'* vr.ij; ip L '*'^*~** . .. ... fdepecomorienubus.Quodfipalmacotinginftatiiiiin uidoria canunfeqj ipfi principcs te ItZTp . flaneur. Vidus occultat filens:a;greqj feruitiu patit'.Ec plebs.tfi aeque fupba gradif: ardua ’ » - & proelia aflidua nafcutunquibus etiam patrias nobilitarut rhodu ac tanagra.Secudus h " honos habicus melicis 8i chalcidicis: ut plane dignae aliti tm honoris pbeac romana purpu" ra.Horu funt tripudia folliftima.Hi magiftratus noftros quottidie regundoniofcp ipfi fu as daudunaut referat.Hi fafcesromanosimpellunt aut retinet.lubet aciesautprohiber. Victoria oiu,n toto orbe pattaru aufpices.Hi maxime terraru iperio iperitac.Ex iis etia fi* bras funnquas haud aiiter § optimas uidimas diis grarae.Habet ofteta ex fe & ppofteri eoa ffuqj uefpcrtinicg cautus.Naqj ton's nodibus canendo boetiis nobile ilia aduerfus lac^de^ tnoniospfagiuere uidoria.lta coieda uerprastacionerquonia uida ales ilia no caneret. De finutcanereca(tract. Quod duob 9 fitmodisdubisaduftiscandcte:feruo:autimiscrurib 9 Mox ulcere obiitofjgulinacreta.Facilius ira pinguefcut.pergami olbus annis fpedacuiu galloru publice editur ceu gladiatoru. Inuenitur in annalibus in arimincnfi agro-M.LepiV do.Q.Catu!ocouf.in uilla Gfalerii locucum gallinaccu femel quod equidem facramenta. De anferibus& quis primus iecur anferinum comederit:& de adipe anferino comage/ no# Ca. XXII* St & anferi uigilcura capitolio teftata defenfo-per id tempus canu filentio prodiV c tis rebus. Qua ob rem cibaria anferu cenfores in primis locannQuin & fama arno* ris.Argis diieda forma pueri nomine oleni:& GJauces ptokmeo rcgi cithara ca<* nStisquaeodemtpeVariesamafleproditur. Poteft& fapietiae uideriinteliedus iis die: ita comes perpecuo adhsfiiTe Lacydi philofopho dicitunnufq ab eo no in publico non in t balneismbnodumo interdiu digreffuni.Noftri fapienciores qui eos iecons bonitate no/Jfr+~“ tT** uere.Fartiiibus in magna amplitudinem crefcinexemptu quoq? lade mulfo augetur.Nec linecaufa in queftioneeft.Quis primus tantu bonu inuenerit.Scipio an.Metellus uir co^ fularisan.M.h’efliuseadeaecaceeques ro.Sed(quodconftat)MelTalinuscoda Cotta Mcf fals: oratoris ftlius palmas pedu ex iis torrercratcj patcinis cu gallinaceoj^ criftis conditc cepperic.Tribuetur eni a me culinis cuiufq* palmatcum fide.Miru in hac alite: ex hurinis coma pcdibus uenere.FeiTi proferuntur ad primos.Itac^teri ftipatione naturali propellut cos.Candidc^ alteru uedigal in pluma.Velluturquibufdelocis bis anno. Rurfus plumu geri ueftiuntur:moIliori 5 quascorpori qua proxima.Eaegermania laudatiflima. Candid* ibi ueruminores:ganga£ uocatur.praeciu plumas eo^ in libras denarii quini.Etindecn'mi napleru^ auxiliarum prsefedisa uigiliftationeadhaec aucupia dimifTiscohortibus ton's, Eoc|i delinkproceirere-.ut fine hoc inftrnmento durare iam ne uiroru quide ceruices pof fint.Aliud repperit fyrise pars quae comagene uocacur.Adipe eoru in uafe aereocu cina/ tno niue muica obrutu.ac rigore gelido maceratu ad ufum praeclari medicaminis: quod f . j A* -j w BlUUib uuidiiia uiuia ----/-™ lutacp nigchiau'n fuperciliiscocci rubor»Alteru eoru genus multaru magnitudine exce/ dinquoru 3i colorem reddir.Nec ulla auis excepto flrutio camelo maius corporeimpkns podus in tantu auda ut in terra quoqj fmobilis prehedatur.Gignut eos alpes: 8C feptetri® , nalis regiodn auiariis fapore perdut.Moriutur contuniatia fpiricu reuocaro. Proxin-e eis funtquas hifpania aues tardas appellat:grazci otidas;danatas in cibis.Emifla eni ofTib’me#* dulla odoris tedium exemplo fequitur. De gruibus ciconiis oloribus & pere<* grim's auibus. 8t coturnicibusde glotte. ___ _ Ca.^ XXIII, Nduciashabetgespygmeo^abfeifugruu(utdiximuskuiisdihiicanu.Immenfus far ■■ * » eft tradus quo ueniuc fi quis reputet amari eco. Quado proficifcutur cofcntiunt.' -q ^7 w Volant ad profpitiendu ake. Ducem quem fequatur eligunt. In extremo agmine " ’ pet uices qui acdament difpofitos habet:&: quigregem uoce contineant. Excubias habet nodutmstemporibus lapillumpede fuftinentes: quiIaflatis fono decidans indihgentiam m * i%Lxoidin x * : -‘"-itoip f* :j9^ ^wi*K rtf > iicfl X. Volucrufoli hirudini flexuofi uolatus:uelox celeritasrqurbus ex caufis net# rapinse cxw* raru ahtu obnoxia eft.Eade demu fola auiu non nifi uolatu pafeitur. Qu£ auium perenes:quae femeftres:quae trimeftres. Ca. XXV* Emptoruni magna dilferetia auibus.perenesut columbas.Semeftres uthyrudines Trimeftres ut turdi:& turtures:& quaecu foetu eduxete absut:utgalguli:upupe De auibus mira. Ca. XXVI. Vdores funt oibus annis aduolare iliu ex Ethiopia aues& cofligere ad Menoni's fepulchru quas ob id mcnonidas uocat.Hoc ide qnto quocp anno facere eas in x / thiopia circa regia Menonis exploratu fibi Cremutius tradit.fimili modo pugnat tnelea- grides in boetiae africas:hoc eft gallinaru genus gibberu: uariis fperfum plumis:qua? nouif fimae funt peregrina.rumauiu in menfes receptas propteringratu uirus, Veru meleagri tn mulusnobiles eas fecit. De auibus feleucidibus. Ca. XXVII. Eieucides aues uocatur:quaru aduetu:ab ioue pcib 9 ipetrat cafmi motis icolae fru f ges eoru locuftis uaftatibus.Nec unu ueniat.-quo ue habeat coparatu nunq cofpe dis nifi cu prsdidio caru indigef. Deibi. Ca. XXVIII, I Nuocat 6 c aegyptii ibes fuas contra ferpeciu aduentum.Etcyrenaici Achorcm de<# urn mufearum multitudinepeftilentiamafferente.-quaeprotinusintereuntqlitatu eft illi deo. Quae aues in qbus Iocis no funt:5i quae mutat colore 8i uoce & Iufiniis. Ca. XXIX. Ed in fecefluauiu & noduae paucis diebus latere tradutur. Quaru genus in creta f infula no eft:& etia ft qua inueda fit emortf.Na haec quoq? mira naturae differetia. Alia aliis locis negatuanq genera frugu fruticuue:fic 6i animaliu nonafei: tranfla titioru^ mueda mori.Msru qde eft illud unius generis alti aduerfum.Quae na eft iis na<* eur£ inuidia:auc qui terraru dicaci auibus termini.Rhodus aquila no habet.Tranfpadana itah'a iuxta aJpes lariu lacum appellat atneenum arbufto agru:Ad que cyconias no traTme/ anr.Sicuci necodauu circa lapidem ab eo.Immefa alioquin finitimo iufubru tradu exa/ minargracculorum monednlorum-.cui foli aui furacitas auri argentic prsecipuae mira eft Picus maritius in tarctino agro negatur effe.Nuper oiadhuc tame rara ab apenino ad ur/ bem uerfuscernicaederepicarum genera quae longainhgnes cauda uariae appellantur. Propriu iis ealuefeere oibus annis cu feritur rapa.pcidices no tranfuolant boetix fines in aetica.Nec ulia auisin ponto infula in qua fepuitus eft Achilles infeftat facrata ei xde. In fidenate agro iuxta urbe ciconie nec nidu faciut. At in agru uolaternaru palubiu ius c nia ci quot annis aduolat.Romae in aede Kerculis in foro boario nec mufeae nec canes intrant Multa pcerea fmiiha: quae prudens fubmde oniittoin fingulis generibus faftidio parcens. Quippecu.Theophraftus tradatinueditias effeinafia etiacolubas:& pauones: 8£ceruos £i in cyrenaica uocales ranss. Alia admiratio circa ofcines:fercmutat colore uoceq? tepore anni ac repcce fiut alie.Quod in gradiore alitu generegrues tantu.Eae enim fenedute n» grefcut-Merula ex nigra rufefcic.Canit seftate-hyeme balbutit.circa folftitiummuta Ro^ drum quocp annicuhs in ebur tranffiguratur dutaxat maribus. T urdis color seftate circa collu uarfus;hyemc cocolor.Lufinis diebus ac nodibus cotinuis quindecim garrulus fiuc intermilTu catus: .ttu rrf 4jrftu>g> Joc f KSsi <* 3 ? tuC *cS * rep* 35 ® ** * ! -Urt tur.CInami furculis nidificat.piubatisigitur cos fagictis deemiut ldigen*mern's gratia « In fcytis auis magnitudine otidis bigos paric in leporina peiie femp in cacuminil/ratnc^ r [Jj. fufpef.i.P lc3£ cu diligetius uifu ab hole nidu fenferCroua trangcrut afio.Hoc in bis auib 9 ^ i’ v \ “iT quatudygiti no fitaccomodati cdpledendis trifferedtfcp ouis miro traditur mo. Namqj furculo f up binaoua impofito ac terruminato alui giutino fubdita ceruice medio aeque utrinqs libra deportat airo.Necuero iis minor folertra:quas cunabula in terra faciutcorpo ris grauitate phibite fublime petere.Merops uocat genitores fuos reedditos pafeens pal* lido kus colora penaru:fupne cyaneo.-prion fubrucilo.Nfdificat in fpecu fex pedu defofr fa altitudine.Perdices fpina 8i frutice fic muniut recepiacufeut cdtra feras abude uallen tur.Ouisftragulumolepuluerecotumulant: necin quofoco peperc incubant. Neue cui frequccior,cduerfatio fit fufpedauranfferut alio. I He quidc Si maritos fuos failunf:qm in/ teperantialibidinis franguncearu oua.-ne cubado detineatur.T unc inter fe dimicatnrares defiderio foeuiinaru.Vidu aiunt uenere pati.ld qdc 8i coturnices.Trogus inqt & gaiiina^ ceos aliquado.perdices uero a domitis feros Si nouos haud uidos iniri pmifcue.Capiun> cur quoqjpugnacitateeiufdelibidinis cdtra aucupisiudiceexeuntein prodiu duce totr gregis.Capro eo pceditaltenacfubindefinguli.Rurfus circa coceptuta fa mine capiutur contra aucupc foemina exeuntemt rixando abigat eu. Nec in aiaii aiio par opus libidinis. Si cdtra mares fteterint foeminerauraab hits flate pgnates fiunt. Hiantes aut exerta ligua p id tepus aeftuaocdcipiutqj fupuolatiu afflatu faepe uoce tatu audita mafculi.Adeocp ui^ cit iibido etia foetus caritatcut ilia furtimfii in occulo incubas cu fiefoemina aucupeacce dente ac mare recanat:reuocetc?: QC ultro pr^beat^fe libidini. Rabie quide tata ferutur ut in capite occupatiu fsepe cxcx metu fedeant.Si ad nidu is ceperit accedere procurrit ad pe des eius foeta prasgraue aut delube fefe fimulans: fubitocj in peurfu aut breui aliquo uo latu cadit frada aut aiaraut pedibus. Aut ,pcurrit item iaiam prshenfuru effugics fpe fru^ fttansrdGnecindiuerfumabducatanidis.Eade iampauore liberaacmaterna uocace cura in fu!co refupina gleba fe terra pedibus apprehenfa operit.perdicu uita ad.xvi. annos du^ rare exiflimatur. Decolunbrs. _ Ca. XXXlilL B iis colubaru gefta fpedatur maxinie finiili rone.IViores lide.fed pudicitia illis p> a ma 6i neutri nota aduiteria.Coiugii fide no uiolat comuneep feruac domum.Nifi celebs aut uidua domu no relinqt.Et iperiofos mares fubinde etia iniquos ferunc Quippe fufpitio eft adukeriuquis natura no fit.Tuc plena quaerela guttur feuiq?. roftro idus-.mox in fatiffatione exofeulatio: 6 L circa ueneris dees crebispredu orbibus adulatio. Amor utri<5 fobolissequalis. Saepe &C ex haccaufa caftigatio pigrius intrante famina ad pullos.parturienti folatia SC minifteria ex mare.pullis primo faifiore terra colledam gut^ cure in ora snfpuunnprasparates tempeftimtatem cibo. Propriu generis eius Si turturun* cum bibant colia non refupinare large bibere iumentorum modo. Dc paiumbibus 3 idifferentia columbaruni. Ca. XXXV. lucre palubesad tricefimuannu:rdiquosad,xl.Ariftotelesaudor eft. Vnotamen if** is incdroodounguiu€odc8iargumctofened£:quicicrapniccreciducur.Cantusoi* ^^6.-5 L ^ bus fimilis atqp iderterno coficif uerfu; pterq in claufulsegemitu. Hyeme mucis: were uocahbus-Nigidius purat cu ora incubat fub redo norata:palumbem relinquere ni dos.Pariut aute poft folftitia.Colube 8i turtures odonis annis uiuunt: De pafeeribus. Ca. ^ XXX VL c Oncra pafferi minimu uice.cui falacitas par.Mares negatur anno diurius durare. Argumeto quia nulla ueris initio apparent nigritudoin roftro q ab sflate incipit Foeminis logiufeulu fpatiu.Veru colubis ineft qda glorias itelledus. Node credas fuos co ^ tCib&f lores; uarietatef^ difpofrta:qusetia ex uolatu creduntur plaudere in cselo uarieqi fulcare* Qua in ! oftetatione ut uidae prsebetur accipitri xplicatis ftrepitu penis qui no nifr ipfis ala^ ruhumeris elidif. Alioqn folito uolatu multum uelociore fpeculaf occultus ftonde latro 8i gaudete in ipfa gloria rapit. Detinungulo. Ca. XXXVII. o B id cu iis habeda eft auis quae tinungulus uocaf.Defendit enl illas terreep aecipiV tresnaturali potetiaintantuutuifumuoce^eiusfugiant. Hacdecapraecipuus colubis amor eoru. Ferutq; fi in quattuor angulis defodianf in cllisnouis oblitis no ttiqtare fedc colubas. Quod auto infedis alarum articulis quaefiuere aliqui non alitcr • +++% m LIBER* innoxiis uulncrib 9 :multiuaga alioqn aue.Eft em ars illis inter febladiri.-Si corrupere alias futtoq? cotnitatiores reuem.Qui & iternuc ix in rebus magnis Fuere;& epiftolasadnexas earn pcdibus obfidione mutinefi in caftra confulu ptulere-D-Bruto mitrete. Quid uallu Si uigiluobfidioratq} eria recia amne praecenta pfuere Atonib percadueute nuncior Etha rum amoreinfaniutmuliti-.acfup teda exedifrcat turres iunobilitatecp fmgularu origi nesnarrar uetere ia exepIo.Laxiuseques romanus ante bellu ciuile popeianu denariis qua dringentis fingula paria uendicauiout.M. Varro tradit. Quin Si patriam nobilitauere. in capania grandilflme puenire exiftimatae.Haru uolacus in reputations casteraiu qucqj U o# lucru nos rpellir. Deuolacu&incefluauiu. Ca. XXXVlII. Mnibusaialib 9 reliqs certus Si uniufmodi Si in fuo cuiq?genere iceffus eft. Aues 0 folae uario mcatu.Ferutur Si in terra Si in aere. Ambulat aliquae ut cornices.Saliunt aliquae ut pa(Tcres:meruk.Currut ut pdices rufticulaz. Ante fe pedes iaciuntmt ci conise 8igrues.Expandutalas:pandetefq} raro interuailo qtiut. Alias crebrius: fed Si ptnas dutaxat penas. Alias Si tota latera pand unt.Qmeda uero tnaiore ex parte copreftis uolant. percuiTocp femel aliqu£ Si gemino idu aere feruntiuelut indufum eu pmenis. Iaeulantur fefe in fublimeu'n redmin pnuu'n pingui putes aliquas. Aut rurfus ab altocaderehasullas falire.Anates folas quasq? funt eiufde generis in fublime ptimis fefe tollut: atqr e ueftigio cadu petuoSiboc etia ex aqua.itacp in foueas gbus feras uenamur delapfaz folas euadunt. Vultur Si feregrauiores nifi ex procurfu aut altiore tumulo imiffte no euolat.Cauda te/ gfitnr aliJE-Circufpedat ali£.fleducqp colla.NdnulIaj uefcunf ea quas rapuerc pedibus. Si ne uoce no uoIantmultaj.Autecorrario femp in uolatu filent.Subredse: pronse: oblique i latera-.ut ora.Quaeda Si refupinas Feruturmt fi pariter cernatus.-plura genera no in cadem Uaturameare uideantur. Deapodibus. Ca. XXXIX. Lurimu uolat qu£ apodes uocatunquia careant ufu pedu. Ab aliis cypfeli appella p tur birudinu fpecie.Nidtficant in fcopulis. He funt quse toto mari cernurur. Nec unqta logo natiestan^cotinuocurfurecedut a terra : utno circuuolket eas apo/ des:C^reragenerarefidut Si fiftut.His quies nifi in nido nulia.Aut pedet aut izccvdi ige niaequa; uaria ad paftu maxime. De capr imulgis Si platers. Ca. XL- Aprimulgi nppellacur gradiores meruleafpeduifures nodurni.Interdiu enl uifu e caret.lntratpafto^ftabula:capraru(^ uberibusaduolatfu&u.ppterladis.Quain/ iuria uber emoriturcaprifep caecitas quas itamulfere oboric. Platea ncminatad/ uolans ad eas:quas fe in mari mergutjSi capita illaru morfu corripicsidonec captura extor quear.Eade cu deuoratis fe Ipleuit cochis.calore uetris codas euomifcatcp ita ex hit's eftu fenta legit teftas excreans. De ingeniis auiuni. Ca. XLI. illaribus galiinis Si religio ineft Jnhorrefcunt edito ouo:excutiutqj fefe: Si circus u a&aspurificanuaut fetufea aliqua fefe & oua Iuftrant. .. Deca5dude8£ pfytaco Si ambus quseloquuntiif* Ca. XL1L Inimaeauiu cardueles iperata Faciuntmec uoce tantu; fed pedibus Si ore pro mant m bus,Eft quas bou mugir us imiret in arelacenfi agrb taurus appellata; alloqn par#* ua.Et quas cquoru quocp hinnitusanthusmoxehseite pabulo aduencu eoru pul»* fa imitatur ad hue niodu uIdfces.Super omnia bumanas uoces reddunt pfymi : Si qiiide fermocinates-India auehanc tnittit.Sitacc uocant: uiride totbeorpdre torque ran turn mi niaro in ceruice diftindam imperatores falutauSi quse atcipituerba pnuciat. In uino pr&* cipuelafciua.Capiti eiusduritia eadeque roftro.Hacccu loquidifeitferreo uerberat ra/ dio.Nd fentit aliter idus.Cum deuolat roftro feexcipit.Illi innititur: leuioreqt fe itape* dum infirmitatifacit.Minor nobiIitas:quia no ex longinquo uenit:fed exprcftior loquaci tascerto generi picaru eft, Adamat uerba que loquutur.Nec difeut tantuiii;fed diligunt: meditanteftp intra Fernet cura atq? cogitatione intenoionetn non occultant. Coftat emori uidas difficultateuerbirac nifi fubinde eadem audiant-.iuemoria faWvquttemefep mirum inmodu hylarari:fi interim audierint id uerbu Necuulgaris its forma.-quams no fpedan da,Satis illis decoris in fpetie fermonis humani eft. Verum adifeete alias negant pofle: q quae ex genere earum funt;quas glade uefeuntur. Ec inter eas facilius quibus quini funt digytiin pedibus. Acne eas quidem iplas primis duobus uitae annis. Latior iis eft lingua omnibus in fuo cuiq; genete; qu;e fetmonem imitantur humanum vquanl * X. id pene in oib 9 cotingit. Agrippina coiunx Claudii Caelans turdu habuit(quod nunq an 5 * te)imitantefermonesoiumcu hazef>dete. Habebat SC Carfaresiuuenes ire fturno. IufcimV asgrecoatq? latino fermone dociles. praztcrea meditates in die&aiTiduenoualoquentea logiore etia cotextu.Docetur fecreto.-Si ubi nulla alia uox mifcea£affidcte qui crebro di / cattea qua; coditaueliradifci aliquo bladicce. De coruo^ l'telligctia. Ca. XLIl), Ed cl at SC coruis fua gratiaindignarione quocp populi ro.atceftata no folu confcia r Tiberio principe:cx foetufupra caftoi^edcgenitus pulius in oppofica futrina de/ uolauitretiareligione comedatus officinaz dno.ls mature fermoni affuefa&us of/ bus matutinis euolans in roftra.in foru uerfus.Tiberiu deinde Germanicu SC drufutn Ca; fares nominatim.mox tranfeunte populu ro.falutabat.pofleaad taberna renieas pluriumi annoru affiduo officio meritus.Hunc flue azmulatione incitatus manceps pr oxime ifurtr naz.-fiueiracundia fubitamtuolui uideri-excremetieius pofita calceis macula exanimauit: tanta plebei cofternatione:utprimo pulfus ex ea regione:mox SC interemptus fit: funufe qjinnumerisaliticelebratuexequis.Conftratuledumfuper azthiopuduoru humeros p> cedente ribicine:8i coronis olum generu ad rogu ufqcqui conftrudus dextra ui;e appiaz. ad fecudum lapidem in campo rediculiappellato fuit.Adeo facis lufta caufa populo ro.ui fa eft exequiaru ingeniu auis.aut fupplitii de ciueromano in ea urbe qua multoru princi* pumnemo deduxerat funus.Scipionis uero Aemilianipoft carthaginem nuniariacj? delao ras ab eo nemo uidicauerat morte.Hoc geftu.M.Ser uiiio.C.Ceftio cof.adv.cale.aprilis. Nuc quoq? erat in urbe roma haze prodiate me equitis ro-cornix SC betica primum colorc mira admodu nigro:deinde plura cotexta uerba exprimcns:8i alia acqj alia crebro adduces Necnon SC recens fama Crateri monocerotis eognomine in troezena regione afixcoruo/ rum opera ucnantis:eo deuehebat in film's eos confidentes humeris. At qui coruiculos illi ueftigabant agebentqj:eo perduda confuerudine: ut exeuntem fic comicarencur Si fe/ ri.Tradendu putauerememoriae quids uifum per fitu lapides congerenrem infitula mo- nutnzntiu'n qua pluuiaaqua durabat;fed quazattingi non polfet.ita defeendere pauente exprelMe tali congerie:quaz poturo fufficcret. Dediomedcis. Ca. XLIIII. Nec diomedeas prazteribo aues.Iuba cataradas uocat. Et eis elTc dentes oculofqi n igneocolore:cazteroCandidastradens.DuosTemperiisduces. Alteru duceieag/ memalteru cogere:fcrobesexcauare roftrounde cratecofternere* SC operire terra qua; ante fuerit e geftadn iis foetificare.Fores binas omniu ferobibus. Oiiencem fpedare quibusexeantinpafcua.occafumquibusredeac.Aluu exoneraturas fubuolare Temper: Si- contrario flatu.Haz in folo loco totius orbis uifunf.In infula qua diximus nobile Diome^ dis tumulo atqj delubro contra apulias ora fulicarum fimiles. Aduenas barbaros clango- re infeftant.Graegis tantu*adulantur miro diferimineruelut generi Diomedis hoc tnbue *es.Aedem^ eiusquottidie pleno gutture madentibus penis perluut atqj purificant Vn deorigo fabulazDiomedis fotios in earum effigies mutacos. Qua; animalia nihil difeanc. Ca- XLV. n On omit ted umeft cum deingeniis difTerimus: e uolucribus hirundlnes effe indo dies; SC e terreftribus mures: cum elephanti mffa faciant.Leones iugum fuheanr. In mari uituli totqi pifeium genera mitefcant. De potu auium. Ca. . XL VII. b Ibutaues fu&u cazteraz.Sed ex iisqbusIdgafunt cofla intermittetescapite refupi/ nato uelutiinfundentes ftbi.porphyrio folus morfu bibit.Idem expropriogenere omnem cibum aqua fubinde tingens.Deinde pede ad roftrum ueiuti tnanu afferens.Lau datiffimiin comagene.Roftraiis 8C prselonga crura rubent. De hematopodi SC onocrotali:& de peregrinisjiuibus. Ca. XLVIII. Aec quide 8C hematopodi multominori:qq eade crurii altitudine.Nafcitur in aegt h pto.lnfiftic term's digyris.pra;cipueei pabulu mufeas. Vita in italia paucis diebus. ’ Gtauioresomnesfrugeuefcutur:altiuola;carne tantudnteraquaticasmergi fofici funt deuorare quae cetera; readunt.OIoru fimilitudineonocrotalihabetmec diftare exifti maten^olnomift faucib 9 :ipfis ineffet alterius uteri genus-Huc oia incxplebilc aial coge<» rinmirauditcapacitas. Mox perfeda rapina fenfiminde in os reddita inferara in aliutn LIBER* ruminantis modo deiert.Gallia hos feptetrionalis proxima oceano mittit-ln hcrcinio gcr manias faltu inufitata genera alitum accepimus:quarum piumx ignium modo colluceani nodibus.In caeteris nihil pmer nobiiitate longinquitate fadam memorandu occurrit. De mulcarum auium nomimbus SCnatura. Ca. XLVIII. Halerides in fdeucia parthorum 8C in afia aquaciquarum Iaudatiflime.Rurfus pha p fianaeincolchisgeminasexplumaauresfubmittut.-fubriguntqj.Numidicaeinpar te africa: numidia.omneftji iam in icalia.Whoenicopten linguam prascipui fapori s cffe.Apicius docuit nepotum omniu altiiTimusgarges. Atagem maxime ionius celebra/ tur:uocalisalias:captus ueroobmutefcens:quondamexiftimatusinter rarasaues. la&in gaiiia hifpaniaq? capitur:8C alpes etiam ubi SCphalacrocoraces aues balearum infulatu p& cuiiares.Sicucalpiumpbyrrhocotasluteo roftro niger SCprsecipuofapoieLagopus: pe/ des leporino ullo ei nomen hoc dedcre.Cecero Candida: coiumbacu magnitudine. No ex traterraminqua nafcituream uefci facile:quando nec uiuamanfuefcit: SC corpus occife* ritftatim marcefcic.Etalia nomineeodem acocurnicibus magnitudine tm differens cro* ceotinducibisgratiflima-Vifamin alpibusable peculiar* segyptilbi.M.Enagius Calui/ nuspraefedus earum prodidit. De nouisauibus SC fabulofis. Ca. XL1X, Enere in icalia bebriaccficus bellis ciuilibus tranfpadu externc SC nouae aues ita eni u adbuc uocantur turdorum fpecie.-pauium infra columbas magnitudine: fapore grata:. Ba lea res infute nobiliorem etiam fupradido porphyrionem mittunt. lbi 6C buteoaccipitrum generis in honoremenfaruni efircem uipionesificenim uocant minore gruem.Pegafos cquino capire uolucres: 8C griphas auritos aduncitate roftri fabulofos re or.Illos in fcytbia:hos in ^thiopia.Equidem SC trago panadem qua plures affirmant main tern aquiIa:cornua in cemporibus curuata habentem ferruginei colon's cantu capite phoe niceo.Nec firenes impettauerint fidemdicet afFirmet.Dino clitarchi celebrati audoris pa ter in india efle m ulcer iq? earum cantu: quos grauatos fonno lacerant. Qui credit ifta SC Malampodi profedo aures lalnbendo dediffe intdledum auium fermems dracones non abnuet. Vel Qiue Democritus tradit nominando aues quarum cofufo fanguine ferpens gignatur queimquifquis ederitintclkdurus fit alitum colloquia. Quaegi de una auegale rita priuatim commemorat:etiam fine iis immenfa uicas ambage circa auguria.Nominan* tur ab Homero fcopes auiumgenus.Neq? harum fatyricofmotuscum infidient pletifqj memoratos facile concaperim mente.Ncq} ipfa: iam aues nafeuntur. Quaobrem de conf fefiis dilTeruifle prseftiterit. Quis gallinas farcire inftirueritrde auiariisSC quis ea primus inftituerit. Ca.. L. Allinas faginare deliaci coepere.Vnde pefiis exorca opimas aues 8C fuocte corpore g undas deuorandi.Hocprimum antiquis coenarum icerdidis exceptu inuenio iam lege.CFannii cof.xi.annis ante tertiu punicubellum ne quid uolucrum propone re turspraster unam galiinanvquae non effet alcilis.Quod deindecaput tranilatum per om nes leges ambulauit.Inuentumqi diuerticulum eft in fraude earumgailinaceos quoqj pa fcendi lade addito cibis. Multo ita gratiores approbantur. Foemina: quidem non omnes ad faginam eligutur: nec nifi in ccruice pingui cute.poftea culinarum artes ut dunes fpe dentur.-utdiuidanturinterrogamta pede uno diktats repofitoria occupent. Dedere SC parthicocis fues morcs.Ncc tamen in hoc mangonio.-quicq totum placet: hie dune: alibi pedore tm laudatis. Auiaria primusinftituit inclufis omnium generu auibus.M. Lelius Strabo brandufti equeftris ordinis. Ex eo ccepimus carcere anintalia cohercere quibus na tyra caelum aflignauerac. De Aefopi patina. Ca. . LL Axime tamen in fignis eft in hac memoria Clodii Aefopi tragici hiftrionis patina m fexcctis feftertiis taxata in qua pofuit aues catu.aliquo aut huroano fermone uoca les numinis fex fingulas coeptas nulla alia indudus fuauitace nifi ut in iis immita tionem hominis manderet: ne qusftus quidem fuosreueritusiilosopimos SCuocemeri tos:dignus ptorfus filio aquo diximus deuoratasmargaritas.Non fittamen(ut ueru fate ar facile intej duos iudicium turpitudinismifi quod minus efbfumas rerum naturae opes 1 homin um finguas coenaiTe. m » X. DegenerationeaiiiuiSipiarterauesiquxquadrupedeaouapariat. Ca. 'Ll/. Eneratio auiuEmpkx uidetur cffe .cu Si ipfa fua habeat miracula:quonia Si qdru* g pedes ouagignuochamadconcesdacerta^Si que diximus inter ferpcntes.penato^: aut infoccuda Hint qu£;adduncos habet ungues generi.JNulla ex lis fupra quater* na edit oua.Tribuit hoc auiu generi natura:Si fecundiores client fugaces earn qua fortes Piurima pariuntHrutiocamelngallinas perdicesdali.Coitus auibus duobus modis. Foeiiua ^umi confidence ut in gallimHaut fiance ut i gruibus.Ouoru alia funt Candida ut columbis perdicibus ,Aliapaiida ut aquatids.Aliapuctis difhncta ut njeleagridu.Aliarubri coloris ut phafianis:cechridis Intus aut omne ouu uolucru bicolor. Aquaticis lutei plus q albi.ldcp lpfumagis liuidu qceterispifciu unuscolor.in quo nil cadidi.Auiu oua ex calore fragilia Serpeciu ex frigore lenta.pifciu ex liquore mollia. Aquatiliu rotuda.Reliqua fere faftigio cacuminata.Bxeut a rotuditfima fuipce:du pariutur moiliputamine.-fedprotinus dureice te qbufcuq? emerguc portioibus.Quae oblogafmt oua gratiorisfaporis putat Orati 9 Flac* cus foemina edut qux rotudiora gignutur reliqua mare. Vmbiiieus ouis a.cacumicieft ceu gutraemines i pucamic. DeteporeSigeneratioekubatusauiuSicoitu. Ca. L1IF \feda omni teporecoeunt joreSigenerandeicubatusauiuSicoitu. Ca. utgallin.e:Si pariut:pr£terqduobusmefib 9 byemisbru araq ueteresd'ed minora.Etl eodefatuprima SinouiiTi * q malibus.ExiisiuuencEepluraqueteresdedminora.FtI eodefatuprima Sinouiiii ma.Eft aut tata foecuditas utaliqus Si fexagena parianaliqu^ quottidietaliquae bis die:aliquas 1 tatu ut efaet^moriatur.Hadrianis laus maxia.Colubae decies alio pariutiquae Jr— daSi undecies.Inasgypto etiabrumali mefas.Fhrudincs Si merufe Si palubiSi turtures bis n ano panut.Caetera: aues fere femd.Turdi in cacuminibus arboru luto nidificates pene co textim i fecellu generat.A coitu Lx.diebus oua maturefeut i utero.Vexat.ie autegallinse Si colubspenaeuulfa alia ue fimiliiiuriadiutius.Omibus ouis medio uiteliipuainefl ueluc Py fanguinea gutta quod eiTe cor auiu exiftimat.primu in omni corpore id gigni opinates Jn ouocertaeguttaea/alit:palpitaccp.Ipfuanimal ex alboliquoreouicorporaHCibuseius I luteoe Omnibus intus caputmaius totocorpore.OculicopreiTicapitemaiores.krefccnte pulocadorinmediuuemtur.Luteu cirufunditur uicefimo die:fimoueat ouu.ia uiuentis intraputame uoxaudjitur.Ab eode temporeplumefcititapofitus.-ut caput fupra dextru pedem habeat:dexteram uero alam fupra caput.Vitelius paulatim deficit Aues omnes ipe des nafeuntur contraq reliqua animalia.Quseda gallinas omnia gemina oua pariut:Si gemi nos interdumexcluduf-utCor.Celfusauctor efkalceru maiore :alioquinegatcomnio ge minosexcludi.plus uicenaqnaincubenda fubiici uetant.parere a brurua incipiunr.’Optia foetura ante uernu ajquinoHiu.poft foiftitiumnata non implpt magnitudinem luftaimta* toe# minus quanto ferius peruenere. De uitiisSiremediisincubantium. Ca. LIIII. Va incubari infra.x.dies edits utiliflimu.Veteraautem recentiorainfoecunda. Su* Vv^u^. o biici impari nuhierodebenr.Quarto die poltq ccepere incubari fi contra lumen ca* cumine ouoru apprehenfo unamanu purus Si uniufmodi perluceat color: ftetilia exiftimatur eflbproq} eis alia fubftituenda.Etiaaqija^x experimentumunae fiuitqt.itac^ v fidentiahoc eft plena fubiici uolunt.Concuti ueroexperimento iie’tarbquoniam non gi> (&***,. try gnantconfufis uitalibus uenis .Incubationi daturinitum port nouamlunam: quia prius ■ inchoata non proueniant.Celerius excluduntur calidisdiebus.Ideo dilate undeuicefimo edueunt foetumbyeme uicefimoquito Si in cubatu tonueritouapereunt:Siaccipitris au dita uoce uitiantur.Remedium contra tonitrum:dauusferreusfub ftramine ouorum po n ficus aut terra ex aratro.Qucdam aute Sicitra incubitum fponte narur^fgnit: utin segyp ti figmentfs eft feriptum .l3e quodam uinipotore reperitur fyiacufis tm diu potareYoli* tumbonec ab eo cooperta in terra foetum ederet oua Quin 81 ab homineperficiuntur. Deauguriisouorum. ^Ca. LV. Iuia Augufta prima fuainuenta Tiberio Csefare exNcroegrauida cum’parere ui I rilem fexu adniodo cuperct.hoc ufa efl: puellariaugurio.Ouum in finu fouendu atque cum deponendum haberet nutriei per finu tradendo ne iterimeretur tepore Nec falfo Augufta augurara proditur imperatoris inde foeta.Sedluetu utoua in calido locoimpofita palcis igne modico fouerenturhomine uerfante pariter noefeae die 8i (tatu ' - " .“. '."'f ;iuo LIBER. quzeefTet.Nanantur Si mortua gallina maria earu uifi fuccedentes inuice-'Si rdiqua fata tae morefacientes:abftinetefcp fca catiuSuper omnia eanatu ouisfubditisatcp exciulisad/ mirano prima no plane agnofcetis foetuMoxincertos cocubicus follidt^couocauoisPo ftremo lamenta circa pifcinse ftangna mergetibus fe pullis natura duce. Quasgaliine optima:. Ca. LV1. Allinaruni generofitas fpedatur crifta ereda; Icerdu Si gemina:penis nigris oreru g bicudo:digytis in paribus: aliquado 8ifuper quartuor digitos tranfuerfo uno Ad rcm diuinam luteo roftro pedibufq? puras no uidentur.Adopertanea facra.nigras: Eft 8ipumilionum gcnusno fterile in ris;quod no i alio genere alituded qbus certa foecun diatsrara Si incubatioouisnoxia. DemorbisearuSiremediis. Ca. LVlf Nimiciflimaaut omniu generi pitutomaximeqp inter meffis Si uindemte tempus, j Medieinainfame:6icubatusinfumo:fiuticgexlauroauth3erbafabina fiaopena .ySxax.t per tranfuerfas iferta nares; Si per omnes dies mota.Cibus alium cu farre aut aqua Ub perfufus inqualuerit nodua.auiscu femine uitis albae codus Si quaedam alia. ' ' ( 'De conceptu Sinumero foetus auium. Ca. LVIII. cy. Olumbeproprio ricu ofculantur ante coitum.pariuc fere binaoua:ita natura mo* > rv derate ut aliiscrebrior fit foetus:aliis numerofior.palubes Si turtures pluriniu ter namec plufq bis fere pariunatcp ita fi prior foetus corruptuseft Et guis tria pepere rintmunqua plus duobus educat.-Tertiu quod irritu eft urinu uocat .palubes incubat foe e • ca cotadu mortifera.Nec minusauditas: nuc fatietate nimiamuefuamet ufquado appre* henfa radice morfu:fepe conates auellere ate colla fuaabrupuc.Cotra urticaremediu ftra* meto ab incubatu fubdita radix earum. Deardeolis:6iquomodoferueturoptimeoua. Ca. LX. Rdeolaru tria genera:leuco:afterias:pellos.Hi i coitu angutur.Marcs quidem cu a uociferatu faguine etia ex oculis perfudut.Nec minus xgre pariu%rauidc,Aqui/ la tricenis diebus Icubac.Si fere maiores alites.Minores uicenis:utniiluus Si 'accipi tenSingulosuereparitnuquaplusternos.is quiegoliosuocaturquaternos.Coruus.aii^ quado Si quinos.lncubat totide diebus.Cornice rcubatem maspafcit.pica nouenos, Mela coriphus fupra uigiti parit femp numero fpari ixq ualia.Necalias 1 pluribus cata foecudi> tasmiaior tame paruis.Hirudini carci primo pulli:8i ferre omnibusquibus numerofior par tus. Irrita oua quae hypenemia diximus:quscy aut mutua feeminsdter felibidinis imagrV tione cocipiutraut puluere.Nec columbae tatuimfed Si gallinas:perdices:pauones:anferes: chenalopeccs.Sut ante fterilia Si minora ac minius iucudi faporis:8i magis humida.Quida Si ucto purat ea generari.Quadecaufa et zephyria appellatur.hfec aute uere tatum.Vria ' £•' fiutkubationederdida^ua;aliicynofura dixere.Ouaacetomacerata iratu emolliuntLUL Vf w**. f **** ut per anuos tranfeat.Seruari eain -—-— 1 *f*tf**My iirum.Sale exinaniri creduncur. \1* J' n> ■ -f Quasuolucrum fola animalpariat:&lade nutriat. Ca. LXI. j Olucrum animal parit uefpcrtilio tantum:cui membrana ceu penx.Eadcm fola uo ^ u lucrum lade nucric.uberaadmouens:gemihos uolitat amplexa infantes jfecumqi " l ; ^ deportat .Eidem coxendix una traditur:&: inc/batuculices gratiffimi. De conceptu uiperar & partu:& qua! terreftriu oua par lac. Ca. LXlf. Vrfus in terreftribus oua pariunc fcrpentes:de quibusnodum didum fit. Coeunt ^ t coniplexu adeo circuuoluneftbhut una exiftimari biceps poiTit.Vipers mas capuc^j ^ feritin os:quod ilia abrodic uoluptatis duIccdine.Terrefttiuni eadem fola inna i‘c parit oua unius colorisfii mollia ut pifces.Tertia die intra uterum catulos exdudit:dein 0 defingulos diebus finguhs parit uigiti fere numero.ltaqj c£teri rraditatis ipatientes pr$ rumpunt latera occifa parence.Getene ferpentes conteda oua interra incubat &. fa turn fe quente excludunt anno.Crocodili uicibus incubant mas & fcemina.Sed rciiquoiu quoqj terreftrium reddetur generatio. Degenerationeterrcftrium. Ca. LXlil. Ipedum folus homo animal gignit.Homini tantum prifni coitus poeniten tia augu u ri um fcilicet uit«e a penirenda origine. Ceteris animabbus ft an per tempora an*= ''7J\ ' niconcubitusHominiCutdidum e ft)o mnibus horis dicrum nodi umqs.Cast eris Gif™" ^ diuerticula Veneris excogitaca omniafoelere natufse.-fbeniinis ueroabortus.Quantum in ^ hac parte multo nocentiores qua ferae fumus. Viros auidiores ueneris hyemeftanu'as eeft zy®* J _ • teHefiodusprodidJt.Coitusauerfuselepha*tis:camdis:tigribus:lyncibus:rhinoceroti;leo« f ni:dafipodi:cumculis:quibusauerfagemrali3,CamelietiJ;Hfolitudinesauc fecreta certa . petuntmeq* interuenire datur fine periiicie.Coicus rota die eft tantum iis ex omnibus:qui %+**4* « busfolida ungula.ln quadrupedum genere mares olfadusantecedit.Aduertuntur & ca - wtdw, nes;phoccE:lupi:inmcdioq}coitu:inuiti.p etiam coherent Supradidorumplerumq? fami^^*^ nxprioresfupetueniunt.-reliquismares.Vrfiautem ut didum eft humanitus ftrati.HeriV nacei ftantes ambo inter fe complexi.Felesinare ftante.fceimna fuhiacente.Vulpcs in late^ reproiedaesmaremq? foeminaamplexa.Taurorum ceruorumqi famine uinrnon tolerant ea de caufaingrediunturinconceptu.Ceruiuiciftimadalias tranfeunt.Si ad priores rede#* unt.Lacertce ut ea quae fine pedibus fuc circbmpkxu uenerenouere.Omnia animalia quo maiorecorpore:eo minus foecunda funt.Singulos gignuntelephanti:cameli:equi. Achan tis duodenosauis minima.UciiTime pariunt quas pi urimos gignunt.Quo niaius eft animal tanto diutius formacur in utero.Diutius geltantus quibus iongiora tunt uitae fpatia.Ne#* quecrefcentium tempeftiua ad generandum stas.Quaa folidashabent ungulas fingulos: qu^bifulcas&geminospariunt.Quorumindigytospedum fiftura diuifaeftteo numero fiorain foctu.Sed fuperioraomnia perfedos edunt partus:haecinchoatos.ln quofunt ge^ nerele^n^.-urfae &t uulpcsdnformia etiam magis quafupradida urfepariutuarumq? eft uidere parientes.poftea lambendo calefaciunt foetus omnia ea :& figuranopariunt pluri f\y mumquaternos.C^cosautegignuntcanes:lupi:panther2:thoes.Cannumplurafuntge-' nera.Laconic^e odauo mefe utnnqjgeneranc.Ferunt.lxx.diebus&plim'mum tribus men fibus,C^cer^canes^femeftrescoitumpatiuntur.lmplenturomnesunocoitu,Qu^ante * iuftum tempus concepere diutius cascos habent catulosmec omues totidem diebus.Exifti&Jr^ _ ^ manturin urina attolerecrus fere femeftresiid eft fignum confumati Uirium roboris: : hocidem ftdentes.partusduodeni quibusnunierofiflimbcastero. quini.-feni aliquan X mine dofinguliiquod prodigiofum putant.Sicut omnes ii!ares:aur on mes faminas gigm. pri«s mos q'uoqp marespariunt:inceteris alternant:fi ineant opportuno8i redo menfe. ineun ^ tur a partu fexto menfe.Odonos laconicsepariunt.propria in eo genere maribus laboris alacritas.Viuuntlaconiciannisdenisifceminaduodenis.Cseterageneraquindeci annos: aliquando ui»inti .Nec tota fuaeetategenerat:fere a duodecio definentes.Feliu Kichneu monum reliqua ut canum.Viuunt annis fenis.Dafipodes omni menfepariunt: & fuperfoe tant ficutlepores .A partu ftati implentur.Concipiunt quanuis ubera ftcante foetu;pariut nocoecos.Elephari ut diximus pariunt fingulos magnitudie uituli trimeftris .Cameli duo : »*v *T3 LIBER. dec! mcnftbus ferut a trimatu:pariun£ uere.Iteruqj poftanum impletur a partu.Equas aut poll terrium die aut poft unu ab emxu utiiicer admitti putanticoguntqj untas.Mulier fep timadiecoci pere faciiiimecreditiir.Equarumiubas tonderiprazcipiucmtafinorumin com tu patiatur huiiiihtatem:comateseni gloria fuperbire. Acoitu loteanimaliumcurrut: ex aduerfo agujlonu auftrorum us prout mare aut foeminam cocepere:Colorem ilico mutat rubriore pilomel quicuq? fitpleniore,Hoc argumeto definunt admittere etiam uolentes. Nec impedit partus q uafdam ab.opere.Fallut-g grauidae: Viciffs olipia pratgnacem equam Hecraadis theiTaii inueninms.Equos Si canes a lues initum matunnum appetereftoemri? ms ante poll: meridiem blandiri diligenriores tradunt.Equas domicas.lx.diebus equire;an lequa gregaics.Sues tamu coitu fpuma ore f&ndere. V ere fubatis audita uoce nifi admit? tatur cibum no capere ufqj in maae.Fctminas tantam efferari.ut homine lacerent: candi ? da niaxime uefteindutum.Rabies eaaceto mitigatur nature afperfo. Auiditas coit 7 puta tur ex cibis Fieri.Sicut uiro cruca;pecori cepa.(ju& ex feris mitigentur non cocipere: ucan feres:apros uero tardea ceruos.nec nifiab rnfatia educatos.Muum eft quadrupedu prx gnantes uenerem arcent: praterequainSifuem.Sed fuperfcetant Sidafipus Silepus tatu. Deuariagenerationeauium.Simuriufoetu. Ca. LXIill, \fec 11 nq 3 animal pariunt in capite gignunt circunaclo fcetu fub enixum alia \ ute q ro porecta.Quadrupedesgeftanturextenfis ad longitudinem crurrbus:Si ad aluu fuam appiicatis.Homo internet conglobatusiter duo genua naribusfitis, Molas. dequibusante diximus gigni putant: ubi muiicrmon ex mare: uerum ex femetipfa tantu concepeiit.ideonec aniniarbquia no fit ex duobus.Altiiceqp habere per fe uitam ilia; quas fiatis arboribufqs contingat.Ex omnibus qua; perfcclo foetus ueJ tacos Si numerofos edut. item plures contra naturam folidipedum aut bifulcorum.Supracuncta eft murium foetus hand finecontationedicenribus:quaqauctore ariftotele oi Aiexandri magni imjiabusge? nerauo eorum lambendoconftare no coitu dicatur.Ex unagemtos.cxx.tradiderut.Apud « ^ J gd&e^i^pcrfiis uero preg nances ueneris patientis Si utero parientis repertas.Et fairs guftatu fieri p t s gnantes opinantur ,ita definit mirum efle: unde uis tanta meifes populetur murium agre? ftium.in quibus illud quoqjadbuclatetquonamodo illamulcitudo repenteoccidat.Na nec examines repenunturmeqpextat qui murem hyeme in agro efoderit.piurimi itacp ad troadem perueniunc,£tiam mde fugauerunt accoias.prouentus eorum iiccitatibustra / dunt.Et iam obitutis uermiculum in capite gigni. Aegyptiis muribus durus pilusfticut he rinaceis.idem bipedes ambulantrceu alpini.Cum diuerfi quocp generis coiere animaliauta demum generant.-fi tempus nafcendi par babent.Quadrupedum oua gignentium lacerta ore p.ircre ut creditur uulgo. Ariftoteles negac.Neq? incubant ezedem oblitse quo Tint i lo co enixe quoniam huic animali nulla memona.Itaqj catuli per fe erumpunt. P De fpina hominis anguem natch Ca. LX VI. Nguem ex medulla hominis fpinae gigni accepimus a multis.pteraqj.n.occulta Si caxaorigine proueniutetinqdrupedutgenere. Defalamadra. Ca. LXVII. Icut falamandra animal laceti figura ftellatum nunq nifi magnisasymbribus proue niens;Si ferenitate deficiens. Huic tantus rigor: ut lgnem taclu exringuacnon aliomodo q glacies.Eiufdem fanec$ lactea ore uomitunquacucg parte corporis humani conta&a toti defluunt pili.ld<^ quod contaftum eft colorem uitiliginem mutat. De iisquatnafcutexndgenirisSiqucenatanihilgignunt. Ca. LXVI1I. V^dam uero gignuntur ex non genitis:8i fine ulla fimili origine ut fupredicta: 8i quKcunque eftas aut uer ftatumq? tempus anni genegrant.Exiis qu^edam nihil gi „ gnunt ut falamandtas.Nec^ eft in iis genus mafeulinum foemineum ue. ficut neqj ianguilis:omnibufc|i qua? nec animal nec ouum ex fefegenerant.Neutrum eft Si oftreis. genus: SC ceteris adherentibus uado uel faxo.Qux autc per fe generant ficuti inframares ac foeminas deferipta funtuta generantquidem ea aliquid coitu:fed.imperfeftum SidifliV mils:8i exquo nihil amplius gignatur.-ut uermiculos mufcE.id magis declarantnaturxeo rum qua;infecta dieuntur.Ardu^ explanationi omnia:8ipriuatim dicato opere narranda. Qua propter ut igemum pdidoruita Si reliqua fubtexetdifertatio. . Defenfibusanimalium. Ca. : LXfX. X fenfibus ante cscceia homini tadusideindeguftus.Reliquis fuperatur a multis r ' o*« ■sS r?s iiiii afem.^tjng f uwjouiliqm 1 r '- : fiofestE chtunumfeui V Hoiiubusgw .-^Jkicrut.ApaJ i iguftatu fieri ji ui DiutwinigM sr.ic aadai.Na piuorauaj ad uuonbustra/ sftytefkntto jm iramtaa ,..'4.iuro heuta . jc^oCmtilo r i» .f iTJUXCulO^ ?X U» .« O. . »t* . c> ixvSj Aquik clariuscernunr.Vultures fagacius odorantur.Liquidiusauduk tafpa :cbrutx ter tf£ ar:tam denfo ateg furdo nature elemento.prasterea uoce omnium in fublime tendete ft ■ r mohcmexaudiunt:6i fideiis locareinte]iigereetiaiiidicuntur:6dprofugere.Auditusau hominum pritno negatus elEhuic Si fermonis ufus ablatus.Nec funt naturaliter furdi • pi sS&ij non idem fine Si muti.in inarinis oftreis auditum dTe non eft uerifimilesfed ad ienum mer >S+* • »*•* gerefe folent.ideo Si filentium in man' pifeantibus, Auditum &olfatumeftepifdbus. Ca. LXX' Ifces.quidem auditus nec membra habent nec foiamina:audire tamen cos paiam e utfijtencum plaufu congregari feros ad cibum confuetudine in quibufdam uiua riis fpcdetur.Et in pifeinis Csefaris genera pifeium ad nomen uenire.quofdam fin gulos.ltaqp produntur etiam clariftime audire mugil:lupus:falpa:chromis:&ideo in uadox^-V Af\ uiuere.OIfadumiis eflemanifeftum patet.Quippe non omnes cadem efca capiutur:&pri ufq appetant odorantur.Quofdam Si fpeluncis Jatentes falfamento illitis fauubus fcopiu* lipifeator expellit:uelut i’ui cadaueris agnitionem fugientes.Conueniuntqj ex alto etiam ad quofdam odoresmt faspiam uftam.-Si polypuimquse ob id coguntur in naftas. Sentinas quiaem nauiumodorem fugiunt procuhmaxime tamepilcium fanguinem.No poteftpe trisauellipolypus.Jdem cunicula admota ab odore protinusrefill t.purpuras quocp fa ti>* discapiuntur.Nam derdiquoanimaliumgenere quis dubitetrCoinus ceruini odore feiv pentes funganrur.fed maxime ftyracis:origani:aut chains auc fulphuris formica: necatur. Culices acida perunoad d ulcia non aduoJanc. Tadumcommunemcffe omnibus. Ca. LXX1. Adus fenfus omnibus eft:etiam quibus nullus alius.Nam Si oftreis & terrcftnbtis uermibus.Quo exiftimauen omnibus fenfum guftus efte.Cur euim aliosalia fapo res apperuntdn quo ucl prxeipua nature archite&tiq? uis. Alia dentibus prxdatun alia unguibusralia roftri aduncitate capiunt. Alia laritudine ruunt. Alia acumine excauanc Aliafugunt,Alia lambunt.forbent:mandunt.uorant:Nec minor uarictasin pedum mini* fterio-ut rapiant diftrahant:teneant:premant:pendeant:tdlurem fcabere non eftent. Quasuenenisuiuant&quiEterra. Ca. LXXW. Enenis caprese 6 l cotumices(ut diximus)pinguefcunt placidiflima animalia;ad fer* u pentes ouis.Spcdanda quidem draconum arte.Aut enim folida hauriunnfi ia fau cescapiunt:quasdeinde in femetconuolutifranguntihtus:acqpita putamina excu tiunt:aut f i tenerior eft Si cat uli adhuc setas orbe apprehenfa fpira:ita fenfim uehemeterqj prxftringuntmtamputata parte ceuferro:relinquam quaeamplexutcneturforbeant.Simi li mo auib 7 deuoratis folidis ptetioe pluria Si camera olfa reuomutf corpioes terra uiuunt. Serpetes cu occafioeft uinu pcipueappetut:cu alioquinexiguoindigeant potu.Eaedc mi»^ - - r - - ~ nimo 8C pene nullo cibo cum adferuanturindufz:ficuti aranei quocp alioquin fudu uiue^ ' resJdeonulIum interit fame aut fitiuenenatum.Nam neq? caloris uim habentmeep fa'guiV nis nec^ fudoris.-qu^ auiditatem naturalem fale augent.In quogenere omnia magis cxitia Iia;fi fuum genus edere anteqnoceant.Condit in thefaurosmaxillarum cibum fpongionu & fatyrorum genus.Mox inde fenfim ad mandendum manibus exprimit.Et quod formi <• cisin annum folene eft his in dies uel horas. De cibo Si potu quorundam. Ca, LXXIIJ. Numanimal digytos habentium hasrbaalitur lepus:fed Si fruge.Solidipedes & bi u fulcifuefomnicibatu & radicibus.Solidipedumuolutatiopropria.Serratorudc/ . , . /■', f tium carniuora funt omnia.Vrfi Si fruge fronde uindemia pomis uiu unt Si apibuf ? cancris etiam 6i fotmicis.Lupi ut diximus Si terra in fame.pecus potu pinguefdtiideo fal illis apti(Timus:item ueterina:qq Si fruge Si hsrba fed ut bibere:fecedunt.Ruminant prse/ ter iam dida filueftrium cerui cum a nobis aluntur.Omnia autem iacentia potiusqua tiar&hyeme magis qua seftate feptenis feremenfibus.pontici quoqj mures ftmili modo re mandunt.Inpotu quibus ferrati dentesdambunt.Et mures hi uulgares;quauis ex alio ge> nerefint.Quibus continui dentes forbentmt cqui boues.Neutrum urfufedaquam quoq? niorfu uorant.ln afnea maforpars ferarum sftatenon bibunt inopia hymbrium.Quan ob caufam capti mures libyci (i biberint moriuntur.Orygem perpetuo fitientem africagcne^ rat ex natura loci potftcaren tern cum mirabih modo ad remedia fifttienuum.Namq? getu k i i i su. " A LIBER. li latrones eo durant auxilio repertis ! corpore eorum faluberrimi liquoris bauflu uefjcia, Infidunc in eadem africa pardi condenfa arbore:occukaciq? eius rairn's in prastereuntia de fiiiuntracq? euoluaum.fedegrafTantur.Felesquidem quo ftletio qualenibus ueftigiis ob repunt ambus q occulto fpeculatu in mufculos exiliuntrEx crementa fua effoffa obruun? terraancelligentes odorcm ilium indiceni fui effe. Quas inter fe defTideant:6£ quas inter fe conucniant. Ca. LXXIIII, Rgo & alios fenfus quofdam 5 eirequa fupradidos haud difficuker apparet.Suc eni e qmedam his bdla amicitiecp. Vnde di affedus piaster ilia quasde quibufcp eoru fuis diximus locis.DifTidentjikiresjSc aqmk.Comus 6C cloreas nodu inuicem oua ex«* quirentes.Similimodocoruu§& ntiluusilloprascipientehuiccibos. CornicesJKnadug. Aqurk&trocbilus(ficredinius)quoniamrexappellaturauium.Noduas di caetere mine// xesaues.Rurfus cum tcrreilribusmufleUa di co mix. Turtqr di pyralrs. Icbnenumones di uefpas.phaiangjui di atajQSi. Aquaticas anatesjBi gauk.Harpse.& triorchesaccipiter.Soricef di ardeokinuice fcetibus infidiantes.Egithus auis minima cumafino.Spinetis eni fe fcabg di cauia atterentes nidos eius diffipat:.quod ilia adeo;pauet:ut uoce omnino rudentis au * dita oua eiiciat.-pulli ipfi metu cadant.igitur aduolans ulcera eius roftro excauac.Vulpes & mdui. Angues di muftelkj&fues.Efalon uocatur parua auis ouacorui frangens: cuius pulli in ft flaneur a nulpibusdnuicem hsec caculos eius lpfamqp uelit.Quod ubi uidcrkcor ubcontra auxiliantunuelutaduerfus comunem hoftem.Et aebantisin fpinis uiuitddcirco afinos 8i ipfa adit Acres fpinas deuorantes.Egithum uero in tantum: ut languinem’eorum credant non coire mukifqp ob id ueneficiis infament.Diflidenc thoes di leones; di minima asque ac maxima.Formicofamarborem forices cauent.Librat areneus fe filio in caput fer * pends porrede fub umbra arbons fuse.tantaq? uimorfu cerebrum apprehendit.-utflridenf jJ fubinderac uertigine rotata ne filum quidem defuper pendentis rumpereadeo non fuge* -y re queatmec finis antemortem eft.Rurfus amici pauonss di coiumbas.-Turtures &i pfitaci Meruk di turdi;Cornix 6 i ardcok.Contra uulpium genus corbus inimicitii Harps & mi luus contra ttiorchin.Quin di affedus indicia funt etiam in ferpentibusimmitiflimoani/ malium genere.Dida funt quasarcadia narrat de domino a dracone feruato;& agnito uo cehominis.Deafpide miraculum aphilarcho traditur.ls enim audoreft.Cumadmenfam cuiufdam ueniensin asgypto aleretur affidue enixam catulos-.quorum ab uuo filiumhof* pitis intercmptum.lllam reuerfam ad confuetudinemcibi inteilexifTe culpatmSi necem in' cullifTe catullomec poflca in tedum id reuerfam* Defomnoanimalium. Ca. LXXV. .yn , /' w Omni qusftio non obfcuramconiedatioembabet.Interreftribus omnia qus cor habent dormire manifeflum efl.Aquatilium quoeg exiguum quidam qui de caste* ■/ ris dubitant :dormire tamen exillimant :non occullornmargumento;quiano ba bentgenasuierumipfaquieteceinuntur piacida ceu foporatamccp ana qua caudis mouen tia.-Sd ad tumulum aliquem expauentia.De thynnis confidenrius affiimatur.luxta ripas.n* aut petras dormiunt.plani ante pifeium in uado; ut manu faspe tollantur.Nam di delphini balneseqj ftertcresetiam audiuntur.lnfeda quocp dormire filentio apparet ;quia nec lumi* tTi W quidem admoris excitentur.Homo getiitus premitur fomnoper aliquot menfes. y ^fDeinde iongiorindies mgilia.S otnniat ft atint infans.Nam 8i pauore expergifeitur -di fu* Of.. r - r-* v f . JL (A ** cibum compant ex eo quod aliatum eft.Neqi enim feparatini uefeunturme in^qualj tas opens aut cibi fiat St temporis.Stmuixt'rurfus ea orfa concanieratione alui-’texruq? uel ufqiadfumatecladeducuntdimitibusbimscircafingulosadusiutaliisintrent.aliis exeat Faui fuperiorc parte affixfSt pauluhim etia latenbusTimul haerenoK pendent una. Alueu don continguntmuncobliquimunc rotundi qualiterpofeitalueus:aliquando 6t duorum geueurm ;cu duo examinaedeordibus populis dififimilesbabuereritus.RuetescSxa fultiu ; r ■ ":vCi 5 sasfe % >■- — * * * Vll t^doJntoco ° : **mpflb -*? ‘ ^OOffglui, '« n«uqorac( utk -;c jpOduopoi ulcjnlcnusk ; ftnttminigri <«/utur2'mef< Ca. VUL \ necpode.Hcr c :i:um»me\\a r.'.uai t««W 71 ,it/\tdut*Opt , ; jcuil v.Ucnoo ;:, 'V . 25 ',L^, XI S3tf pilaru lftarTceriusa folofornfcatis.-utfitauditusad farciedu.primiferetres uerfusinanes, ftruuntuhne promptum fitquod iuitetfurantem.Nouifliim maxiroe ipJetui mellc.-idt eqi auerfo alueo faui eximunrur.Geriile fecundos flatus captat.Sl cooriatur procelia: appre / hefiftspedufculolapiliisfeiibranc.Quidaminhumeroseum imponi tradunt. luxea uero * »» terrain uolantur in aduerfo flatu uepribus hebetato. Mira obferuatio open's. Ccfiantium '*& • inertiani notanfccaftigannmox fic puniunc morte.Mira munditia.Amohuntur 01ae medio ^ *% null&qj inter operafpuratueiaccnt.Quin & excreroentaoperantiu incusnclongius rece ^rt*> "'-y? ) dant uriucongefta in locu turbidis diebus Sc operis ocio egerunt. Cuaducfperafcit inab* ueo ftrepunt minus ac minus:doncc una circuuolet eode quo exeitauitboinbo:ccu qutey tl r M * v tern capere iperas.Et hoc caftroru more.Tunc repence oesconticefcunt.Domos principle^ x JrL beisexaedificanodeinde regibus. Defucis. Ca. XI. jX X I fperantur largior prouetus:adiiciuncurcuctiberina Sc fucis. Hxc celaruminime: ms s fed ipfi maiores apibus.Sunt aute fuci fineaculeo uelut inperfedas apes: nouiffi/ •„> tJyjJXh - mec$ a feiTis Si iaro cmeritis inchoats&fetotinus foetus Si quafi feruitia ueraru apu. +-*-■?fyzf, w j y -~ Quaobrero ipecac iis:primofq? in opera expelluntrtardates finse dementia puniut.Necg in .' operetancu:fedinfoetuadiuuanteasmulcuadcalore confereteturba.Certe quo maior - ly ^ eorufueritmultitudo.eomaiorfietexaminuprouetus cummella cepeiintmacurefcere: abigut eos. Multaz fingulos aggreiTe trucidanc.Ncc id genus lufi uere cofpidtur.f ucus \V+ ademptis aiis in alubs reiedusipfeceteris adtmit.Regias iperatoribus futuns in una par ok tealueiextruutamplas:magnificasfeparatas:cuberculoeroinentes.Quodfiexpnroatur nogignunturfoboles.Sexangulzeoescellxm finguIorueaspeduopere.Nihil horuni fta** £utotepore:fedrapiutdiebusferenismunia.Etmelleunoaitero uead fumumdie ceiJas replent. Quamaturamellis. Ca. XII. Enit hoc ex aere.-d: roaxirne fyderu exortu.-pra’cipueq? in ipfo fprio explendere fin u nec oino pnus uergiliaru exortu fub iucanis teporibus.Icaq? cu prima aurora folia arboru melle rofeida inueniuntur.At fi qui matucino fub diuo fuere:uncias liquo re ueftes.-capilunqi concrctum fentiunt.Siue ille eft csdi fudor.-fiue qua'dam fyderuro fa^ Iiua.*fiue purgatis feaeris fuccus:fue aque eft Si purusac liqdus Si Cux nacur^:qualis de^ fiuit primo.N’"ic uero Si rata cades alcitudineroultuq? du uenit focdefces:& obuio terr^ ha litujinfedus.l; /xterea a frode ac pabulispotroSC in uterculos cogeftus apu. Oreenim uos munt. Ad haec fucco fioru corruptus6i alueis:maceratus:toticcp mutatus,Magna tamece leftis naturae uolupcate afiert. Que optima mella. Ca. XIII. Bi optimus femper:ubi optimoru doliolis floru coditur. Attics regionis hie & ficu i lx hymeto Si hybla ab locisroiox callinne infula. Eft aute initio me! ut aqua diiutu: Si priroisdiebusferuet utmuftarfe purgat.Viccfimo diecraftefcit. Mox obduri 'v/t tur tenui roebrana:qua feruoris ipfius fpuroa cocrefcit.Soibet optirou Si minirne fronde i^ feftiiequaercustiltearudinufoliis. Quae genera mdlis in fuigulis. Ca. XHIf. Vroroa quidero bonitacis natio conftat(ut fupradixirous)piuribusroodis Aliubi eni s fauicaera fpedabiles gignuturuit in pelignis:ficilia.Aliubintellis copiamt in cretar eppro africa. Aliubi magnitudineuit in fepcecrionalibusuiifo iaro in germam'a odo pedum longitudinis fauo:in caua parte nigro.ln quocun ■ tamen traduterna iunc mellis genera. Vernuro exfloribus coftrudo fauo:quod ideo uocatur anthinu. Hoc quidaattin^ gi uetant; ut largo alimento ualida exeat foboles. Alii ex nullo minus apibus relinquunt: quoniam magnafequatur ubertasmagnoru fyderun exortu. Praeterea folftitiocu thyrois _ 6 i una florere indpiunt praecipua cellarum materia.Eft auteroin exmiendis fauis ncceffan'a & ,-Ji ^. difpenfatio:quoniam jnopiacibidefperantimoriuntur ;;; auteffugiunt.Contracopiaigna ^ $ sfcXX . uiam affert. Maciero melle no rbithace pafcunt.Qui autero funt diligentiores ex bac uinde 1111a duodecim partem apibus relinquunt.Diefc? ftatutus inchoandi utquadaro legenatui^^ v , j ; re;fi feireaut obferuarehomines uelinntricefirous ab edudo examine: fereq? maio roenfe includitur h^c iiindemia. Alteruro genus eft mellis aeftiui: quod ideo uocatur horeum a tempeftiuitatepr^apua ipfo fyrio explendefcentes poft folftitium diebus.xxx.fcre.Imme ft circa hoc fubtilicas nature mortalibuspatefada eftmififraushominum cunda pernice corrumperet.Namq? ab exortu fyderis cuiufcuncp fed nobiliummaxime autceleftis arcus finon fequanrur hymbres:fedros cepefcatfoils radiis.Medicamenta non mellagignutur / X X/ H- LIBER. Quod fiferuetur hoc fyiioexorient* cafuqr congruatin eundem diennut fazpe.VenerisautiouisMercuriiue exortus non alia fnauitatisrufufcp mortalium malisa morte uocandis 9 diuini nedaris fiat. * Quomodo probentur mella: Ca. XV. Elplenilumo uberiuscapitur:ferena die pinguius.ln omni mclle quod per fefluxii m ucmutumoieuqjiappcllaturq? tacitum:maximeiaudabileeft.Aeftiuumomneru*< tulum.-uc dicbus confeftum ficcioribus.AptiiTimu in aeftimatione e thymo coloris aurebfaporiagranflimbeum fit palam doiiolis pinguazunarino erore fpiiTum. Quod cori/ crefcitautehocminimeiaudat.Thymofum noncoiR&tadupraztenui&fiiia uncut. Quod E rimum grauitatis argumentum eft:abrumpi ftatim Si refilire guttasmilitatis indicia ha/ etur.Sequens probatio ut fit.adoracum Si ex dulce reglutinoi'um perlucidu. Aeftiua mdl latione decimam parcem thafio.Dionyfio apibus relinqui placet: fi pleni fuerint aluei. Si minus pro rata portioneiaut fiinanes-.ommuo noa attingi.Hunc uendemiazattici fignum debere initium caprifirialem diem uulcano factum. Detertiogeneremcilis:Siquomodoapcsprobentur. Ca. XV£ Ertium genus mellis minime probatufdueftre •- quod ericeum uocant. Couebitut t poftprimosautumni hymbrescum erica fola floret in filuis.Obid barenofo fimile. Gignicur id maxime arduri exortu a pridie idus feptembris.Quidam azfuua mella tionem ad arduri exortum proferuRquoniamad equinodium autuni ab eo fuperfuntdi* es.xiiii.Siabeqinodioad uergtliaru occafum diebus.xlviii: piurimifydenceimathenienfes tetradicemappeliant.-euboea fifaruimputantq? apibus eifegratiflimam foitaffis quia tunc nulia alia fit copia.H^c ergo mellatio fine uindemiaz Si uergillarumoccafuidibus nouem* bris fere induditur.Relinqui exea duas partes apibus ratioperfuaden&femper eas partes fauorum quae babeant rithacem. Abruma ad arturi exortum diebusdx. fono al untur f ine ullo cibo. adarduri exortum abazquinodiouerno tepidiore tradu iam uigilant.Sed ec‘ani tunc alueo fe cocinent: feruatofqj in id tempus cibos repet unt.in italia ucro hoc ide a uer*< giliarum exortu faciunt:3i in eum dormiunt. Alueos quidam in eximedo melie expcnduR ita dirimentes quantum relinquant.Aequitas etiam in eis obftringitur: feruntqj focierate Lli fraudataalueosmori.lnpriniis preccipitur ut lautipuriqueeximacmella.Furem Simalic* . > £um menfes odere.Cum eximuntur mella apes abigi fumo utiliflltnum: ne lrafcancur; aut > vt- i/k+fa ipfse auidaz uorct.Fumo crebriore etiam ignauia earum excitatur ad opera.Nam ubfincu* bauere fauosliuidos faciunt.Rurfus nimio fumo inficiuntur.quat um iniuriamcelerrime fentiunt mella:uel minimo cotadu ioris acefcetia.Et obid inter genera fer uatur quod 3 car non uocant. Album mel non fit quodbitymu eft: fed oculis Si uiceribus aptiffimu Foetus quo nam modo progenerarent; magna inter eruditos 8 i fubtilis quazftio fuit. Apuni enim , . i ./coitus uifus eft nunquam.pluresextimauere oportere cofici floabus compofl tis apee atq& ? 7 utiIiter,Aliquicoituunius:quirexinquoqpappelIaturexamine.HunceiTefoium marem A-v?' prazeipua magnitudineme fatifcat.ldeofoetuhifine eo non edi: apefq? reliquas tanq mare* foeminas comitarimo tanq ducem.Quam probabilemalias fententiam fuccruin euetus co* arguiRQuaeemm ratio ut idem coitus alios perfedos imperfedosgeneret aliosrproprior uero prior exiftimatio fiereum rurfus aliadifficulras occurreret.Quippenafcutur aliqul^ do in extremis fauis apes gradiores qu£ exteras fuganc. Oeftrus uocatur hoc maluimquo jW nam modo nafcens;fi ipfe fe fingunt.Quod certum eft gallinaru modo incubant.ld quod exclufum eft piimumuermiculus uideturcandidus:iacens tranfuerfus: adhserenfqr ita=ut pafeere uideatur. Rex ftatim mellei coloris ut eledo floreex omni copia fadus neep uermi culus;fed ftatim penniger. Caztera turba cum formacapere coepit nymphas uocantur ut fu ci:firenes;atq 3 cepbenes.Si quis alteriutris capita demaRpriufq penas habeant.progratilTi/ nto funt pabulomatribus. Tempore procedenre inftillanc cibosmtq? incubat turn maxime JiulrmuranteScalorisutputantfaciendigratianeceflariiexdudendispullis: donee ruptis membranisquKfinguloscingunt:; ouorum'niodo uniuerfum agmen emergar. Spedatum hocromsconfulariscuiufdamfiaburbanoalueiscornu late.tn^ tranilucido fadis.Foetus intra.xlv. diem peragitur. Fitin fauisquibufdam qui uccaturclerusamara: duricia caeiaz: cum foetum inde non eduxere morbo aut ignauia.aut in fcrcuditate naturali. Hie eft abor tusapum. Protin us autem edudi operantur quadam dilc/plina cum matrib us. Regemcp r '• • : lijf - k \\] 0 1 lupcrtuntiif >' ; e ddajais - fjJiiijuatuu - % i u Kitbus no jenv pftosjana > or>o jiunturfiK utyiiatxird^a !•■ * ro hoc idcanttf : > VilkcxpcoUt .itUifl Ionian , . uicn) 6i mu lib : i.cantur: aui .inUDuncii ii'onv cc\ctri0 ,.;; jxui quodaca . ; tVi.iifaM ,, i-jis.Ajwi® *... joiosipteaf . t. fflcibiu*®® 1 ® r '£*!*£ * - . 2 #? ; ■:> ■ ,/ «; ‘ ■'use* *? jsgS hi iuuenc sequalis turba comitatur.Reges plures incohancur lice defunt.poftea exiis fobo' iescnmadultaefle coepic concordi fuffragio territimosnecant:nediftrahancagmina.Duo ^ autem genera eorunmuelior niger uanuic^.Omnibus forma femper egregia; & dupioqua ■&■+ ceteris maior.pene breuiores:crura redaungrefluScelfior.In fronte macula quodam dia* demate candicans:Multum etiam nitore a uulgo differ unt. Quaereguuinisratio. Ca. XVII. 'vJt - uf- iX- Vaerat nuc aliquis unus neHercules fuerit:&quod liberi patris fepulchrum & rtv q : liqua uecuftatisficu obrutarEccein reparuauillifq? noftrisannexacuPaflidua to pia eft non conftac inter audores.Rex nullum neXolus habeac aculeum niaieftate tantum armaturamdederit cum quidc natura: fed ufum efle tantum ncgauerir.iJlud con / <** ftatimperatoremaculeononuti.Miraplebeucircaeumobedientia:cuiuprocedituna eft./ Totum examen circa eum conglobatur:cingit;protegit:cerni non patitur. Reliquo tepa te cum populusin labore eft.ipfe opera incus circuit fimilis ex ortantbfolus imunis. Cir^ f* ca eum iatelJices quidam lidorefq* aiTidua cuftodientes audericate:procedit foras no nift migracuro examine.Id multo inteiligitur ante aliquot diebus murmure intus ftrepete ap/ ( H, t~£ nJP humeaifubleuant,Validius fatigacumex toco pottanc.Si qua laflata defidt:aut forte erjraumodore profequicur-Vbicunq? ille confedic ibi cundarum caftra funt. T unc often*" 1 x**~_A+ ca faciunt priuata ac publica tua dependent^in domibus cemplis ue fepe expiata magnist£ euentibus.SedereinoreinfantisPiatonis.-tuncetiamfuauitatemillam prsedulcis eloqui p* *z£ portendentes.Sedere in cadris ducis Drufi imperatoriscum profperrime pugnatum apud .Ps arbaionem eft:haud quaf perpetua arufpicum coniedurarqui dirum id olientu cxiftimat/ V Semperduceprehenfo totum teneturagmen.Amiftodilabitur:migrantq^ ad alios. EiTe uttq s fine regenon poflfunt.lnuitasauteminterimunt eos cum pluresfuere:potius q nafee rium domos dirimunt.Si prouentus defperatuntuncSC fucosabigut. Quanq de iis uideo dubitari:propriumqsiisgenuseftealiquosexiftimare.Sicutfuribusgrandi(ri!Viis inter il las:fed nigrisdatac? aluo.Itaappellatis quia furtim deuoret mella.Certu eft ab apibus fu* cos interfici.Vti^ regem non habct.Sed quomodo fine aculeo nafeatur in qu^ftione eft. Humido uere melior foetusdicco mel copiofius.Quod fi defecent alicuius aluei cibnsdm petum improximas faciut rapinae propofito.At ille contra dirigun t aciem:& fi cuftos ad^ fit alterutrapars quern fuis fauere fentit non appetic eum.Et aiiis quoq5 faepe dismeat cau^ fiseafcjiacies contrarias duo imperatoresinftruunt.Maxima rixa 6din conuehendis florid bus exorta 8i fuos quibuf.p euocantibus. Quae dimicatio iniedu pi uribus aut fumo tota difcutitur.Reconcilianturueroladeuelaquamulfa. Degenereapu.&quxinimica apibus. Ca. XVIII. pesfunt&ruftica2filueeftrefq3:horidazafpedu: multo iracondiores: fedopere ac a labore prseftantes.Vrbanarum duo gcnera.Optim^ breuesmatiaeq;: & in rotundiV tatem compadiles.Deteriores longsei&quibus fimilitudo uefparuimetiamnun de terim2E ex iispilofte.In ponto funt quasdamalbje.-quae bisin menfemella faciunt.Circa ter»" modontem autem fiuuium duo genera. Aliarum que in arboiibus mellificant.Aliaru qu^ fub terra:tnplicicaerarum ordinx uberrinii prouentus. Aculeum apibusnatura dedit uen.* triconferturm ad unum iftum hoc infixo. Quidam eas fratim emoui putant. Aliqui non ; nifi in tantum adado;ut inteftinum fepe affequatur.Sed fucos poftea eflemec mella face<" ■- * ? 5 reuelutcaftratis uiribus.paricerc^ oi nocere&prode(Tede indefinere.Eft inexeplis cquos " ab iis occifos.Odeie foedos odores;procul fugiunnfed &C mfedus. Itaqi unguenta redcle f tesinfeftant.lpfeplurimorumanimalium iniudisobnoxi£. Impugnanteas nature eiufde degeneres uefpse at crabrones:8i eculicumgenerequi uocantur muliones. Populantut hirundines & quasdamaiie auesunfidiantur aquatibus tant2:qusmaxima earimt eft ope-* ratio: turn cum fobolem faciunt.Nec ex tantum qua! ftagna riuofcp obfident: ueru 8i rube ce ueniunr nlrro:arrepentefqp fioribus opertasfuffiant ab hocfpatio prouolant: cofeftinq^ abripianfiiec Centire idus apu ranaerradunturdnimicse 8i ouestdifficile fe e lanis earu exe. plicantibus.C ancroru etia odore fi quis iuxta coquat exanimatur. Quin 6 C morbos fuapte natura fentiunt.Index eorumtriftitia torpens.Ec cum ante fores in teporem folis promo/ a ,4-*” •' •? ■***£. $&us alftcdbostntniftrant.Cumdefundas progerere.Funerantium(jmorecomitantur ext* *» <** '^^“'buias.Rege haepefte confumptonioeret picbes ignauo doIore.Non dbos conuehunt.No • 4 u ro t ^r ***<~js, procedunr.Triltnantum mumiureglomcianuircuca corpus eius. Subtrabituritaqj de; 2 •■ *“**' duda multitudine:alias fpedantes examine iudum non minuunt.Tunc quo® nifubnrn,-. atuiifamemoiiuntur.Hylaritate igicur &nitore fanitasaeftimatur. T unc auoqj ni fubuenij M2L ' -I. ,v/ JX4 7 /U*/r» 'Dcmorbisapum. Ca. XIX. gZ Vnt 6i operis morbicum fauos non explenrdcron uocanc.ldem blapfigonia fi fee f ,\ ; tu non peragant.Inimica & echo eft rciultanti fono:quipauidas alterno pulfat ictu Inimica&nebula.Araneiquocp ucl maxime hoftiles cum prseualuereutintexant: cnecant alucos.papilio etiam ignauus 8i inhonoratus luminibus accenfis aduolans pefti / fermec uno modo.Nam & ipfe cei as depafcitur:& reiinquit ex crementa^quibus teredines gignantur.Filis etiam uraneus quacunq? incdTerit alarum maxime lanugines obtexit. Na feuntur 8£ in ipfo ligno teredines qu* ceras praeripu* appetunt Infeftat 8i auiditas paflus nimiafiorum facietaceiuerno maxime tempore aluo cita: Oleo quidem non apes cant: um fed omnia infeda exanimantur:pr*cipue ucapite undo in foleponantur.aliquando & ip/ fecontrah unc mortis fibi caufas coiifenfere eximimelJaauide uorates. Castero prepare*- &qu3ealioquinprodigasatq$ edaces no fecus acpigras&ignauasperturbent. Noccnt fit fua mel!aipfis:iUita:qpabaduerf3partemoriuntur:tothoftibus:totcafibus:"a por# tione eorumcommemorata.-ram n umficum 3nimal expofitum eft,Remedia diccmus fuis locis.N unc enim fermo nacura eft: . ' Decontinendisapibus--& quomodo reparentur. Ca. XX. * *. # ° Audet plaulu acq* tmnituaerisseoquc conuocant.tii. Quo nianifeftum eft auditus g quoq* in efie fenfum.Effedo opere edudo foetu fund* munere omni exerci ration nem tanien folencm haebent.Spatjanturqfc maperto &i in alru danegyris uoiatu edi tis turn demu ad ribu redeuL Vita eis longiffima: uc profpere im'mica.-ac fortuita cedantde annisuniuerfa.AIueosnun|uitr£peceannosduraflfe proditur.Sunt xui mortuas fi intratedumhyeme ferueutur;rie;ndefole uernotoreanturacficulneocinere totodie foueantur:putentreuiuifcere.In totum uero amiflasrepari uentribus bubulis recentibus if** 1 *- *** ** cumfimoobruptis.Virgiiiusiuu?ncoiu!iicorporeexaminatoficutequorumuefpas atqj crabtones:ficut afinorum fcarabeos mutante natura ex aliis quasdam in alia.Sed horu om/ niumcoitus cernunrur;©: tamcn infeetu eadempropenatura qu* apibus. De uefpis & crabronibus, Ca. XXI. Efp* in fublimi e luto nidos faeiunt 6C in iis cseras.Crabrones cauernisac fubterra. u Et boru oi um fex angul* ceil*: & ester a autccortice. Araneis foetus 6i ipfe ! in*qua Iis ut.barbarus:alius euolat:aliusinfantia eft:alius.in uermiculo.Etautuno noinue nio olaea.pienilunio maxime crefcut.Vefp*quasichneumones uocantur(funt autem mi nores q ali*)unu genus ex araneis pei imut phalangiuappellatum: & in nidos fuos ferunt, deinde illinunt.Et ex iis incubando fuu gen us procreat. Pr*terea omnes carne uefeuntur corra qapesrqu* nullu corpus attingunt. Sed uefp* mufeasgrandiores uenatub & ampu< tatoiis capite reliquu corpus aufer unc. Crabronufilueftresin arbor um cauernis degunr. Hyemeut ceterainfedaconduntur-Vita bimatuno tranfitJduseoruauttemcrefine fe^ bri bo eft Audores funt ternouenis pundis interfici homine.AIiorum qui mitiores uide tur duogenera.Opificesminorescorpore:quimoriuntur byemc.Marres qu* bienio due rant ii 6i clementes.Nidos uere faeiunt fere quadrifores in quibus opifices generentur.Iis educatis alios deinde nidos maiorcs finguntu'n quibus matres futurasproducant.Iam tuc opifices fungutur.Etbis funt fuifuci.Quidam opinantnr omnibus his ad bymem decide/ reaculcos.Neccrabronum autemnec uefparum gcneriregesautexamina.Sed fubinde re nouatur muhitudofobole. Debombicibus.-Sibombyli:&necyda!o:&quis pri/ mus bombycinam ueftem nouerit. Ca. XXII. Vartum inter h*c genus eft bombicum in alTiriaproueniensmagis quam fupradi q da.Nidos iucoftngunc falis fpecie aplicatos lapidi=tanta duritiamc fpiculisperfo* raiiuixpoffint.Iniis&c*ras iargiusquam apesfaciunt.-deinde maiorem uermi' culuni. Et alia horum origo. Fa grandiore uermiculo gemina protendens fui generis cornua. Hi eruc* funt, Fit deinde quoduocatur bombylissexeane cydalus.Ex hoc in -.x t\\ ■- i '■''" vS. Sr-S ■■*! ssfta & i ^ jrtfrftim cfl ludig »*oro^ra acra® Mw^pjiuclat® j actom/iuciikt rar.Sunraiiinont minrodnrrc rotor m ojduIu rccenril itqcctumucfpas an ■ r, raitdtouon .*"■ a yirUDtiUcfaW • "ft rawMi* mmm fu» lu 2 $. •r. ?**•{ ■ fT* < XL fexmefibus bobices.T e!as araneoru modo texutad uefteluxuqp fcem/naru qus bobfcina appeJlacur.prima eas retorqueri.rurfufqj texere inuenit in eo mulier pamphiie plan's filia noil fraudenda gloria excogitate rationis:uc denudec foenuna ueftis bombicina. De bombice coa. Ca. XXIII. T in co infula nafci tradutur cuprefli.-terebinthbfraxini.Quercus florem hymbri* e busdecuflum:terrashalitu animante.Fieriauteprimo papuoncs paxuos nudofq^. Mox fricorum Ipatietia uillisinhorrefcere:6iaduerfusbyemetunicasfibi inftaura le denfas pedum afpcritace radcte filioru lanuginc in uellera.Hanc ab his quocp cogi fubi giq? unguiucarminatione.Mox trahi inter ramos tenuari ceu pedinepoftea apprehefam corponinuolui nido uolubili.Tucabhominetolli:fidilibuf 1/ / penifeg reptantes.Itaqjuernis aquisintereunt ouakicco uere maior prouetus.AJii duplicemearum faetunmgemmunq} exitum tradunt.Vergiliarum exortu parere: deinde . ,,.? . Q ad cenis ortu obice:& alias renafci.Quida arduri occafu renafci.Mori matres cum peperk certumeft uermiculoftatimcircafaucesinnafcentequieasftrangulat.Eodemtepore ma ^ res obeunt.Tam friuola ranone morientes ferpencem(cuin libuit) necant fingute faucib?<£~ ♦***' eiusapprehenfrsmordicus.Nonafcuturnifiinplanis & rintofislocisinindiaternu peda } longitudinis efte tradunf.-cruribus & femoribus ferraruni ufum praebentes cum inar uerir. Eft SC alius earum obuusGregatim fublatse uenco in maria aut ftagna decidut. Forte hoc cafuqj euenit no utprifei extiroauere.-madefadisnodurnohumore alii.Iidem quippe no<* 5 dibus no uolare eas propter frigora tradiderut.Ignari etiam longinqua maria ab iis tranfi ricotinuata plurium dierumprofedione.Quod maximemiremur famen quoqj quam pt peer externa pabuIipetunt:fciuntimminere.Ac dearum ire peftis eaintelligitur.Nacp Si grandiores cernuntur Si tanto uolantpenarum ftridore utalias alites credantur: folemqj obumbret: follicitefulpedantibus populis ne fuas operiat terras. SufFiciunt quippe uires Si tang parum fit maria cranfire:immenfos permeac tradusrdiraqj meffibus cotegunt nu<* beanulta coradu adurentes.Omnia ueromorfu erodetes:& fores quoqj tedorum. Italia ex africamagnacohorteinfeftanfepe populo ad fybilinacoado remedia confugere ino^ piasmetu.In cyrenaica regione lex eft ter anno debellandi eas.primo oua obterendo;dein de foetum:poftremoadultas.Defertoris poena in eum qui ceflfauerit.Ec in lenito infula cer ta menfura prasfinita efbquam finguli enecatarum ad magiftratus referec.Gracculos quo*» qp ob id colunt aduerfo uolatu occurretes earum exitio. Necari Si infyria militan imperio coguntut.Tot orbis partibus uagatur id malu partbis Si hx in cibo gratx.Vox earum pro ficifei ab occipitio uiaetur.Eo loco in comiflu ra fcapularum habere quafi dentes extiman^ Eur:eofc^ inter fe teredo ftridorem edere circa duo xquinodia maximeificut cicade circa folftitium.Coitus locuftar qui Si infedor urn omnium qua: coeuntmiarem portante foemi na:ineumfoeminammultimocaudereflexotardodigrefru.Minoresauteinomni hoege . , s / j> r ■ De formicis noftratibus. Ca. , XXX. nere foeminis mares. Lurimeinfedorum liermiculum gignut.Nam Si formicae fimilem ouis.Vere Si hx ; p ut apes comunicantes laborem. Sed apes utiles faciunt cibcs. Ha: condunt.At tit quis comparer onera corporibus earum.-faterur nullis portione uires efte maiores . . Gerut ea morfu:maiora aduerfa: poftremis pedibus molliuut humeris obmxa:. Et iis reip.^^X > *y?£V?**~* to:memoria:cura:Seminaarrofa codunne rurfus in fruges exeat e terra. Maiora ad intro \ itumdiuidunt.Madefadahymbreproferuntmtepficcant.QperantutfiOLftdqplenalunj 4+ *0*i*pi. % Ca. _ r - - - - * i Ndicse formic^ cornua erythris tnaede herculis fixa miraculo fouere.Aurum ex ca^«hv homine.Non funt in ficilia penats, Ndicaeformic^cornuaeryt uernis egerutterras,in regione feptetrionalium indorum.-qui dardse uocantur. Ip^ fis color fcliu.Magnitudozegypti luporu.Erutu hocab hiis tepore hyberno Idi ru irnf scftiuo’feruore: coditi: ppter uapore incuniculis formicis:qu 2 stamc odore follicitatae ■ftW '4^ * k ** , £&& i LIBER. . jprouolat crdbrOiglacerac.qufs prKuelocibuscamclisfugietes.Tantapernicitasferitafcj g cumamoreauri. De diuerfitate infe&orum. Ca. XXX1J1. Vltaauteinfe&a Si aliternafcunt.Atcp afilusin pnmis.Infidetexxorehic raphaoi fiiioprinto ucre:&fpiHatusfokinmagnitudinemiiricogit.Inde orit uermiculni paruus Sitriduoerucanuox uiicarquaeadre&isdiebuscrefcitimobilisdutocortice ad ta/ iftummcuetaranei.Hseccrucaquachrylalidgappellat:rupro deldecordiceuoiat papilio. De ammalibus in ligno Si ex ligno nafccntibus. Ca. XXXIII. Icquasdamexlymbregeneranturinterrat quazdamoiin ligno.Nec enim 6i colli £ tantnm in eo fed etiam tabani ex co nafcuntur:6i aliaubicunqj humor: eft nimius: ficintra homineiu tinese tricenum pedunualiquando Si plirium longitudinem: iam In earne examini uiuctiu quoqj hoim capilio.Qua feditate Si Sylla di&atcr Si Alcinam ex clariffimisgrsecte poetis obiere.Hoe qnidem 6c aues tnfeftac.phafianas uero interimitmi* fi puluerances fefe.Pilosbabcnciu afinu tantu Iitiune hoc malo creduoSi oues:Gignuncor auteni ex ueftisgenere:pcipue lanicio intereptaru aiupis ouiu. Aquas quocp quafciant qui crurumlafciuia petauri Siauris.Aliapuluerehimiidoin cauernis uolucri.a Deanimalicuicibicxirusnoneft Ca. XXXI1IL St animal eiufde teporis infixo fenip fanguini capite uiuens:atqj ita intumemefces e unu animaliu cui cibi no fitexitus;cu nimia dehifcit fa derate aiimeto ipfo mories. Nunq in iumentis gignitunin bubus frequensun canibus aliquado in quibus oia In ouib^&i capris hocfolu. Acque eftmira fanguinis Sihirudinugeneriin paluftri aqua fitis.Namqj Si has toto capitecondutur.Eft Si uolucre canibus peculiare fuum nialurmau* resmaxime Jacinansquae defendimorfu no queue. DetineisSiculicibusSidiueifitateearum. C a. XXXV. DempuluisinlanisSiueftetineascreat.prXcipuefiaraneus una indudatur.Sitit *** t enimSiomnehumoreabforbensarditatemampliat.HocSiin charcisnafcitur.Eft earum genus tunicasfuas trahentiu quo coclese mo.Sed horu pedes cernunf.Spo / liaKE expirat.Si accreuere faciutchryfalidc.Ficaiiosculicescaprificusgenerat. Canthari/ des uermteuli ficoruSi pyri 5ipeuces:6icynacant&:6i rofas-.Venenum hoc reuiedia fecuha bet.Ate medetur quibusdemptis taetale eft.Rurfus alia genera culicu acefces natura gi/ gnie.Quippecuminniuecandidi reperiandSiuctuftiores uermiculiin mediaquidem aid tudinermili.Nam Si ipfa nix uetuftate rubefcit.Hiici pilisigrandiores torpentefqj. De pyrali fiue pyraufta. Ca. XXXVI. fgnit aliqua Si cotrariu natura elemecum.Si quide incypri aerariis fornacib’ ex me g dio igni maiorismufee niagnitudinis uolat penatu quadrupedes appellatur pyirw lis a quibufda pyrauta.Quadiu eft in igneuiuit.Cum euafit longiore paulo cuolai tu tunc moritur.Hypanisfluuiusin poto circa folftitiu defert acinord effigie tenues mg* branas; quibus erupic uolueris quadrupes fupradicte modomec ultra die uiuit ■■ unde he/ tnorobio uocaf.Reliquis taliu ab initio ad finefepeenarii funtnumeri.CuIici Si uermiculo terfepteni.Corpus parietibus quater fepteni.Mutationes Si in alias figuras tranfitus tri/ nis aut quedrinis diebus.Cetera exiis penata autono ferenioriunt.Tabani quidem etiam c*eitate,Mufcis humore examinatis fi cinerecondantur redit uita. Hyftoria naturae animalium per fingula membra. Ca. XXXVil. Ta$ nunc per fingulas partes corporis prater iam dicta membratim tra&etur by* I ftoria.Caput habent cun&a qus fanguine.In capite paucis animaliu nifi uolucrib apices:diuerfi quide generis.phoenici plumarum feriemedio exeunte alio.Pauoni bus crinitis arbufculis.Sympbalidae cirro.phafiane corniculis-Pr^terea parco: atq? ab illo galeritaappellataquonda.poftea gailico uocabulo end legioninome dederata lauaa.Di* 1 xinius Si cuiplicatilecriftamdidiliet natura per mediu caput aroftro refidente.hr fulicara, gened dedit cirros.pico martio Si gr uibus arieas.Sed fpeetatilTimu infigne gallinaceis cor pore cdfcrratdmec came id e{Te:neccarti!agine.neccallum lure dixerimus; ueru peculiare Draconu enim criftas qui uident no reperit.Cornua multis quide Siaqnatiliu oi marino^i idatafuntmodis.Scd qu^iurecornuaintelligantquadtupedi tantum fiiferpedum uadis < XT. generi.Adeoneem Si cippu etia i Iati'a hyftoria fabulofosreor.Nec alibimaioriafciuiafia furae Jufit animaliu armis.Sparfit hsecin ramismt ceruoru.Aiiis fimpiiria tribuit ucin eo* degenerefublonibus ex argumentodidis. Alioru finxit in palmasidigitofqj emifit ex iis: undeplatycerocas uocanc.Dedit ramofa capreis:fed parua nee fecit decidtia. ConuoJuta in anfradum arietugeneruceu ceftus daret.-infefta rauris.In hoc quidem genere Si feemi nistribuit.lnmukistanrumaribus.Rupicaprisin dorfumadunca .Damis inaduerfu.Ere* ru i terra dir eda. q decaufaobliqua ceruicepafcut. a! iis fingula:6£b£c medio capiteaur na fib 9 ut dixim 9 laqj aliis ad in curfu robufta aiiis ad idu plurib 9 modis:fupina:c6uerla:cone aca:omniainmucroneni migrantia.In quodaiiigencreproiiianibusadfcabendum corpus. Cochlaisadprastentandum iter.Incorpore cornua hxcficucceraftisaliquando&fingula. Cochleis Temperbina:5iutprastendancur:acrcfiliant,Vrorumcornibus barbari feptetrio^ nalespotant:urnafcg binascapitis uniuscornua fpient.Alii prafixa his pilacufpidat.A pud nos in lamina feda tranflucentiatqj eria'lumeinclufum larius fundunc:rauka% aliasadde liciasconferuntur.nunc tindamuncfublitamunc qu£ceroftrata piduregenere dicut ur. Omnibus autecaua.Siin mucronedemuconcreta flint,Ceruis ranturn folida:& omnibus annis decidua.Boum attricis ungulis cornua ungendo aruina meddur agncote.Adeo fe#> quax naturaeftmtipfis uiuenrium corporibus feruenti csera fledantur:atq? incifa nafeen/ tium in diuerfas partes rorqueancunutfingulis capitibusquaterna fiant.Tenuiora fami tiis pleruqj func ut inpecore.Mukis ouium nullamec quibusmultifidi pedesmec folidipe du ulli:excepto afino indico.-qui uno armarus eft cornu.Bifulcis bina tribuit.Nulli qui fu perne primores habenfdentes.Qui putanteos in cornua abfumi facilecoarguuntur cerua ru natura;qu 2 e nee# dentes habet: ut neq? naresmec tame corntsa.Cseteroru ofl'ibus adhas/ /Tv lie- rent.Ceruoru tantu cutibus enafeuntur, Capita pi taflis ut mergatur.Oftrearum generi nullamectlpongiismec aliis fere quibus folus ex fenfi bus tadus cfhQuibusindiferetum caput eft ut cancris.In capite cundorum animaliu ho^ mini plurimus piius iamqdem promifeuemaribus ac focminis.Apud itonfas utiq? genres atqs etia nomina ex eo capillatis alpiu incolis gallia: comatas:ut tame fit aliqua in hoc terra rum differentia.Quippe miconii carentes eo gignuntunficut in cauno lienofi.Et quasdam animaliu naturalrter caiuenr.ficut ftrutioca meli Si corui aquatici:quibus apud grascos no \ . men eft inde.Defluuiu eoru in muliere rarum.ln fpadonibus no uifum INec \ ulloante ue.^9*-* nerisufum.Necinfracerebrurmautinfrauerticcrmautcircatempora:atcjjaures.Caluitiu uni tantum animaliu homini prastcrqinatu.Canicies homini tantu&equis:fed hominifem V* ' 1 pera priori parte capitis turn deindeab auerfa. Vertices bin i homini tantu. Aliquibus capi^ ns ofta plana:tenuiafinemedu!iis:ferratispcdiatimftrudacopagibus.pefradano queue ’^*7f folidari.Sed exempta modice no funt latalia in uicem eoru fuccedentecorporea cicatrice. f / Infirmiftima efTe, urfis:durilTima pfitacis fuo diximus loco.Cerebru omnia habent animat l aW7&***, iia:qusefanguine.Aeque &inmariqu^molliaappellauimus:quiscareantfanguine:ut po"^ lypi.Sed homoportionemaximu Si humidiffimu-omniuqp uifeeru frigidi(Timu:duabus fu pra fubter^ mebranis uelatu:quaru akerutra rumpi mortiferu.Csetero uiriq focmina: nia ius.Hominibus hoc fine fangurne:fine uenis:6i reliquisfine pigui.AIiud dTe q medullam eruditidocenquoniacoquendo durefcat.Omniu cerebro medioinfutofticula parua.Vni ^ omniuininfantia palpitacnec roboratur ante prinm fermonis exordiu Hoc eft uifeeru ex* celfiffimum.-proximuqp caelo capitisdine carne:finecruore:finefordibus.Hichabet fenfuu arce.Huc uenaru omnis a corde uis cendit.Hic definir.Hic'c ulmen akiiTimu.Hic mentis c regime.Omniu in pr iora pronu quia Si fenfus ante nos tendunt. Ab eo proficifcitur fonuf t y H ic capitis nutatio.Quse cerebr urn no habent no dormiut: Ccruis in capite inefle uermicu jH+Jzfa li fub linguae inanitate Si circaarticulu qua caput iungitur humero numero.xx.produtur.^^ ^4 / %4 Aures homini tantum imobiles.Ab iis Flaccorum cognomia.Nec r alia parte foeminis ma'W^^*^ iusimpendium margaritis dependentibus.In oriente quidem Si urns aurum geftareeo lo ci decus exiftimaturTAnimalium aliis maiores:aIiis niinores.Ceruis tantu fdifeaut uelut diuife .Soricibus pilofae.Sed aliqua omnibus animal dunraxatgenerantibus:excepto_uitu io marine ifeibus portionecorporum maxima for = & eft.Nam & cantu mulcentur:#capiunrur attoniti fono.Quo na modo audiant:miru.Mem ncc olfadus ueftigia habenncu oifacianc fagacifTime.penucorumanimaliu buboni tantum & oto plum* ueiut aures.Geceriscauerii*ad auditu Simih mo fquamigerisatqjierpiti^ bus .In equis &L omniu iumecoru genere indicia ammi prasferut.Feffismarcid*. Nutantcs pauidis.Subredasfurcncibus.RetoiutaSasgris.Facieshomini tantuxasteris aut roftra.Frof & aliis.Sed homini tantum triftiaae:hylaritatis:cl*meti*:feueritaris index in alTenfu cius. Supercilia bomini &c pariter & alterne mobilia Si in iis pars animi.Negamus an annuimus leant.Faftus fuperbia aliubi conceptaculum:fed hie ledem habet.In corde sy a *•■*****•*vv*i.«i jiv. *fc-*.**' itrhic pendet.Nihii altius fimul abruptiufqjinuemt icorpore ubifolitaria ^ efTet.Sub iacent oculi pars corporis preciofiilimafe qui lucis ufuuitamdiftinguantamor te.No oibusanimaJiu hi.OftreisnulibQuibufdaconcbarumdubii.pedines eni fiquis dia *— , gycosaduerfum hianteseosmoueat:concrahunturutuidcntes.Btolencesfugiuntadmo«_ S {£*' Mi wJt&ta ferratnenta.Quadrupedu talpis uifusno efl.Oculoru effigiesineft( fiquis praeteta detra / / " hat mebrana'.Et inter aues ardeolaru genera:quos leuccs uocat akero oculocarere traduc. Optimi auguriicum ad auftru uolant feptentrione ue.Solui.n,pericula 6L metus narrant. Nigidius nec locuftis nec cicadis effe dicit.Cochleis oculorum uicem cornicula bina pras* 'St* tentatadimplenc.Nec limibncis ulii funt.-uermiu uegeneri.Oculihominitantum diuejs fo colorexaeteris in fuo cuiq gencri iiiniies.Ec equoru quibufdaglaucitfedin homine nu/ . merofiifimos diuerfeans atqj differenti*:grandiorcs:modici:parui:prominentes:quosebi tioresputant.Conditi quos cjarilTmie cernere.ficur in colore caprinos.prastetea alii cotuc • tu.r, Inoginqu?. Aliinifi propeadmota non cernunt.Multorum uifusfulgorefolis coftat nubile aie no cernctiummec poft occafum.Alii inccrdiuhebetiores nodu prater cseteros cernunn.Degeminis pupillisaut quibus noxii uifuseflentfatisdiximus. Orcis intenebris clariores ferunt.Tybeno Gefari ipfi alia q genitoru mortaliu fuiflfc nat uraim ut expergefa dus nodu paulifper hand alio mo qua luce clara contueretur oninia.-paulatim tenebris fe* feobducentibus.Diuo Auguftoequorummodoglaucifuererfupraq? homine albicantia magnitndtnis.Qua ob dm diligetius fpedari eos iracuode ferebat.Claudio Gefari ab an gulis candore carnofefanguineifqi uemsfubinde fuffufi.Caio pricipi rigetes.Neroni nifi cum coniuerit ad prope admota hebetes.Viginti gladiatoru pariain Can principisludo fu re;in iis duo omnio qui contra comiuationem aliqua non connuiercnt:& ob id inuidi.Ta* tas hoc difficultatis e homini.plerifqj uero naturale ut nutare nocefientrfquos pauidiores ^ accepimus.Oculos unicolores null! cumcandoie omnibus mediufculodifferente.Neqt j\l ulla ejLpartemaiora indicia animicundisanimalibus:fed maxime hominuid c moderatio/ nis,;d^menri^:mifericQrdo::odii:amoris:tnftiti^kticis.CQntuitu quoqj multiforme$? tai&uSXotui-fla grantes:grau esirranfuerfi:limi:fummilTi:blaiidi.Piofefl:o in oculis animus iniiabiunArdentesuncenduntunhumedanticohibeiit.Hincillsemifericordiasiacbrymaf. Hos.cum ofculamur animum ipfum uidemur attingexe. Hinc fletus 8i rigantes ora riui. Quis ille humor eft indolorc tam fecund us SC paratusrAut ubi reliquo tempore.^Aninip 3Ut e uidemu s. Animo cernimus. Oculi ceu uafa quagdaimuifibilem ems partem accipiunt pxgf tranfmittunt.Sic magna cogitatio obc^cat abdudo intus uifu. Sic in morbo coitiali aperti nihil cernunt animo caligante.Quin 6C patentibus dormiunt lepores:multi^ homi nuni quos corybantiam grseci dicunt.Tcnuibus multif< 5 membranis eos natura copofuitj callof.s contra frigoracalorefcp in extremo tunicis.-quas fubinde purificant lachrimationu faliuis:lubricospropterincuriantia8imobiles.Mcaiaeorumcotneafeneftrauit pupilla > cuius anguftias non finunt uagari in certam acienj:& ueiut canali dirigunoobiterqpindde tia facile dedinant.Aliis nigramliis atra;aliis ruffa:aliis glauci colon's orbibuscircundatis: ut abili mixtura accipiaturtircuniedo cadore lux:& temperato repercuffu non obftrepat: adeoqj iis abfoluta uis fpeculi:ut tam parua ilia pupilla totamimaginemreddat hominis. Ea caufaeft.utpbr^cjalxtume.manibushominumoculos potilTimumappetant-gjcffigic fuam in iiscerncntes ueiut adcognata defideria fua tendnnt.Veterina tantum qusda ad ihcrementa lunsmorbos fentiunt.Sed honto folus emifTo homorecscitatc libentur.pod uicetimum annum multis reftit.utus eft uifus.Quibufdam ftad nafeentibus negatus nullo oculogd uitio.Mukis repente ablatus fimilimodo nulla precedence iniuria.Vena ab iis per tingere ad cerebrum permftinti audores traduc Ego ad ftomachum crediderim.Cextc- nul I ; % 5%; dcntslucc giitencb Koncon' n ts°culo oentes-h jumdun qulserua Uentut'-h % pifees t tranflucit tidiam tar rat ceu ua aliafortm teris nulli genx.Vol queoualj Nec gen^ cum infer, fimiiia un re'tantum lisantiqui fcit,!npau( nasuocaba maximeofl Etaltiothi nates emit cognomit defuetc.L Proiiscoi Hasrbas n colligcnd. mateMai caster* mo rati pedina tinui uthoi tibumlacifi func ferrati mores non! ter primore: rum apri pe ui.Caeterisc ni.fetcron lubrigete m rxcidantcib ln %rnap, nen uminf ul ^^quia li fincredundatione.eius eruitur oeulusrmorientibua jIIos qperiri.rurfufqj in rogo patefa cere quiritf um magno ritu facratum eft Jta more condito ut neq? ab homine fupremu eos fpedaa fas eft:Si caelo.-nonoftendi nefas.Vni animalium homini deprauatur.Vnde cogno mina Strabonum &L petorum Abiifdcmquialterolumineorbi na.fcerenturcoclites uoca tur.Quisparuiutrinqiiocellilucini iniurtecognomeriabuere.Nodurnor um animalium fih. /T\/g ueluti felium intenebris fulgent radiantqj oculi: ut eontueri non fit.Hr capras lypoq? fple jf*jj**~ ^ dent:Iucemq} iaculantur. Viculo marino 8d hyenas in mille colores tranfeunt fubinde.Qui & irenebris multorum pifcium refulgent ficut aridirobuftiqj caudices uetuftate putreiqj Non coniuere'dixifnus quas non ebliquis oculis fed circunado capite cerneret.Chamaleo nisoculos circunagi totos tradunt-Cancriin obliquumafpiciunt.Crufta fragili inclufis ri l gentes.Locuftisfquillifcjmagnaexpartefiibeodemmunimentoprseduricminenf.Qno rum duri funt minus cernunt:q quorum humidi.Serpentiumcatulis U hirudinum puliisfi *&*££** quTs eruat:r«nafci tradunUnfettorum omnium Stquibus teftacea opcrimcnta oculi mo* u * uentunficut quadrupedum aurciQuibus fragila operimenta:iis oculi duri. Omnia talia /■+* & pifces 6C infeda nonjiabent genasmec integuntoculos.omnibus membrana uitri modo tranflucita optcnditur.palpebrae ingenis homini utrin^ .Mulieribus etiam infedas: quct* tidiani tanta eft. decoris affedatiomt tingantur oculi quocg.Alia de caufa hoc natura dede ratceu uallum quoddammfus& prommensmunimentumcircaoccurfantia animalia: ut aliafortuitum incidentia.Defluere casbaud in merito uenereabundantibustradut.Ex cae* ten's nulli funt:nifi quibus £>C in reliquo corporepili.Sed quadrupedi in fuperioribiis tantu genaz.Volucribusin infenore.Etquibusmolletergus utfbrpentibus. Et quadrupedibus quas oualpariunt ut lacertae.Strutiocundusalitum fola ut homo utrinq? palpebrashabet. Necgenasquideniomnibus.-idconeqjnidarionesiisquseanimalgenerant.Grauiores aliV turn inferioregena eomuenr.Easdem nidantur ab angulis membrana obeut. Columbas oi fimilia utraqjconiuent.Etquadrupedes'quasoua pariunt ut teftudinesicrocodili inferior re'tantum’fineulla mdatioepropterprstturos oculos.Extremumambitumgensefuperio^ risanciquiciJium uocauere:unde8£ fuperciiia.Hoc uulncre aliquodidudum non coale * .j t JrSJL fcit.Inpaucishumani corporis membris,Infra oculos mate homini tantum quas prifci ge nas uocabant.xii.tabularum interdido radi a faminis eas uctantes.pudoris haec fedes .Ibi *** niaxime oftenditur rubor.Infra cas hylaritates fubdote irrifioni rifumq? indicantes buccas. Et altior homini tantu:quenoui mores fubdola irrifionedicauere nafus.Non alii animaliu/ ■ nares eminent.Auibus:lerpentibus:pifcibus:foraminatatu adolfadusfine naribus.Ethrc hU*&+ r‘ cognomina fimorufilonum.Septimomenfegenitisfaspenumero foramina auriu & nariu defuere.Labra quibus brochi labeones didi.Etos probum durius ue animal generantibus Pro iis cornea & acuta uolucribus roftra.Eadenfrapto uiuentibus adunca.Colledo reda. HasrbasruentibuslimuqjreduncautfuumgenernLatain ufumiumentis uice manus ad colligenda pabula. Ora apertiora laniatu uiuentibus.MentumnuIli prascer hominemmec mate:Maxillas crocodilus tatum fuperiores mouet.Terreftres quadrupedes codem quo castersemore.’praeterq fobJiquum.'Denriiimtriagenera.Serrati:autcotinui:autcxerri fer ^ ; i rati pedinatim ccrutes:necontrariooccurfuatterantur:utferpentibus:pifcibus:caibus.Co tinui uthomini:equo.Exerti apro:hippopotamo:elephanto .Continuorum qui digcrunc cibumlari 6i acuti.Quiconficiuntduplices.Quidifcriimnanc eos canini appellanrur.Hi funt ferrarislongiftimi.Continui autem utrac^ parte oris funt ut equo: A ut fuperiore pri mores non funt ut bubus ouibusromnibufcg quse ruminant.Caprae fuperioresno funtrpras ter primoresgeminos.Nulliexerti quibusferrati.Raro foemins 8C tamen fine ufu.Itaque cum apripercuriantifoeminas fuesmordent.NulIi cuicornua excrti:fed onines fuiconcha ui.Caeterisdentes folidi.pifciufii omnibus ferrati;pr:erer fcarum.Huic uni aquatilium pla ni.Caeteromultiseorumin lingual totoore:utturbata uulnerummolliant; quae atriitu fubrigere non queunt.Multis 6iin plato-.atqueetiam in cauda.praeterea i os uergentesne excidant cibi nullum habentibus retincdi amniculum.Similes afpidi 6i ferpetibus:fed duo in fuperna partedextra leuacp longiiTimi ten uififtula perforati:ut fcorpionum aculei ue^ nenum infun,dentesmon aliudhoc eiTe q fel ferpentium.Et fnde uenisfub fpina ad os per«* uenire:8ihasperuentemdefcenderediligentilTimiaudoresfcribunt.Quidamurium efle eum:8i quiafit ad uncus: rcfupinari cum mormorderit. Aliqui tuc decide eumirurfuft^ re^ 1 ii h n +~** &****■ •i+n VV s^V*^****7 *$* >U vfr"^- Lyv* JWV** c ;A/ jAp+MyP*-' V a++6 LISER* crefcerefacilem decuffu:&fine eo ettequostradaricernamusScorpioniscaudstineffe eu & plerifqii cernos.Vipere dentes gingiuis conduntur.Hasc eade pr^gnas ueneno imprelTo dentiurepuiru uirus fundit in morfus.Volucrum nulli dentesprater uefpertilione,Came li foil ex ns quce no funt cornigera in fuperiori maxilla primores no babent. Cornua baben ttum nulli ferrati.Et cochlea dentes habentundicio eft amimmis carum derofas uites. At i marinis cruftata 8i cartilaginea priores habere.Irem echinis quinos effe :unde inrdligi po^ tuerit miror.Denrium uice acuiei infedis.Simiasdentes ut homini.Elephanto incus ad ma dendu quattuor:pr£terqj eosquiprominet Mafculisueflexufoeminis rediatcpproi .Muf cuius marinus qui balenani antecedit nulloshabet'Sed pro iis fetis intus os hiricum:8£ hn*> guametiarn appeilatam.Terreftrium minutis quadrupedibusprimo es bini utnnqjlongif fimi.Caeteriscum ipfisnafcuntur.Hominipoftqnatuseftfeptimomenfe.Reliquisperpe* tuimanent.Mutancurhonunlileomdumentaicani&ruminanbus^edleoni&caninonifi canini appellati.Lupi dexterxaninus inmagnis habetur operibus.Maxillares qui funt a ca ninisnullu animal mutat.Homini nouittimiquigenuini uocantur cirdter uicefimu annu ~ gignuntut;multis & odogefimp.Foemims quoqjifed quibus in iuuenta no fuere natude-* , cidcrein feneda & nro^renafci certuimeiiSanclen famotbracenu ciuem cui renari, ettent y J^ poft centum &quattuor.annosMutianus uifum a feprodidit.Castero maribus pjures qua ’ foeminis in homine:pecude:capns ue.T imarchus Nicoclis filiusPappi duos ordfesbabuit maxillarum.Frater eius no mutauic primoresudeoqj praeteruit.Eft exemplum dentis faomu ni &. in palato geniti. At canini amiiTi cafu aliquo nunq renafcuntur.Caeteris feneda rube-* fcunt.Equo tautum candidiores fiunt:Areas ueterinoru dentibusindicatur.Equo funt nu. t yjf^nero.xl.Amittit tticeftmo menfe primores utrinqj binos.Sequentiano totidem proximos cum fubeunt didi collumelIares.Quinto anno incipience binosamittit.quifexto anno re- 3 nafcuntur.Vir.omnis babet 6i renatos 8C immutabiles.Equo caftrato prius non decidut dc tes.Afmorum genus tricefimo menfe fimiliter amittiodeindefenismenfibus. Quod fi no liJ priuspepererinc:|decidantpoftremi:fterilitascerta.Bobus bismutantur.Suibusdecidunt nunq. Abfumpta hac obferuatioe fenedus in equis &cazteris ucterinis inteIJigitur detiu H Uirfu ^^‘^^olui'nbarufoetusnu pl a m es n ecajQjt.Reliqua de iis in generatione hominum dida funt. '' Erumpentibusnrorbicorporainfantia acpprut.Reiiqua animaliaquasferratos habentrfas uittima dentibus.Linguas no omnibus eodem modo.Tenuiffima ferpentibus : 8£ trifulcatui bransratri co!oris:8ifi extrahaspradonga.Lacetisbifida & pilofa.Vitulifq? mannis duplex Sed fupradidis capillamenti ten uitate.Cafteris ad circum lambenda ora.Pifcibus gr Xci appellauerutphreas.Olaquidcm principalia uifcera mebranis propriis ac uelut uagi msinclufitprouidensnatura.In bac fuic&: peculariscaufa uiciniras aluunecibis fupprime returanimus.Huiccertereferturacceptafubtilitasmentisiideonulla eft eicarofted neruo fa exilitas In eadem prascipua hylaritatis fedes.quod titillatu maxime intelligitur alarum: quasfubitmoalibi tenuiorecutehumanahdeofcabendidulcedineibiproxima.Obhoc in proeliis gladiatorucp fpedaculis morte cu rifu traieda prascordia attulerut.Sub eft uenrer ftomacu habetibus ceteris fimplex ruminatibus geminus:fanguine carentibusnullus.lnte ftinus enl quibufda ab ore incipiens quada uia code refiediturmb frepis 8C polypo.In ho/ mine adnexus infimo ftomacho fimilis canino.His folis animaliu Iferiore parte anguftior. Itac^ Si fola uomu t: quia replete ppter anguftias fupprimitur dbus.Quod accidere no pot iis:quorufpatiofilaxitaseuad iferiora tranfmittit.Ab hoc uentriculo lades m homine Si oue per quas labitur cibusJn ceteris ex i!la:quibuscapatiora iteftina ad aluu Hoinic|i fle^ xuofiflimis orbibus.Iccirco rnagis auidi ciboruqbus ab aluo longius fpatiudide.minus fo* lertes quibus obefifTimus ueter: Aues quoq3geminos finus habet.Qusda unu quo met* guntur recentia: ut guctur.Alteru i queexeo dimittuntcocodionematuratamt galling: ___ j • r* ^ . • ___ femftriiin.al&den&nbaa^c pronmisreaoSntfniDonanfeumrihw * '“m.Infioabil.aammal.uqujbup.i'enHC jto«oqiian.or.CrttafptoG^, carnoruscallnnifrK [micnew i • "J: 1 ^ha.pufd.oquadruplo maior a bubulo.Auibus ueter c.-ioiuscauolulcp In uenirchnud,nupullislapi.il,caiSoautrubfti colors 9 chebdonii gricans tophus:nullopondereifingulare(utputant)remediu asgrepariecibusrfi teiJurend attigeric. Ventrieuli atq? inteftina pigui actenui omento integutur: prasterqua oua gigne tibus.Huic,adneditur lyen i finiftraparteaduerfusrecur cu quolocuaJiquando permutac L#* n fed prodigiofe.Quidaeuputant in efTe ouaparienbus.keferpetibusadmodu exiguu. Ica eerteapparetin teftudine:&crocodilo:8ilacertis;&: ranis.Cynocephalo aui noefie conflac necj iis quae cateant fanguine.pecularecurfus impediment aliquado in eo.Qua ob re inu ricur curforum laboratibus.Et per uulnus etia exepto uiuere anijualia tradut.Sunt qui pit tencadimi rifufumul homini.Intcperatiaqj ioci coftarelyneis magnitudxe.Afia:regio fep, fis appellatur in qua.minimos efle pecori tradut:8i indead lyene iuenta remedia Acid bri leto 6i tharnequaterni renesceruis.Cotra penatis fquamofifcg nuili.Cascero fumis adhs* rentlumbis.Dexter omnibus eft latior:& minus pinguisdiciorq? Vtrinc? aute.in pinguitu .do e medio extinpraeter qua in uiculo marino.Animalia in rembus pinguiftima.Oues quiV buslcetaliter circum eos concreco pingui aliquado in eisinueniutur lapiili. Renes habenc omnia quadrupedumquasanimal generanc.Oua parientiu teftudo fola:qu£ Si alia omnia uifcera.Sed homo bubulisfimiles uelut e multis renibus cdpofitos.pedus hoc eft ofla prx cordiis Si mtalibiis uatura circundedic. At uencri que needle erat increfcereademir. N ulli animalia circa uentre ofta.pedus homini tatu latu .reliquis carinatu molucribus magnis: Winter easaquaricismaxie .CofKehomim tatuodonx.-fuibus dense.-cornigetis tredecinu ferpenribus trigita.Infra aluu eft a priore parte uefica:quas nulh oua gignetium piaster te* alb„ _ . . * \ T. 1 I • . n . c. _ ... .1 Lb ^ Ilfcrt *»« f ! I ^ A J .’L . . ___- ff. I .... — .. C f . . . . arteriae adpube cendences.-quazilia'appellatur.In ueficalupi lapillus qui\fy rites appellatur: Sed hominu quibufda diro cruciatu fubinde nafeentes: calculi;# fetaru capiilameta. Veffca mebrana ?ftat:q uulneratacicatricetio foiidefcituiecp q cerebru aut cor luolauit'.plura em mebranaru genera', feeminis eade oia:pr£terqua uefic£iundus:utriculus undedidus ure rus:quod alio nomine locos appellat.Hoc in reliquis animalibus uulua.Kaec uipere & itra feparietibus duplex Oua generantiu adnexa pcordiis.Et I muliere geimos'finus ab utraqi partelarcru habet.Funebris quorics uerfa fpirituminclefit.Bouesgrauidas negat prKterq dextero uulu£ Cinu ferre:etiam cu geminos ferant.Vulua enedo parcu melior quaedito. Eieditia uocatur illa.Haec porcaria.primiparae fuis optima.Contra effactisa partu praarerq edde die fuis ccc &e liuidaac macra.Nec noucllarum fuu praaterq primi pararu proDantur: potiufqjueterumedueffaetarm&biduoantepartumautpoftpartu.-autquo eiecerit die. proxima eieditis eft occifas uno die poft partu,Huius Si fume optimmfi modo foetus non hauferit.Eieditia teterrimu.Antiqui abdomen uocabannpriuftj, callcret id feientes occide re no afTueci.Gornigera una parte dentata Siquse in pedibus talos habcntfcuo plgucfcuc. Bifcula feiftis ue in bigytospedibusoi no cornigera adipe.Concretus hie &C cu refnxit fra^ gilis Temper^ in fine carnis.Conrrapingue intercarnecutemq?:fuccuo liquidu.Qustdam nopinguefeutmt lepus:perdix.Sterilioracundapinguia in maribus6^ in foeminis.Sene feunt celerius praepinguia.Omnibus animalibus eft quoda in oculis ping ue. Adeps cudis fine fenfutqui nec arcerias habet nec uenas.pierifcp animaliu eftpingueao fine fienfu: qua ob caufa fires fpirantes.a niuribus tradunc rofas.Quin &.L.Apronii cofularis uiri filio de^ trados adipesdeuatuc^ corpus imobili onere.Etmedulla ex eodc uidetur cflfe a iuuera ru<< bens:8£ feneda albefces.No nifijeauis hasc offibus Nec cruribus iumeroru aut canu. Qua* re ftada no feruminatur.-quod defiuete euenitmedulla.Eftautepinguis iis:quibus adeps. Seuofa cornigeris.Neruofa Si in fpinatantudorfi o(Ta nohabencibus ut pifciugeneri.Vr* fis nulla.Leoni in femoru Si brachioru oftibus paucibus exigua ad modu.Ca^teris cnim eft tanta dudtiamr igniselidatur uelut e filicc.lisdura qua; no pinguefcunt.Afinorum adtu bascanora.DelphinisofTanon fpinx.Animal enimpariuti Serpentibus fpin.r, Aquatilium mollibus nulla.Sed corpus circuits carnis uindunuutfxpise atc^ lolligini.Et infedis nega/ tursquee(Te ulla.Cartilagineaanimaliumaquatiiiumhabentmcduliain fpina.Vituii ma nni cartrlaginemmon oftadtem omniu auricula: ac nnres quae modicueminent flexili tnol ’aa a.—, Cl*** MO CllT^I ] ftudinem.NulIinif i fanguineu pulmone babenti.Nulli pedibus carentiu.Inter earn Si aluu 'X LIUEK* dam foluer?:8£ praccipue Xgritudfoe fenritur.Ner ui orfo a cordetbubuloq} £t circfiuojuti fimite naturani fii eaufarn habent in omnibus lubricis applicati oflibus:nodifq? corporum: qui uocanturarticuli.Aliubiinter uentu:aliubiambitu:aliubi tranfitu ligantes.Hic tere<* tesuUiclatimtin unoquoq? pofcitfiguratio.Necpiifolidanturincifi:mirumqj uulnerans fummus dolouprsefedis nullus .Sine neruis funt quasdatu animalia:utpiTces:arceriis enim conftant.Sed neqj ex molli pifcium generi.Vbi funt neruiunteriores conducunt mebra:fu perioresreuocant.Inter hos latent arterixid eft: fpiritus Pemitx.Iis innatant uenxddefan* guinisriui. Arteriarupulfusin cacuminemaximemcbiorum euidensindex fere morboru fmoduloscertos legefqj metricasperxtates ftabilis aut citatus aut tard 7 defcriprasab Eri philo medicine uare miranda arte nimia propter fubtilitatem defertus.Obferuatio tamen crebri autlanguidi i£tus gubernacula uitx temperat. Artcrix carent fenfu nam 8d fangui# ne .Nec onines uitale continent fpiritum tprxcipifq? torpes ut tatu pars ea corporis. Aucs nee uenas nec arterias habent.Item ferpentes teftudines: facer tx minimum fa'guinis. Venae _ in prxtenues poftremo fibras fubter totani cutern difperfx adeo In aguftam fubtilitatem tenuantur ut penetrate fanguis no poflfit aliud ue qua ex exilts humor ab illo qui acumini bus xnumeris fudorappellaturun umbilico ut uenarum nodofo coitu. De fangmne 3£ quorum celerrime ficcetur:quor urn non'ccrat.quorum grauiiTm mus uel tenu)iTimus:quorum nullus. Ca. XXX VIII. g Anguis quibus multis 8£ pinguis iracundia. Maribus quam foeminis nigrior I Etin iuuenta magis qua fenio.Et inferiore parte pinguior.Magna & in eo uita litatisportio.EmiiTus fpiritus trahitfecuimSi tame radia non fentic.Animalium fortiora quibus fanguis crafTior.Sapietiora quibus tenuior.Timidi ora quibus minimus. At quibus nullus hebetia.Taurorum celerime coire atq? durefcit: idco peftifer potu maxime.Aprorum fiiceruorum caprarumq? 8i bubalorum omnium non fpiflatur.pl guiffimus afinis.Homini tenuiflimus.Iis quibus plus quaterni pedes nullus.Obefisminus r< • Li. yf copiofus:quoniam abfuinitur pingui.proBuuium eius uni fit in naribus homini: aliis na / iis utracg.Quibufdamper in ferna.Multisper ora ftatuco tempore: ut nupec *** -Macrio uiroprXtorio:& omnibusannis.VolufioSatumio urbisprxfedo:qui nonagefli* mum etiani exceffit annum .Solum hoc in corpore teniporarium fentit incremetum.SiquiV demboftixabundantioremfundunufipriusbibere.Quxanimaltumlatere'certis tempos* '■ ribus diximus non habent tunc fanguinem prater exiguas admodum circa corda guttas miro opere naturx.Sicut & in hominetuim eius ad minima momenta mutarimon modo ti turn in ore fuffufamateria uerunt ad fingulos animi habitus pudore;ira:metu: palloribus pluribus modisticem ruborisaliusemmirx:8£alius uerecundix.Nam 8£in metu refugere ' fii nufqua'eftecertum eft.Multifqi non tranfflueretranffoiTis:quod homini tat.um cuenir. . NamquxmutaridiximuscoloremtalienumaccipiuntquodamreperculTu.Homo folus in fe mutat.Morbi omnes morfque fanguinem abfumunt. An in fangmne principatus:&tergore:8£pilis:& mamis&ueftitu. Ca. XXXIX. Vnt qui fubtilitatem animi coftare non tenuitate fanguinis putent:fed cute open' f mentifqj corporum.Et tuemagis aut minus bruta elTe:ut oftreas & teftudies.Hou tergora fetasfumobftareteuitatiinnatifpiritus:necpururnl$quidumqj tranfmit ti.Sic & in homi e cum craflior calloflior ue excluaat cutis.Qua; uero ratio crocodilis fi no cruori fed duritix tcrgori tribuatur & folertia Hippopotami corii crafTitudo tail's: ut inde torreantur efcx.Et tame efi quxda lgenio medica diligetia.EIephatoru quoq? tergora ipe netrabiles fetas habent.xum tamen omnium quadrupedum fubtilitas animi prxeipua per^ hibeatur illis.Ergocutis ipfa fenfu caret: maxfme in capite.Vbicuncpper fc hac fine carne eftuulueratanoncoimttinbuccaciliocp. Qux animal pariunt pilos babenr...Qux oua pennas: aut fquamas: aut corticem: aut teftam tut teftudines: aut cutern puram ut fer * pentes.Pennarum caules omnium auium prxcifx non crefcunt: uulfx autem renafeu tur.Membranis uolant fragilibus infeda.Humentibus hirundines in mari.Siccis in* ter teda uefpertilio.Horum quocp alx articulos habent.pili a cute exeunt craffa h it* ti.Foeminis tenuiores.Equis imubalargi.Inarmis leoni.-Dafipodi & in burcis intus.&: in pedibus.Qux utra' ores.In pofterioribus articuli breues.Ideni poplites intus rledit hominis modo.Caetera ani maiia in diuerfutn.pofterioribus articuli pedibus quam prioiibus.Nam quae auiinal gene rant genua ante fe Bedunt;& fuffraginum artus in aduerfum.Hominigenua 8i cubit/ cot traria.ltem urfus Si fimiarum geneii:ob id niinime pernicibus.Oua parientibus quadrupe dum crocodilo.Lacertis priora genua poft curuantur pofteriora in priorem partem. Sunt autem crura bis oblica humanipollicis modo.Sic Si multi pedibus; pieeterq nouiflima falie tibus. Aues Si quadrupedes alas in priora curruannfuffragines in pofteriora. Hominis gc nibus queda Si religio meft obferuationegentiu.Hascfupplices attingunr.Ad hxc manus tenduot.Haec utaras adorant.-fortaffis quia ineft iis uitaliras.Namcp in ipfa genu utriufqj comififura dextra Ieuaqi a priore parte gemina qusedam buccarum inanitas eft ; qua pfofTa ceu uinculisfpiritus fugit.Ineft Si in aliispartibus queda religio-.fkut dextra ofeulis auex. faappetit .In fide porrigitur.Antiquisgrseri^ in fupplicando metu attingere mos erat.eft in aureima memorie locus que tangetes atteftamur. Eft port aureaeque dextra ncmefios; quae dea latinu nome ne in capitolio quideinueninquo referimus taftoore proximu a mi> nimo digytummeniam fermonisa diisexpofcences Vances in cruribus uiro tantmmuheri r ±1 /It Jj taro.C.Mariumquifeptiesconfulfuitftantefibi extrahipaffumunuhomine.Oppiusau Mu */> a ° r animalia a dextris partibus incedut;finiftris incubat.Reliqua uclibitu eft gra^ diuntur.Leotantu Si camcluspedatinmhoceftutfinifterpesnocranfeatdextru.fedftibfe^ quatur.pedcs bomini maximi.-formitiistenuiores.In omni generefuraebomini tacu Si cru T" u *' ^ ra carnofa.Reperiif apud auftores in segypco qusedano babuiife furas.Vola hoi tantu excc ptis qbufda.Namar Si bine cognomina inuenta planci:pIauri:Scauii;Panfe ficuti a cruris bus Vari; Vatise; Vatieni uitia.Et in quadrupedibus folidas habent ungulas;quae non funt XI. cornigera.lgitur pro eis taluin ungulaeft illis.Nec talos babet eadem. At q us bifulca funt habent.ldem digytos habentibus non funt. Necp prionbus pedibus omnino ulii. Camello talifimiles bubuiisded minorespaulo.Eft enim bifulcum difcriniine exiguopelTintus uefti ■gio carnofo ut urfi.Qua de caufain longiore itinere fine calciatu fatifeunt. - De unguiis. Ca.- XLVI. Nguls ueterino tantu generi renafcuntur.Sues in lllynco quibufdam iocis folidas u babent ungulas.Cornigera fere bifulca.Solida ungula fid bicorne nullu.Vnicorne afinus tantu indicus.Vnicornebifulcu orix.Talos afinus indicus onus folidipedu ; habet.Na fues ex utroq? genereexiftiniantur:ideo fetus earu homine qui exiftimarut ha^ bere facile coiuncti.Lynx tantu digytos babetiu fimile quidda talo habet.Leo etianuin tor tuofos.Talus aucxe&us eft in articulo pedis uetre emines.-cocaua in uertebra ligatus. De pedibus auium & unguibus. Ca. XLVII. Vium alis digytate:alie paimipedesiahs inter utruqjdigitis diuifis adieda laritu/ a dine.Sed oibus quaterm digytutres in fuperiore parte: unus in cake. Hie deeft q t bufdalongacruribushabetibus.Lynxfolauitrinqj binos habet.Eadelinguam fer/ pentiu fimile irrmagna longitudine porrigit.Circuagit collum in aduerfum fe. Vngues ei grandcsceugracchulis.Auiu quibufdagrauioribusin cruribusadditi radii.NuJli uncos habentiu ungues longi pedes.porre&is ad cauda ex crunbus uolat. Quibus breues coiv ‘ tradis ad mediu.Qui negat uolucre ullam fine pedibus e(Te:c6firniat fid apodas habere: fid oten:8d drepanin in eis:qus rariHime apparet.Vife iam eda ferpetes anfennis pedibus. Depedibusinfedorumaduobusadceiotum. Ca. XLVlir. Nfedoru animaliu pedes primi logiores dutos habentibus oculos ut fubinde pedi i buseos terganceu notamus in mufcis.Quaeex iis nouifiimoshabet longos faliunt ut locuffe.Olbus aute iis feni pedes. Araneis quibufaa prrelogi acceduc bini: inter nodiafingulis terna.Odonos fidmariniselTediximus polypis.-fepiisdoilyginibus: cancn's: qui brachia incotrariumouetpedes in orbe autin oblicu.iide foli animaliurotudi.Cstera binos pedes duces habet cancri tantu quaternos.Qus hue numeru pedum exceflere terre^ ftria utplericp uernksmo infra duodenos habet-.aiiqua uero Si cetcnos. Numerus pedum imparuuli eft.Solidipedu crura ftatim iufta nafeuntur menfura.poftea exporrigetia fe tie** riusqcrefcencia.itacgininfantiafcabutaures pofterioribusiquod additasetatenon queut Quia longitudo fuperficie corporum folam anipliat.Hac de cufa inter initia pafennifi fub miffisgenibusno pofluntmec ufq? dumceruix ad iuftaincrementa perueniat. De pomiliombus fid genitalibus. Ca. XLIX. Omilioru genusin omnibus animalibus eft:arq? etia inter uolucres.Genitalia niasi p bus quibus eflfent retro fan's diximus.QlT^funtlupisujulpibusnmftcllisJuiueiia?. Sunt iis etiam calculo humano remedia precipua. Vrfo quoqi fimul ut expirauerit cornefcereaiut.Camelino arcus intedere orietis populi fidiffimu. Nec no in aliqua gentiu quoq? in iis difciimina.Et facroruetiacitra pernicieamputatis matris deu gallis. Cotra mu lieru paucis pdigiofa aflimulatio ficuthermaphroditis utriufqj fexus. Quod et quadrupe dum generi accidifle Neronis principatu primu arbitror. Oftetabat certe hermapbroditas fubiuges carpeco fumequas in treuerico gallis agro repercas:ceu plane uifenda res eftet: principe terraru infidcre portetis.Teftes pecori armentocp ad crura deciduis fuibus adne*' xi.delphino prslogiuiltima coduntur aluo:8d elephato occuki.Qui oua parientiu lubis U tus adhereoqualta ocilTima in ucnere.pifcibusferpentibufqj bullufed eoru uicS binxad genitalia'a renibus uens.Buteonibus terni.Homini tantu iniuriaaut fpote naturs fiagu^- tur.Idq? tertiu ab,hermaphroditis fid fpadonibus femiuiri genus habct.Mares in ol genere fortioresiprsterq inpatberis 8d utlis, __ Decaudis. ^ Ca. L. Audspter hoiem ac fimias oibus fere alalibus:8d ouagignetibus ,p defiderio cor e poru.Nudshircis fid apris:fetofe ut eqs. Amputate lacertis fid ferpetibus renafeun tur.pifciu meat’gubernaculimo regut. atep etia in dextra aclleua motsut remigio quodaimpelluc.Lacertisinueniunt fid gemine.Boum caudis logiiTimus ca ulis: at m in ima parte hirtus.Tdem afinisdogior | equis: fed fetofus ueterinis Leoni in fima parte ut bubus fid forici:fid patheris no itc.\0pibus fid lupis uillofus lit ouibus:quippe pcerior. Sues intor<= qneut.Canu degeneresfub aluuiefleft unt, Deuocibus. Ca. L(« u USER. Ocem no habere nifi quae pulmone Si arceri3S habet.hoc eft nifi qua: fpirac.Arifto* telesputat.idcirco 8i mfecrisfonu tile no uocem incus meace fpiritu: 6 i inclufo fo nance. Alia murmur edcreut apes.Alia cu tradu ftridore uc cicadas:Recepto eninj ut duabus fub pedore cauis lpiriru iiiobili occurfante membrana incus actritu eius fonare uifeera facnocum eft.Cetera fimul cum uaiacuincipereaudiri:&definere:ut mufeas apes Sonum enim atcriru diincerioreaura no anima reddi. Locuitas penarum Si femoruattneu fonarecredicur fane.kem aquaciliu pedines ftridere cu uolanc. Mobilia Si crufta inceda nec uocem nec fonutn ulium habere. Sed Si caJteri pifees quis pulmone ciCarteria careant: non in cotufine uilo fono funt.Stridoreeum.dentibus fiericauillancur.Eciis qui caper uo cacurinaehelon amne grunicum habet:& alii de qbusdiximusoua parietibus. Sibilusfer/ pencib.us longus.Teftudini abruptus. Ranis fonus fui generis ucdictu eft: nifi fi & in his ferenda dubitatio eft qui mox in ore concipicur non in pedore.Multum tamen in his r z* fere & locoru nacura Mura: in macedonia traduntur: Muti Siapri.Auiu loquatiores qua; minores:&circa coitus maxime. Aliis in pugna uox ut coturnicibus. Aiiis ante pugna' uc perdicibus.Aliis cu uicere utgaliinaceis.hdem fuamaribus. Aliis eade ut foemimsmclufci maru generi.Queda toco anno canunoquada cedis teporibusme in fingulisdidueft.Ele phas circa nates ore ipfo ftern u tame i icofimile eiidic ion urn; per nares autem tubarum rau citatuBubustantu feemims uoxgrauiosinalio omnigenereexiliorquamanbus.In homi ^)-ne 3 etia caftratisjnfantis nafeenns nuUiaudit’ur ajiteq torus emergat utcro, primus fermo , . J7 jiJfos anniculo eft.Serneftrislocutus efi Croefi fiJius in erepundiis.Quo prodigio totum id co/ cidicregnu.Quiceleriusfariccepcre.-tardiusingrediincipiunt. Voxroboraturatredecim ^ Mi annis.Eadeinfenedaexilior.Neqp in alio animaiiu Lepiua mucatur.Mira prascerea funt de . °ce magna digna didu in cheacroi u corcheifns fcobe auc harena fuperiedadeuorat: &I | 7 parieru circuiedu.Etia doliis inanibus curriteadecocauo uelredopariecu fpatio: q# I - /, n.'jVT fr^ nr deing* funtesquot in rerunaturamorcales:# fuacuiqj licutfacies.Hine fllagcnciu totqj *7y. 7 * ' linguaru tot orbe di uerfitas.Hinc tot caabus Si mofutis fiexioes.Sed ante oia explanacio P animi q nos diftinxit a fcris.lnter ipfos quoqj hoes diferime alteru atque grade q abeluis fe cic. Deagnafcenubusmebris:6idida Ariftotelisdeuitahominis. Ca. L 11. * >3 Embraanimalibusagnaeainutiliafunoficui lcxtushonini fern per digy tus.placu^ m it in mgypro nutrire portecu.-binis &. in aduerfa capiris parte oculis homine; fed iis no cernente.Miror quidc ariftotelendmodo credidilTe pisefcita uit£ t (Te aliqua in corporibus ipfis:ueru eria prodidifle.Qu^ quanq uana exiftimo: nec fine cotatione piofe/ rendamein feqmfcp 6 J auguriaanxias queerac. Attinga tame quae tantus uir in dodrina no ‘7 /preuiUgicut«i^ijieuisiignappnitraros dentes^prslongos dig^tos.-plubcu colorc ply , *££ginj uanu i nrifuras;oec perpecuas.Conoa longe efle ui'ca: incuruosbumeris; & in ma^ I l 6 Erffe ! naf ^ as P lures ^xxxii.denres haberes: auribus mplis nec di i.Vn! utarbitror)fed fingula obferuat.Friuolariit reor)& uulg o tamenariata. Ad bisnYie rT 1 - a fc aus fautitpoao apud nos T rogus.-ce lpfeaudor feueriirimus quos ucr u.. 0iii , Ilcla ' rro I ns u — t magna fegneani tsu fubeflefiguificat.Quibusparuamobi/ Dn ous rotll ridairacundum:ueluthoc ueftigio tumorisapparente Supercilia quibus iiivnfe, l,rJ nredimmollcsfignificant,QuibusiuxtanafmuHexafunt:aufterosquiqus cijnra inHcxa derifiorgs. Quibus in coru dcmiTfa maliuolos & inuidos. Qcubqbuf/ n fin!> !na c ^ co . s indicant Qyj carnpfos a naribusangulos habet.-malitie no tiv a7i 3 - 1 f ars cxc f 1 tanota impudent babet.Qui idetideauceoperire foletincdfti> Vio ,7. 1 ma ‘7 ni ' cu ^°. inquacitaos Si ftukicias nota eft.Hadenus T rogus. l (k j * 7* £Xiae ha ° ltu ^ni-naliu.n:^: qu .2 gLiftara interimanc:&: de uidu hominis: Si quk busdecaufisnoncoquatur. Q f Lllf, Nimx lec nis uir us graue, V rfi peftilens. Contada halitu eius attingit. nulla fera: 3 3 P ^ ? r t 'e Carfla ^ rd ^ l,ls .H°.inni s tantu nat'ura infici uoluit pluribus mo dis:oc ciboru hac dentiu uitiis.-led maxime fenio.DoIorem fentire no poterat: tadu 0* XI?. poena eftrnt ncqrad ipfumquo ttiiiif ill uita iuraret.parthorum populis hocprXcipu^ & a tuuenta propter indiicretos cibosmamqi &Vino foetetora mmio.Sedfibi proeerw medo* tufgrano allyrii malncuius eft fuauitas prsecipua in efculenta addito.ELphantoru aia fer pentes excrahit.Ceruoru ice urit.Diximus hoiiunu genera qui uenena ferpentium fuctu e corporibusexigeret.Quin Si fuibus:ferpa*ces in pabulo funt.-& aliis uenenu eft.QuaeM^^ daappellauiimisoiaoleiafperfu necanf.Vultures ungueto quidem fugant.Alia alios ap«* petuncodores.Siatab^uaafilB-QHordaTcrpetes fcorpio occidit.Scytba:fagittaiu ungunt acie uipermafanie SC humano fanguine. Itremediabilc idfcelus. Morteilico affert leui ta^ du.Quas animaliu ueneno pafeerent dixinius.Quxdam innocua alioquin uenenatis pafta noxia tiuntSiipfa.Aprosinpaphilia&ciliasemontofisfalamadraabiisdeuotaraqui ede* re moriunt'.Nec eni eftintelle&us ullus in fapore uel odore.Et aqua uinuqi intcrimit. Sa* lamandra ibi hnortuamel fi oinobiberit unde petetJte rana qua uocat rubeta: tantuinfi/ diaru eft uitae.Vefpse ferpetes auidae uefcunt.Quo alimeto mortiferos ictus faciunt.ideo^ <$ magna differentia eft ui&usmc in tractu pifee uiuetium Thcophraftus prodidit.B.QU£$ quoqi pifee uefci:fed qgnifi ui'uejite.Homini cibus utiliffimus fxmplex. Aceruatio faporu peftitera:8C codimeta perrticiofiora.Difliculter auteperfiuutur cia in cibis acria: nimia: SC auide hufta:&aeftateqhyemedifficiliusj&in fene&aq in iuucnta. Vomitiones homini ad hsec in remediu excogitate frigidiora corpora faciunt.Inimicse cculis maxime aut detibus Sonwo cocoquere corpulctiasqua firmicari utilius ideo athletas atbletae malut cibos ambu lationc perficere.peruigilio quide prarcipue uincuntur cibi. Decorpuleciaaugedauelminueda:&quaeguftufamcacfmmfedet. Ca. Lilli. . . « Vgefcut corporadulcibusat^pinguibus6ipotu.MinuuncurficcisKaridis:acfi-' ^ ' y\ij a ti.Quasdaanimalia Si pecudes quoq? in africa quarto die bibunt. Homini non ante diemfeptimuloetaiisiniedia.Durafte& ultra undecimumplerofqj.Certueftmo /*£*-< ri efuriendi temper inexplebiii auidirate animaliu uni homini.Quasdam rurfustxiguo gu dL *. ftu famenacfitimfedantcoferuantqp uiresrucbutyru'.uctitipace.gly'cyrrizon.perniciofiT n ' fimum autem &inomni uita quidem quod nimiu.prxcipue tamen corpori minuiqi quo NIMALIVM omniu quae nofei potuere nature gencratim ttiebratiiaqs itafehabet.Reftat neep ipfa anima carentiaquandoquida nihil fine ca m uit terra edita:aunde eruta dicanter ac nullum fileatur reru naturae op . Diu fuere occulta eius beneficia.Summucp munus homini datu arborcs filuaeqiintelligebantur.Hincprimum alimentum.Harumfrondemclli^ or fpecusdibro ueftis.Etiamnu genres fic degunt. Quo magis ac magis admireris ab iis principles cedi niontes in marmora. V eftes a feribus peti. _ c. _ JZJ ._ it - a j l . - — r-~ Vnioneni in rubrimans profundo.Smarfdum in inia tellure quaen.Ad hoc cxcogitara fut auriuni uulnera.Nimirum quoniam parifm eft collo crinibufqp geftarimifi infoderetur eti am corpon.Quam obrem fequi par eft ordine uicae Si arborcs ante alia diccre.-ac morbis pri *’ Ae fuere nmuinu teplajprifcofc^ ritu fimplici rura etia nuc deo prsecelletem arbo^ b rem.Dicat.Nec magis auro fulgetia a top ebore Gmulacra qua lucos.Et infiis filen t tiaipfa adoramus.Arboru genera numinibus fuis dicata perpetuo: feruantur. Vt loui efcuIus.Apollini laurus.Mineruc olea. Veneri myrtus.Herculi populus. Quin Si (iU lianos Faunofq? Si deorum genera film's ac fua numina tanq e’eselo attributa credimus. Ar borespoftea gradioribus fruge fuccis hominemicigauere.Ex iis recreas mebra olei liquor uirefc^potus uini:totdeniq?fapores annui (pote uenientes:&: menfe depugnet licet earu caufa cum feris;&: paftinaufragorum corporibuspifces expeSantur etiamuurn tamen fe*> cade Mille prasterea funt ufus earu fine quis uita degi non pofTit. Arbore fulcamus maria terrafqi admouemus. Arbore ex3edificamus teda. Ex arbore Sifimulacra numinum fuere CAIIPLINII SECVND1N AT VRALIS HFSTOR1 AELIBER.XII. PRGEM1VM. itiordia iungcre, Ua:&de natura earum. De arborum honored quando plaranus primum in ita Ca. I. LIBER. numinu ora fpe&arentur:& menfaru pedes.produtalpibuscoercitas 6i tam inexuperabili niunimento gaiJiashanc primu babuifTe caufam fuperfundedi fefe italieiquod Elico ex hel ueiais eiuiseora fabriie ob arte ronjge comoratus ficu ficca 6i uua;oleiqj ac uini praemifla re meam fecu tulilTet.Qiia propter b&c uelbello quaefiiTe uenia fit.Sed quis no iure miretui arborem umbras gratia tantu petit! orbe.pIatanuseaeft.Haecper mareioniu inDiomedis infula eiufde tumuli gratia primu inueda.lnde in ficilia rranfgrefla:atcp inter primas dona ta itali3e:etiaadmorinos ufqj pet ue&a:ad tributariu etiapertincs folurmut genres uecti/ f al & pro umbra pendant.Dionyfiusjprior ficiiUE ty rannus regiam in urbein tranftuliteas omus fu£ miraeulumbi poftea fa&ugyninafiumec potuifle in amplitudinem adolefcere, Haud alia fuiffein itaiiaacnominatim bifpama apud auctoresinuenitur.Hoc actu circa ca ptas urbis state: tan tuqi poftea honoris increuit ut mero infufo enutriantur.Copertum id maxime,pddreradicibu5,DocuimuIq?etiaarboresuiaportare.Celebratefunt primunain ambulatione achademi^ atheniscubitoru.xxx.fex uoius radice ramos antecedete. Nuc eft darain lyciafocia gelidifonds amoenitace itineii appoftta domicile caua o&oginta a teg uniuspedu fpecumumerofo uertice:# feiiaftisprotegens ramoru arboribus inftaragros longis optines umbrismc ne quid dent fpduncasiniagini faxea intuscrepidiniscoronamu fcofos coplexapumices ex rated d igna miraculo: ut Lucinins M utian us ter cofui 8t miper puinciaz eius legatus’prodedu etia pofteris putarit epulatu intra ca fe cum duodeuiceftmo comite.Largeipia toros prarbere fronde ab omm afiatu fecuru opiante hymbriu per foiia crepitus,Letiorccp marinoru nicore picture uarietate Jaqueariu auro cubuifTe in eade. Ah> ud exemplu Caii principisin uelicerno rure mirad unius tabulatadaxeqp ramoru trabibus fcana patula 8i in ea epulati cu ipfe pars diet umbrae quinded couiuaru ac minifteriicapa# cem rriclinio:qua coena appeliauit liie nidu.ETi gortyne in infula creta iuxta fonte platan 7 una infignis utriufcp lingua monuinetis.nunq folia dimittes:Statinic^eigraecicefabulofi/ tas fuperfuit.Iouc fub ea cu Europacocubuiffe.ceu uero no alia eius generis eflet in cypro fed ex ea primu in ipfa creta ut eft natura hominu nouitads auida.platani fatse regeneraue re uidunuqn guide eomedatio arboris eius ndalia niaior efbq foie Eeftatearcere:hyeme ad** fiiittere.lnde in italiaquocg ac fuburbana fua Claudio principe MarcelliEferninilibertus fed quife potent^ ca Ca;fan's liber tisadoptafiet fpado thefaheus prsediues ut merito dici pofifenld quoep Dionyftus tranftulit id genus.Durantqp etiam initalia portenta terraruni prcEter ilia Iciiiccc qua: ipfa exeogitauit italia. Dc cameplatano:6£ quis totonderit uirid.anV Ca. II« Amq? & camephram uocantur coade breuitatisrquoniam arborum etiam abortus n inueniir.us.Hoc quoqj ergo in genere pumilionum infoelicitas dida erit. Fiuute ferendi gencrc dc recidendi primus. Cn.Matius ex equeftri ordine Diui Augufti amicus inuenit nemora confilia infra hos.lxxx.annos. De peregiinisarboribus:6i maloaffyria. Ca. Ill, Eregrinascerafi peificecp:& omnes quarum grasca nomina aut aliena.Sed qua: ex P iisincolarum nuniero eiTe coepere dicentur inter ffucliferas.lnprasfentia externa p fequemur afalutarimaxime orfi.Malus aftiria quam alii uocantmedicam uenenig medetur.FoIium eius eft unedonis intercurrennbus fpinis.pomum ipfum alias non niandf tur;odore praecell it foliorumquoqs qui tranfitin ueftes unacondirus aicerq? apimaliu no xia. Arbor ipfa omnibusboris ponufera eft.-aliis cadentibus:aliis maturefcentiBus: aliis ue ro fubnafeentibug,. Tcntaucre genres tranfferre ad fe propter remedii prseftantiam riaHi* busin uafis deto per cauernas radicibusfpiramento.Qualiter omnia tranfitura longius fe riartiflinie tranfferrieg quas meminifle conuenietmt feme! quaecj dicatur: Sednifi apud me dos diin perfids nafei noluit.H^ccuiusgrana parthoruproceresincoquerediximus efeu lends comendandi halitus-gratia.Nec alia arbor laudatur in mediis.Lanigeras ferunun me tionegeritis eius narrauimus. De indisarboribusmel quam# do primum romse hebenus. Ca. *'”• * Te indue arboru magnitudineuna:qua peculiatius.Virgiliuscdebtauit hebenuni nuiq alibi nafei profefiTus.Hcrodotuseamaethiopiasintelligeremaluintnbnti uice regibus perfidis e material eiuscentenasphalangas tertio quotj anno penfuafte sethiopas c 0t atO flU ond ‘ t3 bis noftti /talia.QS' pus afi^g pjeroni pi tafexniil- ftoritate i dir.Accct quod tnc\ cundi.Ali i i poi 1113 mntur.uc epere topic fpecie fubt cantifiluof robinaftac tegcscrefc^ duspiiulci Dearboi Aio, m 3uiu mini Plurima eft ii fed intraneoi Genera arbo castera-.pomc hancaliqt neas faciutH tarum profp D Atlit Pi oppo equal nocatur p/pe# ‘Mdefodc, temperiecarb, P%nifian ?Nihe.prer?' , re emiy, ,1U| S'tud Ut;,u n jfcsi Si: c ma XII. cum auro 8i ebore prodendo.Non omittcdu id quo$ uicenos dentes riephatoru grades*, quonia ita fignificauinasthiopas eade caufa pendere foJitos: tanta ebori auctorifas frat uri bis noftree trecentefimodecimo anno.Tunc.em auctor ille hyftoria eacondidit. Thuris in italia.Quo magis miruelbquod eidefcredimus;qui padu amnc no uidifiememini ad id tea p u s a fue g nec i£qj; a u t fibi cognitu Aethiopie forma ut diximus.Meroen ufqj nuperalat* Neroni principirara arbore hebenu. A meroe ufcp ad fyene fineiperii per nongeta nonagin ta fexniil.paf.nullaqi alia nifi paimarum generisefledocuit.ldeofortaffisin tributoruau ftoritate tertia res fueric hebenus.Romae ea magnus pdpeius in triunpbo mitridatico ofle die. Accendi earn Fabianus negac.Vricur tamen odore iucundo.Duo genera eius.Raru id quod melius arboreu trunco enodimiateriE nigri:fplendoris:ac uel fine arte protinns iu i cundi.Aiterum fruticofnm cycifi modo.Si totaindia difperfum eft, De fpina Si ficu indicis. Ca. V, Bi Si fpina fimilis fed deprxhenfa uel lucernis igni protinus tranfiliete. Nuc eas ex i pona quas mirata eft Alexadri magui uidoria orbe eo pa tefado. Ficus ibi exilia po 111 a habec ipfa fe femp feres;uaftis drftuQdit ramis.Quoru podera adeo in terra t cur uantur: ut annuo fpatio infigantunnouaqi fibi ppagine faciat circa paretc in orbes;quoda opere topiario.lntra fepte ea eftiua't paftores.opaca pariter Si munita uallo aiboris. decora fpecie fubter intuetiproculueformicato ambitu.Superiores eiufde rami in excelfumermV canc:filuofamulcitudine:uaftomatriscorpore;ut.lx.pafipkrxc 5 orbecolh'gac. Vmbrc ro bina ftadia opianoFolioru Jatitudo pelts: effigie amazonicse babet.Ea caufa frudu in** * teges crefcere phibet.Rarufqj eft nec fabasm agmtudine excedes.Sed per folia folibus CO' Sfcus pdulci fapore digno miraculo arboris gignit circa acefinem maxime amneni. De arbore pala; Si arbonbus indicis fine nominibus Si laniferis. Ca. VL Aior alia posno SC fuauitate przcdictiooquo fapietiores inderu uiuut.Folium alas ni auiu imitatur longitudine triu cubitorudatituaine duu frudu e cortice mittit ad** niirabilefucci dulcedinemt unoquaternos falict.arbori nomen paise;pomo ariene. piurima eft in fidracis expeditions Alexadri tcrmino.Eft Si alia fimilis huicdulcior porno fed intraneoru ualitudini infefta.Dixerat alexander ne qs agminis fui id pomu attingerec Genera arboru macedones narrauere;ex maiore parte fine noibus.Eft St terebintRo fimilis c^tera;pomoamygdali;uelminore tatumagnitudincipr^apuasfuauitans in badris. Vo> cp hancaliqniterebinthueiTeppriigenerispotiufqfimileciputaiierut.Sed undcucftes Ir neas faciunfoliis moro fimilis;calice bobicino.Rhodo ferut ea in campismec eft gratior ui laruni profpedus.Oliua indias fterilis:praeterq okaftri.frud^f. De piperis arboribus;3i gariophylo;Si aliis pluribus. Ca. VII. AlTim uero quas piper gignunniuniperis noftri fimiles .* qq in frotecaucafi folibus y* oppofitagignitantueasaliquitradiaere.Seminaa iuniperodiftantparuulisfihqs equates in paiTiolis uidemus.Has priufqdebifcanndecerptse toftasep iole faciuc qd' nocatur piper iongum.paulatim uero dehifeetes per niaturitate oftendunt candidu piper quod deinde toftu folibus colore rugifqj mutatur.Verum Si iis fua iniuria eft.-atq? cadi in/ temperie carbunculant ur; fiunt femina cafla 8i inania;g> uocant brechmafim; tdoruiulin gna fignificanteabortum.Hoc ex omiii genere afperrimu leuiftimuqj Si pallidu. Gratius <£+* nigrudeniufqj utroq?candidu.Noefthuiusarboris radix;utaliqui exiftimauerc;qua uo/ cant fingiueriimalii uero gingiberim quaqua lapore fimiii.ld enim inarabia atqi troglody tica in uillis nafcitur.paruas barbae radice cadida.Celeriter ea cariefentit;quis in tanta ama titudine.preciu eiusin libras fex.piperlongu faciilime adulteraf alexadrino finapi.Emitur in libras.xxv. Albu.xvii.Nigru.xiiii. Vfum eius adeo placuiflfe mini eft.In aliis quippe fua^ uitas caepit:in aliisfpecies inuitauit.Huic ncc pomi nec bacce comendatio eftaliqua.SoIa placereamaritudine;6i hac in indos peti.Quis tile qui primus cibis experiri uoluit; aut cui in appetenda auiditate efurire no fuit fatiusiVrru filueftre getibus fuiseft;8i tame pon^ dereemit utauru uel argctu.piperis arbore ia etia babet italia maiore myrto; nec abfimile Pi teqdemuItismodis.Etetianuminindiapiperisgram'fimilc.-quod uocatgaripbylo gran/ dius fragiliufq;. Tradut in indico luco idgigni;Aduehitur odoris gratia.Fert Si in fpinis LIBER. piperis fimilitudinerntprsedpua amaritudine folds paruis defifq? cypri modouanns triu cu* pitorum:cortice pollido:radice lata: lignofaqj bufei colon's. Hac in aqua cu femine exce/ pta in asreo uafe inedicamctu finquod uocac iyrione.Ea fpina SC inpelio mote nafcifodul/ teratqj medicametu.Ite afphodeli radix aut fel bubulu aut abfintbium uel thus uel amuj- ca. Abfintiu aptiflimu medicinas quod eft fpumofum.Indi in utribus cameloru aut rhinoce rotum admitcunt.Spina ipfam rn grazcia quidatn pixacanthum chironium uocant. De machir SC arboribus anianas genus. Ca. VIII. T machir exindia aduehitur cortex rubcs:radicis magn£: nomle arboris fuse,Qua [p Jis fit ea in copertu habeo.Corticis mdle dcco fti ufus in medicinajd dyfentencos. prsccipuushabetur^accoru SC arabia fernfedlaudatius india.Eft autem mel in aiu dinibus collecimgumiu modo candidmdctibus fragile. Ampliffimu nuciis auellane ntagm' tudinead medicinae tantu ufunuContermina indis gens ananaappellatuncuius fpina la* chrimaru fpeciofa:mirrhe fimilis:accefu propter aculeos anxio.lbi & frutex peftilg's rapha* ni foliodauri odore:equos inuitaterqui pene cquitatu orbauit. Alexandria primointroicu. Quod SC in gedrofisaccidit.ltemlaurino folio.Et ibi fpina tradita eft: cuius liquor afper/ fus oculis csecitatem infert animalibus oibus.Necno & hserba pcipui odoris referta rniniw txs ferpentibus.quaru i&u protinus moricndu eflet.Oneficritus traditin hyrcarxise coualli bus ficisfimiles die arbores quee uocentur occhi.-ex quib 9 defluat melhorismatutinis dm abus. De bedeilio SC arboribus perfici man's. Ca. IX. u Jcma eft badrianadnqua bedelliu nominatiflimu. Arbor nigra eft magnitudxe oleas folio roboris:frudu capiificimaturacp gumi. Alii brochon appellaualii malachra: alii maldacon.Nigru uero Sdn ofascouolutu hadrobalu.E(Te aute debet tranflucidum: fi mile c£ne:odoratu.'& cu fricatur pingue:guflu antarucitraacore.ln facris uino perfufum odoratius.Nafcitur SC in arabiaindiaqx &mediaacbabylone.Aliqui peraticu uocatexme* dia aduedu.Facilius hoc SC cruftofius:amariufcp SC gumofum. Adul teratur amygdala nu/ ce.Getera eius genera cortices fcordaiUrita uocatur arbor semulagummi.Sed deprehcn duncur(quod femel dixifle 6 C in caereros odores fatis ut fiOodore colore: pondere: guftu: jgne.Sachiano nitor futus:multiq$ candidi ungues.praeterea fuum podus: quodgrauius eifeautltums no debeat.preciu fincero in libras decern tantu.Gentes fupradi&as perfis at tiirgit:rubio:mari:quod ibi perficu uocauimus longe in terra aeftus agente.Miraarbor uih natura.Namqj erode fale inue&is dereli&ifq? frmiles ficcolidore radicibus undis polypo* rum modoamplcxse fteriles harenas fpcctanrur. Eadem mari adueniente fiu&ibus pullat* aefiftunt imobiles.Quin SC pleno a=ftu openururtots.Apparetq? reru argumetis afperita* te aqnaru illas ali.Magnitudo mirada eft.Species fimilis unedonis, Pomfx amigdalis extra jtuscotoitisnucleis. De arboribus pfica-iinfula^&ianigeris arboribus. Ca. X. Flosinfulain eodcfxnuelbrepleta film's qua fpectat oriente:quaq5&ipfaarituma* t rispeifunditur.Magnirudo fingulis arboribus fifci.Flosfuauitateienarrabili.po muiupino fimile:ppterafperitate inta&um omnibus alalibus.Eiufdeinfute excel* fiore fuggeftu lanigeras arbores alio modo q feruriis folia in foecunda:qus ni minora eftet uitiu porerant uideri-ferunt cotonei mali amplitudinecucurbitas: quse maturitate rupta: oftendunt lanuginis pilas:exquibus ueftes puecifo linteo faciunt. DegofampinoSi arboribus ex quibus ueftes fiunt: Sc quibus modis conftent arborum fruftus. Ca. XI. Arbores uocant gofampinos fertiliores etia'tylo uero minores: qua: diftant.x.patfi a bus luba circa fruticem lanugines e(Te traditdinteaqj fieri indicis praftantiora. Ara biar aute arbores ex quibus ueftes faciant cynas uocari.folio palmefimili. Sic idos fiiaarborcs ueftiucdn tylis aute SC alia arbor floret aibe uiole fpecie:fed magnitudine qua druplici fine odore quod miremur.ln eo traftu eft SC alia fimilis foliofior tame rofeiqj flo ris:quenoftu coprimes aperireincipitfolis exortumreridieexpandit; Incola dormireeuni dicunt.Fert eadem infula SC paImas:oleafq? ac uires:SI cum reliquo pomoru genere, ficos. N ulli arboru folia ibi decidut.Rigaturq? gelidis fontibus:K hymbres accipit uicinaiisara* , bia fiagftat quandam generum diftinaionem:quoniam fruclusiis conftanradiceftrutice; CQr(ice:fucco:lachryma:ligno:furculo:flore:folio:pomo: De cofto 6 C nardo:& differentiis nardi. Ca. XU • ifu / Xce / . VIII, “'^JXCSQs, j! mt iinni -uneniagm fP'na la- tt,! « rapta "'■OlRtroltu, ^01 afper/ c * fita Eiunui x'.ii coualli ut minis du* , IX nitudicoki 'ii nwladw '•no pcrfufunt f uuocarexnw i wygdalanu/ \ t Sc j dcprehcn ndcre.-guftu: ' quod gra uiut di^as perils at Mtaatbotuw j urvirs po\ypo < 1 1 rmbuspulu® aivcnsalpe^ r,u^a)is extra '(j, X, | '.StpliiAunn' : rarrabili'P 0 ! ( i "‘uiiot^ civet x rJWtlOK c tup® il.nt aib^? 1 A*' .paffi rfljnno^ ■, ih ,Sic^ qua tud»nt h roW t iSCC^ ag ixaf M C \X^ Up** XU. : Radix# foliu indisemaximo precio.Radixcoftiguftu feruesmdore eximio: fru tree alias inucilbprimoftadm introitu anisindi ipataie infula .Duo funt eius gene ranigru # quodmelius candicans,preciu in libras.xyi.De folio nardi plura dicere par eft:ucprincipali in unguentis Frutex efbgraui 8i craHaradiceded breui ac nigra.fragi liqj:quis pingui.Situm redolence utcuprefli afpero faporedolio paruo defoq?. Cacumina iariftasfefparguntiideo gemina dote nardi fpicasac folia celebrant. Alterum eius genus apud gange nafeens danacur.ln totum ozenitidisnomine uirus redolens.Adulteratur ex pfeudo nardo hazrba quaz ubiq? nafeitur rafiore atep latiore folio:# colore languido 1 can didum uergente.ltefua radice permixea ponderis cxSi gumi.-fpumaq? argentiaut flibio t cyperi uecornce:Sinceruquidem leuitacedepreheditur:#coloreruffo:odorifcg fuauiate & guftutmaxime ficcante os fapore iucudo.Precium- fpicSEi libras.lxxxx. Folia diuifere ad nouaaplitudinem;qdadrofpheru uocatur maioribus uclis.xxx.Quod minore folio eme* fofphazruappdlademit.lx.Laudatiffimu microfpbazru e minimis foiiu.preciuqj:eius.Ixxv. odorigratia oibus maior recetibus.Nardo color qiueterauerit nigriori melior.ln noftro orbe pxime laudaturfyriacu.mox gallicu.Tertio loco crcticmqd alii qde agiro uocat: alii aliphudolio olufatn:caule cubicaii geniculato: i purpura albicate:radice obliqua uillofaqa #imicante auiu pedes.Baccaris uocatur nardus rufticu de quo dicemus inter Fiores. Sunt aut ea omnia hazrbe prater indicu.Ex.iis gallicu & cu radice uellitunabluiturqj uino. Sic* catur \ umbraralligatur fafciculis rchartamo multum ab indico difterens.fynaco tame le- uius.precium ficlis.xiii.In iis probatio uname fine fragilia 6£arida potiufq ficca folia.Cum gallico nardo femp nafeitur hazrba;quaz hirculis uocatur agrauicate odoris & fimilitudie: quamaximeadulteracur.Diftac g> fine cauliculo eft:# quod minoribus foliis :q»qj radieis neqj amarx necp odoratx. Deafiaroamomo#amomi#decardamomo. Ca. XIII. Ardi uim babet # aflarum.-quod # ipfum aliqtii filueftre nardum appellant Eft au n tem ederaz foliisuotundioribus tantum mollioribufcj?:fioie purpureo radice galli ci nardi fimile:acinofum:faporiscalidi:ac uenofi.Montibus in umbrofisbis anno floret.Optimum in ponto:proximuminphrygi3:tertium 1 illyrico.Foditur cum folia mic tere incipit.Et in foie ficcaturcekriter fitum trahens:ac fenefeensnnuenta nuper & i thra cia hazrba eft cuius folia nihil ab indico nardo diftant.Amomi uua in ufu eft indica uite la brufea uc alii exiftimauere frutice uenofo:pa!mi altitudine:carpiturq$ cum radicemianipu latim leniter componitur protinus fragile.Laudatur quamaxime punici mall foliis fimiie. nec rugorisrcolorc ruffo.Secunda bonitas pallido.Hazrbaceum peius.pcflimumq? candid dum:# uetuftace euenit.precium uuaz in libras ficli. lxx. Friato uero amomo.xIviii.Nafci tur # in arnteniaz parte quaz uocatur ocene:#in media # in ponto.Adulteratur foliis pu* nicis&gumiliquido ut cohsereauconuoluatcj fe in uuaz modum.Eft 3i quaz uocatur amo mis minus uenofa;atc 5 durior :acminus odorata:a quo apparetaut aliud efie:autcolligi f macurum.Similes iis 8i nomine 8£ frutice cardamomu femine ob longo.Metitur eodemo do 8i in arabia.Quattuor eius genera.Viridiftimum acpingue acutis anguliscotumax fri cantuquod niaxiiiielaudacur.proximumeius ruffo candicans.Tertium breuius atep nigri us.peius tamen uarium 5C facile tritu.-odorifqiparui.Quod ueriuscofto uiciniuselle de bet.Hoc 8£ apud medos nafcitur.pr^cium optimi in libras.xii.Clnamomogentilitas proxi lnaerat nilusmi prius arabix diuitiasindicari conueniretrcaufafqf? queecognomem illi faeli cis ac beataz dedere-Principalia ergo in ilia thus & myrrha.Hazc & cum troglodytis cois. De tbure & arboribus thuris. Ca. X1I1I. Huraprater arabia nullisracnearabixquidem uniuerfie.In medio eius fut fere ac i tramitaz pago fabeorum capite regni Sabotahn monte excelfo:a quo odo manfio nibus diftat ergo eoru thurifera.Sabaappellatur.quod fignificare grazei mifteriu dicunt:fpedans ortus foil's azftiui undicp rupibus inuia S>L a dextra maris fcopulis inaccefta Idfolutnerubro ladeum traditur.Siluarum longitudo eft fchocnorum.xx.Latitudo di^ midium eius.Schcenus pater Eratofthenis ratione ftadia.xl.boc eft pafius quin^ mi-lia.AIt qui.xxii.ftadia fingulis fchoenis dedererattolluntur colles altbdecurr untqj 6i in palma ar^ bores fponce nat^.Terram argillofam efte conuenioraris fonribus ac nitrofis.Attingunc & miniei pagus alius.-p quos euehif uno tramite angufto.Hi primi comertiu thuris fccere maxieqp exercent A tjbus 6t minieu didu e.Nec,prseiereaarabu alii thuris arborc uident m LIBER. ac ne horu quide oes.Ee ifitcB.ccc .no amplius effe familiarnm: quae ius per tucceffiones id fihiuendicent.Sacros uocari ob id:nec uJlocongreflufaminarufuneruqp cu incidant eas qrborcs:autmctantpollui.Atcjnta religionemerccsaugeri.Quidaprcmifcuu iusiis po* pulis ec craduntin filuis.Alii per uices annoru diuidi.Nec arboris ipfius quae fit facies co* flat Res in arabia gefTimus:& romana arma \ magna parte eius penerrauere. C.etia Cxfar Augufli filius inde gloria petinnec tame ab ullo(quod equide fciablarino arboru eag< tra* dita e facies.Grsecoru exepla uariant.AIii folio prri minore dutaxat &. hSErbidi colon's pro didere.Alii letifco fimile fubrutilo folio.Quidam terebinthu die & hoc uifum Antigon regiallatofrutice.lubaexiisuoluminibusqfcripfitad.C.Caefare Augufti filiu ardentg fama arabise tradit cotorti eflfe caudicis:ramis aceris maxime ponti.Succum amygdalae mo do emittere.Talefq} in carmaniaapparere:&: in aegypto fatas ftudio ptokmaeoru regnan* tium.Cortice lauri ee conftat.Quidam 8C folium fimile dixere.Taliscerte fuit arbor fardt bus.Na&aftazregesferendicuram habuerut.Qui mea aerate legati ex arabia uenerut sola jncertiora fecerunt.Quod iure miremur uirgis etia thuris ad nos comeantibus quibus ere di potefbmatrem quocp teretem & enodi fr uticare truneo.Meti femel anno folebat mino re occafione uendendhlam quseftus aliam uiam afFert. Denatura thuris &generibus. Ca. XV. Rior atq? naturalis uindemia circa cam's ortu fiagratifiimo aeftu incidentibus: qua p maxime uideaturefFepraegnasitenuiflimufqj tcafi'cortex.Laxatur hicplagamoack mittitur.Inde:profilit fpuma pig uis.Haee cocreta denfaturmbiloci natura pofeae rergere palmea cxcipiente.Aliubi areacircu pauita.purius illo modo fed hoc ponderofius Quod i arbore haefit ferro depediturudeo corticofum.Silua diuifa:certis portioibus mu tua Inocetiatuta e.Neq? ulius.faucias arborescuftodit .Nemofuraturalteri.Ad hercule Alexandria ubi thura iteipollanturmulla fan's cuftoditdiligctia ofFicinas. Subhgaria fi«* gnanturopifici.perfona adiicitur capitiidenfus ue reticulus.Nydiemitrutur.-tato minus fidei apud.Nos poena:qua apud ilJos filuae habent. Autuno legitur ex sftiuopartu. Hoc puriffimficandid'U.Secunda uidemia eft uere-.ad ca hyeme corticibus icifis.Ruffu hoc exit neccoparandum priori.Illudcarfiatuihocdathiathu uocant.Creditur8£ ncuellas arboris cadidusefTe:fed ueterisodoratius.quida& \ infulis meliusputantgigni.lubain ifulis ne gat nafci.Quod exeo rotunditate guttae pependit mafculum uocamus.cum alias no fere mas uoceturmbi no fit fcrmina.Religioni tributum ne fexu alter ufurparetur.Mafculum ahqui putantafpecietcftiumdidum.praeripua autem gratia eftmammofocuhaerente la chryma priore confecutaaliamifcuit fe.Singula baec manu implere folita inuenio.Cu m i* ncri diripiendi auiditade lentius nafei liceret.Gr^ci ftrygoniam 6 L atomu tali modo apek lant.minoremautemorobiam.Micas concufu elifas mama uocamus.Etiannum tame iue niuncur guttserquae tertian? partem minaethoc e.xxxix.denarorum pondus sequent. Alexa dro magno in puericia fine perfimonia thura ingerenti aris pedagogus Leonides dixerac lit illo modo cum deuiciftet thuriferas getes fupplicaret. At ille arabia potitus thure jonu •ftam naui mifit ei.Large exortatus ut deos adorarec.Thus colledum fabora camelis coue hitur porta ad id una patente.Digredi uiacapitale leges fecere.Ibidecimas deo :quc uo * cant Sabin.Menfura no podere facerdotes accipiut.Nfec ante mercari licet.Inde ipenfe pu blicas tolerantur.Nam & benigne certo itinera numero deus hofpitcspafcit.Euehi no pot nifi per gebbanitas.ltacp & horu regi penditur uedigal.Caputeorum thoma abeft a gaza noftrilittorisiudeas oppido.lxxx.xxxvii.mil.paf.Quod diuiditurin manfiones cameloru Ixii.Sunt 8£ quae facerdotibusdanturportionesfcribifcp regum cert£.Sed prefer hos 6d cuftodes fatelfitefqp & hoftiarii & miniftripopulantur.lam quacuqj iter eftaliubipro aqua aliubi propabuloaut pro mafionibus uariifq? portoriispenduntmtfuptusinfingulosca* melos aenanumdc.lxxxviii.ad noftrumlittuscollihat.Iterucp impiinoftripublicanispen dirur.ltaq? optimi thuris libra ficlorum.vi.Precium habet fecunda.xii.tertia.xiiii. Apud iiosadulteratur refmxcandidegemapgfimilhfed deprehendicurguibusdidum eftmois. Probatur candore:apIitudine: fragilitatetcarboe. Vt ftati ardeat.itcne dcterccipiat poti ? §imicas fragatur. ^ Demyrrha&arboribusmyrrhas. Ca. v XVL V rrha in iifde film's permixta arborem nafei tradidere-*aliqui plures fcpcrati. Quip m pe muldsinlocisarabi£gignitur:utapparebitingeiieribus.C6uehuur& cx filuis XII. laudata.-petuntq; cam ctiam a troglodytis fabbsei tranfitu maris.Satiua quoq? puenir mu! turn filueftripradata.Gaudec raftris Si ablaquasatiombus.Melior radice refrigerata.Arbo ri Akitudo ad quinqj cubita-nec fine fpina;caudice duro Si \ torto.-crafliorc quam churis 8i ab radice etiam quatn reliqua fui parce.Cotticem lene:flmileqj unedoi.Scabrum alii fpi nofuqi dixere.FaeiiumoIiuas:uerumcrifpius:6iaculeatum.lubaolufatrialiquifimile m nipero fcabriorem tantuimfpinifqj horridam:folio rotondiore:fed fapore iuniperi.Necno fuere qui e thuris arborc utrunqj nafci mentircntur.Inciduntur bis Si ipfas.-iifdemqj tcpo ribus:fed a radice ufq? ad ramos qui ualant.Sudcnt autem fponte priufq incidantur.ftade didanvcuinulla prasfercur.Abbac fatiua Si in filueftri quoqj meliorasftiua-Nondant ex myrrhaportionesdeo:quoniamS(apudaliosnafcitur.Regi tame gebbanitarum quartas partes eius pendunt.Cetereo paiTimac uulgocoemptailt in folks confartiutu'pfiqs ungue tarii digerunt haud difficulter odoris acq^ pinguedinis argumentis. Degeneribusmyrrb2£:8i natural prascio eius. Ca. ^ XVII. Enera cotiplura.Troglodytica filueftrium prima.Erythrea fequens Si \ aqua ftatea g Si aftramitica eftgebbanniticaoiauferirisgebbannitarum regno Tertia dianitis. Quarta coliaritia.Quita fembracena a ciuicate regni fabeorum mari proxima Sex ra quam durificim uocant.Elt 8i Candida uno tantum Ioco;quas in mcflalum oppidum con fertur.probacur troglodyticapinguedine:& quodafpedu aridior elkfordidaq? atcp bar * bara;fed acrior eastern.Sembracena prsedidis caret uitiis.-ante alias hylarisrfed uiribus te - nuis.ln plenum autem probatio eft minutis glebismecrotundis.ln concretu albicatis fuc ci 81 tabefceris;utq} cofrada cadidos ungues habeat;guftu leniter amara.Secunda.-bonitas icus uaria. peflima quas itus nigra peior fj ficetiam foris.precia ex occafione ementiu ua^ ria-Stadeas a-vi.ad.l.Satiuas fumum ad.xxii.Erythreasad.xvi-banc uoluntarabicam intelliV gi.TroglodyticJenucleo ad.xiii-Sese uero qua odorariamuocantad.xiiii.Aduleratur len tifei glebis Si gumi.Item cucutneris fucco amaritudinis caufa;ficut ponderis fpuma argen ti.Reliqua uiriadeprehenduntur fapore.-gumi dentelentefente.Facilimeautem adultera turindicamyrrha;qu£ibidem quadaiu e fpina colligitur.Hoc foium peiusindiaaffert fa fcili diftindionertanto deterior eft# Deniaftice:ladano:8ibruta:enhenro;&ftrobo:8idefiyrace. Ca. XVIIk Rgo ttanfit in mafticem quseex alia fpina fit in india.Itemqj in arabia lama uocac. Sed maftice quoqj gemina driquoniam Si in afia grasciaqj hasrba reperitur e radi* ce folia emittens;Si carduum fimilem alo feminis plenum lachryma-.quae erumpit i cifa partefuma uix utdinofei poftit a maftice uera.Necnon & tertia in pontoeft bituminis fimilior.Laudatiffimaautechia Candida; cuius preciuminlibras.xx.nigras uero.xii.Chiae lentifeo tradicur gigni gumi modo. Adulteratur uc chura refina.Arabia etiamnutn Si la dano gloriatur;forte cafuqj hoc 8i iniuria fieri odores plures tradidere.Capras maleficiu alias frondibus animakodoratorum uero fruticunmexpetentius tanq intelligat prec/a car peregeminum caulespr^dulci Iiquorc turgentes diftillantemqp abiiscafus mixtura fuc cum improbo barbarum uillo abftergere.Huncglomerari in puluerem; 8i incoqui fok.Ee ideo in ladano caprarum pilos efle.Sed hoc non alibi fieriq in nabathseis;qui funt ex ara<* biaconterminifyrias .Recencioresexaudoribus ftrobon hoc uocat.Traduntqi filuas ara> bum paftu caprarum infringi:atqp ita fuccum uilhsi hercfcere.Verum autem laudanum cypriinfula cue. Vt obiter quaeqj genera odorum dicantunquauis non terrarum ordine. Similiter Si hoc ibi fieri tradunt;8i efle cefypbum hyreorum barbisgenibufqj uillofis ihze rens.Sed ederae flore derofo paftibus matutinis cum eft rorulenta cypros.Deinde nebula foie difeufla in puluerem mandentibns uillisadhasrefcere;atq5 ita ladanum depedi. Sut q hxrbam in cypro cx qua id fiat ladeappellet;6i enim illi ladanum uocant.-huius pingui in fidere.Itaq? attradis funiculis haerbam eamcouolui:atqj itaoffasfieri.Ergoin utraq? gen tebinagenera:terrenum:Si faditiu.Id quod terrenum eft friabile:fatitium lentum-Nec - non 8i fruticem efte dicunt in carmania Si fuper asgyptum per ptolemasos tranflatis plan/ tis .Aut ut alii generari Si id in iis ut thuris arbori colligiqp ut hunii incifo cortice;Si capri nis pellibusexcipi.precia funt laudatiOlmo in libras aiTes xl.Adulteratur myrti baccis ;8i aliis animalium fordibus-Sinceri odor debet efle ferusiSi quodamodo folitudinem redojf lens.lpfum uifu aridum ftatim tadu mollefcere. Accenfu fulgeie-odore iucudo gratuitu. m ii LIBER. Myrrharadeprehenduntuncrepitantqj in igne.prsterea fincero calculi potiusc rupibus inhaercuq puluisiln'arabia Si olea dotatur lachryma qua medicamecu coficit a gratis enhe mon didu;fmgulari effe&u contrabendis uulnerucicatricibus.Inmaritimis ex fiudibus seftucp operiucur.Nec baccs noce^cu conftet Si in foliis fale relinqui .Hsec fur pcculiaria arabias.Et pauca prasterea alibi comuniadiceda:quonia I iis uincit:percgrinofq?ipfamyr# xhx odores Si ab extern petit.Tanta mortalibus fuaru reru fatietas elEalienarucg auiddiV tas.petunt igitur in helimsos arbore bruta cupreflo fufas fimilcrex albidis ramis: iucundi odoris accefam 61 cu miraculo hiftoriis Claudii Caefaris przedicata.Folia eius lipergere po donibus parchos tradit.Odore pximu eflfe cedroftumuqj eius contra ligna alia remedio t Nafcitur ultra phafin tigrincp 1 finibusopimisfcythiae i monte fcantbro.petunt & fcarnia jnos arbore ftrobu ad fuffituspfufam uino palmeo accedeces.Huius odor redit a cameris ad folu iurudus fed aggrauans capita citra dolore tatne.Hoc fonu aegris quxrunt.His co tnerciis carracf oppodiu aperuere:quod e illis nundinariu.Inde gabba oes petere folebant dieru.xx.itinere:&: paIeftina:fyria.poftea carace peti cceptu:ac regna parthoru ex ea caufa luba audor eft.Mihi Si ad perfas et priusifta portaflcq i fyria autsgyptu uidemur. He* irodoto tefte:q tradit fingula milia taletu churis annua penfitaflfe arabas regibus pfaru. Ex fyria reuehut fyracemtacri odore eius in focis abigetcs fuoru faftidiu.Cstero no alia Iigni genera funt \ ufu quaodorata.Cibofq} fabsi coquunt thuris lignotaliimirrhs-. Opidoru uicoruq} no alio qua ex arils fumoatqp nidore.Aa hunc ergo fana'du urunt ftirace in pelli bus hyrcinis fufficitqp teda.Adeo nulia efl uoluptasrqus a(Tid uitate fui faftidiupariac.Eu dc Si ad ferpentes fugados urunt x odoriferis filuis frequentiflimas. De felicitate arabise. Ca. XIX. On funt eoru cinnamomu aut cafta.Et tame foelix appellatur arabia falfo Si igrati n cognominis;qus hocacceptu fuperis feratrcu plus ex eo iferis debear.Beatum ilia fecit homine etia inmorte luxuria:quaediisltdlexeracgenita ad bibes urcndis de fundfs.periti reru adftruxerut no ferre tancu annuo foetu:quatu Nero princeps nouirti > mo pops fus die cocremauit. Aeftimentur poftea toto orbe fingulis a*nis tot funera.-acer<* uatimq? congefta honori cadauerunttqus diisp fingulas micas dantur. Nec minus ppiV tii erant mola falfa fupplicattbus.lmmo uero(uc palam e)placatiorcs.Veru arabis etia nuc faliciusmare.Eftexillonancpmargaritasmittit.Minimaq? coputatione milles centena milia feftertiu annis omnibus mdia bi feres pemfulaqp ilia lperio noftro adimut.Tanto no bisdeliriaz&foemineconftant.Quota.enimportioexiilisaddeosquxfoia uci ad inferos pertinet. De cinnamomo Si xilocinnamomo Si cafia. Ca. XX. Innamomum Si cafas fabulofa narrauit antiquitas: princeps ue Herodotus auiuni c nidis:6i priuatim pboenicisd quo fituLiber pater educatus eflet ex inuiis rupibus arboribufi? decuticarnis:quam ipfs inferentpondereautplumbatis fagitt/s.ltem cafliam circa pal udes propugnante unguibusdiro uefpertiionum genere.-aligerifqj ferpe tibus :his commends augentes rerum precia.Cpmmurata uero fabula eft ad meridiani fo fis repercuffusunnenarabilemquedam uniuerfthalitum etotapeninfula exiftere tot gene rumauris fpiranceconcentu.Magnicjt Aiexandri clafTibus arabiam odore primum nutia^ tarn in alcum .Omnia falfa:fiquidcm cinamomum ideqj cinnafnum nafcitur in Ethiopia xroglodytisconnubio permixta.fi mercantesa contcrmnis uebutpermaria uaftaratibus: quasnecpgubernacularegantmcc^ remi trahan uelimpellantnon uelamcn ratio ullaad^ iuuet:cum omnium inftar ibi fint homo tantum Si audacia.prsterea hybernum fiiare exi* gant circa brumam euris turn maximeflantibus.Ii redo curfu per finus impellut.arq^ pro.# montorii ambitu argeftedeferunt ediporium gebbannitarurmqui uocatur ocila.Qua ob rem illi maximeid petunt.produntr^uixquintoannoreuerti uegctiatores;&multos in terire.Conrra reuehut uitrea:&asnea.-ueftes fibulas cum armilis ac monilibus.Ergo nego tiatio ilia foeminarum maxime fideconftat.lpfe frutexduorum cubitorum altitudine am pli(Timus:palmiqj minimus.iiii.digytorum cra(Titudinis:ftatima terra fex digytis furculo^ Jus arido fimilis .Cu uiret nonodoratus:folio origani:ficcitategaudens:ftcnIior hymbre ceu dsraz naturS.Gignitur q uidem in planisrfed denfiftimis in uepribus :r ubifqp: difficilis colledu.Metiturnonnifi permiferitdeus.Iouembuncintelliguntaliqui.Affabinum illi uocanf.Xliiii.boum eapraruqg Si arietumcxcisimpetrat uruematnctendi.Non tamenaut it ^^di, ia£> --■ ^ 8 V lf i ltJ 4, «m au> C3ft, ctis L'^co ' V’t lXe3c5l) fa U «k ltr, ^ e ' ‘gibusjfsnj,^ tcronoalialigni ■ ' 'CKinm cmpeiii *'• ^viiupaiuLEii 'U f.llfo&iguti v.if.licatumilla ■Xs urcndisde weeps nouiffi) oi funcrxicev let minus p pit arabiX ecu nuc mtllcs ccntem smut.Tantono i uti ad inferos Ca. XX. Khdotusauium a n. mis rupibus 'jtisfjgicris.Ifcm , f j|,gaifi?^pe .. ^riduw fo ia V:aecotgene ff p nn jymnuti^ , ur m Ethiopia V, j nii'taratibus n iado olla^ " m mare ■. ur^F :£ f Hrgo nC S° "-irudi^f 1 ' - • , |0f f)p> re ;tinum il!l All* ante ortiim folis;autpoft occaluIicet.Sarmera hafta d/uidit facerdosrdeoq? parte pofr.Re Iiquu mercator i naflas condit.Eft 6^ alia fama;cu foie diuidi ternafqp partes fieri. Deinde forcegemtna difeerni QuodcpfoliceiTerit reliquiae fponcecdflagrare.Prsdpuabonitas uirgucoru tenuilTimis.partibus ad logitudine paltnivSecuda pximis breuiore mefura accp ordte.Viiiflimu quod radicib 9 pximu:quonia ibi mimmu corticisri quo fuma gratis, Qua de ca pferunt cacumina:ubi pluribus cortex.Ipfu uero iignu i fafhdio e pp origani actinia nia:Aitocinnamu uocatur.preciu e \ libras.xx.Quida cinami duo genera tradidere.-cadidu iitgri«fq}:& quonda pferebat cadidu.Nuccocra nigru laudat.Atqs et uariu prsferunt ca dido;certi(Tima tame sftimarione fifitfcab^iatq? utiter fefe trim tarde feriet.Danatur in primis mollemuc cui albet cortcx.ius eius a gebbanitaru rege folo pficifcif.ls edido nier<* catu uendic.precia quondafuerei librasdenariorumille.Audu id partedimidia cineefis( ut ferut)filuisira barbaroru.Id accident ne ob iniquitateprspqtenriman forte.-no fatis co flat. Auitros ibi taardenter flare-.utsftatibus filuas accendanoiuenimus apud auefores. Coronas ex cinamomo iterrafili auro iciufas primus omniu in tentplis capitoJii atqj pads dicauit iperacor Vcfpafianus Auguftus.Radice eiusmagni ponderis uidimus i palatii tc* pIo;qd feceruc Diuo Augufto coiux Augufta aures patere,ipofira;ex qgutts editsarris oibus i grana duraban:;donec id delubruincendiocofumptu e.Frutex 8C cafia eftuuxtani cinami capos nafcinfed i montibus crafTrore farmetouenui cutemerius q cortice:que con rerriaccp \ cinamomo leuari:& exinaniri preciu e. Amplitudo fruticis tertiu cubitoru.Co^ los triplex-Cu primu emicat candidus pedalt menfura.Deinde rubefeit addito femipede. Viera nigricans.Hsc pats raaxie iaudacac deinde pxia.Danatur usro Candida. Tu fecac furculos iongitudine binu cubicoru.Mox pfuut recetibus'corris quadrupedu ob id iteriv ptorumt iisputrefcentibus ueimiculi lignu erodant:6i excauentcortice tutu amaritudie. jprobaf recens m ixi z Si qus fitodorismollifimnguftuueq maxfe feruensrpotius leto te^ pore ieuiter mordcns.-colore purpureo:qusqp plurima mimmu ponderis faciat breui tuni caru fiftula oi non fragiii.Ladauocanttalebarbaronoie.Atiaebalfamodesabodore fm i li appdiata:fed amara itaqi utiiior medicisdicut nigra unguenris.precia nulli diuerfiora. Optima: in iibras.xl.csteris.xv. De lfocinnamo.&chancamo’.ac taro. Ca. XXI. isaddidere niangones;quam daphonoides uocant ifocinnamomo cognonainaram h preciumqp eiusfaciunt.ccc.Adulteratur ftyrace:& propcer fimilitudmem cortice iauri tenuilTimisfurculis.Quin 6iin noftro orbe feritur:cxtremoep in margine ip ii qua rhenusaliuit.Vidit in alueariis apum fata.Color abeft.ilie torridus foie;& ob id fimul idem odor.Excofiniocafiscinnamicp 6ichancamuadaruminuehitur:fed per nabathsos trogiodytafqj confines qui confidere ex nabathsis. Deferichatofiigabaliio&demyrobalano. ^ Ca. XXIf, Oc6portat6iferichatu6igabaiiu:qusintrafecofunmtarabes: noflro orbi tantu C nominibus cognita:fed cu cinamomo cafiacp nafcetia.peruenit tame aliquado feti chatu:& in unguenta addit ab aiiqbus.permutaf i libras.vi.Myrobaianu troglody tis8ithebaidi6iarabis:qusiudeaabsgypto difteiminaccoimineeftmafces ungucto uc ipfo nomine apparet.Quo ice iudicatur 8c giande efTc arbor:heliotropio:quam dicemus I ter hsrbas fimiii foIiodXu^us magnitudine auellans nucis.Ex iis in arabia nafeens firia ca appellatur:oi ecadida-Contra in thebaide nigra.prsfertur ilia bonitate olei quod cx pri micur.Sed copia tbebaica.inter hsc troglodytica uihfTinia efr.Sut qui setbiopicam iis pi x ferant giandemnigram necpingucrnucleoqp graciliifed liquorequi exprimicunodoratio rinafeentemin campeftribus.Aegrptiampinguiorem effe 8C craifiori cortice rubentem: fiiquauisinpaluffribus nafeatur breuioremficcioremqp.E diuerfo arabicam uiridem ac te nuiorem:* quoniam fit montofa fpiiTiorcm.Longe auteni optimam petreaimex quo dixi tttusoppidomigro cortice; nucleo candido.Vnguentarii autem tantutn cortices premunc Medici nucieos tondunt affufa eis paulatim caiidaaqua. Dephanicobaiano;S:ca!amo tiffimum:mordensguftu:feiuenf <5 in ore.Adulreratur petreo hyperico quodcoarguirur tnagnftudine:imanitace:Iacicudine:feulongitudic:cdorisignauia:faporepiperis.Lachry tna: probatio ut fttpinguis:tenuis;ac modice ruffa:& in fricando odorata.Secundus cari : * didus colos.peior uftidis:cra(Tufq?.peflimus niger.Quippe ut oleum fenefcit.Ex omni in cifura maxie probatur quod ante femeJ fluxit.Et alias adulteratur femine fuccufuixq? ma leficiuni deprehenditux guftu amariore.Efteenim debet lenismon fubacidus:odore tantu aufterus.Vitiatur Si oleo rofte:cyperi:lentifci:balani , terebi,nthi:myrti:refina:gaIb3no:c;e' ia cypria:prout quxcp res fuiuNequifline autem gumi.quoniam ipfum quoqs inhasrefeic in manuinuerfar&inaqua ftdetcp.probatio eius gemina eft,Debet fmcerum Si inarefeere fed hoc Si gummi addita fragili cruftaeuenit.&guftu dcprehenditur.Carboe uero quod csera reftnaeji adulteratumeftnigriori flamma.Nammdlemutatum ftatimcontrabit muf cas.prasterea finceri denfatur in tepida aqua gutta (ides ad ima uafis.Adulterata olei mo* doinnatac.Etfimetopiouiciatum:cftcirculocandidocingitur.Summa probatio eft: uc lac coagulet:& in uefte maculasmon faciat.Nec manifeftior alibi fraus.Quippe milibus de nariorumfextarii empti uendente fiico.ccc.denariis ueneunt.ln tantum expeditaugere li quorem.Xylobalfamo precium in libras fex.proxima fyria iudazze fupra phanicem ftyra* cem gignic circa gabalaft marathunta Si caiTium fdeueixmonrem. Arbor eft eodem noie cotoneo.malo fimilis lachryms ex auftero iucundior/sdcus fmiilitudp harudinis: fuccoqj prargnasdn hanc circa canis ortumaduolant pennati uermiculi erodentes:ob id i fcobe for defcit.Styrax laudatur poft fupradida expiiidia:fidde!cypro:ciciIia:creta:minimc.Ex ama no fyriaj medicis:fed unguentariis magis.Colos in quacunq? narione prsefertur ruff us Si piguiter lencusrdeterior furfurofus:6icano fit obdu&us.Adukeratur cedri reftna.-uel gu mi:aliasmelle:aut amygdalis amaris.Omniaqj ea deprebenduntur guftmPrecium optio xix.Exic Si in pamphyliaffed acrionminufqj fuccofus.Dat Si galbanum fyria in eode ama* no monte:& ferulam quam eiufdem nominis refinas modo ftagonitim appellat.Quod ma* ximelaudant cartilaginofum;purumad fmiiiitudinem hamoiacfminiq-iecp lignofum. Sic quoeg adulteratur faba aut fagapeno.Sinccrum ft uratur fugat mdore ferpentes permu* tatur in libras.v.medicinse hoc tantum. Depanace:&fpondylio;6imalobathro. Ca. XXVII. Anacem Si unguentis eademgignit nafeentem SC in ipfo finearcadize citraq; eryma P thi fontes:6i in africa 8C in n acedonia ferulafuigeneris qulq? cubitoiu foliis qua ternis :mox fenis in terrain iacentibus;ampla niagnitudine rotundis : in cacumen uero oleagineis: femine imufeariisde pendente utferute.Excipitur fuccus incifo caule tneffibus:radice in aucunno.Laudatur candor eius coacfi.Scquens pallido ftatera. Niger color improbatur.Precium optimo.in libras biniaffes.Abhac ferula differt uuze uocatur fpondyhon.-foliis tantum quia funt minora SC .-platani diuifura.Non nift in opacis gigni'* tur.Setnen eodem nomine fill's fpeciem habet medicine tantum utile.Dat Si maleabatho fyriaarborem folio conuoIuto:arido colore:ex quo exprimitur oleum ad unguenta. Per < tilioreeiufdemzEgyptodaudatiusexindia uenit.in paludibus ibi gignitraduntlentis mo dlo.-odotatiuscrocomigricans feabrumqi quodam fall's guftu.M inus probatur candidum Celerimefttum in uetuftate fentit .Saporeius narbofimilis effe debetfub lingua.Odor uero in uino fufferuefach' anteceditalios.In prccio quidem prodigio fumle eft a fingulis ad.ccc.peruenire libras Foliumautem ipfumin libras.lx. Deoleoornpbacio. Ca. XXVI11. Leum & omphatiumeft.Fitduobus generibus Si totidem niodis ex olea Si uite. o Oleaadhucalbaexprefla deterius-ex druppaJta enim uocatur prius qua cibo ma tura fiuiam turn colorem niutans.Differentia quod hoc uiride cftallud candidu. E uite fit pfytia aut aminea:cum fine acini ciceris mag nil u dine ante cais ottum. In prima lanugine demetitur uua:eiu% mdligo.Reliquum corpus folc quoquirur.No&urm" ro^ rescauentur.ln fi«ftili codita mdligo colligitunfub inde cyprio ztre feruatur Optia quae m i iti i LIBER, ruflfracriorq? Si aridor-Precium omphatio in libras fex.Fit Si alio mcdo cum I mortariis uua in niatura teritur.Siccataq? in foie poilea digeritur in paftillos. De iryo;8i oenanthe:Si de elate arbore:& cinnaniocomaco. Ca. XXIX. Odern Si iryon pertinct uua populi aibse.Optima circa gnidum aut cariam in- fitic e ribus aut ficeis afperifque-Secunda in lycia credo.Eodem 8i oenanthe pertinet.Eft autem uitis labrufcse uua.Colligitur cum florecum optime olet.Siccatur in urrw bra fub lira to linteo:atque in cados conditur-Praecipua ex parapotamiarfecunda ab amtio chia:atque laodicea fyrieitertia ex monribus medicis.Haec utilior.mcdicinse.Quidam otn nibushis preferunteam:quae.in cypro infula nafcitur.Nam qua: in africa fitad medicos ti turn pertinet uocaturque mafaris Omnis autem ex alba labrufca prseftantior quam e ni * gra eft.Eft pr^terea arbor ad eadem unguenta pertinens.quam alii elate uocat:quod nos abietetmalii palmam-alii fpathcn.Laudatur hammoniaca maxime:mox egyptia.Dein fpria ca duntaxat in locis ficientibus odorata:pingui lachryma:quae in unguenta additur ad do tnandumoleum.ln fyria gignitur 8i dnnamunmquodccmaconappellant.Hiceft fuccus nuci expreftu s. M ultum a furculo ueri cinnami differensmicina tamen gratia.precium in libras aues quadraginta. CA1I pLINII SECVNDI NATVRAL1S HISTOR1AE LIBER. XIII. PROEMIVM. De peregrinis. Arboribus. ACTENVS in odoribus habent precia rilua^erantq? per fe rnira fin* gula:iuut'cqj luxuriam ea omniamifcere:5iecundis unum odore fa* cere.Ita reperta funt unguenta. h De ungueutis Si quando primum funt cognita nobis Si de compofirione. Ca. I. Vis primus inueneritnon tiadicur.IHiacis tcmporibus no.erat q nec thure fuplicabatur.Csedri tantum Si citrifuorum fruticu in facris fumo conuolutum nidorcm uerius qua odotem no # ucrant.-iam rofefucco rcperto.NominabaturcDmid quocp \ clailau* de.pcrfarume(redebetgentisunguentum.Sed Si batbilli madenr.eo Si accerfita ccrnrne datione ingluuiaa natum uirusextingut.primum quod equidcm inueniam.Caftris Darii regis expugnatis in reliquo eius apparatu Alexander coepit fcrinium unguentorum .po* ftea uolupcaseiusanoftris quoq? inter la udatiflima atcp etiam honeftifliiua uit£ bona ad tm'fla eft.Honofqi iis Si ad defundos pertinere ccrpit. Qua propter plura de eo dicemua qua qua: etiam ii nouerunt.Fruticum ad pra:fens nctnimbus tantum indicabuncur. Natu ia uero eorum fuis reddetur locis.Vnguentis cognomina dedere aliis patrias.aliis fucci i aliis arbores:aIiis caufe.primuc&id fcire conuenit mutata audoritate ad peius trafiile glo iriam.LaudatiiTimum fuit antiquitusin deloinfula:poftea mendefium.Nec mixtura tan * turn Si compontioe hoc accidifcfed iidem fucci uarie alibi ad gu xhbet praeualuere.-aut de generauere.Irium corinthi diu maxime placuit.-poftea cysicimmili modo rhodinum phafe li.Quam gloriam abftulere neapolis:capua:prenefte.Crocinum in folis ciliciae diu maxime laudatuammox thodi.Oenanthinumin cypro:deinde in xgypto praspofitum poftea adra miteo.Amaracinumin co.poftea eodem loco pradatum eft mclinum.Cyprinum in cypro. Deinde in aegypco ubi mcdefium Si metopium gratius fadum eft .Mox hoc abftulit phoe; nice:EtCyprini laudem segypto reliquit.panatheniacum fuum athense perfeueranrer op tinuere.Fuerat Si pardalium \ tharfo:cuiusetiam compofitio Si mixtura obliterata e. Nar nftimum quoqi ex florenarciiTodefiitcomponi.Ratiofaciendi duplex:fuccus 8icorpus.JI le olei generibus fereconftatthoc odorum.Hscftagmata uocant-.illa hedyfmata.Tertius inter hacc eft colos a multis negledus.H uius caufa adduntur cinabaii 8i anchufi-Sal afpet fusoleinatura coercet.Quibus anchufa adieda eft fal non additur.Refwa aut gun miadi iciuntur ad continendu odorem in corpore.Celerime is euanefcitatq^defiuitdmd fit hsc ' Nii, •vJ'^ title card?! 1 cxi^ tRi ' .i u ° ta crcdiderim rofaiqua: plurima ubiq? gignitur. Iraq? fimpliciftima rhodinimixtura diu fuit.addicis omphacio:flore rofse crocino dabaii calamo melle iunco:falisflore aut anchu fa uino.Similis ratio Si in crocino additis clabari anchufa uino. Similis 8i in fanfucino ad^ mixtis omphacio calamo.Opcimu hoc in cypro 8i mytilenis:ubi plurima fanfucus.Mifcen cur Si uiliora genera olei myrro lauro: quibus additur fanfucinudilutmfaenu grecutoyra cafia:nardum:iuncus:cinnamomu.E mails quocp cotoneis di ftruteis fitolcutu(utdixim 9 ) melinu:quod in unguenta tranfit:admixtis omphacio:cyprino;famio:balfamo: iunco:ca/ fia.-ambrotano.Sufiniu tenuift’imu omniu eft.Conftatexliliis:balano:calamo:melIo cinqs niorno:croco mirrba.Ec idem cyprinu excipero.SJ omphacio &cardamomo:calamo afpa«* Iacho:ambrotano: Aliqui 8i in ciperrinu addunt mirrha Si panace. Hoc optimum fidone: mox asgypto.-fi no addatur fefaminu oleu.Durat Si quadrienio.Excitatur cinnamomo.Te linu fit ex oleo recenti cipero:calamo:melliloto:foenogr3eco:melle:mellooraro: amaraco Hoc cratceleberrimu.Menandri poets: comici sctatae.poftea multo fucceflit propter glo riam apppellatumegalliu ex oleo balanino: balftmo:caIamo iuncorxylobalfamo cafia reft na.Huius proprietas ut uentiletur in coquedo donee difinat olere. Rurfus refrigeratum odoremfuucapit.SinguIiquoqp fuccinobilia unguetafaciunt.Inpiimis molobatru po/ ftea iris illirica:& cyzicens amaracus.Hasrbarii in urraqp: pauca iis Si alia aliismifeent. Qui plurima akerutri mel.falis flore:omphatiu angni folia: panace.Externa 01 a Si pdigiofa cm cinamomo pcia adicif cinatnomo balaniu oleu.xyloba!famu:calam 9 :iuncus balfami fenua mirrha ucl odoratum. Vnguentorum hoc craffiiTimum.Prxcia ei a denariis.xxxv.ad.cccv. Nardinum ftue foliatu conftat amphatio:balaninoiunco: coftomardo: amomo: myrrha balfaoio.In hoc genere conueniet meminiffelMerbarum:qua 2 nardum indicum iminiten/ tur fpecies nouem a nobis effe didas:tanta materia adulterandi eft.Omnia autem acutio ra fiutn cofto amomo qux&naximenares feriunt.Crafliora myrrha fuauioraq?. Medicu* nas autem ulteriora croco.Accrrima per fe amomo. Hoc Si captis dolores facit. Qyiidam fatis habent afpergere quas funt prazdofiflima:ceteris decodis: impendio parcences: fed non eadem eft uis*.nifi una decodis Mirrha 8 1 perfe unguentfi facit fine oleo: ftade dfi taxaoalioquin nimiam atnaritudinem affert.Cyprino uiride fit:fufino unguinofum: men defio nigruaurbodmo candidum;myrrha pallidum. Haec funt antique inuentionis gene 6i poftea oflficinarum furta. Nunc dicetur cumulus ifte deliciarum Si fumrna audoriras rei. , Quod unguentum regale uocetur: Si quae diapafmata. Si qualire; feruentur. Ca. IL Rgo regale unguentum appellatum quod parthorum regibus ita tempera^.Co^ e myrobalano; cofto amomo:comaco:cardamomo:ciunamomo.comaco: cardamo / mo.-nardifpica:maro;niirrha:cafia:ftirace:ladano:opobalfamo:calamo: iuncoq? fy rvo:oenanthe:malobathro:fericato:cypro:afpalarhro.:panace:crococyprio:amaraco: colla to melle; uino.Nihilq^ eius rei caufa in italia uidrice omniumJn europa uero totaprseter irin illiricam Si nardum gallicum gignitur. Nam uinum Si rofa & myrti folia oleunqp co munia fere omnium terrarum intelJiguntur.Siccis odoribus conftant'quae diapafmata uo cantr.Nam feces unguenti magnata appellant.Inter omnes potentiiTitnus odor quifquis nouiiTime additur.Vnguenta optime feruantur in alabaftris.Odores in oleo. Quod diu turnitatieorunatanto utiliuseft quanto pinguiusmt ex amygdalis.Ft ipfa unguenta ue tuftatemeiiora.Sol inimicus iis, Quam ob rem umbra coquuntur plumbeis uafis. Experi tnentum eorum inuerfa manu capitunne carnofte partis calore uitietur. Quanta in unguentisluxuria:& quandoprimumromanisinufb. Ca. III. Aec eft materia luxus e cundis maximefuperuacui.Margaritx eni:gcmcq3 ad he/ h redem tamen tranfeunt, Vcftes prolongant tempus. Vnguenta illico expirant: ac fuis moriunturhoris. Suma comendatio eorummt tranfeuntem faminera odor LIBER. inuitet etiam aliud agente.Excedutqj quadragenos denarios librse.Tantu emit uolupras aliena.Et em odore qui gerir Ipfe nofentit.Sed &i hxc aliqua differentia fignanda flint, fn M.Cicercnis monumetis inuenitur unguetagratiora ede qux terra: qua qua: ciotu fapu ant qnq? etia corruptiflimo in genere.Magis tameiuuat quseda'ipfius uitii feueritas. Sed quofda craflitudo maxime dele&at.-id ipfum approbates.Liniqj iamno fold- fed & pfundi unguetis gaudent. Vidimus etia ueftigia pedu rigi Qucd.M.Othone moftralTe Neioni principi ferebat.Qua:fo ut qualiter ftntiretur iuuanab ea parte corporis.Nec non alique cxpriuatisaudiuimusiufTilTefpargiparietesbalnearum ur,guiEro:atqi Caiuni prii cipem folitu lauari. Ac ne principale uideatur hoc bcnu:&poftea queda ex feruis Neronis maxi* me tame miru eft hac gratia penetrafle Bi incaftra. Aquite certe ac figna puluerulenta ilia & cuftodis horrida inungutur feftis diebus.Vtinaqj dicere peftemus quis primus inftitu/ ifTetifta.Nimiruhacmercedeorbe terrarucorrupts dcuicereaquilae. lfta patrotiniaqua: quscrimus uitiisiutper hoc ius fumacur fubcaffide unguenta.Quo id primu ad remanos penetraueritmo facile dixerim.Certu eft. Anthiocho rege aftiaqj deuidis urbis anno qn* genteffimo fexagefimoquinto.P : LiciniuCrafTum Iuliu Caefare cenfores edixifibnc quis uenderet unguera cxoticaific enim appellauere.At hercule iam quida etia inporu addut: tanriqi amarirudoeft;ut odore prodigiofruantur ex utraq? parte corporis.L.pJotium.L. piotii bis confulis cenforifue fratrem profeiptum a triuuiris in falernitana latebia unguen ti odore proditum conftar.Quo dedecore rota abfoluta proferiptio. Quis enim nonmeri to iudifiet perifle tales' 1 Cetaum terrarum omniu argyptusaccomodauftima unguentis Ab ca cam pania eft proxima copia roHe. Depalmis:&:naturaearum:8fgeneribus. Ca. Illf, Vdexinclitaeft uel magispalmisiquarurn natura nuncdicetur-Sumquidein cm ropa uulgo<£ italia.-fecfftenles.Ferunt in maritimis hifpania: fru&um: ueru 1 trace dulccm in africa:fed ftatim euancfcentem.Contra in orience ex iis uina. Gentiuqj aFquispanis.piurimisuero eriaquadrupedum cibus.Quaob remiure dicentur external Nulla eft in italia fponte genita-.nec in alia parte terraruunifi in calida.Frugifera uero nuf qnifi in feruida.Gignitur icuifabuicfacp tcrramiaiorein parte & nitrofa.Gaudct 8i riguis totoqiannobibereciiamet:annofiuenti.A fimo quida etia lsedi putant. Etafliryoru pars aliqua fi no riuismifccatur.Genra earumplurima.Erprimafruticcnoexcedentia. itenle hanc.Aliubi & ipfam ftrtile-.breue3 ramis o bire umbra folioru.Te&orii uicehatcparieu busplerifq? in locisprjeftatcotra afpergines.Sutepceribusfiluaearboreex ipfa folioium aculeo fruticante circa rotas pe&inatim:quas filueftres inteliigi necc fie eft*, incerta tan en libidine etia mitioribus fe mifccnt.Relqua: teretes atq? proceres denfis gradarifqi corcicu pollicibus.-ut crbibusfaciles fead fcanaendu orietis populis prasbct.Viilemfibiarfconicp induuiisrireulumira pernicitate tuhoiefubeute.Coma olsincacumine&po.i u eft: non inter folia ut in easterisifedfuosinter ramospalmitibusraccmofum. Vtraqj natura una:; atqj pomi.Folia cultiaromucrone lateribus in fefe bifidatis bellasprimu demenftrauere getms.Nuncad fines utiliuq? nexus & capitu Ieuia umbracula fundutur.Arboribus in o potius oibus qua: terra gigniohaeibifqj etia utruq; fexu eftediligetifTimi nature tradunt. Quod in plenu fit latisdixifTe hoc in loco.N ullis tamearboribus manifeftius..Mas in pak tnrtefloret.Faemina circa Eoregerminattantufpinxmo.Vtrifcpautpnianafcifpomi caro poftealignu itus:hoc eft feme eius. Argumetu q>parue fine hoc repiunf in eodepalmite. Eft autoblogu noutoliuisorbicuiatu.prxtereacaefu adorfo puluinato : 6c in aluomedia fiffura plerifq? umbiculaturunde primu fpargif radix. Seritaucpnu&bina iuxta copofica femina.-fupcj totidetqni infirma fingulis plara eft. QuarerncE coakfcut. Mulris cididifqj lignu hoc a carnibus difeedit tunicis aliis corpori adherctibusdaxecp diilasum a cacumini bus filo adheres.Caro maturefeitanno. Quidufda tfi in Iocis utcypro:quanqad matuiita te no pueniat:grato faporedulcis eft:& foliu ibfhtiustfrudufg reliqs roiundior.lScc uc deuoretut corpus:ueru ut expuar fucco no expreflb.Et in arabialanguidsedulccs rradun rur efte palm^.Quanqiubaapud feenitas arabasprxfert oibus faporibus:qua uocant da^< bulan.Csetero non fmemaribusgignerefceminas fponte edito nernore coufirmant.Cir/ caq? hngulosplures natura? in eumpronas blandioribusccmis. Ilium erc&isbifpidum afdatuuifu^ipfo&pulueteetiamreiiquasmarirare. Huius aibore cxcifa uiduas [eft <>£ ' 1 Effort ^ •tlofn.L*^ U'lfci If| "«H ‘Cdu,,^ 0 ^ ris | j j "^wife , j f t k ,otlu m.L lucni* £ Uei1 ,r’ ni,:o,i fiiei| ‘ ^^UOgUtfitjj 1111 , t>nr quid? in cu< rum: uciu ihntc t uma. Gtnnuqj cart uremia Jifi rj uero nu( iudet & riguis calfiryoru pars tdentu. Ster/Je imehicpancti x spfi folicuitn (V. incctutan cn ndaufq) cortuu , fibs art ou/cp (*fo.iuffl:noc ! ;q; r;tura unit: .v xcrilraucre ,r Afteribtis into Xt.l 1 • uadunt. v>lasinpal> / {poitrr uro .^jepataite. !. iluotnr^ opoto jd#P ‘jCXM< llini • j rr > iul ‘ 13 j, 0[ sccu £ ,. s craduo . k ,n£j l zB&i >5 dll* 1 ,st c XIII. fterilefeere foeminas.Adeo eft ueneris inteliedus uti coitus etiaexcogitatus fit ab homi/ ne:cx maribusfloreaclanugineunterim uero tantupuiucre infperfo fa Minis. Seruntui autempal uae&truncoduorucubitorumlogitudine acerebro rpfo arboris niridi fifth/ risdiuifo atqj defoilo.Htab radiceauulfe uitalis eft fatus:& ramoiu tenernmis. In aiTyna ipfa quocp arbor ftrata in folo humiplo tota radicatur:fed in frutrees non in arborttn. Er/ go plantariainftituuoanniculaf# cranfferunr.&iteru binas. Gaudentenim murarione fe dts uema alibi.in aftyrra aute circa canis ortum.Nec ferroattingunt ibinouellas: fed rcli* gant comas:ut in alatudine exeant. Robuftas dcputantcrafticudinisgratia femipedales ranjoru u relinquentes cruncos.Qui decifi alibi necant matre, Diximus falfutn ab iis folu diligi.Ergo ubi no eft caleftalem alpergunt:no radicibus fed longiuspaulo.Quxda in fy/ ria & xgyptio in binosdiuidut fe truncosun cretafii temosquxdam Si in qurnos. Ferunc ftatim in trimatu.In cypro uero fyriaxgypto quadrimx alix;alix<# quinquetiesrahe alt i/ cudine hominis nullo mtus pomi ligno qua diu funt nouelteob id fpadonu accepto no/ mine.Genera earuiii muIca.Sterilibus ad matcrias opera# lautiora ucitur aflyria:&: tora p* fis.Sunt 8£ cxdux palniarum quo# FiIuse : germinantes ruifus ab radice fuccifx. Dulcls medulla earu in cacumine quod cerebru appellant exempta# uiuunt;quod no alix.Voca sur autem chamerepes:folio latioreac molli:ad uirilia utiliftimo.Copiofe: increta. Sed ma gis in ficilia-E palmis prunx uiuaces.-ignif# Ient 7 .Frutiferarii alius breuius lignu in porno airis longius.HismoiliusulIisdurius.Quibufda oiTeum limatu# dentc contra fafdnan* tes religionc politum.AIiud pluribus uertitumpaucimibufue tunicis. Aliud ernffrorib 9 tenuioribufus-Ica frunc undequinquaginta $>enera:fi quis omniuperfequi uelit nomina etiabarbara:uinoru< 5 :exiisdifferencias.Clanifi iieoiumquas regiasappeilauereabhono iibus:quonia regibus taruperfrdis feruarenturbabyloneriatxuno in borto bogo. Ita era uocant fpadones qui apud eos etia regnauere.Hortus ille nunqnifi dominarisin aula f u/ it. At in msridiano orbe prxeipua obtinent nobilitatc fyagri. proxima# margarides. Ex breuescandidx;rotundx;acin:s qua balanis fimiliores. Quare 6L nomen a margaritis acce pere.Vna earu arbor in chora eftecraditur una& fyagrorum. Miruqs de ea accepimus cu phoemce aue qux pucacur ex huius palmx argum :nto nomen accepiiTeu'teru m ori: ac re/ nafei ex feipfa.Quod erac prius pomis rcfertam.lpfum ponium:grande:durirm.borndum &acaeteri: genenbus diftansdapore fcrino;quem ferme in apris nouimus:euidenn!rime^ caufa eft nomims.Quirca auftoritasfcadalidum a fimilitudine appellacaru. Ja in xthio pise finequinqj earurn rrec plurimas arbores tradunononraritatemagis qua fuauitate rmV rabiles. Ab iis caryotx maxime celebrantur & cibo quidetmfed & fucco uberrimx. 6C qmV bus prxeipua uina orieti iniqua capici:unde porno nomen. Sed uc copra ibi ate# fertilitas: sea nobilitas in iudea-nec in totaled hierecunte maxime.Quaqua laudatX & rachelaidx & in phafelidx: at# libyadxgenns eiufdemcuuahbus.Dos hisprxcipua.Succo pingur la/ dennbus:quoda# uinifapore in nielle prxduIci.Sicciores in hoc genere Nicolairfed am^ plitudinis prxcipux quacernicubitorum Iongitudine afficiut.Minus fpatiofe: fed fapore caryocaru n forores:6i ob hoc adelphides diftx.proximam fuauitate habet: no tame cande Tertiu cx iisgenusjpacct:6i nintio liquore abudat. Rupit<# fe pomi ipfius etia in fua ma«* tre ebrietas caicatis fumle.Suu genus fed e licciore turba iacens dadyiis prxloga gracilis fate cur uatis in terra-Na quos exiis deoru honori dicamus: ideos appellauit iudxa gens contum lianuminu infrgnis.In rotum arentes thebaides atq? arabicx:macro corpore exi Ies:&aflTiduo uapore torrentes.Cruftam uerius qua cute obducut. Inipfaquidem xthio^ pia friatur hasc-tanta eft ficcitas:6i farinemodo fpiiTatur in panc.Gignitur aute in frutice ramiscubita!ibus:folio latioretpomo rotundo.-fed maiorequam maii amplirudine. Cecas uocant.Triennio macurefcunt.Seper r- frutici pomueftfubnafcentealio. Thebaidis fru Susexemplo in cados condituncuna fuiardoris anima: ni ita fiaticeleriter expiret: marce feitep non reroftus furnis.Ex reliquo genere pl:bec uidentur.Syn hoc &: iuba tragemata uocant,Nam in alia parre phoenicis cilicieq? popular! nomine a nobis appellantur balani. Eorumquocpplura genera. Differuntfigura rotondiratis autproteritatis. Differunt8£ colors nigriores ac rubentes. Necpautioresficotraduntur colores. Maxime tahicn placentcandidi. Diftant&magnitudine prournaulncubicum effecere. Quidam funt tlonampliores faba. Seruancur ii demum: qui nafeuntur in falfis at(# fabulofis utin » LIBER. iudca;8i cyrenaica africa.Non item in aegyptoicyprorfynaffeleuriarafTyria. Qua obrenifu es 8£ reliqua animalia ex iis faginarur. Vitiati aut uetufti eius pomi fignum cii:dcdi(Te:ca/ didam uerrucanuqux racemo adhaeferit. Alexandri milites palrm's uiridibusftraogulati funt.Ingedrofrsid fadum eft pomi generc. Alibi copiaeucnit.Eft enim tantamufteisfua uitasmt finis mandendi non mfi periculo fiat. De fyri2E arboribus. Ca. V, Fria praster hanc peculiares habet arborcs.ln nucum gcnere piftacia nota. Prodefc f fe aduexfus ferpentinum traduntur morfus & potu 8i cibo.ln ficorumaurem carl cas 8iminores eius generis:qu£ cotana uocant.itempruna in damafco monte na^ ta &myxa.utranq} iahi familiarem italic. Ex myxisinaegypto &uina fiunt. Iuniperifimili tudinem habentphoenices & caedrum minorem.Duo eius generadyria & phoenicia, Diffe runt folio.Nam quae durum:acutum:fpinofum habet oxycaedros uocatur: ramofa & no> dis infefta. Altera odore praeftat.Frudum ferunt myrti magnitudine: dulcem fapore. Et maioris caedri duo genera.Quae floret frudum non fert.Frutifera non floret. Et in eaante cedentem frudum occupac nouus.Semen eius cupreflo hmile. Quidam cirdralatem uo* cant.Ex hac refina laudatilTima.Materiae uero ipfi aeternitas.Itacp Sifimulacra deorti ex ea faditauerunt.Gaedrinus eft romaein dclubro AppolloSofianus e feleucia aduedus. Cx? dro fimiiis in arcadia eft arbonquas in phrygia frutex uocatur. De terebintho. Ca. . VI. f Fria 8i terebinthu habet.Ex iis mafcula eft fine frudu.Fceminaru duo genera.Ab» teri frudusrubet lends magnitudine. Alteri palhdus. Cum uitemature fcit: non grandior faba:odore iucundior.-tradu refinofus circa idem troadis. Sed in macedonia bre uis arbor hasc arq? fruticofa.In damafco fyriae magna.Matcries ei admodu lenta: ac fidelis ad uetuftatem:exiniii ac nigri fplendorisrflos racemofu s oliuae modoffed rubens,folia dc fa.Fert 8i folliculos emittentes quasdam animalia ceu culicesdentorcmqi refinofuimqui e cortice erumpit.Etiam rhus firiae mafcula fcrt:fterili foemina folio ulmipaulo logiore = & pilofo:fo!iorum inter fe Temper contrariis pediculis:gracili braeuiq? ramo; pclles candid^ conficiuntur.lis femen lenti fimilecum uuarubefcit;quod uocatur rhus medicametis ne*< ceiTariutrt. Deficu^gyptia&cypria. Ca. , VIE T in £gypto multa arborum genera:quas non alibi. Ante omnia ficus ob id rgy/ e ptia cognominata. Arbor morofimilis.foliomagnitudincrafpedu.pomu feit non ramis:fed caudice ipfo.ldq? ipfum ficus eft praedulcis-.finegranisinterioribus:per qua foecundo prouentuifcalpendo tm ferreis unguibus: aliter non maturefcit. Sed cu fa** dum eft quarto die demetitunalio fubnafccnte: feptenoita numerofa paitu per lingulas aeftates multo ladaeabundantc. Subnafcitur etiam fi non fcalpatur foetus quater dilate: priorecp expellit Imaturum.Materies propriigeneris intei utiliflimas. Cxfaftarim ftagnis mergitunhoc eft eius ficcari.Et primo fideupoftea fluitare inciphcertoqr cam fugitalien 9 humor:quia!iutncmuemrigat.Cum innatarecoeperit tempeftiue habet Cignum.Huic fi mill's quadatenus quae uocatur cypria ficus in creta.Nam & ilia in caudice ipfo fert pomii & rcmis:cum in craflitudinem adoleuere-Sed bare germania emittic fine uliis fbliis radici fimilia.Caudex arboris populo fimilistfolium ulmo.Frudusquaternos fundit tetiens &C germinat.fed groffus eius no maturefcit nifi incifura emifib lade.Suauitas & interior fi/ ci.Magnitudo forbi fimilis. De ceraunia filiqua. Ca. VIII. Iliqua qua iones ceraunia uocanntrunco 8£ ipfa fertilis:fed porno fili'quae: ob id q> f damaegyptiam ficum dixere errore manifefto.Non enim inaegypro nafeitur fed in fyria ioniaq?;&circa gnidum.-atq; in rhodo:femper ccmantibus Coin's, fiorc candi do.cum uehemenria odoris.plantigera imispartibus & ideo fuperfiefe fiauefeens fuccum auferentefobole.Pomo antecedentis anni circa cam's ortus detrado ftanra alter um parity poftea florem per ardurum byeme foetus enutriente. De pcrficoaagypti&fpinaaegyptia. Ca. Egyptus 8L perfica arbore fui generis habet fimilem pyro folia retinentem. Fertili a tasasriduaeiusfubnafcentecraftinofrudu.MaturitasetefiaruHiafflatu.pcmum longiuspyroinclufunuamygdalepuramine&corio: colore berbido. Sed tibinux illi huic! pomum: differens breuitate ac mollicie. Et quanuis blandiatur pr^dulcis fua/ uitas non innocuum. Materies bonitate: firmitudine: nigricia quoque nihil differens a XIIL loro,Simulacra ex ea faftitauere no eade gratia qua fidelimateria;: at ex arbore qua (af& num appdlauimus:mana ex parte cotorta-Naualis ita cantu eft. At e diuerfo emus in ma# gno honors palme fimilis:qii Si eius foliis ututur ad textilia.Differt q, in brachia xamoru fpargit .pomo magnitudo quae manu impJeat.-color f uluus-comedabilis fucco ex auftero 6idulci:Lgnuincusgrandisfirmecpduritias:exquo uclares detornac anulos.lneo nu* deus dulcis durecenseft.ficcaturdurefcitad infinirujutmandi non poffit nifi plurib 9 die busmaceratus.Mateiies crifpioris elegatias:8: ob id per is gratiflima.Nec minus fyria fpi> nacelebrat in eadegente duraxat nigtarqm incorruptaetia in aquis durat:obid utiliftima nauiu coftis. Cadida facile putrefcit.Aculeus fpinaru & in foliis.Semein filiquis: quo co' riaperficiuturgallazuice.Fios8icoronisiucudus:8imedicametis urilis.Manac&gummi ex ea.Sed prascipua utilitas q> csefa anno tertio refurgit.Circa thebas hxc : ubi Si qu^rcus Si perfica oliua.ccc.a nilo ftadiis : filueftri tradu Si fuis fontibus riguo. Depruno Si arboribus circa memphin. Ca. X. Bi prunus asgyptiano diftrmilis fpinas proximas di&as.pomo melplli: maturefeenss i brumamec folia dimictens.Lignu in pomo grande:fed corpus ipFutn natura copia cpmelTiuinftarincolis.purgacuemtradunt: feruarqj eiusoffas. Silueftris fuit Si circa ttiemphin regio ta uaftis arboribus: ut terni nequircc uel circupledi: unius peculiari tniraculomecpomuppter ufum uealique:fed euentu. Facies eni fpinas folia habet ecu pc nas:quaetadisab homineramiscadutprotinus.-acpoftearenafcutur. Degutnigeneribus8ipapyro. Ca. XI. Vmmioprimu efteex Eegyptia fpina conueninuermiculatum.* colore glauco puru g me cortice:dentibus adheres, Prascium eius in libras.xiii. Detenus ex amygdalis .. / aitians Si cerafo.pefnmum ex prunis.Fluit Si ex umbusunfanriu ulceribusaptiffi* 0^** |tlu , .■>/****■ ftitmi.Etaliquandoin olea dencium dolori. Vlmoetiain corico montecilicias. Aciunipe/&£r 3 ro ad nihil urile.Ex ulmi uerogumi Si culices ibi nafcutur.Fit Si exfarcocolla: itauocatut arbor.-gumi utiliftimu pidoribus acmedicis:finiile pollini thuris: 8i ideo cadidu q ruffuni melius,prsciu eius quod fupra.Nodum paiuftria attingimus.nec frutices amnium.prius tamen qua digrediamur ab asgypto Si papyrinatutadicetur.Cu ebarthas ufu maxime hu* tnanitatisuiteconftetSimemoria.Et hanc Alexandriniagniuidoriarepertamaudor eft 2 . v*/ M.Varro.Condita in asgypto alexandria. Antea no fuiffe chartarum ufum. palmarum fo ^ liisprimo fcripticatu.Deinde quarudamarborumlibris.poftea publicamonumenta plum beis.uoluminibus.Mox Si priuata lintheis confici coepta: aut ceris Pugillaru emm ufum fuifte ante troiana tempora inuenimus apud homerum.lllo uero prodete ne terra quide ipfa tota fuiflbquas nuc asgyptusintelligitur:cum in febenniftico falte eius nominis char ta nafcatur.poftea adaggeratam nilo.Si quidem a pharo infula qua; nunc Alexandria? po te iugitur nodis dieiqj uelificonauigiicurfu terra fuifte prodidir. Mox aemulatione circa bibliothecas regum ptolemasi Si Eumenisfupprimente chartas ptolemazo idc Varro me/ branas pergami tradidit repertas.Poftea promtfeuas patuit ufus rei qua conftat immortal litas hominu papyrum: ergo nafeitur in paluftribus asgypti:aut quiefeentibus niiiaquisi ubi euagatas ftagnantduo cubita no excedente altitudine gurgitu.Brachiali radicis obli* qu 2 ecraflkudine:triangulislateribusdecem noampluscubitoru longitudine: in gracili/ tatemfaftigiacumthyrfimodocacutnenineludens.Seminenulloautufueius alio qflo/ ris ad deos coronandos.Radicibus incolas pro Iigno utunturmec ignis ta‘tu gratia: fed ad alia quoqj utenfilia uaforum.Fx ipfo quidem papyro nauigia texunt.Et e libro uela: tege teftjmecnon Si ueftem-accp ftragularacfunes.Manduntquoqj crudum deeoduqt: fuccu tantum deuorantes.Nafcitur8iinfyriacircaquemodoraturil{ecalamuslacum. Necp ad alios ufus il!is:q in funibus.Rex Antigonus in naualibus ufus eft rebus: nondum {parto comunicato.Nuper Si in euphrate naftens circa babylonem papyrum intelledum eft eun dem ufum habere quern chartas. Et tamen adbucmaluntparthi ueftibuslitteras intexe/ re.Prceparantur ex eo charts diuifeacu in prastenues fed q latiftimas filluras. De generibus chartarum: Si quomodo chartas fiant: Si dc chartarum probatione: 8i ui tiis 8i glutino ear urn, Ca. XII, p Rincipatur medio atq; inde feifture ordine.Hieratica appellabatur antiquitus reli giofistantu uoiuminibus dicata:qux ab adulatione Augufti nomeaccepic. Sicut i LIBER fecuda Liuias a coiuge rius.Ifa defcedi't hieratica in tertiu ncme. prcximu atnphiteatricae datum fuerana contedurx loco.Excepit hanc rcmae Fannii fagax officinauenuatacj cirri* ofainterpollarione principalem fecit e plebea:& nomen ei dedit.Quaenon eflet ita recura^ ta:in fuo manfic amphiteathrica.poft banc faitica aboppidouibi liiaxima fertilitasex uili 0 „ ribusramecispropnorcg etianum cortici Tencoticaa uicino loco:pondere ia hxc no bo- nitate uenalis.Na emporecicainutilis fcnbendoan uoluchriscartharu fcgeftriuq; in mew cibus ufuni pr$bet:& ideo a mercatoribus cognominata.pofthanc papyru eft extremu^ ejus fciipo fimile ac ne ad funes guide nifi in humore utile.Texuturcp oes tabulamiaden# res nili aqua Turbid us liquor uim glutini praebetrcum primo fupina tabula. Sceda adlini tur longitudine papyri quae potuit efte fegminibus urrinqr ampucatis.T ranfuerfa poftea crates peragstur.Premutur deinde pr$elis:& ficcacur fole.atcp inter fe blaguiariunguntur, A proximaru femperbonitatediminucionead deterrimas.Nung pluresfcapoq uicenx. Magna in latitudine earu differentia.xiii.digycoru optimis.Duo detrahutur hicratice. FI mana denos habet.Et uno minusamphicbeatrica:pauciores faiticamecmalleo fufficir. Na emporetic x breuitas fex digytos no excedic.pxsererea fpe&atur in chartis tenuitas defiras candor:leuor:primatumucauir Claudius Caefar.Nimiaz quippe Augufte tenuiras tolera dis no fufficiebatcalamis. Adhoc tramitces litteraslicurEemetu afFerebat aduerf/s: & alias indecoro uifu per tranflucida.lgitur & fee undo corio ftamina fada funt eprimo fubreg/ mine. Auxit SC latitudine pedahs erac mcnfura:&cubitahs macrocolis-Sedratio deprehen die ui'riu unius feede reuulfione plurcsinfeftanrepaginas.Gb hoc pr^lata oibus Claudia Auguits in cpiftolis au&oriras reiida.Liuianafua tenuit:cui nihil eprima erat:fed omnia e fecuda.Scabricia leuigatur denteconch£e:fed caduc£litter£fiunt. Minus forbet. poltf SC charca magis ut fpledeat.RebeJIat fepe humor incuriofe datus:primoq^ maileo depre heuditurauc etia odorecu fuerit indiligerior.Depreheditur SC lentigo oculis.-fed mediis inferta glutinametis ceu tenia fungio papyri bibuio ibi uix littera fundente fe tantu inert fxaudis.Alius igitur iteru texendis labor.Glutinu uulgare e pollinisftore teperatur fer/ uente aqua minimo aceti afperfu.Na fabrili agumi comiftuxe fragiles funt.Diiigetior cu/ ra molli panis frumetatii colata aqua feruenteminimu huncmoduintergerit.Atq? etiam nili Ieuitasfuperetur-Omne aute glutinu nec uetuftius eiTe uno die debet: nec recentius poftea maileo tenuatur;6i iteru glutino percurritur iteruqj coftri&a etugatunatqr exten ditur maileo.Ita fnut Ionginquamonumenta Tiberii CaiiqjGraccoru manus: quae apud Pomponiu fecudu uatc ciueq? dariflimu uidi annos fere poft.ee. lam uero Ciceronis ac Diui Augufti Yirgiliic? fepenumero uidemus. Uelibris.Numse. Ca. ^ XIII. Ngentia quidem exempla contra Varronis fententiam de chartis eeperiuntur. Na i £5 Caffms Hemina uetuftiiTimus audor annaliu quarto eoirum libro prodidit Cn. Terentiu feribam agru fuu in ianiculo repaftinantc offendifle arcam.-ingua.Numa qui rome regnauit fitus fuiffet.In eade libros ems repertos. p.cornelio.L. filio Cecbego. M.Bebio.Q.fdio.pamphilo conf.Ad quos a regno Nume colligutur anni.d.xxxv.fie hos fuifle e ebarta. Maiore etianum miracuto q> tot infoftl durauerunt annis. Qua propter in re tanta ipfiusHeminse uerbaponam.Mirabantur alii quoilli Iibri durare potuiflent.llle ita rations reddebat.Lapide fuirte quadratu circiter in media area uinctum cadelis quanq uerfum.Iu eo Iapide infuper libros impofitu fuiflbpropterea arbitrarier eu no coputruifle Et libros cadratos propterea arbitrarier ea tineas no tetigifte.N ulla in iis Iibris feripta erac hifiphilofophiae pythagoricae. Eofqpcombuftosa.Q, petilio prxtore.quia phinasferipra effent.Hoc idem txadit.C.pifo cenforius primo comentariorum libro-Sec libros feptem iu risponti fieri; totide Py thagoricos fuifle. Tuditanus uero tertiodecimo Num^decreto/ rumlibro.xii.Fuifte ipfas Varro humanaruantiquitatu.vi. Antiasfecundos libros fuifTe. Ex iis duodecim pontificales latinos:totidem graecos pratcepta phine continentes. Ide ter tios ponic.-quo comburi eos placuerit.lnter omnes uero conuenic Sibilla ad Targuinum Superbum tris libros attuIiife.Ex guibus igni duo cremati ab ipfa. Tertio cum capitolio fyllanis temporibus. prsctereaMutianus cerconfulprodidit nuperfe legiftecumprxfi/ deret lycis. Sarpedonisatroia feriptam in quodam templo cpiftolschartam. Quo eo magis m«or ; ft edamnumhomero prodente^gyptus non erar. At cur fi iam hicerat l|i w ll|( C "CUri. 'S > u ntur t r^gticc.Fi 0 Nj ‘ ’'^mdcfitjj tolerj WUCifij: Jijluj • m arprchen lOibusCijUdi) 0 Jt fed omnia iJ loibctpoW nuilco depre uJiifcd mediij ■‘ Cc until inert ffvrjfur fill iligcriorcu/ it. Atq? criam nee rcccntius ucatqj exten .ii qua: apud 1 Cvccionis ac ecriuntur.Na 0 pvoik/if Cn. tr.qiu.Numa * tliO Ctebego. j rttv ii hoi Duj pioptctin uilfcntAlk , u jdis q u3n ? ;< 5 ctjputnnfk fexipta erat johutfW 1 hctffrp t£n,lU ' Vi.ieercto/ ■ ;\ roJ juiik* 1 ‘^IdW ! *t rtjninUtf j 1 \LfoJi0 tur granugnidiu:quod aliquilinu uocant. De timeleafiuecamelea;8£traga*. eanthe:&de trago fiue fcorpione:6i mirica:& brya:& galla. Ca. XXI. Ruticem ucro timelea:alii chameleanualii pytofachemialii neftorem: alii ccenoron £ Et fimilis oleaftro:ioliis anguftioribus:gumofis fi mordeanturmyrti magnitudi/ ne;femine:colore:& fpecie farris:ad medicine tm ufum.Tragon frutice folacreta infula gignic terebintho fmnlem SC femine.Quod contra fagittaruidus efficaciftimu tra^ dunt.Eadem SC tragacanthem fpinae albae radicxunultum praslata apud medos aut in cau cafo nafcenri.prasciumeius in libras.xiii.Tragon SC afia fertdiuefcorpionem: ueprem Cu* ne foliis:ramis rubentibus:ad medicine ufum.Miricen Sc italia;quamalii tamaricc uocat. Achiam autem bryam filueftreiminfignem in ea qnod fatiua tantu ferat gallsfrmilem fru dum in'fyria SC in £gypto copiofa base efticuius infalicia ligna appellamus;qua; tame itv 11 “todnt I 105 '>5 ,:<5 Zfi*» • *' ! \ >:uq u ^ Cl1 ^ fSjwSS rltas '*“'3 libJcauij ul 1,up,tc Fpaueii ^auijputitficii, ^f»»tcr hie tnditu, j f-ain donee imtu Cj - XVII! morgiulqjinniedi; nucniri. Vertideit i x florem patch ilH'tnwIt cotor staudidum corp •lilUUdc ttlJglSC l. f:uq it vi 1U101 c iv-Hai nrutu mm ou< S t 1 >b **i Ok XHL felitiora fut grSEciae.Gignic em*arbore oflrimqua SC oflreami uocant; foh'rariam circa faxa aquofa:fimikm fraxino cortice SC ramis & folio-pilis paulo tame logioribus craiTioribuiqj acrugofis kifurisquxper totadifcurrunt.Semincordcofimi]r&colored materia dura atqjnrma:qua in domu iilata difficiles partus fieri produnt mortefqj miferas. Deenonimo 8£adrachnacongrygia&t3pfia. Ca. XXII. Ec aufpicacior I lefbo ifula arbor quas uocat' enonymosinoabfiimlispunicas axbo^ rikerqp ca SC Jauru foliimagnitudkifigura uero &. mollicia punicae tforecadidiot e:ftati pefte denutias.Fert filiquas;fefami fimilesutusgranu quadrangula figura: fpi(Tu:laetaleaxalibus:necno&: \ folio eade uis.Succurric aliquado pcesaJui exinaitio.AIe* xader Cornelius arbore eode appellauidex qua fada eee argofimiie robori uifeu ferenti: quas necaqua necigni pofletcorruphficuti nec uifeu nuili alii cognita qd equide feia. Ad xachnen oes fere graeci portulacse nole kerpretanfku ilia fit terba 8C andrachne uocetur unius litterce diuefitate-C^terQ adrachne e filueftris arbormeep i plais nafees :fimilis une doni folio tatu minore:& nuq decidete.Cortice nec fcabro qde.fed q circugelatus uideri poflitita triftisafpedu c.Similis SC cogrygia e fohrnmagnitudine nnor-Prcprietare habet frudu adiiiittedilanugine papu uoca.’qd nuili alii arbori euenit.Siitiilis SC aparache bifera esque q adrachne.priore frudu kipietc pubefeere una peragit:alteru i initio hyemis'Qua les eos no traditur.Et ferularcer externas dixifle coueietaiboruqpgencri adfcripfilTeiquo niaquaruda naturse ficut diftinguimusdignu omnecorticis loco habct-hocc forinlecus li gniautloco fugofa kusmedulia uc fabuci.Quaeda uero lanitate ut arudines.Ferula call- His nafcitJocisntq} trafmariagciculatisnodaca fcapis.Duo eius genera.Narthea grarci uo cant aflTurgete i altitudine.Narthecia uero femp humileegenibus exeutia folia maxia ut qu$qj terrx pxh.Cxtcvo natura cade q anethq:& frudu fimilis.Nulli fruticu leuitas lira ionob idgdiata faciIi 7 baculoru ufu feneduti pbet,Seme ferulas tbapfiaqdauocauere de ceptieo qm ferula fine dubioe chap fra; fed fui generis foliis foeniculidani caule-necexce^ deceljaculi logitudine.Seme qle ferute; radix cadida.lncifa lac emanat:& corufa fucco ab^ dicat ofa'uenenaca.Qutppe et fodictibus nocet 0 minima fpirat aura utumefeut corpora: facieqp iuaducigncs iacri:ob idcasroro prius illinut.Quibufda tamen morbis auxiliari di> cut medici pmixta aliis.Ice i alopetiis fugillatifqp ac liuetibus.Ceu uera remedia defintmt fcelera cotradet.Sed ifte ptexuerutnoxio iftrumetortatucp ipudenttee:ut uenenu artis ec pfuadeat.Thapfias 1 africa uehemetilTima.Quida caulc icidutp mefles:6i i ipfa excauac radicet-.quo fuccus cofluaoarefaducptollutalu foliu.Radice todut 1 pila:8i fuccu in foie coadu diuidut 1 paftillos.Nero C^efar claritate ei deditunitio iperiunodurnis cralTatiomV bus conuerbevata facie illinesfibicuthurecxracp-‘8ifequer]tidiecdtrafama cute finceia circunferens.Ignem ferulis optime feruari certu e;eafqi \ xgypto praecellere. Decapparifiuecinoroatoautopheodaphylei&defaripha. Ca. XXIII, Bi SC capp.iri firmioris ligni frutexifeminifcp Si cibi uulgati.Caule quoqi una pie ^ rucjsdecepto.Cauedaeiusgnrapegna.Siqdearabicu peftiles.Afncugigiuisinimi cu.Marmaricu uuIuis:6£oim lflationibusrApulu uomitus facit-Stomachu SC aluu mouet Quids eu cynofoato uocafcalii opheoftaphyien:fruticofi egeneris.Etfariphacirca nilu na fees duoru cubitoru aItitudine:polI«cari crafTitudine.Conia papyri:fimiliq^ madit mo. Ra dice ferrariis officinis prsecipua carbonis ufu propter duriciam. De fpina babylonis regia SC de cy tifo. Ca. XXIIII. Onomittedu e quod babyioneferit I fpinis;quonia noaliubi uiuit.Eftq? ficut uif n cu in arboribus.Sed iliud I fpina tanturqu^ regia uocaf.Mirug? eade diegerminac quod iniedue.Iniicifaut ipio cam's ortu SC celerfe arboreoccupat.Codiut eo uina & io feritur.Spina ilia nafeit SC athenis i longis muris.Frutex cft&: cytifus ab Ando.nacho athenicfimirislaudibuspdicatuspabulo omniu. Arid us uero etfuu.Spodetq? iugero eP anuos ppluris uel irediocri folo redditus.Vtilitas h^rbofuergo SC eo laetior fatietas q> p 1 modicopIguefcutSiquadrupediau'tautiumecahordeufpernac.Non exaliopabuloledis maior copia aut melior.Sup olapecoru medecla a morbis oi ufu pftate.Qui SC nutricibuf idefedu ladis ariduatc^ laquaaecodu potui cu uino dariiubet;6£ firmiores celfiores ifa tes fore.Viride et gallinisiaut fi aruerit madefiidu. Apes quoq? nuqua de florc cytifi pabu lucdtingetespmuntDeimodritusSi Ariftomachus.Nec aliud mioris ipcdiie.Seiitur cu n LIBER. bordeo:aut uere femfe ut pot r&uel caule autuno Ste br uma.Si femie madidu Etfidefint hymbres.fatu fpargit .platse cubicales pferunf fcrobe dedaii.Sericur port sequiodi a tene ro frutice.perftcit trienio Demetitur uemo equinodio cum fiorere defmit.uel pueri uel anus uiliffuna opera.Canusafpedu breuitercp ft qs exprimere uelit ftmiiitudinc anguftio ris.trifolii frutex.Datur aialibus port biduu lemp.Hyeme uero quod inaruit :madidu-Sa ciac equos dense librse:8< portione imora ai'alia:obirerq? iter ordines hoc aialiu ca'peftrium fertile e.Inuetus hie frutexin cydfo ifulainde traflatusc 1 omnes cyciadas: moxin urbes grsecas magno cafeipuentu.proptcrqd maxie miror raru clTe i italia.No xftiuu no frigo ru n< 5 gradinu aut niuis uuria expauelcit Adiicit Higinus ne hoftiuqdeppter nulla grav tia ligni. De fruticibus & arboribus noftri maris:arq} rubri.& ldict- Ca. XXV. Afcutur & in man frutices arborefq? minores \ noftro.Rubruem & totus orientis n oceanus refertus c filuis.No babet lingua ia nomc:quod grseci uocat phycos :quo nia alga hserbaru magis uocabulu nelligtf.Hic aut eft frucex.Eolia laracolore uiri di gignit:quod qda grafon uocatralii zoftera.Alteru genus eiufde:capiiIaceo folio fimile foenicuio:i faxisnafcit'.Superiusiuadithaudpculhttore.Verno ueruqr.&nerit autuno. Circa creta infula nato in petris purpuras quoq^ inficiut.Laudatiflimo aparteaqlonis:auc fp6giis.Tertiuegraminiiimile:radice geniculata:6icaule:qualiter calami. Aliud: genus fruticubryon uocat folio laduc* rugoftore tantu.Ia hoc nafces.In alto uero abies & quer cus cubitali altitudine;Ramis eoru adherent conchse.Quercu et tigi Janas tradut.GIande et quafda ferre I altomaufragiis ha?c deprehenfa urinaabufcj.Et olise tradutur praegrades circa fycione.Vilis em pafTim nafcif.Sed phycos fine foliisrrubro cortice.Fit & palma fru> ticu generis extra Herculiscoiunas porri frdde.Nafcic:frutex 81 alius lauro 8£ thymo ft # milis:q ambo eiedi i pumice traffiguratur.At in orietemiru c ftari a copto pfolitudies ni bil gigni prefer fpina:quas fitiens uocaf:8£ hac rara admodu.In mari uero rubro filuas ui uetemiaxie lauru Si oliua ferente baccas:8i cu pluat fungos.q foie tadi mutatur 1 pumice. Fruticu ipforu magnitude ternoru eft cubitoru caniculis referta.-uix ut refpicere e naui tu tuftfcremos pleruqs ipfos inuadetiu.Qui nauigauere 1 indos.Alexandri mihtesfrode ma. tinaru arborQ tradidere 1 aqua uiride fuifle: exempts foie protinus in fale arefcete.Juncos quoqi lapideosp qua fmiiles uerisp littora:& 1 alto quafda arbufculas colore bubuli cor * nus ramofas:& 1 cacuminibus rubetes;cu tradarentur uitri 1116 fragiles.ln igne aut ut fer<# ru exardefeetes reftindis colore fuo redeute Eode 1 tradu Ifularu filuas operit seftus:qua q akiores ftnt platanis populifq} akiftimis:folia laurea-.flos uiolas 6i odore & colore.haccse utoleis;& ipfe odorisiucudi autuno nafeetesrfoliis nunqua deciduis.Haru miores totas integir mare.Maxima^ cacumina exrlt ad qua? naues religatur:8i cu decefferit asftus ad ra dices. Alias quo^ arbores \ alto ab eifdeaccepimus eode i mari uifas femp folia retinetes. Frudu eatK lupino fimile.Iuba ttaditcirca troglodytaru infulas fruticc 1 alto uocari ifidos plomachascorallio ftmile fine foliis pcifum mutato colore \ nigru durefcere.Cu cadat frl gi.Ite aliu q uoceturcharithoblepharon efficace 1 amatoriis.Spatalia eo facere 6i monilia feminas.Sentire cum fe capi:durari^cornus modo:&hebetarc aciem fem.Quodft fefel lerint infidise in lapidem tranfigurari. CAII PLYNII SECVNDI NATVRAL 1 S HYSTORIAE LIBER. XIIII. 1 N QVO FRVCTIFERAE ARBORES TRADVNTVR. PROEM 1 VM. XTERNAE arbores l'dociles quse nafei alibiqua ubi cospere:& quas in alienas non comeant terras hadenus fere funt.Licetqi iam de com # munibus !oqui:quarum omnium pecularis parens uideri poceft italia e Nofcentes tantum mcminerint naturas earum a nobis inter! dicimon culturas.Quaq Kcolendimaxima in natura porrio eft-illud fatis mira ri non queo interifte quarundammemoriam.-atq; etiamnominu qua: audoresprodidere notitiam.Quis enim non cotDmunicatio orbe ter<« rarumaieftate romani iperii profecifle uitam putetcomercio rege^Ac fccictate feftas pacist’olacj et quas occulta ante fuerat \ pmifcuo ufu fadaf At herculenon LIBER. me penfrli cocamerata: nodo.Aliis \ fua tantu cotinent oia ollis ficlilibus-S: Ifuperdoli/sf clufx ftipatc uinaceis circufudatibus.AIiisgratia q Si uinis fumus affert.Fabrilrfqj u S gi Q ria pri'eipua ifornacibus africas.Tieerii Casfaris audoricas fecit.Ante eu reticis prior me faerat:& uIlisueronefiuagio.Qui&apatietianomeacinis dat palIis.Condunt6imufto uuasupfeq? uino fuo inebriacur. Alias decode in mufto dulcefcut.alias uero fobolc nouam in matre ipfasexpedat cranllucidas uicro:affertq$ acmis tadequa xdoliis amphoris ue du> ratriceiilafirmicateaufteritaspicislfufapediculo.Iaiuentauitispfeluino pices habens refpia'enfq?uienncfeagru.Nobilicasaruernofecanoq}:8£duicogeneribusnon pride illu ftrata. Atq; hasduirgilii uatis xtatc xcognitasa cuius obitu nonagi'ta agutur ani.Quid qd \ fertas caftris fuma reru l'periuqjcotinencrCeturionu \ manu uicis=6t optlo proemio tardos ordinesad le'tas perducit aqui!as:arqj ecia i delidis poena ipfa honorat.Necnon uineasopiw gnatienu dedere ratione.Na i mcdicaminibus adeo magnu optinet locu :ut per fefe uino ipfo remedia fint. Degeneribusuitium. Ca. 11. Encra uitiu coprehcdi nuiiiero unus exiftimauic.Democritus-.cu&a lrbigrascias co g gnira ,pfefius:Casceri inumera atq} ifinica ee pdiderut.Quod ueriusapparebit ex uinis.Nec ola dicent:fcd maxie iftgnia:qppe quas cotide funrpene quotagri.Quq ob re celeberimas uiciuauc qbus c aliqua pprietate miraculu oftedifle fan's erir.pn'cipac 9 dat amineis ppter firmitatc fenio quoq? pfreiete uciqi uiniqj uniufcuiufc^ uita'.Quiq? ei 9 gencraEx iis germania minor acino mtlis defiorefeit: bymbres repeftatefq? toierac.No ire maior fed \ arbore qua \ iugo minus obnoxia.Gemellaru qbus hoc noue uuas fepergemias dederc.afpimusfapor:fed uires pcipuas.Exiisminot auftrotedinceceris uerisalic uti ue^ fuuio mote furretinifep collibus.In rcliquisitalias ptibus no nifi arbon accomodata.Quin tu genus lanatas ne feres miremur aut idosradeo lanugo ea ueftit.pria ex amineis mature (eit ociftime atq; putrefcir.proxi'a digriiras ualctanis rubete materia.Qua pp qda rubellas appeilauere uineas.Es minus fertiles uinaceis Si fkce nimne.Cocra prumas fortiflimas :fic cirace magis q hymbre.-asftu q algore uexanf.Qua' ob re I Frigidis bumidifqjpriciparii cpti nent.Ferrilior quas minor acino:& folio fciftaminus.Apianis apes dedere cognomc.-prarci pue earuni auidae.Exiis duo generadanugine&ipfepubefcunt.Diftant o altera celenus maturefat:quaq8£ alteraproperante.Situsfrigidos non refpuunt:8i tame nulte ceierius hymbre putrefisunt-Vinaprimo dulcia auftentatem annis recipiunt;&: rubra fiunt. Nulla magis uitegaudet.Ec hadenus pocifTima nobilitas daturpeculiaribusatq; uernaculisita* lias'Casteracaduencre chio thafo ue.Grascula non inferior amineis bonitate pretenera aci^ no:& uua tarn paruamc nifi pinguiflimo folo colore non proftt.Eugeniam taurominitani collis cunt generoficatis cognomine mifete albano tantum agro:quoniam cranflataftatim tnutacur.Naq} eft aliquibus tantum locorum amotmc omnein iisgloriam fuam relinquac nec ufcp tranfeant totse.Quod 3£ in recica allobrogicacj quam fupta picata appellauimus euenitrdomi nobiiibusac agnofeendis alibi.Foccundas tame bonitatis uice copiam preftar. Eugenia feruentibus locismhetica temperatis:allobrogica frigidisrgelu maturefees Si co* lore nigra, Adhuc ex iis quasdiximus;fedetiam enigris uina uetuftate in album colorem tranfeunt.Reliquasignobiles.AIiquando tamecili aut foliopera non fallunt uetuftatem: ficuti fecenia &. cum ea fiorens biturica. Acino rarior nunq Boris obnoxii:quoniam antece duntaientifcf Si hymbribus refiftunt.Meliores tamen algentibus.locis qua calidis :huim> disquaficientibus.Vix ulla magis ri denfo uuarum partu impatiens uariantiscaeli.-fed co tra tenorem unum algoris asftus ue conftans.QuaE minor eft ex eogenere mollror.In ne * gle&o folo morofa.pingui putrefcic.Gracili omnino non prouenir.Media temperiem de licate quaerit:ob hoc Crbinis collibus familiaris. V ua cius indecora uifurfapore iucuda mifif matura protinus rapiatur:etia non putrefeens cadit.Contra grandines cam tuetur folios amplitudo adq^duricia.lnrignes ia colore iter purpureasnigrafq? medio heluolse fepius uan'anti.-S’ob id uarianas a quibufda appellatas.prseferturin iis nigrior utraq?a!ternisania fertiSis.Sed rnelior uino cum pcior.Et prarcia: duo genera magnitudine acini difeernutur. Quibusmatericsplurimauiuaq; ollis utilifliwia:folio apiofimilis:Balifcam dirachini cele#< brant. Hifpania: cocolobin uocanc :Grauior uua asftus auftrofq? colerat.Capiti inimica. Copra larga Hifpani duo genera cius facium. Vnum oblongo acinoraltero rotudo mouif fimas uindemianr.QuodulciorcocoJobi3:hocmelior.Sed Siaufteratranfit mdukem uc xiiii. tuftate;84 qu*dulcis fufeinaufteritate.Tuncqt albanu uinfl Jemulatur.Tradut uific£ ui* tiis utiliflimu ex iis potu. Albuelis fumis arboribus e ferrilior; uifula itrsis.Qua ob xe ciica eafdc fatje diuerficate nature locupletat.lnerticula e nigris appellauere iufh^fobria didu ridueterato pcipue coniedabile uio;fed uiribus inoxia.Si qde temuletia fola no facit Fer- cilitas comedac cKtcras^ricipeqj heluenaca.Duo eius genera.Maior q qda loga.-mior qar ca appellaono tafaecuda fed grariore haftu.Difcernif foliocirdato.Veru utraq< gracilis. Furgas fubdere iis neceflariu;aliogn ubertate fua no tolerat.Marido afflatugaudet. Rof ciodo odore.Nutla uitiu minusitalia amat:raraparua;putrefees learVinu quoqt quod ge nuitadlateno exuperans.Nec ?lia inarco folo familiar ior.Gr£ci'n us q alicqn Corndium. Celfu rrafcripfit arbitral! no natura eius repugnare icalias:fcd cultura.-auide paimices euo- catiu.Ob id fertilitate fua abfumi:fi n5 ppiguis foli ubertas lacefcete fuftineat.Carbuncu larinegatmiagna dote:fi ueru e;aliqua l uite e caelo no ecius.Aeftufert fpionia:| qda fpi neauocat.Autunifqj 84hymbribuspiguefdt.Quinmionebulisunaalif. Ob id rauennati agro pecularis: Veniculam iter optime deflorefcetes.-84 ollis aptiffima campani malunt fir/ cula uocare.-alii ftaculam.Tarracinam numifiana nullas uires ptoprtas habentem;fed tota perinde ac folum ualeat.Surrentinis tame efficaciflima teftis uefubio tenuslbi.n.murgc/ tiaeficilia potifTima:quam poiupeiana aliq uocant.Laudatio demu feracetmficut horcoia in campania tantum uilitatiscibariaeifed ubertataz prazcipua.ToIerat 84 annosmcericaccn tra onanes iftus firmifllma.-nigro acino uinis uetuftare rubefcentibus. Itemdeuitiumgeneribus. Ca. IN. T hadenus publica font genera:c£tcra regionum Iocorucp:aut ex iis inter fe in fi e to mixca.Siq uidem thufis peculiarfs.eft tudernis azque etiam eius nominis fioren tia.Eft optima aretio talpana 84 etefiaca 84 cofeminia.Talpana nigra candidum fa - citmuftru.Etefaica fallax;quae quo plus tulit co laudabilius fundic.Miruq? foccundicate cefTar.Confeminia nigra uino minimo durante. Vua maxCme poft.xv.diesquam ullaalia. Minus fercilis.-fed cibaria.H uius folia ficuti labruice priufqua decidant fanguineo colore mutantur.Euenit hoc etiam quibufdam aliis pefllmi generis argumeco.Irciola unibrie me uanatiqp St piceno agro peculiaris eft. Amiternino pumula.lifdem bananica fallax eft amat tame ea.Mutinam uua poprii notrue appellat-.quisclufmiscopiofiorem.Mutina 64 tybur tesappdlaucretquauiseleaginamnupes luencntafoIitudieoliuaz.Norifliina hsec uuaru ad hoc tempus repertaeft: Vmatiolam.fbli quidem noiauerunt fabini ac laureti.Nam gau ranas Ccio a falerno agro tranflatas uocari falernas cderime ubiqj degenerantes.Necno ta santinu genus aliquifecerepraeduli uua.Capnias64bucuniatesS4 terrupia in thurinis col libus non ante demetuntur q gelauerit.pbariagaudent pifcaz.Mutina prufinias nigro aci nointra quadrienium albefcente uino-Mirum ubicum folecircugi uuam;quazob idftre pitus uocatur.Etjf italia gallicam placere;tras alpes uero picenam.Uixit Virgilius thapfiaf 64 mareotides 84 lageas complureiqj externas quas non reperiuntur in italia:fed funt etia nuncifignesuuano uinoambrofiaca duracinafineullis uafisin uite feruabilisitata eft cd tra frigora azftus tempeftatefqj firmitas.Nec orthampcllos idiget arbore aut palis ipfa fe fuftinens.Non itemdadylidesdigytaligracilitate.Colunibi* acino fiftimGe.Et niagis pur pure cognomine bimamia:. quando non racemos:fed uuas alias gerut.Itemcrepidanea cui nomea menfura eft.Item fcirpula paiTo acino.Et rhetica in maritimis alpibus appellata dif fimilis laudarae illi.Naqp hajc breuisconferta acino?degener uino;fed cute omniu tcnuifti ma-Nudeo que chium uocant:unoac minimo.Acinumprsegrandemunum alterum ue habcns.Eft ! 64 nigra aminea;cui fyriace nome imponunt.ltem hifpana ignobiliunt probatif iina.In pergulis uero feruntur ecarias appellate edurse arinis:albe:nigrseqi.Et butnafti to/ tidem coloribus.At nondumdide a^gia 84 rhodia 84 uncialismeluti a pondere acini. Item pucina omnium nigerrima.Et coronario naturse lufu ftephanitis acinos foliis intercurfan tibus.Et qu:e forenfes uocantur cdercs prouentu; uendibiles afped u portatu faciles.Con tra damnantur etiam uifu dnera 84 rbabubula 84 afinifca.Minus tamen caudam uulpiu im* tata alopecis.Alexandrina appelletur uitis circa palacraiamjbreuis:ramis cubitalibus;acino nigroifebas magnitudinemucleo molli;84 minimo; obliquis racemis pr^dulcibusifolio par uo:o4 rotundo.finediuifuris.Septimo ab bincanno in narbonenfis prouintie aruo oliua inuenta eft uitis uno die deflorefcensiob id turiiTima:caibonicam uocant;quqm nuc tota n tit LIBER. ' prouintiaconferit. lnfignia culture uinearum. Ca. lift. Atonum illeprimus triumpho & cenfura fuper ceterainfignistnagis tame etianu c claritate litterarum prsecepris omniu rerum expetendarum datis generi romano. Inter prima uero agruin coledi.lllius uero seuiconfefiione optimus ac ftnestmulo agricola pauca attigit uitiumgenera:quarudamex iis etiam tarn nomimbus aboliris toto feparau craft u teftatus fenrentia.Cuius exccllentia indicada eft ut in oiiini genere nofca* mus quaefuerintcclcberrima.Anno.d.urbis.c.circacapras carthaginemac corinthum cu fupremum is diemobiit:quatumpoftea.ccxxx.anis uita profecent.Ergodeuitibus uuifqj ita piodidit.Qui locus uino optimus dicitur efle:& oftentus folibus.Arriineu minufculu & geminu eugenium heluinu minufculu confeiito.Qui locus craftior aut nebulofiorami neum maius aut murgentinum apicium lucanu feriro.C^ter^uites mifelte maxxe in quc uisagru conueniunt.lnlora reftecondutur.Quasfufpendasduracinasanuneas maioress uel ad fabrujferrarium propaffosmec refte feruanf.Nccfunt uetuftiora de illa re latinxli gux prae^epta tam prope ab origine rerum fumus. Aminneam proxime diftam Varro fca> tianam uocat.ln ncftrajsmte pauca exempla confumatashuiusartis fuere. Verurn eo nii * nus omittcnda:ut nofcantur etia pr£mia:quse in omni re liiaxiiue fpcftantur.Sumarn ergo adeptus eft gloriam Acilius Stcneleuse plebe Iibertina.Ix.iugerum no amplius uineis ex cultis innomentano agrocarqueazque.cccc.numfs uenundatis. Magna fama& Vetu* leno Egilao perinde hbertino fuit in campania? rurc uelitermormaiorcp etiam fauore bo nium quoniaipfuin Africanicolebatexilium.Sed maxima eiufdcm Srenelci opera Rhen minu palarmonealias gramatica arte cclebrein hifce-xx.annismcrcatum.dc.numum in co dem nomentano decimi Iapidis ab urbediucrricuIo.Eft auto ufq? quaq? nobilitasmercis p omnia fuburbanadbi tame maxia.-quonia neglefta per indil/getia prxdia phauriat.Ac ne in pefTimisquidem elegantioris foli hacaggrefTus excoleremonuirtute animufed uanita te.Quas primo notara mira in iilo fuit.paftinatas enim deintegro uineas cura. Steneleum agricolamimitatusad uixcredibilemiraculum perduxit.lntra oftauumannuui.cccc.nu <* mum emptori addifta pendente uindemia.Cucurrirqi no nemo ad fpeftandas uuarum in iis uineis ftrues.Litteris eius altioribus contra id pigra in ciuitate fibi panocinantc.Nouif fime Amneo Senecaprincipatu traditionisac potcntia:quse poftremominima fuit fuper ipfutn.Minime uticp miraturi Amneu tantoprsedii eius amore captutmut non puderet J uifo alias & oftento futuro tradere pal mam earn emptis quadruplicate uineis illis ura de cimum fere curse anutmdignn opera qus in cecubis fetimfqj proficereuquando 6i poftca ftepenumero feptenos culeos fingula iugeraihoc eft amphoras centenas quadragenas mu ftidederc.Acnequis uiftamin bocantiquitatem arbitrarerur.Idem Catodeos culeos re dire exiugeribus fcripfit.ElTicadbus exemplis non maria plus temerata conferre merca * torimon \ rubrum iittus indicum ue merces petitas:q fedulum ruris Iarem.Vino anriquifli. ma cSaritas maroneo in thraciaz maritirna parte genitomt auftor eft Homerus.Neq? enim fabufola auc de crigineuarie prodita confeftamur.prseterq Arifteum primum omnium i eadem genre uel mifcuifte uino fuauitare prazeipua utriufqs ilaturaz fponte prouen/entis. Maroneum uidestantumadditoaquazmifccndumHomerusprodidit.Durat etiam uis in eadem terra generi uigorq; indomitus-Quippe cum Mutianus ter conful ex iis qui nu perrime prodidereifextarios fingulos oftogenis aquaz mifccricomgerit prazfens in eo tra ftu.EfTe autem colore nigrum rodoratum; ueruftate pinguefcere.Et pramno auod^ H o* tneruscelebrauit:etiamnunchonosdurat.Naicirur fmyrnse religione iuxta dclubru ma<» cris deumdn reliquis generi claritas non fuit alicui. Anno fuit omnium generum boniras L.Opinio co n fu 1 e: cum. C.Gracch u s Tri.pk.feditionibus agitatis irttereti'ptus ea cadi te<* peries fulfit.-qnamcofturam uocant foil's operematali urbis.dc.xxxmi.Duratqj adhucuo nea ducentis fere annisiam in fpeciemredafta mellisafperi-Et enim hxc natura uinis i ue tuftaee eft.-ne pocari ? per fe queant fine prouintix: aqua: ufqj in amarirudinem carie indo ^ mita.Sed cxceris uiniscomendandis minimaaliqua mixtura medicamenta funt:quo eius temporisxftimatione infmgulas amphorasccnteninumi ftatuantur .Ex iistamen ufura hiultiplicara femiffibus:auKduilis ac modica eft.In-CCxfaris Germanici filii principatu annis centum fexaginta fingula unicas uini conftitifTe nohiji cxcmplo docuimus referen t'es uitam pomporiii fecundi uatis cosn% quam principii illidedit.Tantum pecuniarum XML detinent uini apothecas.Nec alia res maius fncrementu fentit. Ad uicefimum annu mains ue ab eo difpendiumo perficienteprecio.Rara quippeadhuc fueremec nifi inportatis fin* gulis teftis milia numum.Vienenfes foil picata fua quoru genera plura diximus pluris mutaifefed iter fefe amore patrio credutur.ldcp uinu frigidius reliqs exiftihuf i frigido potu. De natura uini. Ca. V. Ino natura eft exhaufto accedicalore uifcera intus.-Foris infufo refrigerandi. Nee u alienum fuerit comemorare hoc in loco quod Androcides fapientia clarus ad Ale xandrum magnumfcripfitdntemperantiam eius cobibens.Vinumpataturus rex a/?- juementate b.iberefanguinem terr&Skuti uenenum eft oiijni eicuta :ftc & uinum. QuiV 4 bus preceptis fi ille obtemperauitfeoprofedo amicos in temulentia non iteremiflet.pror fus utiure dici po (Ti t;aec|uuiubuscQr£QxisutiUusaliud meqjLaliuci uoluptarihuspernitia tkis fi modus abf«. Vina generofa. Ca. VI , Enera autem uini aliaaliisgratiora efle quis dubitet:aut non ex eodemdacu aliud praeftantius potu efle alcero:aliud alterum germanitate praecedere :fiue tefta fiue fortuito euencu.Quam ob rem de principatu fe quifep iudicem ftatuat.Liuia Au gufta.Ixxxii.annos uitse punico rettulit acceptos non aquofo.Gignitur i finu adriatici ma lis.-no procul a timauo fonte.faxeo collemiaritimo afflatu paucas coquete anaphoras. Nec aliud aptius medicamentisiudicatur.Hoceflecrediderim quod grasci celebrahtes nu'ris laudibus pidanum appellauerunt ex adriatico finu.Diuus Auguftusfetinum pretulit cu dis:& fere fecuti principes propter confelTa experimenta non timere cruditatibus noxiis. Ab eo faluia nafeitur fupra forum Apii. Antea cecubo eratgenerofitasceleberrimain pa luftribus populetis finu amiclano quod iam interciditSi icuriacolonilociqi anguftia.Ma gis tamen fofla.Neronis:q a haiano Jacu hoftiamufq? nauigabilem inchoauerat. Secunda nobilitas falerno agro erat.Etexeo maxime fauftiano.cura cultural id collegerat. Exole nithocquoqj nimietate copiaspotius qua bonitati ftudentium.Falernusager aponte ca- pano leua petenribus urbanam coloniam fyllanam nuper cap use contributam incipit.Fau fh'anus aute circiter quattuor miliariaa uicoprope cedias qui uicus a finueffafextnilibus abeft.Nec ulli in uino maior audoritas foIo.Vinorum flama accenditur.Tria eius genera Aufterunrdulce:tenue.Quidam ita diftingunt.Sumis collibus gauranumgigni: mediis fauftianumdmisfalernum.Nonomittendum autem nullieorumquaecelebrentur iucun dum faporem uuas efle. Ad tertiam palmam uariae u'enere.Albana: urbi uicinae praedulces: ac rarse in auftero.Itetu furrentina in uineis tanturn nafeentia conualefcentibus maxie pro bata-.propter tenuitatem falubritateqj.Tiberius Caefardicebat confenfiffe medicos ut no bilitatemfunentino darent-.alioquin efle generofum a.cetum C.Csefar qui fucceffrt illi no bilem uappam.Certantmafficaaequeexmontegauranoputeolos baiafej profpedatia.Na falerno contermina ftatana ad principals uenere non dubie:palaq? fecere Sua quibufq? terris tempora efle fecundu quod rerum prouentus occafufqj iundi.Iis praeponi folcbant calena:& qua: in uineisarbuftifqjnafcuntur fundana.Exalia uicinia urbis ueliternina pri > uernatiaqj.Nam quod fignias nafeitur aufteriratenimia continenda: utile aluo inter niedi camenta numeratur.Quartum curriculum publicis epulis optinuere a Diuo tuliod’senim i irimus audoritatem.iis tribute ut epiftolis eius apparet)mamertina circa meflfanam in fici iagenita.Ex iis potulana abaudore dida in loco proxima italias laudantur prsecipue. Eft Qt in eadem ficilia & taurome nitanis honos lagenis pro mamertino plerumqp fubditis, Ex reiiquis autem a fupero mari prxcutia:atqp a neone nafeentia:# qua a palma unaforte ena ta.palmefia appcllantur.ln mediteraneo uero cefenatia meceatiana.In ueronenfi item re/ tica falernis tanturn poft habita a Virgilio.Mox obtima ab in iimo finu man's adriana. Ab inferoautelatinenfia:grauicana:ftonienfia.Etruria:palmamluna habet .Lignrix genua. Interpyreneimialpefqj maflilia:gemino faporetquado & condiendis aliis pinguius gignit quos uocant fuccofum.Cerretano inter gallias confiftit audoritas.De reiiquis in narbone ft genitis afleuerare nomeft quoniam offidnam eius rei infccere tingentes fumo:utinac$ non & herbis ac medicamentisnoxiis.Quippeetiam oloe mercarunquo faporem colorcqj adulterant.Verum 8i Ionginquiora italEe ab aufonio mart non carent gloria terentina:« fer uitiana: di confentia: genita: & tempfia: ac balbias Iucanaqj antecedentibus thurinis.Om nium uero eorum maxime illuftrata meflaIapontia:8£ falute lagaria no proculi grumenco USER* nafc&ia.Capania nuper excitauit nouis noi'bus:audori'tatc:fmecura fiuecafmad quartu neapoli lapidc trebelliris iuxta capua caulinis:6i in fuo agro trebulanistalioguin femp in* ter plebeia & trifollinis gioriara.Na pompeianis fumu deceannoru incrementu eft.nihi'I fe neda cofercte.Dolcreer capita i fexta horadiei fequetis ifefta deprehedutur. Quib 9 exe plisdiift failor)manifeftucpatria terraqp referre no una.Et fupuacuu generu cofedatione I numerucu eadc uiris aliud aliis Iocispullulec.Hifpaniaru lufitana copia nobilitatur.Elega tia uero tarraconenfia:acqp lauronefia:6£ balearica ex ifulis coferut'itate primis.Nec igno to mulca ptermifla pIeroftp.exiftimaturos:qii fuu cuiplacet;& quocuq? eatjfabula eadem repiatur.Diui Augufti iudicioru ac palatiperitiflimu e libertiscefura uini I epulas eius fa ciere dixiflchofpiti de idigena uinomouuqde fibi guftu ee eu atqp no ex nobilib 9 :fed Cae fare no aliudpotaturu.Nec negauerx SC alia digna ee fama:Sed de qbus cofenfus ami iudi cauerunthecfunt. Vina tranfmarina. Ca. VII. Vnc fimili mo tranfmarina dicenius.In fuma gloria poll homerica ilia de quibus b fupradiximus fuere thafium chiumcg.Ex chio quod aruifium uocanrrlis addidit Icfbiuni Erafiftrati maximi medici audoritas circiter.cccc-I.anno urbis romse. Nuc gratia ante omnia eft cIazomenio:poftqua parcius mari condiunt.Lefbium fpote naturae fue mare fapit.Nec inolioper fe gratia ut uino:fed cuiusdulci admixto reliquorum du<* ritia fuauitatem accipiat finml estate: quonia uetuftiora protinus uidentur.Abiisdigna tio eft fycionio:cyprio:telniefico:tripolitico:berritio:tyrio:feben)tico.ln aegypto hoc nafci tur tribus generibus uuarumubi nobilius thafiodi alopece.poft hare audoritas hippodo et thantio:myftico:cantharit2e:protopo:gnidio:cadacce:caumenit3e:petritae:miconio.Name^ fogitem capiris dolores facerecompertum eft.Nec epbefxum falubre efie.-quonia mart <5£ derr uto condiatur. Apamenu mulfo pcipue conueniredicitur:ficut peutium in italia. Eft enim SC baec proprietas generum:ut dulcia utiqj inter fenocongruant.Exoieuit SC pretax giomquod italicis proximu fecerant Afclepiadis fchofe.AppoIlodorusmedicus in uolu ^ mine quo fuafit ptolem^o regiquse uina biberetutalicis etia' tu ignorisdaudauit in poto nafpeenifemtox orocticu:oenantbe:leucaniu:ambraciote:& quod cundis ptuiit pr^paren tium.Sed minorcs famse effe dixit:quoniam fex annos non placeret. De uino quod uocacur bion genera.vif. Ca. VIII. Adenusbonitas uinx nationibus debetur.Apud gratcos iure ciarifTimum nome b accepit quod appellauerunt bion adplurimos ualitudinum ufus excogitatum uc docebimusin parte medidx.Fitauchccmodo.VusepauIumatematuritatem de«* cerptx ficcant acri foie ter die uerfatse per triduuiraquarto expriniutursdcin cadis fole in ueterantur.Cui marinam aquam Iargiore mifeentraferui furto origine orta fic mefura ex plentis.ldcp tranfSatum in album muftuleucochrum appellatur.ln aliis autem gentibus fi mili mode adum tethalolTomenon uocant.Thalafiiten aute uafismufti deiedis in mare. Quo generc przecox fit SC uetuftius.Necno apud nos quoc^cou uinum ex italico facied* rationem Cato demonftrauit.Sup cetera l foie quadrienionaturadupcipicsRbodiu coo fimile e.phorineu ftlfius coo.Oia trafmaria fepte x fex anis ad uetuftate mediapueire exi ^ftimant. Dedukiumgeneribus. Ca. IX. Inum omne duke minus odoratutquo tenuiusodoratius.Colores uinisquattuor. xx ,Albus;fuluus:fanguing.us-nigs:r.pfytbium &:melampfythiu;i! pafti genera func fuuni faporem non uini referenria.Cifibilites uero mulfiingalatia nafeens SC ba 4 lincium in ficilia-Nam fyreum quod alii bepfemamoftri fapam appellant ingenii non natii ix opes eft. m u ft o ufq? ad tertiam partem menfuffi decodo. Quod ubirfadumad dimi* diam ddefrudum uocamus.Omnia in adulterium mellis excogicata.Sed priora uua ter ^ xaqt conftat.palTum a gr£co cilitium probatur SC africu:&: italia prouintiifq finitimis. Fie ri certum eft ex uua quam greci fticam uocantmos apiana.ltem fcirpula:diutius in uitefo !e uuis aduftisaut feruenteoleo.Quidam equacun^dulci dupr^codaalbafaciunt fic^ cates folerdoncc paulo apiiusdimidlu pondusfupfit.Tufafcp Ieniter uuas exprimunt.Dei de quatum expreftere adiiciut uinaceisaquse puteanastut 8C fecundariu palTum faciant.DiV ligentiores eodc modo ficcatis accinos eximut:ac fine farmentis madefados uino excelle ti donee intumefcat:exprimunt.Et hoegenus ante castera laudac. Ac fimili modo aqua ad dita fecudariufaciunt.Medium inter dulcia uinum eft quod grseci aigleucses uocatthoc e XML Temper muftu.Id eucnir cura:quonia feruereperibetur.Sic enim appellanr mufti in uina ti'anfitu.Ergo merguc elacu protinus in aqua cadosrdonec brutna tranfeat: ftcoiifuetu# dofiatalgedi.Eft etianualiudgenuseiusperferquod uocant dulce narbonefis prouintia: & in ea maxim; uocatia. Afleruaeur eius gratia uua diutius in uitx pediculo in tor to. A b aliis ipfe palmes inciditur in medulla.Ab aliis uua torre6ntegulis:oia ex helneuaca uitx. lisadiiciuntaliquiquod uocatdiachyton:uuis:in foie hccaris lococlufo per dies feptein craribns totidempedibusa terra altemoftibusa roredefenfis:c&auo die calcatis.Ira fieri optimi odoris faporifqs.DuIci e genere eft & melitites.Diftat a mulfo quo fit e mufto: cu quincp cogiis aufteri mufti cogio ntellis & fall's cyarho fufferuefadis aufterum. Sed inter haec genera potuu ponere debeo 8 1 protiopum.lta appellatur a quibufda muftu fpote de^ fluensanteqcalcentur uua;. Hoc protinus diffufumlagenisfuisdeferueiepafli. poftea in fole.xl.diebus torrent aeftatis fecutae ipfo canis ortu. De deuteris & fecundariis uini genera tria. Ca. X. n On polTunt iure dici uinarquae grxci deuterias appellant.Cato & nos Jora. macera tis aqua uinaccis.Sed tn inter uina operaria numeratur.Tria eo^r genera.Decima parte aquae addita q mufti exprefla fit:& ita node 8i diehiadefadis uinaceisuurfufq? pre iofubiedis.Alceru quod hocmodogrseci faditauere:tertia parte eius q-expralTumfitad dida aquaexprcfloq} decodoad tertiaspartes. Tertiu eft fecibus uini expreiTutn: quod fecatum.Cato appellat.Nulli ex iis plus quam anno ufus. Quae nuper in italiagcnerofa uina elTecceperunt. Ca. XL u Eru inter haec fubit mete cu Tint genera nobilia quae pprix uini intelligi poftit.Ix/ xx.fere in roto orbe duas partes ex hoenumero italic efTe. Loge prarterea ante cu das terras.-& bine deinde altiuscura ferprt no a primordio banc gratia fuifle. Deuiniobferuatione.RomuIoregepofita. Ca. XII. Vdoritate poft iexcetefimu forte urbis anuum ccepifle.RomuIu lade non uino Ji a baftc indido funt facra ab eo inftituta:quaehodie cuftodiunt morem.Nume regis poftumi lex eft. Vino rogum ne relpergito Quod fanxifte ilium propter inopiam xeinemo dubitet.Eadem lege ex imputata uite libaii uina diis nefas ftatuit ratione exco/ gitata ut putare cogerentur alias aratores 8£ pigri circa arbufti pericula.M. Varro ador e Mezcntium cturiae regem auxilium rutulis contra latinos tulifle uinimercede: quod tu in latino agro fuiftet. Qui uini ufusantiqs:& deuinis antiquoru. Ca. XIif. Onlicebatidferninisromaebibere.Inuenirousintet exempla Egnati. Metenrini n uxore quaduin£Lb£hiflretc.doliointerfedafufte4imarito:euni$jcaedis. aRomulo>—^** abfblruu.Fabiuspidorinannalibusfuisfcripfit.Matxonaq. loculos in qbus erat daues uinariae celiac refignauiflet a fuis inedia mori coada.Cato ideo propinquos fceim/ \ nisofculudaremtfeirent an temetu olerent.Hoc tu nomeuino erat unde 6£ temulentia appellata.Cn-Domitius iudex pnuciauit muliere uideri plus uini bibifle: qua ualitudinis laufa uiro:fciente:ac dotemultauit.Diuq? eius reimagna parfimoniafuic.L. Papirius itn perator aduerfus fannites dimicaturus uotu fecitli uicifletloui pocillu uini.Denies inter aona fextarios ladis datos inuenimus nulq uini.Ide Cato cu in hifpania nauigaret: unde cu triupho rediit.No aliud inqt uinu bibiq remigesu’n tantu diflimilis iftis qui etia conui uis alia q fibi mecipfis miniftrat aut pcedete mefa fubiicifit.Laudatiftima apud prifeos uiV na erantmyrthae odore coditamt apparct in piauti fabula:quaepcrfa ifcribitur. qq in ea BC calamuaddiiubet.Ideoquidaaromaticisdekdatos maximecredunt.Sed Eabius. Dofennus bis uerfibus decreuit. Mittebant uinum pulchrum murianam. Ec in achariftione. Panem 8i polentaiti uinummurinam. Sceuolam quoqi & Laelium 8C Atteum Capitonem in eadem fententia fuiffe uideo quo# niam in pfeudolo fit. Quod fi opus eft ut duke protnantidem 8i quid habeant roga. Murinam:pa(l\jm:defurtum:mella: Quibus appaiec noil inter uina modo murinam:fed inter dulda quoqj nominatum. De apothecis & de uino opimiaho. Ca. XIIII. 4 — LIBER.. pothecas'fuiiTfc & diffundi,folita uina.annodc.xxxiii.urbis apparet indubitato opt a miani uini argumentodam intelligence fuutn bonum italia. Nondunitatnenilta genera in claritate erant.itaqp omnia tunc genita unum habent confulis non e, fic quoqj diu tranfmarina fuerunt in au&oritate ad actauos ufq noftros etiam fakino « re peno:ficut apparet ex illo ccmico uerfu Anaxipolis thafn. Qu incp thafii uini inde depromam falerni bina. p.Liciniuscraflfus &.L.Csefar cenfores anno urbis conditse.dc.Ixv.e dixerut ne quis uinu grascu amineuqj odonisasrisfingula quadrantalia uenderet.Haec enim edich utrbafunt, Tanca uero uino grxco gratia erat.ut fingukpoticnesin uno conui&u darencur.Qui; bus uinis au&oritas fuerit fua Imenfa.M. Varro bis uerbis tradir’.L.LucuIl us puer apud pattern nunqlautumconuiuium uidit in quo plusfemelgt^cum uinum daretur. Ipie cu rcdutexafia miliacadorum congicrumdiuifitampliuscentuimC.Cenfiusqucmprseto* rem uidimus chium uinum in domuni fua i latu dicebat tu primu cu fibi cardiaco medi/ Xus dediiTet.Horcenfius fuper.x.cados beredi reliquit.Ha&enus V arro. De liberalitate Casfaris in uino:&: quado primu genera uini fa&itii. Ca. XV. Vid ni di Cazfar di&ator triuphi fui ccrna uini falerni amphoras.c.chii cados.c.in q couiuia diftribuit.Idc hifpameh criupho chiu & falernu dedit.Epulo uero in textio cofuiatu fuo faIernu:chiu:!efbiu;itianiertinu.quo primu tepore quattuor genera uini appofita coftat.poftea ergo alia oia in nobilitate uenerut circiter feptingentelimum urbis annum. De uinis faditiis. Ca. Xvl. Taqj no minora innumerabilia pene genera faditii repia multis ante fseculis quas i nunc dicem us omnia ad medicine ufum pertinctia.Omphaciu quo fieret proptet unguetadiximuspriore iibxo-Fic e labrufca:hoceft uiie filueftriquod uecafoe/ nanthinum.Flores eius Iibris duabus in mufti cado macerati poft.xxx.dies mutatur. Pras ter hoc radix labrufcse & acini coria perficiunt.ii pauio poftq defloruere:fingulare rente/ dium habet ad refrigerandu in morbiscorpopx arbores gelidtflimacut ferunrinatura. pars eoru aeftu moritur:priuf| reliqui qui folftiualesdicutm.Vniuerfi nunq maturefeut. Etfi prius|tora uuamaturefcatuncocta derurcibogallinaceogenerifailiaium gignic uuas appetendi.Fiditioru primu fit ex ipfo uino quod uocant affinanon hoc modo. Albi mufti fextarii.xx.aquae dimidiu feruet donee excoquatur aquae menfura. Alii marinae fextarios x.tantudem pluute in fole.xl.diebus torret.Dant aegris quibus uini noxia timet preximu fit e milii femine maturato cu ipfa fiftula 1 bra 8£ quadrante in cogios duos mufti mace/ rant.Et port feptimu menfem tranffufo.Ex loto arbore hatrba didu eft utiqj que fierent. Fit & e pomis quae dicemus interpraeraticnibus no nifi neceflariis additis. primucp eiepal tnis:quoparChi&indiututur:8ioriestotus.Maritimaruquas uocat 8t cycleasmodio in aquae edgiis tribus macerato exprelToc^.Sicfit & fycites e fico que alii palmiprunu-alii tro «iu uocat: Aut fidulce efle no libeac pro aqua tantude uinaceo^ adiiciut.Excypria fico fi£ acetum fit praecellens:atqp alexadrino quoq» melius. Vinu fi ifiL ex filiquafyriaca 6£ e pyris malorucp olbus generibus.Sed e punicis quod rhoiton uocant.Et e tornisimefpilis; for# bis:moris:ficcfs:nudeis:pineis:Hi mufto madidi cxprimutur.Supiora per fe mitia.Mytite Cato queadmodu fecerit hoc pauio poll indicabimus-Graeci uero & alio modo. Ramis te neris cufuis foliis in albo decodis tufis libra in tribus muftis cogiis deferuere faciuut do nee duo fuperfinoQuod ita filueftris m> rti baccis fadu eft myreidanu uocat. Hoc man* tingunt.Ex iis quae in hortisgignutur fit uinu eradiceafparago:mel!o origano;apiifemi ne:ambrotono:mentaftro:ruta:nepeta:ferpillo:marrubio:ManipuIos binos rundunt in ca cacfuin mufti 8i fepe fextarium:6t aquae marinae hemina.Enapis fit.x. denarioru pondere In fextarios binos mufti addico.Item e fcylla radicc.Inter flores 8C xofat foliis rufisun linte olo<^intnuftumcollatiscumpondufcuIo utfidat.xl.pondercdcnariciiim. In fextarios uicehos mufti: nec ante tres menfes uafe aperto.lte in agro ca!ido:& aliud e filueftri Aro^ maticem quoqp inuenio faditarum non tantum unguencorum compofitione. primo ex myrrhac ut diximus)mox e nardo celticorcalamo^biruminc.offis in muftum: aut dulce ui / num defedis.Alii de calamo:iunco:cofto:nardo:fyriaco:amomo.cafia: cynnamomo:cro# co:palitja:garo:fimiIitet 8i ofFa.Apud alios nardi; & malobathri. fex libiis in mufti cony Q i»tt linw. tciut 1^ , “ r ‘ ‘Plctft ‘Allied,, Qi - Xv, 111 cado 3 . c .i, Uf, °m tcitij ixuot genera ! gcntelunua , Xvl, if freulis quj 1 fum proptei iiod Ulq^oc/ mutitur.prs igulare rente/ i narura. pan iuafcuc.^11 in gignir uuaa c’ (i KWh giosdaos addiris.Qttalia nuncquoqp fiunt pipere Kmelle addito: quzealiicondi'ca alii bi perata appcllant.lnuenitur 8i nedarites ex bserba;qua alii menalion:aIii medicam alii fym phyton.-aiii deamoreftinraiii nedaream uocantuadice ponderis.xl.dcnariorum in fexcari os Tex mufti addita.Similicer in lintheo.Ex ceteris hasrbis collatis fit abfintbites in.xlfex^ tartis mufti abfmthii poncicilibra decoda ad tertias partes:uel fcopis abfmtbii in uinu ad ditis.Similiter byfoptces e lycio hyfopo unciis tribus in duos congiosmufti conicdis aut tufis in uinum.Fiunc utraq? & alio ntodo circa radices uitium fato.Sic 8i helleboriten fie<* ri ex ueratro nigro Cato docet.Sic fit dC fcamonites.Mira uitium natura faporem alienu in fetrahcndi:qualem& redolent falicum pathauinorum inpaluftribus uindemi^. SicdC helleborum.fencur in thaforaut cucumis filueftetfaut fcamonea:quod uinum edrontatiV um uocant:quoniam abortus facit.Fit 6i ex hasrbis. quaru natura fuo loco dicetur. Eft.Si ©chade radice gctian£:6i trogoriano:& didamo:aflaro:dauco:elebi:panacea: fpagora.co rinthimo.-mandragora iunco.Vocarunt & fycinu:8£ ithacomelin: & ledifpagiten : quoru tam obliterata ratio cft.Ex fruticu uero genericedri utriufcp cuprelTulaurus iuniperupi/ ni:pyri:terebinthi:callini:lentifci.Baccas ut lignu recer.sin mufto dccoquuntJtemcha^ melea: Sichamepitbios 8i chamedrios liguum.Eodem ntodo 8i ex flore in congium mufti decern denariorum pondereaddico. Dehydromelle&oxymelle. Ca, XVIL Ic’uinum ex aqua ac melle rm.Quinquenfo ad hoc feruaricasleftem iubeut aliqui f prudenriores. Alii ftarim ad tertias partes dccoquunt-.& tertia mejlis uetcris adii/ ciunt.Deinde.xl.diebuscanis ortu in olehabenr. Alii diffufa ira decimo die obtu rlt.Hoc uocatur hydromel.ft uetuftace faporem uini affcquitunnufqua laudatius quam in phrygia.Quin 5t acetum ntelle temperabacur.adeo nihil intemptaruin uita fuit. Oxy^ tnel hoc uocarunfcmellis decent libris.aceci ueteris beminis quinqufaJis marini libra.-aq use pluuixfexcariis quinq? lufferuefadis decies:mox elutriatis:atqp ira inueteratis. Omnia ala themifone fummo audoredanaca.Et hcrculse coadus eorum ufus uideri poteftmift ft quis naturae opus credit aromaticem:8i ex unguentis uina compofita: aut ut biberentur genuiflfe ea frucices.lta tuntcognitu iucuda folertia humani animi ola exquirete. Nihil quide ex iis anno d urate; praeter| qus uetuftate ipfa fieri diximus-EtpIura ue tricenis q* demdiebusnoeritdubium. Prodigiagenerauini. Ca. XVIII. Vnt in uino prodigia.Didtur in archadia fieri quod fecunditate fesminis fpor<> f tet-.uirisrabiem. At in achaia maxims circa ebariniaabigi partum uinoiatc^etia ft uuaedatgrauidaz:cum differentia in guftatu non fit. Troexenunvuinumquibi^ bunt negatur generare.Thafos duo genera uini diuerfa facere prodicur. Vnum quo fo^ It)Lis coneilietunakerum uero quo fugetur.Apud eofdem uitis tberiace uocatuncuius & uinunt:& uuacontra ferpentium idus medetur.Lebadeos thuris odoretex quadiisprohV banc.E dluerfoafpendiosdanataa ferts.Ferunt eanec ab alice ulla attingi. Tbafta uuam ajgyptus uocat apud fe praedulccm quze fofuit aluum. Eft contra in lycia quae foluta fit# inac.Aegyptus K ecbolima habetaborriuos facienrent.Vina in apothecis cams orcu tna« tarur quaeda pofteac? reftituuntur fibi.Sic fii matisnauigio;cuiusiadatus is quaeduraue sic tatum uetuftatis adiicere fencirur.-quantum habuerint, Quibus uinis ab facra uti fas no ftt:Si quibusgeneribus mufta codiatur. Ca. XIX, T qrri religione uita coftaoplibarediisnefadu habetur uino praeter iputatae u U c tis:fulrtiine radaetqq iuxta hoismorslaqueo paepederinaut uulncratispedibusscaf cata;& quod circftcifisuinaceis profluxeritautfuperne deciduo imudiorc lapfu aliquopolluta.Ite grseca qm aqua habeat.Vicis ipfa quocp madirur decodis cauiibfumisi qui K codiutut in aceto ac muria. Veru 8i de apparatu uini dixiifecouciat.cu grarci priua tim ea prsecepta tradiderint.-arteq? feccrinoficut euphroutus 8C Ariftontachus & Cdiadcs 8i Hicefius. Africa gypfo mingat afpitatcmec no aliqbus fui parribus cake. Gracia argik la aut marmore aut fale aut mari leuitate exc/tac.ltaliaein jparte aliqua rabulana piceac tea fina.Codite mufta uulgareeft ei:puintiifqt finirimis. Anni prioris uina no nulq fece ace to ue codiut.Necno&ex ipfo mufto fiunrmedicantina. Decoquit ut duke feat porrione tlilifi dll|^3CC UlCiS anno Aliftnikiic 111 Irtnc jprhniltlf 3fi fnn35l LIBER. tmifta:infufif<$ iis foerocia fiangunt.Et in hoc tamegenere fi i in omni alio fubra niftrant uafa ipfa tondimentispicis.Cuius faciendas ratio proximo dicetur uoiumine. De picis generibus;& refinis & muftis codiendisiSd de aceto Si fasce. Ca. XX. Rbo^i fucco mananciu picem refinaq? alias orte in oriente: alias in europa ferucur. a Quas intercft afia urrinqi quafda habet.ln oriente optima tenuiiTimaq? rerebinthi fundunt.Deinde lentifciiqua Si maftice uocant.poftea cuprefii acernma fapore. Liquida oes & tni refina.Crafliorc uero 8i ad pices facicndas cedrus Arabica refinaalba cfbacri odore difficilis coqueti.Iudaica calIofior;8£ tcrebinthi quoqs odoratior-Syriacaac tici mellis fimilitudine habet.Cypria antecedit ccs.Eft autc melleo colore carnofa.Coloji phoniapmer casteras fulua:fi terratur alba fit.Grauior odore.Et obid no ututur ea un/ guentarii.In afia quas fit e picea ad moducandida:fpagos uocatur. Refina ois difibluitur oleo.Qipda SC cretafigulinaru hoc fieri arbitratur.pudercp connteri:maximuiam hono/ reni eius eflfe in eueilcndis a uiroru corporibus pilis. Ratio autc codiendi mufta in primo fcruore qui noue diebuscoplurimft peragit afperfu picis: ucodor uino conngat:5c fapo* risquasda acumina.Vehemetius id fieri arbitratur crudo flore refinas excirariq; Jenitaton* E diuerfo crapula c6pefci:&feritate nimiaftrangicp uirus. Aut ubi pigra lenitas torpeat: uirus addi.Ligurias maxime circupadanifqj muftis utilitas difcernitur hocmodo pugna/ cibus muftis crapulas plus inditurdenibus parcius. Sut qni Si ex utroq? codin' ueiint.Nec no alia quas eftmulta pica: nacura.Vitiuqj mufto quibufda' in locis iter uni fponte feiuere: quacalamitatecumdefcrbuitdeperit faponuappasqi accipit noiiic. probrofum etiahomi nucudegenerauit.animus.Acetiseninequitiasineft uirtusmagnosad ufus: Kfinequis uitam mitior degi no poffit.Casterd uinorummedicaminis tanta cura eft: ut emere apud quofdaceu gypfo alibi quibus diximus niodis inftaurenf.Scd cineree urns famicntis aut quercu prxferunt.quin & marina aqua eiufdc rei gratia ex alto peti iubent: feruariq? ab asquino&io uernotaut certcnode folftitio & aquiione flante hauriruuel circa uindemia fi hauriatur decoqui.pix in italia ad uafa uino codedo maxime probat brutia.Fit e picea re fina.In hifpaniaaut e piceaftrisminimelaudata.Efteni refina baru amarat & arida SC graui odore.Differentia rationed faciedi pxinio uoiumine demoftrabimus inter arborcs feras. Vitia praster fupradich acor aut fumidu uirus:aut picis aduftio.Experimetu uero fi frag* nienta fubl uceant:ac fub dente letefcat a core i ucudor Alia pice indica maxime pbat grit:* cia pierica Virgilius naritia.Diligcntiores admifcent nigra maftice;quas in ponto bitumi* nis fimilis gignif:& irys radicc olcuqnNa cera accipictibus uafis copertu efruina acefere. Sed tranfferre in ea uafa in quibus acetu fuerit utilius:qua in ea in quibus dulce; aut wul fum-Cato iubet uinaconcinnari: hoc cnim utitut uerboicinerislexiuicumdefrutocodi parte quadringentefima pulegii uel falis fexquilibra.interim Si tufo marmore. Facie & ful phuris metione.Refineuero in non ftimis-Super oia addi mat urefeeteia uino iubeemu ftum;q> ille tortiuu appellat.Nos inteliigimus nouifiimeexprefium. Et adiici muftis tin/ gendi gratia coloris.ur pigmetu aliquod uini-At^ ita pinguius fieri.Tot uenefiriis.pia/ «ere cogitur.Et miramur noxia life in uiriu indinates.Experimctu eft laminas plubeas mu fatis in eo colos.propriu autem inter rcliquos liquores uino mulcefcere: autm acetu uer ti.Extantqj medicine uolumina.Et fex uinificcata recipit ignesiac fine alimeto per fc fla* grat.Cinis eius nitri natura habeticafdecj habet uires.Hoc amphus quo pinguius fenti6 Decellisuinariis. Ca. XXL Agna 6C colledo iam uino differetia in cella.Circa afpes ligneis uafis cendunt: cir m culifq? cingut:atqj etia hyeme gel da ignibus rigotearcct.Miru didu.Sed aliqua do uifum:ruptis uafis ftetere glaciate moles prodigii mo-quonia uini natura non gelafcitralias ad frigusftupes tantu.Mitiores plagas doliis coduntunfodiuntc^ terras rota aut ad portionefitus.ltem casluni prsebent.Alii uero impofitis tedis arcent. Tradunrurcp ad hsec prxeepta. Latuscells uinarias aut certe feneftrasobuerti in aquilonem eportere: } * V TT * 8 4, 3 uel ufq? in exortum aequinodialem.Sterquiiliniaiiatbioxum radices proculabeftoomnia ^ ^ aj odoris euitandi:faciUimo in uina tranfitu.Ficos utiq? Si caprificos. Doliis etiaminter/ ualla darime inter fefe uitia ferpant cotagione uini femper ociflima.Qpin Si figuras refer fe. Vcntrofa ac patula minus utilia, piearinpnrrrr e n r prtnn s a mn is ortu: pefteapeg fundi marina aqua aut falfa,: ac leui cinere farmenti eaai^ergi: uel argilla alperfa myry 0 . ' i ... ^ un, s -•muftainpq^ »«“!£ *|V“» t jjccni'jr^w ■ .M^ n u „ natural^ * ' ^aiunwH •; v . .(r^onu 111 > Ek 1 * Xlill. rha fuffiri:ipfafqp fspius cellas. Imbeciila uina demiffis in tciram doliis feruanda. Valiga expofttis.Nunqimplcda.&quo fiipfinpafTo aut defruto perungedu admixtocroco:pice uetericu fapa.Sic coopcuia dolioru medicada additatnaftice acpicc.Bruma aperiri uetat; nifi fereno dies.Vcranc auftio flantc luna ue plena.Fios uini candidus piobatunrubes tiin ftefignumeft:fi no iis uinicolosfit.Itcm uafisin calefceutibusiopericulifue fudantibus. ^ QuodceleriteflorereccEpeiioodoreqjtraheretBofarediucinum. Ipfaquoq3defrudaac * fapas cu fit csdu fmduna:hoc eft in fyderis eiuscoftu neep alio die eoqui iubent.pmerea plubeis uafis no sreis.-nucibus iugladibus additis-Eas eni futnu excipere.Capanie nobilif-' fuija expofita fubdiuo in cadis uerberari foie luna hymbxeacuentis aptiflimu uidetur. De uicanda ebrietate. Ca. XXII. C fi quis diligentis reputetu'n nulla parte opcrofior uita eft.-ceu non faluberrimu a ad potum aquas Iiquorem naturadederit.-quocastcra omnia animantia ututur. At nos uinum bibere & iumeta cogimus:tantoq? opere:tanto labore Si impedio con* fhoquod hominis mentem.mutet:ac furore gignatmiiiibus fee’eru huic deditis tata dul cedinemtmagna pars no aliud uitspraemiu inteiligat.Quinimo ut pluscapiamus: facco frangimus uiies.Et alia irritamenta excogitantur.Ac bibendi caufa etia uenenaconficiu/ rur.Aliiscicutam prasfumetibus:ut bibere mors cogat.Aliispumicis farinam: 6£qusrefe rendo purer docere.Cautiflimos ex iis balineis quoq? coqui uidemus: exanimefq. afferri. lam utro alios Ic&u expc&are no poifeumo uero nec tuniciNudofqj ibi ptinus Si anhe** losingentia uafacorripere:uelutadoftetatione uiriihacpleneinfundere ut ftatim euo/ mant.-rurfufep hurianr.ldq? iteru tertioqjrtanq ad perdenda uia geniti:& tanq effundi ilia non poftintmifi per humanu corpus.Ad hsc pertinent peregrins exercitationes:SC uolu* ratio in coenoiac pedorofa ceruicis repads often tatio.per 01 a bscprsdicatur fitis quasri. la ueroqus uafa adulter iis celata tanq per fe partu doceat libidinestemuletia. Ira uina ex iibidine hauriucur:atqj etia prsmio inuitatur ebrietas.Et fi diis piacet:emitur alius ut uel quantu bibeiit tantuedat:6i prsciu uiolentis lege accipit.Alius quantu alea quefierit. ta W* 1 rum bibit.T unc auidi matrons oculi iicentur.T unc graui produturmarito, Tunc animi fecreta|iferuntur.Alii teftamenta fua nuncupant.Aiii moitifera loquutur: rediturafqpp iugulu uoces no cotinent:q mukis i:a interemptis.Vulgoq? ueritas iam attributa uino e. Interea ut opting cadat:foleorientem no uiuent:ac minusdiu uiuunt.Hincpallor: 8Cge ns pendufcoculorum ulcera:tremuls manusieffundentesplena uafa:6{qus fit poena p fens:furialesfoni:8i inquies noduma.prsmiu^ fumum ebrietatis libido portetofa aciu cundum nefas-Pofteradie ex orehalitus fetidirac fere reru omniu obliuio:morfc^ memo xiS.Rapercfeita uitam pracdicanocum priorem diem quottidie pcrdantdlli uero & uenic senuTiberio Claudio princioe ante hosquadragintaannosinftitutum ut ieiuni biberct: ipotufi^ uini antecederent cibosrextcrnis Si hoc artibus: ac medicorum placitis nouitace aliqua fefecomendantiunt.Gloriam hac uirtucc parthi qusrunr.Famamapud grscos AI cibiades meruit.Apud nos cognomen etiam nouellusTricongius Mediolancnfis ad pro confulatum ufcj e prstura honoribusgeftis: tribus congiis(unde 8i cognotnen illi fuit) epotis uno impetu:fpedantemiraculi gratia Tiberio principe in feneda iam feuero: at^ etiam aliasfsuo.Sed ipfa iuuentaad merum pronior fuerat.Eadcmqi comcndatione cre^ didere.L.pifonent urbisromscuratcrem ab eo deledumrqj biduo duabu% nodibus per potatione cotinuaftet apud ipfum iam principe.Nec alio magis Drufus cx far regenerate patre Tiberiu ferebatur.Trigongii rara gloria:quado Si hscars fuis legibus coftar: non labafle fermonemec leuatu uomitione.-non altera corporis parte. Dum biberet matutinas obiiTe uigiliasplurimu baufiiTe uno potu.plurimu praeterea aliis minoribus addidiffe op/ tima fide:no refpiraifein hauriendo.neqi expuiiTe:nihilqp ad elidendum in pauimentisfo num ex uino reliquiiTe:diligenti feito legum contra bibendi fallacias. Tcrgilla Cicerone MRbinos congios fimul haurire folitumipfi obiicit.M.c^ Agrippsamarcidoac temule to fyphum impadum.Etenim hsc funt ebrietatis opera.Sed nitnirum hanc gloriam aufee re Cicero uoluit iterfedoxi patris fui.M. Antonio.Is enim ante eum auidiffime apprehe^ derat hac palmannedito etia uofumine de fuaebrietate.-quo patrocmari fibi aufus approx bauitplane(utequidem arbitrorfquata per temulctiam mala terrarum orbi intuliiTet: exi guo tepore ante ptediu adiacu illud uolume euomit, Quo facile intelligatur ebrius iam LIBER, fanguine ciuiu;& tanto magis eu fitiens.Namcp & tec nccefliras uitium coirtita^utbibe di cofuetudo augeat auiditate.Scitucp eft fcytarum legatuquaco plus bibetint; canto ma> gis fitire parthos.Eft ftoccidentis populis fua ebrietas;fruge madida: pluribufq?modisp gallias hifpaniafcp noibus aliistfed rone eade.Hifpani lam 5i uetuftatc ferre ea genera do cuerunt. Aegyptus quoq? e frugefibi potus fiimies excogitauic. Nuliaq; inparte mundi ccflac ebnetas.Meros quippe hauriunt tales fuccos; nec diluendo ut uina mmgac. At her cule illic.telus fruges parere uidebatur.Heu mira uitioru folertia inuencum eft queadnio dum aqua quoq} inebriaret.Duo funt liquorescorporibus humanis gratiftimidntus ui/ , ni:foris olefarboru e genereambo praecipuffed oleineceflarius. Nec fegniter uita in eo 1 elaborauit.Quanto tamen inpotu ingeniofior apparebitad bibendum generibus centu/ nonagintaquinq?.Si fpecies uero asftimetur;peneduplici numero excogitatis;tatocp pau« cioribus olci.De quo in fequenti uolumine diceraus. CAII PL1NII SECVNDI NATVRALIS H1STORIAE LIBER, Naturzefrugifetaru arborum. Ca. XV. L LEAMTHEOpHR AST VS ccleberrfmus e g raecoru audorib 7 urbis romzEannodrcicerquadringerefimoquadragefinio neganit nifi intrain xl.mil.pafa mari nafci. Feneftella uerooi'no no finite in icalia hilpania arqp africa.Tarquinio Prifco regnantc;ab annis populiro.dxxxiii.QucE nunc peruenit trans alpcs quoq* & in gallias hiTpan/afcp medias. Vrbisq da anno qtegefimo quingeto; Apio Claudio Czefi nepote.L. lunio cof. olei libras duodenzeaffibus uenirc.Etmoxanno.dc-o&ogenmo.M. Ser iuus.T.F.Scdilis currulis olei denas.libras fingulis aflibus prasftititpopulo ro.per tctu an num.Minus ea miretur qui fdat poftannos.xxii.Cn.popet .iiii.confulatu olcuprouinoia italiamififfe.Hefiodus quocp in primis cuku agroru docedaarbitratus uitamegauit oleze fatore fructu ex ea percepifle quenq.Ta tarda rue res erat. At nunc ctia in plantariis ferut: tranilatarucp alrero anno decerputur baccas.Fabianus negat prouenire in frigidifTimisole aromeqj in calidiiTuiiis.Genera earu tria dixit VirgiIius;orcbices;& radios; Si pofitas. Nec defiderare raftros;aut falcc ulianvaut cura.Sine dubio 6 i in iisfolu maxime ciduep. refer/ re.Verutn attudecur ficut & uites atep ee i terradi gaudet.GSfcquts earu uindemia eft arl> tp uel maiorolco q mufta teperandi.Ex cade quippe oliua differ unt fucci.Primu omnium cruda atqj nodum inchoate mitturitatis base fapore przeftatiffimo.Quiu & ex caprima mi dapreli laudatiflima.-acdeindeperdiminutlones;fiue(ut nuperinuentu eftiexihbustegu lis pede indufo.Quato maturior bacca;tanto pinguior fuccus; minufqj grams. Optima aute zetasad dccerpenduunter copia bonitateep incipienre bacca nigrefeere. Noftri uocat drupas;grZEci uero drypetas.Castero diftat an maturitas ilia in torcularibus fiat; an ramis. Rigua fuerit arbor;an fuo tm bacca fucco.Nihilq} aliud 5 tores cash biberif. Deoleo. Ca. If. Etuftas oleo tediu affertno ire ut uino:plurimuqpastatisannoo eflaprouidafi libs u at intelligere natura.Quippe temulentize nafeentibus uinis uti necelTe no eft.Qui imnio inuitat ad feruadd blandainucterati caries.Oleo noluit parcufecitq? uetera* emt aneceftitate pronrifcuuni.Et uulgo prindpatu nihoequop bono optinuit icalia tow orbeunaxiine agro uenafrano:eiufcp parte;qu«e licinianu funditoleu;unde licin&glo/ ria prsecipua oliuas.Vnguenta hanc palma dedereaccomodato ipfjs odore.Dedit Kpalatu dedicatiore fentcria.CsEtero baccas licinias nulla auis appetit. Reliquucertame inter iftrie terra Si betide par c.Vicina bonitas prouintiis;cxcepto arricze frugifero folo.Csteris totu id natura coceHit.OIefi ac uinu noinuidit tantuTacift^ gloriZEinmeffibus fecit. Reliqua etroris plena;quem in nulla parte uitae numerofiorem elfedocebimus. De natura oliua2;&ole3eincipientis. Ca. ‘Vi LiuZE coftant nucIeo;oIeo;carne:amurca .Sanies eft hxc eius amara.Fic ex aquis. io o ficcitatibus minima; riguis copiofa.Suus quidem oliuZE fuccus eft; oleum idque przccipuac ex immatutis intelligimus: ficut de omphatio docuimus. Augetui piol! :ctn I pief His in c° r P u ' n0 eniutT> inulto ig nl ^ ut decide ol arbotu fcq ul u e uerberatt a alcerna rc doen lultrt ante fauonu nicollig‘ [ur radioS'Hasi fount: uero i mcotmnun I eilsJ.vi.iJus cedere ctia ra H cum fit ilia bt colleda faua i ca augcuwr.] mnfurincm noinuium tudinccopuc i bibixgrmditl poll uero (ynx italins tranfma fidicim.Salc ll fuo & fine anc diu Capote cod dulce fuccu ol colorc tranfci tanru/iccarei umipfuuifalt ratio a/i> of U( : wnicmbusdu Leo rut 0 genre. \ .•fefei t 0 ol *Hrool^ Vncdirpf Dt n . .PtUdc fn n ™^ienr, ^ lea A*,.. ‘ 3 uefr, f obore $8 «Db,. ( ! ' **! t H, - " ; '.>s MV' ,*• . .■‘■'Hdi :: r pifc» iniUSu 'l , ; l ‘ r u.«aine 0 ; : °y s ccr.tu, UUW ^pHK Xl su lticlorib’uibis RJn;r nvll i intiam ii!pm ii.fto I rtatj l.Sei ituan linois cola XV, oleij ab arduri exortu ad.vi.cale.odob.poftea nuclei incrcfcut;8icato.Cu fitieti bymbres copiofi accefleremitiatur oleu in amurca.Huius color o’iua ccgic nigrefcere.ideoq? inci** piece nigritia minimu amurc3e.-ante ea nihil Et error hominufalfus exiftimantiu maturica tis initiu:quod eft uitio pximu.Deinde oleu crcfcere oliu£ carne arbitratur: cu fuccus ois in corpus habeatdignuq? incus gradefcac.Ergo cu mame rigatur.Quod ubi cura mul* ta fme bymbribus accidit.-oleu abfumithnifi fecuca ferenitatesquaecorpus extenuet. Omni no eni ut Theophrafto placet eft:olei caufa calor.Quare Si in rorcuiaribus &ia in macclis mulco igni quasrit.Tertia eftculpa in parfimoniaiqnippterimpediu decerpedi expedite ut decidat oliua.Qui mediu temperamentu in hoc teruant perticis decuciunt cum iniuria arboru fequetisanni dano.Quippe oliuatibus !ex antiquiffima fuit, Oka ne ftringiro: ne uc uerberaco.Qui cautiftimeaguc harudine leui idumec aduerfospeutiut ramos.Sic quo tp alcerna re frudus cogicur decuifts gemiinibus.Ncc minus fi expedatur ut cadat.Hera do eni ultra fuu tepus abfumut uenictibus alimetCuSi detinet lecu. Argument^ eft fieri. Item in amurcam:& flagibus.Eas fuuc carnes:6£ inde feces Quare fepius die de capulandu. prsterca conchas &piubeascorrinas aereuitiari.feruetibus cia ca fieri claufil c$ torcularib ? :6i qua minime uctilatis-ldeo nee ligna ibi cedi oportere.Qua de denude/ is ipfaruignisaptifliimisxecortinisinlabra fuuaerdumt feces & amurca liquetur.Cb id crebiius uafa mudada.Fifcinas fpegia rergedas.-ut qmaxime pura fmceritas ceftet. peftea inueiu ut lauarecur uticp ferueti aqua.protinus prelo fubiiceretur folkfe. Ita eni amurca exprimitur.Mox trapetis fradae pfemerctur.Iceru pisemi plus qcentenos modios nopio bant.Fru&us uocat.Quod uero poft mola primueft Fos frudus.Tres gcmimfoiosa qua ternishoibus node acdiepremiiuftu eft. Deokofaditio. Ca. VII. On erattu faditiu cleu-iocj! aibicror nihii a Cacone didu.Nuc ei’gencraplura.pri n muq$ pfequemur ea gu£ ex arboribus fiunt:&: l'tet illas ante oes ex cleafto.Tenue id.multo amarius g ole:e:tantu ad mcdicameru utile.Similimu huic ineft ex cha melea frucice faxofomoalriore pa!mo:foliis oleaftrotbaccifcp.proximufit ftecyci arbore in segyptocopiofe. Aliifciotoi amlii rhibimalii fifimu filueftre appellatdbiq? noprideni.K in hiipania repete prouenirialtitudine olese.’caule ferulaceo:folio uitiuimfemine uuarum graciimpallidaruqj.Noftri ca uocat ricinu a ftmilirudine fcminis.Coquit id in aguadna* tanfqj oku tolIicur.Atiuargypto ubi abudat fine igni &. aqua fale afperfum cxpnmif:a> bis fedu Iucernis exile. AmygdaLnu quod aliqui neopu uocanex aniaris nucibus arefadis 6i in offam contufis afperfum aquaSc iteru tufts expnmif. Fit Si laino admixto druparunn oleo.Quidaqt e baccis exprimut tantu.Aiiis fcliis mo.AIii folio 8i cortice baccaru. Necno ftiracc addut: alfofq* odores.Optima laurusjxd id IanfoIia:filueftris:nigra baccis. Sinulec I. _ eniyttonigrat&h^cIatifoliamdior.TunduturbacceafpeiftEcalidaaqua.mox deccquu : tur.Alii fohorumoIliiTimadecoquuturinolco:©; exprimunt.Aliideieda eain oleupiius foie maturant.Eade ro Si in fatiua myrtoded pfertui filucftris.-minoredcmine: qua quid! exymirfinc uocanalii chamemyrfineiquia coronze habet fimilitudine. Hajceft eni breuis fruticofa.Fit & ex cirroicupreflb.-nucibnfcg iug!adibus:quod carynon uocat. Mali's cedri quod cedreleon.Exgrano quoqs gnidio purgato femine Si rufo.lte letifco. Na & cyprinu etia':e glandcfegyptia ut fit ret odoru cauia didum eft.lndi etia ex caftaneis & fifama atqi oriza taceredicutur. lchthiopbagiepifcibus.jncpia cogit aliqri luminii caufa Si eplatani baccis fieri aqua Si fale inaceratis.Eeoenathinu fit deipia oenethazmt didu eft in unguen tisrGleucino muftuincoquic uapore lento. Abaliis fmeignecircudatisuinaceis diebus- x xii.bis fingulis promixtis.Conjmitur^ mofiu oleo. Alii no fanfucu rantu admifeet: fed ec prcciofiora odorameta.Et in gymnafiis quo^ coditur odoribusrfed uihfi’imis. Fit 3C de af phalro:calamo:balfamo:yri:caxdamomo:meliloto:nardogal!ico:panace:fanfuco:heleni'o: cinamirapicetoiumfuccis in oleomaceratis exprefiifcj.Sic Sirhodinue rofis.-iuncinum e iunco:quodeft rofaceo fimilimu.lte hyofcymo:lupinist8i narciiTo.piurimuautinsegypto e raphani femine aut gramine harbse quod cortinu uocat.lte e fifama 8C urtica:quod agro-- ftinuappeilant.E lilio 8i alibi fit fub aiuo fole:luna:pruina maceratu.fuis hasxbis coponuc inter cappadocia Si feleucia:quod feleuticu appellat:neruis admodu utile. Sicut in italia e gumi.E pice fit quod picinu appcllat: cu cocoquitur uelleribus fupra halitu eius expanfis atc^ expreiTis.probatum maximee brutia.Efteni pinguiflima Si refinofiiTtma. Color deo f ulu us fpote nafeitur in fyrfe maririmis:quod eleomeii uocat.Manat ex arboribus pigug crafTiusmeiIerefinatenuius:faporedulci:& hocniedicis.Veteriquct^oleo ufus eft adq/ dam genera morboru.Exiftiniatur & ebori uindicandoacarie utile dle.Certefimulacruni faturni romas intus oleo repietum eft. De amurca. Ca. VW. /, Vperola aurecelebrauit amurca Iaudibus Cato.Dolia olcaria cadofqp ilia imbui: C ncbibantoku.Am nrcai ubigiareasterendismeftibus ut formica ntneqp sbtiat. k£[ Quin. Si 1 utu parietu& tcdoiia&pauimcta horreorufrumeti;Vcftiaru erterrain redtncs:acnoxiaaia!iaamurca afpergi.Stminafrugu pcrfundi.Morbfsquadrupedum ar boru quoqi mederi ilia efficaci ad uicerainteriorahumani quotp-oris. Lora etiani ac-xorfe oia ct caicenminaaxefcpdecoftauiigiatepserameta contra crugine.Colorifq 7 gratiaelega cioris Si toti fupellcftilc ligneatac uafa fidilia in quis ficu arida libeat after uare. Aut fi fo^ LI8ER. Aloru plura funt genera.De citreis cu fua arbore diximifS.Medica autgrsed uoa ttl cant patriaE noie. Aeqj peregrina futzinzipha 8C tuberes:quae & ipfa no pride uene re 1 italia.Haec ex africa.-ilia ex fyria.Sex.papinius que coiule uidim us pmus utraq* attulit Diui Augudi nouififimis teporibusi caftropr aggeribus fata baccis fimiliora quam malis.Sed aggenbus pcipue decora;qm 8C i tedaia filuasfcadut.Tuberu duogenera.Ca* didu 6C a colore fericu didu pene peregria.Sut & i uno realiseagro ueronefi nafcentia:q la nata appellatur.Lanugo ea obducit.Struteis qde pficifcp.plurimis tame peculiars nomen dedit nulla aliacomedatioe ifignibus.Reliqua cur pigeat noimari idicarercucdditoribus fuis eterna ppagauentmemon'a'taquaobegregiu aliqd I uita fadu i Ni failor apparebit ex eo igeniu lferendunihilq? ta paruu ee qd no gloria parere podit.Ergo habet origwem a Matio Gcdioqj & Manlio: itc Claudio a qbus cotoneo infito .Ab Appio e claudia gente appianafiStcognofata:Odor c hiscotoneo^magnitudocp.Sed daudianiscolor rubeus. Ac ne qs id ambitu ualuifie claritatis 8C familias putet:fut 6 i fediana ab iuetore Iibertio in ifignia rotfiditate.Catoadiicitqriana:& quae traditi doliis codi fcatiana:Oiumautnupri ✓ me adoptata fut pua gratilTimi faporis qus pctifia nomiantur.prias nobilitauere camerla SC gnsecula.Caetera e caufistraxere nome.Germanitatis cobserctia 8C gemeila nugua fingu la i foetu. A colore fericaxogna ioemelappia;mudeaa celeritate mitefcedi.Qus nuc meli mella dicutur a fapote melleo.Orbiculata ex figura orbis i rotuditarc circuaoT.Hsc \ epi loprimu puenifleargumeto futgrxci.-q epirotica uocat.Manaru effigie ortomaftica. A coditioe caflrati feminis:quae fpadonia appellat.Bclgemclla a foliis.Foliu cni unu aliquan do & geinu erupit elateremedio.Celcrne i rugas tparcefcut preanuria.Srolide tumeepul monea:Sut qbusfanguieus ecolonorigie ex mornfitu trada.Cudis uero q fuerut ac fo* le ptes rubet.Sut 8i parua grati faporis.-acqj et acutiora odore filuedria.ld peculiare ipro* bitatis & acerbitatis couitiu:& uis fata utacie.-gladiipdngat.Dacisferme uiliiTimisnome fqpmis.aduetu decerpicp ppera‘tib 9 . Depyris&ifito^ uarietate. Ca. XV. Adcm caufa in pyris taxatunfupetba cognomine :parua haeefed ociflima.Cundia e aute crudumina gratiflima.proxima iis falcrna a poturquoniam rata uis fucci abu dat.Ladea base uocantur in his:qus alis colore higrodonant fyriaz.reiiquoru no* Itiina alitcr in aliis atqp aliis locis appellantur.Sed confeiTts urbis uocabulis audores fuos nobilitauere.Decumiana &exeotradumq>pfeudo decimianum uocant.Dolobelliana 15 gidimipediculi.pompeianacognominemamofadiceriana-.feueriana & quae ex iis nata fut tyrianiana.poftautunaliaacciduofaporeiucunda.Tiberianaappdlatur.qusmaxime Ti berio principi placuere-Colorantur magis folergrandefcuntqs alioquin eadem eiTent qua: liceriana longitudine pediculi diflaria.Fauoni.-ina rubra.paulo fuperbis maiora.Lateriana anitiana .prime nomina habent feriffima omnium amerina:picentina.numantina :alexan/- drina:numidiana:gr3eca:8i in iis tarentina:f!gnina:qux alii a colore teftaceaappeilat: ficuc onyebina purpurea. Ab odore myrrapia iaureamardina. A tempore hordearia.A colio am pullacea8£corioIana.Brutsgentilitatiscucurbicana.Acidulafucci-lncreta nominu cau<* fa eftbarbaricifq? ueneriifep:qus colorata dicunt.Regiifq? qus minimo pedicuio. SeiTilia patriciis uoconiis uiridibus oblongifqp.prsterea dixit uolema Virgilius a Catone fumpta qui 8C fementina 8L muftea nominat.pars hsc uita: iampridem peruenit ad columen exper tis cunda hominibus.Quippe cum Virgilius iufiram nucibus arbutunumalis platanuxera frs ulmu dicat.Necquieqampliusexcogicari potefbnullum certepomum nouum diu ia Inuenitur.Keqp omnia in fitamifceri fas efl ficut neefpinas inferi.-quando fulguraexpiari no queunt.Facile quocp genera infita fuerunt.-roc fulgura uno idu pronunciantur. Tur- binatior pyris figura.ln iis ferotina ad hyemen ufa? ad matre pendentgelu maturefeentia Grsca:ampullacea:Iaurea:ficut in mail's amerina.fcantiana.Conduntur uero pyra ut uust ac totidem modis-.non aliter q in cadis-Prsterea quae pomis proprietas pyris quoq; uini* Similiter iis aegris tnedentes in efcatn dant:ac uino 8i aquacoquuntunauj plumctarii utV cem amplent:quod non alia praeter cotonea 6 C drutca. De pomis feruandis&u uis. Ca. XVI. N uniuerfum uero de pomis feruandis prscipitur.pomaria in loco frigido ac fic i co cont3bu!ari.Septemtrionalibus fenedris fereno die patere. Audros fpeculari * feus arcere.Aquilonis quoqp afflatu poma deturpante.Colligi mala pod aequino^ s ? '?S •, Uf ne ,., :::^ : q ij ^cod> i , 0r *J t «n : x Vf .V. ru «UJ, "ioiti ; ; J 9ui fingu 8SJ*M wjootaftica^ ]’ ur Hi aliqum •iJc tutnctpul 9 iUiruucfo( vculiateipro/ iliiTimisnorai C). XV, iTima.Cun&i uis Ajcci abu cliquoru no< u&orcs ftios ^lobdliana 15 :x hs nata lut x maxime Ti cmcfTcntquz xiora.Lateiuna nata-jlaw } .-pdlicficui • , l,o am - minu cau* i A ' ;: ' 0 .SdTili3 , ,, r-futnpca ' 'men cxp« . ,' : .itir,u'.cc» ; m diu » - u'iti,rT uf/ *** ’vJjfljfi} ; 'Zn*** flOXf u ' 1 ’ 1 ' *jpafP XVl' xv, .J dium aucumnalemeqj ante.xvi.Iunamsneq? anteprima horaCadiuafcparariftrattietis :fto 4,u * ^ nH reis:paleis ue fuftcrni.Rara cemponimt limites parui fpiritumsequaltm accipiant. Aftieri ^ ea maxime duraremidi meila minimc. De cotoneis pyris & forbfs. Ca, XVII, Oconeis interclufis fpiramentum omne adimendum:aut incoqui melle eaummer* , c gi ue oportere.punica aqua marina feruente indurariunox triduo foie fxccata: ita ne nodurno rorc contingancur fufpend/.Cum libeat uri:aqua dulci perlui.M.Var to 8i in doliis barena: feruan iubet & Imatura obrui terra in ollis fundo effradoifed {pm* tu exclufo.-ac furculo pice.Sic etiam crefcerc amplitudine maiore qua poilint i arbore.Ca: tera mala foliis ficulneis praeterq cadiuis fingula conuoluiiciflifqj uitilibus condi uel ere ta.figulinarumillini.pyrain uafis fidilibuspicatisinuetfis obrui inter fcrobes.Tarentina fenffxmelegi.Anitiana feruari 6 C in patfo.Sorba uero 8i in ferobibus gypfato opculo duu pedum terra fuperinduda in loco aprico inuerfis uafis:6£ in doliisut uuas cumramis fuf* pendi.Eproximisaudoribus quidam altius curam petutiputariqj ftatim poxna ac uites ad hunc uium praecipiunc decreicencc luna.poft horarn diei terciam cselo fereno autficcis a liencis.Similiter dclegi dc ex iocis ficris:& ante perfedam tnaruritatemiaddito ut luna in* fra terram fit uuas cum maleolofarmencis ucdurodemptis forcipe corruptioribus ad> nisin dolio picato reccnri fufpendirexclufa omni aura opcrculo 6 C gypfo.Sic 6i forba & py raillicisoiumfurcuiis pice.DoIiaproculabaquadTe.Quidamficcuu palmite in gypfo conduntxapicibus eius fey Hie infixis utrinep. Alii etiam uina habentibus doliis-.dum ne co tinganc ea uua:. Aliqui mala in patinis fidiiibus fluitantia;quo genere & uino odorem ac quiri putanc. Aliqui omnia kec in xxiilio feruare malunr pleriqj uero in ferobe dmini pedix aititudims har£nafubftrata:&: fidili opcuio:dein opco.Cerca quidam etiam figulina uuas alinunt:ficcatafqj foie fufpendunoin ufu diluencescretam.Eande pomis in uino fubigunt JVIaia uerogenerofilTima eadem rationecruftant gypfo uel cxo.Qua: nifi maturauerinti incremento calieem rumpunt.Semper autem in pedicuios collocant ea. Alii decerpum cu furcu!is:eofqj in meduilam fambuci abditos obruunout fjpra feriptum eft.Aliis fingulis liialis pyrift# fingula uafa fic tilia aflignantropcula eorum picara dolio iterum indudunc, Necuo aliqui in Hoccis capfiicp quas luto paleato iliinunt.Aiii hoc idem in patinis fi&inli bus. Aliqui 8£ in ferobe fubieda harena.ita ficca operiunemox terra.Sunt qui cotonea cas ra ponticaillita melledemergant.Coluniella audor in puteoscifternas uC in fidilibus ua* fis pice diligencicura illitis mergi Liguria maritima alpibus proxima uuas foie ficcatas iu ti rafciis inuoluincadifqj conditas gypfo includit.Hoc idemgrsci plarani foIiis:aut uitis ipfiustautfici uno die in umbra ficcatis:atcp incado uinaceis interpofitis.Quogenera coa uua 8i berritia feruantur nullius pofteritati poftferendse.Quidam ut has faciant in cinere lexiuio tingunt protinus qua detraxere uiribus.Mox in foie ficcant.Tum foliis ut fupra didunxeflinuolutasuinaceis dipant. Sunt qui maluntuuasinfcoberamentifq? abietiss populi:fraxini:feruare.Sunt qui lufpedi procul malis;protinufqj in granariis iubeannquo nxa optime fit operimento pul uis pcfilibus.Contra uefpas remedio eft oleo afpergi ex ore titdepalmisdiximus. De ficis genera.xxix, _ Ga. XVIII. Reliquo genere pomorum ficus amplifFima eft.Queda pyns magnitudine xtnu e la De xgyptix cyprisqi miracuhs retulimus inter externasdudea rubet oliux ma gnicudine rotundior tantu fapore mei^eli.Alexandriam hanc ib* uocant.-craflitu* dinccubitalt ramofam;materia cahdamdenta fine ladexortice uitidirfolio tiliaeifed moli, Oneficritus tradit in byreaniamuitu noftris ee dulciores.fertiliorefqpmtiy nrodios.cdxx, fmgulae ferant.Ad nos ex aliis tranfire gentibus cbalcidicasiquarum plura genera,Siqui^ dem 3i Iydix qua: func purpurea:; 8i mamillanae fimilirudincm mamarum habent.Et calli* ftrutia: partim fapore prxftantiores fincorumornniu frigidiflimse.Namde africanis quas multi praeferut cudis niagna qua:ftio e;cu id genus in africam nuperime tranfieiitipatriae nomc optinct.Na alexandria: enixiores.Cadicans terina cognomine delicata.Nigra 8i rho* dia e x tyburtina de prxcocibus.Sut & audoru nola iis.Liuia: popcia: ficcataz ha: fola: f an nuos ufus aptiflima: cu marifcis:& quas harudinei folii macula uarist.Eft 8i herculanea & albicerata;& aratiaalba.pediculo minimo latiflima.primo aute prouenit porpbyritis logif fimopcdiculo.Comitatur eae minimis dc uiliftimis popularis dida. Gotra ncuiflima iub © ii LIBER. hyme maturatfcbelidonia.Sut przrerea cade ferotinae 8£ prsccoces biferealba ac nigra cum ttiefle uldemiaqi maturefcctes .Scrotinx & a corio appellate d uro Ex cbalcidicis quarudi trifero puentu.Tarenti tatumprasdulces nafcutunquas uocant onas.Cato de ficisferen* dis ita mimorat.Ficos marifcas i loco cretofo auc apto ferito.In loco autcraflioreaut fter coratoafricanas:fed & berculaneas.-fagutinas hybemas:telianas atraspediculo longo.po* Ilea toe fubire nomina atqj genera: ut uel hoc folu xftimatibus appareat mutata ee uiram. Sue & hybernas gbufda puintiis:ficuti tnefterfed arte no natura.[->arua$t geus arbop* port autunu fimo cotegut:deprehefafcj» 1 his hyeme grofosrqua: mitiore cazlo refoife cu arbore at<5 i luce remiflaz nouos foies aliofq? g quibus uixereraukte tang iteru nature accipiuntt & cu uenieciu fiore maturefeunalieno £cocesano:in tra&u uel gelidiflimo. Sed a Catone appellata ia tu africanaamonet Kafricae ad ignes documetu ufo eo pomo. Nac# perniciali edio carthaginis flagras:nepotuqjfecuritatisanxius:cudamaret i oi fenatucarthaginede !enda:attulit quoda die I curia pcoce ex ea puintia ficu.Oftedenfq? patribus iterrogo uos fquit qn hoc pomu demptu putatis ex atbore.^Cu inter oes rcces ee coftaret.Atq tertiu in quit ante die feitote decerptu carthagine:ta ppe a muris habemus hofte.-Stariq? fuptu eft punicu tertiu bellu:quo carthago deleta e-Quag Catone ano fequete rapto.Quid primu i eo miremur.^cura igenii:an occafione fortuitaxeleritateqj curfus:an uehemetia" uiri r’Sup ora equideequo nihil equide ducomirabiIius:tanrailIa urbe & deterraru orbe p.cxx.anos urbis Emula unius pomi argumeto euerfa.Quod no trebia aut trafimenus no canae bufto lfrgnes romani noispficere potuere.No cailra punica ad tertiu lapide uallata-Porteq? coli nx adegtans ipfe Hanibal.Tato ppius carthagine pomo Caro adiri monuit.Colit ficus at bor rforo ipl'o accomitio romas nata facra fulguribus ibi codiris.Magifq? ob memoria ei* quas nutrix fuitRomuli ac Remi coditoris appellata:qm fub ea fuenta elupa ifatibuspras bensrume.Ita em uocabat mima.Miraculo ex asre iuxta dicato tang \ comitu fpote trafifi* fet. Ada&o nauigio ilico arefcit.Rurfufcp cura facerdotu ferif.Fuit 5t ante faturni xdc ur bis anno ducenteftfimo fexagefimo fublata facroa ueilalibus fa&o cu Siluani & Ifidis fimu facru fubuerteret.Eade aut forcuitofato adiuuit I medio foio:quafr fidetia i peril fudame ta ofteto fatali.Qux Curtius maxirnis bonis hoc e uirtute ac pietate ac morte pclara exple uerar.Aeqj foreuita eodelocoe uitis atep olea umbrae gratia.feduhtate plebeiafatat. Ara Ide fublata gladiatoriomunere DiuiIulii:qdnouiiTimepugnauit 1 foro. Admirabilis eft pomi huiuftre feftinatio unius i cuftis ad maturitatem properantis arte naturae. De caprifico caprificatione. Ca. XIX. Aprificus e filueftri genere ficus nung maturefcens:fed quod ipfa non habet aliis c tribuenstquoniam e naturalis caufarum tranfitus:at($ e putrefeentibus idetidem generatur aliquid.Ergo culices parti fraudati alimento in matre.-hoc eft putri eius tabeexqua naci ad cognatam uolant:morfuc5 ficorumcrebro hoc eftauidiore paftu ape tientes ora earum.atq? ita penetrantes incus folem primo fecum inducuocerealefq? auras unittut foribusa ptis.Mox la&eu huntcre:hoce ifantiam pomiabfumut.quod fit 8tfpon te.Ideoq? fleet is caprificus pmittitur ad ratione uenti-.ut flatus cuolantes in ficos ferat.In de repertu ut ilhtx quoqi aliunde 6 i inter fe colligatas iniiceren^ fico.Quod 1 macrofo 6i aglonio fitu no defrderaf:quonia fponte arefcutloci fitu:rimifq} eade qux culicu opera ca perficit-Nccno ubi multus puluisrquod euenit maximefrequenti uiaappofica. Namcj di pulueri uisficcandirfuccucp ladisabforbedi:quse ratio puluere & capriricatioe hoc quoqi prajftatme decidant abfumpto humore tenero:8{ cuni quadam fragilitate ponderolo.Fi 0 cis mollis omnibus taftus.Maturis frumenta intus:Succus maturefcentibuslaflis per co* £lis me!lis.Senefcunt in arbore. Anufq? diftillant.Gummi lachrymam ficcant.Honos lau* datas feruat in capfis.Ebufo infulapreftantiflimas amplifiimafqp:^ mox in marrucinis. At ubicopia abundat implentur orc£E:in afia cadi:aut in rufpinaafricse urbe: panifcp fimul SC obfonii uicem ficcate implecmtpotecum Cato cibaria ruris operariis iufta ceu lege facies minui iubet perfici maturitatenneum Si obfonii uicem habeant recentes ficus.Salis f/cca# tis & cafei loco uefei nuper excogitatum eft.Ex hoc genere funt utdiximus cottona ca* ricaz:qu3eq? conftedenri naur aduerfusparthos .omen fecere.M.eraflb ucnales predican tis uoce cauneae.Omnia hx.c in albenfe rus e fyria intuIit.L.ViteIlius qui pofteac&or fuiK cum legacus in ea prouintia eftret nouiftimisTiberri Csfaris teporibus. A ¥ • De mefpelis & eorum gerieribus tribus. XV Ca, XX 'gSgim ■ f( 4 wa?Sup "ferae,In V . -r.xiofo & clopcrad **»* %[& !:i LfwiK ♦ i rtJw* Aloruprioruqj generiadnumerct iure mcfpilaatc# forba-Mefpilis tria general 111 thedon:fetania:Tertiu degenerat.Antedom tatnetfifimilius e qd galiicu uocat: fe taniae tn maius potnu, Cadidi ufcp acinhmolliore lingno. Antheddi caeteris minus pomu;fed odore prZEftatius:& qd diutius ferued. Arbor ipPa de a'pliffimis.FoIta ante® decA dant rubefcunc.Radices multae atqs alte:& ideo I'exrirpabiles.No fuit hsec arbor in iralia Catonisaeuo. Deforbis genera quattuor. Ca. XXI, Orbis quadruple* differentia. Aliis em eoru rotudiras mali.AIiis turbinatio pyri! f Aliis ouata fpeciesrceu maloru aliquib 9 .Hasc cbnoxia acri odore:& fuauitate iu, cuda.Cceteris uini fapor.Generofiflfnna qbus circa pediculos folia. Quartu genus torttimale appellatiremediotatu pbabilc.AfTiduu puetu:minimu in hiscorrex ipfae niandif. h Digytorum hoi's longitudoilhsinter!falcata poliicarilatitudine.Glandesiter ponw nuivierari no poffunt.Qua ob rein fua naturadiccntur.Reliqua camofi funt I p LIBER, generis: eaqs baccisatcp carnibus diftaiit.Alia acinis carotalia moris:alia unedoibus 8i alia: acinis iter cute fuccuqj alia myxys;alia baccismt oIiuis.Moris fucc 9 icarne uiotiisurinico k>res:candidusprimo:moxrubens maturisniger.InnouiiTimisfiorent.Interpnrna ftratu refcunt.Tingunt manus fucco-Maturaz ruunoacerba: tiiinime.ln hacarbore ingenia pro# fecerunnnec nominibusmccinfi'tisrnecaliomodo q Pompeii Magnitudine differuntmo raoftienPta:& tufculana.Romse nafeuntur 8C in rubismultudifferete callo. Aliud corpus e c terrefhibus fragis.Aliudcongcnerieorum unedouqtiod folu pomu fimiiie frutici ter rxcpgignitur.Arboripia fiuticofa.Frudus anno maturefcioparicerq? fiolrct fubnafeens: 8C prior coguitur.Mas fit an feemina ftcrilis iter audores no conftat.pomu ihonorunjauc cuinomcn exargumentofit uinu tantum edendi.Duobus tame hoc nomimbus appellant grazei coinaron 8i memecylon.Ex quo apparet totidem effe genera 8L apud nos. Alio noie arbutus uocatur.Iuba audor eft qulquagenu cubitoru altitudine in arabia eile eas. Acino ru quoqt magna eft diffcrenria.primu inter uuas ipfas callo. teneritate:craftitudine: itesio re ligno aliis paruo:& aliis etia gemino qui minime fexaces mufti.plurimu ucro differunc hedera: fabuciqj acini.In figura etia punici angulos quippe foluneccutis ulla fingulisjpra ter comune qux eftcandida:totifcp fuccus 8i caro eft iis praecipue quibus paruulu intit li# gni.Magna 8C baccis differentia. Alia: naqj funt oltuis:lauris. , & alio modo loto:cornis:alia myrtisdentifco.Aquifolio eni ac fpinse fine fucco.Medioqjeriam non genere iter baccas acinofq? ccrafis.pcmum iis primo c3didu:&I fereoibus baccis:mox aliis uirefeinut olliuis; Jautis.Rpbet ueromoris:cerafis;cornis.Deinde nigrefeit moris:cerafts:oliuis. Decerafis genera odo. Ca XXV. Erafi ante uidoriam mithridaticiL-LuculIi no fuere in italia.At urbi anno fexcen c tcllimo odogefimo is primu uexit e ponto:annis. exx .trans oceanum i britaniara puenire.Eadeni utdiximus in Etgypto nulla cura potueregigni.Ceraforu apronia na maxims rubcnt.Nigerrima fut ut adia.Geciliana uero & rotuda-lulianis gracus fapor: fed penc tantti fub arbore fua:adco tenerisrutgeftatu no tollerant.pnncipatus'duricianis qux eapania plyniana appellac.ln bclgica uero lufitanis.ln ripis ec rbeni.Tertiusis colos e nigro ac rubenti uiridiqj fimilis maturefeentibus femp.Minusquinquenio c qpdire quse uocit laureamd ingrarse amaritudinis infitae i lauro.Sunt macedoica paruazarboris rare qj tria cubita excedentis.& minore etia nuc frutice chamecerafi.Inter prima hoc e pomis co#> !ono gratia annua refert.Septctrione frigidifep gaudet.Siccatur et fok:cdditurcp ut oliua cadis. Decotno&: lennfee’. Ca. XXVI- Vazcura &cornisatqilennfcoadhibettir:nequid nohominisuentrinatumeffc ui q deatur.Mifcentur fapores:& alio alius placere cogitur.Mifcentur uero 8i terreqi cadi trad us.Incp alio cibi genere india aduocaturd alio azgyptus:crerae cyrcnaz :fin f ulaeque terra: .NecceiTat in ucneficiis uitardumodo omnia deuorat.plantushoc fin h.aer arumnacura. De generibus fuccorum 8C odore. Ca. XXVII. Nterim quasfutcomunia 6£ pomis omnibufqj fuccis faporu genera trefdeci repe i riunt:dulcis:fuauispinguis:amarus:aufterus:acer:acutus:acerbus:acidus:falfus. Praetet haze tria genera funt mirabili maxie natura.Vnu i quo plurespariter feriunt fapo# resmt uinis.Naqi I iis 8C aufterus 8C acucus 8i dulcis 8c fuauis:oranes alienf.Altepe egenus ! quo fit 8C alienus qdeffed 8C fuus qda 8C peculiaris;ut i lade.Siquide ineft ei qd th iurc di ci no pot dulce;& pigue 8C fuaue optinetelenitate.-qua: ipa fuccedit i fiporis uice.Nullus hie aqs:ne fuccus qde ut tn eoipfo fiat aliquisrac fuu genus faciat-Sctiri qde aqua: fapore ullu fuecu ue uitiu eft.Magnu his omnibus I odore momeru 8i magna cognatio q & ipfe nullus eftaquisraut ft fenritur omnino uitium cfl. Miriun tria naturaepraxipua ekmenta finefappre effefine odore fine fuccomqua aer ignis. De fuccis f ruduum 8C arborum;& coloribus:5i odoribus;& natura.pomoru: SJdecommendarionefruduum. Ca. XX VIII. Ergo fuccoru uinofuspyro:moro:myrto:Minime quod miremur uuis.At plguis oliua::lauro:nuciiugladi:amygdalis.DuIcis uuistficis palmis.Aquofus prunis.Ma gna eft & in colore rucci differentia.Sanguineusmorisicerafisicornisuiuis mgris . Idem albis cididus.Ladeus in capire ficisri corpore no ire fpumeus malis.NuIlus perficia ca prsefertl duracina abudet fucco.Sed quiseius ullu dixerit eolorerfua I.odore muacula >;>Q ■SS, duLfl®* M u><« il}P ■ 1 tl %iit ; L aJJ^ , A,1 ° noi t .... ^•Adin .; aud, ^>, JOuKCiUm 4 ' ■'■ ' f:E j»r*uu; U iocitiu •y-‘'o^pinisialu ‘ fT *J c itct bjctai k *C1|:ut oillUUt obuu. XXV, t ufbi anno fcxcen i bntanmn CViifciu apronii i‘ Mgrjtusfapor. •pjn/s‘Juritianis f a nuns colose uoci>^Jircqu2 laibcris rJiotj it i.< c pcmisco* bJituifflutoliua XXVI ririMturtudcui ui viciotcifi^ tKCfcatyKn# .will. ■: If.f.lVfl ' fowbP ■ 4 v ,tgenus > jdiowtcdi -L.nu" us : *09** VL i# .V ;J V Jctf r ‘ uUlJ. IT ..Vtljl XV. Mali's acutus-perfici's dilutus.DuIcibus nuIlus.Na 6i uinu tale fine odore.Tenuerodora* tius.MulKxgcelcrius talia ad ufu ueniunc qpinguia.Quaz odorata no code i guftu tene ia:quia no funt paricer odos 8i fapor.Qua ob re citreis odor acerrimus. Sapor afpenmus quadatenus 8icotoneis.NuIlufq? odorlicis.Ht ha&enus fine fpesac genera pomo^.Natu rasar&iuscolligi pare Alia ftliquis gignucuru'pfis du lcibus:femccp cdplexisamaru Cu in pluribusfemina placeancdn filiqua danent.Alia beccis.-quaru intus lignu Si extra caro: uc oliuis cerans. Aliquaru intus baccaZ:foris.lignum:ut in bisque in azgypto diximus gigni. Quc bacds natura;eadem 3i pomis.Alioru intus corpus & foris lignu.-uc nncum.Aius fo ns corp 9 Ituslignu:perficis:& prunistuitiuq? cindu:frudu cu frud 9 alibi muniatur uitio. putaminc claducur nuces.Coriocaftancaz:Detragitur hociis.Atin mefpdis maditur.Cru fta teguntur gtandes.Cuce uuaz.Corio 8i mebranapunica.Carne:& fucco mora conftant. Cute Si fucco cerafi.Quazda flat! a ligno recedunnut nuces 8ipalmaz.Quazdaadherct ut oliuse lauroqs.Quoruda generi utracp e naruraiur pficis.Ecem duracinis adhseret corpus:c Isgnoqj auelli nequicrcu in cazceris facile fepetur.Quibufda nec intus nec extra lignu; ut i palmarum genere.AIiquorum lignu.ipfu in ufum Si pomi uiceni ut genera myxis .-qua in azgypto gignidiximus.Quorudam extra gemina g, minant uitiamt in caftaneis^mygdaj? Iis.nucibufcp iuglandibus.Quoruda naturatrigemina e;corpus;ddnde lignu rurluftp fe mei ligno utpficis.quasdam inter fedenfa uc uux:forba quxramos circudata ex oi parte uuaru modo degrauat. Alia.rara ut in perfids.quazdamaliu cotinenf utgranata.Depedec alia pediculisut pyra.Alia racemis ut uu 2 E:pafmaz.Alia Si pediculisSi ractmiscuthedtrefa buci. Alia ramoadbazrent ut in lauro qu eda utroq? momc oliux. Na* Si breues pediculi 6i longi.quazda.n uaftulis coftantmr punica;Si mefpiIa:iotof|u'n azgypco 8ieuphrate.il ue* ro diuerfagratia8i comendatio.Carnazpalmaz piacent.Crufta tbebaicaz.Succo uuaz 8i cari caz.Calloipyra acmala.Corpore melimcla.Moracartilagine.Nucleigrano.quxda in segy^ pro cute caticaz.Dctrahitur hxc fids uirentibus ut putamen.Eadem in ficcis maxime pia^ cec.ln papyris:6i ferulis fpinac^ alba caulis ipfe ponium eft.Sunr 8i ficulni caules In fruti|# cofogenerecum.caulecapparis.lnfiliquis uero quodmandirurquidmfilignum eft. No omictedam feminisearuproprietas.Nam neq. corpus neqp lignu nec cartilago dici poteft nerj aliud nome luenit. De myrto genera eius xxix. Ca. XXIX. Vccorum natura prazeipuam adiuirationem in myrto habet.Quando ex uua omniu f olei uinicp bina genera fiunt.item myrtidanu ut dixinus.Et alius ufus bacca; fu it apud antiquos;anteq piper reperieturdibae opcinens uiam.Quodameciam gene^ rofiobfoni nomine inde tra£to:quod etiam nunc myrtatum uocatur.Eade^ origideapro^ turn faporc6naendatur:pleru,.padintindusaddttismyrtis.Arboripfain europa cetnore cjcIo quodeceraunismontibus incipic.prirnumcelceiinEIpenoris tumulouifa tradicur;: graecu^lei nomen remanenquo pert grinameife appares.Fuit ubi nunc roma eft i^m turn cum conderetur.Quippe ira tradicur myrtea uerbena romanos fabinofq? cum proter rapy tas uirgines dimicare uoluiftent depofitis armis pacificatos in eo loco qui nunc figna Ve^ nerisClaucinx habet.Cluere emm antiqui pugnare dicebant.Et in ea queq? arbore fufti ✓ menti genus habetur.ldeo tame eleda:quoniamconiundioi Si buicarbori pr^eft Venus. Haud fcio an prim^eua etia omnium in locis public's romaz fata finfatidico quidern Si me tnorabili augurio.Inter anriquifti.'iia namqp delubra b. betur.Quirini hoc eft ipfius romu i'.ln eo facrae myrti fuere du£ anteazde ipfim per longum tenipus.AItera patricia appella Ka:alcera plebeia.patriciamultis annis praeualuit.FIacce cente plebeia exuberans ac tera diufenatus qub^ floruitulla inges. plebeia corrida ac fqualida.Quaz poftqua eualuit flacs* cefeente patricia marfico bello: languida audoritas patrum faaaelt.acpauladminfte*« riliratem emarcuicmaieftas-Quin 8i ara uctus fuit Veneri myrteaz:qua murtiam uocant. Cato tria genera myrti prodtait.caiidammigrani coniugalemifortaHls a coniugiis < r x lllo eluacinKgenere.Nunc Si alia diftindio fatiuceaut fiiueftris;8iin utrat? latifolii’Jn filue ^ ftri propria oxymyrfie.Saciuarum genera topiar.i faciunr.Tarentina folio minutomoftra^ tem patulorexoticam denfiftimo:ienis foliorum uerfibus.H^c no eft i ufu.Ramofa ucra quealia.Coniugalcm exifti uo nunc noftratem dici.Myrtus odoratiftima eft in segypro. Cato docuit uinum fieri e nigta:ftccata ufqf in aiidrtatem in umbiaiatqp ira raulfo indita. o iiii LIBER. Si nonfincentur baccx oleumgigni.poftea compertum Bi exalbanauinum fieri album. Duobus fextariis myrti tufa: in uini tribus heminis macetatse expreflarqj.Folia Bi per fe fie cantur in farina ad ulcerum remedia in corpore humano leniter mordaci puluereiac infri- geradisfudoribus.Quinimocko qnotj mirum di&u inert quidam uinifaponfimulqp pi guis liquor prscipua ui ad corrigenda uina;faccis ante perfufis. Retinet quippe feectn: nec pmer purum liquorem tranfire patituridatqj fe comitem pra:cipua commendatione iiquato.Virgazquotj eiusgeftata: modo uiatori profuntin loirgo itinere pediti.Quin Bi uirgscannuli expertes ferriinguinum tumori medentur. Bellicis quoqp fe rebus inferuic triumphanfqj de fabinis poftumius Tubertus in confulatu;qui primus omnium ouans in gretfus urbem eibquoniam rem leuiter fine cruore geflerat.Myrto Veneris ui&ricis coro narusinceflfit.-optabilemc? arborem etiani hoftibusfecit .Haecpoftca ouantium fuit coro rsaiiexccpto.M.CraiTo quidefugitiuis&Spartacolaurea coronatus inceflit. MafFurius au&or eft curru quoqp triumphantes myrtea corona ufos.L.pifo tradit papyri^ Nafoneni quiprimus in monte albano triumphauic decorfis myrto coronatum ludoscircenfes fpe #are folitum.Auus maternus Africani fequentishic fuit.M. Valerius duabuscoronisute fcatur laurea Bi myrteaiqui Bi hoc uouerat. Delaurogenera.xiii. Ca. XXX, Aurus triumphis proprie dicaturtuelgratiflima domibusJanitrix Gefaru ponti * ficumqnqua: fola Bi domes exornati&ante limina excubat.Duo eius genera tra t die Caco:ddphican Bi cypriam.pompeiusLeneusadiecit quammuftacem appella tiinquoniam muftaceis.fubiiceretut.Hanc eflfc folio maximejflaccidoqs Bi albicante. Del * phicam axjunli colore uiridiorem: niaximis baccisanjte uiridirubentibus.Hac ui&ores xidphis coronari:5i triumphantes romse.Cypriam die folio breuimigro per margines ibri cato crifpanuEt poftea acceftere genera cuius hanc ftlueftremiaurum aliqui intelligunt nonnulli fui generis arborem.Differt color.Eft enim cserulea bacca.AccefTit Bi regia.-qua; cccpit Augufta appellari ampliflima Bi arbore Bi folio.-baccis guftatu quocp non afpero. Aliqui negant eandem efte;&: fuum genus regia: faciunt longicribus foliis Iatioribufqj. fidem in alio genere bacaliam appellant hanc quae uulgatiffima :cft baccarumq? fertiliiTk tna.Stertkm ueroearum(quod maximemiror )triumphalem:eaque dicunt triumphantes tm:nifiidaDiuoauguftocoeperit: utdoccbimus:cxealaurum quxeimilTaa cxlo mini tna eft altitudine:folio crifporac breui qua: inueuitur rara.Accedit in topiario opere taxa excrefcente in medio folio paruulo: ueluti Iacinia folii Et fine ea fpadonia mira opacitatis parientia.ltatj quantalibet fub umbrafolum implet. Eft camedaphne filueftris frurex Bi alexandrinaiquam aliqui idaearmalii ippoglotchion.alii damphneimalii carpopbylum;a!ii hypejatemuocant.Ramosfpargitaracficedodrantalestopiarii;ac coronarii operis: folio acutiore quam myrtimiolliore & candidiore-Maiore femine inter folia rubro.plurima in ida circa & heradeam ponti nec nifi in montofis.Id quoque quod danaides uocatur genuf in nominum ambitu eft. Alii enim pelafgumtalii euptalon :alii cephalon, Alexandri uo t> cant .Et hie frutex eft ramofus :crafliore ac molliore quam Iaurus folio. Ex cuius gufta^ tu accendatur os;thuris baccisenigro ruffis.Notarumantiquis nullum genus Iauri in cofica fuifle quod nunc fatum Bi ibi prouenit Ipfa pacifera: ut quam prxtendi etiam in * terarmatos hoftes quietis fit indicium .Romanis prsecipus Ixtitia: ui&oriarumcp untia. Additur litten's: Bi militum lanceis .pilifque. Faces imperatorum decorat .Ex iis i gre tnio: louis optimi maximideponitunquoriens la:titiam ui&oria nouam attulit. Idque non quia perpetuo uiret nec quia pacifera eftprseferenda utique myrto Bi olea: efbfed quia fpe&atifiima inmonte pernafo. Ideoque etiam grata Apollini: afluetis eo dona mittere iam Bi regibus romanis tefte. L. Fortaflfis etiam in argumentum : quoniam ibi libertarem publicatn:is meruiflet dauriferam tellurem illam obfculatus ex refponfo. Ec quia fatarum receptarumquein donios fulmine. Sola non icitur.Obhas caufas equi> dem crediderim honorem eis habitum in triumphis potius q quia fuffimentum fit ca dis hoftium ftpurgatio ut tradit Maflurius. Adeoque in profanis ufibus pollui lau# runt Bi oleam fas non eft: ut ne propinciandis quidem numinibus accendi ex iis alta* riaara: ue debeant. Lauras quidem manifefto abdicatigrtes crepitu -Bi quadam derefta ticne.Inceraneorum etiam uitia Bi neruoru ligno torquente.Tiberium prieipera tonante iES, Sh Mum,, lc ^xSmjt "‘‘ '‘"miii % ■ tOS* ;; Rnf «i COt oni$ute ■ XVL. eadocoronarfearolitu ferutcotra fulminu metus.Sed SC circaDiuum Auguftofti euenta cius digna memoratu.Namq? Liuias Drufillae quae poftea Augufta matrimoniincme ao» cepitrcu pada eftec llii Caefarfgallina confpicui candors fedenri aquilla ex alto abiecit in greniiu illefam.lntrepideqj mirati acceffit miraculmqm tenente roftro laureu ramu onu/ ftum fuis baccis.Coferuari alitem & fobole iutfere arufpices:ramuq? cu feri:ac rite cuftodi ri.Qu.0d9 fadum eft in uilla Caefaru fluuio tiberi impofita iuxta nonu lapide fia'mina uia quse ob id uocatur ad gallinas.Mire^ filua prouenit-Ex ea triuphans poftea Caefar lau/ yum in manu tenuit.coronaq? in capitegeflit. Ac deinde imperatores Caefarescundi.Tra dicufcp nios eft ramosrquos tenuerut ferendi.& durant filuae nominibus fuis difcretae.Fer caffis ideo mutatis triuphalibus.Vmus arboru latina lingua nomen imponitur uiris. Vri us folia diftingunturappellatione.Laureamenimuocamus. Durat&inurbe impofitum loco quando aurecum in auentino uocatunubi filua iauri fuit Eadem purificationibus adhibecur:ceftatuqp fit ob iter SC ramo earn feri:quoniam dubitauere.Democruus Si The ophraftus.Nunc dicemus filueftiium naturas. X mi * uidorej vr 'Mrgincjilri I| 9 U1 mtdligunt (Tit 6 i regiaitjui 9 non afpero, is brioiibufcj. tJinqi fertil# t triumpbamei (ha cilo mils' 10 opcrc tau uri opaciuti! cfthinurnS :pcpbylum.alii 11 rptris: folio .pfur/ma in xarurgenuf i wJn no 1 kuius gflfr vru* IJ uriin ••<1 rtiatn in ^ / -odon* iLnb* . 1 - Hi W "' V ' CAII PL 1 N 1 I SECVNDI NATVRALIS HISTORIAE LIBER. XVI. ]PR0HMIVM. * Silueftriumaiborum naturae. OM 1 FERAE arbores quaeqj mitioribus fuccis uolupratem primae d bis attulerunt;& neceiiario alimenro delitias imiicerc docuerut.Siue ille ultro fiueab homine didicere blandos faporesadoptione Si comi p bioddo?minus ctiam fens uolucribufq} deditnus: intra praedidas co ftant. Primumeratnarrareglandiferasquoque:qu2eprimo uidum inortalium aluerut nuntrites inopis ac ferae fortis: ni praeuerci coge/ ret ad niratio ufu coperta:quaenam qualify eftet uita fine atbore ulla fine frutice uiuentium. Genres fine arbor e:8£miracula in feptctrionalis regionis arboribus. Ca. II. Iximus SC in oriente quidc iufta oceanu cu plures ea neceftitate gentes. Sunt uero d 8 C in feptctrione uifae nobis caucorum : qui maiores:minorcfqj appellantur. Vafto ibiroeatuperpetuisbisdiecunodiunq? fingulariu interuallis efiufusinimefum agitur oceanus aeternam operiens rermu naturae controuerfiaiivdubiuq? rerrae fiuan pars maris.Illicmiferages tumulos obtinetaltosiaut tribunalia ftruda manibus ad experimen fa altiifimi aeftus.cafis ita lpofitismauigatibus fimiles:cu integant aquae circudatae naufra giis.Cu uero recdTerint:fugientescu mari pieces circa tuguria uenatur. Nopecudes hos lV ’ habere no ladcalirut finitimos. Ne cu feris quidc dimicare coringit omni procnl abado frurice.Vlua 8ipaluftri iunco funesneduntad pretexanda pifcibus retia.Captucp mani> buslutu uentis magis q foie ficcates.Terracibos SC rigentia feptetrione uifcerafua urue. potus non nifi ex hymbre leruato fcrobibus in ueflibulo domus.Et cae getes certe fi uin / cantur hodie a populo ro.feruire fedicut.lta eftpfedo:muItis fortuna patcit in poenam. Aliud in filuis miraculu in tota reliqua germania referunttadduntqi frigori unbras;altifi> fime tamen.Haud prccul fupradidis caucis circa duos praecipuelacus. Littora ipfa opti \# nent quercus maxima auiditate nafcedi fuffofteq) fludibusaut propulfaeflatibus uaftas co pjcxu radicum iniulas fccu auferunt.Atq; ita libracae ftantes nauigant ingentiu ramorum armamenns.Saepe territi claftibus noftrisrcum uelut de induftria fludibus agerent ut in profpedu ftantes nodu.-inopefcp remedii illae pnxliu nauale aducrfus arbores mirent. De hyrciniae filue magmtudine. Ca. flL i N eade Peptetrionali plaga hyrciniae filue robo^ uaHitas itada 8 C cogenita mundo prope imortali forte miracula exccdit.Vt alia omirta'tur fide caritura. Conftat at^ colli col les occurfantiu inter fe radicu-repercufili.Aut ubi lecuta tellus non fir: arcus ad iamos ufqptK ipfos inter fe rixates curuarf portaru patientiu modo ur turnas equitu tranf niictant, Deglandiferis. Ca. IUI. g Landiferi maxime generis otnnes:quibus honos apud romanos perpetuus. LIBER. Deciuicatcorona & qui frondea corona donati. Ca. y # Inc ciuica? cocon* milieu uirtutisinfigneclariflimu.!aprideuero& cfemeti'se ipe h xatoru poftq ciuiliu bellow pfanatioe meiiru cocpit uideri ciue no occidere.Ceduc lismuralcs uallarelcp:6£ aurea?:qq pcio anteccdetes.Cedut 6i roftrata?:quis in duo bus maxime ad hoc seui celebres.M.Varronepiraticis bellis date magno Popeio. Iteqj.M. , AgiippatribuctcCasfarceficulis:quaE6iipfapirancafuere. Antearoilranauiu tribunal! pfixa foro dccus eratmeluti populo ro.corona ipofita.poftq ueto tribuuitiis feditionib 9 calcari ac polJui cotpere:poftq uires ex publico in priuatumagis fingulifq? ciuiu quseri: 8C facrofan&a oia pfana fecerertu a pedibus eoru fubire in capita ciuiu roftra. Dedit hac An guftus corona Agtippe.Sed ciuicagenere humanoacccpitipfe. Antiqtus qdem nulla nrfi dco dabaf.Obid Homerus cado tatu eas& plio uniuerfo ttibuit.Viritim uero neinccrta mine quidc uIIi.Ferutq? primu oiurn Liberu patrem ipofuiffe.capiti fuo ex hedera.poftea deoru honori facrificates fupfere uidimis finiul coronati&.Nouillime 8£ in facriscertamiV nibusufurpatxunqbushodieq? no uidoridat: fed patriaab eo coronari pronuciat. lnde natu ut etia triuphaturiscoferetur in teplis dicade.Mox ut 8C ludis darerur.Ldgu eft nec ex inftitutione operis difTerere qfq romano^ primus accepit.Neqj eni alias nouerac q bel Iicas.Quodcertueft unigentiuhuicp'ura func genera qua cundis. Romulus frondea coronauic Hoftu Hoftiliu q> fidena primus irrupiflet. Auus hie T ulli Hoftilnregis fuit. p.Deciu patre tribunu militu frondea donauit exercitus ab co fenatusn'peratore Corne / lio Coffo cofule fannitiu bello.Ciuica ilina primo fumpoftea inagis placuit ex sefculo lo ui facru.Variatqj in hoc cu quercu elhac data ubicp qme fueraticuftodito til honore glan dis.Additeleges arfta?:& io fupba^quafcp coferre libeatcu ilia grxcopt fuma:quas fub ip fo iouedatur.Quicp patria? muros primus fcadens audente irrupe occidit. Quiq? ciuc ma iuit feruare qua hofte oeddere. Vtq? eu locu in quo fit adu optineret hoilrs eo-die. Vtqj feruatus fateatunalias teftes nil profunt.Vt cinis fuerit. Auxiliis quis rege feruato: quo/ cunq? ciue fummu eiTe uoluerur.Accepta licet uti perpetuoludis.Induenti femp affurgi etia ab fenatu in more eft.Sededi ius in pximo fenatu. Vacatio mune^; oi um ipft: patriqi & auo paterno.Xiiii.eas accepit Sicinius detatus ut rettulimus fuo loco.Sex. Capitoimus Is quide 8£ de duce Seruilio, Africanus de parte accipe noluit apud ttebra. O mores xter* nosrqui tantaopera honore folodonauerunt.Et cu reliquascoronas auro commendarct: falure ciuis iis in precio efle nolucrmdara profe(Tione:feruari quidc hontine nefas elTe lu/ cricaufa. Deglande genera tredecim. Ca. VI. Landes opes eiTe nuc quoq; multaru gentiu etia pacegaudetiu coftat. Nec non 8£ cfe g inopia frugu arefadis molitur farina: fpiOaturq? in panis ufunt.Quin & hodie pec hifpanias fecudis metis glas inferitur.DuIcior eade in cinere tofta.Caucu eftpme tea Iege.xii.tabularu: ut glandc in alienu fundu procidete liceret colligere. Genera earum multa.Difiac frudu:fitu:fexu:fapore.Nacp alia facex glandi figuraialia quern^;&: alia ilu gnae. Atqj iter fe quoq? generu fingulorji difFeretiJe.prasrerea funralis iilueftres; alia? pla cidiores:qucE culpa optinec.la etia in motofis planifcj diftat.Sicut & fexu mares ac foemi/ DcE.Ite fapore.Duldfiima oi um fagimt qua obeiTos etia holes duraflTe in oppido chio tiz* dit Cornelius Alexader.Genera diftinguere no datur noibus qua? funt alia alibi. Quippe cumroburquercuq} uulgonafi uideamus:feda?fculun6 ubiqi. Quarta uero generis emf dem quK certus uocatur neicaiia? quidemmaiori ex parte notam eiTe. Diflinguens ergo proprietace naturacp:& ubi res coget etiam grccis ncminibus utendum. Defaginaglande &reliquis glandibus: & carbone 6i paftu porcorum. Ca. Vfl. Agi glas nucleis fimiiis:triangulacuteincluditur.Folium tenue:acleuifiimu:po/ f pulo fimile:celerrimefiauefcens:&media parte pleruqs.Gignensfuperne paruula bacca uiridc:cacumine acukara.Fagi glas niuribus gratiiTima io animalis ei’ una prouetus.Glires quoqs faginac-Expetitur & turdis.Arbcru fertilitas oium fere alter nat:fed maxime fagi.Glande qu^e pprieintelligitur:ferut robur:qucicus:£fculus: ceirus ilex:fuber.C6tinetur hifpido calice per genera plus minus.Ire copledcnte folia pter ilice; grauia:carnofa:procera:nnuofalattbris*Neccu cad untflauefcetiaiutfagi.pro differentia generum breuiora uellongicra.IUicis duo genera.Ex iis In iralia folio no multum ab oleis Hiftant.Milaces a quibufda" grccis didseprquintiis aquifolia?.lllicis glans utriuftp bieuu r to 4u, ft ?*2& ■\v i, ^Uq iS. y**k JN ***• ESS** , . •X-A.J ' ‘ -4 -utS cc «jidi , ,?[«*■ kit r% ~«Cl 2 f 3 Li 'i»' u cilncc ,i, - t,0 «ei ■gufuit. IUJ wc Co ■mi f .?«bloli ^‘‘oooorcj^n ■Ou ifn, ^U£ f Ub ] ' ujc nctisclTdu/ VI. eft u. Nee non# O ..in 6v hodk'pa .utudlpme .f.vjY/XUi’ffUfil . . r jijluilj/ . ... . :(;.%■ jJiCpij , .- . . iXtCCRl// ill ;pidodllOt[V ru . n -rt.QuiFP' . i ^logineiisaut .. ir^iieasc^ 0 „ Ci- jfig Inul jli VIL at: c paruwj .. i , us-.i^ {a 0 I***' XVI. ®r 8igratilior.Quam Homerus aculon appellatteocp noie a glande diftinguir. Mafculai ilices negant ferre.Glans optima in quercu atep grandiflima. Mox aefculo. Nam roboris f iarua.CTerro triftis:horrida:echinato caliceceucaftanea:..Sed inquema aliadulcionmol' iorqpj focminSE: maris fpidior. Maxims aute pbantur larifolia: ex argumeto dide. Diftanc aute inter fe magnitudine & cutis tenuitate. ire quod aliis fubeft tunica rubigine ftabra: aliisptinuscanaiducorpus.probat 8: ea cuius in balano utrinqjex logitudme extrema la pidefeit in duricia-Meliorcui in cortice q cui in corpore.Vtruq? no nifimari.Prascerea all is ouata:aliis rotuda.-aliis acutior figura-Sicut & coios nigrior cadidiorue qui pftrf: attia ritudo in extremitatibus.medias dulces.Quin 8c pedicuh breuitas pccritafqj differential!! habet.ln lpfis uero arboribus qua: maxima fert:hemeris uocat:breuior &C in orbecamofa: alafq? ramoru crebro cauata.Fortius lignuquercus habet:6i incorrupcius; ramofa 8C ipfa, Procericr tn& craHior caudice.Excelfiflima aute egilos in cultis arnica. Ab hac pxime la* tifolias pceritas:fed minus ucilis xdificiis.Atq? carbone dotaca uitiis obnoxia eft. Quam ob re folido ututur carboneiaerarioiji taritu officinis copendio.Quonia defincte flatu pti/ nus emorics faspius recoqcur.Ca:tero plurimis fintillis.Jdc e nouellis melior. Acerui con/ fertis paleis recetibus Iuto caminatur-.accefacp ftruecocis pungi£durefeescalx.Aiq? ita fu dore eniittit.pen’ima &carboni 8C materia: haliphleos dida’-cui craffiiTim 9 cortex atqi cau dex:& pletu^ cau us fungofufcp.Necalia putrefeit cx hoegenere etiam cu uiuit.Quin 8C ^ fulmine fa:piffitne iciturquis alcicudinem no cxcellat.ldeo ligno eius necad facrificia uti -r? fas habetur.Eide raroglas& cutuleritamara.Quaprerfuesnullu atringitaial. Acne ex quide fi aliud pabulu hab:ac.hoc quo^ inter rcliqua neglecia: religion! eft. quod ettior/ tuocarbone facrificat.Glans fagea fue hylare faciticarne coclibilc ac leuctn & utile ftema co.Uligna fue ang ufta:nitidi:ftrigofani:pddt rofam.Querna difTufam &: grauifTni!a:&: ipfa glandiu rque dulciiTima.proxima huiccerrea tradit.Nigidiusmec ex aha folidiore came: red dura.Iliigna renrarifuesmifi paulatim detur.Hanc nouiftima cadere. Fungofacarne fieri 2 efculo:robore fubere.Qux glande feruc oes & galla.Arlernifq? annis glande.fed gal lam hemens optima.^ coriis pficiedis aptiiTima.Simile h uic laufolia: fed Icuiorc muko^, minus probatam.Fert BC nigra.Duo enim genera funt.Hsec tingendis urilior* Degalla;& qua multa pra:ter glandem ea:demferant arbores. Ca. Vllk Afcitur aut galla foie de geminis cxeute erupens no&u femper uniuerfa. Crefcit n uno die cauD didior. Et fi except? eft aeftu arefeit prorinus.-neq? ad iuftum iticre/, mentu peruenit:hocefl::ut nucleu fabas magnitudine habeat.Nigra diurius uirett crefcitcp ut intetdu mali copleat magnitudine.Qptima comagena. Deternma ex robore- Signu eius quod cauerens tiaflucet.Robur pter frudu plurima alia gignir. Namcj fere 8C galla: utrus? genus & qu edi ueluti morami diftarct arida duricia pleruncp tauri capur i iiitantia:quibus frudusineft nuclei's oliuaefimilis.Nafcuturin eo & pilulsenucibus non; abfimi!es:intus habentes flocculosmollesducernatuluminibusaptos.Na&fincoleofla/ granr.-feuti galla nigra.Fert 8i alia utile pilula cu capilo uerno tepore tamemelligeni fuc ci.Gignut 8i alii ramo^ eius pi! ulas corpori no pediculo adheretes: candicantes umbilici's Cetera nigra uarietate difperfa. Media cocci calorehabent. Apertis amara inanitas eft Aliqua'do 8C culices gignir.Necno 8C c foliis couolutas pilulas & in folio rubetes. Aquo^, fos nucleos candidates 81 rranfluddos:qdiu molles fint in quibus & culices n^feutur ma* turefeut in modu. DecachricE:6icoccograno:8iagarico:&lubcre. Ca. IX- Erunt 8i robores 8L canchrinuta uocatur pilula in medicina utendi uim habens.gi f gnicur 8C in abiete:larice:picea;tilia:nuce:platano: poftq folia cecidcrehyerredu/ rans.Continet nucleum pineis fimile. Is crefcit hyeme: aperitur uere pilula tota. Cadic cum folia coeperint crefcere.Tam mukifera funt 8C tot res praster glandem pariunt robora. Sed 8^ boleros fuillofs? guile nouiiTimairrifamenta:qua: circa radices gignunf, Qu ? rcus probatiiTimos. R obur aute 8i cyprelTus 8i pinus noxios. Robora fcrunt&uifcu 6C tnella utaudor eft Hefiodus.Conftatcp rores mslleos e c*Io ut diximus cadentes pon aliis magis infiderc frondibus.Cremari quocp roboris cinerem introrfum effe mamfcftuiu eft.Omnes tamen has eius dores ilex folo prouocatcocco.Cranumhoc.primoq? ecu fpe* des frunces paruos aqfolix ilicisiquifquiliu uocant:pen(ionc alteram tributi pauperibus hifpaniae donati.Vfum eius gratiorem in conebilii menfion£ tradidimus, Gignitur 8i in LIBER. galatia:africa:pifidia:ciIicia.peiTimum in fardinia. Galliatunt glandifere rnaxime arbores agaricum ferunt.Eft autem fungus candidus odoratus:antidotis efficaxun fumis arbori/ bua nafeens-.node relucens.Signu hoc eius q> in tenebris decerpicur.E gladiferis fola quae uocacur egileps fere panos arentes:mufcofo uiIIo:canos non in cortice modo: uerum 6C eiatnis dependences cubitaii roagnitudine:odoratos ut diximus inter ungucta.Suber mi nima arbor:glanspeflfima:rara:cortex tantum in firudu praecraflis ac renafeens: atqj etiam in denos pedes undiqr explanatus.Vfus eius ancboralibusmaxime nauiunupifcantiumqi tragulis:& cadorum obturamentis.praeterea in hyberno foeminarum calceacu.Quam ob rem non infacete grasci cortices arborum appellant.Sunt qui foeminam ilicem uoccnr.atcp ubi non nafeicur ilex pro ea fubere utuncur.ln carpentariis praecipue fabric's ut circa elin H iacedemonetnnnc in talia tota nafeitunaut in gallia omnino, Quarum fint in ufu cortices. Ca. X, Ortex e fago:tilia:aliete:picea:in magno ufu agrelfu.Vafa corbefq? ac patentiora c quaedem mefiibus conuehendis uindemifq* faciunuatqi pmexta tugurioru. Seri bit in recenti ad duces explorator incidens litteras a fucco.Necnon in quoda ufu facrorum religiofus eft fagi corcex.Sed non durat ipfa. De fcandulis 6C pinu:pinaftro:abiete:piceacp:larice:taeda:taxo: Ca. XI. Candulae 8i robore aptiffime mox 6(glandiferis aIiis:fagoqp facillime ex omnibus f qua: refinam ferunt:fed minime duranopraeterf e pino.Scandula contedam fuif/ fe romam ufqp ad bellum pyrrhi annisquadringerm's.Ixx. Cornelius nepos audot eft.Siluarum certe diftinguebarur infignibus. Fagus italo ioui etiam nunc eft. ubi locus faceus fuit:potacj querculana.colie in quern uimina petebamuntotq? Iucis quibufdam 8C geminis.Q.Mortenfius didater cum plebs feceftiiTet in ianiculum lege in asfculeto tulits ut ea quod iuifiiTet omnes quiritestenerentur.peregrina: tunc uidebantur: quoniam no erat fuburbana: pinus step abies- Omnefcp quaspicem gighut:de quibus nunc dicemus.fi tnul ut tota condiendi uina origo cognofcatur.Qua: feruntin afia aut in oriente praedi/ dis picem.ln europa fex genera cognatarum arborum refinam ferunr.Ex iis pinus atqj pis* nafter folium habent capillamenti modo prastenuedongunq? & mucrone aculearum. pi / nusfertmininum refinas:interdum ex nucibus ipfis de quibus didum eft.Vifq? ut aferiba tur generi.pinafter nihil aliud eft q pinus filueftristmira altitudineiK a medio ramofa fit# cut pinus in uertice.Copiofiorem dathaec refinam quo dicemusmodo.Gignitur & in pla nis.Eafdem arbores arbores alio nomine efFc per oram italias quas ftipulas uocant ut pleri cp arbitrantur.fed graciles:fuccndorefq? :& enodes liburnicarum aa ufustpenc fine reli# na.picea montes amat step frigora:faralis arbor:8t funebri indieio ad foies pofita; ac 10 / gis uirens.Iam tamen 8£ in domo recepta;tonfili facilitate.Harc plurimam refinam fundit: interueniente Candida gema tarn fimili thurimtmixta uifudifeerni no queat:& ide fraus faepiftime afias.Ontnibus iis generibus folia breui feta 8i crafliore:duraq 3 ceu cupreifis. P» ceaeramipeneftatimabradiceniodiciuelutbrachialateribus inherent. Similiter abiedi expetitas nauigiis.Situs in excelfo motium ceu maria fugerir.nec forma alia.Materies ue# ro prsecipua trabibus-.K plurimis uite operibus.Refina ei uitru. Vnde frudus unus piceae exiguuqt fudat aliquando concadu folis.E diuerlo mareries quseabieti pulcherrinia: pi# cea: ad fiffiles fcandulasicupafqp 8C pauca alia fequamenta.Quintogeneri ficus idem: eadc facies; larix uocaturrmateria prxftanrior Iongeu'ncorrupta uis humori contumax: rubens pra:terea:8i odore acrior.piufculum huic erumpic liqucrismiello colore:atcp lentiore: nu quam durafcentis.Sextum genus e txda proprie dida: Abundantior fucco quamreligua patior liquidiorque qua picea.Ffmunis ac iumini facrorum etiamgrata. Hanc mares au# taxat ferunt:8i earn graeci ftadem uocant odcris grauiflimi.Laricis merbus eft ut tatda fi at.Omnia autem haec genera accenfa fuligineimmodica carbonem iepente expuunt.-cum eruptioniscrepitu:eiacularurqj longe:excepta Iarice: qua: necardet: nec carbonem facit: nee alio niodo ignis ui confumitur.-qua lapides.Oninia uero ea perpetuo uirentmec facile difcrinuntui in fconde earn aper iris: can ta natalium mixtura eft.Sed picea minus alta qua Iarix.IIla craftier Ieuiorcp cortice:folio uillofior.-pinguior 6 1 denfionmollioqi fiexu. At pi ceaz rariora ficcioraq? folia 6£ tenuiora ac rnagis algentia.Torarephorridior eft & pfufo refi na.Lignu uero abieti fimiliu^Larix oftis radicibus no repuliulanut in lefao accidie incefo •31 r XVI. nemore pyrrheo.Alia etiarium generibus ipfis in fexu differetia. Mas breuicr&durior fe mina pcerior.pinguioribus foliis 8£ fimplicibus: atqj no rigetibus-Lignu maribus durum Si in fabrili opere cocortfrfoeminae raollius publico dicrimine in fecuribus.Ea: in quocu/ 9 genere deprehcduc marem-.qppe refpuutur:8i fragofius fidut:£grius reuellutur. lfaqj materies retorrida:8inigricrmaribus radix.Circaidain troade 8i alia differecia eft mora/ nae miritimaeqj.Niqj in macedonia Si arcadia circa elin pmutar noia.Nec coftat au&orib 9 quod cuiqp geenriattribuacmos ifta romano difcernimus iudicio. Abies ecun&is anipIiC ftmaeft:6i foemina etiaplixior.MateriamolIiorrutiliorc^arborerotudior: folio pinnato: denfa ut hymbres no tranfmittat:at hyiarior intuitu.E rami generuhoru panicularu mo / donucametafquahiitint copa&adepedent praeter q larici.Hae quoq} abietes mafculae prH m3 in parte nudeos habetmoice fceminse.piceae uero cotis paniculis minoribufcp gratiori bus minimos ac nigros.propter quod graeci phithirophoro ea appjdlat. In eadc nucamcta coprefliora maribus funt:ac minus retina roflda.Similis his etia nuc afpe&u dime qd pre tereacur taxumiinus uires:gracilifqj 8i triftis:ac diramullo:fucco: ex oibus fola baccirera Masnoxio fru&u.Loetaic quippe baccis in hifpania prascipuas uenenu ineft. Vafaetia uia toriaexea uinis in gallia fa&amortifera fuifTe copertu eft.Hac Seftiusfimilaccm a grJEcis uocari dixir.Et eiTe in archadia ta praefentis uenenimr fi qui doimiat Tub ea:cibuue capiat moriatur.Sunt qui Si taxica hinc appellata dicut uencna:quae nuc toxica diximus:quibus fagittx ringacur.Repertu innoxia rieridi in ipfam arbore clauus aereusaddicatur. Quibus modis fiant genera picis:8i quomodo fiatcxdrum: Si de fpilTa picas quomodo fiat:Siquibusmodisrefmacoquatur. Ca. Xlf. lx liquida in europa e teda coqui£nauaIibusitiuniedis:muItofq} ad alios ufus. Li p gnu eius cocifum furnis undicp igni extra circudaco ferro ut primus fudor aqu-e modo fluat incanali.Hoc in fyria caedru uocaticui tanta uis eft ut in asgypto cor/ pora hominu defun&oru eopfufafeructur.Seques liquor crafiior ia pice fundit.Hafc rur fus in cortinas aereas coiech aceto fpi(!acur:8i coagulaca brutte cognomen accepit.-doliis dutaxat uafifcpcaeteris utilisdentoreab alia jdice differes.lte colore rutilate: Si quod pin / guior eft.Et aeda ola ilia fiunt. E picea refina feruentibus coafta lapidibus in alueis ualidi xoboristaut ft aluei no fmt ftruis cogerie uelut in carbonis ufu.Hasc in uinu additurtfari' nae ;i5odo tuliunigrior eolore.Eade refina fi cu aqua leuius decoguatf:colIeturcp:rufFo con lorelcncefcit-.ac fltiUatitia uocaf.Seponfitur autcin id fere uitia refinse corticiP#. Alia tem periesad crapula.Naqj flos crudus icfmae cu multa haftula tenui breuiqj auulfus concidi tur ad cribru minuta:deinde feructi aqua donee coquatur perfundfif. Huius expreflum pingue pcipua refina fit-.acqj rara: nec nifi paucis in locis fubalpinx italic couenics medi / cis.Refmae albaecogiuin duobus aquae pluuiae coquut. Alii utilius putat fine aqua coque re lento igne tota die: uti . >rc .Si|urto f jfiorcwf^ - „‘ v Hrcolymp» ; .jxfawM -, Ta dm ,j!ul! 5 ^ XVI. flrejnccr qaas attiniasnon ferunt.Samaria mica uero uocatur ulmifemen.Omnefqjcra/ dicumpiantis proueniunt.Reliquje femine. Dearborumnaturaperfitus.' Ca. XfX. n Vnc celeberrimis arboru didis quazdain in uniuerfum de cundis indicanda funt. Montes amant c3edru$:Iarix:tseda:& eastern e quibus refina gignitur.Itt.rn aquifo Iia:buxus:ilex:iuniperus:terebinthus:populus:ornus:cornus:carpinus. Eft &in appenni# no frutex qui uocacurcotinus ad iiniameta modo cochilii colore infignis.Montes & ual# les diligit abies:rofaur:caftanea 2 :tiIia:iIex:cornus.Aquofis montibus gaudent aifer: fraxi# mis: forbus: tilia: ceralus. Non temere in montibus uifie funt prunus; pumca2:olea ftri: iuglans: morus: fambuci. Defcendunt etiam in plana cornus:cory!us:quercus: or# nus : acer: fraxinus:fagus:carpinus:Subeunt 6£ttiotofa ulmus:malus:pyrus:]aurus:myr# tus.Sanguinei fruticesilex. ringendifqj ueftibus nafeentes genifte. Gaudet frigidis for# bus:8i mugis etia betulla.Gallica hxc arbor mirabili candore;atq? tenuitateterribilis ma# giftratu uirgis-Eadc circutis flexilis.itc corbiu fportis.Bitume ex ea gallic excoquunt. in eodem fitus comitatur& fpina nuptiaru facibus aufpicati(Tima:quonia inde fecerint pa# ftoresquirapucrunt fabinas:ut audoreft MaiTurius.Nunc facibus caprinus&corilus fa m'liariftlime. Aquasodorecupre(Ti:iuglandes caftaneaz.laburnu. Alpina &hxcarbor: nec uufgonoca.Dura ac Candidamaterise:cuiusflorecubitale longitudine apes no attingunc Odic 8i qu£ appellac iouis barba in opere topiario tonfilis 6 i in rotonditate fpifTa:argen/ teo folio.No nifi in aquofis proueniuc fa!ices:alni:populi:filer.Liguftra texeris utiliilima Itc uacinia italic in aucupiis fata.GalliEuero eria purpura tingenti caufaadferuoru ue/ ftes.Qu ecuncp coia funt montibus planiftp maiora fiunnafpe&ucp pulchriora.Quse in ca peftrious meliora materia Crifpiora quas in montibus exceptis malis pirifq*. Ciuifiogcnerum. Ca. __ XX. Rasterea arboru aliis decidutfoliaralfc fempiterna coma uiret. Qua differentia ne p cefte eft antecedatprior.Suupem arborrusqu^eda oino filueftresiquasda trfbanio resrquas his placet nominib 9 diftingude. Ergo mites qux frudu aut aliqua dote umbrarumue officio humaniusiuuannnonimprobedicantur urbanae. Quibus folia non decidant:6i de rhododendro. Ca. XXL h Aru generi no decidut oleaz lauro.:palm3e:myrtho;cupiro:pinisjhcder^: rhododen dro.Et quis haerba dicatur fabina rododedromt noie apparetia grXcis uenit. Alii nerui uocarunttaliirhodophanerfempiternufronderofaefumhcudinecaulibus fruticofu « iumentis caprif($ 6i ouibus uenenum cft.ldem homini cotra ferpentiu uenena remedio.^^*-^^«’/y^i**ri Item quibus folia non decidut:8i quibus non omnia folia cadant: & quibuslocis nul tearborum. Ca. XXIJ. Ilucftres generis folia no decidunt abieti:larici:pinaftro:iunipo:ccedro:terebitho: f buxo:ilici:aquifolio:fuberi:taxo:tamarici.lnter utracp genera funt andrachne in grEcia;& ubicp unedo.Reliqua eni folia decidut iisipmerq in cacuminibus. No decidut aur & in fruricu genere qbufda rubo 8t calamo.ln thunno agro ubi urbs fybaris fuit exipfa urbe pfpiciebaf quxrcus una nunq folia dimittesmec a nte mediaadtetegermi nildcp mirueftgraecisau£lorib 9 pditu.Apudnos poftea liIeri.Naloco^ tata uiseftiutcir ca mephim xgypti:8i in elepharine thebaidis nulli arbori decidac: ne uitibus quidem. JDenaturafolio^cadetim&qbusfolio^uarncolores. Ca. XXHL Aecere oes extra pdidas(eteni nunierare logu eftjfolia deperdur. Obferuatut^ no c arefeeremifi tenuia# laca dC mollia.QuSK uero no decidant callo cralTa &. angufla dTe.Falfa defmitioeft non decidereiis quarum fuccuspinguior fit. Quis eni pot in ilice intelligerefDecidere Timaeus niathematicusfole fcorpionc tranfeunte fyderis ui uc quoda uenenoaeris putat.Cur ergo no eadecaufa aduerfum omnes polleat:iure mire mur.Cadut pi urimis antuno.Quxda tardius amittur:at(3p in hyemes progant nioras. Nec intereflmaturius geminafTe:ut pore cu q used a primsegermirier:& inter nouidimas nude tur.Vt amygdala:fraxini:fambuci. Morus aute nouiffimegerminat: cum primisfolia ***/ dimittitvMagna &in hoc uisfoli.priusdecidunrin ficcis macrifc|i 81 uetuftate prius ar/J^^' bori.Multifqi etia anteq nraturefcat frudusJn ferotla ficu & hybemapyro 8i malograna . to eftpomu tatu afpici in matre-Necp iis aut quas femp retinet comas cade folia duraufed w c ( USER. i’ubnafcentibus aliis tuc arefcut uetera.Quod euenit circa folftitiu.Maxitrie folio^ unitas in fno cuiq? genere pmanetrpterg populo bedere crotonhqua &cinu diximus uocari. * De populo tria general quoru folioru figura niicetur. Ca. XXIIII, Opuli tria genera:aiba & nigra: Si quae libica appellatur minima folio ac nigerri/ p n?a:fungifqj enafcetibus lauaatiflima.Alba folio bicolonfupne candicans inferior reparceuiridi.Huicnigracqua&crotonifoiiain iuuenta circinaras rotonditatis funt.uetuitiora in angulos exeunt.E cotrario hedere angulofo rotudantur. PopuI or utn foliis grandifTimalanugo.Euolat candidae.Tradita folio numerofiore Candida: & ut uilli Folia granatis &amigdalis rubentia.Miru inprimis id quod ulmouih'xq?: & olesepopu/ lo a!bae:& falicieuenit.Circuaguturenimfoiia earu poftfolftitium. Nec alioargumento ■ eertius intelligit' fyduscofedu Qua; folia uerfentur omnibus annis; quae folioru ex duspalmiscura&ufos:Kfoliorummirabilia. Ca. XXV. St 8£publicaoium foliorutn differentia.]n ipfisnamqj parsinferioraterraherbu e do uiret colore.Ab cade leuiora.Neruos callup Si articulos in fuperiore habent parte.Incifuras uero fubtenut manus humana.Glex fupcrne candiora:& minus'le uia.Itemhederse.Sed omniu folia quottidic ad foie ofcitant inteiiores partes tepifieri uo lentia-Superiorpars oium lanugine quatulaneuq habet qux in aliis gentiu lana eft,in ori entc funcs ualidos e palmas foliis fieri didum eft eofqi id humore uriliores die: Ecapud nos uero palme a macre integre decerpunrur.McIiores eni funt qux non diuifefuerint. Siccantur fub redo quacernis diebus.Mcx infoleexpandutur. Et nodibus relide donee candore inarefcanopofka in opera diuiduntur.Latimma folia funt fico:uiti:platano. An guftamyrto:pun!c^:oleK.CapiIlata pinoicedro.Aculeata aquifolio &ilicum generetn ge neri.Nam iumpero fpina pro folio eft.Carnofa cupreiloitaiiianri.CralTiflima alno. Longa harundini faiici.palm^ eciam duplicia. Circinnata pyio.Mucronata malo.Angulofa he/ derae.Diuifa plarano.lnfeda pediou modo pice£:abieti.Sinuofa rota ambitu robori.Spi/ nofa cute r ubo.Moidacia funt quibufda Si urueis-Pungeta pinoipicese.-abieti; land: ce/ dro aquifoliis.pediculo breui ole2e:& iiicis.Longo uitibus.Termulo populis. Et hifdc fo Ins inter fe crcpitantia.lam & inpomo ipfo mali quodam in genere parua mediis emicant folia.lncerim &gemina.prastcrea aliis circa ramos-.aliis in cacumine ramorum. Robori SC in ipfocaudiceiam denfa ac raraifemperq? lata rariora. Difpofita myrto. Concaua buxo. Inordinata pomis.piura eodem pedi culo exuntiamalis pynfqi.Ramulofa ulmo Si cydio. Quibus adiicit Cato decidua a populo quernaqjanimalibus iubens dari non per adda bu bus quidem Si ficulnea iiignaq? Si bederatia.Dantur 6 i ex arundine adauro.Deridutfor bo uniuerfa-Caeteris paulatim. Si de folis hadenus. De ordine naturae in fatis;6i de Bore arborum 6 i concepts & germinatione Si partu 6C quo ordine floreant. Ca. XX VI. Rdo autem naturae annuus ita fe habet. primus eft conceptus Bare incipience uen o to fauonio.Exindefere.vi.idusfebru. Hoc enimmai itannir uiuefeenriae terra. cfiu++zh Cum etiam equas in hifpania ut diximus.Hic eft; genitalis fpirirus mundia fouen j V didusuit quidam extimauere. Flat ab occafuaequinodiali uer inchoans cathlinonem »**«-'• luftict uocantgeftiente natura femina accipere:ea< 3 ? anima inferente omnibus fan's. Coci# piunt uariis diebus;& pro fua quseqj natura. Alia protin us utanimalia. Tradiusaliqua8£ diutiusgrauid3partusgerunt,Quodgcrininatioideouocatur.pariuntuero cumfiorcnc . flofep ille ruptis coftat utriculis.Sed educatio in pomo eft. Hoc SC germinatto arboru.flps. eft pj eniueri indici um;# anni renafcentis. Flos gaudiu arborum. Xundfe nauas a l iaf q jffi.. Funt oftenduonTunc uariis colorum piduris in certamcn u%juxuri>gt. Sea hoc nega/ turn plerilc?.Nam nec omnes florent:fed funt triftes quxdam quarep non fentiant gaudia ?*| annorum.Nam neqs ilex picea larix pinus ullo Bore exilarantur.-narales ue pomorum re^ curfus annuos uerficolori nuntio promittur.Nec fici acq' caprifici. protinus cu frudum Bores gignunt.fn ficis mirabiles funt Si abortus:qui nunq niaturefcunt.Nec iuniperi Bo/ rent.C^idam earu duo genera tradut. Altera Borere nec ferre.Quas uero no floreat Ferre protinus baccis fubnafeetibusqua? bienio hxrea't.Sed id falfum pmnibu’fi? iis dura facies temper. Sic Si holm multis fortuna fine Bore eft. Oes aute germma etia qua-' no florent: Magna fii locoru differentia, Quippe cum ex code genere quse funt in paluftribus priora 0 XVI. germinctmoxcapeftriamouiflima in filuis.per fe aut tjradius pyri filueftres | cetera, prio fauonio germlat cornus.proxic laurus.pauloq? antcxquinodiu cilia acer-'Incer.prima's ue ro populus:ulmus:ftlix:alnussnuees.Feftinat 6C plantanus.C^tejae uero ^cepto aquifoliu rerebinthus:paliurus:caftanca:glades.Scrotino autcgemleinalus.-tardifiimus fuller. Qui bufdageminacurgerminatio:nimiafoli ubertatemutinuitantis cxli uojuptate.-quodma* gisin baerbisfegetia euenit.In arboribus tame nimia germinatio claflefcitjuntafiae natu * rales quide quibufd$germinationes:pariterqi uernx:quae fuiscoftant fyderibus:quaru ra> rioapciusreddetur abboc tertio uolumine.Hibemaaqlx exortu.Aefhua canis ortu. Ter liaarduri.Has duasquide oibusarboribuscoimmes putant.Sentiri autmaximein fico ui tc punicis cam afferentes quonia 1 theftalia macedomaq? plurima cue ficus exeat. Maxime tame i segypto apparet hxc ro.Ec reliqux quide arbores ut primu coepere cdtinuat gerrma tione.R.obur Si abies Si larix interimut tnpartito;ac terna germina edunt.Jdco 8i 1 ter fqua mas corticefpargunt.Quod omnibus arboribus ingerminatione cuenit.-qiionia prxgnan tidrumpicur corcex.Eit aute prima earu incipience uerecirciter.xv.diebus.Iterum gernu/ nanc tranfeuntegeminosfole.Sic fie ut du prima cacutnina impellucurfecu tis aperiat ge niculaco incremento.Tertia eft earndead folftitiubreuiflimamec diutius feprenis diebus. Clareqj Si tunc cernitur excrefcentium cacuminu articulatio.Vitis Cola biiparuinecupu . mu emiccit uuatjm'tcru cu dcgeritjEorum quxno florcnt partus tatu e 8i maturicas.Qux** dam ftatim ingerminatione florent.-propeiamqi in eo.fed maturefeut tarde ut uiccs .hero tino quxdagaminatu florentmatuiatqj celeriter:ut miorus :quxnouiiTima urbanaruger minat:nec nifi exado frigore:ob id dida fapientiiTima arboiu.Sed cum coeperit in rantum uniuerfa germinatio erumpinut una node peragat.ctiacum ftrepitu,Ex iis qux hyeme aq laexoriente(ut diximus)cocipiunt :floiet prima omniti amygdala menfeianuario. Martio uero poma matura.Ab ea proxime Horenc armenaica-dein mberes: 8i prxcocesJJlx per.e> grinas bx coadx.Grdine aute naturxfilueftrium primxfambucusxui medulla plurima Si cui nullacornusmafcula.Vrbanaru malusiparuoq} poll ut fimul uideripyrusSi cerafus 6C prunus.Sequitur laurus illaqi cupiTus.Deinde pumca fici. At uites Si olexflorentibus jam lisgerminant.Concipiunt uergiliaru cxortu.Hoc fydus illaru eft.Floret aute folftino ui^ w, ~'* tis:S£quxpaulo feriusincipit oleaDeflorefcuncolafeptenisdiebusmo celerius.Quxdarii w^. £*<■ tardius.Sed nulla pluribus bis feptenis.Ola Stintia.viiniulii idusecefiaru prxeurfu.Nec ftatim frudus fequitur in aliquibus. Decorno:&quo tempore qux.p ferant: 8i qux frudu noferant:Si quxinfodices exifti* nian£8i qux faciliime frudu perdut:Siqbusfrudusanteq foliu nafeat. Ca. XXVII. Ornus enimcirca folftitia redditprimo cadiduimpoftea fanguincu. Ex eo genere c fpemma poll autunum fert baccas acerbas Si xguft xbiies cundis animatibus.Ligno quocp fungofa Si inutilis.Sumas e forisfiimis qux fit tanta diiferentia ab eodc ge*= nere.Ettrebinchus meftibus redditfeme:St acer:&fraxinusmucesimala;Si pyta:pterq hy<^ berna aut prxcocia.Autunogladiferx.Senus etianum uergiliaru occafu.Aefculus tatum autunoJncipienteauthyemequxdageneramalipyri^ 8i fuber.Abies flores croci colore circa folftitium.Semen uero reddit poll uergiliaru occafu.pinusaute Si picea pueniutger minatione.xv.fera diebus.Semen uero poll uergilias Si ipfx redd tint. Cxdri Si iuniperus 6i ilex annuxfere babenturmouufq? frudus in iis cu autuno pcndet.In maxima tame admi rationepinus eft.Habetfrudumaturefcente.Habetproximoannoad maturitate uentu xumme deinde tertio.Nec ulla arbor auidius fe promittit.Quo mefe ex ea mix dccerpitur: eode maturefcit^lia.Ec Ecdifpenfatunut nullo no mefe maturefcant.Qux fe 1 arbore ipfa diuifere uocantur zxni&lxdunicp cxceras.nifi detrahantur.Frudum arbo^: folx nullum ferut: hoc eft ne feme quide tamarix Scopis tantum nafeens :populus‘alnus:ulmus:attinia alatermtsicui folia inter ilicem Si oliuam.Infcelices aute exiftimanf danatx<^ religioe qux net^ feruntur unqrne^ frudum fetunt.Gremutius audor eftnunq uiuere arbore:ex qua Phyllis fe fufpenderit.Qux gumigignut poll germinations apcriuntur.Guim uero no ni Clfrudu detr^do fpiftatur.Nouelte arbotescarent frudu qdiucrefcut.perdunt ante fad Ume ante maturitate palma ficus:amygdala;malus pyrus.lte punica qux etiam roribus nv tniisSiprunis floreamittit.Qua de caufaindeclunt ramoseiusme fubredi humore infeftu excipwac^ cdtineat.pyrus Si amygdala etia fi no piuae,fed fiac auftrinu cxlu acc^ nubiiut ■ ■ P r % LIBER. amittut florem;& primes fru&us cu fi degoxnere tales dies fueri'c.Ociilime aut falix amit> tit feme! anteq poo maturitatefentiat.Ob id dida ab Homero frugiper : moruni 6£cacuminibusferunt:ut pyrus:punica:ficus:myrcus.Catero eadem natura qua' frugibus.Naq? & in eis fpica incacumenafcitur.Legununa inlateribus.palma folaut di*' du eft in fpatulis habet frudu racemispropddcce.Reliquis tub folio pomumt protegatue excepta fico cui foliu maximu umbrofifliuiuqi.Etideo iupra id pomuei demu feriusfoliu nafeitur qua pomu.lnfigne proditur in quoda genere cilicise cypriae helladis ficosfub folio groffos uero fupra folium nafci.Ficus Si praecoces habec:quas atbems prodromos uocanc In laconico genere maxime funt. • Debiferis&triferis&qiiaecelerimefenefcanu&deastatibusearu. Ca. XXVJII, Vnt Si fibradn eifde.ln cea infuia caprifici tnfexasfunt.primo fatu fequens euoca f turffequenti teruus.Hoc fia caprificantur.Et caprifici aute ab adueriis foliis naff cuntur.Bifer^8i 1 malis acpyris qu-xvia' ficut Si praecocesdMalus filueftris bifera fe quens eius frudus poftarduru in apricis maxime.Vires quide&Urifera; funt quas ob id l fanas uocanoquonia in iis alia maturefcunnalia turgefeunealia florent.M. Varro.audor e uite fuiffe fmirnx apud materia tnfera.&malu in agro confentino.Hoc auteeuenit perpe tuo infrauenefiafricx agio de quoplura alias:ea eft foil fertilitas.Triferaeft Si cupreffus. Naq? baccas eius colliguntur menfe ianuario:& maio & fecembn.ternafcp earu gerunt nu gnitudines.Eft uero Si in ipfis arboribus etia honuftis pecularis differetia.Suma fui parte- fertilioreft arbutus.Quercus inferiorehuglandesfficffmarifee.Oinnes quo magis fenef * cunoeo marurius ferut:&in apricisiocis nec pigui terra.Silueftnoraoimatardiora.Quas da ex iis onffo no macuiefcut.ke quae fubarantunautquxablaqueantur celenora negle/ disbxc& fertiliora.Eft eriaouastatis differentia. Amygdala eni Si pyrua in feneda fertilif fimasmt glandifer£:& quodda genus ficoru.Csetera eius in iuueta tradiufquematurantes quod notatur i uitibus maxime.Vetuftioribus.em'suinu melius: nouellis copiofius.Geleri me uero fenefcit:& in feneda detcriore frudu gignit malus.Naqj Si minora poma pueni unt:&uernncuiisobnoxia.Quin &inipfaarbofenafcuntur.Ficusfolaexoimarboru foe* tu maeuntatis ca niedicacur. la quide ex por tetis: quoniam maiora funt praecoda prXpofte* ris.Gmnia aute celerimus feneicut pfecubda.Quin Si protinus moiiuutur aliquac&io foe cudicateomcebladito'.qdmax'ie uitibus euenir Dcmoro. Ca. XXIX,; Ontra morus tardiffime fene'cit frudibus minime i laborans.Tarde Si ea quorum c crifpa materies: ut acer:palnta:populus.Et fubarata ocius fenefeunt. Defilueffribus Ca. XXX. Jlueftria aut tardiffime. Atq^ in totuols cura fertilitate adiicit.-fertilitas fenedam f Ideoqi Si pBorent alia 8£pgerminat:atcp in totu pr^cocio fiunt.Quonia omnis in firmitascJdo magis accidit.Multse uero pluragignunt utdixinius x gladiferis.In ter qua: laurus uuas fuas:maximeq? fterilisquas no gigmt aliudmbqi id a quibufda'u mas exiftimatur.Ferunc Siauellanx iulos compadali calio ad nihil utiles. Debuxodifabagr^cafiueloto. Ca. . XXXI. Lurima uero buxus.Na Si feme fuu Si granu quod cartegon uocant.-oi a fepretrio p a ne uxfcu a meridiehypheane quispluramoxpaulo.Interduq?pariterres quadernaf habet.Arboru.Quxda fimplices:qbusa radicccaudex unus& rami feequentes.-ut oliuK:fico:uiti.Qu£dafruticofigenerismtpaiiurusniyrt^.Itenuxauelana.Qumjmo me lior eft 8i co piofiorfrudu in plures difpcrfaramosrlnquibufda omnino millus:utfuo ge* nere buxodoto uafmarinEB.Qu^da bifurcse:arcp etia x qnas ptes diffufae.Quxda i diuiduaj necramofa:utfabuci.Quasda fdiuiduseramofarmtpics.Quibufdaramoxuordc; ficutpi^ • eae:abieti.Aliisincoditus:utrobori:malp:pyro:Ecabietiqdefubtedadiuifura:iami(5x c* XVI. lu tend£tes:no in latera proni.Miru cacuminibuseoru decifxs moritur.totis uero detiuca •tis d urat.Et fi infra q rami fuerepratcidatunquod fupereft uiuit.Si uero cacume tatu aufe ratuntota moritur.Alia ab radice brachiatamt ulmus.Aliain cacunue ramofamt pinus; lo tosfxue faba gr2tca;qua rom£a fuauitate frudus fiiueftris quide;fed ccraforu penenaru^ ra loton appellat.praedpueqj domibus expetitur:ramorupetulantia:breuicaudice:]atifli/ tna expatiantiu umbra:din uieinas domes fepe trafilenriu .Nulii opacitas breuiormcc au fertfoiemhyeme decidennb 7 foIiis.Nullis cortex lueudior.autoailosexcipies blandius. Nulli rami iongiores ualidiorefq? autpluresmcdixifle toudeaibores licear.Cortice pei ✓ ies t-'nguc:radicclanas.MaJispropriugenus.Feraruenfroflrareddut:adh^rentib 9 uniiua ximominonbusRanioru aiiq caeciq no gcrminat.Quod naturafit fino cualeremut pcxna cu amputatos cicatrixhebecauit.Quaediuiduis in ramonatura c.-hmc uitj in pculo:haiudiV ni in geniculo.Omniu terrae pxima craflior.lnlongitudine cxcrefcut abies:larix;palma:cu prdTus.ulmus:& fi qua uniftirpia.R.amofarucerafus cm in.xl.cubitoru trabes equal* p to/ lumduumcubitorumcraifitudine reperitur. Deramiso: corace ft radicibusarboum* Ca. XXXII. Vxdaftad \ ramos tpargmurutmali.Corcexalris tenuis;ut lauro:tilias.AIiis craD q fus ut robori.Aliis lenis; u t malo ftico.Idcm fcaberroborbpalmas,Omnibus x iene da rugoflfior.Quibufda riipuur fpoce; ut uici.Quibufda euacaditmtmalo.-unedo ni.Carnofusfuberhpopuio.Mcbranaccus ut uitiibarundini.Libris fimilis Cerafo.MukiV plextunicisiue umbus:tili^abieri.Quibufdafimplex;utfico harundini.Magnaft ardicu diffcrentia.Copiofefico.-robolhpiacano.Breuesftanguftsernajo.Singularesabicti: larid. Singulis.n.initunf:|5 minimis in altera difperfiis.CrafTiores lauroft mtequalcs.Item okx cui & ramafe.At robori carnofe.Robora fuas in profixdu agunr.Si Virgiiio quids credi ^ nms asfculusquatucorporeeminentantu radice defcendit.Ole^malifqiftcujSreiTis per fu ma cefpitu.AJiis redo meatmnt Iauro;o}e^.Aiiis flexuofomtfico.Minutis harccapxiiame tis hirfuca ut abies.-multascp fxlueftriu.E quibusmomani pmenuia fsia decerpetes fpcctaf biles lagenas & alia uafa nedunt.Quidanoaltius defeedere radices;q folis calor;tepefaciat [dque naturaioci teuiores fiuc grauiiTxmas dixeretquod falfu arbitror. Apud audores cer te inuenitur abierisplanta cu tranfferretur.odocubitoru inaltitudinc:nec : rota refoflanu fedabrutannMaximafpqtio atqtpkmtudinecxdrieft.AbeapIatanuroborisift glandife ^ rarum.Quaruda n radix uiuacior iupcificieuitlauri.Itaq? cu trunco inaruit recitmetia lx * tius frucicat.Quida breuitate radicucelerius fenefeere arbores putant.Quod coarguunt ficbquaru radices longiflim£:ft fenedus odiTiiua.Falfumarbitror & quod aliqui prodide re radices arberu uecufVateminui.Vifa eteniin eft annofa quercus euerfa ui tepeftatis ft iu gerum foil amplexa.proftratas reihtuiplerucp^quada terras cicatrice reuiuifceremulga* re eft.Et familiariftimu hoc platanis.quse plurimu uencoru concipiur ppter denfirate ramo rum.Quibus amputatis leuatasonere in tuafeorbe reponuntur.Fadumqj Jam eft hoc ft in juglandibus oleifcp ac multis aliis. Deprodigiofis arborfbus;ft quibus niodis fponte nafeuntunft q> non omnia ubiqjnafcuntunft qu^nonalibinafcunturarbores. Ca. XXXIII. St in exemplis ft fine tepeftate ulla ue caula alia q prodigii cecidifte multasmc fua c fponte refurrcxilTe.Fadum hoc populi ro.quiritibus oftentum cimbricis bellis nix cer&in lucoiunonis ulmo poftq etiicacume amputaru crat quoniam in a ram ipfa procutixbebaoreftitutafponteutautiprotinusfloret.Aquo deindetemporemaieftaspo^ puli ro.refurexit'qu^ ante uaft3ta;cladibus fuerat.Menioratur hoc idem fadum 3 i in phi/ lippislfalice procidua arqi dctruncata.Eft ftagirisdn mufeo populo alba.Omnia fuifti omi his.Sed maxime miru antandri platanus etia circudolatislateribus reftibilis fponte fada: uitsqi.Longitudine.xv.cubitorumraftitudine.q uattuor ulnaru. Arbores quas nature de> beamus tribus modxs nafcutur.Sponte.aut femine.-aut ab radice.Cura numerofior exiftitt de quafuo dicimus uolumine NucenI totus fermo denatuxa eft multis modis mirifep me morabili.Naq? no omnia i omnibus locis nafei docuimus-.nec tranflata uiuere.Hocqi alias faftidioralias conrumaciarfepius ibecillitate c oru quae tranfferuntur etienit carlo inuidete alias folo repugnante.Faftidiobalfamum alibi nafei natura qua in firia noluitfere. Necno & palma nafei ubi^rautnata parere:uelcu promifit etia oftenditc^ ea educare;quas tanq in LIBER. uita peperit.No habet uires frutcx cinnami in Cyrix uicina per ueniedi.No feru nt amoinar dicp deiicicE ne in arabia quide ex india naue peregrinari.Tentauit em Seleucus rex.Illud maxime miru ipfas arbores pleruqj exorari ur uiuanr atqj tranfmigrent. Ahquado Si a folo irnpetrari ut alienas alanaduenafqi nutriancxlu nullo mo quitflecdit.Viuit in italia piperif arbor.Cafia: uero etiain feptetrioaliplaga.Vixit Si I lydiathuris.Sed unde forbentes fuc * cuonmeex his fol.es torquentefq? lachrymarlllud proxintemiru mutari natura in iifdem lo cismtcg Iprouifo ualere.CxdruXftuofts partibus dederat :&in lyciis frigidifq; montibus nafcitur.FrigusinimicuIaurofeceraufed'in olympo copiofior nulla eft.Circa bofphoru zu nieriu 1 paticapeo urbe omni modo laborauit.Mithricfates rex &csetenincote.Sacroruni certe caufa lauru niyrtucp habere: Si no contingincuhabundent arbores ibi punier ficiq?. lam mail 8 i pyriIaudatiflimx.Frigidas natura eodetraftu no genuit arbores: pinuabiete:pi cea.Ecquid arcinecadponruabireduxtaromaipfacaftaneaecerafifc^^greproueniut.pei-i ficain tufculano.Necnonucesgrxcascu tedio inferuntur.Teracina film's lcatec earum, De cupreiTo Si q> ex terra noua aliq Cx pe nafeat quxi eaante no fuerut, Ca. XXX1UI VpreiTus aduena Si difficilime nafccntiufuit:utde qua uerboftus faepiufqjqdeeo c omnibus aIiisprodiderit-Cato.Natumorofa:fru<3:u fuperuacua:baccis torua: folio amara-odoreuiolenta:acne umbraquidegratiofa:materierara:ut pene fruticofi generis.Diti facra:&ideo funebri fignoad domospofitas.Foeminafterilisdiu.Metas: dzt mu afpeclu no f repudiata diftinguedis tatu pinoru ordinibus.N unc uero tonfilis fafta i de fitate parietmcoercitaq? gracilitateperpetuo tenera.Trahiturc^etia \ pifturasopere hy / jftoriali uenacus'claftes ue Si imagines reru tenui folio breuiq? Si uirete fuperuefticns.Duo genera earu.Meta in faftigiu conuoluta:qux Si feentina appellatur.Mas afpergit extra fe ramos:deputaturcp Si accipit uite. Vltraqs aute Imittitur in pticas afleres ue amputatioe ra moru.qui.xiii.ano'denariis fingulis ueneut.Quasftuofiflima in fatus rationefil ua.Vulgoqj dote filiaru aptiqui plantaria appelabant.Huic patria ifula certaiquaq Cato rarentiua earn appellat .Credo q>primu eo uenerit.Et in enaria fuccifa regcrminat.Sed i creta quocuq? lo co terra mouerit quifpia nifi feratur alia:h£cgignit'.ptinufqj emigrat.llla uero cr no appel lato folo ac fpontemaxieqp i idxis i mdtibus:&: quosalbos uocaufumifcjj iugis; ubi niues nu qua abfudpluriina.Quod' mireiuur albi no nifi in tepore prouenies:& nutrice magnope fa ftidies.Nec terras tantu natura circa has refert.-autperpetua cxlnueru [Si quaeda teporaria uis hymbriu.aliquxpleruqj feim'a afferut:& certofiuut genere.Aliquae etkognito.Quod 2 -cidit cyrenaicX regioheu primu ibi lalTerpitiu natu eft ut in haerbaru natura dicemus .Na, ta eft Si filua urbirei proxla hymbrepiceo crafto© circitcr urbis romasanno. xliii. Dchedera. Ca. XXXV. Edera iam dicitur in afia nafci.Negauerat Theophraftusmec in india nifi in monte 1 h mero.Quin Si Fdarpalum omni modo laborafte ut fereret earn i rnedis fruftra.Aie* xandrum uero ob raritatem ita coronato exercitu uiftore ex india edifteexeplo li/ beri patris.Cuius dei & nuncadornat thyrfos galeafqj etiamac feuta in thraeixpopulis in foleni.bus facris.Inimica arbor fatis omnibus.-fepulchracp ac muros rumpens. Serpcnnum frigori gratiffimaiutimrum fitillam in honore ullo habitam.Duo genera eius.Pna utreli quarum mas Si fcemina.Miror traditur mascorpore:& folio durioreac pinguibre:& flore ad purpuram accedente.Vtriufqp aute Bos fimilis eft rofxfilueftrimifi g> caret odore'Spes* cies horum gencrum tres.Eft enim cadida Si nigra hedera:tertiacp qux uocatur helix. Etia numhxfpeciesdiuidunturin alias:quoniam eft alia frudtu tantu candida:alia Si folio.Fru cluq? candidum ferentiuni aliisdenfus adnus.-Si grandior racemisinorbem circuaftis: qui uocantur corymbi.Item filentium cuius eft minor acinus:fparfior racemus.Simili iiiodoin nigra.Alicui Si femen nigrum aliis crocatum.Cuius coronis poetx utuntur .Foliis minus nigris :qua quidam nyfia alii bacchicani uocant:maximislter nigrascorymbis.Quidiapud gntcos et/armm duo genera huius faciunt.A coloreacinarumerythranum Kchryfocarpu plurimasautem habet differcntiashelix.-quoniam folio maxime diftar.parua fut& angu lofa cocinnioraqj.-cum reliquorumgenera fimplicia fint.Diftat Si longitudine internodio rmprajcipue tame fterilttate:quoniam fruftum non gignit.Quidam hoc setacis effe no ge ncris cxifti;r.ant:prioq? effe heficem putant fierihederam uetuftate.Horum error maniferf ftus intdligitur:quoniam hclicispluragenerareperiuncur:fcd trianiaxime infignia. Hxr* bacea ac ukensq-uas plurima eft. Altera cadido fel/a. Tertis uerficolonquae.thracia uoca£ Ecianu haerbaceas tenuiora folia; in ordinem digefta:dgfioraq},In alio'genere diuerfa omia* Erin uerficolori alia tenuioribus foliis,ac fimilirer ordinatis denforibufqs.ln altera negle - omnia haeoMaiora qucqj ac minora funtfoliamsacularuq? babitu diftant. Et in ca'didis alia Cunt candidiora. Adolefcit in longitudinem maxime bstbacea. Arbcres aute necat can dida:omneqj fuccum auferendo tanta craftitudie augetur;ut ipfStarbor fiat.Signa eius fo lia maxima acq? latiffima mamas erigentis;qu£ funtcreteris infiexs.Racemi fiances ac fubre &i inter media folia emittit brachia utrunqrfemperamplc&ens.Hatc e & irxmurisquauis ambireno pofiit.itacjetiani pluribuslocisitcrcifauiuittameduratqueiSi totidcm initia radicu habet quot. brachia.Quibusiiicolumes Si folidas*arbores fugit ac fira gulat.Eft & in frudu differentia albs nigraq? bederserquonia aiiis tanta amaritudo acini: utaues noattingant.Eft & rigenshcdera quae fine amminiculoftat fola omniu gcncru ob id uocata ctflos.Edi uerfo nunqua nifi in huau repens cameciffos. Dehederaqus uocatur fimilax, Ca. XXXVf. Imilis eft hcderae e ciliciaquidc primu profeda:fed in grsecia frcquetior qua uocat ( fimilacedenfisgenicul 3 tacauiibus:fpinofa:frudicofa:raims:foliohederacco:puo: non.angulofo:apediculoemitretepampinos;flore cadidotoleteliliu.Fertracemos labrufce n;odo non hedersemolorerubroicomplexa acinis maioribusnucleos undenosmai noribus fingulos nigrosdurofquebnfaufta omnibus facris & coronisiquonia fit ligubris: tiirgine cius nols pp amore iuuenis Croci mutata in hunc frutice .Id uulgus ignorans ple^ ruqj ferta fua polluit hedera cxiHimsdo.Skut in poetis aut Libero patre aut Sileno-.q om** nino nefcit quibus coronetur.Et f milace fiunt codicili.propriuqr materia eft ut admota auribusleuemfonum reddat.Hcdersemira prodicurnatura ad cxpericda uina.Si uas fiat exligno eius.-uina tranfiuere.ac remanere aquam fi qua mixta fuerit. Deaquaticiscalamis Sdfruticibus. Ca. XXX Vlf Nterea qui frigidis gaudct aquaticos frutices dicere couenit.principatu in iis tc<* i nebunt harundines belli pacify experimetis ftecefian*:atq? ctia in delicns’graras. Teg uloenl earn domus fua feptecrionales populi operiuc d uratey eius alta ted a. In reliquo uero orbe Si camerasjleuiflime fufp e n d un c. Ca 11 h i fq? feruiut calami £gyptii ma ximercognatione.quada papyri.probatiorcs tamc’nidii Si qui in afia circa anaeticu lacu naf cuntur.Noftratibus fungofior fubeft: natura;cartiiagine bibula.-quae cauo corpore intus : (uperne teui inarefcidigno.Fiifilisprceacutafemper aciegeniculata.Caetero gracilitas no^ disdiftincta leui faftigio tenuatur incacumina.CraiTiorepeniculo comamcqr hac fuperua cua.Autenimproplumaftratacauponarureplet:autubilimofiorecalloinduruit:ficut in belgis contufa Si interie&a nauiu comiflfurisferruminat textus;gluuo tenatior.-rimiftp ex plendis fidelior pice.Calamis orientis populi bella conficiuut.Calamis fpicula addunt irre uocabili bamo noxio.Morte accelerant pinna addin calamis.Fitq? ci ex lpfo taelu aluid fra &o in uulneribus.His armis foleipfu obumbrant.propter hoc maxime ferenos dies optat. Odereuentos Si bymbres qui inter illospacem eftecogunt.Ac fi quisaethiopas.’^gyptum arabas:indos;fytas;ba£lras:iarmararu totgentesK orientis omniacj? parthoru regna dilige tius computet:£qua ferme pars hominum in toto mundo Calais fuperata degit.praecipuus hie ufus in creta bellatores £uos pr*cipitauit.Sed in hoc quocp tit in csetens rebus uicit i'ta lia.Quoniam nullus fagittis aptior calamus q in rheno bononienfis amnemuiplurima inert meduila.pondufcp uoluere.Contra flatus quoc^ periiicaxlibra.Qwippenon cadem gratia belgicis.Hxc Si creticis commcndationibus:q|prseferanturindi;quorum alia quibufdant uidetiirnatura:quando &: bafiaruni uicem prsbent additiscufpidibus. Harudini quidenr indictarborea amplitudo:qualem uulgoin templis uidemus .Differe marcs ac ferminas i his quoc^indi tradunt.SpiiTius mari corpussfa'-minx capaeius. Nauigiorum ctiam uicem pr3eftant(fi credimus)fingnfa internodia;Circa acefinem amnem maxime nafeuntur. Haru do omnisexuna fiirpenumerofa.At^ etiani recifafoecundius refurgit.Radicisnaturaut uax;geniculata Siipfa.Foliaindicistantumbreuia.Omnibus ueroanodo orfa complexu tenues ppr ambitimi inducunt tunicas:atqp a medio internodio cum plurimum defihut-ue ftir e procumbuntqnLatero arundini calamo^ in rotunditatciiibla fupernodos aker|ip fc LIBER, per ingumemt alceru ad extram fiafcalteru fuperioregemculo ab leua per ulces.Inde exe unt aliquando rami qui func calami tenues.piura autem genera. Alia fpiflior denfiorqj ge niculis;breuibus internodiis. Alia rariormaioribus:tenuior 8i ipfa.Calamus uero alius to, tusconcauus:auem fyringia'uocannutihflimusfiftulis.-quoniamnihil eftei chartilaginis atq? carnis.Orcnomenius eftcontinuoforamineperuius.quemauleticon uocat.Hicnbiis uriliorfiftulis llle.Eft alius craffiorehgno & tenui foramine.Hunctotum fungofa replet medulIa.Ahusbreuionaliusprocerionexilioncrafliorcg.Fruticofifliimusqui uocatur do, naxnonnifi in quaticis natus:quoniam & hxc differentia eft multumpradata harudie quae in ficcis proueniat.Suumgenusfagittario calamo ut diximus.Sed certico longilTimis iter nodiis obfequiumcp quo libeat flecti calefa&o.Differentias faciunt 6C fob a no multitudie: ueruni robore& colore. Valida laconids-.&ab una parte denfiora:qualesi totum circa fta), gna gigni putant.Diffimilesanicisiongifqj ueftiri foliis:fpatiofius a nodo fcandente com plexu.eft & obliq harundo no i excelfitate nafccns fed rnxta terram fruticis modo fe fpar gensffuauifTima in tenericate animaiibus.Vocatur a quibufdam elegi'a.Eft& initalia naff? tens adarcha nomine paluftris ex cortice tantum.Sub ipfa coma utiliffima dentibus:quo* nia uis eadem eft qua: finapi. De orchomenii lacus harudinetis accuratius dicicogit admi ratio antiq.Cbaratian uocabant CraiTiorefirmioreqj.piociam uero fubtjliorem.HancI in fulisfluitantibus nataredllam in ripis expatiantis lacus.Tertia! harundo eft tibialis calami, quern auletico uocant.Nono hie anno nafcebatur.Nam & lacus incrcmeta hoc temporis fpatio feruabat.prodigiofusfi quandoafcnplitudme bienio extendiflenquod noiatuapud cheroniaminfaufto athenienfium prcdio.Etapud lebaida fepe notatur influence cephifo. Cumigiturannopermaferitinunaarioproficiuntinaucupatoriamquoqs amplituainem Vocantur zeugitse.Contra bombyciaematurius reciprocograciles.Fceminarumlatiore fo lio at<5candidiore:niodicalanugine:automninonullafp3donumnomineinfignibus.Hic erant armamenta ad inclufos cantus non filendos ex reliquo curse miraculo: ut ueniafit ar gento iam porius rani.Gedi folebant tempeftiue ufq? ad Antigenem tibicencm cu adhuc fimplicimufaica uterentur fub arduro.Sic prseparatse aliquot poll: annos utiles efle incipie bant.T unc quoq? multa domandae cxercitationcm:&: canoretibise ipfe educendse: compri mentibus’fe lingulis: quod eratilhs thcatrorummoribus utilius.poftq uarietas accelTit dC cantus quoqduxuriantes.ca2diantefolftitiacoept;E:&fieri utiles in trimatu apertioribu* earum ungulis’ad flectendos fonos.Quse inde func & hodie.Sed tunc ex fuaquaqj tantum fiarundine congruere perfuafum erau6£ea quae radicem antccefferat leuas tibiae conuenire qusecacume dexterae.Immenfum quantu iis praelatis quas ipfe cephifusabluiflet.Nuc facri ficae tufeorum e buxo.Ludicrae uero loto oftibufqi-afininis 8i argento fiunt. Aucupatoria harundo a panhormo laudatiiTima.pifcatoria ab aritanaex africa.Hatudinis italic ufus ad uineas maxime.Cato feri earn iubet in humidis agrisbipalio fuba&o prius folomculis dif=# pofitis interuallolternorum pedum.Simul 6i corundam unde afparagi fiat:cocordare mu> citiam.Salicis uero qua nulla aquaticarum utilior.Licet populi uitibus placeant: cecubutn ducant.Licetalni faspes munianneontraqj erupentium amnium impetus riparum muro in, tutelfsruris excubencu'n aqua fatsecaffaeq? denfius innumero bxrede profinr. De falicegeneraeius odo:& q pter falice Tint utilia ligaturis &derubis. Ca. XXXVIII Alicis ftatim plura genera.Nam quaeda & in proceritacem magna emittunt iugis i uinearum perticas.Pariuntq} bakeo cortice uincula.Etaliae uirgas fequacis ad iu<* turas lentitias.Aliae prsetenues uiminibus texedis fpeffabililfubtilitate.R.urfus alias firmiorescorbibusac pluriniaeagricolaruni fupellefrili cadididres ablato cortice: leuiep tra #atu mollioribus uaf/s:q ut ecorio fiannaccp eti'am fupinarumin deliciascantbedraru ap* tiiTima.Decidua falici fertilitas-denfiorqj tonfura exbreui pugno ueriusqramomon ut re naur in nouiffimiscuranda arbore.NulIusquippe tutior eft reditus minoris ue ipendiiaut cempeftatis fecurtor.Tertium locum ei in aeftimatioe ruffs Cato attribtunprioremq} q oli uetis-.quaqp fmmento:aut pratismecqm'adefmc alia uincula.Siquidem Stgeniftx.ithaceaj & populi 8£ ulmi;&: fanguinei frurices:&betull3e:6<: harundo fiflmStharundinumfolia: ut in liguria 8i uitis’ipfa:recififc$ aculeisrubialiigant.& intorta corylus.Mirumcg contufo ll gno dicin': maiores ad uincula elTe uircs.Salici autem pr^cipua dos.Flditurenim grasca ru benscandidionjamerina.fedpauioftagilior.Ideo^ folido ligat nexu.In afia tria genaa • . • f e XVI. obferuant. Nigra utiliorem uiminibus. Cadidam agricolarutn ufibus.Tertia qus breuilfr ma eft helicen uocant .Apud nos quoque muin cotidem nomina imponunt.Viminea uocat eandempurpuream. Alteram ruceiinam a colore: q us fittenuioi.Tertiagallicsqus tenuif fiiua.Nec in fruticu nec in uepriu caulinu ue neq? in hsrbaru:aut alio uiio quafuo genere nutnerentur iurefcirpi fragiles paluftrefque ad tegulutegetefque.E quibus detrado cor ticecadels luminibus SC funebribus feruiunt.Firnuor quibufdainlocis earn rigor.Namqj iis uelificantnoninpadotatunautici:ueru8tin maripifcator afiricusprspcfteromore ue la intra malos fufpendehs.Et mapalia fua mauri tegunr.proximeque sftimanti hoc uideac elTequod 1 interiormundaparte pari funt papyri ufuirfedfruticofigencrisfut.Jnteraqua ticas arbores funt SC rubi atm fambuci fungofigeneris:aliter tameq fer uls.Quippe plus ligni ac fuccr utiqj fambuco.Ex qua magis canoram bucina tubamcg credit pallor ibi csfs ubi galloru tantum frutex ille non exaudiat rubi mora ferunt SC alio genere fimilitudiem rofaetqui uocaturcinofbatos.Tertium genus idsum uocant grsci aloco.-tenuior eft qua cetera minoribufqiJpinis:&minus ad uncis.Floseius conta lippitudinem ilhnitur ex mel le:&ignem facrum.Contra ftomachi quoqj uitia bibitur ex aqua.Sambuci acinos habet ni gros atq? paruos.-humoris leti inficiedo maxime capillo:q & ipfi aqua decodi nsanduntur. De fuccis arboru SC natura ma tc riaru: & cedendis arbonbus. Ca. XXXIX. Vmor SC cortici’arborum eft.-qui fanguis earum incelligi debetmon idem omnibuf t T* h Ficis ladeus.Huic ad cafeos fgurandos coaguli uis.Cerafis gummofus. V Imis fa liuofUs.Lentus ac pinguis mails. Vitibus ac pyris aquofus.Viuatiora quibus letior. Atqp in totum copore arborummc relinquorum animaliu:cutis:fanguis caromerukuens. oflsmedulls.Pro cute cortex mirumin moromedia's fuccum qusretibusfere jhora -diet fecunda lapide incifus manat altius fradus ficcus uidetur.proximi plenfqs adipesdi ucca#= tur a colore alburnu. Mollis ac peftima pars ligni etia i robore facileputrefcens teredini ob noxia.QuareTemper amputabitur.Subeft huiccaro cuioflfa: id ematerie optimum.Aker nant frudus quibus ficcius Jignurmut oleamiagifqua quibus carnofu.-ut cerafus.Ncc onu bits adeps carnefue largs.ficuti nec animaliu acerriinis.Neutru habcc buxus:cornus:oka. Nec medullammiinimuep etiam fanguinis.Sicuti orta non habent forbaxanem fambuci: &C plurimam arnbsniedulla.Necharundines maioresex parte.In quarundam arborum car nibus pulps uensq? funt.Difcrime earum facile.Venslatiores candidiorefep.puips fillili bus infuntddeo fit utaure ad caput trabisquamlibet prolongs ad mota idusab akero .ca pite ucl grauisfentiatunpenetranteredismeatibusfono.Vndeideprehenditurantorcafit matericsmodikg concifa.Quibufdam funt tuberadlcut funt in carne glandiau'n iis nec ue na nec pujpa-.quodam callo carnis in fe conuoluto.Hoc preciofiflimujm \ citro SC acere.Cs ten menfarum genera fiflfisarboribus circinnantur in pulpam.Alioquin fragilis eflet uena in orbe arborisssfa.Fagfs pedines tranfuerfi in pulpa apud antiquos.fnde SC uafis honos. Manius Curius iurauit fe ex prsdanihil.attigi(Te:prsterguttuni fagineum quo facrifica* yet.Lignum inlongitudinem ita fluduauut qus pars fuit ab radice ualidius fidat.Quibuf dam pulpa fine uenis mero ! ftamine& tenui conftat.Hscqj maxime fiffilia.Alia frangi cele riora qua findi quibus pulpa non eft: u roles uites.At e contrario totum a carnecorpus fi co.Tota oflfeaeftilex-cornus:robuncytifus:motus:bebenos:lotos:&qusfine medulla ee diximus.Csteris nigricans color .Fulua cornus in uenabuiis nitet tcifuris notata propter decorem.Csdrus SC Jarix&iuniperus rubent. Deteredinibuslarice. Ca. XL. Arixfoeminamhabetrquantgrsci uocant Sgida melleicoloris.lnuentum eft pido I rum tabellis Imortalemullifcp fifliJe rimis .Hoc lignum proximum medulls eft.ln abieteleucongrsci uocauere.Csdrusquoq5durifT/ma:qusmedulls proxima ut fcorporeoiTa derafo modo limo. Et fambuci interiora mire firma traduntur.Namquequi uerialbula ex ea faciunt prsferunt omnibus:Conftat enim ex cuteSi oiTibus.Csdi temper ftiuum qus decorticentur.Vt terctes ad templa csderaque ufus rodundi cum germinant: alias eortice inextricabili SC carie.fubnafcenteei maten'aq? nigrefcente.Tigna SC quibus au fercfecuriscorticemabrumaadfauoniummut fiprsuenire coganiur arduri orcafu.&an te eu m fidiculs.NouilTima ratione folftitio.Diues fyderum horu reddentur fuo loco: V ul go fatis putantobfcruareme qusdedolandsarboresfternanturanteedtrosfuos frudus. p i it i LIBER. Robur ucre cafum terediem fcntit.Bruma autc ne uitiaturmeq? flnditunaJias obnoxfunj etiam uttorqueat fefeuindatqj quod in fubere tcmpeftiuequoqj csfo euenit. Infinitu re* ferr 1 unaris ratiomec nifia uigefima in trigeiima caai nolunt.Inter omnes couenit utiliffi mein coitueiusfternbquem diem al]iinterlunium:aliifilentislunaappellant.SiccerteTi feed us Caefar cocremato ponte naumacbiario lances ad refticendu cad; ex retia prxfiniuit Quidam dicunt utin coitu 6C fub terra fit 1 urn.Quod fieri non poteft nifi nodu.At ft c 6/ petant coitus in nouifTimum die brumsdlla seterna fttmateries:proxime cu fupradi&is fy, aeribus.Quidant 8C canis ortum addunt:SC fic csfas materies in forum auguftum. Necno* uslla autc ad materiem nec ueteres utiliflfima.Circucifas quoqs ad medulam alii non inu* till ter relinquut:ut omnis humor ftantibus defluat.Mirum apudatiquos prio punico bel* lo claflem Duilli imperatorisab arbore excifa fexagefimo die nauigaiTe.Contra uero Hie ronem rege ducentas.xx.naueseffedasdiebus.xlv.tradit.L.pifo Secundo quoqj puico bel ioScipionisclaflis.xl.diea fecuri nauigauit.Tantu tempeftiuiras etia i rapida claritate pol iet.Gato hominum fummus in omni ufu de niateriis hac adiicit.pralium e fappino atrapo tiffimumfaeito.Vlmeam:pineam:nuceam:hancatqj aliam materiem omnemxum eifodies: I una decrefcente eximito port meridiem fiue uento auftro.Tunc eric tempefh'ua.-cum fe * men ilium maturum eric.Caueto ne per rorem trahasraut doles,Idemqi mox.Nifi in trime ftri lunacy dimidiatane tangas materiem.Tunc ne effbdiasaut prxridas abs terra.Diebus quattuor proximis quibus luna plena fuerit optime exirm'tur.Omnino caucto nigram ma* teriam ne dolesme csdas:ne ue tangas nifificcaimne ue gelidam :ne ue roruletam-TiberP us idem uin.Capieoliocondendo fa uauit interlunia.M. Varro aduerfus definuia prsece ■* pitobferuandumidem a pleniluiis.Larici Sc magis abie&is fuecifis humor diu defluit. Ha omnium arborum altiflimsac rechffima.Nauium malis antennifqt propter jeuitatem prae fertur.abies.Cominiabiis pino qua aut quadriparntos uenaru curfusfeibifidofq} habeas uel omnino fimplices.Fabrorum inteftina operaria medulla fedtilis optima quadripartitis materiis 8i mollior quant catera.lntelle&us in cortice protinus perms. Abieris qua pars a terra fuitenodis eft.Hacqpquamdiximusrationefiuuiatadecorticaturaitcjita.Sappinus uocatunfuperior pars nodofa duriorq? fufterna.Et \ ipfis autc arboribus robuftiores aqui Iota ptes.Eti totu deteriores exhuidis opadfq?.Spifforesex apricis:& diuturna.ldeo Roae iferna abies fupnatiprafertur.Eft p getiu quoqj regiones l iisdifferetie.AJpib 9 apeniiioqj iaudatifftms .In gallia ciun'b 9 ac mote uofegou corfica:bithynia:potomiacedonia. Deterio tes eneatica 8C arcadica.Peflimas parnafia:& euboea-.quoniam romofx ibi SC contorts pu t trecentefcp facile.At cadrus incretaafricafyrialaudatiffima.Csdri oleo puncla materies nec tinea nec caricfctit.Iunipo eade uirttis qua csdro.Vafta hsc I hifpania:maximaq? bac caeis.Medullaeius ubicuq? follidior etia q csdrus.publicu oium uitiu uocant fpiras ubi fefe couoluere uena atqs nodi.Inueniuntur \ qbufda ficut marmore cetran'd e duritia da* uo fimilisiimmica ferris.Etquxda forteacciducin Iapidecomphenfo aut recepto i corpus autalteriusaborisramo.Megarisdiu ftetitoleafterin fororcui uirifortesaffixerantarma que cot rice ambiente atas longa occultauerat.Fuirqj arbor ilia fatalis excidio urfcis pramo nita oraculo cu arbor arma pcpiflet.quod fuccifa accidit ocreis galeifcp incus repertis.Fe^ runt lapides ita inuentos ad continedos partus elTe remedio. De materiis.-De magnitudinearboruimoC qua can em SCruinam non fen tiunt:8ideperpetuitatemateriarum. Ca. XLI. MpliiTima arbo^ ad hoc sui exifHaf roa uifa:qpp miraculu.T .CA eode pote nau 3 machiario expofuerat adueda cu reliq matcric.durauitqj ad.N.prkipis apbiteatru Fuic aut rabes e larice loga pedes.cxx.bipedali craiTitudieaqlis.Quo iteliigebatur uix credibilis reliq altitudo faftigiu ac cacume aftimatib 9 .Fuit SC meoria noilra i porticib 9 fepto^i a.M.Agrippa relidaaq miraculi ca:q deliberatorio fupfuerat.xx.pecfcbus breuior fex q pedali craiTitudic. Abies admiratiois pcipua i naui q ex agypto caii pricipis iufTu obc iifcu i uaticaorirco ftatutmqttuorc^ trucos lapidis eiufdc ad fuftinedu adduxit.Qua naue niladmirabilius uifu maricertu e.Cxx.modiitucletis p faburra eifuere.Logitudo fpatiu obtiuitmagnaexpte oiliefis port 9 latere Ieuo .ibi naq; demeriac a Claudio prlcipe cu tri bus molib 9 turriu altitudie I ea exadificatis obiter puteolao puluere aduectis.Qus arbo/ ris crafTitudb quattuor hoium ulnascopledctiuipIebat.Vlgo^auditur.lxxx .nunioru & f XVI. ujjuiA.ut.iuc miuwiuAA.^vuu i^tigituuiuid.ciaiiiLuuuiiii uLiu du tiiu nominum complcxu.G©aaa.nia:graecjoncsfmgulisarboribuscauatisnauigitquary.qiardam & tri / LS gintahornies fietutSpiniflimaexomnimaterieidea Si grauiffimaiudicaturhebenus Si btT; %J> _ h materia ii i’iqj bzc rx fpiUSUbl Jana; cl» :j i corpus i - •■•rarma ; ;;iprarrao .remsfe^ xus:gracilesnatura;neutra in aquisfiuitatmec fuber fi dematur cortex: neclatix. Et reliqs ficiftima iotosiquxromasita appellatur.Deinderobur exalburnatum: SC huic nigricansco lorimagifqj etiamcytifoiquazproximeaccedereheb'enum.uidetur.QuanqnondefinE qux lyricas taebinchosnigrioresaffirment. Cekbratus&Tericles nomine calicesex terebiiv tbo folicusfacete torno.per quam probatur materies;omnium;b;ec foia ungi uult: mciior oleo fit.Colos mire adulteraruriuglande acpyrofilueftri tindisacq? in medicamine de codis.Omnibus quas diximusfpiffa firmitas.Ab his proxima eft cornus quaquam no po* cell uideri mareries propter exilitatem.Sed lignum non alio pene quam ad radios totarum utile:aut fi quid cuneandum fit in ligno clauis ue fingendum ceu ferreisdlex item SC olea fter Si olea atqj caftanea caprinus populus.Haec omnia Si crifpa aceris modo.Si ulJamateri es idonea e ffet.Ramis fxpe deputatis caftraceo illis efbadimitq? uires. De cetero plerifque eorum.Sed uriqj roboritanta d uritia eft: ut terebrari nifiiiiadefadumnonqueat: 6£he fie quidem adadus auelli clauus.Ecdiuerfo clauuin non tenet casdrus.Molliffima tilia: eade uidetur Si calidiffima.'argumcncum afferum quod citilfime afcias retundet. Calidae mcr ? laurus:hedera;&omnes quibusignaria fiunt.Exploratorumboc ufusincaftris: paftoruqs reperit:quom'am ad excuciendum igneni no Temper lapis occafio eft. Teriturigiturlignu lignoiignemqj concipicattritu.-excipientemaceria aridifomitis fongi uel foliorum facilh> rneconceptum.Sed nihil haedera pratftanti u s quse teratur laurodauruqj terat. probatur 5£ ui«s filueilris alia qua Jabrufca.-fit ipfa hedere modo arboreni fcandens. FrigidifFima quas* cunqj aquatica.LentifTimaauteiii Si ideo feutis faciendis aptiftisiia quorum plaga cotrahrt' fe protrnusiclauditqj fuum uulnus.Etob id contumacius trarifmittit Ferum.In quo futge Here fici ut falix: tilia: betulla:fambucus:popuIus utracp.LeuifTimeex iisficut & falisudeo qj urili(fiinx.Omnes autem etiam ad ciftas qutecunq? fiexibilicrateconftant.Habent Si ta dorem rigoreqi SC in fcultutis facilitatem.Eft lenticia platano:fed rnadida ficut alno.Sicci* orcademulmo:fraxino:moro:cerafo:fcd ponderofior.Rigorem fortiftlme feruat ulmns-- ob idcardinibus aflamentifq? portarum utiliffimaiqiioniam nuninie torquefur.-permutah* da tantum fic: ut cacume ab inreriorefit cardinemdis fuperior.pabun eft mollis. Et fube/ rismateries fpifta.Et malus pyrufqj necno acenfed fragiles SC quaseuncp crifpa.ln omnibus filueftris SC mafcula differentia cuiufqj generis augent. Et in foccuhda firmiora fercilibus tiifi quo ingenere mares ferunt; ficut cupreftus SC cornus. Cariem uctuftatecp non fentiut ,cupre(Tus:ca 2 drus:hcbeus:lotos:buxus:taxus:iuni|>erus oleafter & olea.EtexTcliquis tra^- diffime larix:robur: fuber:caftanea:iuglans:Rima fifTurac? non capit fponte cedrus:cupref fusolea.Buxumaximeteterna putaohebenu SC cupreffum.-cedruqnCJarodeoibus materi is indicio in teplo ephefiae Dianas utpote tota afia extructe;cu quadrigctisannis pad u fit. Gouenittedu eius eflecasdrinis trabib^.Dc ipfo fimulacrodese ambigit.Cazteri cx heheno efte tradut.Mutian^ter coful ex iis q pxime uifo eo fcripfereuiicigineu Si nunq mutatufe pties reftituto tepIo.Hac materiaelcgifte eande Canetia nome artificis nucupas.Quod eq de mironcu antiqore Minerua no quoq? mo.Libcro patri uetuftateattribuat. Adiicit mul tis foraminib 9 nardo rigari; ut medicat us humor niat:tencatqj iun&uras: quas Sc ipfas efife modicas admodu niiror. Valuas efie ecupreftb;&ia quadringetis ppe atlnis durare matetia oem noux fimile.ld quoqp nota'du ualuasin glutiniscopage quadriennio fuifte.CuplTus in easeledarqm ptercetera uno in generemateriasnitormaximeualeattetern .Nonefimuo* lacru iouis in arce e cupffo durat a codica urbe fexeetefimo fexagefimopmo anno dicatu? Memorabile Si uticxteplu Appolinis.-ubiindicarudedroru trabes durat itautpofitae fue re pma urbis eius origineannismil.dxxxviii.Et in hifpanis aiuttcplu a Diansea Sacyntho aduedasemuconditoribus anno ducentefimo anteexcidium troiseutaudorefl Bocchus: infra oppidu ipfutn id haberi.Cui pepercit religicne indudus Hanibal iumperi trabib 9 eti am nuc duratibus.Super oia memoraf Eedes in aulids eiufde des; feculis antetroianu bel^ lum exaedificata.Cuius quqniageneris materisfaetia oblitcrata in plenum dici no poteft USER. utiq? quae odors praecellanea etermtate praeftere. Apraedidismorusproxime Iaudaf- qu# uetuftate ctiarn mgrefdt.Er quxdam tamen in aliis diuturniora funt ufibus qalia. Vlnius in praefiatu firma.Robur defofum.Et in aquis quercus obtuea.Eadem fuper terrain rimofa facit opera torquendo ftfc.Larix in huniore pr£cipua:&alnusnigra. Robur marina aqua corrupitur.Non iprobatur in aqua 8i fagusoi iugians, Haequidem in iis quae defodiutur uel pnn&pales.ltem iunrperus cade Si fubdialibus apniTima.Fagus Si cerrus celeriter mar* cefcunt.Aefculus quoq? humoris impacies.Econcra adada in terra pal uftribusalsnij aeter na;oneri%qtiiibet patiens.Cefarus firma.VlmusSifraxinuslentse.fedfacile panduntur: flexibiles tameftantesadarcucifuratficcatcfideliores.Larireinmaritimisnauibus obnoxi am ceredini tradut.Et oia prscterq oleaftru 8i olea.Quasda enim in mari quaeda in terra ui* tiisoportuniora. De teredinibus. Ca. XLII; Nfeftanciu quattuor genera. Teredines capite ad portions gratiflimo roduntefe.' i tibus.Ha? tantu mari fentiuturmec alia putant teredine proprie dici.T ereftres tine as uocant.Culidbus uero (mules triphas.Quamim eft Si e uermiculorum genere: quoru quide alii putrefeente fuccodpfa matcrie aiu pariuntunficut-in arboribus. Ex eis q ceraftesuocaf’ cu tantu eroferit ut circuagat fe:generat aliu.Haec nafeiprohibetin aliis. maritudo utcupftoan aliis duricia ucbuxo.Tradut Si abietecirca germinationesdecorti# cata:q diximus luna aquis no cacrupi. Alexadri magnicomites pdiderutin tilo rubri ma* risinfula arbores etfbexqbusnaues fierce: quas.cc.annisdurates inuctas:8ifi mergeren<* tur icorruptas.In eade efle frutice baculis tantu idoneaecraflfitudinis: uariu tigriu tnaculis: poderofum:Si cu in fpifTioraderidinuitri modo fragile. De niateriis aicbicedi;& que materiesadquid utilisj&quKfirmiormateriaintedum. Ca. XLllI, Pud nos materia? finduntur aliquse fpore: ob id architedi eas finio illitas ficcari iu* a bent ut afflatus no noceant.-pddus fubftinere ualide abies larix etia in tranfuerfum pofitae.Roburoleaincuruanfcedutqp poderi.llk renitunturmec temererumpun^ cur.priufqs carieq uiribusdefieiut.Et plana arboru ualidain diuerfum enlcuruat. At po^ pulus cotra ora inferiors panditur.palnia ecotraiio fomicatur.pinusSi euprefius aduer** fus cade tineafq? Ermiffims.Facile panditur iuglans.Fiunt enim Si exea trabesdrangique feprsenuriat ftrepitu.Qucchn androacciditxum e baneis territi fono profugeruntqpinns pice$:alni ad quarum dudus inftobos cauantur.Gbrutae terra plurimis durant annis. Eas dem fi no integatur: dto fenefeunomiro modo foitiores fi humori extra quoqj fuperfit. FirmifTima in teduabies.Eade ualuaru repagulis:Siad quaccp libeat in teftina opera aptik fima fiue graze© fine capano fine ficulo fabrics: artis genere fpedabilis •. ranientoru crinib 9 pamptnato femper orbe fe uoluens ad incitatos roncinaru raptus.Eade Si curibus maxime fociabilisgludno in tantummt fidatur ante cum folida eft. De gfutinanda materia 8£ iignis fedilibus. Ca. XLIlII. Agna autein Si giutinatio:proptereaqj fedilibuslaminisacin alio genere operiun m tur.Stamineamhocufu probant uenam:8i uocat fertileaargumento fimifitudinis: quoniam lacunofe crifpa Jn omni genere 8i glutinu abdicant quazdam. Si inter fe Si cum aliis infociabilf glutino ficut robur.Sed nec fere coherent nifi fimilia natura: ut fi quis lapidem lignunc?} eoniungat.Cornum maximeaudit forbus:carpinus;buxus; poftea tilia.Cuicun® operi focilia flexilia omniaquzelenta diximussprseterq morus &i caprificus Durabilia aefedilia qu^modicehumida.Aridaenim latius quamuiridia ferris cedun^ tur:py$ter robur & buxum quse pertmacius refiftunttferrarunq? dentes replent arqualira te inerti.Quadecaufaaterna inclfnatione egerunt fcobem.Obedienrifnma quocunqj in opere fraxinus: eadeuup corylo baftismelior j cornu leuior: forbo lentior. Gallic.! uc* ro etiam ad currus ftexibiiis. Viremazmularetur ulmus: ni pondus efTet in culpa.Facilis 8i fagus: quaquam fragilis Si tenoreeodem fedilibus laminisin tenui ficxibilis: capfifqi ac fcriniisfola utilis.Secaturin laminaspertenues Si ilex colore quoq? non in grata; fedmaxi me fidaiis quazteruntur: ut rotarum axibus. Ad quoslenrorefraxinus utilis: ficut duri^ ciaiIex:Siutro^ legiturulmus.SuntueroSi parui ufus fabrilium miniiterioriim infis* gnes.Ideocg prodirum terebris uaginas ex oleaftro:buxo.illice:ulmo;fraxino utilimma fie ri.Ex iifdem malleosmiaiores quo'p e pinu Si ilfice. Et iis autem maior ad firmitarcm caufa tgpeftiuae caefurae q immaturae. Quippe cu ex olea duriduiio ligne cardinesin foribus diu/ XVf. dus fmorati plant* mogerminauerint.Cato uedes aquifofiosdaureos Tulmos: fieri iubet. .Higinusmanubnarufticiscarpinea:illigna:cerrea.Qua2inlann'msfecantur:quoru^ope/ rjmenro ueftiatur aliamatcriespr*cipuafuntcitrus:cerebinthus:acerisgenera:buxu: pal* maaquifolium ilex.-fambuciradix::populus:Dat Si alnusdit didum eft)tuber fcdile: Acut citrusacercp.Necaliarum cubera in precic .Mediae pars arborum crifpior:& quo propnV cr radici minoribus magifqrflexibilibus maculis. Hecprima origoluxurie arborem alia in tegi Si uiliores ligno pciofiores corcice fieri: ut una arbor fepr ueniret, Excogitate fuc 6i ligni brattee.Necfatis.Coepere tingi animaliu cornua dentes fecaridignuq? chore difti guiunox operirirplacuic deinae materiem Si in naari queri.Teftudo in,hoc feda. Nuperqt portentofis ingeniis principacu.Ncronis inuentuimutpigmenns perderetfe:plurifq? ue* nirerumitata lignum.Sic'ladis preda queruntur .Sic terebinthum uinci iubent Sic citruiu prasciofius fieri.Sic acer decipi.Modo luxuria non fueratcontenta ligno.lam lignum emi teftudinem facie. Dearborumetate:8£ quae genera arboruiiniunimeduraflt. Ca. XLV. Ira arborum quarunda imenfacredi poteft fiquis profunda mundi & faltus in ac/ 'u ceftbscogitat.Verum cxiis quasmemoria hominumeuftodi durant in ueliterno; Africam prioris manu fate oliue.Item myrtus eodem loco confpicue magnitude nis.Subeftifpecusin quo manes eiuscuftodire draco tradicur.Rome uero locos inLucine area annoqui fuit fine magiftratibus.ccclxix.iubis edecondita.Inccrtum gtum ipfa uetu* ftior. Fffequidem uetuftiorem no eft dubiu:cum ab co iuco Lucina nominetur. Hec nuc circiterannum.cccl.habet.Aiitiquior enim ilia eftifed incerta eius etas quecapillata dici£ quoniaueftaliumuirginumcapillusad earn defertur.Verum altera lotos in uulcanali: qcf Romulus conftituit ex uidoria dedecimis equeua urbiinrelligitur.-utauctor eft MaftJri us.Radices eius in forum ufqj Cefaris per ftationes municiporum penetrant.Fuit cum ea cuprelTusequalis circa fuprema Neronis principis prolapfa arqj negleda. Vetuftioraute mbs in uaticano ilex.In qua titulus ereislitteris hetrufeis religione arborem iam rune di / gnam fuiffe fignat.Tyburtes quoq* originem multo ante urbem romam habet. Apud eos extantilices tres etiam Tyburno conditore corn uetuftiores: apud quas inaugurate tra ditur.Fuifteautem eum tradunt filium Amphiaraiquiapud thebasobieritnna etate an* te iliacum bellum.Sunt audores 6 i delphica platanum.'Agamenonis manu fitam. Ft alte* ram in caphie archadie luco.Sunt hodie ex aduerfo ilienfium urbis,iuxta belefpontu in pro fefilaifepulchroarboresrqueomnibusephebiis eius cumin,tantum accreueremtiliuaCpi* ciant inarefeunttrurfufq? adolefcunt.Iuxta urbem autem quercusili tumulo tunc fate ai* cuntuncu coepic iliu uocari. Argis olea nunc etia durare dicitunad qua Iouem in uacca mu latent Argus illigauerit.ln ponto circa heracleam are funt louis Scatiui cognomini: ibiqi quercusdueab Hercule fate.In eodem tradu portus Amyci eft Bebryce regeinterfedo clarus.Eius cumulus a fupremo dielauro tegitunquam infana uocant:quonia fi quid ex ea decerptu inferatur'nauibusiurgiafianndcnecabiiciatur.Regioncaulocrenedixinius per qua ab apamea in phrygiam itur.lbi platanus oftenditunex qua pependft Marfia uidtis ab ApolIine:queiam turn magnitudineeledakft.Nec no palma deli ab eiufde dei etate eon* fpicitur.Olympie oleafter.ex quo primus Hercules coronacus eft.&'tuc cuftoditur religi* ofe.Athenisquocp olea durare traditur incertamineediro A minerua.Ediuerfo breuifti/ niauitaeft punicis:fico:malis. Ex iis pcocibus breuior q ferotinis:dulcibus:qacutis: Si dul cior in punicisJtem in uiribus:ptecipucq? fcrtilioribus.Grecinus audor eft fexagenisan* flisdurafte uites.VidefurRaquaticeceleriusinterire.Senefcutquidc uelodtenfed e radi cib*repulfulat Jaurus:& malu&punice.Firminimeergo ad uiuendu oleeuitquas durare annis.cc.finter a u do res conuemat.Ec in fuburbano tufculani agri coile qui corne ap* peilatur.Lucus antiquaDiane facratusa lariomelucartc tofilicoma fagineimoris. In hoc arbore mori eximiaetate noftra adamauit paftienus Crifpus, bis coful orator Arjpdme nts trimonio 8i Nerone priuignoWarior poftcamfculari copledic^ cafolicusmo modo cubarc fubjca.uinuqj ilii effudere. Vicina lucoeft ilex ,Si ipfa nobilfs.xxxv.pedu ambitu caudicis.x. arboresmeties fngulasmagnirudinisjuifedediluacj fola facit.Hedera necari arborcs cer tu cft.Similc quida Si in uifco taetfi tardioreearu imuria arbirranf. Nsq? & hoc pter frud" agnofeif no in nouiffimi smirabile. Queda.n.in terra gigni nopnt:8£in arboiib 9 nafeutur* LIBER. Nacp cam fuam fedem no habean.tdn nlicna uiuuntificutuifcum.Efl Sc in fyria bxrbaqus uocatur cafTkiasmon tantumarboresTed ipfis etiaiii fpinis circunuoluensfefe. Item circa templa theflalica quspolypodion uocatur:& quae dolichos.-ac ferpillum. Oleaftro quoqj deputato quod gignittir uocat phaunos.Quod uero in hilpariafullonia hipopbadb calli- culis inanibus foiiis paruisuadiccalbe.cuius fuccus ad detradiones in comitiali morbo uti liffimus habetur.Vifci triagenera.Naqj eft in abieceSdarice caiTitias.Stel idicic euboea na fci.Hyphear arcadia.ViTcu autein quercu:robore:iiice:pruno filueftri: terebuhomre alias arboribus adnafci.pleriqi copicfffjn.uinquercu.quod dryos hypbear uocancdn omni’aro bore excepta ilex SC quercu differentiafacit odor uirufqj Sc foliu no iucudi odoris.lnutro/ qi uifeum amaru6£ lentu.Hypbear ad fagipqnda pecora utilius.Vitia ! modo purgat prinio dein pingucfacit.qus f uifeeere purgationi.Quibus fit aliqua tabes incus neganc efurare ea.Edendi ratioaetatis qu.adragenis diebus.Aciiduc diferime iniis qusfoliaeuitant: &ipfi decidere.Contra inhsrere nato in sterna fronde.Onmino aurc fatum nulloiuodo nafcif: necnifiperaluu auiurcdicu:maximepaiumbisJ3tturdis.Hsceft natura ut nifi maturatu in uentre auium noproucniat.Altitudaciusnd exciditcubitalefemper fruticofi ac uiri/ dis.Mas fertiiis.Eoeim'na fterilis.Aiiquado no fcrt.Vifcu fit exacinisqui colliguntur tnefr funt tepore Imacuri.Na fi accelfere bymbrcsiamplicudine quids augentunuifco uero mar, cefcunt.Sicantur deinue:& aridi tundutunac conditi in aqua putrefeut duodenis fere die bus.Vnuqj hoc.reru putrefeedo gratia inuenit.Inde in profuente rurfus maleo tufi 'amif# (is corticibus incerior carne lenjcefcunfcHoc ell uifcu penis auiu tadu ligandis. lugiandis oleo fubadu cu hbcat ifidias molin'. No efl omtrteda \ ea re SC galliaru admiratio.Nihif ha bentdruides(itafuosappellantmagos)uifco &arborein qua gignatur(fj modo fitrobur) facranus.Iam per Iqroborum eliguntlucosmec ulla facrafine ea fi ondeccnficiuntmt Ide appellariquoqpinterprstationegrsca pofiit druides uideri.Enimucroquicquid ad nafea tur illi's e cxlo miffum putat fignuqj elTcdedeabipfo deo arboris.Edautem id rarum ad«* modum inuentm&repertu magna religtonepetirur.Eflante omnia fextaluna.qus princi piamenfium annoruq? iis facie &feculi port tticefimuannuimquiaiaiii uiriumabunde ha* beat neefit fui dimidia.Omnia fanantemappellantes fuo uocabuld.Sacrificio epulifq? rite fub arborelprsparans duosadniouent candidi colori tauros:quorum cornua nunc priitiu uinciantur.Sacerdos Candida ucfte curtusarborem fcandit.Falcsaurea demetit.Candido id excipitur fago.Tumdemum uidimas imolancprscantes utfuuiu donu deus profperu facias iis quibusdederit.Foecunditatem eo peto dari cuicunq? animali fterili arbitrantur* Cotraqj uenena omnia,cite remedio.Tanta genitium in rebus friuolisplerucj religio ell. CAII pLINU SECVNDI N ATVR ALTS H7STORIAE. LIBER. XVII. pROEMIVM. Arborum prXcia mirabilia. Ca. I. ATVR A ARBORVM TERRA Mariqj fponte fua prouenientiu diV daeft.Reftat earumquxarte&humanisingeniisfiunnueriusqnafcmv tur.Sed priusmirari fuccurrit quxabflulimuspenuria pro indiuifo pof* B feda'a feris: depugnace cu iis hominecircacaducosfrudus Circa pende tes uero Sicum alitibusuntantadeliciarumprxeia uenifTe clari(Timo(ut fq>rideitiarbitror)exempIo,L.CrafTii atq? Cn.doniitii Aenobardi. Cxafc fus orator fuit inpdmis nominis romani.Comus ei magnifiesfed aliqud to prsdantior in eodeni palatio.Q.Catuliquicimbros cum.C.Mario fudic. Mulrum ue/ ro pulcherrima cofenfu omniu state ca in colle uiminali.C. Aquilii equitis romani ielario^ ris etia tu q iuris ciuilis fcieutiatcu tamen obieda CralTo fuo efl.Nobiliifimaru genn'u am^ bo Craffus atf? dominus cenfura poflcofulatu fimul geffereunn a codite urbis fexcente^ fimo fexagefimofecundo frequence iurgiis .ppter difTimilitudine moru.Tuc Cn.Domitw us ur erat uehemes naturspterea accefus odioiqd exsmulatioeauidiflimuell graniter crepuft tati cenforchahitare:,p domo cius milia numoru idetidc pim’ttes.Et Craffus ut jv fens Igenio femp 8C faceto lepore folers cdccderernditmxceptis fex arborib®. Ac ne uno 3 .. ,v *f 'm'M ■ 'ugtinJu l0 -Nihifhj i sinafcuiv ^ufopofr '-Vcapcnd \ mlTmioiW udi-Cr^ fJjliqpi ultuni^ ini t{a $M , '(ctctfW • * 3 ^ XVII. demdenario fl admimerentur emptam uolere Domitio. CralTus utrum nc igitur ego fum inquitquasfo Domitiiexemplograui 6L abipfamea cenfura notandus:quidomo qua;ini' hi hasreditate obuenit comiter habiteran tu q fex arbores xftimosrEae fuere loti patula ra# morum opacicatelafciuas.Cecinalargo e proceribus crebro in muenta noftra eas in domo fua oftentante.Dliraucrutqj quoniam&delongifTimoaeuo arborum diximus(ad Nero/ nisprincipisincendia.-quibus cremauiturbem.-annis.clxxx.pofteacultuuiridesiuuenefc^: ni princeps ille acceierafiet etiam arborum mortem. Ac ne quisuiiem decartero CrafTi do^ mum nihilq^ in ca iurgante Domitio fuiffe dicendum prater arbores iudicet. lam colunas quattuor hymetii marmoris sedilitatis gratia ad fcarnam ornandam adue&as in atrio eius domusftatuerancumin publico nondum elTent ullse niarmoreas. Tamrecens eft opulctia tantoqj tunc plus honoris arbores domibus afferebannut fine illisne inimicitiatum quide precium feruauerit Domitius.Fuereab iis & cognomina antiquis.Frunditio militiilli qui prseclarafacinora uukurnu trcnfnatansfrondecapitiimpofitaaduerfus Hanibalem ed if dit.Stolonum Licuus genti(ita eniiii appellaturin iprisarbonbus fruticatio inutilis: unde &pampinatioinuento)primo ftoloni dedit nomen.Fuit&aiborumcura legibusprifcis: cautunqjeft.xii.tabulisutquiiniuriascecidifietalienaslueretinfingulas ftclos arris.xxv. Quid exiftimamustfuturas ne eas cecidid i(Tet ad fupradi&am asftimarionem lllos qui fru** giferas tanti taxauerautrnec minus miraculum in pomo eft multarum circa fuburbana fru Cc\i annuo addito binissitilibus numum maiore fingularum reditu.| erat apud antiquos diorum.Ob hoc infita&arborum quoq?adulteriaexcogitatafunt:utncc poma pauperi/ bus nafcerentur.Nunc ergo dicemus quo maxime modo tantum ex iis ue&igal contingat aieramcolendi rationcm abfoJutacp prodituri. Ecideo non uulgata tradabimus: ncc quas conftareanimaduertimusifcd incerta atcp dubiaun,quibus maximefallitur uita.Nam dilk gentiam in fuperuacuis affedare no uoftru eft. Ante omnia autem in uniuerfum SC quae ad cundaarborum genera peitinencincdmunedecasIoterraq5 dicemus. De natura cadi ad arbores: & quam partem cadi fpedare debeanr. Ca. II. Quilonemaxime gaudenodeftores ab affiatu eius lzetiorefq? & materia ifirmioris. a Qua m re pleriq? fallutuncu in uineis pedamenta no fine a uenro eo opponenda; 8£ id tantu a feptetrione feruandu.Quinlmo tempeftiuafrigora plurimu arboru fir# mitaticonferunt:& fic optime germinat.Aiioquin ft blandiantur auftri defaufeetes: ac ma gis etiam in florem.Nam ft cum defloruere:protinus fequantur hymbres: in totum poma depereunt.Adeo ut amygdala 8£ pyri etiam fiomnino nubilu fiatauftrinus ue flatus amir# tantfaetus.Circauergtlias quidemjpluerebnimiciffimum uiti Sioleasquonia tunc coitus e earuiiuHoc eft'illud quatriduum ofeis decretorium.Hicarticuius auftrinus nubilifpurci quod diximus.Fruges quoeg peiusmaturefeunt auffruris diebustfed celerius. Ulafuntno xia frigora.-quas feptetrionibus aut pra?pofteris fiunt horis.Hyemem quidemaquiloniam e(Te omnibus fan's utilifftmu Hymbres uero tunc expetendieuidenscaufaeft:quoniaarbo ce s foetu einanitas:6i foliorum quoq? amiflione languidas naturale eftauide efurire. Cib‘ ; autem earum hymber.Quare tepidam efte hyemem ut abfumpto partu arborum fequatnr protinusconceptus:ideftgerminatioacdeindeaiiaflorefcencliexinanitio:inutiliffimuex# perimnentis creditur.QuinfmoftpIures itacontmentur anni:etiam ipfe moriuntur arbo<* tfes.Quoniam nemini dubia poena eft in famelaborantium. Ergo qui dixit hyemes ferenas optanHas no pro arboribus uota fecit.Nec per folftina hymbres uitibus conducunt. Hy> berno quidepuluere Fieri meftes teriores luxuriatis ingenii fertilitate dictu eft. Alioquin uota arborum coi3 fnnt fruguqpmiues diutines federe. Caufano folu quia animam terras euanefcenteexaladanem includunt& coprimuntrretrdcp aguntin uires frugum atq; ra dices:uerum q> SI liquors fenfim prasbent:puru j^rasterea leuiflfimuqi quado nix aquaru cx leftiu fpuma eft.Ergo he mores iis no uniuerfus igurgitansdiluefep; fed quomodo fititur diftillansuelut ex uberc tiic ora qu^no inundar.Tellus quoq? illo modo fermentcfcit: 8£ fucciplena:ac laftefeemtibus fans no effceta cu tempusadcrit:tepidusandet Boris. Ita ma xime fi'umenta’pinguefcunt:prasterg ubi call'd us femper aer eft: ut in argyp to. Cotinuatio enim SI ipfacofuetudo idem quod modus aliubiefficinpiurimuqj pdeft ubicunc|! no effe quod noceat. In maiore parte orbis cuprascocesexcurreregerminationes euocata: idulge ua cadi fecutis frigoribus exurucur.Quade caufa ferdtin® byemes noxie filueftrib 9 quoc|8 j-* LIBER, quae magis etfam dolent urgente umbra fua: nec adiuunnte medicina. Quoniam ueftire tenerasin torto fframento in filueftribus non eft. Ergo tempeftiue aquis hy berms priinum bymbrihus:deinde germinatione antecedentibus.Tertium ternpus eft cu cducant poma: necprotinus.-fed iam ualido foetu.Qur frudus fucs diucius continet longiorefcp defide^ raRtcibos.iis8iferQtinseaqu3eutiies.utuiti:ole£:punicis.H^iampluuiae generis cuiufe arboribus diuerfo modo defideran^aliis alio tepore maturatibus.Quapropter iifdem hyiii bribusquaedi tedi uideas:aliaiuuari.Etineode genereficutin pyrts, Alio diehyberna q* runcpluuiasralio uero prasciofa.Vt pancer quids omnia defideret.Hybernu tempuseft an te germinatione quaeaqione auftro unliorefacie -R6 eadc medicerranea maritimispfertc funt cm pleruncg h’igidiora(& montofa plain's Si no&urnos ignesdiurnis. Magis fruutur aquisfatamon (cacimauferentes easfoie. Conuexa ot ficus uinearuarbuftorucg ratioeft, quas in ocas' debeanr fpedare. Virgilius ad occafus feri danauit. Aliqm ficmaluereq in ex ortu. A pluribus nieridie proban aduerco.Nec arbicror perpetuu quicq in hoc praecipi pol fe.Adfolinatura:ad loci ingeniu;adcseli.cuiuf.nquoafp]» „r4iuagnoiU(?0 . *it quaroui/ f UK; Mhjtldfw uapulh qua rriubrkamui g&i uine.ifii ge 0 4 - ( t; ijbulum . ^g u , £; -.usniienu t Ut jiflioc° eo/ wiwusgn* 1 J uofac® ttrfl teidylp ^ 1 s**#? XVII. fmprabat uitibus.Salfaxg terrxmultan.diws cicduntur.tutiora uiriis innafeentium an i/ mairum.Neecdlles opere undantunfrquis petite fodiat.Neccampj omnesimhus foies at / epper flatusq opus fit accipiunt.Et quafdam priuinis ac nebulis pafei diximus uices.Omni urn rerum funtqusedam in alto fecretaroC fuo cuiq cordeprzeuidenda, Quid quod ti utat fazpe iudicataquocp ac diu comprehend:’In theflaiia circa iariflam emific iacu ingidior fa-" #a earcgioeft.01c25defieruntqua2priusfueranc.lrem uitcsadurhquod non an teatftr in ciafcnfit amoto hebro.Etcirca pbiiipposcukuraficcataregio mutauitca.li babituni. At m fy.racufanoagro aduenacultor elapidatoluto foie prodidit frugcs:dcnc£ rcgdlitlapidca In fyria leuem tenui fulco imprimunt uomerermquia fubeft faxuai exmens ait ate femins fam in quibufdam locis fimiks aeftus.imoditi Si frigorum effedus.EiHernlis thraeia hm gum rigoret&seftibus africa& aegyptusdn chalcbia rodiorum infula k cus quidam eft in tan turn foectindus: ut fuo tempore fatum demecant ordeum.fublatuq? protin us fetant:& cum aliis friigibusmetant.Glarcofum oleis folum aptiflimuaun uenefrano: pinguifTiii u in betica.punica uina in faxo coquuntur.Cecubs uitesin pontinis pal udibus macknt.T a ta eftargunrentorum Si foli uarietasac differentia.Caiar uopifcuscum cauf^in apud ccn<* fores ageret campos rofiae dixit italiaefum-e ciTe. in quibus ptrticas pridierelidas gramen operire-t.Sed non nifi ad pabulum probantur.Non tamen indocilcsnatura nos effe uoluit: & uitaeofefla fecit eria ubibona ceita no fccerat.Qua ob rc prius dicamus crimiria. •' Genera terrarum. Ca. V. Errarum amaram fiue macramfi quis probate uelit.Demoftrant ea attse dcgencref t q$ bserbas.Frigidam autcretorride nata.ite uliginofam triftia.Rubrica oculi.ArgiV lofam qusc operi djfficillima: quaccj? rafti os ac uomeres ingentibifs glebis.cnere t: quanq aliquado no quod operi:hoc & frudui fit aducrfum.ltee cotrario cineracca Si fabu iuni albu.Na fterilis denfa callo facile deprehenditur uei uno idu cuipi&.Cato breuiter atep exfuomore uitiadererniinat.Terracariofamcaueme uepiauftro ne uepecore impel las.Quidputamus ? hacappdIationeabeutantoperereforimdaruutpene ueiligiis queep inteidicarrRedeamusad bgni caric 8L inueniemus illa:quas in tantu abominatur uitia: ark dse:fiftuIof2E:fcabr^:canefcentis:exefa’ pumicofe.plus dixit una fignificatione qua poffic ulla copia fermonis enarrari.EfUni interprecarione mrioiu quada non ^tate:quse nulla in ea intslligipoteitfednatura fuaanusterra.Etideo infaxundaadoia:ar^et3a imbecilla. Id agrum optimu iuchcat ad radicesit motiu planitisein meridiem e xc u ire ce: quse eft totius icalixfitus.Terra aero tenera quse uocetur puIla.Erit lgi ur hsc optima Si operi fatiua.ln^ telligeremodolibeat didarnira fignificatione tenera; U quicquid optarideberin eo uoca^ buloinueniseturdlIatempeiat3eubertatis:illa mollis; facilifq^cultuisemeemadida: nec fiti ens.lllapdft uomarenitefcens:qualem fo isingenioru.Homerusinarmis ab cocclata di/ xit:addiditc^ miraculumcrefcentis.quis fierec in auro.llla qua recenteni exqujrunt in pro bae alites uomefe comitantes.xoruiq? aratorisue ftigia.ipfa rodctes.-Rcddatut hoc in loco luxurise quoqg fententia Si aliqua in propofitu.Ccrte Cicerodux dodrinam altera.Melio^ ra inquit unguenta funt qux terra*:q qus: crocumfapiunt.Hocem'malusc dixifTe | redo^ lent.lta eft pr ofedo. Ilia eni;;: eritopnma.-qu^ unguenta fapier. Quod fiadmoneodi fum ? qualisfitterEascoIorille:quiqusentuncontingit f< pcEeriamquiefcenteea fub.qccafu folis in quo loco arquus c^lcftis dciecerit capita fua.t r cu a ficcitate cqntinualiitadue'r/t bynu bre:tunc emittit ilium fuum alitu diuinum ex foie concepturmcuicumparari fuaui.as nul la poftinfs eflfe odor in commota debebit.-repertuft^ neminefallcnac de terrse odore optk me iudicabit.Talis fere eft iu noualibus;c£fa u tcre filua.-quas confenfu laudatur.Et in fru gibus quidem ferertdis eade terra utilior intelligitunquotiensintermifla cultura quicuit quod in iiineis non fit.Eocp diligetius eligenda eftme uera exiftatopinio eoru: qm iani ira lias terram exiftiiiiauere laiTam.Opens quide facultas in aliis generibus conftat e crdomec poteft arari poft hymbres aliqua ubercatis uitio lcntcfccns. Contra in bizantio africa: il-^ lumcentena Si quinquagena ftugefercilem campum: cu ficcus eft arabiletauri: poft hym* bresuili afelioidC a patre altera iugianu uomeietrahente uidimusfcmdi.Terram enim tec raemenpari( ut ahquipr£ecipiut)fupertenuepinguimieda autgracilj: bibulaq^ luper hu# mida^edinguddementix operarii eft.Quid enim poteft fperare qui ralcm colit, ,.... De terra quam britannia &. gallia aiuat. Ca, - 1‘"'vt* LIBER. Lia eft ratio quu britannia & gallia inuenere alendi eam:ipfa quod uocant marga, a SpiiTiorubertas in eaminteiiigitur.Eft autem quidam terra adeps:acuelut glan dinain cprporibus ibi defame fc pinguitudinis nucleo. Non omjl'ere Si hoc grsci. Degracorudodrina. Ca. Vil. Videnim intentatum iilisj’Leucargyllion.uocant candidam argiliam:qua in mega q ricoagro uruntiu.Sed tatumin humida ttigidaq? terra, iilasgaliiasbritanniafcjlo cuple&antis cumcura dici couenit. Duo genera tuerac. Piura nuper exercericoep ta proficiermbus igeniis.Eft enx albaruffa:coiumbina:argyllacea tofacea:barenacea. Natu ra duplexiafpera aut piguis. Experimera utriufcg in man us ufufcp geminus:aut ut fruges tantum alant :aut easdem &■ pabulum.Fruges aiit tofacea albaiquse fi fit inter fonres reper ta:eft ad infinitum fertilismerumafpera tradatu:& finiima inieda eft exude folum.proxi 111 a eft ruffa-.quse uocaf capnumaigos itermixto iapide ceiraminutae harenofe. Lapis co< diintur in lpfo capo:piinul<|i annis ftipula difficulter caeditur propter lapidis. Impendio tn minimo leuitate dimidioniinoris q csecera inuchitur.Infpergitur rara fak earn tuifceri puo tant. Vrrunqpboc genus femel iniedum in.l.annos ualec Si frugu & pabuli ubertate. De terrarum generibus. Ca. VIII. Vse pingues efle fentiuntunex iis prsecipue alba.plura eius genera.MordaciiTimu q quod fupra diximus. Alceru genus alba: cretae argentaria eft.petitur ex alcoin cen ! tenos pedesa&ispleruncp puteis ore anguftatis incus ut in metallis fpatiete uena. Hacmaxime britannia utitur.Durant annis.lxxx.Neqj exemplu uilius qui bis in uit.a hanc eidera iniecerit.Tertiu genus candide glifchromargon uocant.Eft auce cretafulionia mix ta pingui terrapabuli q frugum fertilioruta uc mefle fublata ante femcnrem.alteram 1 serif fimumfececur.Duminftugeeftnuijumaliudgramenemiccic. Durac.xxx.annisdenfior iufto.Cynu'ni modo ftrangulat folu.Colum binl gallia fuo nomineglaucopelon appellar: glebisexcitaturlapidummodo.Sola gelationeita foluicurur tenuiflimas bratteas facit. Hsec ex sequo fertilis.Harenaceam utuntur fi alia non fitun uliginofis uerticibus &l fi alia finubi os gentium folos nouimus qui fertiliftimu agru collentes quacunqi terra infra tres pedes effotfa Si pedali cralTicudine inieda Ixtificent.Sed ea no diucius annis,x.,pdeft. Heo aui SC pedies cake uberimosfecereagros.quae fanseSC oleis 6 i uicib 9 utili(Tima rcperit.Ois. autemmargaaratoiniiciendaeft; utmedkamentu rapiatur: &fimi defiderac aiiquaruJu. Quse primo plus afpera Si quse in hserbas non effundirunalioquin nouitate qusecunq? fuo eritfolum Isedet.Nefic quidem primo anno fertilis. lntereft Si quali folo quseracur. Sicca enim humida melior: arido pmguis.Temperata aiterutra creta uelcolubina cotiuenir. Decineris ufu:Scdefimo:5<: quse fata uberiore terra faciannSc quse urant. Ca. IX. Ranfpadams cineris ufus a deo placet: utanteponat fimo iumentoru •• q uod qa le/ ’ t uiflTimu eft:ob id exurunt.Vtrocp tame pariter no utunc in eode aruo •• nec in arbu / ftis cinere-.nec quai’da ad fruges utdiximus.Sunt qui puluere quoqi uuasali iudi/ centipubefcentefqj puluereuSC uitiu arborucp radicibus afpergent.Quodcertu eft narboo nenfi prouincise Si uindemias certius fic eo coquuquiaplus puiuis ibiqfoi cofert.Fimi plu, res differentiSG.Ipfa res antiqua,lam apud Homeru regius Cenex agru ita fuis mambus iseo tificans reperitur.Argeus rex in grsecia excogitaife traditur. Diuulgafle uero Hercules i italia:qu3e regi fuoStercuto Fauni fiiio ob hoc inuentuimortalitatc tribuk.M. Varropn cipatudac turdorufimo ex auiariis.Quodetiapabuiobouum fuumagnificar. Ne ahoci bo celerius pinguefeere afteuerat.De noftris moribus bene fperare eft;fi tantaapui maio/ res fuere auiariamrex iis agri ftercorarencur.proximu collnmeia colubariisanox gal linario. isfacitmatantufalicudanaco.Cseceriaudorescofenfu humanas dapesadhocin primis ad uocant.Afhexiis prefer unt hominu potus in cariorum officinis piio madefado, Aliip feo fe aqua iteru largiuf^ eciam | cum bibitur admixta.Quippeplus ia ibi male domandu eft;, cum ad uirusillud uini homo accdTerit. Hsec funt cerramina quibusinuice adtellureni quoq; alenda utuntur homines.proxime fpurcirias fuum laudac. Coliumella folus danar. Al5icuiufcunq?quadrupedisexiriofum.Aiiquicolumbaruniprxferunr.proximu deindc caprarum eft. Ab hocouiuni.Deinde boum.Nouifti'mus iumetorum.H^fucreapud pri> - fcos diff erentias.Sim ulcp prasceptanoninueniore tali utendirquando Sihicuecuftasiuilio or.Vifumqp iam eft apud quofdam prouintialium in tantu habundante geniali copia pecu XVI. du farina: uicecribris fuperiniiri:fecore alpeduqj tempor/s uiribus in quandam etia gratia mucaco.Nuper repertu oleasgauderemaxiecinere &calcariisfornacibus.Varro prarcep.' tisadiicinequino quod fit Ieuiftimu fegetesalendas.prata uero grauiore:& quod cx hoiv deo fiacimultafqj gignit hserbas.Quida etia bubulo iumentoru prasfer unt:ouilluq; caprio Omnibus uero afininmquona lentiflime ntandat.H contrario ufus aduerfus utruqi pionu tiat.Inter omncs aute conftat nihil efle utilius Iupini fegeterpriufq filiquetur aratro uel bi dentibus uerfa:manipulis ue circa radices arboru uel uitiu obrutis. Etia ubi non fir pecus culmo ipfo uel etia filiceftercorare arbitrantur:Cato ft ere us unde fiat:ftranienta:lupinu: paleasfabaliarac frondesiligenasiquernafqj e fegete eullito.EbuIuricuta Si circumfalida imba au&a uuluaqj ea fufternito ouibusrirondeqj pucrida.Vinea fi macrauerit:farmenta fua comburito:&itide in arato.Itemc# ubi faturus er is frumentmoues ibi deledato.Neo# non Si fans quibufda ipfis pafei terra dicit.SegeteStercoranc fruges:lupinu:faba:uitia;.Si' cute cotrario dcerrqa uellit:&qa falfu e.hordeu:fcrnugrazcu:eru.Ha:c omnia fegete exu^ iur.& oiaq uellutur.Nudeos x fegete ne idideris.Virgilius& lino fegete exuri: Si auena: & papauere arbitracur.Fimeta fub diuoconcauo loco& qui humore colligat.ftrameto ire dane in foie arefcant.palo e robore depado fieriiubet.lta fore neinnafeantur iis ferpetes Fimum mifeere terra: plurimu refert fauonio flante ac luna fitiente.Id pleriqj praue intelli gunt a fauonii ortu faciendu :ac februario menfe tanturmeu id^plerac^ fata aliis poftulent menfibus.Quocunq} tempore fiat.curandu ut ab occafu azquinodiali fiance uento fiat :lu na decrefcente ac ficca.Miruin imodum Eugecur ubertasaffedufep eius obferuatione tali Defarionearboru:&q>auulfionenafcunturarbores. Ca. X. Bunde prxdida rarionccxli ac tense, N unc de his arboribus dicemus;qua: cura ho % ininu arque arte proueniunt.Nec pauciora prope func genera: tam benign^natu * ra:gratia retrulimus.Autenimfemineproueniunt:autplantisradicis;aut propagi ne:aut auulfione.*aut furculo:aut infico Si confedo arboris trunco. Nam folia palmarum ^ apud babylonios feri.-ateg ira arborem prouenire.Trogum credidilTe demiror.Quaeda plu ribus generibus feruntunquxdam omnibus. At pleraqj ex iis naturaipfa docuit.& in priV misfemen ferere.-cum decidens exceptuniqt terra uiuifceret.Sed quasdam non aliter proue niuntmteaftanea: iuglandes casduis duntaxat exceptis.Et femine aute quamquam diftimi li ea quoqj quae Si aliis modis ferunturmt uites & mala atep pyra.Namq? iis pro femine nu^ clcus-.non ut fupradidis frudusipfe.Et mefpia femine nafei poflunt.Gmnia hsec tardapro uentu ad degenerantia Si infito reftituenda Jnterdum etiam caftaneae.Quibufdam natura contra omnino non degenerandi quoquo modoferantur ut cuprefiisipalmisdauris. Naq$ Si lauruspluribusmodis feritur.Generaeiusdiximus.Exiisaugufta Si bacalis Si pinus fi> mill modoferuntur.Bacca: menfe ianuarioaquilonis afflatuficcanteleguntur;expandun« tureg rarazmccalefiantaceruo.poftea quidam fimoad ferendumparatas urina madefaciV unt.Alii in qualo pedibusinprofluente deculcantrdonecauferatur cutis. Alioquin uligo tnfeftat :nec patitur nafci.ln iulco repaftinato palmi altitudine uicenae fereaceruatim men fe martio.Bedem Si propagine feruntur. Triumphalilcp talea tantum.Myrti genera om/ tiia in campania baccis feruntur .Rom*: propagine tarentina.Democritus Si alio modoferi docet grandifiimis baccaru tufis leuiter ne grana frangantuncacg in tria refte circumliga* ritarqj ira ferupariete foredenfitatis:ex quo uirgufe differantur.Sic Si fpinas fepis caufa feruntur uomice moris fpinaru circulita.pilas ante laurus 6i myrti inopia a trimatu tempe (liuu eft tranfferreJnter eaquse femine ferutur.Mago in nucibus operofus eft.Amygda^ la:in argilla molli meredic fpeftanti feri iubentur.Gaudereeasin dura calidaqi terra.In pi gui X humida mori ac fterilefcere.Serendas q maxie falcatas 8i e nauelfofimocp dilute ma ceratas pro triduu;auf pridie q ferantur aqua mulfa.Mucrone defigi acie lateris.ln aquilo ne fpeftare;ternas fimul ferendas.-crianguii ratione;palmo inter fe diftantesidenis diebus adaquari donee grandefcant.Iuglandes nuces porredse feruntur comifiTurisiacentibus.pi nea: nuclei's fepteni fere in ollas perforatas additis:aut ut laurus quse baccis feritur.Cjtrea grano SC propagine.Sorba femine oi a radice planta Si auulfione prouemunt.Sed ilia incali dis.Sorba & in frigidis 8i humidis.Natura Kpla'tariademoftrauinmultaru radicibus pulu# lane fobole denial panetemacre quasenecet.Eius quippe umbra idigefta premirur:uf l Uuris pum'cis:platams:cersfis:prunis.paucoru'ihocgenere ramiparcuc Coboli :ut idraoru q LIBER. palmorucp.nullis uero tales pulluliproueniunnifraquaru radices amorefolis atqjhymbris in fuma tellure fpatiantur .Omnia ea nonftatim morise in fualocari.fedpnus nutrici da ruacqj in feminariis adolefceredteruqp migrare.Qui tranfitus miru in modu mitigatetiam filueftresdiue arboru quoqj ut hominu natura nouitatis ac pegrinationis |auida c-.fiue dif cedentes uirus relinquunmanfuefcutqj trafiatu ceu ferae du radici auellit planca.Etaliud genus fimile natura pmonftrauit.Auuificp arbonbusftolones uixere.Quoin genere &cu parui funtauellanfiparteqialiquaematrisquoqKorporeauferutfecufimbriatocorpore. Hoc mo pIanfantpunic3e:coryh:malIi:forbi:mefpili:fraxinis:fici.Inprimif<$ uites.Cotoeij ita fatu degenerat.Ex eode inuctu e:furculos abfcifbs ferere hoc prxo faspiscaufa fadu fa/ buciscotdeo&rubrisdepafiis.MoxSi culturasutpopulis:alnis:falici:quaeucliuerfofur culo feriturda eae ibi difponutur: ubi libeac ee eas.Qua ob rem feminarii cura antecouenit dicing tranfeat in alia genera.Naqp Sihuicprincipioeligi folu refer tquonia' nutriceiduk getiore elTe| matre ftepe conuenit.Sit ergo ficcu fuccofuqj bipalio fuba&uimaduenis hof pitabSi qfimillimu terras qua tranfferendu fit. Ante omnia elapidacu munituqj ad ineurfu etia gallinacei generis.Quaminime rimofume penetrans fol exurat fibras.Intcruallo fexq pedo fed ne feintcr fecontingat:8i noceat.prazter alia uitia etia uerminofa fiunt.-ideo fan* rid conuenit f;Epius:hasrbafq3 auelli.prasterea femina ipfa fruticantia fupputare.-acfakcpa ti ccnfuefcere.Cato 8i furcis crates imponiiubet altitudinehominis ad folcrecipiedmatcp integi culmo ad frigora arcenda.Sic pyroru maloruq? femina nutrici.Sic pineas nuces. Sic cupreffos femine fatas&ipfas.Minimis-id gram's conftanut uixperfpici quasda polTint.NS omittendu nature miraculu.Ex tam paruo gignfarbores:tanto maiore tritici Si ordei grao ne quis faba reputet.Quid fimile origims tux habentmaloru pyroruqp feminaf’Hisprinci/ piis refpuente fecures materie nafci indomita podedbus imefis prxla.-arboris uelis turibus murifcp impdledisarietibus.Hxc eft natura eius.H^cpotentia.Super omnia erit e lachry ma nafci aliquid: ut fuo loco dicemus.Ergo e cupreffo focmina(mas enim ut diximus non gignidpil uls colle&e: quibus docuimenfibus ficcantur fole^ruptasqj emittunt femeformi cis mire expetitu :ampiato etia miraculo tantuli animalis dbo abfumi narale tantaru arbo^ SeriturmenfeapriIiareacequatacylindris:autuolgiolisdenfuterrac 5 cribris fupercernif pollicis craflitudine.Contra imanepondus attollere fe no ualenretorqueturqj fub terra. Ob hoc parcitur ueftigiis.Leniter rigatur a folis occafu in trims diebusait asqualiter bibat donee erumpant.Diffemntur poftannudodrantalifilio cuftodita tempede.ut uiridicaslo ferantur ac nneaura.Miru^didu periculu tantum eo die efiafiroraueritqtuluncuqj hym bre.-aut fiafflauerit.De reliquo tutas funt perpetua fecuritate.Aquafqp pofteaodoie.Et zi sifagrano feruntur menfe aprili.Tuberes melius inferuntur in pruno fiiueftri&maloco* toneo.Et in calabria ea eft fpina filueftristquascuq? opde Si myxas recipinutiliter Si forbos De tranfferendis feminariis:^ ulmis ferendis Si ferobibus. Ca. XI;. Lantas ex feminario tranffere in aliud priufq fuo locoponantur operofeprascipiar p birrordicet tranflatione folialatiora fieri fpondeant.Vlmorumpriufq folio ueftii* tur.Samaracolligenda eft circa martias chalen.cu fiauefeere incipit.Deinde biduo in umbra ficcata ferendadenfain re fra do terra fuper minuatimeribrata craiTitudine quas incupreflis.piuuisefinonadiuuet-.riganda.DeferedKexarearuuenispoftannul ulmaria interuallopedali ib unam quaq parte.Maritas ulmos autuno ferere utilius:quia carent fe/ minc.Nam e^eeplantis feruntur.In arbuftum quinquenes fubruberranfferuntur.-autiqui bufdaplaceOqudeuieenupedudTecoeperunt.Sulco quinouenariusdiciturisltitudinepe^ du triu;pari latitudine:&: eo amplius circa pofitas pedes terni undiqj e folido adaggeratur. Arulas id uocantin capania.fnterualla ex loci natura fumuntur. Aridiores ferendas in ci/ peftribusconuenit.populos 5i fraxinos quia feftinatiusgerminatdifponiquoq?maturius couenit.Hoc eab idibus febru.plan's & ipfas nafcetes.In difponedis arborib 9 arbuftiicp ac uineis quicucialis ordinu ratio uulgataSinecefTariamdperfiadu modo uulis:Veru8i afge fill grata quocucg modo intueare in ordine fe porrigente uerfu .populis eade ratio femte qua ulmos ferendi.-tranfferedi quoq? e feminariis eade Si film's. Ante oia igitur in fimilem tranfferri terra aut melioreoportet.Nec e trepidis antprsecocibus in frigidosaut ferotios ficus: ut neep ex iis in illos.pr^fodere ferobes ante(fi fieri poiTeOtanto: donee pingui cel * pite obducantur.Mago ate annu fieii lubetmt foie pluuia% cobibat.-aut fi edditio largita 4 v.rhfi 'H ‘•O J JI ■: ■ *t ivi; "•ioutntiij 3^53 ljfiunr.J ,frrtl PwJttia '^nuccs.Sit is tunisis Uchiy aU xm no.finignes I medio fieri ante mcnfes ? duos:necnifi port hymbres i his feri.Altitudine ea- ru i argiilofo auc duro folo triu cubitoru efle in quaqp partem .In prunis palmo ampliiis:8£ ubiqjcanuata fofTuraoreppreiTiore finr.Nigra uero terra duocubita 8C palmu qdratisan gulis.Eadc menfura grsci audores cofentiunno airiores quino femipedes ee debere: nec latiores duobus pedibus.Nufq uero'fexqumede minus alto.-quonia ihumido folo ad uiciV ns aqus perueniat.Caco fi locus aquofus at inquit latas pedes ternos.In feucibus imifejj palmu 8C pedcialtitudine quattuor pedu;eas lapide cofternfaut fi no fitperticis falignis ui ridibus-Sineq? eaafint.farmetisdta ut i latituainefemipedetrahantur.Nobisadiicicdu ui derur expraedida arboru nacura ut alcius dimittantur es.-qus fuma tellure gaudent: tan| fraxinus;olea.Hsc 8C fimilia quaternos pedes oportet demim.Csteris fat e O' 'altitudinis pedes ternos effecerint.Excide iquic radice iftam.papyrus curfor iperator ad terrore pre / neftinoru prscoris.Deftringifecurius eft fe tefte i noxiu abradi partes:qus fenudauerinc terra. Aliqui lapides rotudos fubiici malunt qui 8C cotineant humore 8 c tranfmittant. No ire pianos facere:&a terreno arcere radice exiftim a tes.Glareafubftrata inter utraqp fenten _ _ tiafuent. Arboreneeminorcbimanecmaiorc trima tranfferriquidaprScipiut.Aliicuan/ nu impleac Cato cralTiore quinqj digytis no omifit.Ide fi abftineremeridianacSli parte l gnare in cortice:uttranflata iifde 8£afluetis ftatueretur oris ne aquilonis meredianis op* pofits folibus finderentur:& algerent meredians aquilonibus.Quod diuerfo affedant et quida uite ficoq? permutatesin contrariu.Defioraem folia ita fierumagifqi protegere fru dum& minusamittere :ficuq?ficetiafcafilefieri.pleriqjid demu cauenuutplaga deputa li cacuminis meridie fpedetugnari fifTuris nimii uaporis opponidd quidein horadieiquin ta ud odaua fpedare mai uerim. Aeque latet no negligedume radices mora inbarefcam:nc ue a feptentrionibus:aut ab eaparte cash ulqj ad exortu brumale uetoflante efFodiantur ar boresraut certe no aduerfs iis uentis radices prsbcantur.propter quod emoriutungnarif caufs agricolis.Cato omnes uencos 8C imbre quocp in rota tranflatjonedamnat.Et hoc pro dericqplurimu terrain qua uixerintradicibuscohsrereac tota cefpitecirculibari. Cu ob id Caro in corb)bus tranfferri iubeat.proculdubiq utiliflimequidcfuma terra contentus c fubdi.Quida punicismalis fubftrado lapide no rupi pomu in arboribus tradu.Radices in* flexas pom melius. Arbore ita loeari ut media fit totius ferobis neceftariu.Ficus fi in ficilia bulboru hoc genus eft feritunociflime ferre eraditurpomumeq? uermiculationiobnoxiu. Quo uitio no caret reliqua poma fimiiiter fata .Radicu eius magna adhibenda cura ut exe ptas appereatmo auulfas quis dubitetrQua ratione 8C leliquapfefla omittimus.Sicuti ter ram circa radices feftucato fpiftandl.Quod Cato primu in ea re efle cenfet.piaga quocp a truheo oblimi foliis prsligari pcipiens. De interuallis plantandaru arborum. & umbris 8C ftvllicidiis:& ubi plantari debeant. Ca. XH. Vius loci pars eftadinterualla pertinens.Quidam punkas 8C myrtos 8C lauros den b fioresferiiufleruc.ln pedibuscamenouenis^alosampliuspauloiuelmagisetiamt^r* pyros;magifl? amygaalasi8i ficus.Quod optime diiudicabie ramorum amplitude A/— nis ratio; Iocoru <5 8C umbrscuiufcparborisiquoniam has quoc? obferuari oportet, BreueS funt quauis magnaru arboru quod in orbe ramos circinnetmt in malis pyrifq],Esde-cnor mes cerafis.lauris.lam queda umbraru proprietas.lugladiu gtauis 8C noxiatetiam capiti hu mano-.omnibulij iuxra fatis.Necat germina 8i pinus:fed uentis utraqj refiftit:quonia 8C ,p teda uinearu rationeegenc.Stillicidia pinus quercusilicisponderofilTima.Nullu cuprefli: umbra minimal in fe circuuoluta.Eicoru leuis quauis fparfaudeoqj inter uineas feri non uetantur.Vlmoru leuis:etianutriensquscunq? opacat.Sed arncohsc quoq? uidefe gra- uiffimismec cjubito fi emittantur in ramos.Confttids q uide ulmi noxia efle no arbitror.Iu cunda 8C platani quaq crafTa.Licetgramini credereno foli.-baud alia laetius operiente toros Populo nulla.!udentibus foliis.pinguisaluo :fed palcenc fata.Vitis ffbi fufficitmiobili fo liodadatuqp crebro foie umbra temperans.Eodegraui protegens in bymbre.Omnium fe* re leuis umbra :quorupediculildgi.Nofaftidieda hscquoqi fcientia:atcp noiultimispq ^ nenda:quadoquibuf^ fans umbraaut nutrix;aut nouerca eft.Iuglandiu quide priorucp 8£ piceara 8C abietis quacu^ artigeremodubie uenenu e.Stillicidii breuis diffinitio e.Omniu qus proiedu frondisita diflEundotunut per ipfas no defluant hymbres:ftilla fsua cft,Er * go plurimu intererit hac in qusftione terra in qua feremusun quatu a rbores quafep alat.Ia q i i ■*»** i ■**>• bn LIBER. per re cone!!minora quKunt interualla. Ventolis locis crebriores ten coa ucit.uica tame n maximo interuallo.Dequa Catonis italica fetentia e.In.xxv.pedibus minimu:pluriniu.xxx. feri.Sed hoc uariatur locoru nacura .No alia maior in betica arbor.In africa uero fxdes pe/ nes au&ores eric .Moliarias uocari mukas narrat pondere olei quod ferant annuo prouen tu.ldeo.lxxy.pedcs magointeruallo dedit undiepetia in macro folqaeduro atqj uentofo. Cu minimu-x v. Betica quide uberrimas incites inter oleas merit.Ilia infeitia pudeda effc to ueniec.Si adukasincer fefe luctari iufto plus:6i in feneda praecipitare:aut plerucp ipfis: qm pofaere coarguetibus iperitia fua totasexcidere.Nihil eft fcediusagricolis:| geftirei pe nitentia multo ia praeftec laxitate delinquere. QuasLirbores tarde crefcant:# quiceleriter :6i de fabtna.^ Ca. XIII, Va’adaute natura tarde crefcut:6C in primis femine tatu nafcetia:8i longo asuo du<» q iantia.Atquascito occiducueIociafunt.utficus:^unica:prunu:maIus:pyrus: myr- cus:falix:8i tame antecedut diuitiis.In trimatueni fereincipiut oftendetes Si ante i jEx iis letiflinia: pyrus.Gciflima omniu cyperus Si pfeudoca pirius frutex.protius eni flores femeqjprofert.OiaucroaceleriusadolefcuntftolonibusaDlatisrunaqjinftirpereda&isali mentis Eade natura 8i prqpagines docuit.Rubi naqp curuati giacilitate Si fimul procerita te nimia defigunt rurfus i terra capita.Iteru nafeutur ex feferepleturi omniami refiftatcul tura:prorfus ut poflint uideri homines terra: caufa geniti.JtapdTima atqj execrada res pro paginctame docuitratqj radiceacquiri uiride.Eadeautenatura c hederis.Cato propagari prater utte tradit ficu:olea"^punica:maloru:genera oia.Lauru.prunosmjyrtus-.nuces auel lenas:&preneftinas:plaranu.prop3ganonuduogenera:ramoabarboredeprefl'oin t ( fciobe quattuor peduquoqpSipoftbieniuaputatoflcxmpIantaqitranflacapofttrimatu:quas fi longius fere libeatan qualis ftati aut uafis fi&ilibus defodcrepropagines aptiffimibut in iis tranfferatur. Altcru genus luxuriofusrradices in ipfa arbore follt'citudo traiedis per ua Li fidilia:uel qualos ramis terra® circupa&is:atq? hoc blandimcto impetratis radicibus: in ter poma ipfa Si cacumina(in fuma eni cacuminahoc mopetutur audaci ingenio (arborem alia longe a tellure faciedi.Eode quo fupra bienii fpatio abfeiita propagine:Si cu qualis illif fata.Sabia hxrba propagie ferit Siauuif.one. Tradut fece uni aut e parietibus latere tufo mireali.Iifdemodis roimarintbSi ramo.qm neutri feme ferut.Rododedroppagie 8iferme.. Defatioearboru Siifitioe:6i quemoiueta fitteneraiferedi iplaftratio. Ca. X1III. Eminequocj} inferere natura docuttraptim auiu fame deuorato;folidoqi6i alui tea s pore madido cu foecundo fimimedicamine abiedo i mollibusarboru ledicis:& ue tis faspe tranflato in aliquas corticu rimas. Vnde uidiniuscerafu in falice:platanum Inlaurodauru in cerafo:8t baccas fimul difco!ores.Tradunt 6i monedula codente femina in thefauroscauernaru eiufdcrei prsebere cas.Hinc nata inoculatio futoriae fimili fiftula aperiendi in arbore oculu cortice excifo:femenqj Idudedi eade fiftula fublatu exaJia.In fi cis aut Si malis haze fuitloculatio antiquia.Virgilianaquazrit finu in modo germiiie expul fi corticis.’gcmaq? ex arbore xdudit.Et hadenus natura ipfa docuit.lnfitione aut cafus ma gifter alius:Kpene numerofior ad hue mod um. Agricola*fedulus cafam fepis munimento cingensrquo minus putrefeerentfudesdimen fubdidit ex bedera.Atillas uiuaci morfu ap prehenfe fuam ex alieno fecere uitanuapparuitqj truncum e(Tc pro terra., Aufertur ergo Terra Kqualiterfuperficiesdeuigaturfalcerruncus.Ratiopofteaduplcx.EtpriHia inter cor ticem lignumq? inferendi.Timebant pnfei truncu findere.Moxinforateaufi medio.Ipfi«p medulla calamum imprimebant unum inferentes.Neqi enim plurescupiebat medula fub tilfor.Poftea ratio uel fenos adiicic mortalitati eoru ex numero fuccurrere perfuafaperme dia truncolenite r filToicunsocp tenui fifl’uram cuftodienee:doneccufpidatim decifus de feendat inrinam calamns.Multa in hoc feruanda.Primum omnium qu^patiatur coitu tale arbor Si cuius arboriscalamus. Varie qncqp Si non in iifdem partibus.Sub eft omnibus fuc cus.Vitibus ficifq? media ficciora :’5ie fumma parte conceptus.Ideoilincfurculipetuntur. Oleis circa medias fuccusrinde Si furculi.Cacumina firiunt.Facillimecoalefcunc. Quibus eadem corticis natura:quxq? pariter fiorentia ciufdem hoficgignationemfuccorum^ fo^ cietatem habent.Lenta enim res quotiens humidisrepugnant ficcamollibus cortrcum du ri.Reliqua obferuatfone fi'Tura in modo fiat.Repud/atquippe aduenam inhofpiralis du »tia: ut in parte nitidiffima.-ne longiox multo tribus digy tis:ne obliqua ne tranfluccns.Vk Vo, '•v> • *. , ■‘iK; 2S*S gss d i( »»C£ • lljt0 pwpgiii W»£ucbi ikI> •cpftlloinjfooljc muni: quad nente uinculolibercatenfdehifcendi.Quasda in plantario infitaeode die tranffer untur. Si cralTior truncus inferaturbnter cortice SC lignum iferi melius cuneo optime ofleomecorti cerumpatur laxato.Cerafi libro demptofinduntur.H^ folas 6C pod brumam inferuntur: demptolibrohabentuelutilanugine:quxficomprehendidfitu:putrefacit.lncolui cuneo adadum utiliflimeaftringiturdn ferercaptiflrmu quaproximum terras patiatur.nodorum trunciqj ratio.Eminerecalami fex digytoru longitudinenon amphus debent.Cato argilte uei cretse harenam finwep bubulu aamiferi.atqj ita ufq? ad lentorem fubigi iubenidqrin * terponi Sbcircumlimi.Ex iis quascomentatus eft facile apperet ilia setate inter lignu &c cor tipemmecaliomodoinfererefolitos:auc ultralatitudineduu digitorum calamos dimitte reJnferiautepraecipit pyraacmala per uer;8Cpoft folftitiu diebus.l.poft ui'demiam.Olcas aute & ficos per uer tantum luna fitiente:hoc eft ficca.prxtereapoft merediem ac f;ue ue^ to auftro.Mirum quod noncontentusinfitum munifTe.Yt dictum e=SC cefpite ab hymbre frigoribufc^ ptexifleiac mollibus bifidoru uiminu fafcib"dingua bubulac hcerbe id genus ie)iniup obtegiiubetieami^ illigari operta ftramentis.Nunc autem habundearbitreturpa leato luto librofarcireduos digytosinfitoextante.Verno inferentestempus urgetdncita tibusfe gemis:pr^terq in olea:cuius diutilTime oculi parturiutmiinimuc? fucci habent fub cortice:q niminusinfitis nocet.punica uero 8C ficu quamq alias ficca fint recraftinaremink tzk utile.Pyru uel florentem mierere license in mt.iu quoc? menfem protendere infitione. Quod fi longius afferantur pomoru calami rapo infixes optime cuftodire fuccu arbitratur Seruart^ inter duos bymbres iuxta riuos uel pifeinas utnnqp ferra obftrudos, Deuiteinferenda. Ca. XV. It/um uero in ferobibus ficcis ftramento opertos ac deinde terra obrucos.-ut cacti^ U mine exiftant.Cato uite tribus modis mferit.praefedam findi iubet per medullam In ea furculos exacutos ut dictum eft addnmedullas'iugi.AItero utii fefe uites co; tingantjutriufcj inobliquum latere contrario adrafo Hindis medullis colligari.Tertiu ge nusleftitcrebrare uitem in obliquu ad medulJa:calamofcp addere longos pedes binos: atq? jtailigatum infitum i tritaqp illitum operire terra calamisfubredis.Noftra set,is correxit ut gaSlica uteretur terebraiquas excauat nec urit:quoniam aduftio omnisbebctar:atqi ut go* mafeere incipiens ligetur caiamus.Nec plus qua binis ab infitio emineat oculis ulmeo ui / mine alligatus:binac$circundareturacie a duabus partibusmtinde potiusdiftillefhuiiior qui maxime uitesinfeftat.Deinde cum eualuiilent flagella pedes binosminculum infiti in aderetur ubertati craffitudine permifta.Vitibus ferendis tempusdedereab ^qurodio au tuno ad gerhiinationis initia.Satiuse plants filucftrium radicibus inferuntur natura ; ficcio ribus.Si enim fatiuse fiJueftribusinferantur :degenerant in fertilitatem.Reliqua cselo con; ftant; AptifTmia infitis ficcitas.Huiusenim remedium-appofins fidilibus uafis modicus hu mor per einerem diftilatJnoculatio rores amat leues. r q ii i LIBER. De emplaftratione. Ca. XVh Mplaftri ratio & ipfa ex inoculatione nata uideri poteft.CralTo aute maxle cortici; e puenit fcut e ficis.Ergo aputatis omnibus ramis ne fuccu auocet.Nitidiflima i par. te quacpprscipua cernaturhylaritas excpta fcutula ita ne defcendat ultra ferruni cortici iprimitur cx aha cortex par cu fui germinis mama:ficcopagedenfa ta cicatrici locus nofitiSiftati unitasfiat.-nohumorenoafriaturccipiesmibilhominns tame&luto munire & uinculomelius.Hoc genus no priderepertu uolut quinouis moribus fauent.Sedid etiaH apud ueteres grscos inuenitur:& apud Catone.-qui olea ficuqs He inferi iuffit menfura h prsfinita fecudu reliqua diligentia fua cortices fealpro excidi quatcuor digitoru logirudi* ne:&: triu latitudine.Atq^ ita coagmentari & ilia fua intrita oblini.Eade ratione&in malo v Quidahuicgencri mifeuere fiffura in uitibus exepta cortice teiTeila furculo a latere piano adigendo.Totmodisinfitaarbore.Vidimusiuxta tyburestiliam omni genere poiuorum onuiia alio ramo nucibus-.alio baccis:aliunde uite:ficis:pyris:punicis:maloru <5 generibus.i Sed huic fuit breuis uita.Nec tame omne experimetis aifequinatura poflumus.Quida eni, nafei nifi fponte nullo modo queunt.Eacp imitibus 5i defer tis tarn locis proueniuf. Capa* 1 , ciffima indtoru omniu ducitur platanus -.poftea robur. Veru utracp fapores corrupuc.Qus da omni genere inferuntunut ficus&punicS.Vitis norecipitemplaftra.necquibustenuif accaducusrimofiifcj} cortex.Ncq? inoculatione fiecs aut h unions exigui fertililnmaom^ muinoculatio:poftea emplaftratio-Sed utracp infirmifiima;& qus cortice nimntur tatum-* uelkui aura ociffime deplantantur.inferere fimriflimu Sc foecundius quam ferere. . t Exemplumhuiusrei. __ Ca. XVII. On e omitteda rariras unius excpIi.Corellius eques romanus Accfte genitusifer* , n uic caftanea fuomet ipfa furculo i neapolitano agro.Sic fada e cafianea quae ab ipo nome accipit inter Jaudatas .poftea hsres aufdeiiberrus corellia na iteru inferuit, Hsce inter easdifferentia:illacopiofior.Hsccorellianamelior.R.cliquageneracafus ige. nio fuo excogitauittac de frados ferere ramos docuit.-cu pali defixi radices cepiflent .Mul; tafic ferutur.in primifep ficus omnibus quidealiis modis nafces;prsterqtalea.Optime < 3 / defi uaftiore ramo pali modoexacuto adigatur ake exiguo fuper terra relidocapite: eoqj» ipfo barena cooperto.Ramo ferutur 8i punica pairs laxato prius meatu.ite myrtus.Omniu horu Iongitudine triu peduxraifitudine minus bracbiali Cortice diligenter feruatortrun co exacuco.Myrtus 8i taleis ferit‘ , .Morus talea tantu quonia i ulmo ea in feri religio fulgu ru phiber.Qua ppter de talearu fatu nuc dicedu e.Seruadu i eo ante oia; u t tales exferati ~ bus fiant arboribusme curusme fcabrs;aut bifurce ne ue tenuiores q ut manu ipleant.-ne minorespedalibus ut illibato cortice atep ut fedura inferior ponatur feper: 8 £ quod erit ab radiceeaccumuleturqs germinatio terra donee robur planta capiat, > De cultura taiearu:& quibus temporibus infitio fiat. Ca. XVIII. Vs cuftodieda i talearu cultura Cato iudicauerit; ipfius uerbis oprime' pcipiemuj; q Takas oleaginas quas I ferobefaturus erisitripedaneas facito.Diligeterq? tra&a. ne liber laboret:cu dolabis aut fecabis.Quas in feminariofaturus enripedales faci* to.Eas fic inferitodocus bipalio fubadusfit beneqj gluttus.Cu talea demittispedd talearu opprimito.Siparu defeedat malco aufmateola adiicitorcauetoqi nelibru fddas.Cu adiieis palo prius Iocu ne feceris quo talea demittasdta melius uiuet talea.Et ubi trims fut;tu de niqp cursfint:ubiliber fe uertet.Si \ ferobib 7 aut I fulcis feras-ternastales ponito.Eas diua xicato fup terramec plus quattuor digy tis.Trafuerfo femie uel oculis fento-Diligeter exi mere oka oporter; & radices qplurimas cu terra ferre.Vbi radices bene opuerisxafcare be^ ne ne quod noceat.Si qs qratqd cepus olesferendsfitragro ficco p femete;agrolsro p uer Oliuerudiebus.xv.antesqnodiu uernu icipitoputare.Exeodiedies.xl.rede putabis. Id hoc mo putato.Qua locus rede feraxerit ;q arida eru t & fi qd uetusinterftegerit i ea oia eximito.Qua locus feras noerita'd plus cocidito.-aratoq? bene enodatoc^.Stirpes leues fa citoicircuoleas autuno ap!aqueato:& fterc 7 adiicito.Qui oliuctu fspiiTune &alti(Time mif cebit-is teuiiTimas radicef exarebit.radices fifurfu abibut craltiores f 'ieaSi eo i radices ok*. fit.In craffo aut humido aut fubnguo a mefTe ad bruma.Qiiod pcepiffeeu africs kelligit u xvir. Italia qdenuc ueremaxleferic.Sed U autuno filibeat.pofcsequinoduLxl.diebus ad uergi liaru occafu.xiiii.foh dies fur qbus fieri noceat. Africa? peculiare qdem in oleaftro e iferere. Quada asternitace cofenefcut pxime adopnone uiigaeniifTa:atq? itaaliaarboreex eadeiu uenefccte.Iteruqi 5i quoties opus fituit eius eade oliueta coftcnt.lnferif aut o leafier cala« mo 8iioculatione.Olea ubiquercus effoffa fit male ponit•* quonia uermes q raucas uocant l radiceqrcus nafeutur & tranfeut.NaihumaMfeialeas autficcarepriuf| ferant utiliusco^ jJtu.Vetusoliuetuabaeqnodiouernomauergijiaruexortuitenadi alcernis anis melius - . juetu.Ite niufcucircudare radio's. Gicufodiat ofitusims a foifUtio duu cub itorum frrnfcp w** ^ ~r* pedali altitudinc.Stercorari tertio ano.Mago idc amygdalas ab occafu arduriad bruna fe '■'* ti ruber,pyra no code tepore oiaquonia neqs floreat.Eade oblonga aut rotunda ab occafu l , - uergiliaru ad bruma.reiiq genera media hyeme ab occafu fagictac fubfolanu aut fepretrio ne fpedantia.lauru ab occafu aquilse ad occafu fagittx.Cofeffa.n.de tepore ferendi q ratio c uere 8i autuno.id exmagna parte fieri decreuere.Eft 8C aliahora circacanis ortus paucio tibus ncta:quoniano omnibus locis uilis pariter intclligitur-Sed haud omittedanobis.-nd tragus alicuius roemmeru naturas potius indagatibus.ln cyrenaica regione fub etefiarum fiatu cofetunt.Kecno 5i in grSEria oiea maxime i laconia.Co infula & uites tunc feiic.Cas caeri apud grascos in oculare &. inferereno dubitat.Sed arbore no ferut.plurimuq? in co 1 cm coru natura pollet.Naqj i icgypco omi ferut menfe:8£ ubicuq? bymbres ^fliui no funtmt t idia di asthiopia.Necefiario poll b^c autuno feruturarbores.Ergo tria tepora eadegermfi nationis uer di canis arduriqj ortus.Neqiimanimaliu tatu c ad coitu auiditas-fed nsultp jaaioijCjtertjKacCjtorjioitiniu JibidQijQua tepefliueutiplurimuintereflcQccptus peculia ). „ . ? re uticpin infitiscu fit mutuacupiditas utrin $ cocundi.Qui uerpbanoab Squinodiofta'^*** b+~ i'* tim admittunpraedicantesgermina pturireudeo faciles corticu efife amplexus.Qui pnefe * jrunt autunu ab arduri exortmquonia ft ad radice quadam capianu&ad uer parata ueniac accp noprotinusgerminatioauferat uires.Quxda tame flat ut u tepusanni habet ubiquuc cerafi& amygdala circa bruma ferendi ueiinieredi.De pluribuslocoru finis optimeiudi* nu.ita uc bruma.xv.ne minus diebus antecedant.Malis etiltuis K cotoneis.lte forbis prunif port media,hyeme I idus februarias.Siliquas graecie 6t perfici ante bruma per autunum.N u - cibus iuglandi 8 c pineas auelianeae gr^cseatqp caftaneas a chal.martiis ad idus eafde. Sali ci geniiEe circa martias chal.Hacin ficcis feminoiilain hunudis uirga feri diximus. ^ Qua: arbores federategaudeant:6t de difcipl:.: ?. 'ELnueadi&: accumuladi. Ca. ^ XIX, Stetia nuenoua inferedi rome quid feiens qe’e pr^terea quod ufqua luenen a Co#* e lumella excogitatarutaffirmatipfe.Qua uel diuerfe infociabilefc^ nature arboru copulentur ut fici att^ ole:eJuxta hancfierificu iubeono ampliore interuallo q ut contingi large poffit:ramo olex qmaxime fequaci atc^ obedicuto.Eu^ omni inter! tepore edoniarimeditatione curuadi.poftea fico adepta Hires: quod euenire trimae atq? ucicp quin queniifolec.-detruncatafiuperficic ipfiacpdeputata utdidumeadrafo cacumine defigi in cruce ficicuflodiu uinculismeecuruatura fugiatur.Ita quodapropaginuinfitoruq? tepe* rametotrieniocomuniinter duasmarrescoaleficere.QuartoannoabfcifTumrorum adop^ tantis effemondu uulgataratione haud mihi certe fatis compcrca.C^cei u eade ilia de calf* disfrigidif^ di humidis & ficcis fupradida ratio &i ferobes fodere monftrauit. In aquofis enim necj altos neep amplos facere con uenit. Altos asftiuofo folo & ficcomt qmaxime acci piant aquam-contineitqi.Hxc & apud ueteres arbores colendi ratio e.Feruentibuseni lo tibus quzerunt.Vbicuqj circufodiendi arbores ratio in circuitu pedes i orbe rernosmeq? id inpratis:quando amorefolishumorifiqji fumateilureoberant.Etdearbonbushaccquidc frudtus gratia ferendis inferendifqj in uniuerfiumfiint dida. De falido 8C harudineto:&l eseteris’e^d uis ad perticas palos. Ca. XX. Inc reflat earu ratio:quas propter alias ferunturniineas maxime cxduo ligno. prin b cipatum in iis optinentfalicesrquarum fiatio fitloco madido tame refofTo duos pe desfii femipede talea fiexquipedali uelperticaiqua: utilior quo plenior .Interuallo q iiii LIBER. dte debertt pedes fenos trimepedibus binis a terra putationccoercenturrut fie fe mlatftu dinem fundant.-ac fine fcalis tondeancur.Salix cnim foecundior e quo terras proprior. Has quoqs omnibus annis confodi iubent menfe apriii.Hasc eft uiminaiium cultura. Perticalis 6C uirga cl taiea feritur foifura eadem-Perticas ex ea iuftum eft c£ai quarto fereano.Hchas aute flnefcentiuiii propagine fartiunt locum.pertica imerfa ac poll anum recifa.Salicis ui minalis iugera finguia fufficiunt.xxv.uineas iugeribus.Eiufdem rei caufa populus alba fe> tif bipedaneo paftinatuitalea fexquipedaii biduoficcata palmipede interuallo:terra fuper iech duorum cubitor um crafiitudine.Harundo etiamnum dulcioreni qua h£ iolo gaudet Seriturbuibo radicisquem aliioculumappelantdodranrali’lcrobeunterualloduum pedu & femipedis:reficiturqj ex fefe uetere harundineco extirpato:quod utilius repertum qua caftrare ficut antea. Namq? interfe radices ferpunnmutuocp difcurfunecantur. Tempus tnferendipriufquam:definitquaoculiharundinumintumetcantanteChalende mamas. Crefcit adbrumam ufq^ definirep cumdurefcereincipit.Hocfignum quod tempeftiuam habet casfuram.Et hanc autem quotiens & uineam fodiendum putant.Seritur & tranfuer* fa non ake terra condita.Erumpuntqp fingulis oculis totidem plantje.Seiiiur deplarata pc dali fulco binis obrutisgemmismt tertius nodus terrain attingatprono cacumen.ne ro / res ccnripiat.Gedicur decrefcente luna. Vineis anno ficcata util/or quam uiridis.Caftanea pedamsntis ouibus prasfertur facilitatetra&atus.-perdurandi peruicaciairegerminatioe ca: dua ud falice lsetior.Qusprit fol um fetiiemecnon barenofutmmaximeque labuium huini/ dum aut carbunculuimuel tofi etiam farinam qualibet opaco feptentrionaliqj & prasfrigw doficu uel etiam decliui.Recufateadem galliamrubrica: caetam omnemque terras fas * cunditafemferinuncdixiiiiusdednifi ex inaxime non prouenirmec nifi quinis aceruatim fatis.perfringi folumdebet fupraexnouembrimenlein februanum:quololuca:fponte ca dunt ex arboremtep fubnafeuntur Jnterualia fint pedaiia undiqs fulco dodr<*ntah. Ex hoc feminario tranfteruntur in aiiud bipedali interualloplus biennio. Sue &propagines nulli quidem faciliores.Nudata em'm radice rota in fulcoproftcrnitur.Tunc ex cacumine fuper terram relido renafeitur ci alia ab radice.Sed tranflata nefeit hofpitari.-pauetqj nouitatem Biennio fere poftea profilit.Ideo nucibus potiufquam radice plantaria cxdua implentur. Cultura non alia quam fupradidis fodiendis fupputandifcp per biennium fequens.De cae cero ipfa fe colit umbra ftolones fuperuacuos enecante.Cseditur intra feptimum annum. Sufficiunt pedamenta ingeri unius uicenis uinearum iugenbus quado etiam ea bifida ftir pe fmnt.-durantcp ultra alteram filuas fuaecasfuram. Aefculus fimiliter prouenit casfura trie nlo fenioriminus niorofa nafci.In quacuneg terra feriturinafritur e balano fed non nifi ad culi.fcrobe dodrantaliunteruallis duorum pedum feritur leuiter quater anno.Hoc peda/ mentum mimmeputtefritdaefufqp inaxime fruticat.praeter hasc funt casdua quse diximus: fraxinus laurus:perfica:corylus:malus:fed tardius nafeuntur .Terram defixa uix tolerat: nonmodo humorem.Sambucus contra firmilTimaad palunntaleis feritur ut populus- Na decupreflbfatisdiximus.Etprasdichsuelutarmamentis'uinearum. Decukuris&difciplinaexcolcndarum uinearum. Ca. XXI. Eftacipiarum natura preBcipua tradenda cura.Vitiumfurculis & quarumdam ar " r borum quibus fungofior intusnatura efbgeniculatisramorum nodis inter ferpi* unt meauliam.Ferulae ipfe breues;8i ad fumma breuiores articulis uticp duobus in re r n o d 1 amcl u d unt.M ed ulla aue ilia uitalis anima eft ante fe tendit longitudinem ini '* pollens quadi nodi peruia patet fiftula.Cum uero concretiademere tranfitum: repercuifa arumpit abima fui parteuuxta priorem nodum alternis laterum Temper inguinibus ut di * aumeftin harundineacferula:quoruni dextrum ab imo intelligitur articulo: leuum ipro xkno:arq? ta peruices.Haec uocaturin uitegemmaicum ibicefpitem facit.Ante uero qua taciat in concauo oculos:& in cacumine ipfo gerntc.Sic palmites nepotes uu£ folia pampi nigigniTinur.Miruque firmiora die \ dextra partegenita .Hoc ergo in furculis noaos cu for uncur medics fecare oportet:ita ne profluat medulla 8£ in fico quidemdodrantalcs pa^ xilli fb.o patefafto feruntur fic ut defendant quas proxima arbori fuerint.Duo oculi ex * tra _ terra emineat.oculi aute inarboru furculis proprie uocantur unde gcrminant.hac de ca Si i piarariis aliqnado code ano ferut quosfuerelaturi fruSus i arborescutempeftiuc fans pgnaces Icboatoscoceprusaliubipariut.[ta faras ficos tertio anno tranffere facile.Hoc p 71 mki -''■rJK •r^TW^ . r J »iW, TetiJ W|UAU ^ *?&pnfrigii propjgincsnuS, i tocUi’Hine iipti J«$ nouitaa •iiu implcnttb i (cquais. Dc a '{.mum anrvm uraca bifida to ,.iinacxfuriw (cd non nifi t! aonoHoc pt’da/ : .1 qu* Jixiinus: • lwjtolcrit: . .H'Si a xxit i , jjjiidmt at' roiuimei^ ..jjosJuobii 5 repett^ Kuuflt'P 10 . :\ nlC ucof. \ • ;i'[ U -■ ■ £&» i ;r; ’ r ' , ,.h0CP W-*-**- •Sf* XVII, fenefeeridi celerieace attributum buicarbori ut ciciflime .proueniat. Vitium numerofioc facus.primu oiumnihil feritur ex iis nifi inurile Sideputatu in farrnento.Opputatur aure quicauid proximo tulit ftudu.SolebatcapituIatus ucrineg e duro furculus feri: eocB ar / gumeto malleolus etia uocatur nuc. poftea auelli cufuacaiceceptusefbutin fico.-neqj all ud eft uiuacius.Tertiu genusadieduetianuexpeditusfine calce;quod fagittx uocantur cuintortipangunf.Idenicudecifi necincorti trigemes.pJures aute ex eode furculo hoc modo fiut.Serere e papinariis fagitcas fterile efbno nifi foecundas oportet.Qu^ raros ha/ bent nodos infoecucteiudicatur. Ac defitas gemaru.fertilitatis indiciu eft. Quida feri ue# t ant: nifi eos qui dot uerint futculos.Sagittas ferere minus utile.quoniam in traniferendo facile rupitur quod in tortu fuit.Serutur pedal 1 no breuiores logitudine qnq? fex ue no/ U-S doru.pautiotes ue trib^gemisin bacmefuraefle no poterut.Inleri code die quo putantur *♦*«*■“-/ ‘fa utiliflimu.Si multo poftea neceffe fit ferere cuitoditos un pcipimus oportet caueri uriq?: ne extra terrapofitt foie inarefcatmeto ue aut frigore hebetenf.Qui diutius in fico f ueric priufq ferantinaqua plunbusdiebus ceuiuifcat.,Solu apricu & qampliflimu in feminario fiuein uinea bidete paftinari debet ternos pedes bipalio aite in area reiici quaternoru pe/ dumfermeco:itautin pedes binosfoilapcedat.Foifatu purgariStcxcedi necrudu relinq tur.Veru & exigi mefura-Male paftinatum depradicdut fcana inequalia/Mecieda eft & ea pars qu£ interiacet puiuinis.Surculiferut & in ferobe 8din fulco iogiore:fupetqiios tener siniaingeritur terra.Sed in gracili folo fruftramififubftrato pinguiore. Nee minus q du# os integi oportet:& pxima acting! terra;& code paxillo deprimi oC fpiftari.Interefte in pla/ tariofexqpedes interbina fetninain laritudinc:inlogitudinefemifles. leafatos tnalleolos. xxiii.menfe recideread imu articulumifi ipfi parcatur.Qculoru inde materia emicatcu aq. xxxvi.menfeuiuse radix ; tranfrert.£ft di luxiinofa ro uices feredimt quattuor malleoli ue hemeti uinculo colligenun parte luxurtofa-at^ita uel per ofta bubuli cruris uel per colla fidilia traiechi obruant binis eminecibus gemis.Humefcut hoc modo recificp palmita emit tur.poftea fiftulafrada radix liberecapit uiies:uua^fert:6ioIum corporu luoru acinos* in alio genere inuetu nouitio fin die malleolu&mcdullacp erafa in fe coiligatur ipfi caules Ita utgemis parcat'omnimo.Tu malleolo in terra fixo mixta Cent :&cufpargere coepitcau les deciditifoditur^ fepius.Tall's uuxacinos nihil incus fignihabicuros Coiumdla r p r it tit:cu uiuere femina ipfa pet qua ntiru fit:& medulla adepta n.ifci. Surculus etia quibufda fit’atciculatioarborisno omittedu uidet. Naqj bulTi tenuiffimis quinisfenis ue coiligatis depacii pueniut.QuSda in obferuatioe erat ut defringetent eximputata buxo:aliter uiue te no crediti.Dettaxere hxc experimeta feminarii cura 2 p.Seqtur umearu ro, Quini^ gene ru has.Sparfisper terra palmitilr aut per fe uitefubreftamelcu aminiculo fiue uigo, Aut pedate ftmplici iugo. Aut copluuiat.£ quadruplici.Qus pedate ro erit eade intelligft eius quo^:in qua fine aminiculo uitisper fe ftabit. id eni no fit nifi pedametiinopia. Simplici iugo coftat porrefto ordinequecanteriu appellat.Meliorqjeauino:qri fibiipfano obun* brat:aiTiduoqpfolecoquicur:&afflatumagisfentit:5icelerius rore dimittit.jpampinationi quoc^ dC occationiolcg operi facilior,Super cetera deflorefeic utilius.lugu fitpettica aut harudine aut aine funicuiouc:utinhifpaniabrundufiocj}.Copluuiatacopiofior uino eft: difta acauisasdiu copluiis.Diuiditur in quaternas partes totide iugis. Huiusferedi ro di# cetur eade ualituraiuol genere in hoc ueronumerofior tantu.His uero tribus feritur mo dis.Op£im 2 inpaftinato:proximeinfuIco:nouiiIimeiiifcrobe.De paftinatione didu eft. De fulco &uinearumputatione. ^ Cz, XXIf. Vico latitudo pate eft.Scrobibus cernoru pedu in quacuq? parte. Altitudo in quo f cuq? genere tripcdalisudeo nec uitis minor rrafferri debet.Hxtatura etianu duabus gcmis.Emolliri terraminutis in ferobeiam fulcis fimo^ mifeeri neceffaiiu. Cliuo# fa altiorespofcut fcrobes.prasterea puluinads a deuexitate labris.Qu^ex iis logiores fiet ut uitesbinasaccipiant.Ediuerfo ali.elocabutur.EiTe uitis radice in media ferobe oportet ■ Sed ipfam in nixam folido in orienteasquinoctialem fpedtare. Adiju'nicula prima e calamo accipere.Vineaslimttari decumano.xviii.pedd latitudinis ad cotrarios uebiculoru tranfi# tustaliifi^couerfis limitibus.Denu pedum diftinguiper media ugera.Aut fi maior modus Jit totide pedum cardine quot de cumano limitari.Semperuero quintanis femitari:hoc eft in quinto quoq? palo fingule iugo paging includantur.Solo fpiiTo non nifi repaftinato* / j LIBER. Mecnifi umesE radict: fert.Tenero Kfoluco ucl malleoluuelfulco uelfcrobe. In colics ful* cosagere tranflierfos melius q paftinare ut defluuia paiis eorum concineantur, Aquofo cx lo uei ficco folo malieolos ferere autunomifi fi tradus ratio mutauerit.Siccus enim & call* dus pofeitur feri:humidus frigiduft|i etia* ueriexitu.Inarido folo muse radix queep frufi ra feritur.MaleSi in ficcismalleolusmifipoii hymbrermaut m riguis uel frondes uius:6i uf* qj ad foiftitiu rede: ufq? uer ut in hifoania.Quiefeere uentos faaonis die utiiilTinm.pkricg fv : auftros optat.Cato abaicatJntercfle medio temperameto inter binas uites oportet pedes quos.Minimu aute kto folo pedes quaternos.Ten ui piurimu odonos.Vmbri 8i marfi ad uicenos internuttutarationisgrau’a iniis quae uocant proculeta.pluuio Si calliginofo tra* durarioresponOficco defiorescogruic.Subtilitaspariimoniascopendia inuenir.Cu uinea in paftinato feratunob iter feminariu faciedi utuiuas radix loco fuo Sc malleolus qui trafr feratur inter uites ordine feratur.Quas ratio in iugero circiter.xyi.uiueradice donat, In / trabieniuautefrudusquo tardiusm fatQ jmenicqin tranflato.Viue radix pofita in uinea poll annu refecatur ufcp ad terra:ut unus tantu emineat oculus anuniculo mxta affixo SC finio addito:Simili modo SC fecudo anno reciditur uirefqi codpit; SC intra fe pafeit fuftedu rus onerualias feftinatione pariedigcacilifeaoac e mucida(ni cobibeatudcailigatione tali in fetu exeat coca.Nihil auidius nafcitur;ac nifi ad pariedu uires ieruend totafit fetus. Pe dametaoptima qu^diximus ant radice:robur:oleaqi:aut fi no fine palibunipero.-cupreifg alburnoaambuco.Reiiquoru generu fudes oibus annis recidunf.balubemma in iugo ha rundo connexa falficulis duracquinis anms.Cu breuiores palmitesfarmcnto iungutur in ter fe funiu modo;ex hoc’arcus funcra dicutur.Tertius uineaz annus palmite ueloce robu flu q? cmittittin que fadat etas uite.Hic in iugu infiJic.Quida tuc excsecac eu fpina falce au feredo oculos: ut noxiainiuna logius euoc£c. Vtiiior em cofuetudo pariedr iaciufqi pain/ pinos adiudicate detergere u% quo placeat robot ari eaai.Sunr qui uetat tagi proximo an no;quo tranflata fioneq* antequadragefimu menfem falce curaruTucautead tresgemas recidi.Aliipximo quidc anno recidut.Sunt ut ternos quaternofue fingulis annis adiiciut articuios quarto demu perducatadiugu.Ideo ucriufq; frudu tardu.praeterearetorridum 6C nodofum puluinofumcp reddit in cremeto.Optimu aute matre die firma:poftea feetum audace.Nec tutu eft quod ricatrico£um:magnoimperitk errore.Quicquid eft tale piagis nafeitur no a matre.Totas enim habet illas uites du roboratur:8i annos accipit tota foetus cu permilTum fuerit nafd.Nil naturaportionibus parit.Quae cu excreuerit fatis fiima pro tinus in iugo collocari dcfacbic.Sin etianu tnfirtrior criofub ipfa iugohcfpitan-.redfa uiri> bus no aerate decemif.Temcrariu efl ante ctaiTitudinepollicarc uiti imperare.Sequeti arv nopalmitesfalutfrur pro uiribus tnatris finguli aut gemini.ldem SC fecundo fi cogit infir niitas nutria cur. Ter tioeg demu anno duo adiidat.Nec funt plures quaternis unq perm it* tendi.Breuiterqi noindulgeduefbSi temper inhibeda foecuaitas.Inea eft enimnatura: ut parere malit qua uiuere.Quicquid materise adimit frudtui accidit. 111a fernina mauult qua frudu gigni quonia fruduscaduca res eft.Sic perniciofeluxuria.-nec ampliat fefed egerit Dabit confiliu 8C foli natura.lu macro etia fi uireshabebituecifa intra iugu nioretunne ois foetura fub.eo exeat,Minimu id efle debebit interuallumt atrmgar iugum.-fuperetqp non teneat;adeo non recubat in eo nec deliquatcfe fpargat.Ita temperetur hie modus: ut ere* feereetia mahtqparere.palmesduas tresnegcmasfub iugo habere deberex materiis qui* bus materia nafcatur.Tunc per iugu mergi ailigariqi ut fuftineatur iugo no pendeat. Vin culos moxaflridus a tertia gema aligari quonia SC fic coercetur impetus ma cerise. Denfio* refcg citrapapini exultant: cacume xeligari uetat.Natuxa base eft deiedapars aut prasliga* ta frudum dat plurimun^p ipfa curuatura.Quod citra eft materia mittit: oftenfante ere* do fpintuSiilla quam diximus medulIa.Qiiaska eiuicuerit materia frudum dabit anno fe quenre.Sicduo genera palmimm.Quod e duro exit material in proximu annum promit tit papinariu uocatur. Aut ubi fupra cicatrice cft:fruduariu.Alteru ex adminiculo palmite femperqpfruduariumrelinquitur fubiugo.Etquiuocaturcuftos.Hic eft nouelluspal/ flics no iogior tribus gemisiproximo anno materia daturusdi uiris luxuriafe confumpfe^ rit.K alius iuxta eu uerucae magnitudine qui furuculus appellaf.Si force cuftos fallat Vi* tis anteq feptimu annu eopleatur a fureulo euccata ad frudu eiuuenefcit.-ac moritur.Nec ueterem placet palmitem in longu Si ad quartum ufqi pedamentu emittiiquod alii draco* lies: alif iuunfculos: ut faciant qu£ mafculetaappdldtvCu induruit uin's>■ pcfftuu in'u'rtea craducere.Quinto anno Si ipfipalnutesintotqueturifinguleqiefihguiis matens emittu> tunacdeinde eproximispnorefqj amputanf.bemp cuftode relinqui meiius.Scd is,pxinius uiti effe debeoneclongiorqdictu eft.Etfiluxuriauerintrpaliiutes intorqueri ut quattuor materias uel duas fi uniuga eric uinea eimttat.Si per fe intis ordinabitur- fine ipedamentd quakcuqj tn initio admiraculu defiderabit-.du ftare condifcat Si recla i urgere, Cetera prk tnordiaeade.Diuidiauteputationepoliicisin^quaJiexamine undiquiepraSgrauet fiuct^ partealiqua;ob iteridem deprimesphibebit mexcclfum emicare. HuieUfcieasmu pedum altitudoexcelfior nutaocasteris aquintodu no excedat hois logitudinem iufia. iis qncqs quaefparguntur in terra breuis ad innitedumcaueas ciicudantdcrobibusperambitu actis ne uagi palmites inter fepugnec occurfantes: Maiorq? pars terraru itafupina in tellure ut demia metic.Si guide Si in africa Si in egyptofyriacp ac rota afia Si multis iocis europse hie mos pualctibi ergo iuxta terra coprinu debet uitis-Eode niodo Si tpenutricaradice: quo iniugata uineamc femp tantu pollices relinquatur fertili folo cu tribus gemisrgraciiiore q- nis.prajftacqi multoselTe cj longos.Qusde natura foli pixinrus tanto poteticra fentiutur*. qto proprior fuerit uua terras.Genera feparari ac fingulis coferi tracubus uniiffimu. Niix sura eni generu etia in uino no modo in mufto dilcors. Aut fi mifeeantur no alia q pariter maturefedtia iungi necefiariu.Iuga altiora quo Iaetior ager Si quo planior. ire refeido ne> bulofo minufq? uentofocoueniut.Cotraibumilioragracik&aridoceftuofo: uencifcg ex/ pofito.luga ad pedanietu qua arctifTimo nodo uincin oportetmitekui cdtineri.QuaJge** nera uidu Si in quali folo cxlocp eflfent coferenda;cu enumeraremus naturas earu Si uino** rum notaunmas.De reliquo cultu uehemeter ambigitur.piseriqj ;efta ce tota pod fingulos rotes cofodiiubet uinea. Alii uetatgemateimdecutiem oculosiactuqj intiatiudeteri. Et obidarceuduproculbmngquidepecusded maxime lanatfrquonia'fadilimeauferat gem ^ nias.im'iiucos Stpubefcente uua roftros.Satifqj effe uinea ter annocofodi : ab equinocHo " uerno ad uergiliaru exortu:8£ canis exorttb&m'grefcete atino. Qu ida ita determinat. Ve- cere femel a uindemia ante bruma cu alii ablaqueare Si ftercorare i-atis putcedteru ab idib ? ' apnlis:anteqcocipiat:hoc eft in.vi.idus maii.Deinde priufqflorere incipiat Si cu defiorue* rit;& uariantefe uua:peritiores affirirat fi iufto faepius fodiaturdn tatu tenerefeere acinos ut rupatur.Quae fodiutur antefcruetesJaorasdieifodiedascouemt.Sicutiiutu neqi ara> reneq? fQdere.Fofiionepuluereexcitatu contra foies nebulafqj prodefte.Papinatio uerna in cofefTo eftab'idibus maiis intra dies dece utiqj ante qflorere incipiat: Si ea infraiugum debereficri.Defequente uariant fcntecias.Cu defloruerit aliquipapinaduputac. Ain fub ipfa maturitate.Sed de his Catonis prsecepta dccernet.Naqj’Si putacionum tradenda ratio eft.Protinus hanc a uindemia ubi caeli tepor indulget adoriutur.Sed hoc fieri nunq debet ratione naturae ante aq uilas exoitthut in fyderucaufis docebimus proximo uolunrine.Im<* sjio uero fauonio:quonia aceps culpa fit praqpropeiasfefiinationis.Si fauciasreceti inedici> na mordeat qu^da hyemis ruminatio certu eftgemas earufrigore hebetarn plagafqi findi. Et cadi uitio exuri oculoslachryma diftillante.Na gelu fragiles fieri quis nefciatrOperam ifta computatio eftJn Iatifundis no legittima natursefeftinatio quo maturius putamura^ ptis diebusreo plus materie funduoquo ferius eo fruftu uberiore.Quare macras prius c 6* uenicputaremalidas nouifli'me.plagam omnent obliqua fiernut facile decida't hymbres: Si ad terram uertiq leuiffimacicatrice aciefalce exafta plagaq couelara. Recida aute feiuper fetter duasgemasmefit uulnus oculisin recifa parte.Nigra efle ea exiftimant; Si donee ad fi'nceram ueniatur recidenda:quoniani e uitiofa materie utihs no exeat. Simacra uitis ido^ neos palmites no babeaoad rerra recidi eam:nouof<5 elici utilillfimu. Im pampinatione no bosdetraherepampinos qui cu uua finc.Idenl uuas fupplatas:pr$terqin nouelfa uinea.In 1 utiles indicantur in latere nati no’ab oculo. Quippe etiani uua quse nafeatur e duro rige^ feenteut nifi ferro detrahi non pofTit.pedamentum quidam inter duas uites utiiinsputat ftatui: Si fadliusablaqueanturutaaneliufc^ eft uniiuge uine^:fi tameu 6 i ipfi iugofinc un resmec flatui infe&a regio.l n quadripcrtitaquaproximumoncriadmimculumdTedebet ne rameh impedimentu fentiat ablaqueatio cubito abefte no amplius. Ablaqueari autent priufq putari iubet.Cato de omni culcura uiriu ita prazcipic. Quamaltiflfimam uineam fa/ citoialligatocj re&edunme niraium conftringasdrooj modo earn curato. Capita uitiura- - *^ 4 +** && ~ LIBER. putata circnfodito. Arare fncipitaVItra cicraqj fulcos perpetuos ducito. Vires teneras prinmpropagato.Veteresqniinimucaftrato.potiusCiopusfueritdeucitoibicnioqjpoft p cidito.Vite nouellarefecari tu eric tepusmbi ualebic.Si uineaab uitecaluataerit fulcos in terponitoubicg uiua radiccferito.Vmbra a fulcis remoco crebroq? fodito. In uinea ueteri ferito ocimu.Simacra exit quod granu capic ne ferito.Etcircu capita additoftercusipaleas uinaceas:aliqd boruce:Vbi uinea fronderecoepitpapinato. Vineasnouellas alligato ere*; brornecaulis prasftingatur.Ec quae ia in perticaibic eius pampinos tenerosalligato leuiter porrigitoqj.Qux ubi rede fteterinoubi uua uallariafieri coeperipuices fubligato.Vitis 1 fitio uua eft per uer.altera cu uua floreea optima eft. Vinea uecere fi in aliu locu trafTcri e uolessdutaxal bracbiucraftiim primu deputato.BinasgemasneampIiusrelinquito.Exra/* dicibus bene effodito.Et caue radices ne faucies.Ita uti fuerit ponito in fcrobeiaut in ful i co:operifocp &bene occultato.Eodecp modo uinea ftatuito:alligato: floxatoqj uti fueric crebroq? fodito.Ocimu quod in uinea feri iubet antiqui appellabant pabulu umbrae patw ens quod cekrrime proueiat. Ratio arbuftorum. Ca. XXIII. Equirarbufti ro miru in-modu danata aSerfenna pacre filiocjpcelebrata Scrofe ue f tuftiflimis poft Catone pitifliimifquac ne a ferofa quide nifi uni italiae coceffocu ta logo ludiccfeuo.Nobilia uinanon nifi in arbuftisgigni; &, in iis quoqt laudatiora fumis:ficut uberiora imis:adeo excelfitatepficit.Hacrone Si arboreseligunt .prima oiutti ulmusexcepta ppter nimia frodeatinia.Deinde pcpulusnigra eade de caufa minus denfa folio.No fpnut pleciqj & fraxinu ficuqs 6C etia oleaifi no fit umbrofa ramis.Haru fat 7 cuE tufqi abude tradatus eft. Ante tricefimufextu mefem attingi falce uetanf. Alrerna feruac brachia. Alternisputananfnis.Sexto annojsmaritarur.Trafpadana italia prater fupradida: cornu:populo:tilia:acere:orno:carpino:quercu arbuftatagros.Venctiafaliceppter uligi/ ne foil. Et ulmus detruncata a media inter ramoru fcana digerifmuila fere.-xx.pedu altiore arbqre.Tabuiataearu ab odauo pedealticudinisdilatantincollibusficcifqjagris. A duo decimo in capedribus Sihumidis.Meridianu foie fpedare palmites debet.Rami a proiedu digytoru modofubrijgi tonfili in iis tenuiu quoqj uirgukoru barba ne obubrent. interual u iuftu atboru fi aret folu.-quadrageni pedes in terga frotequin latera uiceni.Sino aretur hoc in oespartes.Singulis denas faepeadnutriut uitesidanato agricolaminus term's. Marl tare nifi ualidas inimicmenecate ueloci uitiu in cremeto.Screre tripedaneo ferobe ncceila rium diflates inter fefearboreq? fingulis pedibus.Nibil ibi mallcolis atq? paftinationi.Nul la fodiediimpedia utpotecu arbufti ro hac pcculiari clotae pftet:q> in eodefolo fen fruges & uitibusprodefLSuperqiquod uindicas fealtitudo no ut in uinea ad arcedas alaliu iniu rias pariete uel faepe uel foflaru utiq? ipendio muniri fe cogat in arbufto.Et pdida eft fob m use radio's ratio.Item propaginfb&hasc gemma ut diximus.Qualoruin ipfa tabulate ma xfme pbatarqm a pecore tutifliniaeft.Altera deflexa uite uel palmitc iuxra fua aibori-.auc circa proxima csdibe. Qu odfupra terra eft e matreradi iubetmefruticet.In terra pautiores geme quattuor obruutur ad i adice capie'da.Extra in eapite binae relinquutur. Vitis in arbu fto quattuor pedes in logo coftaool fulco tres latoraltos duos cu femipede.poft annu pro pago incidit ad medullammtpaulatim radicibus aftuefcatfuis.Caulis a eapite ad duas gc> mas reciditur.Tertio totus mergus abfeiditunreponiturej altius in terra ne ex recifo rro deat.Tolli uiua radix a uindemia ptinus debet.Nuper repru dracone ferere iuxta arborer ita palmite appellamusemeritu.’pluribufcp induratu annis.Hunc praecifum q maxima am/ plitudine tribuspartibus Iogitudinis derafo cortice quatinus ohruat; unde & raffle uocat: depmere fulco-*reliqua parte ad arbore ere£la:oci(Timu in uite.Si gracilis fi t uitis aut terra: ufitacu eft.qpxime folu decidi donee firmetur radix;ficut neq^rofddaferi .* neqi fepretri onis flatu.Vitesaquilonefpedare debentipfe.-palmitesaucemearudem ad meridiem.Non eft feftinadum ad putatione nouelleded primo in circuios materiescolligcda fnec nifi ual i dee putatio admonenda.Senora fere anno ad frudu arbuftaq uitis iugara.Suntqui omnin no putariuetantpriufqarborumlongitudinemsequauerit.prima falce fex pedes a terra recidatur flagello infra relido 8i nafei coado in curuarionem materia. Treseigemas non amplius deputato fuperfint.Ex^ iis emiifi palmitesproximoanno iinis inferantur lean/ nis:ac per fingulos annos ad fupenora fcandant.*relido Temper duramento in fingulis ta/: bulatis, 8C emiftario uno qui fubeat ufcp quo placuerit. De cetero putatione omni 'flagek > xvr u la quae proxime tulerint recidatur.Noua circucifis undicfc capreolis afpergantur in tabula tis. Vernacula putatio deie&is per ramos uitium crimbus circunuefot arborcm: crinefa ipfos uuis.Gallica in traduces porrigitur. Aemilis uix in radicesanniarumambitur froiv dem ear umfugiens.Eftquor undam impeririafubramo uitem uinculo fufpendendifuiib cantiuminiutiaiquandocontineridebet uimine non ar&ari. Quinimoetiam quibus faliV ces fuperfunt molliore hoc uinculo facere malunt; hsrbaqj qua ficuli uocant ampelodefV men.GrScia uero uniuerfaiuncocypero ulua.Liberam quoa uinculo per aliquot dies ua gari;& in condita fpargi:at<$ in terra qua per totum annum? fpe&auerit recubere. Naqs uc ueterina a iugo & canes a curfu uol utatio iuuat:ita turn & uitiu porrigi lubos. Arbor quo eg ipfa gaudet artiduo leuaca onere fimilis refpirati.Nihil eft in opere natuistqucd no ex* ernplo dieru nocfciuqp aliquas uices feriaru uelioob id protinus a uindemia putari: & laiTas etianu fruftu edito improbatur:ut putats rurfus alligentur alio loco,Mac# orbita uinculi fentitur uexatione no dubia.Traducisgallics;cultura binis utrineglateribus;fipars qua* drageno diftetfpatio:quatcmis. Viceno inter fe obuii mifeenturalligaturq? uno concilia ti uirgultoru comitatu ob iter ligati qua deficiant. Aut fi breuitas no patiatur ipforu: adal ligato protendutur in uiduam arbore iunco.T raduce bimum prazeidere folebant. Cnei a*> tis enitn uetuftace melius donare tepus ut tranfile facia nt:fi largiatur craffitudo, Alias uti le toros futuri draconis pafci.Vnu etianu genus eft mediu iuter bsc 5i prcpaginem.Totas fupplantadfin terra uites: cuneifqj findedi fie in fulcos plures fimul ex una propagadigra cilitate finguloru firmata circuligaris haftilibusmec recifis qui a lateribus excurrunt panv pinis.Nouaricnfis agricola traducu turba nocotentusmec copiaramoru impofitis etianu patibulis palmitescircuuoluit.ltaqj prster foli uitia cultura quoqj torua fiunt uina. Alia culpa iuxta urbe uaracmis=qus alternis putanturannis.-noquia id uiti conducatrfed quia uibtateredituu impedia excuperet.Mediu teperametu in carfulano fequutuncariofafqj ta turn uitis partes incipiences niarcefcere deputado;csteris ad uua reli&is detract o onore fu peruacuo pro nutrimeto omJiieft raritasuulneris.Sednifipingui folo rail's cultura dege* nerat in labrufea.Arbufta arariq altiffime defiderat:& fi tantum frumenti ratio no exigic. ad'metidiem fpedare uetuimus.Melius fi neqj in bccafus folis.Diu em dolent taliaquocp ulcera & difficile fanefeut algedo minus sftuandoue.No eade in uite qux in arbuftis liber *as:quoniamcetra latera 5£ faciliusabfcondcre|detorquere quo uelis, piagas in arborum *onmrafupinareuelutcalicesfaciendineconfiftathumor.Vitiadnunicula addenda quas (candat apprehenfa fi maiores fine. Deferuandisuuis&motbisarborum. Ga. XXIIII. Itiumgenerofaru pergulas quinquatribus putandas: &qiiaruferuarc uuaslibeac u deciefcence Iuna tradut.Quas uero interlunio fint putats nullisaialium obnoxias a: efle. Alia rone plenaluna nochi todendas:cu fit ea in leone:fcorpioefagittario:jcau ffoiatq? in totu ferendas plena aut crefcente uticp cenfent.Sufficiunt in italia cultores de o' niincentenaiugera'uinearu.AtabundedefatucuIruqjarboru tradato quonia de.palmis ac cyttfo peregrinis arboribus affanm diximustnequid defioindicada reliqua natura fit ma gnopere pertinens ad omnia ea.lnfeftantur naqj 8i arbores moibisJQuid enim gentiu Ktiismalisr’Etfilucftriuquidamperniciofosneganreffemexariqp tantu grandinein ger<* iwinationeaut flore: Aduri quocp feruore autfiaru fragilioreprspoftero die q fuo.Frigo^ ia etiamobfuntut diximus. Quid ergor'ncne’K uites algoreintercut^ Hocquidt eft quo deprehendat’foli uitiu;quonia no euenic nifiin frigidodtac^ per byemes cadi rigoreproba mus.No enim folum infirmiiTims arboresgelu periclitantur;fed niaximemexatife? ita pri macacuminainarefcunt quonia* prsftriftusgelu no potuit eo puertire humor. Arboiu q/ dam coes morbi:quida priuatigeneru.Cois uermiculatio eft. Sideratio & dolor membroru undepartiuadhibita focietate nominuquo^cu hominu miferiistruca dicimuScerte cor pora&ocu!osgerminumexuftos:acmu!tafi«mliforte.Itaqrlaboram&fame&crudicate: quxfiut humoris quaritate. Aliq? uero & obefitatemt oia qus ferut refina*nimia pinguedi nein tedamutatimSi cu radices quoc? pinguefcereccepere itereruc.Vt alalia nimio adipe jio & peftiletiapgr genera; ficut inter hominesuiuc feriuaauiucpkbes utbana uel ruftica. LIBER. Vermiculantur magis minus ue quaed&oes cn fere.ldq? aurescaui corticis fono expcriunf. jam quide & in hoc iuxuria efle coepinprscgrandefe? roboru delicatiores ut in cibo.Coffos uocat. Ate? etia farina faginati.ln quoqj altiles’fiunt.Maxime autcarboruhatcfentiut py riitnali fifci.Minufc? qineamarefunt &L odorarx.Eoru qui in fin's exiftuncalii nafeuntur exjiliisMlIosparitquiuocaturceraites.Omnestanicinceraftefiguran^fonuqj cduntpuuli ftridoris.Et forbus arbor infeft atur uerniiculis r uffis pilofis:at goreaucgelulaboraofipoftbrumacotinueuere.xl.diebus.lbiaute SC in reliquispartibus fiprotinus editis frudibus gelaciomagna confecuta eft; etia paucis diebus necat. Quse in* iuria, hominucoftant fecudas habet caufas.pix; oleuiadeps inimica prasdpue nouellrsTCor* lice in orbe derradonecantur excepto fubere-.quod fic etia iuuatur:cran'efcens enim pr^ ftringit 8C ftragulat. Necandracbneoffendif;fino fimulincidatur SC corpus. Alioquin& •cefarus Sc cilia SC uitis cortice mittueded no uitale-.nec proximu corporimeru cu qui fnbna fceSJtealio expellitur.Quaruda natura rimofus cortexmt pla tanis.Tilterenafciturpaulo minusq totus.Ergoiisquaru cicatricetrahitmedeturluco fimoq::8Caliqua doprofunt: fi (, f />r> no uehemetior frigoru uel color um uis fecuca eft.Queda tradius ita tno riutur: ut robora 2TX~ 1 8C quercus.Refere SC tepus anni. Abieti eni SC pino fi quis detraxerit foie tauru uel gemiosWk-Vj traduce cum germinat itacim moriutur. Eamdeiniuria hyeme palte diutius tolerat. Simili cerilex 8C robur SC quercus.Quod fi anguftia decorticatio fuerinnil nocec fupradidis.In* firmiores quidcSC in folo graciii uel ab una tantu parte detraftus interimit. Similem SC de* cacuminatio rationchabeccuprcfli:picex:ccdri.Eceeni detradocacumieautignibus adu* fto intereunt,Simile SC de paltio animaliu.Oleam quide etia filambac capra fterilefcere au dor eft Varo ut diximus.Quasdam hac iniuria moriuntur. Aliqua decenora fiut:uc amig* date-Ex dulcibusenl traffiguratur mamaras. Aliquauero etia utiiiora.ut apud chios py* rus qua phocidaappellac.Nam detrucatio diximus quibus prodefTe.Intereuntpleraqj txci faftkpe:exceptisuitemalo:fico:punica:Qua£damiieI ab ukere.Eicus hanc iniuriam fper nit:SC omnia quaz refina gignunt.Radicibusamputatis mori rm’nime miru eft.pler xq$ tame non omnibusifedmaximis.autqux funt inter ilias uitales abfcifiis moriuntunNecat inuiV cem,inter fefe umbra. Vel denfitaceacqs alimenti rapina.Necac hasdera uinciens.Necuifcu prodeft SCcytifusinec aureo qnod alitnodograeci uocant.Quorunda natura no negat qui dem.fed ted it odore aut fucci mixtura; ut: raphanus SC laurus uitem.Olfatrix enim lntelli cipiens.Odit SC cauleni SC omne olus.Odit8Ccorilu nifi procul abfint triftisatep asgra. Ni>^ crum quidem SC alumen marina aqua calida Sc fabse putamina uel erui ultima uenena funt inter uitia arborum. De prodigiis ex mutatione:6C de remediis ex arboribus:SC quas it figacione proficianoSCqualiterrigandum 8C mirabilia de riguis. Ca. XXV. St SC prodigiislocus.lnuenimus enim fubfoliisnatat uitem:ficum:8CniaIum puni e cum ftirpe frudum tulilTemonpalmiteaut ramismite uuas fine foliis: oleas quocp amififte folia baccis bsercntibus.Sunt SC miracula fortuna.Nam’SC oliua in totu am fcufta teuixit.Etinboetia derote a locuftis ficusiterumgerminauere.Mutatur arboresSC eolore.Fiuntqj ex nigris candidasmon femper prodigioO&SC maxime quae ex femine nafeu turmtpopulus alba in nigram tranfit.Quidam SC forbu fi in calidiora loca uenerit fterile/ feere putant.ptodigio aute fiunt ex dulcibusacerba poma:aut dulciaex acerbis.E caprifi* co fici SCcotra.Graui ofteto cumin deteriora muta*tur:ex oleain oleaftrum.Excadida uua SC fico in nigrasmt IaodiceasiXerfts aduentu platano in olea mutata.Qualibus oftetis Ari* ftadri apud graecos uolumefcatetme in infinicu habeamus. Apud nos uero.C. Epidii come tarii in quibusarbores locuta; reperiatur.Subfedit in cumano arbor graui ofteto paulo an* te Pompeii magni bella ciuilia paucis ramis eminentibus Jnuctum fybillinis libris interni* cionem hominu fore; tan toq; ea maiorem quanto proprius ab urbe poftea facia effet. Sunt na SCcu alienislocisnafcuntur utin capiribus ftatuaru uel aris SC cum in arboribus - — • • - tt --ur. J-: -I-_i_.. . _r- fei enatapalmauidoriamtriuphofcp porcendmac tempeftatibus proftrat^eode loco ficus enataeft.M.Meftate.C.CalTu cenforu luftro.A quo teporepudicitia fubuerfam Pifo era uis audor prodidit.Super omnia quas unq audita funt etiam prodigium noftro xuo Ne/ ronisprincipisruinafadum inagro marrucinoVedii Marcellieprimis cqucftris erdinis oliueto uniuerfo uiapublica trafgreiroraruif^ inde ecotranoilocuoliuetis profedis. • De remediis niorborumaiborum. Ca. XXVI. ' ' 3 +** LIBER. Vncexpcfitisaiborum morbis cofentaneu eft dicere 6C remedia.Ex iis quasdafunt n! c6mumaomniu:quasda propria quarunda.Comuniaablaquasatio:accumulatioaf> flari radices autcooperiri riguis dato potu uel ablata fimi fucco refe&isputatione leuatis onere.Item fucco emilfo quibufda ueluti detradio fanguims circurafi corticis: niti util extenuation domitura palmitum.Gemascfi frigusretorridas hirfutafqp fecerit)repu* micatio SC quasdamdolitura. Arboru iis alias magisalias minusgaudent: ueluti cupreffug: SC aquaafpernatur cC fimum SCcircufolTuramamputationemqi SCoia remedia odit.Quin/ etiam necatur. Riguis SC uites 8C punier prsecipuasaluntur. Ficus ipfaarbor riguis aliirur. pomu uero eiusinarefti.Amigdalas ficoalnturfoflioneflorem amittunt. Nec infitas cir/ cunfoderc oportet priufq ualidaeferrecoeperint poma.piurimaeqp autc amputarifibi uo/ lunt onerofa ac fuperuacua.ficut nos unguem 6C capillu.Reciduntur ueteres totas. Ac rut fus a ftolone aliquo refurgur.fed no omnesmec uifi quaru natura pati diximus. Riguaae* ftiuis uaporibus utilia:hycmc inimica:autuno uaria.Et hoc eft ex natura foli. Quippe cum uindemiatorhifpaniarumftagnantefoio uuasdemetat.Casterumaiorein parte orbisetia pluuia aut omni aqua feri 8C arari no conuenit.Circa canis ortus riguamaxime proftinoac ne tunc quidem nimia.-quoniam inebrietatisradicibus nocent.Et astasmodu temperat.No uellasemm nnnusfjtium.Defideratautcmaximerigariquasaflueie.Cotraficcis locisgeni ta no expetunt humore nifi ndceflariu, Afperiora uina rigari uticp cupiunt. In fuimonenfi italiasagro pago fabiano ubi 8C arua rigantur-miru q> hasrbas aqua ilia necanturrfrugcs alu turn riguis pro farculo eft.In eodeiu agro bruma tanto magisfi niues fcatcatgelatueme frig us uites aduratcircunfundunt n'guis.-quod ibi tepidare uocannmemorabili natura in anine foIo.Sed eadem in asftate uix tollerandi rigoris. De caprificationc SCftercoratione. Ca. XXVII. Arbunculi ac rubiginu remedia demoftiabimus uolumine proximo. Interim eft SC i c caprificatio quasda in remedris.Cu macie corticis ex asgritudine aftringente fe|iuo fto plus uitalia arboru comprimete exa&a falfis aciem utraqp manu imprimentes p' petuis incifurisdeducunac ueluti cute iaxant.Salutare id fuifleargumeto funt dilatatasci catrices SCintematocorpoJeexpletas.Magnaqj ex parte,fimilis hominu medicina 8C arbo t rum eftiquando earu quoqj terebrantur ofta. Amygdalae ex amans dulces fiunt fi circun* foiToftipite SC ab una parte circuforato defluens pituitaaftergatur.Et ulmis detrahif fuc* cus mutilis fupra terra foratis ufqp ad'medullam in feneftmaut cu alimento nimio abunda \ ja tz fentiutur.Idem 6C ficoru turgiao cortice incifurisin oblieu leuibus emittitur. Ita fit ne JYYwv decidanc fru&us>gomiferi$auas germinatnec ferunt fru&u fiffa radice inditur lapis:ferti l ^^~^|efqjLfiunt.Hoc ide 8C amygdalis e robore cuneo ada&o.ln pyrls forbifqpetasda accinere SC terra cooperto ctia radices circucidifife prodeft.Vitiu luxuriantiu ficorucj} SC circuncifis cinere addidifl’e.Ficiferotinasfiunt:fi pumas grolTicu fabasmagmtudine exceflirre detra^ hantur.Subnakuntur enim quae ferius maturefeunt. Eaedem cu frondere incipiut: fi cacu minarami cuiufq} detrabatunfirmiores fertiliorefm fiut.Nacaprificationematurata in ea culices nafei e groftis manifeftu eft:»quouia cu euofauere no lueniutur intus grana quae in eos uer fa apparet.Exeundi tata eft auiditas: ut pleriqp aut pede relido aut pena pariter eru pant.Eft SC aliud genus culicu:quos uocanccentrinas fucis apu fimiles ignauia maltcia^ cu pernice ueroru 8c utiliu.interimut em illos atepipfi moriutut.Vexat 8C tineas femina fico^ Contra quas remediu in eade ferobedefodere italica fentifeu inuerfaparte quae fuerit aca eumine. Vberrimas aute ficus Iubrica amurca diluta SC cu fimo infufa radicibusfrondere incipientiu facit.Caprificoru laudantur maxime nigrae SC in petrofis:quonia frumenra plu rima habeat caprificatio ipfa poteft bymbrc.In primis aute cauendu ne ex remediis uitia fiV ant.Qiiod euemc nimia aut intepeftiua medicina interlucatio arbor ioprodeft; fed omniu annor urn trucidatio inutiliftima.Vitis tantu tonfuia annua quaerit.-alterna myrtus:punicai oleasquia celeriter fruticefcunoCaereierariustondetur.NulIaautunno. Acneiaduntur quidem nifi uereputarione.plage ad uitalia funtomniaquascuc? non fuperuacua. Similis i ftercoratio.Gaudent ea.Sed cauendu eft ne in feruore folis admoneatur; ne imarurius:ne Yiu* y-r/f ?ualidius | opus fit.Vrit uineas fuillunt nifi quinqueniointerpofito:prasterq fi riguis dilua tur-Et ecorriariorum fordibusnifi ad mixta aqua.Item largius.Iuftum exiftitnantin deno* pedes quadraros tres rnedios. Id quidem fpif natura decernit. Columbino acfuillo’plagis %*+&**■ 1 &+T xviir. quoqj arboru medetur.Si mahpunica acida nafcatunablaqueatis radicibus fimu fuillu ad hibenneo ano uinoleca.-proxio dulcia futura.Alii urina hominis aqua mixta rigada ccfet qua ter anno:fingulis amphoris aut cacumia fpargi uino lafere diluto.Si findutur I arbore pediculuintorqucri.Ficis uticg amurcaadfundi.Castens arboribus segri fece uinbac lupi nu circa radices earu feri.Aqua quoq? lupinidecocti circufuia pomisprodeft.Ficicu uuka naiibus tonuerit cadct.Remediu eft: ut ante ftipula bordeacea arese ftrigacur.CErafos pix coces facie cogitqj maturefcerecalx admota radicibus.Et base ante omnia poma intcruelli melius eft ut quas relicta funt grandefcant. De diueifis medieamentis arboru cotra uenenata animalia;# contra formieas & contra noxia animalia. Ca. XXVIIL Vasda poena emedantur autmorfu excitantur ut palmas# lentifci.falis enr aqs alu q tur .Salisuim#cinisfedleniorehaber.ldeoficisafperguturrutaq?nefiantuermi ; y nofasmeue radices putrefcant.Qui#uiriu radicibus aqua falfaiubetaffudifi fine . / % lachrymofk.Si uero fruefus earu decidane:cinereaceto afpergiipfaq? illini: aut fandaraca ft putrcfcat uua.Si uero fertiles no funuaceto acri fuba&o cinere rigari atq? oblini.Quod ft Fru&u no maturent prius inarefeente prarcifaru ad radices plaga fibrafxp aceto acri 6C uri . nauctuftamadefacere:atqjeolutoobruere;fepefoderc.OlearuftparupromiferefruSus »• nudatas radices hyberno frigori opponunt.-eaqj caftigatione proficiut.Omia ha.c ar.ua cX Ii roe conftant.Et aliquando ferius pofeuntur aliquado cclerius.Necno ignis aliquid pro* deft:ut harudini. Ambufta naqj denfior mitiorcpfurgit.Cato 6i medicamcta queedacopo ninmefurasquoqjdiftinctioeadmaioruarboru radices amphora;ad minoru urnamamur/ cas# aquas portioneasquam.-ablaquearis prius radicibuspaulatim affundi iubens. In olea hocatnpJiusftrametisanteacircumpofitis.Iteni fico.Huiuspnecipue uetere terraadagge rari radicibus. Itafucuruucnodecidantgroflfi.-maiorqjfcecunciitasnecfcabra proueniat. Similimodone conuoluolusfiatin uinea:murcse congios duos decodes \ craflitudinem meilisuurfufq? cu biruminis rertia parte 6 i in fulphuris quarta fub diuo ufcp quo ex ardef cat fub tedo.Hoc uites circa capita fub brachiis ungi.Ita no fore couoluolu. Quida conte tifuntfumobuiusmixture fuffiras uenasfecudo flatu continuo triduo. piericp no minus auxilii# alimenti arbitrantin urina q Cato in amucraaddita modo aqu£ pari portioerquo nia per fenoceat.Alii uoluto efte appellant animal prasrodens pubefeetes uuas. Quod ne accidat: fakes cu fint exacutas fibrinapdledetergu.t.Atqj ita putat.Aut fang me urfmo It • _ niri uolunt poft putationc eafde.Sut arboru peftes & formicae.Has abigunt rubrica ac pice ^ y 7. ^ liquidaperunchscaudicibus.Necno&pifcefufpenfoi uxta inunumlocum c6ngtcea a£-i'.*^/';dr (?tr . Autlupinoxrito cum oleo radicesJinunt.Multi # talpas amucra necant.Contraq? erucas mala putrefcantdacertae uiridispelle tangi cacumina iubent.priuati autc ptra erucas am biri arbores ftngulas a muliere incitati menfis nudis pedibus recinda.kemil.equod animal "&+ pecum auerti carmine grandines credantpleriqncuius uerba inferere no equide ferio au^ fim quanq a Catone prodita.Contra luxata mebra inunguenda harundinufift’ura’.Idem ar bores religiofas lucoftp fuccidi pernufit facrificio prius fafto.cuius rei rationem notionlq^ eodemuolumine tradit. CAU PLINIISECVNDI NATVRALIS H1STORIAE LIBER. XV11L PROHEMIVM. Quod antiquis maximu ftudiu agriculture: fuit:8i hortoru fingularidiligetia. Ca. I* EQVlTVR Natura frugum bortorut^ acfloru.Qixasc^ alia praster arbo> res aut frutices benigna tell ure pro ueniunt. uel per fe tanturn hxc Imenfa contemplatione fiquis asftimet uarieratcm;numerum:Bores:odorefq3:co * s lores:#fuccosac uiresearmquasfalutis aut uoluptatis hominugrand gt gnit.Qua in parte primu omnium patrodnari terrx:# adefte cunftoru pa** rentiiuuac.Qua| inter initia operis defenfe.Quonia tame ipfa materia in/ cusacceditaalceputationeeiufdeparientis #noxia.Noftris ea criminibus r LIBER. urgemusrculpaq} noftrajlli fmputamus.Genuit uenena.’fed quis inuenit ilia prater hoitnV nerCauereacrefugereai.itibusferifqj fatisc.Atcp cu in arboresexacuant lisnctqj cornua elephanci;& duro faxo rhinocerotes:&: utroqj apri dentiu ficcas:fcianq* ad nocendu fe p r x parare animaiia.Quod tamen corum tasla fua excepto homine uenenis tingiti’Nos & f a gittas ungimusrtk. for o ipfinocentius aliquid damns.Nos & fluniina xficimus8dreru na* turseiementa.Ipfuquoq? uiuitur aereminpermcie uertimus.Neq? e utputemusignoraii ea ab aniiijalibus:qus quide quasprspararent contra ferpentiu dimicatione:qu3E:poft pra: liu ad mededu excogitarent idicauimus.Nec ab ullo prater homine ueneo pugnatur alie no.Fateamur ergo culpa ne iis quide qusnafeutur cotenti.Ecenim quando plura earu ge* nera humana manu fiunt.Quid no & homines quid! ad uenena naicuturPntra homimQ ceu ferpetiu lingua uibratuabefq? animi contradata adurit culpantiu omnia. Ac dirarum alitumodo tenebris quoqjSd ipfaru nodiu quieti inuidentiugemiturqux folauox eorue: utin inaufpicataru animanciu uice obuii quoqp uetent agere^aut prodeiTe uitx.Nec uilu aliud abominati fpiritusprxmiunoucreiq odifle omnia.Veru &i in hoc eadc naturxtnaie> ftasbanco plures binosgenuit ac frugesrquantofertilior iniis :qux iuuantaluntq?. Quo/ ru sftunatione di gaudio nos quoqj relidis exuftioni fux iflis hominu turbis pgamusex^ colere uita.meoqj coftantius;quo operas nobis maior q fams gratia expetitur.Quippe fer mo circa rura eagreftefqj ufus.Sed quibus uita honoiqj apud prifeos maximus fuerit. Qus corona primo romx. Ca. II. Ruoru iarcendos romulus in primis inftituit:feqj duodecimu fratrem appellauit i ter illos ab AccaLaurentianutrice fua fpicca corona quae uita alba colligaretur in facerdocio ei p religiofiifimo infigni data-Qua: pnma apud romanos fuit corona: honofqj is no nifi uita finicur;& exulesetia captofcg comitrarur.Bina tunciugera populo ro.facis erantmuliiqj maiore modu attribuit :quo feruos pauloante prreipis Neronis core pto huius fpatii uiridana & picinas iuuat habere maioresgratuq? fi no alique 8i culias.Nu mat inftituic deos fruge colere:& mola falfa fupplicare. Atqj ut au&or e Hemina far torre re:quonia toftu cibo fajubrius eflet.ld uno modo cofecutu ftacuedo no elTe puru ad re di ' uina nifi toftu.is & fornacalia cal us inftituit farris torrendi ferias:8C sque religiofa termi nis agroru.Hos eni duos tuc maxime nouerat.Seiaqj a ferendo;fegefta a fegetibus appelja bantquarum fimulacrain cyrco uidemus.Tertiain ex his nominare fub teclo e religio .Ac ne deguftabant quidem nouas fruges aut uinaantequa facerdotes primitias libeffent. De iugere.6£a&u:& legibuscirca pecoia:6Cquotiens 8£ quibus temporibus fuit fumautilitasannonxr&quiagriculcurailluftres. Ca.^ III. Vgu uocabatur quod uno iugo boii I die exarari potuiffet. A&usi quo bouesage i renturcu aratur uno Ipetu iufto.Hic erat.cxx.pedu duplicatufq? in ldgicudine iu geru faciebat.Dona ampliflimaiperatoru ac fortiu ciuiu qtum quis uno die pluri mu circunarauilTet.Itequartarii farris aut hemins conference populo ; . Cognomina etiam primainde.pilumnipilupiftrinisinuenerut.pifonesapifendo.IaFabioru:Lentinoru:Cicc ronumtquifquis aliquod opttmegenus fereret.Inmoru familis bubulcu nominauerunt: qui bubus optime utcbatur.Qusnodin facris nihil religiofiuscofarrationis uinculo erat. n i * K Noueq?nupte farreuprsferebant.Agru male colere cenforiu probru iudicabatur.At( ut refertCato)que uiru bonucolonudixilfentrainpliflimelaudaffeexiftimahac.Hinc 8i locu * pletes dicebant loci hoc e agri plenos Pecunia ipfa a pecore appellabatur.Etia nunc 1 tabu liscehfonispafculadicuturomnia:exquibuspopulusreditushabet:quiadiuhocfolu ue cligal fuerat.Muitach'o quoc^ no nifi ouiuboucgipcdio dicebatur.No omitteda priforu legu beniuoletia.Caucu quippe e ne boue priufq oue nominaret q indiceret muldtam. Lu dos bou caufa celcbrances bupetios uocabat.Seruius rex ouiu boucp effigie primus xs fi * ^1 i.iV Ai ^ A...' - Jf* /*_ _ _fl . . S/Tf- . — _ f ' _ Uulie A> •/*' " . paIatina:co!]ina:efquihna. cebatme piebs ruftica auocareturd ; erat»Gloria deiiiq? ipLa a far _ xvur. ris honoreadorea appellabac.Equide etia uerba prifcas fignificationiscidmiror .lea eni e 1 co nietariis pontificu.Auguriocoronario augedo diescoftituanturpriufqua frumenta uagi nisexcannSC ante q in uaginasperueniac.Ergo iisniorib 9 nd modo fufficiebat fiuges nul la prouiciarupafcence itaiiameru ecia annonas uilitas icredibilis erat.Manuis Marcius aedi lis plebis primu frunietu populo i modios aHfibus donauit.Minutius Augurius q ,Sp. Me* liu coargueratfanis preciu i trims nundinis ada(Tem redegic undccimus plebei cnbunus quade ca ftatuaei extra porta trigeminaapopuIoftipecollataftatutae.Trebrius i £dili tate alTibus populo frumetu preftitit.Qua ob cam Si eiftatuE \ capitolio Si palatio dicatte funt.Ipfe fupremo die populi humerisportatus i rogue. Veru quo anno mater deu adue* da romaemiaiore ea aeuate facta elTe q ancecedetibus annis dece fada die tradut.M. Va > roaudor ccu.L.Metellus i triumpho plurimos duxicelephatosaflibus fingulis farrismo dios fuiiTe.lte uinicogios ficiqp ficcaspondo.xxx.oleigoao.x.carnis.podo.xii.Neceiatifu dis fingulorucontingebat arceciu uicinos.Quippe etialege Stolonis Licini rclufo modo quingetoru iugeru Si ipfo fua legedaninato cu fubftituta filiipfonaampliuspoflideretlu xuriatis reipublicas fuit ifta mefura.Manii qde Curii pofc triuphos mienfu-g terraru adie du iperio noca cotiocperniciofu ltelligi ciua:cui fepte iugera no elTent fatis.Hsc autem mefura plebi pofc exados reges aflignata c.Quc na ergo tat£ ubertatis caufa erat. J pfor u tuc manibus rperacoru colebantur agri(ut fas e.credere)gaugete terra uomere laureate: 8i triumphal! aracore.Siue ille eadc cura femina nradabat qua bella;eadeqs diligctia arua dif ponebant quacafcratfiue honefeis manibus omnia tetiusproueniut.-quonia Sicuriofms fi unt.Serenteinuenerutdatibonores Serranu :undecognbme.Arantiquatcuor fua luge ra I uaticano quas p rata quintfa appellatur.Cindnnato uiator attulit dicta cura :&C guide ( ut tradit Norbanus)nudoplenoqj pulueris eti'anum ore .Cui uiator uela corpus inquic; ut profera fenatus populiqj romanimadata.Tales cu ecia uiacores erant.quibus ipfu no' me iditu erfubinde ex agris fenacu ducefqj accerfentibus.At nuc eade illi uindi pedcs:da nace manus inferipci uuicus exsrcent.No tame furda tellure:q parens appcllatur-coliq? di citur Si ipfa:honore hinc alTunpto: uc nunc imutata ea:& indigne ference credatur id fie' ri.Sednos njiramur egraftuloru no eadc emolumeta eife quae fueruc Iperatoru. Igitur de culturaagri praecipere principal fuit 6C apud exteros.Siquide Si reges fecere Hiero .phi lometer: Attalus:Accheiaus:& duces Xenophon^ penus ecia Mago.Cui guide cant'um jjonorc fenatus nofter actribuit carchagie capta:cu regulis afric*e bibliothecas doarec uni us eius duodetriginta uolumina cenferet in iatina lingua trafferenda cu.M.Cato prarcep *acondidi(Tet:peritifq} linguae punier dandu negociu in quo praeceffit onus uir tu clarim mac familiae.D.Syllanus iapieci-e cdpofitiiTimse quos fequeremur ptexuimus in hoc uolu *-*> •••/*- mine no lgratx nolando.M. Varrone q.lxxxi.uitae annu ages de ea re pdedu putauit. Ratio deagricultura. Ca. 1111/^ pud romanos mulcoferior uitiucultura efTecoepit.Primoqp ut needle erat arua a tantu colere.QBoru nobis ratio nuc tra&abitur no uulgari modo ueru uc adhuc -f * i •*< *-«/ ' fecimus Si uecudisioCpoftea inuentis omni cura perquifitis:caufa^ reru Si ratioe fitnul eruta.Dicemus Si fydera; fyderu^ ipforu terreftriafigna dabimus indubitata. Qua do qui.de qui adhuc ea diilgetius tra<3:auere:qbufuis oratoribus potius q agricolis feriplif fe poffunt uideri.Ac primu omniu oraculis maiore ex parte agemusrq no i alio uire gene^ re pluracerciora ue fut.Cur.n.no uideant oracula a certiflimo die.-maxle^ ueridico ufu grofecta.pnncipium aute a Catone fummemus. LausagricolaruimSC qua: obferuada in agro parando. Ca, V. Ortiffimi uiri Si indices itrenuiiTimi ex agricolisgignuntunminimeqp male cogi . f tantes.pr^dium uecupide emis.ln reruftica operi neparcas.In agro emendomi* nime.Quodmaleemptumeftfemperpa'nitet.Agrumparaturosanteomnia iue ten qportet aquarum uim.aut uicinum.Singulas magnas interpretationes habennnecdu bi^s .Cato in con termini's hoc amplius^itimari iubet quopado iuuant.In bono eft inquic religions bene utenti. Attilius Regulus ille punico bello bis confui aiebatrrieep fecundif finifs locis infalubrem agrum parandummeqi effoetis faluberrimum.Salubritas loci no fe* per incblarum colore detegitunquoniam aflueti in peftilentibus durat.pr^cerea fut quae dam parcibus anni falubria,Nihil aute faiutare eft nifi quod toto anno falubre.Malus eft s ii LIBER. ager eu quo dominusIu&afur.Cato inter prints pe&ari fubetmd folum fua uirtute ualeat qua diSu e pofitione.Vt operarioru copia prope fit.Oppiducp ualidu. V t nauigioiu eue / &us uel itineru. Vt bene £dificatus.& cultus.In quo fali plerofqj uideo:Segnitic em prio<< ris domini pro emptore eiTearbitrantur.Nibiledamnofiusdcfertoagro.Ita(|5Cato.Debo no dno ineii emimec temere cotepnenda aliena:difciplinaagrocjt ut bominuquis.qftuofus fit'fi tame&fuptuofus:n6multu fupereffe.Ille i agro quadtuofiiTima iudicat uitenofru# ftra quonia ante omnia de ipenfazratione cauit.pro ortos irriguosmec hie falfotfi fub .op pido fint.Ec prata:qus antiq parata dixere.Ideqp Cato interrogatus quis effet certilTimus quseftus refpondit.Si bene pafcas.Qui pximus fit. Ac fi bene fuma omniu ibac fpedanda fuitrnt Crudtus is maxime probaretunq qminimo ipendio coftaturus dTet.Hoc ex iocotu occafione aliter alibi decernitur.Eodeqipcinet quod agricola uendace oportere efle dixit Fundu i adolefcetiacoferedu fine cotatione:2edificadu no nifi cofito agro.Tuc_quoqt Co tatur:optimuq 3 e:(ut uulgo dixere)aliena infania fruhfed ita ut uilaru tutela no fit oneri Eum tame q bene babitet fepius ueticare in agru.Fronteqj domini pluspdeffe qua occipi ciu no meriutur. De uilaru pofitioe:6£ pcepra antiquoru de agro coledo. Ca. VI. Odus hicprobatur:uc neqj fundus uilla quaeratmeep uilla fundu.No ut fecerinc m iuxta diuerfu eade xtatc excplis.L.Lucullus.Q.ScaeuoIa cu uilla.Sssuola: fundus careret uilla Luculli agro,Quo in genere ceforia caftigatio eratmiinus arare qua uertere.Nec hoc fine arte quada e.Nouiflimus uilla 1 mifinenfi pofuit.C.Marius.vii .con ful:fed peritia caftranietaduficuc coparatus ei \ ceteris etia Scylla foelix.Quos caecos fuif fe dicere couenit.Neqj iuxta paludesponenda eflemecp aduerfo amne.Quaqua Homer 9 omnino eflumine feper antelucanas auras i falubres uerifTimetradit.Spedare.inadtuo * (Is locis feptetrione debet meridie \ frigidisdn temperatis exortu sequioctiale.Agri ipfius bonitas qbus argumetis iudicada fit:quaqua ad terra: optimo genere diflerctes abude die xiiTe polTumus uideri etianu tame traditas notas fubfignabimus Catonis maxime uerbis. Ebulu :uel primus fiiuaftris: uel rubusrbulbus minutus:trifoliu:h2erba pratenfisiquercus filueftris ipyrusimalufcg frumetarii foli nots.lte nigra terra &cinereicoioris.Omniscre* ta coqui nifi permacra.Sabulu edam nifi id per tenue efb& multo capeftxibus magis q cli * uofis refpondent cade .Modu agri in primis feruandu antiqui putauere.Quippe ita ceie-' ■ / i*i m lit/'. *4 &quicqd inftipula eincacumine unu foliuhabet.Sed hordeo fcabra funucaeteris leuia. Multiplicia cocra fabsr:riceri:pifo.Frumetis foliu harundinaceu.Fabaj rotundu:& magnas ■Ydeguminu parti.Longiora eruiliae & pifQ.EafiQlisumofa,Sifamae SCirioni fanguiea.Cadut folia lupino tantu: 8i papaucri.Leguiiiina diutius floret:& ex iis euum ac cicer.Sed diutif- fimefaba.xl.diebus.Noaut fingulis capi fa diu:quonia alio definite alius icipit.Nec to <* ' ta feges ficut frumenri pariter.Siliquantur uero omnia diuerfis diebus: 8C ab ima primu i-jJ arte paulaci flore fubeunte.Frumenta cum defloruerecraiTefcunmaturaturqpcu pluri> # mu diebus.xl.perficiunturJte faba.pauciilimis dcer.Id em a femete diebus.xbperfidtur MiliuaiS4.panicu.Sd£fama & omnia ^ftiua quadraglta diebus maturatur a flore .Magna terr£ casiiq; diferentia.In aegypto enfhordeu fexto a fatum njefe.Frumcta feptimo metu tLir.In hellade hordeu.ln peloponefo o&auo & frurrJeta etianum tardius.Grana in ftipula crinito textu fpicatur.In faba ieguminibufcgalternislatcribus filiquatur.Fortiora hyeme frumetaleguminaqp idbo.Tunice frumeto pluras.Hordeummaxienudu:&halica:fed pr^cipue auena.Calatnusaltiorftunietoquahordeo.Atifta mordatior hordeo.In aera ex teruntur triticu8£ filigo & hordeum.Sic ferutur pura qualitermolutur;quia no funtE diuerfo far:miliu:panicu purgari nifi tofta no polTut. Iraq? haeccu fuis foliculisiferunfcru da.Et far i uaginulis fuis feruat ad fatus:atq^ no torrcf.Leuiflimu ex iishordeu taro exce^ dit.xv.libras:8t faba.xxii.Ponderofius farmiagifcp etianu triticu.Far in aegypto oly ra con ficitur.Tertiugenus fpitxhocibie.Gallicequoqpfuu genus farrisdedere:qd'illic brancc uo»?ant:apud nos fendala>nitidiflimigrani.FtaIia diferetia eft:q» fere quaternislibris plus reddit panis-q far aliud.populu romanu farre tatu e frunieto.ccc.anisiifum Verius tradiV dit.Tritici genera plura quse feceregetes.ltalico nullu equide coperaueri cadore ac pode re:quornaxie decernif.Motanis mo coperet italic agris externu.In quopridpatu tenuit boetia.-demde ficilia:iriox africa.Tertiu podus erat thracio fyrioq?:deinde segyprio.-athle^ caru cu?decreto:quoru capadtas iumetis fimilis que diximus ordine fecerat.Griecia di .po ticu laudauifquodi italia no peruenit.Ex otn’ni eode genere graniptulit oreuntiu & tra^ gu dignes:& felinuntiu argumeto crafliflimi calami.ltaq? pingui folo hsec genera aflfigna^ bat.LeuifTimum 8i maximeinane : feu tenuiflimi calami i humidisferiiubebanquonia nml to egeret alimeto.He fuere fen ten tix. A1 ega fd ro magno regnante:cu clariflima fuiegras* cia atq 3 in toto terrarum orbe potctiflimau'ta tame: ut ante morte eius annis fere cetu qua dragitaquin^ Sophocles poeta in fabula Triptolemo frumetum italicum ante cunda lau dauerit:aduerbum tranflara fententia. Etfortunataitaliafrumetocanefcerecandido. __ , Quasdamlaus peculiar^ hodiditalico^cfi.Quo magis admiror pofleros grscoru nulla me tionem huius fecilTe fSmeci.Nunc ex irs generibUs guse romam inuehuntur.leuifliniu eft gallicum atq? e cheronenfo aduedum:quippe non excedunt in modium uicenas libras: fi quisgranum ipfumponderet.Adiidtfardium fex libras. Alexandnnum&triences. Hoc e & fidi pondus.Boetium totam libram addit:africum &. dodrantesdn trafpadana italia i do uicenas quinas libras farris modios penderc.Circa clufiuni & fenas.Lex naturae certa eft i :j -j| Xj, ■**«ttm« ^ ' *'■ ; w- -iKlpt NtC(0< ft % }jh irni w “wj puma ' i,u *?cubIuw '•‘5-iolpcsfiaftj *ui afloxr Jvijgm 'Vrjfc’pduftijjaa > vifjruin rtipuli it Femora by aw mdlUfullCifed hwJeo.ltiMna ur quunofuntE t-culisfcrunfau No:i rit efte cum ficantiquiftimu.Grxri crimeno uocant .Tradunc in ba&ris grana tatas magni tudinis fieri:ut fmgula fpicas noftras asquent.primu ex oibus frumentis feritur bordeum Dabitnus Si dies ferendi cuiqrgeneri natura finguloru expofita.Hordeum indis iatiuu Si filueftre:ex quo panisapud eos prazcipuusdtaliciquide maxime oriza gaudctscx qua pc i* fan! conficiunoqua reliqui mortales ex hordeo.Qrize quide folia carnofa-.porro 1‘iimlia t fed latiora.Alritudocubitalisrflos purpureusaadixgemese rotuditatis.Antiqutftimu i ci bis horde uni: ficut athenienfium ritu Menandro auctore apparet Si gladiatoru cognomi nc:qui hordearu uocabatur.polcta quoqigr^ri no aliunde prasferut.pluribus fit hasc mu dis.Grasci perfufum aqua hordeu ficcat node una.ac poftero die frig unndeide molis fra gunt.Sunt q uehemetius toftum rurfus cxigua aquaafperglnficcetqp priufq molar. Alii viero uirentibus fpicis decuftu hordeu recens purgat madiauqj in pila rundut:atqj icorbi bus eluunt.-ac ficcatu foie rurfus tundut:6i purgacum moluc.Quocuq? aute genert prxv parato uicenis hordei ljbris:ternas feminis lini:Si coriadri felibras falifcp acetabulo:torrS tesante omnia mi feet x mola.Quidiutiusuolunt feruare cum polline ac furfunbus fuis condunt nouisfidilibus.Italiafine perfuftione toftuin fudiJeformamolit .iifde additis. acqj etiamilio.Panc ex hordeoantiquisufitatum uita damnauit:quadrupeduq? tradidit tefedibus pcifane inde ufus ualidift’imus faluberrimufc^ tantopere probatur. Vnum law dibus eius uolumedicauit Hippocratesclariftimusmedicine fcienti^e. Ptifanse bonitas prascipua uticenfi.ln aegypto uero Si e que fit ex hordeo:cui funt bini anguli.In boetia 84 africa genus ex quo fiat hordei glabrum appcilat Turranius.Idem olyram Si orysam ea dem efte exiftimac.ptifan^ conficiendaa uujgata ratio eft. Simili modo ex tritici femi ^ ne tragunj fit in campania tantum Si aegypto. Amilu hero ex omni tritico ac filigie. Scd ODtimum extrim c ftd.Inuentio eius chioinfuiaedebetur:6iodiaelaudatiftimum inde eft: appellacum ab eo quod fine'mola fiat.proximum trimeftri;quod eft minime podcrofo tri tico .Madefcic dulci aqua in ligneis uafis:ita ut integratur;quin quies in die niutata. Me^ lius ft Si in nodeu'ta ut mifeeatur pariter emolitum prius qua acefcat.Linteoq; autfpor ^ tisficeatumtegulas infunditur:illitae fermento.atc^ ita in foie denfiitur.poft chium maxi me laudatur creticum :mox 2 egyptium.probatur auteleuitate Si leuore.-atqj ut recens fit; fain Si Catonis didu.Apud nos hordei farina ad medendum utuntur.Mirumque in ufu iumentorumignibusduratojacpoftea'mollitomffifqp humanamanu dimiftismaiores in aluumuirestoroicp corporis fieri.Spicsequsedam binos ordineshabentquseda plures ufcp ad fenos.Grano ipfi aliquot defferentiaeilongiusdeuiufepiaut breuiusiaut rotunditis: can didiusmigrius.uelcuipurpuraeft.VItimoadpolentam contra tempeftates candido maxi tna infirnntas.Hordeum frugum omnium nobiliflimum eft:feri non ualet nifi ficca Si fo/ Iutaterra:ac nifi teta.palea exoptiniis.Stramento uero eius nullum comparatur.Horde** uni ex omni frumento minime calamieofunuquia tolliturantequam triticum occupet ru / bigo.kaq^ fapientes agricolas triticum cibariis tantum ferunt.Hordeuni farculo feri dicut proterea celerrime redditfertiliiTmrjmqj.Quod in hifpania 8i carthagine aprili menfe cof ledum eft:hoc feritur eodem menfe in celtiberLneodemqi anno,bis nafcicur.Rapiruf ome a prima ftatim maturitate feftinantius q-uam c^tera.Fragili enim ftipula Si tenuifflma pa^ r iiii LIBER* lea granumcontinetur.Meliorem etiam’polentam fieri tradunt fi nd ex maturirate tollaf. Non oiafrumeti genera ubiqjnafcii&dereliquisiorientegenerib 9 . Ca. VUI, Rumenti genera non eadem ubiq?:neqj ubieadem funt iifdem nominibus.Vulga * tiftimafanquodadoreum ueceres appellauere;fiiigo:criticum.H^c plurimis ter/ riscomunia.Arincagalliarumpropria :copiofa&italteeft.In asgypto autem ac fy ria ciliciaque &: alia ac gtxcix parte peculiares zea:olyra: typhe. Aegyptus filmilaginem co Licit e tritico fuo nequaquam italics parem.Qui zea utuntur uon habet far.Eft &c tec ita* Ite in campania maxime.-femencjj appellatur.Hoc debet nomen res pixclara ut mox doce* bimus .propter quam Homeruszederofa rura dixit Non ut aibitrantur aliqui: quoniam uita donaret. Amylum quoqoue ex ea ficprior craflius.HaJc fola differentia eftromni ge/ nereduriflimum far: & contra byemes firmiflimum.patitur frigidiffimos locos: & minus fubadosmel seftuofos fitientefcp:primus anciquis latio cibus:magno argumento in ado t rese donis ficuti diximus.pulte autem non pane longo tempore uixifle ronianos manife a ftum.Quoniam inde & pulmentaria hodiecp dicuntur.Et ennius ; antiquifiimus uates ob> fidionisfamedcfcribensoffarneripuiflfeplorantibusliberispacrescommemorat.& bodie facra prifca atq} natalium puke fritillaconficiuntunuidetuicp tarn puls ignoca gametefu* iiTe:quamitalte polenta.Tritici femineauidiusnullumefbnec quo piusalimenti trabat. Siliginem dixerimproprie tritici delicias:candoreft: & fine uirtute:& fine pondere: con uenienshumidistradibus-quaks italic funt &gaUtecomat£Sed&trans alpes in al/ lobrogum tantum auernorumcp agro pertinax .In cxtcxis ibi paribus bienniom triticu tranfir,Remedium utgrauilfimaquxcpgranaeiusferantur. Depiftoriis:8£molitura:&:farina. Ca. IX. Sili^ine laudatiffimus panisrpiftrinarumqj opera laudatiflinja. prxcdlit in ica / pfi j i f a Iteficampanapifisnatasmifceatur.Ruffor ilia:at pifana candidior:pondero^ fioruerocretacea.Iuftum eft egrano campansbquam uocant caftratam: e mo** dio redire fextarios quattuor filiginis.Velegregalifie taftratura fextarios qumq? .prea terea florisfemodium.Etcibariiquodfecundarium uocant fextarios quattuor.Furfu ris fextarios totidem.E pifana autem filiginis fextarios quincp .Cabrera paria funt.Clu a fina arentiaq? etiamnum fextarios filiginis affummunc; in ryliquis pares. Si ueropollinc facere libeat. xvi.pondo panis redeunt.Etcibarii tria. Furfurumfemodium .Mote dif ✓ , crimine hocconftac.Nam quasficcamolunturplus,farinas reddunt,?Quaefalfa aqua fpar candidiorem medullam’: uerum,plus retinentin.fiirfure .farinam a farre diftamjno / H^ine'ipfo apparet. Siligineae farinsemodius gallicae.xxii .libras panis reddit.Italicae dua ^ us tn ^ us ue anaplius in artoptitio pane. Nam fujnaceis binas adiiciunt libras in quo cunquegenere. De fimilagine Sqfiligine & de alias generib us & s de piftura. Ca, X. Imilago ex tririco fit laudatiftima.Ex africo iuft urn eft e modiis redire femodios f 8i pollinis fextarios quinqj.Ita kninfappellant in tritico :quo florem in filigine. Hocserarte officinse chattarteque utuntur.prasterea fecundariifextario quat/ tuor.Furfurumque tantudem.panes ueroemodio fimilaginis.cxxii.Eflorismedio.cxvii, Preciumbuic annona media in niodiofarinaz.xl.aflefiSimilaginicaftrata^octonis offi- bus amplius. Siligim caftrat# duplum .Eft 8i alia diftin&io.Simiiago.I.pollin autem. xvii. pondo panis reddere uifa tritici. xxx. cum triente :& fecundarii panis quinas felibras: to tidemcibarii:& furfurum fextarios fex.Siligonunquam maturefcit paritennec uila fegf* tu minus dilationcmparicer propter teneritatetn.lifqj quas maturuere protinus granum dimittentibusifed minus qua cetera fumenta’in ftipula periclitatunquoniam femper re / aam habet fpicannncc rorem continet:qui rubriginem faciat. Ex africa duldflimus pa nis: ipfa fpiftior qua far:& maior fpica eadem 8i ponderofior.Raro modiusgrani no. xvut libras implet.Exteritur in grxeia difficulter.Ob id iumetis dari ab H omero d idt a. Htec enl eft quam uocat olyram .Eadem in segypto facilis feitilifq? far fine arifta eft item filigo ex ceptaea qux (aconica appellatur .Adiiciuntur iis genera :bromos: filigo exceptiua:& tra gos externa.-omnia ab orientelinuefta orize fimilia.Tiphe 8i ipfa eiufdemgeneris:ex qua fit in noftro orbe oriza.Apud grarcos eft &ifia. Traduntcp earn ac tiphem cum' fintdege ncres redire ad frumentum:fipifte ferantur: necprotinus fed tertioanno. Tritico nihil f xvm. cftfertih'us.Hoc enim natura ei tribuft quoniam eo hiaxime alat hominem. Vtpote cum emodio fi fit aptum folum: quale in bizantio africas campo centeni qmnquageni modii reddantur.Mific ex co loco Diuo Augufto procurator eius examo grano uix credibile didu quadringenta paucis minus germina.Extantqp de ea re epiftola:. Mifit 64 Neroni fi/ militer.cccxl.ftipuias ex uno grano.Cum centefitno quidem 64 Jeontini ficiJiae campi fun/ dunt.Aliique;& tota betica:64 in piimis^gyptus.Fertilifliiiia critic/ genera ramofum: auc quodcentigranumuocant.Inuentuseftiam 64 fcapus unus centum fabis onuftus. Aefti/ ua frumenta diximus fi famatmmiliiim panicum.Sifama ab indis uenit.-exea 84 oleum con ficiunt,Color eius candidus.Huic fimile eft in afiagrsciaquecrifimumridemque eratmb fi pinguiseflenquod apud nos uocant irionemmiedicaminibusannumerandum potius q frugibus.Eiufdcm naturae 84 hormium a grid's didumtfed cymirto fimilederiturq? euni fifama hoc 64 irione. N ullum animal uefeitur uirentibus.piftura non omniu faalis.Quip/ pe 64 hetruria fpicam farris tofti pifente piio prsferrato fiftula ferrata:84 ftella intus den/ ciculatamt nifi intenti pifanocoucidatur granafterroqs frangantur.Maior pars i tail's ru i/ do utitur pifo:rotis etiam:quas aqua uerlet ob iter 84molat.De ipfa ratione pifendi. Ma» gonisproponetur fententia. Triticum ante perfundi aquamuhaiubeopoftea euelli.De inde foie ficcatum pila repeti.Simili modo hordeu.Huius fextarios.xx.fpargi d uobus fex tariis aqus.Lentetorrere prius.-deindc cum furfunbus leuiter pifi. Autadditos in fextari os.xx.lateris crudi frufto:84harenefemodio.Ermiliam iifdem modis quibus lenteirt. Sifa/ mam in calida maceratam exporrigi.Deinde confricarbfrigids immergi: ut pales fludu' entdterumqp exporrigi in foie fuperlintea.Quod nifi feftinato peragatur: lurido colore mucefcere.Et ipfa qua: autem eualuantur. uanam pifturarum rarionem habent- Ac us 110 / catur cum per fepifitur. Spica tantum auriftcunjad ufus. Si uero in area teritur cum fti/ pulatpalea utmaior in terrarumparte ad pabulaiumentorum.Milii 84 panici 84 fifamas ap pludam uocant purgamenta.-alibi aliis nominibus.Milio campania gaudet praecipueipul/ temcp Candida 11 ex’eolfacit.Fit 84 panis prsdulcis. Sarmatarum quo:]? gentes hac maxime pulte alunfur.*84crudaetiam farina equino lademelfanguinee cruris uemsadmixto. Ae/ cbiopes no aliam frugem q milii hordeicp nouere.panico 84 gallis quazdam pr ampule aq/ cania utitur.Sed circumpadana italia addita faba:fine qua nihil conficiunt.pontica: gen 1 tesnullampanico prazferuntcibum.Casteroaeftiua frumeta riguismagis etiam iquahym/ bribus gaudent.Milium 84 panicum aquis ntinime:cum in folia exeunt.Vetant ea inter ui tes acborefqj frugiferasferbterram emacrarihoc fatu exiftimantes. De fermentis.84 panis faciendis ratio 64 genera: 84, quando primum piftores rohiaz 84 de cribris 84 alica. XI. Uii prazeipuus ad fzrmeta ufus e muftofubadi in annum tempus.Simile fit ex trb 2^ tit tichipfius furfuribusminuns 84 optimisemufto albo triduo maturatofub’adis:ac \7i foie ffccatiJndepaftilos in pane faciedo dilucosmum fimilagine u feminis feruefa// r dunt:atq? ita farina: mifcent:fic optimum panem fieri arbitrantes.G'reci in binos femodb os farina fatis efie beftes fermenticonftituere.Et haze quidem genera;uindemiisjtm fiunt. Quod Iibeat uero tepore ex qua bordeoq? bilibres offx ferueti foco uel fidili patina tor/ retur cinere 84 carbone: ufq; dfu rubeat.Poftea operiutur in uafis donee acefcatp hinc fer/ metu diluif.Cu fieret aut panis hordeaceus heruiliaz a ut ciceruiaz farina: ipfa: admixtione fennetabantM uftuqj erat dux libras in qnqj femodios.Nuc fermetu fit ex ipfa farina qua: fubigit prius q addaf fal ad pulcis modu decoda; 84 relida donee acefcat.Vulgo uero nec fufferuere faciut.fed tatu pridie afteruata materia ututur.palac^ natura eft acore frume/ tarii.-ficut 84 ualidiora eiTe corpora qua: frumetopanealunf.Quippe cu apud ueteres po/ derofiiTimo cuiq? prazeipue tritico falufcritaspbibita fit. panislpfiusuaria genera .plequi fuperuacuu uideriAIias ab obfoniis appellari ut oftrearii.alias a delitiis ut artolagani.ali/ as a feftinatione ut fpeufrcuNecnd a coquedi rone ut furnacei uel artoptefii:aut incliba/ niscodi no pride etiae parthis aduedo.-que alii aquaticu uocat: qrii aqua trabic a tenui 84 ftongiofa inanitate.aliipthicu.Suma la us filiginisbonitate 64 cribi tenuitate coftat.Qui/ dam ex ouis aut lade fubig unt. Butyro uero gentes etiam pacatae ad operis piftorii gene ra trafeuntecura.Durat fua piceno in panis inuetionegratiaex alic^ materia cu noue die busmacerata:decimo ad fpeciem trada 84 fubada mx palls fucco eft. Ibi poftea infurnis LIBER,' ollis inditarqu* ruitfpanturibi torrent.Neq; eft exeo cibus nifi madefado;quod fit lade maxime mulfo.piftorei romae non fuerut ad perficum ufcp bellum: annis ab uibe condira fuper quingentos odoginta.Ipfi panes faciebat quirites:mulieruqj id opus era £: ficut eti am nunc in plurimis gentiu. Artoptefiam plautus appellat in fabuhvq aululariam fcripfit. Magna obidcocertatione eruditoru;anis uerfus poete (it iiius certuqp fit Attei capitois fententia.Toftum pane lautioribuscoquerefolitosipiftorefcg tm eos qui far pifebant no minatos.Nec cocos uero babebat in feruitiis.-eofq? ex macellocoducebac.Cribroru gene/ ra galliae fetis equoru inuenere: hifpaniae lino excuiforia 8i pollinaria; asgyptus e papyro atcp iunco.Sed inter hasc dicatur prima & alicas ratio praeftanffime faluberrimeqj: quas pal ma fruguindubitanter italia cotingit.Fit fine dubio & in asgypto fed admodu fpernenda In italia uero piuribus Iocis:ficut uerotiefi pifanoqp agro.in capania tame laudatilTimus cl pus eftmiotibus fubiacet nimbofis totis quide.xl.mil.paf.planicie. Gratia terras ei ? (ut pti hus fdli natura dicatur)puluerea fumadnferior bibula;& punicis fiftulas uice. Montium quocp culpa in bonu cedit crebros enim bymbres percolatatqj rrafmittitmec dilui auritia dere uoluit propter facilitatem culturas.Eadem acceptum humore nullis fontibus reddic fedtemperat:Kconquoquens intra feuice fuficoncinet.Serirur totoanno panico femek bis farre.Et tamen uere fegetes quas interquieuere fundunt rofam odoratiore fanuaradeo terra non celTat parere.Vnde uulgo didum plusitpud campanos unguenti: qapud caster ros,oleifieri:Quancum autem uniuerfas tetras campus circurn cafripanus antecedst: tan* turn ipfum pars eius: quas laborias uocantuoquempblegreumgreciappellant.Finiuntur laborias uia ab utroqi latere confulari:quas a puteolis;#: quse a emtus capuam ducit. Ali/ ca fit e sea quam femen appellauimus.T unditur granum eius in f pila lignea.Nam lapidis duritia cotentur. Nobilius ut notunieft pilo uindorumpenak opera, primoriineft pixis ferrea excuffisinde tunicis Jterum iifden; armamentisnudata conciditurmeduJla. lia fi* unt alicas tria genera:minimum:ac fecundariuimgrandiiTimum uero apherema appellant. Nodum babentcandore fuumquo precell unt.iam tamen alexandrine prefcruntur.po* ftea miru didtu admifeet creta:que tranfit in corpus coloreqs & teneritatem affert.inueni tur hasc inter puteolosfii neapolim in colle leucogeo appellato.Extarqx Diui A ugufti dc cretum quo anno ad uicena.milia neapolitanispro eo numsran iuflita hfco fuo: colonia deduces capua. Adiecitqj caufamaftcredi: quonianegaifent capani alicamconfid fine co metallopolfe.In eode reperitur 8£ fulphur.Emicatcp fontesoraxi oculoru claritati: & uul nerum medicinaz:dentiuq? firmitati, Alica adulterina fit maxime e sea quae in africa dege. nerat.Latiores eius fpicae nigriorefc|?:& breui ftipula.pifuntcumtbarena:5(fic quoqs diffi* culter conterunt utricuIos.Fitqj dimidia modii menfura.pofteacp gypfi parslquarta Ifpar gitunatF n t cohasferitfarinario cnbro fubcernunoQuas in eo remanfit excepritia appel Iatur:6c grandilfima eft.Rurfus quae tranfit ardiorecernitur:8£fecudaria uocat. Item cri/ braria quas fimili niodo in tertio remanfit cribro anguftiffimo:8£ tantu barenas trafmitte* re. Alia ro ubicp aduIteradi.Ex tritico cadidiffimaaK&gradiflima eligunt grana:& femico* da in ollis:poftea arefaciut foie adiinitiu^ rurfufqj leuiter afperfa molis frangunt. Ex zea pulchrius q ex tritico fit granu quis id alicas uitiu fit.'Candore aute ei procreta ladi inco dismixturaconfert. De leguminibus. " Ca. XII. Equitur natura leguminu-inter quae maxim us honos fabe. Quippe ex qua tenta* f tus fit etiapanis.Lomentuappellatur farina ea.-aggrauaturqj pod us ilia &01 legu minedam uero 3i pabulo uenalis.Fabe multiplex ufus: oium quadrupedu generi precipue hoi.Frumeto etia mifeetur apud pleraf qs gentes 8i maxime panico folida.*ac dc/ licatius frada.Qui 3z prifeo ritu fabaria fuaz religiois diis infacra efbpualens pulmetariici bo 8C hebetare fenfusexiftimata in fonia quocp facere.Ob hoc pythagorica fenced!dans* ta.Vel(utaliitradidere)quania mortuoruaxefunt in ea.Qua decaufa paretado udqi af* fumif.Varrq. S.' ob hasc flamine ea no uefei tradit:qm 6i in flore eius litterslugubres repe riant.Ineade peculiars leligio.Naqjfaba utiqp in frugibus referre mos eft auipidi;ca quse ideo referuia appellaL. Et audionibus ea adhiberi Iucrofum putant. Sola certa frugu etia exefa repletur crefcentejuna.Aqua marina aliaue falfa nopercoqtur.Seritur ante uergi* liaru occafum leguminu primamt antecedat byemc. Virgiliusper uerea feri iubet circfi* padane italias ritu.Sed maior pars malut fabalia mature farionisiq trimeftre frudum eius. §\ xvriL Macedonia cheflaiiamqp cu florere incepit uertutarua. Nafcitur & fua fpoteplerifcg in lo cisTicut feptetrionalis oceani infulisrquas ob id noftri fabarias appellant .Ite in mauritania filueftris paflim: fed prasdura & quae: percoqui non poilir. Nafcitur 8i in egypto fpinofo crule. Qua de caufacrocodili aculeos timentes refugiut, Logitudo fcapo quattuor cubiV toru eft ampliflima craft kudo.Oaona geniculahebetmiolli caImo,SimiJe caput papauerii colore rofeo.In eo fabae no fupra triccnas.Foliaampla.Fru&us ipfe amarus &odore:fed ra dixper.qua lata.Incolaru cibuscruda;8£ olno decoda.Harudinu radicibus fimilis. Nalcit & in fyria ciliciaqj 6C in thorone chalcidis lacu.Ex ieguminibus aute nouebri ferutur Jes;& in graecia pifa.Lens amat folu tenuemagisq pinguas:caelu uticpficcu. Duo genera eius in aegypto:alteru rotundiusnigriufqj:alteru fua figura.Vndeuario ufu traflaru eft in Ieticu las nome.Inuenio apud auftores aequa nimitacetn fieri uefcetibus ea.pifum in apricis feri debet;frigoru impatietiffimu.Ideoin italia 8C in aufteriote caelo no nifi uerno tepore ter* ra facili ac foluta. Ciceris natura eft gignicu faifilagineadeo folu urit. Nec nifimadefa/ Sum pridet fcridebet.Dift:erentia 2 plures:magnitudine:figura:colore:fapore:Eftem arie tino'capiti fimilnunde itaappellatur.Albu nigruq? eft 8i colubinu quod alii ueneriu uo* cant:candidu.rotundu:leue.Arietinominus:quodreligioperuigiliisacIhibet. Eft & deer cula minuri cicerisumequalis angulos habet ueluti pifum.DuiciiTimu aute id quod eruo fimillimu:firmiufqp quod nigru dc ruffumq quod albu.Siliqu^rorodxcicerixeterifqi le* guminu loge & ad figura feminis’latae.pifo ciIindracia2.FafioIoru cum ipfis mandunt gra nis.Serere cos qua uelis terra licet abidibus odobris in calede noucbris.Legumina cu ma turefcerecoeperint rapienda funoquoniacito exiliutdatentcp cu decidere ft cur 6C iupinu. De rapis & napis’amiterinis. Ca. XIII; , Vanqprius dixiflecoueniatde.rapisuntranfcurfu eas attingerenoftri: paulo’dili q gentiusgraecifie ipfi tamen inter hortenfia.St iuftusordo fiat a frunjento p tin us aut certe faba dicedis,Qijado alii pftantior ufus ab iis no eft. Ante oh nacg cudis aialibusnafcuntur:necinnouiflimis.Satiatruris alitu quoq? generauuagifcp fi decoquan tur aqua.Quadrupedes & frode earn gaudet.Et homini nS'mmore rapaciorum fuis horis gratia q cimaru.Flacidoru quoeg 8qin borreis enecatorumel maiore | uitctium.ipfa uero durat SC in fua terraferuata.Et poftea pa(To pene ad aliu prouetu fameqj fencin' phibet; A uino atep meffetertius hictranfpadanis frudus. Terra no morofe eligit:pene ubi nibiiali ud,feri , pofTit.NebuIis8t pruinis ac frigoreultro aluntur amplitudine mirabili. Vidi.xLhv bras’excedetia.In cibisquide noftris pluribus modisc6medant:duratcp ad alia finapis acri moniadomita: etia colorib'* pida;pter fuufemen.fex aliis:purpureo quocp .* neq? aliud in cibistinguidececGcneraeorugraeciduoprimafecereunafculinufoemininuqj Steafere* ^ di modo ex eode Canine,DcCiore eni fatu mafculefcere:ite in terra difficiJi.Seme pftantiV ‘ us quo fubtilius.Species uero oxum tres.Aut eni in latitudine fundi:aut in rotoditatem globarbTertia fpecie filueftre appellaueredn logitudine radice peurreteuaphani Crniilh tudine & folio angulofo fcabroq$:fucco acri q circa mefTem exceptus oculos purgat nie^ yl!,9 penuria bini.proxima in algido natis. Napi uero amiternini Iquoru.eadefere natura gau In-'lmbofuue uincitur:& defeifeit in pratu.Ideo ptinus altitudine uncialih^rbasoibusli beranda eft manu potius q farculo.Secatur incipiens florere;& quoties refloruit. Id fexies euenitpcrannos:cu ninimu quater. In feme maturefeere prohibedueft:quiapabuIum uti lius eft ufqi ad trimatum.Verno feri debetdiberaiitj CcEteris hasrbis. ad trimatum marria a folo radi.Itaq? reliqux hserbe intererunc fineipfius dano propter alticudinem radicum. Sieuicerint hasrb^:remedium unicumeft aratio;fepius ucrcendo;donec omne&sLix radiV CCS intereat.Dari non ad fatietate debec.-ne repellere fanguinc necelTc fit: 6i uiridis utilior p tifi' jtin cutn diup u ‘ recur.pri 01, aliud in i roborcturc tribus repo fccreinripi* (crebeteflu lepenofliis Sianaiist Olewpix to utilis qu; quaciccri.N albapanito lappaqinon tnerauerini.( h^c in rofck fs&excdl.1.. auceoiin; & eius id hat, E ticuflmilimc . gtauCmilita niunominic in tus afflaucnt.l lies facie. Aiur miccre. Nafa • nafeutur in u bifunt.Rcnv: te ‘Quxuero nmpafuh, ^olcfccrcpuc fmmu id an. • "uber ,1S ^fitn 1 ' i ^" Wut Ap Usr ‘ •“I P r u f( aoq iui 3S as* j'W ■ !Su» Sg*k« 1 “Ns i0 nuinhimji lr »ptotinusfo *. . ». r «ourntur.no , Ji .um arduri; lUrtdepafta, ^citatemcx nncausfib •n nbuftis fe xtasmniiui acxat.Suffici ubus aiunt.ita Zh XXVI, ardigyioruiii i:J cui profit ini dcfiderat. acunda.'fed igtuwaiiw itcUwofttano ia\ir\uandoK ^exkgununi' jugitiuas fieti* u Dubus.ld crat piaiurSi tradit ten folicos.MS' j QU& ^ ' McJica cm; ssa s? ti v:o addreo* P lit- fo? ::i Idfe^ ' ,J P 3 marns eft.Arefcrt furculofeiacpoftremo in puluerem inutilem extenuatur. Decytifo cui # ipfi prindpatusdatur inpabulis affacim diximus inter frucices.Etnunc frugunj omniu natu«* ;; ra peragenda eft cuius in parte deuitis quoqj dicatur. De uitiis frugu Si remediis Si quid in quoq? terra: gencre debeat feri. Ca. XII. Rimu omniu ferucntiuiciu auena efh&hordeum in eadegeneratificut ipfa frume p ti fit inftar.Quippecu gertnanicE populi aedant earn neqpalia puke uiuant. Eolitna xime cadicp humore hoc euenit uitiu.Sequeteni caufam habet imbecillitas feminis cum diutius retentu eft terra; priufq erumpat.Eadem eft ratio fi cariofum fuit: cum fere# 1 retur.prima autem ftatim eruptione agnofeitunex quo apparet in radice eflfe caufam. Eft 8 i aliud in uicino euense uinmeu amplitudine ineboata granu.fed nondum natura; priufq roboreturcorpus afflatu noxio cafliim Si inane a fpicaeuanefeit quoda abortiuo. Veriauc v *>-~> tribus teporibus nocent frumento Si hordeo.In flore autprinus cu defloruere:uei mature ^ fccreincipientibus.TucenLexinaniuiiigrana.Prionbuscaulisnafdprohibet.Nocet &-fel creberenube.Nakuntur 8Uienuiculnnjadice: cufernentchymbribusfecutismdufciic tepencinusxalQr humoru.Gignutur Si in granorcu fpicze in pluuiis calor inferuefeit. Eft Si cancans aidus fcarabeus paruus frumenta erodes.Omnia ea animalia cu cibo deficiiic 01eu:pix:adeps corraria feminibus.Cauenduqj ne cdtrada eis rue feranf.Hy mber in hjer ba utihs quarto. Florentibus aute frumeto Si hordeo nocet. Leguminibus iocuus:ptet* qua ciceri.Maturefcentia frumeta bymbre lasduntur.& hordeu magis.Nafcitur Si h^rba alba panico fimilisioccupans arua: pecori quoq; mertifera. Na loliu 8i tribulu oc carduu: lappaq? no minus qua rubru:inter frugu morbos potius qua inter ipfius terre pefie nus merauerim.Cseleftc frugu u in ear u q? malu nullo minus noxiu eft rubigo. Frequetiflima haec in rofeido tradus coualiibulq; acperflatu no habentibus.E diuerfo carent eauento* fa 8i excelfa.lnter uitia fegetu 61 Iuxurfa efticum onerata fertilitate procubunt.ComLine aute olum fatoru uitium urticaretiam ciccris cumfalfilagineeiusabiuendo hymber duk cius id facit.Eft hxrba qusecicer enecat Si eruum circuhgando fe uocatur orobache.Tr;> tied fimili modo era. Horded feftuca quas uocatur a:gilos.Lente hazrba fecuridaca: qua gratia fimilitudine pekeinu uocant.Eft hx quidc coplexu necant. Circa philippos antra niunominatinpinguifoieherba:quafabanecat.Eranonunqmmacroicu udaquida ue/ tus afflauerit.trs grand minsmu eft in cortice aculeato.Cu eft in pane celernme uertigi nes facie. Aid«^ in afia Si graecia balneatorcs cu uelint tuiba pellerc.-carbonibus id femen iniccre. Nafcit Si pbaiagius in eruo beftiola aranei generis fi hyems aquofa fit. Limaces . nafeutur in uitia aliquadoe terra cocleas minutemiru in modu crodetes ea. Et niorbi qde , / hi funt,Remedia eoru quxcuqppertinent ad hxrbasin Carculo:&cum femen iadatur cine W? re.Quas uero in femine Si circa radice confiftuCjpr^cedcnte cura caucntur. Vino autem fe minaperfufaminusegrotareexiftimant.Virgilius nitro Si amurcaperfundiiubet fabamft^f ficetiagradefcerepinittit.^uidauero fi triduo ante fatu unna&aqua majcefcetipcipuae ti ad mihi remedia rubeta nodu aruo circufern'iubec priufq farriatur defodi^ in medioj dufam uafe fiftilj.I ta nec pafiere nec li erm e n ocete; fed er uenda priufq metatur lalicquiri amaram fieu'l^ux Si armo talpae coTHScla femina uberiora ene|Democrirus fucco hawkey < quae appellatiir aizoon in tegulis nafees tabulifeiTum latineuero feduma(ur dick illeime^ ditata feri lubet omnia femina. Vulgo uerofi dulcedo noceac 6c uermes radicibus inheres antuemed; umeft amurca pura ac fine file fpargerc.*deinde farrire^i in articulu feges ire coeperitrucareme hxrbe uincar.peftca milioatq? panico fturnoru pafteru ueagmma fcio abigihaerbaicuius nome eft ignotd in quattuor angulis kgetis defofta mirum dictu ut bi no nulla auis intret:Muresambiguntur dneremuftelliE uel fellisdilutoS: femine fparfo uel decoftarumaqua^Sed redolet uirus animahum eorum chain pane. Obid felle bubu / lo femina actingi utilius putat.Rubigo qdemaxima fegetu peftis lauri ramis in aruo defk xis trafitin earu folia ex aruis.Luxuria fegetu cafh'gaf dete pecoris in rmba dutaxanSi p paftae quida uel fsepius nulla in fpica iniuriafentiut.Retofaru uero etia feme! oinocertum eft grauu logius fieri:fed inane caflumqp ac faf um no nafci.Baby lone tame bis fecac: tertio depafeut, Alioquin folia tmfiercnc. Sicquo^cum quintodedmo foenore mefies reddit r/V LIBER. exilitas foli.Verfi diligentioribns cu centefimoqnquagefimo.Neqp eft curadifticilis. Qu4 diutiiTime aquarigaudetrut ppinguis 84dcfa ubertas diluat. Limu aute no iuehut euphra tes:tigrifcg:ficut inaegypto mius.Nec terraipfa bsrbas gignit.Vbertatis tame tats funt ut fequete anno fponte reftibus fiat feges impreflis ueftigio feminibus^Qus tanta foli differ rentia amonet tens genera in fr uges defcribere.Igit Catonis hasc fnla eit.In agro craffo 84 Isto frumetu feri.Si uero nebulofus fit.lde raphanu:milm:pamcu in frigido 64 aquofopri usferendibpoftea in calido.in foloautc rubricofo:uel pullomelharenofo fi no fit aquoto lupinu in cretofo 64 rubricofo 84 aquofiore agro adoreu.in ficco 64 no hsrbofo nec utnbro fo triticu.in folo ualido faba.Vitia uero qminimeaquofo hsrbidoq?.SiIigine 64 triticuni in aperro loco edito qui foie qdiutiflime torreanf.Lentc in fruteto 64 rubicofo qui no fit her bidus.Hordeu in nouali 64 in agro q, reftihile poifit fieri:trimeftre ubifemente matura fa cere no poiTit:64 cuiuscrafiitudo fit reftibilis.Subtilis 84 ilia fentetia. ferenda efle ea in te/ nuiore terra;qus no muito indigct fuccomtcytifus 64 cicer:exceptisleguminib ? qus uel* lutur e terra no fubfecantur. Vnde 84 leguntina appellacatquia ita legutur.in pingui autem quscibi funt maioris:utolus:triticu:filigo:iinu:fic ergo tenue folu hordeo dabif. Minus enim alimeti radix pofcit.Leuior terra denfiorqp triticoun locohumili for adoreu potiusq triticu feratur.Temperato 64 triticu 64 hordeu.Colles robuftius; fed minus reddut triticu far 64 filigo 84 cretofum 64 uliginofum lolum fortiuntur. Deprodigiis frugum 84 arandi difciplina 84 uomeiumgeneribus. Ca. XVIII. St 84 in frugibus often tu.Semel( quod equide inuenerim)accidit.p. Elio.Cn. Cor* e nelio conf.quo anno fuperatus eft Hanibal.in arboribus em cue nata producur fru menta.Et quoniade frugu terreqpgeneribus abude diximusmuc de arandi ratione dicemus;ante oi'a sgypti fodicitatecomemorata.Nilus ibicoloni uicefungens euagari it cipitaitdiximus)a folfticio aut noualuna:ac primo lente.deinde uehemcntius qdiu inleo* ne fol eft.Mox pigrefcit.in uirgine trafgreffaacqp in libra refidet,Si.xii.cubitos no excef ferit;famescerta eft.Ncc minus fi.xvnexupcrauenc.Tanco enr tardius decidit:quatoabu dantius creuic 84 femetearcet.Vuigo credebaf ab eius deceifu ferere folicos;mox fues U pellere ueftigiis feminadeprimetes.84 inmadido folo credo atiquicus fa&itacu.Nuc quo* cp no muito grauiore operated tamcn inarrari certum efbabiecta prius femina in Jimo di greflfi annis.-hoc eft nouebri menfeincipiente.poftea pauci runcat; quod botanifmon uo> cant.Reliqua pars non nifi cu falce arua uifit pauloante calen.aprilis.peragitur autcmef* fismenfemaioiftipulanunqcubitali.Quippe fabulu fubefbgranuqj limo tantu continef. Excelletius in thebaidis regionibus frumetu q paluftnbus.segipciis:Similis ro fed foelici* tas minor babyloniae ac feleucis euphrate accp tigri leOagnacibus-.quonia ibi rigandi mo/ dusmanu teperatur.Syria quoqj tenui lulco arat: cu muitifaria in italia octom boues ad fingulos uomeresanbelant.In omni quide parte culture:fedin hac quidemmaxime ualet oraculu illud. Quid qusqp regio patiatur. Vomerum plura genera. Culter uocatur prae* denfam priufq prsfcindatur.-terram fecansifutunfcp fulcis ueftigia prsfcribens incifuris t quas rcfupinus in arando niordeacuomer.Alreru genus eft uulgare roftratum uti ueftis. • Tertium in folo facilinec toco porre&u dentali .* fed exigua cufpideun roftroiatior.Hsc quarto generffed exacutior in mucronc faftigiatseodeqjgladio fcrndens folu 84 acie la> teru radices hsrbaru fecans:non pride inuentu in rhetia.Galj’is uero duas addiderutro* *ulas;quod genus uocat plamorati.Cufpis effigie pals habet,Serunt ita non niffcultater tz 84 fere noua.Latitudo uomeris cefpites uerfat.Seme protinus iniiciunt,.Crarefp deta* tas fupertrahut.iiec farrieda funt hoc modo fatarfed pro felh's binis ternifqi fic arant.Vno iugo bourn cenferi anno faciliSjfoli quadragena iugerardifficilis tricena mftu eft. Detemporibus arandi;84iundione bourn. Ca. XIX. . ' q ■. j /j N arado magnopere feruadil eft catonis oraculu.Quid eft priniUf’Agruin beneco tv i lere.Quid fccundurbene ararer'Quidtertiu:ftercorars.Sulco uario neares.Tem* jJhm, peftiuc ares.Tepidioribus locisabrumaprofeindiaruaoporter: ac frigidioribu* ab equinoelio uerno.Et maturius ficca regione | humida.Maturius denfa terra q foluta. pingui ^ macra.Vbi ficcse 84 graues effaces terra crerofa autgracilis.Vcilius inter folftiu* uiu8tautumni squinoctiuni aratur.Vbi leuessftus frequenteshymbres pingue hsrbo* fum inuerfocefpite harbarum ra dices necantur. Quida utiqj ab eqnodio uerno profeindi uolunnquodq} uere feme! ara/ tueft a teporis argumeto uerua&uuocatuf. Hoc in nouah atq? requieto neceflariiim eft. NouaIeeftquodalternis*annisferiCAraturosbouesqar£lin 7 jmeiungioportct:utcapiti> bus fublatisarent.SicminimccollacodunuSi inter arbores uirefqp aretur fifceliis capiftra tfcnegerminu tenera pcerpant.Securicula infitiua pederecqua incerfidantur radices. Hoc melius q couelli aratro.-bouefcp ludari .In arando uerfum pagimeeftrigare in a&u fpir it*, lufcuhi eft profeindi fulco dodrantali iugeru uno diedeerari fexqiugeru fi fit facilitas foil. Si minus profeindi femiffem iterari aflem.Quado 8i animaliu labori natura leges ftatuit. Omnearuu reftisfulciswoxSiobliquisfubigidebet.lncolhbus tranfuerfo tantu mote ara£ fed mo in fupiora mo in iferiora roftace uomere. Tantuqp eft laboris houutetia bou nice fungatur. Certe fine hoc ammalimotanesgetes farculis arant. Arator nifi incuruus jpuaricatur.lnde tranflatu hoc crimein foru.Ibi itacp caueatunubi inuentu eft. purget uo merem fubinde ftimulus cufpidatus rulia. Scana inter duos fulcos cruda ne relinquacur: glebas ne exultet.Male aratur aruu:quod fan’s frugibus occandu eft.ld demu rede fuba^ duni erit.-ubi non intelligetur urro uomer ierit.ln ufu efnfii colleditiasinterponere:fi ita locus pofeanampliore fulco:qu£ in foffas aquam deducanr. De occando:8i quoda arationisgenere:Si itcratione:6irefedione. Ca. XX. Ratione per tranfuerfum iterata occatio fequitur ubi res pofcit:crate uel rafero 8ii a fato femineiteratio.Hoc quocp ubi cofuetudo paticur crate detata; uel tabula ara troadnexa:quod uocat letare operietes femina. Vndeprimu appeilata deliratio e. Quarto feri fulco VirgiJius exifeimat' uoluifle.-cu dixie optima elfe fegete-quaz bis foie bis frigora fcnfiflet.Spiflius folum ficutpleruqp in italia quinto fulco feri melius etc: in thu/ feis uero uouo.AtfabaSiuitianoprofciffoferere finedanocopendiu opere eft noomitte iiius unaetianu arandi rationedn tranfpadana italia belloru iniuria excogitata. Salafti cum ubiedosalpibus depopularenrur agros-.panicu miliuqriam excrefcens tentauerc.poftq refpuebat natura inararut.At illemefles duplicate docuere qj nuc uocat artrareid eft ara** trace ut credo nuc dicfcumvHoc fit uel incipience culmo:uel turn iamfi autbina ternaue emiferitfolia.Nccrecens fubtrahemusexemplu.ln treueritoagrotertioantehucannuco pertu.Nacuhyemepraegelida captas fegetes eftennrefeucreurefarrictes capos menfe mar i rio: uberrimaf***? in articulo eft euulfis inutilibus harbis frugum radicem uindicat:fegetemqj difeernit a ce fpite.Leguminu citer eadem qua far defidcrat.Faba runcari no geftinqupnia euincit hac bas.Lupinum runcatur tantu.Miliu panicum occatunSi feriturmon iteraturmon runcaf. Silicia Si fafioli occantur tantum.Sunt genera terra quaru uberras pedinari fegete in har^ ba cogat. Cratis Si hoc genus dentaris ftilis ferreis. Eademqp nibilominus Si depafeuntur. Quadepafta funtfarculo iter urn cxcitari neccftarium-Atin baclris africa cyrene oia hac fuperflua.Quas fecitmdulgentia caJi:Si a fermente non nifi nonis menfibus.in aream rede unt:quia ficcitas coercet herbas:fruges nocturne taclas rore nutries.Virgilius alterius cef fare aruafuadet8ihoc(fipatiantur runs fpatLriutilifumumproculdubio eft. Quod |fine/ gee conditio:far ferendum.-nndeJupinum aut uitia aut fama fublata Tint 8i qua terrain fa cianc latiorem.In primifep 8i hoc notandum’quadam propter alia feri cb inter:fed parum prouenire priori diximus uoluibinetne eadem fapiusdicantur.piurimumenim refert fo^ licuiufqi ratio. Exempla diuerfarum Si de fummafertilitate:& bi faa uite;Si aqua rum differentia. Ca. XXII. Iuitas africain mediisfitaarenisfyrtispetetibusIeptin: quamagna uocat' 1 tacape c foelici fup oe miracuiu riguo folo:ternis fere milibus paf.in ocm parte.Fons abun^ datjargus quideimfedceretishoraru!:; fpariis difpenfatusinterincolas.palniaibi // LIBER. prxgradi fubditur olea:buic ficus:fico punicanl'i uitisdub uite feritur frumentummiox iegumcdemu oius:omnia codeannorommaq? aliena umbraalutur. Quaternacubita ei* Toll in quadratummec uca porre&is metiantur digytisftedin pugnum contraftis quater nis denariis uenundatur.Super omnia eft biferaiu uicem bis anno uindemiare.Etnifimul tiplici parru exinaniatur ubertaspereantluxuria finguli rructus.Nuc uero toto anno nie titur aiiquid.Conftat® fercilitati no occurrere homines. Aquarum quocp difterentiama* »na riguis eft: In narbonefi prouincia nobilis fons orge nomine eftuneo herbs nafeutur in cantu expetics bubusmt merfis capitibus tocis eas qusrat uiribus. Sedillas in aqua na feentescertueft nonifihvmbribusali.Ergoquifqp fua terraaquaffinouerit. De qualicate terras:& ftercoratione. Ca. XXIII. I fuerit ilia terra qua appellauimus tenerajpoterit fublatohordeo milium feri: eo f condito raphanusbis fublatis hordeu uel triticu ficut in campania,Satifqj talis ter ra aratur cu feritur. Alius ordomt ubi adoreu fuerit ceitet quattuor mefibus hy bernis:6i uerna fabamrecipiat:autan lhemalenrneceffet.Necnon minus pinguis alterna. ri poteft ica:fi frumeto fublato legume tertio feruatur.Gracilior 8i in annu tertiu ceiTet, Frumcntu quidam feri uetatmifi in ea quae pro nimio anno quieuerit. Maxima' huius lo ci partem ftercorationis optinctratio:de qua 6i priorediximus uolumine. Hoc tatu unu in confefto eftmifi ftercorato feri no oporcere.qq Si hicleges fintpropris. Milimpanicu: rapamapus nifi in ftercoratione no ferancur.No ftercorato frumetu potiusq hordeuferi* j» to.Item in noualibus tametfi in illis faba fen uolunneandc ubicuncp q recentilTimeften y/yjr* corato folo.Autuno aliquid faturusfeptembri menfe fimu maret port hymbrem. Vticp fi uernoerit faturus=pcr hyeme fimudifponat.Iuftum eft uehes.xviii.iugero tribui.Difper<« _ _. r —.— c:i - ./r_ r—n.- ---- r -- • hes fimi denaiio ire in fmgulaspecudes nunoresun maiores denasmifi hie malefubftrauif fe pccori colonu appareat.Sunt qui optime ftercoi an putet fub diuo retibus inclufa peco rum mafione. Ager fi no ftercoracur:alget.Si nimiu ftercoratus eft adunf. Satiufqt eft id fspe q fupra modu facere.Quo calidius folu eft eo minus addi Iteicoris ratio eft. L)e bonitate feminu Si difeiplina feminandhSi quatumex quoq? genere fru njenti iniugctoferendu.-Sitemporibusftrendi. Ca. XX1I1I. Fmen.opriuiu.anniculu:biaiil deieriusitrinu: peffimu: ultra ftetile. Et in imo 01 um £ definita genere ratio eihQjigd inima areas fubfedit ad femen referuandura eft.Id enim optimum quom'a grauiflimu.Neqj alio modo utiliusdifpergitur. Qusfpica per interualla femina habebit abiicietur.Qptimu eft granuquodiubet; Si detibus ffaftum eundeJbabet coIore-Deterius cui plus intus albi cft,Certum terras alias plus feminis reeft pere:alias minus.Religiofumqi inde primucolonisaugurimeumauidius accipiat efuriie creditur.-Si comeffe femc.Sationc locis humidis celerius fieri ratio eibne feme hymbre pu trefcac.Siccis ferius:ut pluuis fequantunne diu iacens atep no cocipies euanefcat.Itcqj fc ftinata fatione denfum fpargi feme:quia tarde cocipianferotina raribquia denfitate nimia necetur. Artis quocp cuiufdaeft squaliter fpargere.Manus uticp cogruere debet cu gra^ d mfemperqj cu dextro pede. Fit quoq 3 quoruda occulta ratione:q> forsgenialis atqp feecu da cft.Non tranfferendu eft ex frigidis locisJemein ealidameep ex prscocibus in ferotma miiilqi in cotrariu prsripere quada falfa diligentia^Serere in iugero teperati foli: iuftu eft triciciaut filiginis niodios .v. farris aut feniinis:quod frumeti genus ita appellamus.x.hor dci.vi.fabs quintam parte amplius q tritici.Vicis.xii.Ciceris 6icicerculs 8C pifi.iii. Lupini x.Untis.in'.Sed hanc cu fimo arido feri uojut.Erui.vi.SilicS.vi.FafioIoruiii.iiii. pabuli.xx. V “b prnrici fextarios quartuor. ping ui folo plusrgracili minus.Eft alia diftindio.ln di lo autccrerofoaut uliginofo folo tritici aut mignismodios.v'i.l n f 0 l4 ta . terr ^ nudaSC ticca & leta quattuor.Macies eni foil maionnifiraru culmuhabeatfpica minuta facit inane pinguia arua cx una feminis radice fruticc numerofum fundutidefanej fegete raro femie emittut.Ergo inter quattuor Si fex modios pro naturafoliialit quinqi no minus fen plurei ue prscipi unr. Item in confito autcliuofoautmacro hoc pertinet.oraculu illucl magnope W r "Wecuftodi'endu fegetenedefruges.adiecithis Acciusinpraxidicomtfereretur culunacf , fetuiaxiete.-gciiiinis leonedibra aquario.Soroaftresfoie.xii.partesfcorpionistranfgrcne XVIII. cu tn Iuna effet in tauro .Sequitur hue dilata 8i maxima indigens cura de tempore fr uges ferendi queftioMnagnaqj ex parte racione fyderu conexa.Qua ob rem femencias omnium jprimis ad id percinetesexponemus.Hefiodusqui princeps omniu de agricultura pcepit: unum tempus lerendi traaidirad uergiliaru occafum.Scribebat enim in boetia heiladis: /Y‘- ubiita feci diximus.Inter dilientifTimos conuenit uc in alitu quadrupeduq? genitura effe quofdam ad coceptum impetus terrae.Hos graeci ita defmiunt.-cu fit calida & bumida. Vir gilius triticum & far ad uerginiliaru t occafum feri iubet:hordeu inter e quinodtium autuni 6i bruma.Viriam uerofafiolos &Ientem boete occidente.Quo fit utboru fydeiu alioruq? exortus & occafus dirigendi fint inffuos dies.Sunt qui & ante uergiliaru occafu feri iube/ ant dutaxat in arida terra calidifqpprouintiis.Cuftodiricnim feme corrumpete bumore: & a proximohymbre uno die erumpere. Aliiftatimab occafu uergiliarum fequi hymbres. afeptimo fere die. Aliquiinfrigidisab aequinodioautuniincalidisferiusmeante hyemem luxurient.Inter omnes autem conueniucirca brumam ferendu no eifemagno argumetoi quoniambyberna feminacum ante brumam fata fine feptimodie erumpant fi poll brumal uix.xj.Sunt qui properenoatq? itapronuntient feftinata femente fepe decipere: lerotina femper.Econtrarioalii uel uere potius ferendum qua male in autuno. Atcp ubi fucrit ne ceffe inter fauonium & uernum xquinoctiu.Quida omiiTa caslefti cura in utili tenjporib^ definiunc.Vere hnum & auena.&papauenatq? utinunc etiam tranfpadani feruant ufcp 1 quinquatribus faba.Siliginem nouembri mefe.Far feptembri extremo ufq? inidus odo / bris. Aliipoft hunc diem i Calenmouembris.Jta his nulla naturaecura Cjillis nimia.Et ideo caeca fubtillitascum res inter rufticos geratur litteraruqp expartes'no modo fyderu.Etcon fitendum eft caslo.maxime coftare ea.Quippe Virgiiio mbente praedifei uentos ante omia ac fyderu mores.Necp aliter qui nauigatibus feruari.Spes ardua*&: imefa:mifceri poiTe ce leftemdiuinirateintpiti^.Sed coteplanda tamegrandi uitaeemolumento.prius tame fyde rail's difficulcas quam fenfere etiam periti fubicienda contcmplationi efl.Quo deinde 1® tior mensdifeedat a cado.*& fadafentiat:qux futura pr^nofd nopofunt. Digeftiofyderuminnodcs&dies. ^ Ca. ' XXV. Rimu omniu dieru ipforu annisfolifep motus prope lexplicabilis ro eft.Ad.ccclxv p adiiciunt etianu intercalarios diei nodifq? quadrates.Ita fit ut tradi non poffitcer ta fyderu tempora.Accedic confelTa reru obfeuritasmunc pr^curentc: nec paucis diebustempeftatu fignificationequod prochemafi graeci uocaonuncf poftueniete,: quod epiehemafin.Et pleruq? aliascitiusraliatardiuscaeli effedu ad terra deciduo.Vnde uulgo Cerenitate reddicaconfedu fydusaudimus.praeterea cu omnia harcftatisfyderibusceloq? affixis coftent.interueniuc motus ftellaru grandines:hybres:6iipfinoleui effedu ut do/ cuimus.-turbaqj conceptae fpei ordine.Idqj ne nobis tantu putemus accidere:& reliqua fal lit animalia-fagaciora circa hocut uita eorum-ccnftct:aeftiuafcp alites praepoffere aut prae propere rigoremec ante bybernos aeftus.ldeo Virgilius errantiu quocp fyderum rationem edifeedamprsecipit.amonesobferuandu frigid^Saturni ftellae tranficum.Sunt qui certif W** fimu ueris indicium arbitrentur ob i'firmitate,animalis papilionis prouetu.fdeo ipfo anno cucometaremur haecnotandu efbprouentu eorum ter repctrtofrigorcextinduimad nafcp uolucres ad.vf.Calen.februarii fpem ueris attuliffe:mox faeuiffima hyemc confilda tas.Res anceps primu omniu a caelo peti legem.Deinde ea argumentis effe quaerenda.Sup omnia eft mundi conuexitasxerraruqj globi differentiaxode fydere alio tempore aliis api entefegentibus.Quofitutca eiusnon iifde diebusubicp ualeat.Addideredifficultatem & audores diuerfis in locis obferuando;mox etia in iifde diuerfa prodendo.Tres autc fue refedae:chaldaea:aegyptia:graeca.Hisadditapud nos quartam Caefar didatorannos ad fo lis curfum redigens fingulos.Sofigene perito feietiaeeius adhibito & ea ipfa ratio poftea copertoerrorecorreda eft.lta ut.xii.annis continuis non Itercalaretunqa acccperat fyde^ ra,annusmorarhqui prius antecedebat.Et fofigenesipfe tribus c6mentationibus(quaq di ligentior effet caeteris)non ceffauit tame addubitareipfe fe met corrigendo.Audores pro didere ea quae ptexufmus uolumini huic:raro illius fententia cu alio congruence. Minus hoc in reliquis mirurn-* quos diuerfi excufaueretradus. Eorum qui in cadem regione diffidere unam difeordiam ponemusxxempli gratia .Occfum uergiliarum marutinum Hefiodus(namhuius quoqp nomine excat a ftrologia)tradidit fieri:cum aequinodimn au ft*** LIBER, tuniconficeretur.Thafes.xxv.die abEquino&io.Anaximander.xxb^Eudeodo.xIviUNos fcquemur obferuationem Gefarismiaximecp Hsec eric icaliae ratio.Dicenjus tame & alioril placita id quoniamno gnius terraz:fcd totius naturas interpretes fumusmo auftoribus po fitis.-id enini uerbofum eft: fed regionibus ut legentes tantu meminem breuitatis gratia. Cunt attica nominata fuerit fnuuiintelligere cycladas infulas.Cum macedonia magnefia: thracia.Cumazgyptus phaeniceicyprutmciliciam.Cu boetia locrid£:phocide: 6 i finitihjos femper tra&us.Cu hellefpontus cherfonnefu:# conrinentia ulqp athomonte.Cum ionia afiam & infuIasafie.Cum pelo ponnefus achaiatm&ad hefperuiacentes terras.Chaldeiaf fyriani & babyloniam demonftrabunt. Africa:hifpania:gallias fileri non eric mirum.Nemo enini obleruauitin iis:cjui fyderum proderet exortus no tame difficili racione dinofeetur In illis quoqj rerris digeftione circuloruimqua in fexto uolumine fecimusrqua cognirio cselinon gentiutmmodo ueru urbiu quoqj fingullaru intelligiturmota ex its tern's quas mommauimus fumpta conuexitace circuli ptinentis ad quas quifep queerer & terras ad ea* rum fyderum exortus:p omniu circuloru pares umbras.]ndicandu 6£ illud tempeftates ip** fas ardoresfuoshabere quadrinisannis.Et eafdemnon magna differentia reuerti ratione folis .octonis uero augeri eafdem:centefima reuoluente fe luna.Omnisaure ratio obferua ta eft tribusmodis:exortu fyderum:occafuq3:& ipforu teporum cardinibus.Exortus occd fufqi binismodis intelligitur.Auc eni aduentu folis occultatur ftelte:& confpici definite aut eiufdem abfceffu proferunt fe in emerfu.Hoc melius qua exortu confuetudo dixiffec illud occultarionem potius qua occafu.UIo modo quo dieincipiunt appareremel defi/ nunt oriente foie aut occidente .matutini uefpertini ue cognoniinati:prout alterutris eo rum mane uelcrepufcuIocontingit.Dodrantes horaruicu minimunOinterualla ea defide rantante folis ortumuel poft occafu: utafpici poffmc .prxterea bis quxdam exoriuturSi occidunt.Omnifcp fermo de bis eftftellis;quas adbazrere cado diximus.Cardo temporuiu quadripartita anni diftinftioneconftat.perin cremeta lucisaugetur hoc a brumal sequa tur nofttbusmerno equinodio in diebus.xc.tribus horis.Deinde fuperat nodes ad folftiV tium diebus.xciiii.horis.xii.ufcp ad azquino&ium autgni.Et cu sequata die procedirex eo ad brumam diebus.lxxxix.horis tribus.Horaz nunc in pint)? accelTione azquinoftiales no cu |ulcuqj diei fignificantunomnefcp eaz differentia fiunt in oitauis partibus finguloru.^xu ^’^axapribamiabiodauo-Calen.ianuarufers.AequiiiQaiuni uernu ariem.Solftitium can* cri.Altem^sequinoftium libtas.Qui & ipfi dies raros no aliquos tempeftatu fignificatu? habent.Rurfus hi cardines fingulis ctianumarticulistemporumdiuiduntur p media om* nes dierum fpatia.Quoniam inter folftitiu 8i xquinoftiu autuniffidiculaz occafus qui au* A/, tunu inchoat dies.xlvi. At ab azquio&io eo ad bruma uergiliarum matutinus occafus bye* me dies.xliii.Inter brumam &azquinoi3:ium dies.xlv.Flatus fauonii uernum tepus.Abazq noftio uerno initium aeftatis dies.xlviii.uergiliaruni exortus niatutinis.Kos incipiemus a lementibus frumenthhoc eft uergiliarum occafu matutino.Nec deindeparuoru fyderum tnentione concidenda ratio eft:8i difficultas rerum augendaicu fydus uehemes orionis iif dem diebus longo decebat fpatio.Sementibus tempora plafiqj prazfumunt.& ab.xi.die ait tunalis azquinotii fruges ferunt:adueniente coron^axortu continuis diebus:certo prope - v-.-* —* —-- J —- r gnum dederit.Hoc cicero nouebris bym^ i ferendj qua folia ca'per'int decidere.Hoc jlus nouembris utdjximusferuant- quo* niam id fydus etia ueftis inftitoris efr.8Cc in c^elo notatu facillimu.Ergo ex occafu eius dc V hyeme augurantur quibus eftcura negociatoris infidiandiauaritiae.Nirbilo occafu pl-Ui* Uiofam hyeme denuntiaortatlc$ augent lacernarum pr^cia.Sereno afperamu 8£ reliquaru ueftium accendunt.Sed ille indocil/s cash' agricola boeffignu habet inter fuos uepres: hu muqi fua afpiciens.-cum folia uiderit decid ua.Sjc indicatur anni teperies: alibi tardius: al L. bi maturiusftta enim fenritunut caeli locic^ efficit natura.ldcj x haoratioe pri’cellit quod eadelri & 1 mundo publica eft:8i unicuic^loco pecularis.Mireturhoc qui non'meminert't ipfo brumali die pulegium i carnariis florereradeo nihil effe occultum natura uoluit. Et ferendi igitur hoc fignumdcdit.Hsceftuera interpetratioargumentu natur«e fecu affe* qi ft XVH1. V cuftodm praecipic.AIif plenaluna ferendam.Letitem ueto ajav.ad.xx;i, Vftiam quoq* iif ^ auteuere.Eft & alia manifeftior ratio mirabiliore nature prouidentiadn qua Ciceroni's fe tentiamipfiusuerbis fubftgnabimus. lam uerofentper uiridis:femperq} grauata. Lentifcus triplin' folita eft grandefcc** re foetu. Ter fruges f undens: trria tepo ra monftrac arandi. Ex his ununi hoc erit idem & ii - no 6d papaueri ferendo.Cato de papauere ita tradit. Virgas & farmenta quas tibi in fatioe fupcranrunfegete comburito.Vbi eas cobuflferisdbi papauer ferito ftlueftre.-quod in mi/ ro ufu eft melle decodum ad faucium remedia.Vifqs fonnifcra eciam fatiuo. He hacienus debyberna femente. Replicatio totiusculturas:&quid quoq; mefe Iagro fieri oporteat. _ Ca. XXVI. Erum ut paricer omnisculture quodda breuiarium pagaturreode tempore colle¬ ct nit&arboresftercorare:accumuiareitemuineasSufficitiniugerum opera:& ubi patiecur loci ratio arbufta ac uineas pucare:feminariis folum bipalio praspatare: » y ,, , i ff foueas aperire.-aquairi de agro pellere: toreular lauare 6i rccondere.A Calen.nouembris , n'J galinisouafupponerenolito:donec bruiiiaconficiatur.In eudie ferna dena fubiicito^ftai'f ^ ^ re cota.-hyeme paucioramo tame infra nouena.Democritus taieni futurani by erne arbiua£ ®*£■£ zJ&tL**■ cuuqualis fuerit br unias dies;& circa eum terni. Irem foiftitio se ftape: Circa bruma plericp bifleptem halcyonum feetura uentoru quiete mollius caslum-fed &i in his & in aiiis crank bus ex euentu ftgnificationu intelligi fydera debebunt:non ad dies utiqj prasfinitos fpe 4 ^ t dari cempeftacum uadimonia.per bruma uitem ne colito.Vina tum defecari.-etiam diffu di Higinus fuadet a confeda ea feprinio die uriqj ft feptia luacopetat,Cerafa circa feri.Bub 7 gladc cue aijpgi pueitiiug a ftngulamdis.Largior uaiitudinuifeftatr&quocuqj repore dec ft min 9 .xxx. dieb‘ ? pcinuis data fitmarrat uerna fcabie pcenitere.Materiei cade das tempus hoc dedimus.Reliqua opera nodurnamaxime uigilia conftant:cum fmtno •- dss tantoampIiores.Qualos:crates:fifcinas texere.Faces incidere.Rudicas prasparare leer diu.xxx.palos.xl.lnlucubrationeuefpertinarudicas.v.palos.x.Toridcautducano.A bru tna in fauonium Casfari nobilia fydera ftgnificant.iii. icbalc.ianuarii matutino:canis occi dens .Quo die acticas finitimis regionibus aquila uefperi occidere traditur .Rridie nonas ianuariiCaefaridelphinis matutino exoritun&poftero die fidicula.Quo JEgypto fagirta uefperi occidit.ltemad.vi.idusianuani eiufdcdeiphini uefpertino occafu continui dies hyemant italias.&cum fol in aquarium fentiatur traftre:quod ferc.xvi.chal. februarii eue nit.viii.cbalcn.ftella regia Venus appeilata Tuberoni in pedore Ieoms ocridit matutino. Etpridie nonas februarii fidicula uefperi.Huius temporis nouiftimis diebus ubicunq? pa tietur casli ratiouerram ad rofarum 6 i uineas fatum uertere bipalio oportet.Iugero operas Ix.fufficiunt.Foflas purgare aut nouas facere.Antelucanis ferarrietaacuere: manubria ap rare.Doiia quafta farcireu'pforumq? lanas fcabendo purgare:aut nouas facere.Ante iuca^ nis afauonio inxqinodium uernumGefari ftgnificat.xvii.chalc.niartii triduum uarie. Et viii.cbalen.hirundinis uifu:& poftero die arduri exortu uefpertino.Itcm.iii.nonas marcii C^efar cancri exortu id fieriobferuabit.Maiorparsaudpruni utndemiatoris emerfii. viii. idusaquilonispifeisexortu:8ipofterodieorionisdn attica miiuumappnrereobferuatur. C^far 8i idus martias ferales ftbi annotauit fcorpionis occafu.xv.uero chalen.apnlis ita / Jiazmiluum oftendit.xii.chaen.equum occidere matutino.Hoc interuallum temporis ue/ getifliiiium agricoIis:niaxime <5 operofum eftdn quo prstcipue faiiuntur.Neq? cni illo die uocancur ad munia:quo fauonius flare debeat:fed quo ceepit.Hoc acri intentione feruadu eft .Hoc illo mefe ftgnu deushabet obferuatione minime failaci aut dubia.Siquis artedac undefpiretis uentus:quac^parte ueniatdiximusfecundo uo!unue;&:dicdmismox pan lo operofius.Interl eo die(quifquis ille fuerit)quo flare coeperitmd utic^ ,vi. idus februa* ni:fedftueante qua uer prseuenerit:fiuepoftq byemariopofteam die inqua innumci a ru" fticos cura diftringar:S£ priraa qu^eqi pagantur:qu^differrinequeunr.Trimeftria ferant. Vires putentur qua diximus ratione.Olcse curentur.poma ferantur inferanturq<. Vincas paftinentur.Semina digcrantur.Inftauerunt alia.Harundines:falices:gcnift^ ferantur cx danturqi.Serantur uero.ulmupopuli.-platani: uti didu eft:Tum & fegetes conuenit pur^ i ii «.li tvmYtt j, LIBER. gare.Sarrire hybcrnas fr uges.-maxicg far:Lex certa in eo cum quartuor fibraru elTe cccpc^ rit.Faba uero no anteq triu folioru.T unc quocp leui farculo purgareuerius q fodere.Flo rente utiqs.xv.primis diebus non attingere.Hordeu nifi fit ficcum ne ferito. Putationem a?quinodio paftam habeto.Vinea? iugerum quatexna? opera? putanualligatcj}. In arbufto fingule opera:.xv.arbores.Eodem hoe tepore bortoru rofariorucp cura eft.-qua? feperatini pximis uoluminibus dicent-eodem oi topiarioru.Tuc optima? fcrobes fiunt.Terrainfutu xu profcinditur.Virgilio maxleau&oremt glebas fol coquat.Vtilior fententia qua? noni fi teperatum folu \ medio uerearariiubet:quoniain pingui ftatifulcos occupant bzerba?. In graciliinfecuti ^ftusexicant.Certuq? fuccu futuris feminibusauferunt.Taleaautuno melius atari certu eft.Cato uerna opera fKdiffinit:fcrobes’fieri:feminariapropagariinlo a ciscraftis & humidis.-ulnios ficos:poma:oleas:prata ftercorari luna ficiente. Qu a? riguano erunt ab afflatu fauonii defendit:purgari ba?rbas.malas radicitus crui-*ficus incerpurgari: feminaria flerirSC uetera farciri.Hzec anteq uinea florere incipiat.Icecp pyro florente arare x cipiat macra harenofaqj.poftea uric? grauiiTmta SC aquofflima.Ita poftreo arato.Ergo hare aratio has habebit notas lentifei primu frucium'oftendentis aepyri floremis.Eiit & tertio i bulboru fatu fcylte.Item in coronamentoru narciHi.Naqp & hzec ter florent.primoq? Bore prima aracionem oftendunnmedio fecuda:tertio nouiflima :quando inter fefe alias notas prebent, Ac non in nouilTimis cauetur:ne fabis fiorentibus attingatur hedera.Id eni noxi 8L exitialeeft in ei tempus.Qusdam uero 5C fuas habent notas ficuti f'icus.Cum folia pau cain cacumineacetabuli modo germinct:tunc rnaxime ferendas ficus. Aequino&ium uer num ad.viii.chalen.aprflis peragi uidetur. Ab eo ad uergiliarum exortu matutinu.Csefari fignificantchalen.aprilis.iii.nonasaprilis. Jn^atita uergilia? uefperi occuItancur.Eadempo ftridieiin boetiaGefari autena Kchakteis nonis zegypto oriom&gladius eius icipiuntjab fcondi Gefari.xv.idus fignificatur hymber librae occafuixiiii.chalen.maii. Aegypto fucu Izeoccidunt uefperi.fydus uehemens:6i terra niariqj turbidum.xvi.atticee.xv.Cadari conti nuoqj triduo fignificat.AiTyrizeauteni.xii.chalen.hoceft uulgo appellatum fyduspalili* cium:quoniam.xi.chalen.maiiurbis roma? natalis quo fereferenitas redditor. Clariratem obferuationi dedit nimborum argumento:hyadas appellantibus graecis has Bellas .Quod noftri a fimilitudine cognominis:graeci propter fuesimpofitum arbitrantesimperitia ap * pellauerefuculas.Csefariad.viii.chalen.notaturdies.vu.chalen,Aegyptohedi exoriuntur vi.chale.Boetias & attics cam's uefperi occultatur.Fidicula mane oritur.v.chalen, Aftyria? orion torus abfconditur.Tertioaute canif.vi.nonas maii Czefari fucula? matutino exoriu cur.Et.viii.iduscapellapluuialis.Aegyptoauteeodedie canis uefperi occultatur.Sicfere in.vi.idusiiiaii qui eft uergiliarumexortus decurrunt fydera.In hoc temporis interuallo. xv.diebus prius agricola? rapienda funt ea:quibus peragendisante a?qumodium non fuf«* feceric.Dumfciatindenatamexprobationefoedaputatiu uitespimitationem cams alitia temporariiiquecuculum uocant.Dedecus enim habetunobprobriucp marituirnfakentab ilia uoluere in uite deprehenduut ob id petulantia? fales etia cu primo uere ludantur. Auf picio tame deteftabiles uidentur.Adeo minima quoeg in agro naturalibus trabuntur argu mentis.Extremo aute panici miliicp fatio eft.luftum e hoc feri maturato hordeo :atq? etia in eodemaruo.EftcpffignumilJius maturitatis:8i horum fationiscomune.Lucentef uefpe re per arua cicedela?.Ita appellant ruftici ftellantes uolatus Grsci uerolapyridasa'ncredi* bili benignitatze nature. - Neagncoke afpiciant ftel!as:fed iuagis tepora ferendae frugis:& ortusoccafufqj fyde / iisinquibufdamlmbisi&defteliarumortu&occafu. Ca. XXVJ1. Am uergilias in ca?lo notabiles natura fecerannon tame iis contenta terreftres fe i cit alias ueluti uociferans.Curca?lumintuerisagricolas , Curfyderaqu2eris rufti - ce.alam te breuioie*fomno fefTum przemuntnodes.Ecce tibi inter herbas tuas fpec go peculiares ftellas:eafqj uelpere & ab opere difurgenti oftedo.Ac ne poflis pra?terie mi raculo lolicito.Vides ne ur fulgofignifimilis alarum copreiTu tegaturPfecu luce habeat SC n0c ij CC£C ^ er ^ as horarum indices-8£ utne fic quidem oculos tuos a terra reuo ces.Heliotropium aclupinumcircuaguntur cum fole_.Cur etianucaltius fpedas ipfikp csluai fcrutarisrHabes ante pedes rucxecce uergilias Jn certis ea? diebus proueniunneu/’ rantt^ radere fyderis huiufce.partucp eas lllius effe certu eft.proinde qfquiskftiuos fax xviir. Ctiis ante mas leuerioipie uuhhduui mfe.Hoc ifncruano cx. apicuia proceacns taoa no^ iere indicatefabaqj florefeens eauocat.Dabitur & aliudfinin' frigoris indicium. Cumger ^ ■ minare uideris morumuniuriampoftea frigoris timere nolito.Ergo operator. Taleas oli* ;K uarum ponere.lpfaicg oleasinterradere.Rigare prata aequinorii diebus primis.Cutii ba creuerit in feftucatmarcereaquas.Vineas papinare.Et huic lex fua cum pampini quae/ tuor digyto longitudine expleuerit.pampinac una opera iugeruhi.Segetes iterare.Seri* tur uero diebus.xx.Ab aequino&io farturanocere6£ uincae 8d fegeti exiftimatur.Et oues lauandi hoc idem cempus eft. A uergiliarum exortu fignificat Car fan poftridie arduri oc ca&smatutini.iii.idusmaii.Fidiculae exortus.xii.Ghalen.iunii capella uefpere occidens, Et in attica canis.xi.Cbalen.Gefari orionis gladius.occidere incipit.iii.nonas iunii. Carfa ri & aflyriasaquila uefperi oritur.viii.idusardurus matutio occidit itali2e.viii.6i.iiii .idus. Delphinis uefperi exoritur.xvii.chalen.iulii gladius oriois exoritur.Quod \ argypto poft quatriduum.xi.chalen.eiufdemorionisgladiusCaefari occidereincipit.viii.cbale.iulii ue rolongiftima dies cotius anni & nox breuiffima folftitiu conficiunt.ln hoc temporis inter uallo uinespapinantuncuraturq? uc uinca uetus femel foflafinbisnouella.Ouescunde tur .Lupini ftercorandi caufa uertitur.Terra profeinditur. Vitia 1 pabulum fecatur. Faba hietitur :deindeconcuritur. Depratis6irepatioeprati:6icotib 9 5ifalcibus6idefcriptiofrugu6ifyde^. Ca. XXVIII Rata circa chaj.iunii.casduntur:quoru fadllima agricolis cura:ac minimi impedii: ' p haec de fepoftulac dici.Relinqui debent in Jseto folomel humido: uel riguo eaqj aqua pluuia rigari uia publica. V cil ifli ta n i tn fimu! 6i h£rbxararc:deinde cratirs: v-t dU S ferere^otcmexfa'nilibusiatji^exprx’iepibus fcenodilapfu ipgere: priufquam cratiauir. , . Necprimo inorigariaiec pafei ante fecunda foenifeciamechierbar uellatunobtritucji he betemm.Sejidajjkprat&rertituiqjdebennfabainiisfjtamel rapisruel milio.Mox in ftv quente annofrurnento:rurfufq? in prata tefciorelinqui.praetereaquotiens fedafint fid lire:hocequasfoenifecespraetereuntficcari.Eiteniminprimis iudleenafeihasrbas feme tacuras.Herba optima in prato crifoiifproximagraminisipen'imammiuIi.Siliqua etiam feme maturum fit.Quidam pridie rigant ubi funtrigua.Kodibus rofeidis fecari melius.* Quaedam partes italic poft meftem fecant.Fuit hoc quoeg maiorisimpendii apud priores cretids tanturmtranfmadmfq} cotibus notismec nifi oleo fa Ids acie excitantibus. Igitur cornu propter oleum ad crus hgato focnifeca incedcbar.kalia aquarias cores dedic: limas uiccimperantesferro:Sed aquaria ptinus uiret.Facilium duogenera.Italicu breuius: ac uel inter uepres quos^ tradabile.Galliarulatifunda maioriscopedii:quippe medias caduc herbas:breuiorefcp precereunt.Itali foenu ex una dextera manu fecanc.l uftum eft una ope ra iugerum in die defecarnalligaricp maipulos cria milia.cc.quaternoru pondo.Sedu uer ti ad folemmec nifi ficcum conftrui oporeer.Ni fuerit hoc obferuatutn diligenter:exha<* larematucinonebulamquadam.-metafqpmox foleaccendi:6iconflagaricertum eft. Rur^ fusrigaridefefta oportenutfeceturaucunale foenu;quod uocanccordum.Interan 2 ei um bria quater anno feccantur etiam non rigua.Ter uero plerifq? in locis;&: poftea in ipfo pa feulono minus ernolumentie.-quaa focno.Armcntorum id curauumentoruqp pgcneracio fuu quicp confiliumdabit.Optimum maxime quadrigaru qftus.Solftitiuperagu.viii.pte, i/if cacu6CviiLcbal.iulii diximuS-.Magn 9 hic ani cardomngna res mudi.Ex ho c ufepadhru ma ; rJ . • latuurfq? diefmefuriEx hoc deldecouehendi rapfendiqp fructus alios atep alios tepusrK prxparandi fe contra feuam ferac^ hyeme:dicebacqphoc dilcrime idubitacis nods fignaf- fenaturam.QuI ob rem eas manibus ipfisagricolarum ingdTitmerticp iufli't ipfa die folia KeiTecofedifyderis fignu.Nec filueftriu tatuhl arborumremotaruepmein faltusdeuio* haontefcpeunduni dlenquafretibus figna.Non rurfus pximaru urbanaruq?:& quae topia rio tantia ufu coluntur:qua|6i in iis ilia uifantunVerticole^antepedcs facae.Vertir tike 3d milleufuspetendae.Vertit populi alb:E:etia uitibusnuptae.Adhuc paru eft lpuitmlmu nice dotatani habes St buius ueterinorum pabulo uerfa folia ftringis.Stringens ante de* [ Hi LIBER* patas: Afpice Sitenebis fydus.Alia parte cslum refpicmnt qua qua fpe&auere pridi's.Sa^ [ice omnia aHigas.Humillima arborum ipfe toto capite altionSi huius folia dreumagun tur:quid te ruiticum quererisrNon flat per me quo minus cslu intelligas:8i cslefha Icias fV Dabo & auribus fignum.palumbium utiq? exaudi genitus.TranfifTe lblfticium cantu nc putesmifi cum incubancem uideris palumbem.A folJtitio ufqi ad fidiculs occafum.vi.cha len.iulii Casfari orion exoritur.Sona autem e'ius.iiii.nonas aiTyris.Aegypco uero peyon matutino sftuofus.-quod fydus apud romanos nohabet nomenmifi caniculamhancueli/ mus intelligi:hoc eft minorem canem.Sane ut in aftris pingitur.Eft aute magno opere p tinensficutmox docebimus.iii.nonaschaldsis corona occiditmatutino.Attics orion to tus eo die exoritur.pridie idus iulix Si sgyptiis orion definic exoriri.xvi.chalen. Augufti **•* dies.Sentiunt id maria Si terrsmiults uero Si fers ut fuis locis diximusJNeqp e ei minor ueneratio:q defcriptis in deos ftellis. Accendiccp folem ;dc magnam situs optinet caufam. xviii.chalen.auguftisgypto aquila occidit matutino:etefiaru<£ prodronxflatus incipiunt quod Csfar.x.chalen.[entire inaiiam exiftimauit. Aquila attics matutino occidit.iii.cbale. regia in pc&ore leonis ftdla matutino Csfari imergitur.viii.idus augufti.Ardurus me ^ dius occidit.iii.idus fidicula occafu fuoautunum incoat uitiis adnotat.Sed Si uera ratio id fieriinucnit.vrddus eiufdeni.ln hoc teporisinteruailo res fumma uitium agitur decree torio unis fydere ilio q>caicullamappdIamus,Vnde carbunculare dicuntur utquoda ure dim's carbone exuftemon comperaneur huic malo grandinis proceltemec qusqs unq an* nons intulcre caritatem. Agroruin quippe mala fuut iila.Carbunculus autem regionum latepatentiuimno difficiliremedio:nifi caiumniari magisnaturamrerum homles qua fibi proaeflfe malknt.Feruntdemocritum qui primus intellexit oftenditep cum tern's csiifo* cieratetmipeacnentibus hanc curam.eius opulentiiTimis ciuibus prouifa olei caritate ex fu turo ucrgiiiarum ortu qua diximus ratione :oftendemufqj ia plenius.magna u till tare tec propter fpem olius coemiffein toto tractu omne oleummiirantibus qui paupertatem 8i quietem dodtrinarum ei ftiebant in primis cordi eiTe.A tq 3 ut apparuit caufa Si ingens di> uitiarumcurfus:reititui(femercedemanxisSiauide dominoru poenifentis: cotentus ita probafte opes fibi(cum uellct)in facili fore.Hoc Seitius poftea e roraanis fapientis feda* toribusatbenis fecit eademratione.Tanta litterarum occafio eft.Quas equidemmifeebo agreftibus negotiis,quapoterodilucideatc|? perfpicue.picriqi dixeieroremmuftum foie agri frugibus rubigimscaufam eife:Sicarbunculi uitibus .Quod ex parte falfum eiTe ar ^ bicronomncmcp uredinem frigore tantum innoxio conitare iole.Id manifeitum fiec atte dentibus.Nam primum omnium hoc no euenirenifi nodibus:6i ante foil's ardorem:de # prebe n di t urq? ; to t umqj lunari ratione conftat.quoniam talis iniurianon fitnifiiter lunio: plena ue luna:hoc eft prsualente utroqj enim habitu plena eft;ut fspius diximus.Sed in* verlunio omne lumen quod a foie accipitcslo regerit.Differetia utriuf

poft dies undeuiginti ab aquinodio uerno:per id qua«* triduum: uaria gentium obferuatione.in.iiii.chalen.maii canis occidinfydus & per fe uel e mens;6i cui piseoccidere canicuh m neceiTe fit.Idew itac^floralia.iiii.cbalen.eafdem influ* custunt urbis anno qningencefimo fextodecimo exoraculis fybillazuit omnia bene defto refeerennHunc diem Varro determinat foie tauri parte quartadecimaoptinemc,Ergo t ^ 4 .S in hacquatriduum inerderitplenilunium:fruges 81 omnia qnxflorcbunt laedi neceiTe ertt ^ c _ * Vinalia priora qua:anrehoc dies funt.xi.cbalen.martii deguftandis uinisinftituta nihil ad frudusattfnent.Necquasadhucdixinmsad uites oleafepquoniam earum conccptus cx ortu uergiliarum incipicad.vi.idus maiiiut docuimus.Aliud hoc quadriduumm: qued neeprore fordere uciint.Exhorrentenim frigidum fydus arduripoftridie occides.Si niuU to minus pieniluniu iddere.iiii.nonas iunii iterum aquila exoritur uefperiidecretorio.die f\ fiorentibus oleis uitibufq? fi pleniluniumin eum incidat.fcquidem 8L folftitium.viiixhalc. iunii in fimili cafu dixerim;& canis or tu poft dies a folftitio.xxiii.Sed interlunio accidence quonia uapore conftat culpa aciniq? preccquuntur in callum.Rurfus pieniluniu nocet ad iiii.nonasiuln'cum segyptocaniculaexoritur.Vdcerte xvi.chalen,augufticum.italia;.lte iiii.chalen.augufticum aquila ocdditmfqsin.x.chalen.eiufdem.Extrabascaufasfunt uia lia altera qua;aguntur ad .xii.chalen.feptembris.Et Varroafidiculaincipieteocciderema nedeterminat q> uulc initium autuni eile.Ethuncdiem feftum tempeftatibus leniendisef fe iftitutum.Nunc fidiculam occideread.vi.idusaugufti feruatur Jntrahasc conftat cade ftis fterilitas.Neqj negauerim pofleeampmutariarbitrio legentium: locorum aftm ariu naturas.Sed a nobis rationem demonftratam efle fatiseft.Reliquaobferuatioecuiufqico ftabunt.Alterutrum quidem fore in caufaihoc eft pleniluniunrautinterluniunj non eric dubiunt.Etin hoc mirabilem admiraribenignitatem naturae fuccurritdam primum banc r iuriam omnibus annis accidere non pofte propter ftatos fyderum curfus.Nec nifi paucis nodabus anni.Idq? quando futurum fit facile nofei. Ac ne per omnes menfes timeretur ea rum quoc^legediuifum.Aeftateinterlunia praeterq biduo fecura efte.Hyemeplcnilunia Necnifiseftiuis breuiftimifq?nodibusmetui.Non diebusirem ualere.prsterea tain fac k^f !eintelligi:utformica minimu animal interlunio quiefcat.plenilunio etia noctibus epev tetur.Auem param orienre firio ipio die non apparere; donee & occidat.E diuerfo uirio/ remprodireipfo folftitiidie.Neutrum uero.lunaeftatumnoxiumdTe.necnod:ibus qdet nifi ferenis:& omni aura quiefeentequoniam nec^ innubemeep in flaru cadunt rores. Sic W»w quo^ non fine remedio.Sarmenta aut palearumaceruos 8L euulfashaerbas frutices per ui neascampofqi cum timebis incenditq .Fumus mcdebitur.Hice paleis & cotra nebulas an xiliarurmbi nebukenocent-Quidamtrescanerosuiuoscremariiubentinarbuftis ut cat bunctili non noceant.Alji filudcarnemleuiter uri a uento:6i pertetam uineam futnus difpergamr. Varro auwtor e4f:q> fidiculig occafu quod eft initium autuni uua pidaccnfe/ f iiii / •mm fcretur inter uites minus rtocefeteftipeftates. Ar< lL, fic.Si fictili nouo obferata obruatur rubeta rana in media fegete non efle noxias tenipefta tes, Opera ruftica huius interualli. Tertiam icerarc.Vbi azftiua regio pofeat: accumula re.Germinantia nifiin folo luxuriofo fodienda non funt.Seminaria purgari»farculo .Mef fern hordeaceam facere. Aeraiu ad meflem creta prxparare Catonis fententia amurca teni perata.Virgilii operofius. Maiore ex parte azquat tantu 8i fimobubulo dilutioreillinut, ( id fatis ad pulueris remedium uidetur. De meiTe 8i rritico Si palea Si frumento feruando# Ca. XXX. EfTis ipfius rd uaria:Galliarulatifundus ualliprasgrandes detibus in margineinfe m ftisrduabusrocisper fegeteimpelluntur.-iumentoincontrariumiudto.Ita dire&e 5 in uallu cadunt fpicse.Spicute alibi media fake prxcidunt:atcp inter duas mergi . tes fpica deftringitur.Alibi ab radice euelut.Qqod qui faciut profcindi abf: obiter agru interpretantur:cu extrahant fuccu. Differentia haec.Vbi ftipuladonio contegunrqlongif fi'nia feruant.Vbi foeniinopia eiFftramcto paleant quserunt.panici culmo notegunt.MiV iii culm urn-fere in urunt.Hordeiftipulabubusgratiftima feruat.panicumSimiliu pedk ne manuali figilatim Ixgunt galliie.Meffisipfa alibi tribulis in area.-alibi equorum greflF ** J busexterirur.-alibi perticis flagellatur.Triticum quo ferius metituncopiofiusxnuenitur. { ikiv^Quocelerius ueroeo fpeciofmsSirobuftius.Lexaptiftimaantequamgranum induref* cant;Si cum iam tranferit colorem.Oraculum uero biduo celeriusmefletn facere: potius quam triduo ferius.Siliginis Si tritici ctiam ratio in area borreoq^.Far quia difficulrer ex cutitur conuenit cum palea fua condi Siftipula tantum; 8 i ariftis liberatur. paleaplures gentiumpro foeno utuntur.Melior ea qu£ tenuior:minutiorq?:SipuIueriproprior.Ideo optima e milio.proxima hordeorpeftima ex tritico:praeterqua jumentis opere laborantF bus culm urn faxofis lociscummaruerit:bacuIo frangunt fubftra&u animalium.Si palea deficit:# culmus teritur.Ratio hsecmatunusdefectusmuriadiu afpergitur. Debinc in manipulos ficcatus conuoluitur atqp ita pro foeno bubus datur.Sunt qui accendunt I ar*= uo Siftipulasmagno Virgilii pr^conio.Summa aute ratio:ut herbarum feme exurant.Ri - -^7 ** M tusdiuerfttatem magnitudo facit medium :Si raritas operariorum.Connexa eft ratio fru menti feruandi.Horrea operofa.’tripedali cra(Titudine:pariete laterito exaedificari iubent midftima,Na qux de amurca praeceperit indicauimus. Alibi contra:fufpendunt granaria tigneacolumnis:# perflari undiqsmaluntatqjetiama fundo.Aliomnino peridunt:Si ab afdaruexcenuari granum arbitration,:# litegulis fubiaceat:conferuefcere.Multi uenti* tarequoqi uetant.Gurgulionem enim non defeendere infra quatcuor digicosmec atnphV us periclirari.ColumelJa # fauonium uentumconferrefrumento prsedicic: quod miror )\J equidem ficciflimum alioquin.Sunt qui rubetam ranam in limine borrei pedcefr longio ribus liifpenfannnuehereiubeant N obis refferre pi urimum tempeftiuas condendi uidebi tur.Nam ft parumtoftum atqfrobuftum collect unift?.-aut calidum conditum: inimica in nafei necefte eft.Diuturnitatis caufe plures Aut in ipfius grani corio:cu eft numerofius ut milioraut fucci pinguidine:qui pro huniore fufficit tantum ut frfamaraut amaricudi ne utlupino Si cicerruj t £.In tritico maxime crefcunt animalia quoniam fpiflirate fua con ealefeit :# furfurecrallo ueftitur.Tenuiorhordeo palea exilisSileguminfideo non gene . rant.Faba cralTioribus tunicis operitur.Ob hoc efferucfcit.Qgidam ipfum triticum din/. \ xumitatisgratia afpergunt amurca millemodios quadrantalnAliicalcidica aut careoti/* ca creta;aut ctiam abfinthio.Eft Si olyni ac perinthheuboeae terraiquae corrumpi no finat. Nec fere condita in fpica laeduntur.Vtih'flime tame feruantur I fcrobibus;quos fyrios uo r cant utin cappadbcia:Si in thracia; 8 i hifpania:africa. Ante omnia ut ficco folo fiant cura/ 61M £ui '*Mox ut palea fufternatur.pr^terea cum fpica fua conduntur.Ita frumenta jfi nullus v fpititnspenetreucertum enihiltnaleficiumnafd.VarK) audori fic conditum triticu du< rareanis quinquagrtamiiliu uero cetu.Faha Si legumina x oleariis cadis oblita cinere logo tcporeferuari.fdefabaapyrrhiregissetatei quodafpecuambraciteufqjad piracicumPd^ peiimagni bellum durafte anniscirciteocxx.Ciceri tantu nultebeftiolae in borreis Inaku XVIII. tur.Suntqui ureels cinere,fwbftratis St illitis acetum habentibus legulminu acenios fuper fv’ ingeranc ira non nafcimaleficiacredentes.Altigui in falfamerariis cadis cypfo iliinant.alii qui lentemaceto laferpiciato refpergannficcataq} oleo inungant.fed brcuiflima cbferua* rioquod uiciiscarere uelisrinrerclunio legere.Quare plurimu refert.-condcre quis malit: anuendere.Crefcente enim luna frumenta grandefeunt, Deuindemia&autunitemporibus. Ca. XXXL Equitur ex diuifione teporu.Autunus a fidiculs occafu ad squinodiu ac deinde f uergiliarum occafumunitiucp hyemis iis interuallis fignificatur. Pridie idus Au* gufti artics equusoriens.Vefpera sgypto 6t Csfari delphirius occidens.xi. calen, feptebris Csfari Si afiyris ftella qus uindemiator appellatur exoiiri mane incipit: uinde* itus maturitate promitcens.Eius argumentu erunt acini colore nmtati Affyris.v.calen.SC tagica occidit:6i etefisdefinunt.Vindemiatoregypto no exoritur. Attics ardurus niatu tino;&fagitta occiditmane.v.idus feptebris Cslari capella oritur uefperi. Ardurus uero tnedrs pridie idus uehemetiftimo fignificatu terra mariqj per dies quinqj. Ratio eius hsc traditur fi delphino occidente hymbres fuerintmo futuros per ardurum. Signu orientis ^ eiusfyderisferuetur hirudinum abitusmacp deprehenfe intereut.xvi.calen.odobris Sgy pto fpica.-qua tenet uirgo:exoritur matutino: etefisq? definunt. Hoc idem Csfari.xiiii. calen .xiii.aiTyris fignificant &.xi.caien.Csfari comifliira pifeium otcidens.ipfumqj sq ui nodii fydus.viii.calen.odobris.Deinde cofentiut(quod eft raru)philippus Calipp£is:Dofi tbeus:parmeniftus:Cono:Criton:Democritus:EudoxuS:lon.iiii.calen.cdobris capellain matutino exoriri.Et.iii.calen.bsdos.vi.nonas odobris attics corona exoritur. Mane afis St Qefari.v.ca len.eniochus occidit matutino.iii.caIe.Csfari corona exoriri incipit. Et po^ ftridie oeddunt abdici uefpernviii.idus odobris Csfari fulgens in corona ftella oritur. St iii.idus ucrgilisuefperi.Idibus corona tota.vi.calen.nouebrisfuculs ucfpen exoriuncur U& **&J*#y Pridie calcn.Csfari adurusoccidit:&fuculs exodutur cu fole.iiii.nonas ardurus occidic Ujcfperi.v.idus nouembrisgladius orionis occidere incipit.Deinde tertio idus uergilis oc cidunt.Inhis temporum interuallis opera ruftica napos:raphanos ferere quibus die/ bus diximus. V ulgus agrefte St rappam port ciconis difcefttim male feri putac.Nos omni no poll uulcanalia St prscocia cum panico.A fidiculs autem occafu uicianufafiolos: pa«* bvjlum.Et hoc filente luna feri iubent.Et frondis pisparands tempus hoc eft. Vnus fron/ dator quattuor frondarias fifcinascomplere indieiuftumhabet. Si decrtfcentelunaprs paretur non putrefcit.Aridam colligi nonoportet.Vindemiam antiqui nunquam exifti* mauete maturaantesquinodiuhi.lampaiTinirapicerno.Quamobrem 8i huius tempora ^ notis argumentifqj fignentur.Leges ita fehabent.Vuamxalidam ne legito:hoc eftin eius. ' ^^ ficcitate.Acni0 bymber interuenerit.fcianc nelggito roruletamthoc eft fi ros nodurnu^ & d-* ? £ueiit.Necpriufq foie difcntiatur.yindemiare incipito:cum ad palmitempampinus proj?' cumbere coeperittaut cum exempto acimo ex denfitateinteruallum non compieri appa / merit acinum non augeri.Acinapluriiimmxefcttfi contingat crefcente luna uindemia^ re.prefTura una cuileos.xx.implere debet.Hiceft pcs iuftus. Ad totidem cullcos St lacus xx.iugeribus ununa fufficit torculum.prsmuntque aliqui finguhs. Vtilius binisdicet ma. gna lit uaftitas finguIis.Longitudo in iis refertmon craffitudaSpatiofa melius premunt Antiqui funibus uitifque loreis ea detrabebant;& nedibus intra cauos .• inuenta gscani^ ca:malirugis per cocleas bullantibus palisraffixaarbori ftella: a palis archas lapidum attoR lentefecum arbore:quod niaxinieprobatur.lntra.xxii.hosannosinuentum paruis prslis £t minoritorculari sdificio breuiore:& malo in medio decreto:tympana impofita innate ls:fuperne toto pondere urgere:6£ fuper prsla conftruere congcricm- Hoc St poma collie ^ gendi tempus St obferuatio ; cum ahquod maturitate non tempeftate deciderit. Hoc KA* xQ Fsces cxprimendi.Hoc St defurtum coquendi; filente luna nodu: aut fi interdiu plena. Ceteris diebus aut ante exorrum lunsraut poll occafuni.Nec dc nouella uite aut paluftri Nec nift e matura : uua.Nec nifi efoliisdefpumandum.Quia fi ligno cotingatur uas adu ftum aefumofum fieri putant.Iuftu uiudemistepus absquinodio ad uergiliarum occa fum dies.xliiii. Abeo dieoraculumoccurrit; frigid umpicari pro nihilo ducentium. Sed riidefeduuaforum uindemiantes uidfi. pifeinife^t mufta condi aut uina Iam8icalen.xanuariii LIBER*' effundi priora ut d ubia reciperentur.Hoc non tamfjspc prouctunimioeuenitq fegRitf a infidiariu caritati ciuiii.Sed equi patriffamilias modus eanonascuiufqjanni utilitate.ldp^ jequelucrofifTimu.Reiiqua de uinisaffan'tndidta funt.Item uindemia facta oliuamcffe ra piendaimSi quae ad oleum pertinent: quasqi a uergiliarumaccafu agi debct. Delunari ratioue. Ga. XXXII. Is quas funt necefTaria adiicientur de luna uctifc^ & prasfagiismt fit tota fydera lis h ratio perfedta.Na'cg uirgilius etiamin numcroslunas quxda digcredaputauioDe mocriti fecutus oftentationem.Nos legu uilitas quae in toto opete: in hac quoqj mouet parte.Omnia quasceduntur:carputur:tudunturinnocetius decrefcenteluna ere/ feente fiunt.Stercus nifidecrefceteluna netangito.Maximeautinter nteftrua dmaidiaqj ftercorato; Vertes:iuu£tos:auetes:2edos decrekentc luna caftrato. Oua luna noua fuppp nico:Scrobes luna plenanodtu facito.Arboru radices luna plena operit. Humidis locis in terlunioferito:&circa interluniumquatriduo.Ventilariquoq3frumenta:aclegumina:& ccdLcirca extrema lunaiubet.Seminariacu luna fupra terra fit fieri.Calcan muita cu luna fupra/erra fit fieti.Calcari muita culunafub terra# 1 cc materies caeli l quxq* alia locis fuis dixinius.ncqj facilior eft obferuatioiac ia difta a nobis fecudo uolumine.-fed quod intelli* gere uciruftici poflint.Quoties ab occidite foie cernitunprioribufq; nodis horisJucebic crefcens enc.Ecficulis dimidiata ludicabir.Cuuero occidete fo e orietur ex aduerfo: ita utpariter afpiciatuntucexitpleniluniu.Quotiesabortufolis oririprioribufeg nodis ho/ ris detrahet lumddi in diurnas extedet.-dtcrefccs erit: I terucp dimid/a. f coitu uero quod i&cerlumu.uocaucu apparer e defierit fupra terras aute mrqutdiu & fol.-interlumo & p* tna totadie fecudaJbora nodis uno diitante ficilico ac deinde tertia ufcp ad quintadecima multiplicatis horaru iifde portionibus: quintadecima tota fupra terras nodu erit: cadeqj fub terris tota die.xvi.ad prime horse nodturnas dextante.ficilicu fub terra egct.-cafdcmq? portiones horaru per fingulosdies adiicit ufqj ad inter! uniu.Et quatuprimispartibus no dis detraxerit;q> fub terris agautantude nouiffimis ex die adiicieE fuper terrain. Alternis autemmcnfibus.xxx.implebit numeros.Alternis uero detrahet fingulos. Hasc erit ratio iunaris. _ De uentorum ratione. Ca. XXXIIJ. Entoru paulo fcrupulofiorobferuatio.Solis ortu quocuqp libeat die: fhntibus ho u ra diei fexta:fic ut ortu eum a finiftro humero he beat. Cotta media facie meridies a uertice fepterrio ctitrqui ita limes per agru curriocardo appeliarur.Circuagi dc* inde melius eft;ut umbram fuaquifqp cernat: alioquin port homine erit. Ergo permutatis lateribus ut ortus illius diei a dextrohumero. fiat:occafus;a finiftro: tuc erit hora fcxta.cu minima umbraicotra mediufiat hominc.perhuiusmedialogitudineduci farculofuicuni uelcinerelinea:uerbigratia:pedu,xx.coueniet:mediacpmenfur3:hoceftin.x. pede circus feribi circulo paruo:qui uocetur umbilicus.Quas pars fuerita uertice umbrx: bare erit uc tus feptetriqnalis.lllo tibi putator atboru plagas ne fpedet: ne ue arbufta uineseue nifi in africa:cyrenis:xgypco.IUinc Bate nearato.-quxcg alia prxcipimus.Qua? pars Jinex fuent a pedibus umbrxrneridie fpedtas:hxc uetu auftru dabiuque agrxeis notu diximus uocari. Jllincflatu uenicte materia: uineaqi agricola ne trades. Humid us aut xftuofus italic eft. Africasquidem incedia cu ferenitate affert.In hue italiaspalmites fpedent: fed non plagx arboru uitiuue.Hunc oliueti metator uergtliaru quatriduo.Hunc caueat infitor calamis f emiu^ inocuIator.De ipfaregioniseius ora prxmonuiife couenier.Frode medio die ar<< °a ,tor r e c ^ lt0 *Gum meridiem adelle fen ties paftor:seftate contrahente Cc umbra pe^ cudem a foie in opaca cogito. Cum asftate pafees in occidentcm fpeda ante mendie port meridiem in onente.Aliter noxituficut hyeme 8i uere in rorulenrum duceres.Nec contra feptetrionempacurisfupradidum.Cloduntita:lippiuntueabafflatu:6waluocitapereunc Qui foeminas conripi uoles.-in hunc uentum fpedantes iniri cogito. De limitationeagrorum* Ca. XXXIIII. Iximus ut in media lignea defignaretur umbilicus.per hue mediu tranfuerfa cun* d rat nlia.Hxc erit ab exortu sequinodialiad occafum asquinodialeui. Et limes qui ita fecabit agrum decuman us uocabitur.Ducantur deinde alias dux linese inde bis oblique ita ut a fsptemtrionis dextera leuaqj ad auftri dextram leuanq? defeendat. Oes pereundem currant umbilicum.Omees inter fepares fint. Omniuminterualla paria. xviii. Qus ratio femel in quoq* agro ineuda erit.uei fspius:fi libeatu'ta uite ligno facienda gulis paribus in tympanum exigumfrd circinatu adadis.Ratione qua doceo occurrendu ingemis quoqj imperitorueft.Meridieexcuti placcriquoniam Temper eft idem.Sol autem quottidie ex alio deli momento q pridie oritur.Ne quis forte ad exortunicapienda putec lineam.Ita cadi exada parte quod f uerit lines caput Icptctrioni.-proximum:a parte exor / tiua folftitialem habebicexortum hoc eft longifiimi di&Vuenruq} aquilonc:boream a grs cis didum.ln huncponitoarbores uitefqnfed hoc fiance ne aratro-Frugem ne ferito. Se? men ne iacito.prsftringitenini atqp prscellit hie radices arborum quas poTiturus afferes. Frsmonitusefto.Alia robuftis profunnalia infantibus.Necrum oblitus inhaeperte ucn turn a grscis ponbquemcsriam uocanr.fed idem Ariftoteles uir imeilfae fubtilicatis qui ipfum fecit ratione couexitatis mudi reddit:quia cotrarius aquilo africofiat.Nec fame eu toto anno in prsdidis timet agricola.Mollit fydera sftate media:mutatq? nome:& etcfi<* as uocatur.Ergo cum frigidu fenties caueto.Ac quacuq? aquilo prsdicitur: tanto pernici ofior Teptetrio eft.ln hunc afis:grecis:hifpanis maritimsutalis campanis apulis: arbu^ fta uineaeq? fpedanc.Qui mares concipi uolcsu'n hue pafeitomt Tie in eudem ineat. Ex ad uerfo aquilonisab occafubrumali africus;quegrsci lyba uocant.ln huncacoitu cU fepc cus circugerit:foeminas coceptas elle (cuo.Tcrcia a feptetrione linea qua per laticudincm umbrs duximus8i decuman! uocamus exortu babebit equinodiale: uentucp fubfolanu a grscis apeliorem didum.ln hunc falubribus iocis mils uineaeq? fpedet.lpfe leniter piu uiusuamen eft Ticcior fauonio.Ex ad uerfo cius ab squinodiali occafu zephirus agmeis nominaturdnhunc fpedare oliuetaCato luffit.Hinc uerincobauaperitq; terras cenui fri- gore faluber hie uites putadufrugefqj curanduarbcres Terendupoma inferendi: oleas tra dandi ius dabicrafdatuqj nutricum exercebit.Quarta a Teptemtrione linea:eadem auftro abcxortiuaparceproximabrumale habebicexortum uefituq? uulturnu: eurum a grscis diduimficciorem 8C ipfum tepidioreqj.In hnneapiarian uines italis galliaruqj fpedare debent.Ex ; aduerfo uulturni Habit chorus:obcafufolfticiali& occidcntali latere Teptetrio nismgtscis didusargeftes exfrigidiiTimis & ipfe.ficut otnnes quiafepteirionis parte fpi rant.Hic 8igrandinesinfert:cauendus 6£ ipfenon fecus ac Teptetrio.Vulturnus ft a fere** nacadi;parte:coeperitflare no durabit in nodem.Atubifubfolanus in maiorem partem no dis extenditur:quifquis erit uentusdi feruidus Tentiecur: pluribus diebus pemianebit. Aquilonem prenundat terra ficcefcens: fed rorefcensrepente:auftrumimmifcec hums/ feens in ore occulto. Pronoftica tempeftacum. Ca XXXV. T enimpredidaratione uentorumnefepius.Eademdicantur tranfirecoucnit ad e reliqua tempeftacumprefagia: quoniam 6£ hoc placuifl'dVirgilio magnopere uiV deo. Si quidem in ipfam meftem Tepeoccurrere prelia uentorum damnofa im** peritis referc.Tradunt enim eundem Democritum metente fratre eius DemaTo ardentif^ fimo seftu oraiFe ut relique Tegeti parcereur perctq? de feda Tub tedunnpaucis mox bo/ ris fsuo hymbre uaticinatione approbata.Quinimo & harundincm non nifi. impenden e pluuia feri iubent:5£ fruges infecuturo hymbre.Quam obrem Be hec breuirer cotigcmus ferutati maxime pertinentia.Primuqj a Tole capiemus prefag ia.p umsLOdensatq; non feri jiens ferenudiemnunciar.At hybernam pallid us giandinajj. fi & oeddit pridieierenus: 8£ari£ur:tanto certioriides ferenitaris.Cbcauus onenspluuias predicitukein uctos: cum ante exoriencem'cum nubes rubefcunt.Quod fi &. nigre rubantibus interuenerint: SC piu juias.Cum oricntis a tep occidentis radii rubent coirepluuias,Ti circa occidentem rubefeue nubes. Terenitatem future diei ipondent Si in exortu fpargentuuparrim ad auftrum; par. tim ad aquiloneimpura circa eum ferenitas Tit licec.pluuutanien uentoft^ rignificabur.fi 3-ex ortuaut \ occafu cotradicernctur radii hymbrem.fi in oceafueius pluet: autradii m fe nubem trahentfafperam in_proximu diem fignificabunc tempeftatem. Cum oriente ra/ diinon illuftreseminebuntquis circudatinubenon Tint:pluuiam gprtendent.fi ante ex# ortum nubesglobabuntur:hyemem afperam deuurtciabunc.fi ac exortu repelieiitur:& ad occafumabibunt:Terenitatem,fi nubes folemcircucludet:quato minusluminis relinquet tanto turbidior tempeftas erit^fi uero etiam duplex orbisfuerit eo atrocior. Quod Ti inexortufiecitaut rubefcant nubes.maxima oftendecur tempeftas .Sinon abibuntt LIBER. fed incubenfca quotuap uento fuerfaeuni portendet.Si a lmeridie:& hymbre.Si orienscin getur orbeiex quaparre isfeaperifcexpedetur uetus.Si totus defluxerit: sq ualiter fereni rate dabit.Si in exortu logeradios per nubes porriget:&med risen t inanis pluuia fignifo cabit.Si ante ortum radii feoftendefcaqua 8£ uentum.Si circa oeddentem candiduscircu lus erinnodis leue tepeft:ate.Si nebula uehementiorena Si candente foie:uenturn.Si ater circulus fueritiex qua regioneis eruperit: uentu niagnum.proxima funt iure lunsprxfa gia.Quartam earn maxiine cbferuatsgyptus.Sifpledens exorta puro nitore fulferit: fere nitatem.Sirubicundamenros^Sinigrapluuiasportederecredicur.luquinta cornuaeius obtufa pluuiiEreda Si infefta uentos Temper fignificant.Quarta tamen maxime. Cornu dusfeptecrionale acuminatu atcp rigid um illumprefagit uentu. lnferius auftriL.Vtraqi reda node uetofum.Si quartu orbis radius cingenuentos Si hymbres prsmonebit.apud Varroneita eft.Si quarto die luna cric diredaunagna repeftate in mari prsfagiepnifi xo* rona circa fehab&jifc&ea fincera;quonia iliomodo no ante plena lunahyemandu oftedit. Si plenilunioper dimidiu pura erindies ferenos Tignificabit.Si rutila uentos. Nigrefcens hymbres.Si caligo orbis nubeincluferiduentus qua fe ruperint.Sigeminiorbes cinxerit maiore tepeftate.Et magis fi tres erudaut nigrnaut interrupt! atcp diftradi.Nafcens Juna fi cornu fuperiore obatroTurget.-pluuias decrefcens dabit.fi inferioreante plenilumum.fi in media nigritia illafuerit hymbie in plenilunio.fi plena circa fehabebit otbe; exquapar te is maxine fpledebidex ea uctu ofrcdet.fi in ortu cornua craffiora fuerindhorrida tempe ftate.fi ante quart! no apparuerit uento fauonio fiente:hyemalis toto menfe erit.fi.xvi.ue hemetiusfiaineaapparuerit;afperas tepeftaces prsfagiet.funt Si ipfiusluns odo articuli: quotiesin angulos foil's incididplerifcp inter eos tantu obferuaribus prsfagia eius;hoceft Jii.vii.xi.xv.xix,xxii,xxvii.& interluniu.Tertio loco ftellarum obferuatipne eiTe oporret. Difcurrere ex uidetur interdunuuenti^protinusfequuntur.lncjuaruparteitaa prsfaga uere,Cslumcu squaliter tornerit fplendidu articulis temporu quospiopofuitaus:autu* num ferenu prsfagabut Si frigidu.fi uer & situs no fine riguo aliquo tranfierint:aucunu ferenum Si defum minufep uentofum facient.Axituniferenitasuentofam hyemeiri fade* Cum repeces ftellarum fulgor obrumbaturuiti neq? nubiloneqt caliginefluitansrgrauea denunciatur tempeftates.fi uolitare plures ftelle uidebuntunquoferutur albefcentcs uc tos ex iispartibus nunciant. At fi circa purs ftabudeercodfi id in partibus pluribus fiet: x conftantes uentos effundet.Siftellaruerrantiualiqua orbes incluftriuc hymbres. Sunt in figno cancri dus ftelias paras afeili appellate: exiguu interillasfpatium obcinenre nube cufcuqua prsfepia appellat.Hsc cu cs o fereno apparere defierit: atroxbyoms fequitur. Si altera earn aquiloniam caligo abftu eridaufter fsuit.Si auftrinam: aquilo. Arq uus cu funt duplices:pluuias nuciant. A pluuris feremtatem non perinde certam.Circuli noui cir cafydera aliqua:pluuiam cum sftate uehementius tonueritq fulferit:uentos ca parte de nunciat.E contra fi minus tonueridhymbreni. Cum fereno odo fulget: plums erunt SC tomtrua:& hyemabit.Atrociftime autenjeum ex omnibus quattuor partibus csli fulgu rabit.Cumab aqujlonetantuna in pofterum diemiaquamportendit.Cum a fcptemtrione uentum.Cumab auftro lielchoroautfauonionode ferena fulgurauerit:uentum& hyra brem.ex iifdetmegionibus demoftrauit.Tonitruamatutina uentu fignificant: hymbre mcridiana.Nubescum fereno cslo feruntur:a quacucg parte id fiet:expedentur uenti. fi eodem locoglobabuntur;appropinquante foie difcunentur.Et hoc fi ab aquilonefiatmc tos:fi ab auftro hymbres portendent.SoIe occidente fi ex utra^ parte eius ctdum patet; tempeftatem fignificabunt.Vehcmetius aris ab oriente in nodem aquam minantur. Ab occidente in pofterum diem.Si nubes ut uelleralans fpargentur mules ab oriente aquam in triduum prsfagient.Cumin cacuminibus montium nubes confident, byemabit* Sica^ cuhiinapurafient:di(rerenabit.Nubegrauidacandicantequod uocant tempeftatem al^ bam grando imsiiinebit.Cslo quauis fereno nubecula quauis parua uentum proce|lofuni dabit.Nebuls e montibus defeendentes autcslo cadences: uel in uallibus fedentes fereni tatem promittunt.Ab his terrenis ignesproxime fignificant.pallidinamq? murmurantes tempeftatum nuntii fentiuntur. piuuis etiam fi in lucernis fuugi.Si flexuofe uolitet ma uetum.Er luim'nacu prs fe fiamas clidut:aut uix acccduntur.Itemcu in co pendentea coacernantur fintilis ;uel cu tollcntibus ollas caxbo adhsrefcit:aut cunt contentus ignis xrx« eCs fauiliadifcutitfintillaueenuttinuelcucintsin focococrefcit:&cfi carbo uehementer glucet.Eft Si aquarufignificacio.Marefi in cra'quilioportu acurfu ftabit: & murmuraue** tint intra fe uentu pdicinSi idctidcq;:& hyme Si hymbre.Li&ons ripasqp fi refonabuc trail quilla:afpera tepeftatedte maris ipfius traquiilus fonitus.fpuma: ne difpfe aut aqu& bulla tcs.pulmoncsmarini in pelagopiurimu dieru hyeine portedut. Sscpe 6i iFfiletio intuine^ feinflatueg alcius folito iaura fe elTe uctos fatetur.Equide & niotiu fonitus nemorucp mu gitus pr^dicuc.Ec fine aura quas fentiatur folia ludetia.Lanugo popu i aut fpinas uoiitas aquifqj pluma l'natas. Atq; etia in capis tepeftatc uetura pcedes fuus fragor: Si cadi guide murmur no dubiahabetfignificatione.praefagiut Si aialia. Delphini tranquillo mart lafei uietes flatu ex qua ueniut parte.Ite fpargetesaqua.lte turbatestr aquilitatc Loligo noli/ tans.Cocbae adherefcetes.Echini affligetes fele:autharenafaburrates tepeftatis figna funt Rana: quocp ulira folicu uocales.Et fulicse matutino clacore.lte mergi anatefqp penas ro / (fro purgates uentu.Castereqj aquaticae aues cocurfantes.Grues in mediterrenea feftina* tcs.Mergimaria aut ftagna fugietes.Grues fiietio p fublime uolatcs ferenitatc.Sic no&ua En hymbregarula aut fereno tepeftate.Corniqj fingulatu quoda latrates:feq? cocutietes fi cotinuabut:uccos:Si uerocarpti uoce reforbebut: uetofum hymbre. Graccuii fero a pabu lis recedeces hyeme.Ec albie aues cu congregabutur.Ec cu terreftres uol ucres contra aqua clangores dabuncperfundetesfefe:fed meximecornix. Hirudo tam iuxtaaqua uoiitans ut pena fepe pcuciat.Qtmg in arboribus habitat fugitates \ nidis fuis. Et anferes cotinuo dangore intepeftiui. Ardea in mediis harems triftis. Nec miru aquaticas aut in totu uolu cres pricfagia aeris fentire.pecora exultantia Si indecora lafeiuia ludentia eandefignifica tionehabet.Ec boues^clu olfactacesTecplabenres contra pilu.Turpefqj porci alienos fibi manipulos foeni iaceraces.Segnirerqj Si cotrainduftria fua formica abfeoditas cocurfates aut progerctes oua.item uermes terreni erupentes. Trifoliu quoqj inhorrefeere Si fob a contra tempeftatem fubrigerecertum eft.Necno Si in couiuiis menfifqj noftris uafa qbus ofculentum additunfudorem repofitoris linquemia diras tempeflates praenunciant. GAIIPLFNIISECVND1NATVRALIS H1STORIAE LIBER,XIX.INQVO LI NINATVRA CONT1NETVR ET M1RAB1LIA, pROEMIVM. *' FDERVM quoqi tepeftatu qu;e ro uel impitis faciliaccp indubitato tno mo ftrataeft.Veruqainteiligetibusnominus coferutrura dephededo cado q fy f deralis feientia. Agro colledo pxima multi hortoru cura fecere.Nobis no pti nus tranfirc ad iftatepeftiuu uidet’.Miramurcj quofda feiet e gratia erudiuo nis fux gloria ex his petetes ta multa prxteriiffe nulla menfione habita tot re fu fpote euraue .puenietiu^praefertim cu pkrifsj earupr^cioufuc^ uits maior ena q fru/ gibuspibeataucioritas.Atcp ut a cofelTis ordinamur utilitatibus: qusq? no .folum terras oes:ueru etia maria repleuere.*feri£ac dicineqj inter fruges neq? inter hortefia poted iinu Sed in qua no occurrere uitx par res’ Quod ue miraculu maiusr'Herba efle qua: admoueat segyptu italias in tantu ut Galeriusafreto ficilias alexadria feptima die peruenerit:Babilus fexta.ambopr^fedi.Aeflate uero proxima Valerius Marianus expretoriis fenatoribus a puteolis nono dielenilTimo flatu.Herba eflfe cjuaegadis Herculis colunas feptimo die ho* ftiaanerat:&citerfore hifpania quarto.-jiuintia narbonefem tertio:africa altero. Quodeti am moIlilTinio flatu cotingit.C.Flacco legato Vibii Crifpi pro cofulis. Audax uita fcelepe plena:ahqd feri ut uetos pcellafqj recipiat.K paruefle frudib 7 foils uegi.la uero nec uela fatiseflemaioranauigiis.Sed quis amplitudini antenaru Cingula arbores fufficiat: fuper eas tn addi ueloru alia uela.prasterqj alia in piorisSt aliain puppibuspaduac totmodis p uoearimiorte.Deni^ tana patuo frmine nafei quod otbe terraru ultro citroqpportet: tarn gracih auena.ta noaltea terra toiluneqj id uiribus fuis nedi-.fed palfuna tufumq? Si in mo licie lanecoadum iniuria naturasiacfuma audacia-.8i quo peruenire nulla execraticlfuffi#’ cit contra inuentorem didum fuo Iocoanobis:cui fan's non fuit homine in terra moruni fiperiret Si infepuItus.At nospriorelibro hymbres Si flatuscaucndos frugumcaufa ,ui/ ftufqi prasmonebamu s, Eece feritur bominis manu: metitui eiufdem hominis ingeni© LIBER. quod ucntos in mari optet.prEtcrea ut fciamus fauiiTe pocnasmihil gignitur facilius. Vt w ^-jentiamus nolente id fieri natura;uritagiuideterioremqtapfum facie. ; +**■*+/ , De iini fatione:8C generibus eius: SC quomodoperficiantunSC de mappis SC lino non ar i *7? dente:SC quando primum in theatris uella. Ca. I, ? ^ It -6- gnt ur fa^nlofis Inns maximejunocp fulcotnec magis feftinat aliud. Vere fatuadta r ’ r 7~~.T) ‘ f ceaielif: SC hanc quoqj terras iniuria facit.Ignofcac tame aliquisaegypto ferenri: ut arabiasindiseq?merces apportet.ka ne 6Cgalliccenfentur hoc reditur' Montefqj mari oppoficos ee no eft facis: Sc a latere oceani obftare ipfum quod uocat inanc.Cadurci caleti:ruteni:bituriges: ultimicp bominumexiftimatimorini.-immo uero gallic uniuerfas uelatexut.Iam quide Si tranfrhenani boftes;Nec pulchriorealiani uefteeoru fcemince no* uere.Qua amonitione fuccurrit q>.M. Varro tradit in Serranoru familia gentilitiu efle ^ 4 ^ foeminas linea uefte non uti:in genuania autcdefofti 5c fub terra id opus agy^Similiter ? l initaliaa ratione alia.Na inter paduticinucpannes fubiacetabiternann eiiropalino palnaa " fecuda.in uicino cnim halionis capefTune retouina.Et in seniilia uia fauentina candore. ha lionis Temper crudis fauetina pracferutur.Rerouinis tenuitas fuma defitafq?.Ca‘dor xque utfouentinided lanugo nulla.Quod apud alios gratia:ap ud alios offenfionehabetNen ueftcas filio arqnalior pene qcotoneis:tinnitufq? codente libeatexperiri.ideo duplex q ce teris pred um.Et hifpania citerior habet fpledore lini preedpuu torrentis: in quo polit na* tura;qui abluit terracone.Et tenuitas mira ibi primu carbaiis repertis. Na dudu ex eadem hifpania zeolicu uenitin italiaplagis utiliiTimu. Ciuitas ea gallaciae SC ofcano propinqua. Eft fua gloria SC cumano in campania ad pifeiu Si halitu capturam. Eadc Si plagis materia Neqj en.m minorescundis animaiibus iniidias:q nobifmet ipfis lino tendimus. Sed cuma nae plag£ concidut apros SC hx cafies ue afperi ferri acie couincunt. Vidimufq? iam rant a; tenuitatis:utannuluhoim'niscuepidromibustrafirent:unoportantemultitudine qtiafal tuscingeretur.Nec idmaximemirmfed fingula caruftaminacenteno quinquageno filo coftare:ficutpauloante lulio.Lupo qui inprxfeduraacgypti obit.Mirentur hoc ignoran tesincEgyptiiquondaregisqueamafynuocant:thoracein rhodioru infula oftendiin tc* flo minerux.ccclxy.fiiis fingula fila conftare- Quod exeplu per fe expertu nuper loivxjt didit Mutianus ter cofubparuafq? iam reliquias eius fuperefle: hac experiment^ iniuria. Italia ex pelignis etianum lims honoremhaberfed fulionu tantuhi in ufu. Nulium cfl ca didiuslenae uefimilius:ficut in culcitrisprsecipuam gloriacadurci optinent.Galiiaiu hoc ad tormenta paricer inuentum.ltaliequidem mos etiam nunc durat in appellatione ftrame ti.Aegipto lino minimu firmitacis:plurimu lucri.Quattuor ibi genera, cainiciu: ac pelu^ fia cu:buticu:tentiriticu:cum regionu nominibus in quibus nafcutur.Supericr parsagy* pci in arabia uergens gignit frutice quern aliquigoflipion uccant. piures xylon: Si ideo lina inde fa&axylina.paruulus eft:finiilemq? barbatsenucis defert frudu. Cuius in extea riore bonibicelanugo netur. Nec ullafunt eis in candoremollicia ue pra:ferenda. Vcftes inde facerdotibus aegyptigratifiimse.Quartu genus orthominum appeliant.Fit epaluftri uelut harundine dumtaxat panicula eius. Afia genifta facit lina ad retia pr^cipua in pifean do durantia frutice madefacto.x.diebus. Aethiopes indict e malis. Arabes cucurbitis in arboribus ut diximus geniftis.Apud nos matuntaseius duobus argumentis intelligitur: 1 ' intumefeente femine aut colore Hauefcente.T unc euulfum £C m falficuic-s manuales col / >'H'- lig^tum ficcacur in folc pendes conuerfis fupeme radicibus une die.-mox quinq:aliis in contrariu inter fe uerfis fafciu cacuminibus ut feme in mediu cadat.Inter medicamina hu ic uis SC in quodam ruftico ac priedulci italic tranfpadansecibo;fed iam pridem facrorum / ""A 1 L . t3ncuni gracia.Dcinde poll meilemtriciceam uirgiEipfcE merguturin aquafolibus tepe* ^ ,T fadurmpondere aiiquo depreffe.Nullienim leuitas maior.Maccratas indicio eft membra na Iaxatior.lterumcp uniuerfa: ut prins foie ficcanrun Mox arefadse in faxo tunduntur ftupariomalleo.Quod proximum cortici fuitftuppa appellatur.dcteriorislinilucernaru fere luminibus aptior.Et ipfa tamen peditur ferreis ahenisrdonec omnis membrana decor ticetur.lVledullas numeroftor dsftiudio candoreimollitia.Liuunqi uere SC uiris de eorum cft.Cortices quoq^deculfi clibanisSC furnisprsebent ufuni.Ars depedendi degeredicj.Iu ftum eft e quinquagems fafcumi libris quinas denas carminari.Itcrum deindein filo po<« litur illifum crebro in Cilice ex aqua. Tedumqf rurfus tunditur clauis: femper iniuria xrx, melius.inuetumiam eft ecil quodignibus non abfumeretur.Vintim id ubcanfrardenteC* 4 in f°cis conuiuiorum ex eo uidimusmappas fordibus exuftis fplendefcefires igni m.v gis q poffenc aquis.Regu inde funebres tunicas corporis fauilla ab reliquo fepasrant cine* re.Nafcitur in aefertis aduftifcp Tolas indise:ubi no cadunc hymbres: inter dii as ferpentes; aflfuefcitcp uiuere adendo.Rarum inuetu.-difflcile textupropter breuitate.Ruffus de cse* tero colos fplendefcit igni.Cum inuentu eft asquatprxcia excellentium margaritaru. Vo catur autc a grasds atfiieftinu ex argumento nature.Anaxilaus au&or eft lintbeo eo cu> cundatam arboiem furdisichbus Sc qui non exaudiatut casdi. Ergo huic lino principarus in toto orbe.proximusbyftino'.mulierumaxitue deliciiscirca elirn in achaiagenito; qua^ terms deeariis ftipula eius permutata quoda utauri.Repertaqj lincheorum lanugo euiliis nauium maritimarum maxime in magno ufu medicinas eft:8t cinis fpodii uim habet.Eft SC inter papauera genus auoddatmquo candore linthea prase ip uu trahunt.Tentatum tft tin gi lignum quoqj; SC ueftiu infaniam acciperedn AlexandrimagniprimumclalTbus indo amne nauigantis.-cum duces eius ac prasfecti in certamine quodam uariaflent infignia na* uiutn.Stupuexuntcp Mora fiatumerficoloria fpledente. Velo purpuro ad acciu cum.M. Antonio Cleopatra uenineodemqj effigft.Hocfuit imperatoriae nauis infgne. poftea in theatris tantu umbram fecere.Quod primus omniu inuenit.Q.Catulus cu capitoliu de*# .dicaret. Carbafina deinde uela primus in theatro duxifTe traditur Lenculus Spinter appo linaribusludis.Mox Casfardi&atortotu forumromanuintexit.Viaqi facraab donao iua ad cliuu ufqj ad capitoliu quod munere ip To gladiatorio mirabilius mfum tradut.Deinde 61 fine ludis marcellus.Odauia forore Augufti genic us/n Militate fua auunculo.xi.con fule chalen, Augufti uelis foru umbrauit.-utfalubriuslitigantes confifterent. Quantum mutatis mor/bus.Catonis Cenfori qui fternendum quoqj in foru muricibus cefuerat. Ve la nuper colore celi ftellata per r udentes terras etiam in amphitheatris principis neronis ru bent in cauis asdiu 8C mufcum ac folem defendunt. Castero manfit candori pertinax gratia honor etia 8C troiano bello.Cur enim no 8C proeliis interfit ut naufragiisr’Thotacibus line as paucos taftien pugnaflbteftis eft Homerus.Hinc fuiife &nauium armenta apud eude interpretati funt eruditiores quonia cu fparta dixit fignificauerit fata, Defpartinatura;& quando primumufus eius: SC quomodo perficiaturSC quas fine ra* dice nafcantur 8C uiuant. Ca. 11, Parti quidernufusmulta poft fascuIacoeptus’eft.Nec’ante poenoru anna: quas pri f nmmhifpaniseintulerunt.Haerba 8C hascfpontenafcens:&qmenonqueatferi iun cufcp propriearidi foli uni terras dato uitio. Naq; id malum telluris eft: nee aliud sbi feri aut nafei poteft.In africa exiguu SC inutile gignitur.chartaginenfis htfpanias citeri on's portio.Nec hec tota.fed quatinus peritmontes quoeg fparto operit. bine ftrata ruftd cis:eoruhincignesfucefqj.hinc calceamina&paftoru ueftisaialibus’noxiu pterqcacumi nu teneritate.Adreliquos ufus;laboriofe euellid’.Ocreatisaurib^mambufcj tedis mani> ciscouolutu olTeisligneifueconattietis.Nucia in hyeme uix.Facillime tameab ibibus nia iisiniuniashocmaturitatistempus.Vulfum falfcibusin ! aceruoaduuatubiduo tertio re folutu.Spargitur in foie ficcaturq?:8i rurfus in fafeibus redit fub teda. Poftea maceratur aquamarina optimefed SC dulci fi marina defit.Siccatuq? foie iteru rigatunfi repete urge at defideriu.’perfufum calida in folio ac ficcatu ftas copendiu opere fated Hoc autetundi tur; ut fiat utile pcipue in aquismiariqj inuidu.Jn ficco prasferut e canabi funes. Et fpartu alitur etia diuerfum:ueluti nataliu fit,impenfa.Eft quide eius natura interpolis.Rurfufqs | libeat'uetuftu nouonjifcetur.VerutamecopIedetanimo:qui uolet niiraculum asftimare quaro fit in ufu oibus tern's nauiu armametismiachinis cedificationuialiis defideriis uitx. Ad hos omnes ufus quse fufficiant minus.xxx.pafluumin latitudinem. A littore cartba/ ginis nouas minufqp in longitudine efle reperientur.Longius enim uebi mipendia prohiV bent.Iunco grsecos ad funes ufos nomini cedamus:quo herba earn appellant. Poftea pad marum foliis phyllyracp manifeftum eft.Etinde tranflatu a poem's fparrf ufum per qua fd mile eft ueri.Theoprbaftus'audor eft elte bulbi genus circa npas amniu nafcens:cuius in ter fummu corticem eamcp partem qua uefeuntur efte lanea naturam:ex qua mapalia ue* ftefcj quodam conficiebantur. Sed neqj regionem in qua id fiat: neep quicq diligentius ptaeterq eriophoron id appellari in exemplaribus quas equidem inuenerim tradit. Ncque LIBER. omm'no ullammen tionclnhabec bulbi generu circa ripas amniu nafcentis: cuius inter fu mumcorticem eatnq? partem uefcuntur Temper habct fpartum.Cundacura mrgna perfe fittus.ccccxc.annis ante nos:ut aho 1 am loco diximus.Quo apparet poll id temporis fpati uni in ufum ueniflefpartum.Etquoniamamiraculisrerumcoepimus:fequemur eoru or dinem in quibus uel maximum eil ahqui'd nafchaut uiuere fineulla radice. Tubera uoca tur hse undiqi terra circundatamullif^ fibris nixa aut faltent capillanientis: nec utiq? ex cuberante loco in quo gignuturiaut rimam agente.Neqt ipfa terre coherent.Cortice etia induduntur: u c plane nec terram efle poilunuis diceremecji aliud q terras callu. Siccis hate fere & flibulofis locisfrucetofifqt nafcuntur.Exccduntfspc magnirudinemmalicotonei efiam librali pondere.Duo eorum genera: harenoladentibusinimical altera fmcera. Di ftingutur SC colore rulfo nigrocji:8i intus candido.LaudatilTima quas a fries crefcunt. An nc uitirnum id terrsrNeq? enimaliudintelligipoteft: malum ne id eaprotinusglobetnr magnitudine qua futurum eft.Et uiuat ne:an non baud facilearbitror intelligi poiTe. pu trefeendi enim ratio comunis eft iis cumligno.Lartio licinio prstorio uiro iura reddente in hifpania carthagine paucis his anntsfeimus accidiffc mordenti tuber: utdeprehenfusin de denarius primos dentes inflederer.Quomamfeftumeritterrs naturam in fegloban. Quodcertum eft ex iis q us nafcuntunce feri non poflunt. Demy ft: tuberibus:de fungi's pezicisdaferpitioifii magyderi SC rubia SC radicula. Ca. III. Jrniie eft quod incyrenaicaprouintia uocant myfuprscipuum fuauitate:odore:ac f lapore:fed carnoftus.Erquod in thracia cerauniu.De tuberibushsc traduntur pc culiariter.Cumfuerinr hymbres autunales ac tonitrua crebra;tunc nafef: SC maxi pie e tonitribusmecultra annum durare:jenerrima autemuerno efte.Quibufdam locisac ceptantur riguis 8C lerutur ficutmytilenis.Negant nafei'nifi ex undatione fluminum inue i -, A rp _ s Fwc.pu ■' re *%te f pa'ncnfusin ■ifgloban. c ^ocnbus:dc III. ^''•odorcac Ui dwtui pc : Sinwxi -’idamlocisac uminumiirae ‘i'llifTinu cir# gcncreaga ir .ludomate rrpmum cu i nro denarii uacoducut; ,'ioftmepet/ ccrav.hocde .Dniijiamno (araulto ifra minusomitte .vrrini pofido uiiiiccxxiario Leu hvtnbrcpi nnisanteop* 1 , rv-quattuor cjfDjecont^ iio: haudfi* 1 mtm rn Momffuelc^ r ‘ lSO ibUS * fcijsitt ^ j ua -bant ; p* • m(0< J^indfeP/ r - fc ,rolitum xviir. SiJphlo prior ppinio congruit .Alteruin genus equod magydaris uocatur tenerius & mi nus uehemensdine fucco.Quod circafynam nafeiturmo piouenies i cyrcodicaregione. Gignitur 6 l1 pernafo monte copiofiusrquibufda Iaferpitiu uocantibus.perqj oia adulter ratur ei faluberrimaz utiliffittmji au&oritas.Ratio finceri primain colore modiceruffo:# cu frangitur :calido intus.Mox tranflutentegutta aquas faliuaqp Jiquefcit.Vfusintnukis medicaminibus.Sunt etiaum duo genera no nifi fordido nota uulgo:cu quaaftu nullo pol leant.in primis rubia tinguendislanis SC corisneceffaria.Laudatiiiiinaitalica:&maxie fu burbana:8iomnespeneprouinciaefcatencea:Sponteprouenit: feriturq? fimilitudine crui licC. Veru fpinofus ei caulis SC geniculatus hie eft quinis circa articulos i orbe fohis .Seme eius rubia eft.Quod in medicina ufus habet fuodicetnusloco.Atquse uocatur radicula lauandis demu lanis fuccum habet:mirum quarum conferens cadore.mollic 1 aq 3 .Aeqj naf citur fatiua ubiq?:fed fponte prascipua i afta fyriaqj faxofis 8c afperis locis.Trafeuphratem tamelaudatiffima cauleferulaceo tenui;&ipfis cibis indigenarum expetito: SC unguenti quicquid fiocum quo decoquatur folio olese.Ifatin grasci uocan t:fioretxftate:grataa{ pedu:uerum fineodore fpinofa &caule lanuginofo.Semen einullum:radixmagna:qu^; conciditur ad quem di&um eft ufum, De hortoruni cura:& digeftio ferras nafeeciu prater fruges 8C rrunces: Ca. 1111, Bhisfupereft reuertiad horcorucura:&fuabrcnaturamemoranda.Ec quonia an# a tiquiras nihil prius mirata eft:q 8C helperidu bortos:ac regum Adonis be Alcinoi * Iteqj penfiiesdiue illos Semiramisfmeaflyriserex Cirus teceriodc quorum opere alio uoluminedicemus.Romaniquidc regesipfi coluere.Quippe etiam Superbus Tarq^ nus nuntiu iliu fasuum atq 3 fanguinariu remiftt ex horto.ln.xii.tabulis legum noftrarum nufq naminatur uilla Temper in ftgnificatione eahortus.ln.horti uero h^redium. Qua re comirata eft 6i religio qu^d&hortofq? SC fores tantu s contra inuidentium fafeinationes di cari uidenius.ln remedio fatyricj figna quaq hortos tucete Veneris afiignante.plauro. la quidem hortoru nomine 1 ipfa urbe delicias:agros uillafqj poftident.primus hoc iRftituit arhenis Epicurushortorum magifter.Vfcjj ad cum morisno fueratin oppidis haberi rura Comx quide per fehortus ager pauperis erat.Ex horto plebei macellum quato innocctio re ui«? , uu ?oanib( ; Wh ygiiio '■‘■'Jutlljscc 'Wu&abil* c *t» S; quae v - “t'lc.Eil 8c im gKciue* rA'jpfiunTy x'Jijturaftel Juaiirc.Jneft e rt'lida.qus uonducajot cfiobri, bre lulabusmuc limcnitundi au pluribus v .xus.Alio x;viO uariou n-iuno cibo. ;htecMC , ,:iihs. Nulla oH’iius.proxi p migaricos. ii jniplitudo unoni2ris.Ec aiJ fpo& -as.be ucccc • trihunt« • us.Vnu ^ ■-oxiii :or^ . AijwpfClf ’ aJtfbWf 'iplitud^ ". r {ii* cda nmm» . tU m dul XIX. cia.BuIbus non nafei nifi ex femine priores tradfderunt.Sed Kin preneftiniscampis fpon te nafeuntur ac fine modo enam in remorum aruis. , Dehortefiumhaerbaruradicibus:foliis:floribus:coloribus. Ca. V, Ortenfrbus omnibus fere fingulas radices:utraphano-betserapiomalua:. AmplilTw h nia autclapato:utqux defeendae ad cria cubita.Silueftti minores tumidse.EfFofifa quoqj diu uiuic.Quibufda tame capillar^: ut apiomialuae.Quibufda furculcfsmt ocimo. Aliis carnofae:urbetas:aut niagisetianuni croco.Aliquibus ex cortice 8i carne con ftanoutraphano 6i rapis.Quorudam geniculate funt utgraminis.Que reda nohabenc radice ftatimplurimisnitunturcapillametis:utatriplex:&blitum.Scyllaaucc 6C bulbi & cepe 6i alium no nifi in redum radicantur.Sponte nafeentiu queda numeroftora funt ra 4 dice qua folio:ut calax-.perdiotucrocum .Florent uero cum fraxino ferpilliutmambroto num:napi:raphani:meta:ruta:&ceteraquidedeflorefcuntcuccepere.Ocimuautcparticu latitn &: ab i:uo incipit.Qua de caufa diutilTime floret.Hoc & in heliotropio herba eueir. Flos aliis cadidus:ahis luceus:aliis putpureus.Folia cadunc a cacuminibus origanotinular; SCaliquandorutaeiniurialsfas.Maximecocauafuntcepe.getio.Alliucepafq; iter deos iu raurando habec sgyptus.Cepe generaapud grScos laraa:famothraria:halfidena:fctania Ite fcj'rta.Afcalonia ab oppido iudee nominata.Omnibus etia odor lachrymofiis & prsci puecypriismunimegnidiis.Oibuscorpustutumpinguidinisearu carthilagine.H cundis tetania minima:excepta tufculana:fed dulcis.Scirta aute & afealonia coduntur.Scirta hyc me cu coma fua rdinquunt.Vere folia detrahunt:& alia fubnafeutur iifde diuifumrunac 6i nome.Hoc exemplo reliquis quoq? generibus detrabi iubent: ut in capita crefcant po-* tius quain femetipfa.Afcaloniaru propria natura.Htenl uelut flerilesfunt ab radice:& ob id femine feri lllas nodepoi iuiTeregrsci.prcetera feriuscirca uer cugerrmnant tranffav ri.Ita craflefcre He tuc properare preteriti temporis penfitatide.Feftidandu aut in his eft: quonianaturaceleritet putrefcunt.Si depoantuncaule amittut:# feme ipfsqj euanefeue Eft 8L coloru differentia.Samo eni 5£ fardibuscandidiftlmepueniunt.Suti honored: ere** tic£:de quibusdubitant ante eaede ftnnquas afcaliona2:quoma fatis capita craffefcunt: de pofitiscaulibus &femine.Diftant fapore tantu duki.Apud nosduo prima genera. Vnum codimerariuimquodilligetionmoftripallacanauocant.Serit mcfibusmartio:apri!i;tnaio, Alteru capicatu squs ab squinodio autuni uelfauonio.Generaeiusaufteritatis^ordine africana:galica:tufculana:amiternina.Optia aut qu^ rotudiftima.Ite ruffaacricr q candi dadiccaquindis-.&crudaquacoftadicca qcodita.Sencur amiternina frigidis dC humidis Jocis:6i fola alii modo capite:reliquse femine.proximaq? sftate nullu feme emittunc .-fed caput tantu quod inarefeit. Sequetiaute anno permutata ratione femegignitur .Caput ipfum corrunipitur.Ergo oibus annis feperantim feme cepe caufa feritur.- Seperati ecpc. femims.Seruantur aute optime in paleis Getium pene fine capite eft;ccrucis tantu logi: 6iio torum in frodsedepiufcp tefecatur utporru.Idco 8i illudferunt no depdunt.Czetexo cepas ter folio folo feri iubenoextirpatis radicibus h2erbaru,Jn iugero denas libras .Inter imfced.facureia:quonia melius pueniat.Runcariprsetcieai&farriii ft ndfepiusqtet.Afca foniam mefe febr uario fer unt noftri.Seme ceparum nigrefeere indpiens anteq liiarcefcat metuncEt de porro in hanc cognitione did eonueniopnefertim cu fediuo nuper au&oc ritatem dederic princeps Nero;uocisgratia ex oleo asftatismefiuni oibus diebus. Nihilcp aliud ac nejpaue quide uefeendo. Seritur femine abxquinodio autuno ft fediuu facere li bueritdenfiusJn eadearea fecatur donee deficiat:ftercoraturqp femperdi nutritur in capi ta anq fecetur:cu increuerit: i alia aream trafferatur fumis foliis leuiter recifis ante medul la oL capitibus retradis tunicis ue extremis. Antiqui filice uel tegula fubieda capita dila / tabant.Hoc item de bulbis.Nunc farculo leuitet couelluntur radices utdclumbaraalant neep diftrahat.Infigne q> cu fimo kroqp folo gaudcat:rigua odit:& tame pprietate quada foli coftat.LaudatifTimus i a:gypto:mox orchid atqp ariti£. Sediui duo genera .Hoc hast baceu folio incifuris eius euidentibus:quo utuntur medicametarii.Alteru geus fuauidio iisfoliirotundiorifq?:icifurisleuionbus.Faina e Melaequefttis ordinis reru ex peuraroe aTyberio principe accarfitu in fuma defperatide fucco porti ad trium denarioru argetco cu pddus haufto cofeft! expiraffe fine cruciatu. Ampliore modu negat noxiu efte. Allium admulta turisprascipue tnedicamenta prodeflecreditur.TepuilTimis IX qux feperantur t iii , W*’ LIBER. in uniuetfu uelatur mebranis ;ttjox plunbus coagmetatur nuclei's: & iis feperatl ueftmsV Alperi faporis:& quo plures nuclei lucre hoc eft afperius.Tediu huic quoq^ halitu ut ce/ pismutlucamecodis.Generu differentia i tempore.piascoxmaturercit.lx.diebus tu i ma gmtuditie.Vlpicu quoqj inhocgeneregraeci appellauere aiiu cyprimaiii antifcordompra: cipue africe ceiebratum inter pu ink tana runs grandinis. Alio trito in oleo & aceto tntru quantu increfcat fpuma.Quidam 6l allium ulprcu in piano fen uetant.-caftellatimcg gru* on tnuiis iponi diftantibus leer fe pedes ternos.innxgianaquairuor digyti intereffe debet; ~ ftmulaiquria folia erupent lairui.urandclcutquo ftepuisfarriuntur.Matureicety can* ( uJh^ j es depie(Ti 111 terriobr uuntm;• ita cauet neinironde luxurient.ln frigidis utilius uere fe riqua autuno.Caemut odorecareant omniahseciubentur feri cumluna fub terrain paiiigi cu in coitu^ineiis Menander e gratis auclor eft:alium e dentibusfiiadicenv bets in pruna tofta fuperederinnodorem exungui.Sunt qui 5i alium 81 ulpicum inter copica a iia ac faturnalia leri aptilTime puccnt v Alluim 6 l feraine puenit fed tatae.primo emm an* noporiicraffitudinecapiteeftkitur;fequenti diuidituptertioconfumatur. Pulchriufqi exiftimatur tale. A quibufda 5 feme exire uetatur.Sed intorquericaulis fationis gratia; uti U+> caput uaiidius fiat. Q uod fi diu tiusaliumjeepeep lueterarilibeataqua falfa tepiqa cap ita^ nnnguenda iunc.lta diuturniorafientmeliorarp ufuufeiiuiaru ITerilia,.Aliicoiatcriiiic f #*«• % liurapalexopnii.e feruari putant,Allium eft in aruis fponte nafcen&alu hoc uocat; quod / aduerfusifnpiobitatealitudepafcentiufemina:co&umnerenafripoftit:abiicitur: ftatiq*. cmaeakuoxauereauesftupentesnaanucapiuntur;&: fi paulu edmorauerereferpit*. Eft & fiiueftre quod; urfmu uocant odore mollucapitepretenuufoliis grandibus . Quota die queqp herbdenafcuncurfa«e:6 dam anno tantum fuo pariunequaedam Cepius ficut apium:porrum:getium.H*c ennn fe tnel lata pluiibusannis rcllibili lertilitate proucniuc.beminaplunimsrotunda: aliquibus oblonga-.paucis roliaca61 lata;utatriplici.Quibufda angufta & canalicuJata: ut cuniino . Differ unt cl colorenigro candidoqi item drTncie.Surculacea in fblliculo funt rapbanoffi napiuapo,Nudum feiuen apii:coriandri:aneti:foeniculi:cuniini.Cortice obduda blicube* t2L:atriphcis;ocimi.At laciucis in lanugine.Nihil ocimo foecundius.Cu maledidis ac pro* bris lerenduni praecipiuntdastiusprouemet.Satumetiampafcitur terra adada cuminu;6i qui ferunt precantur ne excat.Quae in corticefunt difficiiiitne marurefcuomaxinicqj oci mu;6c gyt.biccatur omnia ac funt faecunda.Vtiq? mclioranafcunmr aceruatim faro I'emiV ne:qua fparfo.lta certe porrum 6i allium ferunt in laciniis colligatu. Apium etiam paxil lo cauerna fada ac finio ingefto.Nafcuntur aute omnia autfemineaut auulfioe JQuieda femine 6i lurculo;ut ruca:origan6.0cimu!n praecidut enim & hoc cu peruenit ad palm* altitudine.Qitedam dl radices femine:utcepa.-aliu bulbi:36di quoru radicem minimi Bo runt rclinquunr.Eoru*ucro qux a radicenafcuntur radix diuturna dl fruticofa eft;ut bul bugetiiffcyil^.Fruticant alia Si non capitemt apium:& beta.Caule recifo fere quide om* nia regerminanoexceptis quae nofeabrum caule babent.Ex in ufu uero ocimu: raphanus iadcuca.Hanc etia fuauioreputant aregerminationc.Raphanus utitp iucudior detradis folds anteq decaulefcat.Hoc 6£in rapis.Nam & eade direptis foliiscooperta terra crefcut durancqj in aeftate.Singula genera funt ocimo:lapato:blito:naflurcio:eruc 2 e:actriplici: co riandroaneto.Hiecenim ubiqr eadem funcmerjaliudalio melius ufquani.Ruta furtiua XIX. tantum prouenirc ferrilius putanfcficut apes furriuas peflime.Nafcuntur etia no fata me taftrutnepeta:incubu:puIegiu.Contra plura genera funt eorum qus diximus:dicemufqj fnprimisdeapio* Natura SC genera SC hyftoris ad codimeta in horto fararu ret u.xxxvi, yIL D eni quod fponie in humidisnafeitur heliofelinu uocatur uno foliomec hirfutu i Rurfus in ficcis hippofeliRU.-pluribus foliis:fimile heliofelino.Tertiu eft oreofeli num ciqutaz foliiss:radice tenuirfemine anethminuriore rame.Eft aute fatiuis di b ferentiain folio denfo c|ifpo:aut rariore SC leuiore.Itc caule tenuioreac craftiore.Et cautf lisaliorum candidus eft.alioru purpureus:aliom uarius.Latucs gracci tria fecere genera# unu lari caulisiadeo ut urceola SC olitoriaex iis fa&itari prodidennt.Folium his paulo ma ius hsrbacco SC anguftiffimumt alibi cofumpto incremetoialceru rotundi caulis. Tcrtiu feiTilerquod laconion uocant. Alii coloris Sc temporis fatus genera difcreuere.Effe eni m> grasjquaru fememenfeianuarioferatur albas quarumartio:rubcntesquaru aprili.At om niu ear urn planras port bin os mcfesdifEerri.Diligentioresplura genera faciutipurpureas: crifpas:cappadocas:graecas:Longiora his folia caulefqj lati.prsterealongi SC angufti intu bi fimiles.peflimu aute genus cu exprobatione amaritudinis appellauere picrida.Eft etia* num alia diftinitio atrae qus miconis uocatur a copia laftis foporiferf.quaq omnes fotnnu parere credantur.Apud antiquositalis hoc folu genus earn fuit:& ideo latucs nome ade ptm.purpuream maxime radio's ceciliana uocanc.Rotundam ueroac mimme radicisdatis foliis arrylida.Quidamqj eumechion.-quonia hsc maxime refiagetur jueneri.Eft quide na tura omnibus rejrigeratrix:& ideo asftate gratsa ftomacho faitidiu auferuntrcibic# appe Scentiam faciunt.Diuus cerce Auguftus lactuca conferuatus in agneudine fertur pruden tia Mufemedicircu prior effet efca emelle.Religio minime omine caretun rantu recepra commendationeuit feruarietiam in alienosmenfes eas oxymelite reperrum fit.Sanguine quoc^ augerecreduntur.Eft etiamnu quas uocatur caprina la&uca-.de qua dicemus inter irtedic3s.Ec ecce cuhi maxime ca'pit irrepere fatiuis ad niodum probata:qua cilicia uocaf folio c ippadoca nifi crifpum lanufqj cec.Nec ex eode genere poflunt dici.-netj ex alio in tuhi hyemis iaipatientiores:uir ufqj praferentes:fed caule non minus grati.Seruntur uer*« no plants eorm ultimo uere tranfteruntur.Efterraticum intubum;quod in sgyptocihco horium uocant.Pequo pluraalias.inuentunl omnes thyrfbs uel folia la&ucarum proro* gare urceis conditos ac recentes in patinis coquere.Seruntur laduca anno toto lads SC ir riguis ftercoratifcp binismenfibus inter femeplantamq? Si tmturitatem.Legitimum ta / hie a bruma femen iacererplantam in fauonio tranffere. Autfemc fauonio:piantam aqui noftiouerno.Alba maxime hyenie tolerant.Humore omnia hortenftagaudent &fterco# re pracipue laduca:8i magisintubi.Seri etiam radices illitas fimo icereft .•& repleri abla* queatas humo. Quidam SC aliter amplitudinem augent:recifis cu ad femipede excreuc t rit fimoq? fui'Ho recenti illitis.Candore uero putant cotingere iis dutaxat:qua funt femi nis albiifiharenade Jittore a primoincremetocogeratur*in medias:atqp \ crefcentia folia contra ipfas religentur.Beta hortenfioru leuiflima c.Eius quoqi a colore duo genera gra ci faciuntmigrmSi candidarruqua praferuntiparciftimi feminis:appellattj ficuiu-'candoris fane diferimine praferentes udaducani.Noftri beta genera faciunt uernu SC autunale- a cemporibusfatiuis:quaqua SC iunio feratur.Tranfferuntur aute in planta he quoqj:S£ ob limi fimo radicesfuaslocuc^ funilirer madiu amanc.Vfus iis SC cum lete ac: faba.Ideqp qui oleris&pcipuus.-ut lenitas excitetur acdsnonia finapis .Medici mocctiore q olus effe iu<* dicauere Qua ob reappofitasnomemini:deguftareetiareligio c.uicg ualidis potius i ci> bo fint.Gemina iis natura SC oleris SC capite ipfoexihetis.Bulbis fpecies fuma i latitudine. f • ea cotigic ut i laducis:cu cceperinccolore trahere Ipofito leui pondcre.Nccp alii horten* V fioru altitudo maior.In binos pedes aliguado fe padufcmultu Sc foli natura coferente eis. Et in circelenfi agro ampliflfime pueniunt.Sut q betas punico malo florete optime feri exi ftimeturanfferi aut cu quincp folioru effe coeperint.Mira differetia Ci uera e.-cadidis folui aluosmiodiee nigris inhiberi.Eccubraffica corrupatur i dolio uini fapor odore bets foliis demerfis reftirui.Olus caulefq^ qbus nuc pricipatus hortoru apud grscos i honore fuiffe no repio.Sed Cato braffics mirascanit laudes:qua 1 mededi loco reddem ? .Genera eius fa cit tria.Yna extetis foliis:cauk magno.Altera crifpo folio:| apina uocat .Tertia minutifl UEER, cauilibuslenetcnera minimeq? probat.Brafilca toto anno fericur quonia Kioto fecaf', Vti i ^ \ j, n ]fcffiiTirne t&meab squinodio autunx .Trafterturcu quinqj folioru e.Qmaa prima fedione 1 , (i prsftac pximo uere.Hic e quida ipforu cauliu delicatior teneriorcj? cauliculus. Apitii lu * tII xuria Et p eu Drufo Csfari bJaditus no finecaftigatide Tiberiipatris.poft Cinta ex eade braiTicae6tinguntsftiuiautuna!ef<$cauliculi:moxhyberni:tierucgcimas;nulIoequs ge pere mujufero .donee fua fcrtilitate cofumaf'.Terda circa folftitium ex qua fi bumidior locus e xftate ficcior autuno plantatur, Humor fimufqj fi defuere.-maior faporisgratia c Siabudauerektior fernlitas.Fimu aJQnM fflaxkxduenit.Eft base queep res inter opera f anes.Qua propter no pigebit uerbofiuspfequi.prscipuus fit caulis fapore ac magniru xe.Primu omniu fi in repaftinato feras:dein jfi terra fugietes cauliculos feces.-a terra# p ceritate luxuriofa attolletes fe exagerando alia accumuiesita.-neblusq cacunien cmineat. Ttitianu hoc genus uocat:bis coputabili ipedio tediocp.Cstera'genera copluraJunt.Cu piamHiftile foiio:capitepatu!u:ancinu altitudine no excelfis; folio numerofiusq tenuius Hoc utiliftimu exiftiniat:quia fub omnibus fere foliis fruticat cauliculis peculiaribus p5 peianu procerius caule ab radice tenuiu'ntra folia craflfefcit.Rariora hscanguftioracp :fed teneriras i dot* fit.Frigora n5 tollerat.Quibus etia aluncur bruciani.-pregrandes foliis t caules tenues; fapore acuti.Sabellico uf# in admiratione crifpa funt fohsquoru craflitu^ do caule ipfuta cxtenuaofed dulciflimi phibecur ex oibus .Nuper fubire lacuturresexco uallearicina :ubi quodam fuit lacus turrifq? qusrei»anet:capite prsgradesifolio inumeri Alii in latitudine torofi.Nec plus ullis capitis port tritianusui pedale aliquando cofpicic, Etcimanulhsferior.CuicunqjaucegeneripruinaspIunmu fuauitatiscoferut.Etnifi obli quo uulnere defedatur medulaplurimu noceuSeniini deftinati no fecant.Eft etia fua gra tia nonuqua platshabitu excelietibus.Halmyridauocan.quonia nifiinmaritimis nopue niunt.Nauigatioequo# logrqua uiridibus adferuatis.Statl defeda ita nehumu attingat i cados olei quaq pxime ficcatos obturatofqj pdutunoi fpiritu exclufoiSut qplanta x traf feredoalga fubditapediculo nitroue trito:quod tribus digitis capiaf.-celeriores ad ma ✓ turitate fieriputent.Sunt quifeme trifolii nitruqj fimul trituafpergat foliis.Nitru etiam in coquedo uiriditatecuftodit.Aut apiciana codura oleoac fale priufq coquatur macera tis.e irrr hsrbas genus inferedi prscifis germinibuscaulis:K i medulla femie exaliis addi to.Hoc & \ cucumere filueftri.Necno oius quo# filueftre e trium folioru.Diui Iuli car t (minibus prscipue iocismilitaribus celebratum. Aiterius quippe uerfibus ex pbauere lap fana fe uixiffe apud dyrraebium prsmioru perfimonia caudlates.Eft auteid cina filueftris Omniu hortenfioru laudatiiTima cura afparagis.De origle eoru in filueftribus curis abu<» de didu:& quo eos iuberet Cato in harundinetis feri.Ed aliud genus incultius:afpara* go mitius corruda paiTim etia i motibus nafeestrefertis fuperioris germanis capis.-no IfciV to Tyberii Csfaris dido hsrba id quada nafei funillima afpergo.Na quod 1 nefidecapanias infulafponte nafeif longe optimu exiftimat' hortenfiu.feritur fpongiis.Efleni plurimsra sdicis:alcifTxmeqp germinat.Viret thirfo primu emicate (^uicaule educes tpreipfo quo fafli garus eft in toros Ptringit.poteft K femine feri.Nihil diligentius edprehedit Cato.Nouif fimu libriq? eftmt appareatrepentina acnouitia uirocura fuiiR.Locum fubigiiubet humi dum aut craflum:Seipedali undiq? Iteruallo feri ne calcef.Pr^terea ad Iinea grana bia aut terna paxillo dimitti.Videlicet femine turn tatum ferebantur.Id fieri fecundum squino diunt uernu .Stergore fatiari.Crebropurgari.Caueri ne cum hsrbis cuellqtur afparagi. Prlo ano ftrameto abhyeme protegi. Vere aperirhfarriri rucari.Tertio Icedi uerno.Quo tnaturiusicenfuse:hoc melispuenitJcaq^ harundinetis maxle couenit q us feftinatmeen di.Sarriri iubetMem ndanteqalparagafus natusfueritme in farriedo radices uexetur.Ex eo uelli afparagu ab radice.Namfi defringaturftirpefcereiKintermori.Vdli donee i feme eat.ld autemmaturefeeread uer:incendiqp:acrurfuscum apparuerint afparagi farriri ac ftercorari. Ac port annos nouem cum iam uetus fit.-digeri funado folo ftercoratoq?. Tu fpongiis feri fingulorum pedum interuallo.Quin&^illofimonominatim uti quoniam aliud hsrbafceretmecquicquapofteatetatum utilius apparuitmifiq) circaidus februarii defofto femine aceruatisparuulisfcrobibusferunt:pIunmumq?niaceratuafimo.Dei ne xis inter fe radicibusfpongias fadas poftsquinodium autumni dilponunt pedalibus in teruallis; fertilitate in denos annos durante.Nullum gratius ii§ folum qua rauenadutn. XIX. Hortoru indicauimus corruda.Hunc intelligimus filueftre afparagu: quc grxci ormfnu autmyacanthon uocataliis ue noibus.Inuenio nafci Darien's cornibus tufis atq? defoflis poterat uideri dida omnia qusein prasao funt.-nifi nftaret res maximi quxftus no line pu dore diccda.Certu eft quippe carduosapud cartbagine magna cordubaqi praxipue fefter tia fena milia e paruisu'is reddere:qm porcema qucqi terrarum in ganea uetimus.Etiam ea ? |u as refugiut quadrupedesconfciaf.Carduos ergo duobus mcdis fcrut autuno:planta SC emine ante nonasmartias.plantaeq? quas ex eo difponctur anteidusnouebris aut in locis frigidis circa fauoniu.Stercoratur etia fi placet. Latiufqi proueniunt. Ocimum panlibus odtime feri fount. Quidam oiautt nouubentq? cu hyeme feratur:aceto fcmen perfundi. Eruca quoqt SC nafturtuim uel adlate uel hyeme facillime nafcutur. Eruca prxcipua: frio gorum conteptrix diuerfse eft: q laduca naturse.Cocitatrix ueneris.Idcirco iungitur illi fe re in cibis: ut nimio frigori par feruor Imixtus teperametu sequet.Nafl urtiu nome acccpic a nariu torm«to:6i inde uigoris fignificatio.prouerbio id uocabulo furpauit ueluti torpo rem excitantis.ln atabia mire ampiitudinis dicifgigni. Ruta qucqi feritur fa uonio SC ab asquinodio autuni:odit hyeme SC humoreac fintu.Apricis gaudet SC ficcis:terraqua maxi me lateritia.Cinere uuk nutriri.Hic SC femini mifcenutcaieat erucis. Audoritas etia peo culiaris apud antiquos ei fuit. Inucnio muftu rutatu populo datu a Cornelio Cethegoin cofulatu collega.Q.Flaminii comitiisper adis. Amicitia eft ei SC cu ftco. in tantu ut nufq letiorproueniatqua fubhacarbore.Seritur&furculo melius in perforata faba inditoque fucco nutrit coprehcdedo furculu. Seritur Sc a feipfa. Naqt in curuato cacumine alicuius rami attigerit terram ftatim radicatur.Eadem SC in ocimo natura nifi q difficiJius crefcit. Sed duraia runcatur no fine difficultateprouenictibus ulceribus: nimunitis manibusid fiac:oleo ue defenfis.Cociduntur aute SC eius folia:feruacurqj falfciculis. Ab zequinodio nemo feritur apiu femine paulu in pilapulfato.Crifpius ficputat fieri:aut fi fatu calcttur cylindro pedibus ue.propriu ei q colore mutat.Honos ipfi in achaia coronare uidores fa crj certaminis nemeae.Eode tempore feritur menta plantaruel fi nondu germinat: fpogia minus hxc humido gaudet seftate uirent.hyeme flauefcic.genus eius filueftre mentaftru eft.Ec hoc propagamr ut uitismelfiinuerli rami feratur. Mente nomen fuauitasodoris apud graecos mutauit:cum alioquin mintha uocarecur. Vnde ueteres noftri home dediV nauerut.Grato menta menfas odore percurrit in rufticis dapibus.Semel fata diutiua setao te durat.Cogruit pulegio cuius natura in coronariis reflorefces fepius dida eft hacc quo eg feruantut fimili generemientam dico pulegiumqt & uepitam. Condimencorum camen omnium^ faftidiisciminum amidfljmum.Nafcitur in fumma tellure uix haercs: Sc in fub lints tendens.ln pucnbus SC calidis maxime locis medio ferendum uere. Alterum eius geo hus filueftre:quod rufticum uocannalii thebaicum:fi trim ex aqua potctur in dole re ftoo rnabi prodeftdn carpctina noftri orbis maxime laudatur. Alioquin astbiopico africaqj pal mjeft.Quida n huicsegyptium prseferut.fedprascipuaeolufatrunt fmrre naturae eft. Hip/ pofehnu sigraeci uocanc:alii fmynion. E lachrimacaudicis fui nafeitur. Seritur SC radice. Succum eius qui coiligunt murrx faporeni habere dicut.Audor eft Tbeopbraftus muro rafata natum.Hippofelinum ueteres prseceperant in locis incultis lapidofis iuxta maceria feri.Nunc Si repaftinato feritur Sc a fauonio poll asquinodiu autunum.Quippe cu cappa# 1 ris quoc^ feratur ficcis maxime: area in defoflfu cauata npifqp undicp circunftrudis lapi/ de:alia: euagatur per agros SC cogit fotum fterilefeere. Florent sftate. Viret ufq? ad uer* giliarumoccafum:fabulofis familiariftimum.Vitia eius quod tranfmaria nafeitur dixim 9 inter peregrinos frutices.peregrinum SC careu gentis (ux nomine appellatu culmis princi pale.In quacun <5 terra feri unit rationeeadem quaolufatru. Laudatiftimum umen in:ca r na:proxintu phrygia.Ligufticu filueftre eft.ln ligurise fuse motibus feritur.Vbiq? fuaui^ us fatiuum:fed fine uiribus.panacem aliqui uocant. Crateias apud grecos cunila bubula eo nomine appallat. Caeteri fere cunizamideicunilagine. Tbymbram ucro quse fit cunila. Hsec apud nos habet uocabulu SC aliud fatureia dida in codimentario genere. Seritur me fe februario:origano semula.Nufq utruq? additunqppefimilis effedus: fed cunitea’gy^ ptiunt origanu tantum prsefertur.peregrinum fuit&:lapidum.Seritur a fauonio.Deiri cu fruticauerit.-iuxta terra prasciditur.T uncruncatunftercoraturcp.per biennium hsec. poo ftea in iifdern fruticibus uqjtur:fi non feuitia byemis ingrauat; quado impatientifiimnra LIBER. . eius no fin* lade.Ciytpiftrimsdnifum Si anetu culinis Si medicis nafcutur.Sagapenu 8C ipfnm tn her* tis quidefed median* tantu Sue qu*da comitatia alioru fatus ut paupcr;riaq 3 cu brafilca femur. Ac porculaca 8C cruca cu lactuca.Papaueris fatiui tria genera. Candidu cuidsfe/ men toftu in fecuda menfa cu melle apud ancicos edebatur.Hoc 8C panis r uftici cruft* w* fpergicur adfufo ouo inherens. Vbi inferiors crufta apio.gytcp ceriali fapore codiunAlte rumgenus papeuerisnigrucuius fcapo incifoladeusfuccus exprimitur.Tertiumgenus rhyan uocat gr*ci:id noitri erraticu.Spotequide:fed maturius cu hordeo maxime nafcjU tur : eruc* fimile.-cubitali al ti t u din e: flor e ruffo Si ptinus deciduo:unde 8C nomea graseja accepit Dereliquisgeneribus papaueris fpotc nafeetis docebimusin median* loco.Fuif tz aute in honore apud romanos Temperindicio eft Tarquinius fuperbus. qui legatis a ft Iio miftis decutiedo papauera in horto altifllma fanguinariu illud refponfum hac fadi am bage reddidic.R urfus alio comitatu *quinodio autuni ferutur coriadruianetu: a triplex: malue:lapan:cerefoliu:quodpederoron gr*ci uocat: & acerrimu fapore: ignei effect us ac faluberrimum corpori.Sinapi nullaculturamiclius tameplata rdata. Quin e diuerfo uis eft fato Temel eo liberare locu.Quonia feme cadesprotinus uirer. Vfus eius etia pro ptl* mentario in patellis decodo citca incelledu acrimoni*.Coquutur 8C folia ficut reliquoru oieru.Sunc aute triu generu. Vnu gracite.alteru rapi foliis fimile.tertiu eruc*. Seme opd mu aegyptiu.Athenieies napi appeliauerut.-alii tapfii.-aliiffauriu SerpyloSi filymbrio.mo jtes plericp fcatet:ficut thracia.Aut aqu* deferut ex iis auulfosramosd'erutqj.ke ficyone ex fuis montibus:Si athenis &C bymeto.Simili modo 8c ffimbriu ferunc.L*tiiiluium nafei tur in purcorum parietibus 6C circa pifeinas 8i ftagna. De fceniculo 8C canabe. Ca. VIII. Eliqua funt ferulacei generis ceu foeniculu anguibus(uc dixnuus)gratiflimu: ad r conaienda plurima cu maruerit.Eicp per quam fimilis tapfia: de qua dixunus inter ex ter nos frutices.Deinde utilifTima funibus canabis feritur a fauonio.Quodcnfi ,©r eft eo tenerior.Semc eius cu eft maturu ab *qumodio autuni defririgifiSi foie aut ue to aut fumo ficcaf’.Ipfa canabis ueliif poft utndemia:ac lucubrationibusdecorticata pur#* gacur.Oprimaalabadica:plagaru pr*cipue ufibus.Tria ibi eius genera.lmprcbatur corti ci pioxmiu aut meduil*.LaudatiiTimu eft a medio: qusemefa uocatur.Secunda milaiea. Quod ad ptoceritate quide atcinet:rofea:agri fabini arborualtitudine *quat.Ferui* dup genera in peregrinisfruticibus diximus. Semeneiusin italiacibuseft, Conditur quippe dura teg in urceis uel anni fpatio.Duo ea genera.Caules 8C racemi. Corymbiam hac uocat: corymbofqj quos condiunt. Demorbishortorum:6i remedia circa formicas & erucas & culiccs. Ca. IX. ' ’ Orbos hortefia quocp fentiutfficutreliqua terras fata.Naqj SC ocimu fe necat: de/ "Jh generate rite in ferpilu: SC fifim briu in ealamintha.Et ex femine braille* ueteris ra pasiiut. Accp inuice cnecaf cyminu ab uno dorfo nifi repurgef.Eit aut unicaule:ra dice bulbo fimilimo nifi in folo gracili nafees. Alias puatim cynuni morbus fcabies. Et oci V tnu fub canis ortu pallefcit.Gxa uero acceffii mulieris meftrualis fiauefcut.Beftiola^ quo qs genera inafcutur.Napis culicesrraphano eruc*:8aiermiculi.ltc latucis & oleri.Vtnfqp hoc amplius liniaces 8C cocle*.porro uero puatim aialia:qu* facilime ftercore in edo ca^ piuturtcodetiain id fe.Feiro quocp no expedire tagi rutacunila meta ocimu auder eft Sa binus Tyro in libro cepuricon.que Moecenati dicauit.ltecotra formicas no minimu hot toru exiriuTi no fint rigui:renjediu moftrauit.Limo marinoaut cinereobturatisearu £o A i * * * * * 7 taminib^.Sed efficadlFime beliotropio h*rba necatuaQuida 8C aqua d il u to latere crudo inimica eis putat.Naporu medicine funt-.filicas una feri: ficut oleru cicer eas.i i ciceu Atcec enim eri* — ->i .uvtudULvvjwtl iniperfus iedi qua anago/ ]?' uqcar.Gen 9 hoc h*rbe diximus.Seme olepu fi fucco eius madefadu ferae olera nulli ani maliu ob noxia fututa tradut.In totu uero nee erucas fi palo iponatur in hortis offa capit tis cx cqno genere fomjne dutaxat, Auerfus erucas 8C canotu fluuitialem imnedio horto fufpefuin auxiliari narrat.Sut q fang uin sis uirgis tangir-ca qu* nolunt bis obnoxia efte, Infcftat Si culices hortos riguos pcipu* fi funtarbufcul* aliqu*.fcfi galbano accefo fuga Q^xmagis fint fortia uel minus:Si qbus falf* aqu*profint, Ca. A* XX/ Am quod ad permutatione feminu attinet.-qu bufdam ex iis firmkas maior eft: ut a coriadro:betas:porro:naftuifiO:finapi:erucas cunilas:&fere acribus. Infirmflbra auc funt atriplici:ocimocucurbit$:cucumi:6<: asftiua oia-hyberms magis durct; mini* me autbgctiu.fed ex iis qua: funt fortift’ima nullu ultra quadrimatu utile eft dutaxaf fere do-Cunuis SC ultra tepeftiua funt.peculiaris medidna raphano:becas:rutas:cunilas: in fai* fisaquisquasplurimu fuauitati SC fertilitaticoferuocastaris dulciuaquaru riguparofunr. Vtiinfimeex us aquas frigidifiimas:& qua: potu fuauifiimas. Minus utilis eft ftagno 6i qs fthces inducut;quonia hasrbaru femina inuehut.prascipue tn. hymbres alunr.Na Sc beftio* las innafcentes necantur. Ratio rigandorum hortcrum:6<: quae tianflata meliora fiat: &defuccishortenfiGrum8£faporibus. Ca. _ XI. r > t Ishorae rigadi niatutma atq^ uefperame infcruefcat aqua folc.Ocimo tantu SL me* WU ////} W r* h ridiana etia. Satacekrrimeerupere putant inter initia feructi aqua afperfum. Oia aute tranflata meliora gradioracp fiunt:maxime porrinapicp.In tranflatione Si me dicina eft:dcfinutq}fentireiniurias:utgetiunvponu:raphani:apifi:la&uc£:rapa:cucumis Oxa aute ftlueftria fere funt:& foliisminora SC caulibus;fucco acriora;ficut cunila:origa* nuimruta.foiu modo ex oibus lapatu filueftremelius.Hoc infatiuu rumex uocatur naid- xurep fortiilimu.Tradit femel fatu durare-nec unq uitiari terra maxime iuxta aqua. VTus eius cu ptifana tantu in dbis leuiore gratioreqj fapore prasftat.Silueftre ad mulca mcdica menta utile eft. Adeocp nihil amifitcura ut carmine quocp comprehefum reppererimfimi fingulis cauatis-.fiporri eruc£i:la&uc 2 e:apii:intubi:nafturtii: femina inclufaieratur: mire jpuenire.QuJS funt Ciueftria eade in l'atiuis fedora intelligutur & acutiora.Naq? Si fucco xumfaparuqj diceda differetia eft: u el maiorin iis q pomis.buc autem acres cunil2E:origa/ nimafturtmfinapis.Amari abfinthincentaureas.Aquariies cucumeris:cucubitas: la&ucas. Acuti tantu cunilaz.Acuri SC odorati apiuanetufcenicuiuSalfus tantu efaporibus.non na tfeicur:aliqua*do extra infidit pulueris modo:&circulis tantu aquae ut ndligatur uana ceu jpkvusp urte perfuafto.panax piperis fapore rxddic:magis etia hliquaftrtbobid piperitidis noie accepto.Libanotis odore turis:murra:mirrbx.De panacas abude diclu eft. Libanotis locis putridis oimacris ac rofeidis feritur.Radicebabet olufatrbnibil a thure differetem. Vfuseiuspoftannuftomacho falubsrrunus.Quida earn noie alio rofmarinu appdlat. Ec fmyxmuoius feritur iifde locis.Murrap radice recipit.Eade Sc filiquaftro faxio.Reliqua a cascerisSi odore & fapore differutmt anetu.Tantaqj eft diuerfitas atep uis: ut no foiu ali/ ud alio mutecunfed etia in totu auferacur. Apio eximi in coctis aufoniis aceto: in code cel tarioin facci. odore uino grauc.Etha&cnushortefiadi&a fine ciboru gratia dutaxat.Ma Ximum quide opus in iifde nacurse reftat: qm prouetus tantu adhuc fumafep quafdam tra &auimus. Vera aute cuiufp natura no nifi medico effect u prsenofei poteft opus inges oc culcucg dminiracis:&quo nullu reperiripoffit maius. Ne fmgulisid rebus cotexeremus. ju. ia f.cic ratio cu ad alios mededi defideria pertineret.logis utriufq? diiationibus futurrs fi miliuiftcnius.Nunc fuis quasip partibus cbftabunt poterut a uolentibus iungi. CAIIPLINII SECVNDINATVRALIS HISTORIAE.LIBER. XX. : pROEMIVM. AXIMVM hincopus naturas ordiemur SC c bos fuoshomini narrabi/ mus;fatericp cogemus ignota efte per quas uiuat.Nemo id paruum ac mo in dicum exiftimauericnominum uilitace deceptus.pax fecum in iis aut bel^ lum naturas diceturmdia amiciriaeqp reium furdaru ac fenfu carentium.Ec quo magismiiemur omnia eahominumcaufa quod gmifimpathiam ap pellauere.quibus cunftac5ftant:ignesaquisreftinguctibus:qua foie deuo ranteduna paricte altero alterius iniuria deficiate fydere. Attp ut a fublimioribus receda ^ mus:ferru ad fe trahete magnete lapide:8i allio r urfus abigete a fefe. Adamate opu gaudi um infragile omni eastern ui SC in uidu fanguine hircino rupente.Qu^ecp alia in fuis dice* mus locis paria uel ntaiora mira.Tantum uenia fit a minimis: fed a lalutaribus'ordienmr. primup ab horccfibus. Decucumerefilueftri8ielaterio. Ca. I. c Vcumim fiiueftre efle dixinjus multo ifta ma gnitudinetn, fatiui.Ex eo fit medica ,v r* tv LIBER. tiientu quod uocafelateriu facco exprcflbe femine. Cuius caufa nifi matur us incidatur: femerhexilic oculoru etial picuIo.Seruatur aute decerptus una ncde.poitero die incidituf harudinc.Semen quoq3 cinere confpergitur ad cohercendi fucci abundantia. Qui expref ius fufcipicur aqua celefti: atcp fubfidet. Deinde in foie cogitur in paftillos ad magnoa mortaliu ufus.Qbfcuiiates Si uitia oculoru fanat:genaru(j ulcera.Traduthoc fuccota- Sis radicibus uiciunoattingi uuasab auibus. Radixaute ex aceto codapodagris lllinit. fuccoqj dentiu dolori medet'.arida cu refina impetiginc Si fcabiequa pfora Si Jichenas uo/ cant.parocidas &panosfanat.Eicicacndbus colpre reddit.& folioru fuccus auribus Cue dis cu acetoinftillatur.Eiareriu cempeftiuueft aucuna.Nec ullu ex medicamecis longiore asuo durat.Incipit a trimatu.fi quis rccentiore uti ueliit: paftillos in nouo fidili igne leto in aceto domet.ldqj mdius quo uecuftius erit. Qu e iam duedis annis feruatu edc audot eft Theophraftus.& ufqj ab quinquagefimum lucernarum lumina extinguit. Hoc enim ueri experimentum eft: fi ad motum priufq extinguat fintillare furfnm ac deorfum co/ gat,pallidum ac leue hserbaceo;ac fcabro melius.ac leniter amaru.putat conceprus ad al* ligato femine adiuuarirfi terrain non atcigcrit.partus uero fi in arietis lana aliigatu infeie tislumbis fucrituta ut protinus ab ea eximatur&rapiatur extra domumipfam. CucumI qui magnificant nafei pra^cipuu in arabia::mox cineris:alii in archadia tradut finiile hellos tropo:Cuius inter folia &ramos prouenire magnitudinenucis iugladis femen. EiTe aute ad fpeciefcorpionis cauda reflexa:fed Candida. Aliquictiaabeofcorpionu cucumim uo. canuefficadfl’mumcdrra fcorpionum idus: & femine &elaterio. &ad purganduni ureru aluofcp.Modus portone uirium ab dimidio obolo ad foiitum.Copiofius necat.Sic Si con era phthiriafin bibitur.& hydropifes illitum.Anginas Si arterias cum melle & oleo uetere jfanat. Deanguino cucumerefiue erratico:& defatiuo:&depepene. Ca. II. Vlti hunc efle apud nos qui anguinus uocatur.-ab aliis erraticus arbitrantur.Quo m decodo fperfa mures de eius medicina no attingunt.Idem podagris cum arnculo rum morbis decodunt in aceto i Iinut prsefentaneo remedio. Lumborum uero do lori femine foie ficcaco dcin trito.xxx. denariorum pondere in hemina dato aqua:. Sanac 8i humores fubitos illitum cum lade mulierum.purgat easelaccnumded grauidis aber* turn facit.fufpiriofis prodeft.Morbo uero regio in nares coniedum.Lentigines Si macu^ las e facie collie in foie illitum.Multi eideni omnia fatiuis attribuunt.Magnum etiam in eismometi.Naqj 8i eoru feme |tu tres digyti apprehedennt cu cummo triu potucp in u w no tuflietib 9 auxiliat.Sed Si phreneticis inlademulieris: Si definthericisacetabiii mefura. purufenta aut expuetibus cu cumino pari poderc, Et iocineris uitiis in aqua mulfa. Vrinl mouetex uino dulci.&in renu doloredyfteribus fimulcum cumino ifunditur. Peponea refrigerant maximein cibo:& emolliut aluu.CarQ.eoru epipboris oculorum aut dolorib* imponitut,Radix fanat ulcera concreta in modum faui quern caereon uocant.Eadehi con tra uomitionts ficcatur in farina tufa.Datur quattuor obolis in qua mulfa.-ita ut qui bibc ric quingentos poftea paffus ambulet.Haecfarina Si in fmegmata adiicitur.Cortexqucuj uomitionem mouet:facie purgat.Hoc folia cuiufcucj fatiui illita.Eade cum melle epw mididas fanar.Cuuinocanis iuorfus,Itemultipedeupagraeci uocat:oblogam:piIofis pedi bus:pecori prsecipue nociua.Morfuni tumor infequitur Si putrefeit locus ipfej Cucumis pdoredefedu animi.Codos derafo cortice ex oleo aceto Si melle iucudiores ee certu eft# De cucurbita filueftri Si rapo. Ca, HI# Vcurbita filueftrisquoq? inuenit' fompbos agrecis appellata inanis:unde 8i nomi c digy tali craflitudine.-nd nifi faxofis nafcens.Huius coniaducata: fuccus ftotnacho ad modum prodeft.CoJocinthis uocatur alianpfa plena-.fed minor q iatiua.Vtiiior pallida:quado cius funt medicin^:herbacea arefada per ie inanit aluu: infufaquorndy/ fteribusinteftinoru oium uitiis medef Si renu:5i lubor um;6i paralifi ciedo femine. Aqua mulfa in ea poquit ad dinndias:(ic cuffieci infunditur obolis quattuor. Prodeft Si ftonia/ cho farina: arida: piluliscum decodo melle fumptis. Inmorbo uero regio utiliter femina eius gata febribus Cmate dicuntup,: quas grxci perihodicas uocant. Satiue quo^ talk fuccus . XX, bifcmquod moloche agria uocat:8i aliqui phftoIochia.Vlceribus chartilagini oftibus fra^ dis m?def.Folia eius ex aqua potaaluum foluut:ferpetes abigut. Apu:uefparum:crabro*» mkidibus illita hiedenf. radice eius antefolis ortu eruta inuolnut lana colon's que nan'/ tiunr uocat.prsterea ouis quse foemina peperit. Strulnifqi uel fuppuratis alligat. Quid! ad hunc ufum auro effodienda cefent.Gauenducp ne terra attingat.Celfus podagris quae fide tumore funt radicem eius in uino decodaqj imponi iubet* LIBER/ Pc ftaphylino fiuc paftinaea & gigidio di fifere 8L fefili di inula Side cepe filueftri. Ca. V. Lteru genus eft ftapbylinos.quod paftinaea erratica uodr. Eius feme cotritu &ui 5 ?’ uino potu tumente:aluu di fuffbeationes mulieru dolorefq? lenit: in tantu ut uul uas corrigat.lllitu quocp paflionibus uetris earn prodeft.Viris uero prodeft cu pa nis portidne sejua trituEx uino potu cotra uetris dolores:PellitK'urina *. 6i phagedenas ulceru fiftit reces cu melle impofitu.uel a rids farinas infperfam radice eius. Dieuces cotra iocineris ac lyeuis:iliuduboru:& renu uitia ex aqua mulla dan iubet.Cleophantus & dyfe tends ueteribus.philiftonin lade coquic:&ad ltranguria dat radicis uncias quartuor.Ex aqua hvdropicis:fimiliter di opiftotonicis:6i pleureticis:&: comitiaht/. Habeces ea feriri a ferpetibus negatur. Aut qui ante guftauerint non lsdi.percuffis iponit cu axungia.Folia cotra cruditates maduntur.Orpbeus amatoriu ineiTe ftaphylino dixit:fortafljs quonia ue nereftimularihoc cibo certu eft.ldeococeptusadiuuarealiqui prodiderunt. Adreliqua 6£ fatiua pollet.efficacior tame filueftris magifqj impetrofis nata.Setne fatius quoq? con* era fcorpionu idus ex uino autpofea falutare eft.Radice eius circufcalpidentes dolore \i* berantur.Syria in hortis operofiiTnia.lnde quoq* eft puerbiu grscis. Mulra fyroru olera Simillitna ftaphylino herba ferit:qua alii gigidion uocanotenuius tn di amarius: eiufdeqj effedus eft.Codu cruduq? ftomachimagna utilitate.Siccat enl ex alto oes humcres eius, Siferaraticu fatiuofimile eft& effedu.Stomachu excitat. Faftigiu auftergir. Exaceto le* ferpitiato fumpttbaut ex pipere di mulfo.-uel ex garo urina ciet(ut Opinion credit) di ue nere.In eade fentetia t ft uiodes.prsterea cordi couenire coualefcetiu. Aut poll multas uomitioesper qua utile.Heraclidescotraargetu uiuu dedit.Etuenerifubindeoffenfan/ tern sgrifej} fe recolligetibus.huc Hefius ideo ftomacho utile uideri dixit: qrh nemo tres fiferes edendo cotin uarec.Eftetn ucile coualafcetibus &ad uita trafeuntibus.fatiui priua rim fuccus cu ladecapnnopotus fiftit aluu.Et qmplerofcp fimilitudo nominu grecorum cofundincoteximus & de fefili.fed hoc eft uulgaris noticis.Gptimu mafiiienfe.Lato enl grano&fuluo efttffcudusthiopicunigrius.CreticuodcratifTmu omniu. Radix iucudi odoris eft.femeneius efie di uultures dicutur. prodeft homini ad tuftlm uctere. Riipta: couulfa:&: in uino albo potu.Ite opiftothonicis:6i iocineru uitiis 5t torminibus:&ftrangu ris:duaruaut triuligularu nienfura:funt folia utiliauit qua: partus adiuuctetia quaefru pedmHoc maxime pafei dicutur cerus periturs.Illinit &: igni facro.Multu in fumo cibo cocodionibuscofertucl folio uel femine.Quadrupeduquoq? aluu fiftit: Cue rritu potui infufunufiuemandendocomaducatuelale.Boum morbismedetunuel fi cotritu infundi tur.Inula quoq? a ieiuniscomanducata dentes confirmat.Si ut eruftaeft terra nonartin* git.ConditatufTim emundat,Ra.dicis uero decods fuccus tineas pellit.Siccata autemin umbra farina tufa di conuulfis di inflationibus di arteriis medetur.Venatoru morfus abi if git. Folia ex uino lumboru dolori illinuntur.Ceps filueftres no fatiue olfatu ipfo 6i deh chrimationi di caligini medetur.Magis uero fucci in un&ione. Son upi etiam facere tradu tur.S.' ulcera oris fanare’eomanducare cu pane.Si canis morfus uirides ex aceto illits' aur ficcs cu melle.& uinouta ut poft die tertiu foluatur. fic 8i trits fonat. Totaan cinere epi* phoris multi impofuerecu farinahordeacea.Etgenitaliu ulceribus.fucco &■ ficatrices ocu iorum 8i albugines8i argemas inunxere: & ferpetium morfus s: oi'a ulcera cu melle.ltem auricularum cum laftemulieru.& in iifdem fonitu ac grauitate emenda’tes cum adipe an* ferino aut cum melle ftillauere;Et ex aqua bibendu dederunt repente obmutefeentibus. In dolorrquocj ad detes colluedosinftillauere:&: plagisbeftiarum omniupriuatim fcor^ pionum.Alopecias fricuere 8i pfibras tufeis cepis.Codas dyfentericis uefeendas dedene. Et contra lubornm dolores.purgameta quoq^ earum cremata in cinerem ilJinenesex. ac ef to ferpentiu morfibus.In ipfas quocp multipedes ex aceto.Reliqua inter medicos nura di uerfitas.proximi inutilia cite prscordiis di cocodioni.Inflationeq? S' fitim facere dixerur. Afclepiadisfchola ad ualidu quo<5 colore proficiin cibo.&fifuccuieiuniiquottidie danr firmitatc ualitudinis cuftodiri.Stomacho utilia efle:ac fpiritus agitationi.Ventre mollire Hsmorrhoidas pellerefubditas pro balanis fuccum cu fucco foeniculi cotra incipientts hydropifes mire proficere.Ircm contra anginas ruts 8i melle.Excitari iifdem letbargieps Varro qusfalcautaceto pifa eft arefa&aq? uermiculisnoninfeftari auftoreft* ^ Deporro feftiuo di capita to: 6C de allio. Ca. Vl« • • # XX. Orro fediuo profluuia fanguinis fifti in uarribus contnfoeo obturatismel gallas p mixto:aut mentse.It&m exabcrtupfluuia poto fucco culade niulieru. Tufir etia ueterhac pectoris Si pulmonis etia uitiis medetur.illitis foliisfanatur ambufltE epi nydide§:ita uocat; ulcus aciehebetasi&inangulo oculippctim humor emanans.Quidam eodem noie appellac puftulas liuctes.-acjiodibus inqetates.Et alia ulcera cum meiie trito Vel beftiaru morfus ex aceto.ltc ferpetiu alioru uitia cu felle caprino uel pari rnefura mul fi.Stridoresculade mulieris.Capitis dolores.fiin nares fundat dormituris ue in aure du obus fucci cociearibus:uno.meliis.Succus.& ad ferpetiu fcorpionuq? idus in potum bibit cumero:8i ad luborudolores cu uino hemyna potus.Sanguine uero excreanbus Si phthi feis diitillationibus logis uel fuccismel ex ipfo cibo prodeft.Ita morbo/egio uel hydro/ picis.Et ad renu dolores cu ptifanse fucco acceptabuli menfura.Idem moduseu melle uul uas purgac.Xotus uero edit fiicotrafungoru uenena.Iiripqnit & uulneribus Venere fti tnular..S; |im ftrhjt .Ebrietates difcurrit.Sed oculoru aciehebetare tradit.infiationequoqj facereiquse tnftomacho no noceat:uetreqj molliat.Voci fpledcre affert. Capitato maior eft ad eadc effe&us.Sanguine reiicietibus fuccuscu caule aut thuris farina uelacatia dat . Hippocrates Si fine alia mixturadari iubet.Vuluafcp cotradas apiri putat. Foecuditatem etia feminaru hoc cibo augeri.Cotritum ex melle ulcera purgare. TuiTi 8 1 diftillatione thoracis.pulmonis Si artherias fanat uitia datu in forbitione ptifanse.Vel crudu praster cs pita fine pane ita ut alterm's diebus fumatur.uel fi puruleta excreatur.Sic Si uoci uel ue*» nerifonocp multu cofert.Capita bis aqua mutata coda aluufiftut: Si infiationes ueteresd Corcex decodus illitufqs inficic canos.Allio magna uis:magna2 etia militates cotta aqua ru Si quorulibet locorumutationes ferpetes abigit Si fcorpiones odore.atcp ut aliqui tra didere ad beftiaru of uni idibus medet.potu uel cibo uel lllitu pnuati cotra hemorrhoid das pdeft.Cu uino reddit uomitu.At ne cotra araneoru aut mnriu ucnenatu morfum ua iere miremur.-aconitu quoe alio noie pardaliaches uocat"depellit.Itebyofcyamu cotra ca nis morfus. Jnqj uulnera cu melle iponit.Ad ferpetiu qde idus potu cu reftibus fuis. Eft id caciftlme ex oleo ilhnit. Attritifqj corporu partib^.uel fi uefica intumuerit.Quin Si fuifid tu eo fecudos partus euocari exiftimauit Hippocrates:cinere eoru cu oleo capitis ulcera manantia fanuaci reftitues.Sufpiriofis codum aliqui crudu id dedere.Diocles hydropicis cu cetaurea aut in fico duplici ad euacuada aluu.Quod efficatius pftat uiridi cu coriadro in mero potu.Sufpiriofis aliqui & tritu in lade dederut.praxagoras SC cotra morbu regiu uino uilcuit.Et cotra ileu in oleo Si puke fic ilhnes.Strumis quoq?. Antiqui Si lnfaniatib? dabant crudu.Diocles phreneticis elixu Cotra anginas tritu iponi &gargarizare prodeft D_ctiu.dolore tribus capitibus in aceto tritis iminuit/Vel fi decoda aqua colluantunadda yurcp ipfimy in caua dentiu.Auribus etia inftillatus fuccus cu adipe anfenno. phthiriafes 8i purrigines potu.Tufum ite cu aceto Si nitro. Copefcic diftillationes cu lade codu uel tritu permixtuue cafeo niolli.Quo geqpre 8i raucitate extenuat.Vel phthifin in fabs ford . bitione.in totu aute codu utilius eft crudo:elixuq? tofto.fic Si uoci cofert. Tmeas&reii' qua alalia interaneoru pellir in aceto mulfo codu.Tenafmo in pLike medef.Temporum doloribus illitd elixu Si puftulis codu cu melle deinde tritu. Tufti cu adipe uettifto deco dum uel cu ladc:aut fi fanguis etia cxecreturmel purulentafintXt pituitae fub pruna co dum potum Si cu nielli's pan modo fumptu.Couulfis 8i rupais cu fale Si oleo. Na cu adi/ pe tumores fufpedos fanat.Extrahit fiftuiis uitia cu fulphure Si refina etiam harundines cum pice.Lepras:lichenas:lencigenesexulcerat:fanatq} cuni origano;uel cinis eius ex eleo Si garo illitus.fic Si facros ignes.Sugillata aut liuetia ad co orc reducit,Cobuftu ex melle credut Si comitialemorbu fanare:fi quis eo in cibo utatur ac potione. Quartanas quocp excutere potum caput unu cum lafer,. itii obolo.In uino auftero tuffi: 8i alio modo acce/ ptum.Suppurationes quataflibet fanat:fradi in codu fab£ atqp in cibo fumptu donee fad nitatem reftituat.Facit Si fonos at(? in totu rubicundiora c&rpora. Venere quoqi ftimu/ fat^umcoriandro uiridi tritu potucp emero.Vina eius funt oculoshebetatiinflationes fecit :ftomachum ledit copiofius fumptu.fidm gignit. Cseterum contra pituitam Si galli i nse Si gallmaceis prodeft. Mixtum farre incibo iutnentis uiinamreddere:atc^ no torqueri traduntfieo trito natura tangatur. . De laduca filuatica fiue caprina: Qi efopo;8i ifati:8£ laduca filueftri. Ca. VH# LIBER/ Aducasfponte nafccntis primum eft genus eius qua caprinam uocant.Qua pifcej I in mare deieda protinus necantur qui funt in proxinto.Huius lac cxpiflamm mox * in aceto pondere obolorum duum adiedo aqu£ uno cyato hydropicis daturCau lx SC foliiscontufis afperfo fale nerui incifi fanantur.Eadc trita ex aceto colluta matutinis bis e mefedolorc dctiuprohtbet. Alteru eft genus quod grad efopon uocat.Huius folia trita SCcum polenta llJita ulceribus medentur.haec in aruis nafcitur.Tertium genus eft in filuis nafeens ifatin uocant.buius folia trita cum polenta uulneribus profunc.Quartoinfe dotes lanaru utuntur:quod filuaticum uocant.Simileerat lapato foliis nifi tjplura babec SC nigriora.Sanguine fiftic.Ph 'gedenas 8C putrefeenta ulcera qua: ferpuntfanat.Item tu* mores ante fuppuratione. Contra ignefacr urn radice uel foliis prodelt ueladlienes pota. h£c propria fingulis.Comuniaautemfponte nafccntibus:candorcaulis:interdum cubita li Iongitudine:tyrfo SC foliis fcabricia.Ex his rotunda folia 8C breuia habentc funt qui' hie racia uocenoquoniaaccipicres fealpendo ea:fuccoqp oculos ungendo obfeuritatem cu fen feredifcutiant.Succusoibus candidus:uitibus quoc^papaueri fimilis Carpi tur per men/t fes incifo caule.Conditurtn fidili nouo ad multa pr^clarus.Sanat omnia oculorum uitia cumlademulierum:arcetnubeculas:cicatricesaduftionefcp omnes pr^cipue calligines. Imponitur etiamoculis in lana contra cpiphorras.Item fuccus aluumpurgatinpoicapo' tus ad duos obolos.Serpetiu idibus meaecur in uino potus.Et folia tofta thyrfulq? triti ex aceto bibutur.Vulneri illinuntur maxime contra fcorpionu idus.Veru contra longia co* mixto uino ex aceto. Alits quoqa uenenis refiftunt:exceptis quasftrangulandonecadauc sis quse uefice nacent:item pfymithio excepto.imponuntur Sc uetri ex melle atep aceto ad detrahenda uitia alui. Vrinx difficultates fuccus emendat.Cratenas eum SC hydropicis o/ bolis duobus in aceto cyatho uini dari iubet. Quidam SC efatiuis colligunt fucco minus efficaci.Peculiaresearum uires partim iam dida:funt.Sonum faciendi: ueneremcp mhibe di:seftumrefrigerandi:ftomachumpurgandi:fanguiuem augendi.Nunc non paucereftac quoniam8iindationesdifcutiunt:rudufc5 lenes faciunt.Concodiones adiuuant.Crudi* tatem ipfe nequaquafaciuntmec nulla resmaioremin cibisauiditatemincitat inbibetqj. Eadem in caufa alterutrinqt modus eft.Sic SC aluu copiofiores foluunt.Modicas fiftuc. Le ticiampituitedigerunt.Atq?ucaliquitradiderunt:fenfumpurgant.Stomachos difl'oiu/ tos utililTime adiuuant.Vrine nfus adiuuat:8Coxyporoboli afperitatem addito dulci acre, mencum aceti temperantes.Si craflior pituita fiofcyllite aut uino abfinthite.Si SC cuflis fe tiatur hyfopite admixto.Dantur coeliacis cum intubo erratico.SC ad duriciam prascordio rum.Dantur SC melancholicis Candidas copiofiores: SC ad ueficas uitia.praxagoras SC dyfen tericis dedit.Ambuftis quoq? profunt recentibus prius q puftulas fiant cu false illitae. VI* cera etiami quaz ferpunt coercenr initio cum aflo nitro.Mox in uino tritse.igni facro illinfi tur.Conuuifa SC luxata caulibus tritis co polenta SC aqua frigida leniunt. Eruptiones pa* pularum ex uino SC polenta.In colera qnoq; codas patellis dederunt Ad quod utiliflime qmaximecaule fed amarie.Quidamladeinfundut.DeferuefediiicaulesSCftomacho uti liftimi trad untur.Sicut fonno SC fatiua maxime laduca 8C amara ladenfq?:qua miconideni uocauimus.Hoclac 8C oculorum claritati cumuliebri lade utiliffimu efle praecipitur: du tempeftiuecapiti inungutur. Oculoru quoqj uitisqua® frigorein lis fada funt. Miras SC alias inueniolaudes.Thoracis etia uitiis prodefle nofecus q ambrotou ucu melle attico. Purgari SC foeminas hoc cibo.Semen fatiuaru cotra fcorpiones dari.Senu'ne trito ex uino poto SC libidinu imaginationesin fono copefcit.Tentates aquas no nocere lad ucam edc* tib 9 . Quidam tame frequentiores in cibo officere c’ aritati oculorum tradiderunt. Degeneribus betseScinthubisSCcichorioSCferi generaduo. Ca. VIII. Ec beta fine remedio eft utracp.Siue candide fiue mgre radix recens 8C madefada n fufpenfa funiculo cotra ferpenriu niorfus efficax eife dicitur. Candida beta coda cum alio crudo fumptacotra tineas.Nigr# radices ita in aqua coda: pruriginetol iunt.Atqi in totu efficatior efTe traditur nigra.Succus eius capitis dolores ueteres SC uer tigines. Item jbnitu aurium ledat infufus lis. Ciet urina.Medetur dyfentericis inieda SC fed huicradici dutaxat cyprefTus.lpfa uero decoda pnionibus occurris. Albse fuccus epi> phoras fedat frote illita.Aluminis paruo admixto igne facru. Sine oleo trita licet aduftis medetur.Ec contra eruptiones paptilaru coda.Eadc contra ulcera qua: ferput.llIimV& alo petiis cruda.Et uiceribus qua: in capite manant.Succus cius cu mdienaribus indifus ca / putpurgat.Coquuur Si cu ienticuia addito aceto:ut uctremolliac.Validiuscc&a fiuiftu ationes itomachisfifties uetris.Eft & beta ftlueftris qua limonio uocat.AJii neurcd&muJ tu minoribus tenuioribufqj ac denfioribus foliis.Vndeci lapccauliu.J-suius folia ambu* ftis utiiia*guttantia aftringut feme acetabuli mefurdy lentearicis j)d efo Aquae e rad ire f 9 &e macuias uefouni! eluemdicutuaif.ec^mebranaru.intubxquo<^ no extra rcmedia font* Succuseorucu rofaceodd acetocapidsdoloresknit.ldcq,cu uinopofusiociaibus&ue ficae Si epiphorisipdit«Erraticu apud nosquidaambiigiaappellauere.lnagypto cichoriu uocan quod filueilre fic.Sariu ante ferin quod eft minus ck'ucnofius.Cichjoriu rtftiger:.cs Indecibu fuaiptu &iUitumcollcctiones:foccufq3 dteodi uentre foluit.lccincri Si renib 9 Si ftomacbo prod-it.Ice ft in aceto decoquacunuiiras toimina difcutit.Itc moiburcgium ctnulib fi fnetebrefit.Veficdadiuuant.Muli. rupurgatiombusquidedeccCiu in aqua adeo prodeiftut emortuos partus trahauAdiiciunt magi fucco totius cum oleo peru&os fauoraOiies fiai-oi qua: uelintfacilius ipetrare.Quod quidC fp fingularefalubncate aliq ebrefton appeliannaiii pacracion.Et filueftre genus alii edypnioda uocae-latioris folii.Sto machu dififoiutu aftringit co&a.Crudacp ftftic aluu Et dyiencericispdeft mag is cu lente. Rupta Si conuulfa utroeg generc iuuant .Item quibus genicura ualitudinis morbo effiuat Sens 6iipfa iacucaeftmil lima duugeneru c.Silucfti is meiior.Nigra ifta & a-ftiua,Dctenor hyberna:6£candidior.Vtraq? came fiomacbo utili(T;ma:pcipue quehumor uexat.Cu ace* toincibo refrigeran uel illiciEidifcutiunrq? & alios qua' itomacbi.Cum polenta filuefiriu radices ftomacni caufa forbentur.Ec caidiaeis iilinuntur foper finiftram ir.amam Si ex ace* to.Omnes h£ & podagricis utiles Si fanguincm ruicicnnbus.Jtun quibusgenitura fluit alterno dierum potu .[A tronius Diodotus qui amiltgcmena fcripfic in toiu danauit: fe* ria.11 multis modis aiguens.Sed aliorum ommu opinio nfiftir * Debraftica Si iapfana:& de brailca marina Si fcylia Si debulbis & bulbine. Ca. IX. Rallicasiaudes longu eft exequircuin & Cnryfippus medicos priuatim uolumen b eidicauerit per fingula men brahominis digeft uni okDieuches. Ante omnes au * tern [Jychagoras Si Cato no parcius cdebrarint.Guius i'entemia uel eodiligentius perfokquipareft: utnofeatur quamedirina ufusfitannisftxcenris.ln cres fpecies diuife re eaai grataantiquilT i mi:Crifp.im :quamfelinada uocauerunt afimilitudine apii folio/ ruiiuftomacho uuienvaiuum modice moliientan. Alteram clean lads foliis e caule exe * untibus.Vnde cauloden quidam uocaueremullius m medicina nicmenci.Tertia eft pro* prieappellata carambcuenuioribus foliis; Si fiiiiplicibusidenfiftin ifq* amarior; fed eftrea* ciftima.Cato crifpam maxime probandein kne:gradibus fohisicaule magno ProdtlTe ua die capitis dolonbus oculorum caligini:fintiiationibufq:ud ftomachi priccordiis.Cruda exaceto 8i mdlecoriidrouucaimenta.Laferisradiculafomptaacetabulis duobusmatuti no.Tantamcp elfe uimme qui teranc haec ualidiores fieri fefentiant.Ergo uel cu uino m> ram forbendam uel ex olei innndu fommendam.podagrae aute morbilq? arrjculadjs illi ni cum rutascoriandri Si falls mica hordei farina.Aqua quoq? eius deccda neruosarticu# lofq? mire iuuari.Si foueantur uulnera 3i recentia Si uetera.Eciam carcinomata qua: nui / lis aliis medicamecis fanari poflfint.Foueri prius aqcalida iubet;&: bis die trita iponi.Sic ct fiftulas cluxatas Si tuores reuocari;qcp difeuti op' 7 frc.Infdiaet uigilias q tollere deeda ft ie iuni edat qplurima ex oleo Si fale.Tomua ft decoda icepe decoquaftaddito oleo Si falecu miopoleta.Si ita fumatur fine panemagis profururadnter reliqbile detrahitp uinu nigru pota.Quin Si urinamcius in brafficam potandam seftlmauerit; afleruari iubet cakfadaqp neruis remedio efte. Verba ipftus fobnekm ad expriniendam fencendam.puerospufillos fi laues ilia urinamunqui debiles fieri. Auribus quoq; ex uno fuccum brattice tepid uin in ftilari foadet*Idq? etiam tarditati audientium prod die afteuerat.Et impetigines eadem fi nare fine ulcere.Gratcorum quoq; opiniones iam Si Catonis caufa poni couenit in.iii.duh taxatqua: ille perteniiiftit.Biles detraherenon praecodam putant.ltem aluum ftolucreea de5 biscodarn f.ftere.Vinoaduerfarirutinimicam uiribus; Antecedente quicibis caucri !'f ebrietatoPofteafumptaLccapulandifcuti.Hunc cibum Si oculoru claritati cofcrre multu.. Sugco uero crudse angulis uel tantum tadis cum attico mdleplurimu.Eacillimeconcoq' LIBER, Gbou J fopc!> gf fiftuine ctf re i-spucntuW 6 . hauftunt ..... -cibo ft ^ X1H- : . J.oM 1 * ' • b (&& ,;i rt# ui . XX. inis illitu opertucp brafica prasdaras medet.Alteru eft nigrius.quod capitis uitia purgat * Vifumclarificat.Comotas metesfedatex aceto fumptu.lyeneex uino potu uel cum fico. Tuflimex mellefi quottidie ieiuni fumant.Semeex uino omnia iteftinoru alalia expdJic Efficacius addito mentaftro.Prcdeft & cotra fufpiria Si tufTim cu origao Si uino dulci. pe doris doloribus decodu i lade caprino.panos aifeurit cu pice:extrahirq 3 corpori aculeos Et maculas illitu ex aceroiContra carcinomata adiiciturouorualbu.Etilyenibus illinitut exaceto.lnfantibus uero emelle utiliflfime.Seftius adiicit hoe ferpentesjfugare fcorpio* nibus refiftere.Capitisdolores cotritu:& alopecias emedare.Sinapigrauitate auriu tiito Ipofito auribus cu fico.Dentium dolores infufo in auris fucco.pruriginem Si ulcera capi tis cu adipe anferino.Furunculos cocoquit cu fertneto.CarbuncuIos adfuppurationc«pd u cit;&rumpit.phagedenas ulceru expurgated melle. Coxendicibus & i lun biscu polenta ex aceto illinicur.lte licheni.Ice unguibus fcabris.Quippe natura eiuscauflica c.Optimu autebabylonium.Silueftri uero ad omnia ea effedus maior.Jn prieripuis autc medicatr.ini bus ruta e.Latiora fatiuse folia Rami fruticofiores.Silueftrishorida ad effedu e& ad 01 a acn'or.Succus exprimit tufa ea Si afpera modice aqua.Et in pyxidecypria aiTeruatur. Hie copiofior datus ueneni noxiaobtinet.Macedonea maxinie iuxtafiume anacimu .Mirucp Cicutaefucco exringuitur mdeoecia uenenoru uenena fut.Quado cicutas fuccus prodeft tnanibus colligentiu ruta.Caeteru inter pria imifeetur antidotis prseeipueg? galaci£.Qua; cunqt ad rutaaut per fe aut pro antidoto ualet foliis trids Si ex uino fuptis.Contra aco/ nitu maxime & uifcu.Ice fungos fiuein potu detunfiue in cibo.Simili mo cotra ferpenriu Idusmtpote cu mufteltedimicaturascu iis rutam prius edendofe muniant.Sed ualent SC contra fcorpionu idus:& araneoru:apu;carbronu uefparum aculeos.Et cantaridas:ac fab tnandras:canis ue rabiofi morfusmcetabuli menfura fi fuccus e uino bibicur.Ec folia trita ueico iianducatarponuntur cu melle&fale uel cum aceto8i pice decoda.Succo uero j? undos aut ccii habences negant feriri ab iis maleficiis.Serpetefcp fi uratur ruta nidoruan fugere.EfficacifTinta rame eit filueftris radix cu uino fupta.Eande adiiciunt efficatiore ee fubdiuo pocam.Pyrhagoras in hac mare minoribus hasrbaceiq; coloris foliis a fa minai difcreuit:eria latioribus foliis & colore.ldcqf? oculis noxia putauic falfo rquonia fculpto/ res di pidores hoc cibo utuncur oculoru ca.Cumpace quoqj uel nadurtio fating atqj fij ueitris propter uifum.Vt aiunt multi fucco eius cu melleatrico inundi difcuflcrunt calf ginesmd cum lade mulieris pueru enixs uel puro fucco angulis oculorum cadis. Epiho rascu polenta impofita.Lenitautecapitisdolores pococu uinoautcuaceto:6i rofaceoi> (ica.Si uero fine cephalca:cum farina hordeacea uel accto.Eade cruditates difeutitmox ifia riones:dolpresdomachi ueteres.Vuluasaperic.Corrigitcpconucrfasillitain melle toto uentrepedore.Hidropiciscumficu SL decoda ad dimidias partes potacp ex uino.Sic bibi tur& ad pedoris dolores:laterucp 5C luniboru.Tufes:fufpiria:pulmoru:iocineru:renu: ui cia:hororesfrigidos.Ad crapulae grauedines.Decoquutur folia poturis.Ec I cibo uel cm da uel decoda eddita ueprodeft.Item torminibus in hyfopo decoda.Et cu uino.Sic 6t fan guine fiftit inreriore:8i nariu indita.SicS: collutis dentibus prodeft, Auribus quo^ in do lore fuccus infund/rur:cufl:odito ut diximusmodo.Ec filueftri uero cotra tardicate & fo^ nitum cu rofaceo uel cu laureo oleo aut cunuo 6C melle.Succus & phreneticis ex aceto tri tx iflillatur in tepora &' cerebpe.Adiecerut aliq 8i ferpillu &: lauru illinetes capita & colls Dederuc 8i lethargic is cx aceto olfaciendu.Dederut 8i comitialibus bided u decode fuccu incyathisquatuoranteacceflicnes:quapefrigus intolerabile cd.Alfioffq) cruda dariin cibo.Vrina quoqj uelcruetapeIJir.Feminape etpurgationes:fecudaf<^:criaen-ortuos par^ tus:utHippocrati uidef;ex ulodulci nigropotau'raqiillita di uuluapicaetiafuffiretuber Diocles&cardiacis imponit ex aceto SC melle cu farina hordeacea.Et cotra iku decoda fa rina in oleo ac uelleribus colleda.M 11 1ri uero Si cotra purulentas cxcreationes ftccae dra^ chmasduas;fu!phuris una Si dimidiafumi cenfcnt.Et cotra rructasrairos tresin uinode^ codos.Daf Si dyfentericis cu cafeo in uino cotrita.Dcdeiut Si cu bittitnini infrida potidi ppter anhelitu.Ex alto iapfis ft minis ti cs unciasolei libra: tiiniqt f. xcatio illinit. Cu oleo codis foliispartibusquas frigus adulTerir.Si urina mouet(ut Hippocrati uidet Jmirun 4 quofdam dare uelu't inhibente potui contra incotinctiam mina’.pforas & lepras cu totHe 6£ allmme illjta emedat.Itc uitiligincs yd rugas;ftrun:as Si fimilia cu biicinp Si adipe u iif- LIBER, so actaurino feuo.Igne facru ex aceto # oleo:uelpfimythio.CarbucuIu ex aceto.Nonulfc Jaferpiciu una iilini iubet fine quo epinydidas puftulas curat.lmponut & matin's turgcri, bus decoda # pfcuitae er uptionibus cu csera.Teftium uero epiphoiis cu ramis Iaures te* nerisradeo peculiari in uifceribus his effedmut filueftri ruia cu axungia ueteri illitos ra# juices fanaripdant.Frada quoq? niebra femine trito cu caera impofito.Radix rute fanguu he oculis fuffufum:# in toco corpore cicatrices autmaculas illita emedat.Exreliquis qua fjj qu*.tradunt:miru eft;cu feruente rut* natura eiTe coueniat.Fafciculu eiusin rofaceo decodu addita uncia aloes pudis fudorc repnmere Iteqjgeneratoesipedm hoc cibo.io proBuuio genitali dad# uenerecrebro p fomnia imaginatibus.prazcauedu eft grauidis abftineathoctibo.Necarienimpartusinuenio.Eademex omnibus fatis quadrupedura quoq? morbisin maxima ufu eft:fiue difficile fpirantibus:fiuecotra maleficiorum animat bum idus infufa per nares ex uinotaut fi fanguifugam exhaufetit ex aceto # quocuqj in fimili morborum generemtin homine tcmperato. Dementaftro #menta & pulegio:# nepeta#decumino. Cap. XIIII Entaftru filueftris meta eft:differens fpecie folios quafi figura ocimbpulegii co* m lorc.ppter quod quidafilucftre pulegiu uocat.iis comaducatis # impofitis fanari elephantia: ficut magni popeii State fortuiro cuiufdaexpcrimcto propter pucore In facie iilitacopertu eft.eade illinunf bibunturqj aduerfus fcolopcdras & ferpentiu idufi drachmas duabus in uini cyathis duobus. Aduerftis fcorpionu idus cum file oleo # ace-* to.ice aduerfus fcolopedras ius dechdi.Aducrfufq? oia ucnena fcruant folia arida ad ht tins modum fubftratum uel accefum fugat fcorpiones.potum fce/ninas purgat a partu. Sed partus necat.Ortopnoicis:torminibus colericis efficaciflimum.Ite Iumbis. podadris impofitum.Succus naribus uerminofis inftillat.In regiomorbo bibit.Strumis illinit.Oia ueneris inhibet.Tineas peliitex aceto potum.Cotra pruriginc ex aceto infunditur capita jMen-feiV' i n fol»Menr* ipfiusodoranimu excitat:# faporauiditatein cibis.Jtigp inmamarujuix* tura familiares ip£e acceffere:ut coitedefL’riqj.lae no patiantur. Quare ladis potionibus additunne huius coagulati potu ftrangulentur.Data in aqua # mulfo eadem ui rcfiftcre 6 1 generationicredituncobibendo genitalia denfari. Acqj maribus ac faminis fiftit fan * guinem.# purgariones foeminarum inhibet.Cum amylo ex aqua potacoeliacorum iwpe tus.Syration # uomicas uuluscurauit.llle Si ioderum uitia ternis obolis ex mulfo datis, Ice fanguinem excreantibus in forbitionem. Vlcera in capite infantiu mire fanat, Arterias huidas ficcat.Siccas aftringit.pituitascoruptas purgat i mulfo Si aqua.Vocis fuccus fuh qertamine utilis dumdaxat:# qui gargarizatur uua tumente adieda ruta #coriandro ex lade.Vtiiis Si contra confillas cum alumine.Lingu* afpere cum melle.Et couulfa intus p fe uitiifqp pulmonis.Singultus Si uomitiones fiftit cum fucco granati ut .Democritus mo ftrat.Recentis fticcus narium uitia.Spiritus fubdudos emendatdpfa trita choleras in ace to quidem pota fanguinis flutiones intus.lleum etiam impofita cum polenta:# fi mamas tendantur.lllinitur Si temporibus in capitis dolore.Sumirur Si contra fcolopedras-# fcor piones marinos # ad ferpentes.Epiphoris iliinitur # omnibus in capite eruprionibus.ltem fedis uitiis.Impetigines quocp uel fi teneatur tantu phibet.Auribus cum mulfo inftilatur Aiut # lyeni mederi earn inhorto guftata ita ne uellatunfi is qui momorderit dicat fe lye hi mederi per dies none. Arid* quoq? farinjx tribusdigytis apprehenfam # ftomachi dolo rem tvdare in aqua:# fimilirer aiperfa in ^tioem ueneris animalia expellere.Magna focie tate cum hac ad recreandos defedos animo pulegio cum furculis fuisin ampullas uitreas aceti utrifqp diedis.Qua deca dignior e pulegio coroa uertigini q e rofis cubiculis noftrif pronunriata cft.Nam # capitis dolores impofita diciiur leuare.Quin # olfatu capita tue^ ri contra frigorum aeftuf^ iniuria:# ab fititraditur.Necp *ftuareeos qui duos e pulegio furculos inipofitos auribus in foie habeant.Illinitur etiam in doloribus cum poleta # ace to.Foemina efficacior.Eft aute hseflore purpureo.Mascadidum habet.Nauleascum fale # polenta in frigida aqua potainhibet.Sic # pedoris ac uentris dolore.Stomachi aute ex aqua intercifiones fiftit:# uomitiones cum aceto # polenta.lnteftinoru uitia melle deco dam Si nitro fanat.Vrinam pellit ex uino:# fi amineumfit:#calculos #intcriorcs omnet d'nlores Ex meile # aceto (edat menftrua:# fecundas.Vuluasconuerfascorigit.Denfun^ dps partus eucitj,Semen obmutefeentibus olfatu admouetut.Comitialibus in aceto cya J r XX. thi me furadatur.Si aqua* infalubresbibendxfinfctrituinfpergitur.Salfitudines corporis fi cum uino cradaturminmc.Neruorum ca dc in cotradionecum falc Sc acero & melle con ^ fiicatur epiftocono.lmbibitur adfcrpenrium ictusdecodum.Ad fcorpionum in uino trk tum;maxime quod in fuccis nafcitur.Ad oris exulcerationes.ad ruflini efficax habet. Flos *•*??'* recenns inccnfus pulices necat odore.Xenocrates pulegii ramum lana inuolutLiu in tercZ>$~* < 7 *~' tianis anteacceflione olfadandum darhaut ftranguiis fubiicit:6Cita collocari agium iter reniedia tradit.Siiueftri ad eade uis cfficacior etbquod fimile eft origano minoribus foiiif qfatiuum 5ca quibufdadidamus uocatur.Guftarumapccorecapnlq?balatum concitar. Vndequidam graeci litterasmutantesblechonuocaucrunt.Naturatam ferucnscftmt i) liras partes exuIceret.T ufti inter fiidiones fricari ante balnea conucnit & ante acccfiionu horrorem couulfis SC torminibus.pcdagris mireprodeft.Epaticis cum melle 6c fale bibeiv dum datur.puinionum uitia excreabilia tacit. Ad iyene cum fale utile eft;6C ueftcae 6C fufpi riis8C inflacionibus decodu fucco a:qu2liter:6C uuluascorrigit:6C cotra fcolopedram terre ftrem uei marina.Ice fcorpioes.priuatim ue ual.t cotra oem morfuni.Radix cotra icrefce^ tiauicerarecensporetiffima. Aiida uerocicatricibusdecoieaffere.Itcmpulegioeft nepe ’ * , t^fGcietas.UecodjcniiLinaqiiaadtertiasdifcutiutfrigora.Mulieru^meftruispfunc 3 Etzeftarcfedantcalores.Nepera quocp uires cotra ferpitts habet.Fumu ex ea nidoreq? fu giunoqua & fublrernere in metuobdgrnjicuns uitec.Tufi egilopis impoit -SC capitis do jv; loribus recenscu tertia parte panis teperata aceto iliim'tur.Succ 9 eius lftilatus naribus fu pinispfluuium fanguims fifti c.Ite radix cu myrti femine in paifo tepido gargarisata angi nis medetur.Cuminu filueftre epretenucquaternisauc quinis foliis udutiferratis. Et in fatruo tnagnus ufusin ftomaebi pri'crpu. remediis.Difcutit pituitas SC inBationes.T ritu 8c cu pane fu iipcu uei pocum ex ajjua uinoq? tormina quocp cC inteftino^: dolores. Veru rameoem pallorebibecibusgignir.ita ccrce ferut.portiiLatronisclarriter magiftros dice di adfedores fimihcud-necoioris ftudiis cotra xuiulos imitacos:6C pauloante iuiium Yin dicemadfedore iliu a Nerone libertatiscapcatioe ceftametis ficlenocinatu.^ariu fangui nepaftillis inditu ud ex aceto recensfiftit.Et cculogc cpiphorisp fe mipofitu tunrenubus cu mellepdeft.lnfantibusrmponiin uctrc fatise.Morborcgioin uino albo a balneis dat. De cuaiino a2thiopico:qu£ urinamftringiDocde cappari:6C de liguftico :fi uepenace:oCcunilabubula. XV, Ethiopicu aiaxime in pofca lllinit cum melle. Africano priuatim urin£ incotinecia a cohiberiputat.Satiuum datur SC ad iocinetis uitia toftum trituminaceto.kctn ad uertiginem.lisueroquosacrioreui urinamordeat indulcitritum uino.ad uulu3 ce crafia 8icorticofa:caulico inflexo ut cornicula.Folia minora Si tenuiora q ceteris ftlue/ ftribusqemc exile.Tempeftiuu eftmenftruis.AIuumpurgat dimidio acetabulo in mulfo. Foliatrita cum oleo argemmas iumentorum fanant.Radix acetabuli menfuracoda in du obus fextariis ad dimidias daturad lumboru uitia Si iocineris.Carbuculis medecur ex mei le folia.C^iidam hoc genus glautium uocant alii paralion. Nafcitur cmm in adatu maria p Ut , . ni£ . ro ‘°. Akerum eft in filueftribus generibus hcradion: uocatur ab aliis apbron. rqliisin procul intuearis fpecieni paiferum praefentantibusuadicein fuma terra;cute:fe^ mine fpumeo.Ex hoc Iina fplendoremtrahuntaeftate.Tunditur in pila comitialibusmor bis acetabuli menfura feminis in uinoalbo-uomitionesenim facir.Medicae ero quod dia cocn'on Si afteriace uocatur utiliiTimum.Fit autem huius papauerisaut cuiufcunq? filue/ Itns capicibus.cxx.in aquas cKleftis fextariis tribus biduo maceratisu'n cad^q? decodis: de aide u'ccatis: iteruqp cu meile decodis ad dimidias partes uapore tenui. Addidete poftea I tlblll Ifc 3 j.[ a Qiih f f 5 Nfj riI ' in cidij(| c -tatbi Cu :"o >u iToporif{ ■‘Uijtltctcip “‘u tiioc te “didiiaii ‘lusnoip® '•I (lllicS fij, on mlhllatiS ■i'nj uulneu tcxippms mmagisro s. Dccogui 10 pluit.Cu iuiot.Expw iluceinra xediturquQ nebula rnra mfuditi cbMk/ diuadio: XIX. pifccietur. uotQcalice jdintradw aensliif i 0 inniulw' gfalm ‘■ rJ[ etmcl ^jiuiuan* "iapbron* rlC0^ jiibustnof .qiiod^ ,[SpO^ dragtnas fcnaseroci:hypociftidis:thuris acacia:; Si paffi cretici fextarifi. Hacoftentatione Simplex quide Si antica illafalubritas papauere Si melle conftat. De tithymalo d archer lio;& porcuiacha fiue peplio;& coriandro Si de atriplici. Ga. XX. Ertiu genus eft tithymaionmiecona uodfealii arcbaliomfolio leubaibo-capitema c gnicudinis fabas.Colligitur uua florete.Sicca^ in umbra. Seme potu purgat alua dimidio aceptabulo 1 mulfo.Cuiufcucp aute papaueris caput uiride uel ficcu iliiciS epiphoras oculorulenit.Gpiu ex uinomeraculofi ptinusdetur fcorp onui&ibus rdiftit Aliqui hoc tacu nigro tribuut fi capita eius uel folia teranf.Eft Si porculaca quapepho uo cant;n6 multu fatiuo efficacior.Cuius memorabiles ufus traduntur.Sagittaru uenena Si ferpetiu hemorroidu 6L prasfigrureftringhprocibo fumpta Si pelagis ipof ta extrahit. ite hydfciamo poto e paflfoqj expreiTo fucco.Cu ipfa no eftdemeeius (imili effedu pdeft. Re fiftit Si aquam uitii.-capitis doloruuiceribulq? in uino tufa §i ipofita.Reliqua ulcera coma ducata cu mdle fanat.fic Si infantium cerebro Iponitununibilicotjj prociduo.In cpipho x lis uero oium frote teporibufcp cu polenta.fed ipfioculis e lade 81 mdle.Eade fi piocidet §>rodeft oculis:foliis triers cu corricibusfabas. puftuliscu polenta SC fale& aceto ac cxra; & ulcera oris tumoreqpgingiuaru comanducata cruda fedat.Itemdetium dolores. Ton* ffillaru li ulcera fuccus decocts. Quida adiecere paulum murras.NaSi mobiles dentes fta biliccomanducpta.CruditacesfeTmuoceqjfirman&fitimarcet.CeruirisdoIorescugal' la Si lini femine pari mefura fedat.Mamaru uitia cu melle aut cimolia creca falutaris Si fu nunienaaquerfus ferpetesnihil hippomarathro efficaciusputaucre.fane Si niepder non in nouiitimis pDfuit.Canabis in filuis primu nata eftmigriore folio Si afperiore.fenie eius ex tingueregenitura uirorudicitur.fuccusexeo uermiculosauriu &quodcun<5 intrauerit eii'citded cu dolorecapitis.Tatacj uis eieft ut aquas ifufacoagulare ea dicaf.& ioiumeto ru alupfticcurrit pota % aq.Radixcotrados articulos emollitin aq coda.lte podagras Si ft miles ipetus.Ambuftis cruda illinifded fseptus mutat:priufqarefcac.Ferula femen fimile aneto habet.Qu^ ab imo caule diuidif a cacumine foemina pu ta£*Caules edynfdecodi; Commendacurcp muflo ac mdle.-Stoniacho unles.Si'ntpluresfunipti: capitadolors fa-* ciunt.Radix denarii podere in uini cyatbis duobus bibirur aduerfiis ferpentes. £c ipia ra* dix imponitur.Sit & torminibus medetur.Ex oleo autc &aceto cotra fudores iirmcdicos uel in febribus proficir.Succus ferulas aluu foluit fabas magnitudine deuoratufqj J£ iiiridi ferula ramufculus uciiis eft ad omnia ea uicia. Ad fanguine fiftendii decern grana ft minis bibutur in uino tries uel meduIla.Sunt quicomitialibusniorbis dandii putat luna quarta fexca feptima ligulas menfura.Natura ferularu murenis infeftitfima eft. Taetas fiqurde! ca Rioriutur. Caftor radicis fuccu Si oculoru claritati coferre multu purauit. Et de carduo<* rum Hitu inter hortenfia diximus.Quapropter Si mcdicina ex eis non differamASilueftrift genera funt duo.Vnu fruticofius a terra ftarim.Alteru unicaulecraiTius. Vtriqi folia pau ca:fpinofa:muncatis cacuminib*.Sed alter flore purpureu mittit inter medios aculeos ct* leriter canefcente:Si abeunte cu aura.Scolimon grasci uccant.Hic antcq fioreac contufus attj expreflus illito fucco alopecias rcplet.Radis cuiufqj ex aqua dccoda poratoribus fi<* tim facere narratur.Stomachu corroborat.Et uuluis fi c re din'd etia coferre aliquid rradiif nt mares gignatur.Itam.Cherias atheniefis fcnpfit:<3£ Glaucias qui circa carduos diligcn^ tifTmiusuidetur. Manducatuscarduus hie odorccomendat oris. Confedio tyriacse copofitio medicaminis Antiobi Ca. XX i Ilf. Edantedifceflumabhortefibusunacompofitioneexiisclarifli!! i fubtexcm 9 ad> f ueifus uenenata animaliauncifam lapide iiei-fib* in limine salis Aefculapii.Serpjli , ' duum denarjoru podus.Qpopanacis& milii tantundcfmguloru.Trifolifpondus , i \ ^^ ^ denarii.Anetbi Si foeniculi feminis Si anifi Si ann Si apii denarioru fenu ex fsnguHs gene* ^ ; , e ribus.Eruifaring duodecim.H.eccuCicribrata;p umoquantupoflic excellent! digeiutur ' 3 in paftillos; uidoriati podere.Ex iis finguli datur ex uini mixti cyathi; ternis. H ae ryriacba magnusrex Antiochus aduerfus omnia uenena ufus traditur. CAII pLFNII SECVND1 NATVR AL1S HFSTORi AE LIBER XXI, pROEMiVM, Denaturafloru&coronamcntoru.Demiraflorumuarietate. Ca. U N HORT1S SERI ETCuRONAMENTA IVSSIT CATOIN enarrabili floru maxime fubtilitace: quado nulli poteft facilius e(Tc loqui § reru nacuraz pingere lafciuienti praefertim Si in magnogaudio fertili i tatis tarn uarie 1 udenti.Quippe reliqua ufus ahmtciq? gratia gcnuit.io* qj fascula annofep tribuit us. Fiores uero odorefij de die in die gig nit, Magna ut pala' eftadmonitione horoinuiquse fpedantiilime flortat ce/ krrime mareefeere. Sed ne pidura quidem fufficicnteimagini colorii ieddendas:!tnixturancgi uarietati fiue alterni aeq? multiplices inter fe uedantunfiue pnua cis generu funiculis in orbeun obliquu in ambituiquaeda coronas per coronas currunt. De ftrophiolo ferto;o£ qui primn flores mifeere ccxpcrinfii quando primum corolla in* uenta uel appellata Square. Ca. IT, Enuioribus utebantur antiqui:ftrophia appellantrs.-unde nata ftrophiola.Quin SC. t uocabulu ipfum tarde inde cdmunicatum eft inter facra tancu Si bellicos honores coronis fuu nomc uindicantibus.Cu uero a floribus fierent ferta a ferendo feruias appellabatur.Quod apud grSEcos quo^ no adeo antiquitus placuit.Arboru era ramisco ronari in facris certaminibus mos erat primo.poftea uarian ctrptu mixtura uerficolores; Fiocuc^ inuice odores colorcft^ accedere Sicion ex ingenio puafi£ pidoris arqi Glyrecas corona rise diledssadmoduillicu opaeius pidura imitaretur:adinuenit:&il]a. prouocans uariatecjEiTecsjcertame artis ac nacurse.Quales etia nuc extacartificis iili’tabellse.-atqt in primis appellata ftephanoplocos qua pinxit ipfam.Id^ fadu eft poft olympiadem centefi raain.Siccoronisefloribus receptispaulo mox fubire quaeuocanturXgyptiie: ac dcinde hybern'e.tumcum terra flores negat:ramento ecornibus tindo.paulatimqi SC romx fub repfitappeljatiocorollisinterinitiaproptergracilitatem nominatis:moxSiccroilariis-. poft^e laimna azrea cenui in a urata aut in argentata dabantur, LIBER. N is pmu corona foliisaureis & argiteis dcdit Side honore coronaruapud antiquos. pi de’Scjpionis honored de pactilibus coronis& Cleopatrasreginasfa&a, Ca. J1I, Rafusdiues primus argentoauiocg folia imicatusludisfuis coronas dedit.Accef £ feruntquoqp&lcnifcbquosadiiri ipfarum coronaium honos erat propter hetru* jCcas quibus iungi nifi aurei non dedebant.Puri diu fuere ii.Celare eos primu infti tuit.p.Claudius pulcbenbratteafqj etia pbylirse dedit.Semper tamen au&oritas uel ludu* cro quaditarum fui|.Nanqi ad certamina inrircum per ludos 8i ipfi defcendebant: &.fer* uos fuos quofqi mittcbant. Indealia.xii.tabularulex. Qui corona parit.lpfepecuniamue eius.Virtutisergoarguitur;quafcrui equiue meruifient.pecunia partam lege dicinemo dubitauit.Quis ergo honosruc ipfi mortuo paremibufq? eius dum intus poutus eiTet fo/ ris ue ferretur:fine fraude eiTet impofita. Alias in ufu promifcuo ne ludicis quide erant: ingenfcj? iis £eueritaris.L.Fuluius argencarius bcllo punico fecudo cum corona rofacea b ter diu e pergula fua in forum profpexiiTe didus:ex auftoritate fenatus in carcere addu* &us non ante fine belli emiiTus eft.p.Mutianus cum dempta Marfyecoronam e floribus tapin' fuo impofuiflbatqj ob id duci eu in uincula triuuiri iuffiiTbnt:appellauit Tri. pieb. nec interceflere illi aliter q a them's: ubi comefabundi iuuenesante mendie conuentus fa? pientiu quoep dodrins frequetabaut.Apudnosexemplulicentize huius non eft aliud q fi iia Diui Auguftncuius luxuria nodibus coronatu Martiam litcerc illius deftribunt.Fio* rum quide populus ro.bonoreScipioni tantuadhibuit.Suariocognominabatur: propter fimilicudine Suarii cuiufdam negociatons.Ob id erat in tribunatu plebei admodum gra jtusidignufqj africanorum famiiia.Nec ei fuit in bonis funerisimpenfa. Afles ergo concur lit populus:ac funuselocauinquacp parce ferebatur:flores e profpedu omni fparfit. Et 14 tunc coronas deoru honos erant.Et lariumpublicorum priuatorucp 5i fepulchioru & ma/ nium.Sumaq! audoritas padili corons.-furiles falioru facris inuenimus & ; folenes canas. Traftere deiudead rofalia.Eocji luxuria proceflfiout no eiTet gratia mfimero foJio.Subri libus mox petitis ab india aut ultra indos.Laudaciilimu quidem habetur enardi folio eas dari aut uefte fenca uerficoloresunguetismadidas.Hunc habet nouifliiue exicu luxuria fceminarum.Etapud graecos quidem decoronis priuatim feripfere Mnefteus atqj Ca lli/ macbusmedici^ nocerentcapiti:quoma)Kinhoc eft aliqua uahtudinisportio.ln potu ar qp hylaiftate praseipue odorum ui furripiente fallacitcrfolertia.Naqi fcelerata Cleopatra apparatu belli acciaci gratification^ ipfius reginas Antonio timete: nec nifi pguftatos c / bos fumenre fertur ab ore eius.iufifle extremis coronas floribus ueneno illitis.lpfaqj capn ti impofita.Mox procedete hylaritate inuitauit Anconiu ut coronas biberet.Quis iftas meretinfidiasrErgo cocerptain fyphu incipienti baurirc oppofita manu en ego Turn inqt ilia care Antoni.qua tu noua prasguftantiu djligentia cauesudeo mihifi poflim fine te ui uere occafio dC ratio adeft.lnde edudam e cuftodia bibere iuflitrillico expirante. Dc coro ms extra fupra didos fcripfir.Theophraftus apudgraecds.Ex noftris aute infer/pfere quilibros antologicon. Flores uero perfecutus eft nemo q>equideminueniam. Nec- hose nunc:fciiicct coronas nedemus.Id enim friuolum eft. fed defloribus quas uidebuntur di gna memorabibus.Pauciftima genera noftri coronamentorum interhortenfia nouere: ac ^ pn uiolas rofafi^ tm, De rofa in coronis;8<: degeneribus eius:& ubi ferarur, Ca. 1 HI. Ofa nafeitur fpina ueriusq frutice: incibo quoqjproueniens. Illic etiam iucundi r odoris quis angufti.Germinat omnis primo l'ncluwgranato corcice. Quo mox in tumefeente in uirides alabaftros faftigaro paulanrn rubefeens debifdt acfefe pandit in calicis medio fui ftantis cdplexa luteos apices, ufus eius in coronis prope mini/ mus eft.Oleo maceratur.Idcp iaml troianis teporibus Homero tefte.pretcrca in ung ue/ W tranfit ut diximus.per fe medicas artes przebet.Emplaftris ac <5 collyriis iniponitur mor daci fubtilitate. Menfarum etiam delitiis inungendis minime noxia. Contra genera ei us noftri fecere cekberrima.-preneftinam 8i campana*. Addidere alii milefianucuius fit arden tifTirnus colos non excedenifs duodena folia. Proximam ei trachiniatmtninus rubenrem. Mox alabandicam uiliorern; albicatibus foliis.Viliftlmam ueropluribus uel minutiffima fpinofam.Differunt enim multitudine foliorum:afpcricate:leuore:colore:odore. Paucifti ma quina folia:ac deinde numcrofiora.Cum fit genus eius quam eenrifoliamuocat. qme XXI. qimodos in uicino fere efhnumerofis foliis acparuis.Vndeaccok rranfferentes tdferunc Jpfaq? plants toe pfiaunt.No autem talis odoratiffima eft.Hec cui latifiimu maximum^ foJium.Breuiterq} indiciu eft odorisfeabrida corticis.Cepio Tyberii Citfaris principatn negauiccentifolia in coronisaddupraeterq extremes udut ad cardines:nec odorencc fpe cie.pbabiiem.Eft & quae grseca appellat a noftris a gratis licbnysmo nifi in humidis locis p ueniens:nec unqexcedensqnqj folia:uiolsemagnitudine:odore nulIo.Eft 5C alia graacula appellaca:couolutis foliorum paniculismechifccs nifi mami coacta: femperq? nalcemi fi/ miiisdatifTiiiiisfolus.Alia funditur ecaulemaluaceo:foliaoIeaceahabes.Mufcerio uocac Atcp inter has mediamagnitudineautunalisrquamcoroneolam uocit oes.fineodore.Co ioneola inrubro nata tot modisadulteratur.Etalias uera quoqj plurimum fola prseualet Cyrenisodorariflimaeft.Ideoqnbi unguentupulcherrimu.Carthagine hifpaniaj hyeme quoq; tota.prsecox.Refert & cadi temperies.Quibufda enim annis minus odoratapuenic prascereamagis locis oibus ftcds.q humidis odoratior.Seri necpinguibus uultmcc argils lofis locismec riguis.c6tenta raris.prcpriseqpruderatum agrumamat.prsecoxcapana.Sera mikfta.Nouiflinie tame definit preneltina.Fodiunt altius q frugesdeuiusq uites.Tardif fimepueniuntftmine:quod in lpfocortice eft fubipfofioreopertumlanugine.Obid po tiuscaulecodfoinferuntur 6iocellisradicis:utharundo.Vnum genus inferitur pallidas % fpinolas logillimis uirgis qnquefolise:quse a grascula altera eil.Omni autem recifione atqt uftioneproficit.Tranliationcquocp ut uicis optime ocifiiniecp puenit.Surculis qua ter* num digytorum logicudineaut ampliore pod uergilliarum occafunt fata Dein per fauo* nium tranflatarpedalibus lnteruallis-crebroq? circufofla.Qui praecoceni faciunt pedali cur ca radice ferobe aqua calida infundunegerminare incipience calice. De lilio trita general racione ea in ferenai. Ca. V. Ilium rofaenobilitaceproximuii efh& quada cognations unguenti okiqp: lilion i appdlatur.Edpofttu etiam maxime rofasdecenmcdioprouentu earum indpics. Nee ullis fiorum excelficas maior .Interdu cubitoru trium.Languido ftlnper coD lo:5i no fufficiente capitis oneti.Candor eius eximius.Foliis foris ftrinatis:& ab anguiliis in laticudine paulatim fefelaxancibuseflfigiecaiathi.Refupinisper ambitu labris.Tenuicp folio & femine ftantibus in medio crocis.ica odor eoloreg duplex; ut alius calicis:aliusfta - minis;differcntia angufta.ln ungueti uero olei que ufu folia no fpernunt .Eft fios nodilfi milis illi in hserba quam couoluulu uocac.nafcens per frutetamullo odoremec crocis itus candore tantu urefcrens:ac ueluti rudimentum nature lilia facere codifcencis.Aiba lilia iifdem omnibus modis ferunt quibusrofa.Et hoc amplius lachryma fua ut byppofelinmit Nihilqj e foecudius. Vnde radice qumqgenos &pe emittente bulbos.Eft & rubes liliu .-ad graeci ayno uocadalu flore eius cynorhdon.Laudatiftimum in antiochia & laodicea fyriagt mox in phafdide.Quartu locu optinec in Italia nafcens.Snnt & purpurea lilia: aliquando geminocaukicamoFiore tantu radice:maiorif

narcifis folia in radice funtpbacifTiiiiisin lycte montibus.Tertiogenericastera cade:Ca!ix haerbaceustoes feroti ni.poftarfturuenimflorent.acpsequinoftiuautunum.lnuentaeftiniisSfro iferedi mo ft n fids hoium ingentis.CoIligunf namqj menfe iulio fcapi arefcentesdiliaqj fufpendunt' N 4 * in fumo.Dei nudacibus fenodulisin fecenigriuini uel gr^cimifemartiomacerant uteq lorem accipiaoacqi ita in fcrobicuiis feruuncur henunis beds drcufufis.Sic fiunt purpu* tea liiiamiiruqj ira ringi aliquid ut nafeaturinfedum. De uioIisS^ decalta 6ide baccare Sicombreto, Toll's honospximus.EariJ piuragenera.purpure 22 :lutese:alb 2 :platis oes ut oius fa u ras.Exiis uero qusfporeapricis & macris locispueniut:purpures latiorefoliofta tim ab radice carnofa exeut.-folasq? grseco noie a ceteris difcernu£:appdlatas:ita ut- ab iis hyacinthina ueftis.Sed fatiuis maxima auctoritas 3utds:genera iis cufculana & quse marinaappellaf-Folio aliquato Iatiore;fed minus odorato.ln totu uero fine odoreuninu^ totp folio cahthiana munus autuni:cseteras ucris.proxima ei calta ecocolori amplitudine Vincit nuero folioge marina qn^i folia no excedete.Eade odore fupat.Eft eni grauis calta Noleuiorei quafeopa regiaappellat:qua|foIiaeiusokat:ndflores.Baccariqi'oq5radic^ x LIBER. £3n&Sodoratzee>aquibufda nardu rufticuappellatu.Vnguetaexea radice fieri folira ap3 antiques Ariftophanes prifcx comcedise poeca teftis eft.Vndc quida errorefalfo barbari/ cam eaappellabat.Odor eft eicinamomo pximus.Gracili folo nec humidopuenitGimiili/ mum ei cobretu appeliacunfolioig exilitate ufqj in fila extenuatai&pcerius q, baccar.Nsc h£c funt chuffed eoiji quocp error corrigeduS eft:qui baccar rufticu nardu appeliauere. Eft em aliatarba fic cognominata:qua greci afaron uocancuius fpeciem figuiaqj dixinv* in nardi generibus.Quimmo afaron inuenio uocitari:quonia in coronas no addatur .Cro cu filucftre optimu ierere in icalia minime expedited icrupula ufe fingula areis decoqn tibns.Seritur radios bulbo.Satiuu Jatius maiufqp & nitidius:fedmulto leuius degenerans Sed ubiqjnec fcecundu etia cyrenismbicp fempdoreslaudatilTimi.prima nobilitas cilicio croco:& ibi in corico mote.Deinlyciomote olympo.Mox cecuripino ficilk.Aliqui phle# grseo fecundu locu dedere. Aduiteratur nihil seque.probatio finceri ipo lira manu crepat ueluti fragile.Humidu enim quod euenit aduiteratdefedet,Alcerapbatio fi manupiara ad ora leniter facie oculoft# mordeat.Et p fe genus fatiui blandiflifi'u uulgo:cu fit medio cre:deliaco uocat.Cotra cyrenaico uicubquod omni croco nignus b& ceierrimc marce# fcit.Opnmu ubicuq; quod pinguillimu 6 i breuibuscapillis.peiTimu uero eft quod fitum redolet.Mutianus auctor eft in iyciano feptimo aut octauo tranfferri in locuiubadu: at* q? ita degeneras renouari.Vfus eius in coronis nufq.Hatrba enim eft folio angufto penei capillameti modunvSed uinomirecogruiopraEcipuedulci trituad theatra repleda. Fio* iet uergiliapi occafu paucis diebus fciio qui florem expellit. Viret bruma & coiiigicur.Sic catur umbra melius etiam hyberna.Carnola 8C illi radix: uiuaciorq? q rateris.Gaudec calca ri:&acceri pede: pereundoqs mdiuspuem't.jdco mxta femitas ac fontes laztiflimum. Ce ftoribus anriquis:& ae odoramencbrum diueifitate:& faliunea.-fiC polio.Cap. VII.. Roianis cemporibus ei iam crac honos.Et hos ceite flores Homer us tns laudat lo* t ton:aocon:hyacinthum.Oniniu odoramentoru atqj adco hserbaru differentia eft in colored odore:& fucco.Gdorator fapor raro ulii no amarus.E conrrario dui ** cia raro odorata.Itaqi Si uina odorauora muftis.Silueftria magis omnia fatiuis. Quoruda odor fuauior & longinquo.-propius admocushcbetatur ut uiok.Rofa recens a longinquo oleoficca propius.Qmnis aute uemo tempore acrion&matuunis. Quicquid ad meridia nas horas diei uergit hebetatur.Nouella quoq? uetuftis minus odorata. Acerrimus:tamen odor omniumaeftate media,Rofa Stcrocum odoratiora cum ferenis diebus leguntur. Ee omnia in calidis magis | in frigidis.In segypto tame mmime odoratifiorestquia nebuiolus & rofeidus aer eft a nilofiumine.Quoruda fuauitati grauitas incft.Qu* tinere ad coronameta:ut irin:atqj faliunca:quaqua nobiliflinu fit odoris utratj.Sed iris ra dice tantu comedatununguentisaut mcdicinae nafces.Laudatiftsma \ illyrico.Et ibi quo

uis fios:amaracus:hermerocalles:ambrotomim:hel£nium:fiff!i?briuiii:fcrpillu.Omniafut colofa rofxmodo Colore tantumodo placet louis Bos .Odor abeft ficut di illi qui grace phlox uocatur.Etramis autem di folio odorata funt cxcepta ferpillio.Helenium e iachry* inis.Hxlenxdiriturnatum.Et ideo in helenainfula laudatiflimum.Eft autem frutex. hu* mi.fe fpargens dodrantalibus ramulis :folio fmili ferpillo.Ambrotonum iucundi odoris eft & grauis.Floretxftate.Flosaurei colons.Vacuum fpote pucnit.Cacumine fuo feppa gat .Seritur autem femine melius qua radice aut furculo .Semine quo<5 no fine negocio plantaria tranfferuntur.Sic&adonium.Vtrumqp xftare.Alfiofa enim admodum funt :dC foie nimio leduntur.Sed ubi coual uere ritu uitis fruticant. Ambrotono fimilc odore leu ✓ canthemum eft Bore albo foliofum. De amaraco uei fafcuco;& ny me fiammea:qux di fios uocatunfilueftris dutaxat.Codiamino bis anno, uere 6i autuno* Aeftates byemefq? fngit.feriores fupradictis aliquato narcifus:&liliu trafmaria.Et in ita lia quide utdiximusper rofam.Namingratcia tardius ctiamnu anemo e. Eftauthxc filue ftrium bulborumflos:aliecp q quxdicetur in medecinis.ftquit oenatbe.-mdanthiu-ex fil ueftribus helichryfos.Dcinde alterunt genus anemoues qux timonia uocatur. Port hanc gladiolus comitatus hyacinthis.Nouiffima rofa.Eadcm pria deficit:exceptus fatiua.Cx# terum hyacinthus maxime durat:8£ uiola alba:& oenanthe.Sed bare ita fi deuulfa crcbro phibeatur in feminibus.Nafcitur locis tcpidis.Odor idem qui germinannbus uuis. Atcp inaenomen.Hyacintbumcomitatur fabula duplexduduptxfere eius:qucni*Appolo di# r tie L XXf. lexer aoaut ex Aiacis cruore editin'ta difcurrentibus uenis ut grsecaru Uttemu'J figura ea legatur infcripta.Helicbryfos florena faabet auro fimilem folium tenuercauliculu quo«* eg giacilcfed durum.Hoc coronare fe magi unguenta fiimantur ex auro:quod apyro no canoad gratia quocp fid uitse gloria pertinere arbitrantur.Ec uerni quide (lores hi Cut. Sue cedunt iilis aefliui lychnis:6i louisnos:8d aiterum genus liliultem typhon fid amaracus.que pbtygiu cognominaufed maxime fpe&abilis pothos.C uo genera huius. Vnu cui fios hya* cintbi eft.AIreru candidius qui fere nafeitur in tumjlis quonia fortius durat.Et iris ajfta * to Horens: Abeunt fid hi marcefcutqj.Alii rurfus fubeunt autunno.Tertium genus hlirfid crocus:8iofirin in urrocjf generemnu babes aiterum odoratu:primis omia hymbribus emi cantia.Coronari quidefid (picas flore utuntur.Qufppe cum fpinse albas cauliculi inter oble damentaguisequoqscodi jntur.Hic eft transmaria ordo florum.In italia uiolis fuccedit rofa.Huic interuenit liliu.Rofam cylanus excipinCyanu amatanthus.Nam nincaperulca femper uiret in modu linear foliis geniculatim circudata.Topiaria hasrba inopia tameflo .* iualiquando fupplec.Hascq? a grsecis camedaphne uocatur.Vita longiftitna uiolas albas eft trimacu.Ab eo tempore degenerat.Rofa fid quinquenniu perfert no recifa ncc aduftadllo eni modo iuuencfcir.Diximus fid terra refere plurimum.Na insegyptofine odorehasc ola. Tacuqj myrtis odor’prazcipuus.Alicubi et binismcfibusanteceditgermiatio omniu.Ro / faria a fauonio folia oporret eeaterucp folftitio.Et id agedu ut Itra id tepus purgata fid pu ta fit. Decuraapu;pabulo:8dmorbisearu:fidremediis. Ca. XII* Erum gortis coronametifcpmaximealuearia fid apes coueniunt;res pra:cipuiqu 2 e«* Vi i ^ u ftus copendiiqj cu fauit.Haru ergo caufa oportet ferere tbymu.apiaftrum rofam ? uiolas :lyliu:cityfum:faba:eruiliuni:cunila:papauer:coni2a:cafia:meliloru:meliftb4 ^ pbill&cerinthen.Eft autecerintbc foliocandido:incuruocubitalis:capite edeauo: mellis iuccu habete.Horu floru auidiflimsefunt atqj etia finapis:quod miremurcu oliua* flore ab iisJiaatcingi coftajJdeoqi hancarborepcul efle melius (ittcum aliquas q pxime feri con ueniatrquse fid euolantium examina inuitent ncc logius abirepatiantur.Cornjfi quaq’ ar / JbQrcxaumj3p.Qrtet.Nam fiorecius deguftato aluo cocita moriuntur.Remediu fbrbicd** tu fam e mel I e pr&hete-m-ucl urmihcminihuel bouuiutgrana punici mali arrueo uino co. fpaift.Et geniftas circuferi alueariisgradlTimu.Miru eft dignuep memoratu de alimentis quod coperi.Hoftilia uicus abluitur pado.Huiusinquilini pabuio circa dificienre iponut nauibus alueariamo&ibufqj ad quia milia pafTuu cottarto amne naues fubuehut.Egreffe luce apesmaftsep ad naues quottidie remeant;mutantes locum donee podere ipfo preftis nauibus plenaalueriaintelligantunreuedhfcp eximuntur mella. De uenenato melle.fid de retiiediis mellis uenenati:8d mellis infani. Ca. XIU. T inhifpaniam.ulisprouehuntfimilidecaufa.Tantuqj'pabuIum refernut mella e quocp uenenata fiant.Herachs in poto quibufdam annis perniciofiftimaexiftiinc ab l'jfdcm apibus fafta.Nec dixere auftores equibus floribus ea fierent.Nos tame trademus quse compenmus.Hasrba eft alba.Vexatio quidem iumentoru eft:fed pra’cipue caprarum appellacaegolethron.Huius flore concipiunt noxiuni uirens aquofo uere mar«» cefcente.Ita fit ut non omnibus annis fenriatur hoc malum .Venenati Cigna funtq>cmni* no non denfatunq? color magis rutilius eft:odor alienus fternutamenta protinus moues quod ponderofius innoxio.Qui edere abiciunt fe bumi refrigerationem quserentes.Nam fid fudore diffluunt.Remedia funt multa:quse fuis locis dicemus.Sed quoniani ftatim re/ prxfentari allqua in tanas infidiis oportet:mulfum uetus e melleoptimo fid ruta:falfamen ta etiam fi reiiciantur fumpta crebro.Certumg eft id malum per excrementa ad canes ct peruenire:fiiiuliter<^ tojrqucri eos.Mulfiim tame ex eo inueterafum Inocuum ee edftat. Et faetninarumcutem uulio melius emendari cum cofto:fugijlata fid aloe, Aliud genus in eodemponci fitu uiget ex annona mellis:quod ab infania q uarrj gignit inasnomenon uo^ cant.ld exifti'matur contrahi flore rododendri:quo fcatent filuaf;,Genfcp ea cum casram in tributa romanis prasfteomel quoniam exitialc eft non uendit.Et in perfide fid in tnaurita 4 nia exfariefts getulia cotermina maflyjis uenenari faui gignutur.Quidaq? a pte ;quo nihil ee facilius potmifi q, liuore depreheducur.Quod fibi uoluiffe natura iis arbitremur Ifidiis uc ab iifde apibusmecolbus anis fierer:aucnd tons fnuis.paru.n.eratgenuiftere I q ucne nafaciiiimedaretur.Etia ncc hocipfa Injclle tot animalibusdedit.Quid fi uoluit nifi ut x iii > 4 ^ LIBER. cautioijm hu'nufcp auidum facere hominem.Non enim ipfi mclli fed apibus iam cufpi> des dederat & quidem ucncnatas.Rcmedium aduerfus has uticp no differendo.Ergo mal uar fucco aut foiiorumhederxperungi fa iu care eft.Vel percufloseasbibere.Mirum tame eft uenena portantes ore fingentefq? ipfas non mori.Nifi q> ilia domina rerum omniu hac dedit rcpugnantia apibus.Sicutconcra ferpcntes pfy 11 is:maififq; inter homines. Demellequodmufcaenoattingunn&aiueariisi&curacorumfifamcm fen tiuntapesi&quomodocXrafiat. Ca. XI HI. Lmd in cretamiraculummellis.Mons eft carina nouetnilia pafuumambitu.Intra quod fpaciumufcse non reperiuntur.Natucp ibi mel nufq attingunt.Hcc expend conuemoaquilone euitent.Necfauonium minus.Alueana optima cortice.Secunda feru '■"* * a -Tertia uimine.Multi ea & fpeculari lapide feceremt operantesintus fpt&arent. Circa it ni.nlne.aria fimti b ubulo utiliffima.Operculum a tergo e(Te ambulatoriu: ut pperattis in *us fit pfper.Si tnagnus fit ucarus alueariis puentusaute fterilisme operandi defpatione curi abiiciannid paulatim reduci oportet fallente opens incremento. Aiueaiiahyme XltD<* tnentaoperiricrcbxo fuffiriuuaximefimo bubulo.Co gnatum hoc iisi&innafcetes beftio .las nccat:araneos:papiUones:tcrcdines:apcfq3 ipfas excitai.Etaraneorum quide exifcu faci lius e.papiiionummaiorpeftis.T oilitur uero cu maturcfcit malua no&u interl unio c£lo fbenoaccenfislncernis ante alueosjn earn flammam fife: ingerunc,Si dhusdedTc fentia rut apibmmiiaspniTas ficcas-ueiicdlff tufas ad fores earn pofuiffe conueiat.ltem lanas to? & 3 §ttudentes pa(To:axit ciefruto.-aur aqua mulfa.Galiinarurri ctiam crudafcarnes.Quibuf dam etiam seftadbus iidem cibi pr 2 eftandi:cumficcitas continua florum aJimenra ne g at.AL ueorumxummcleeximitur illini oportet exitus melifophyllo autgenifta tritisraut mcdi os alba ui£epr3ecingere--ne apes difrugiant.Vafa mellaria autfauos Lauariaqua pracipiut Hacdecoda fieri faluberimum acetum-Casra fit ex exprcffts fauisrfed ante punficatis aq: actriduo in tenebris ficcatis quarto die liquatis igni in nouo fidiliaqua fauos rcgcre :tuc fporra collatis.Rurfus in cadcm olla coquitur cxra cum eademaquarexcipiturqi alia fri #■' gida; uafis melle circunlitis.Optima quaz punica uocatur.proxima quamaxime fulua-odo rifqp mellei pura.Natione aute pontica.Quam conftare equidem miror iter uenenata mel fa.Deinde cretica.plurimum enim ex propolihabettde qua diximus in natura apum -poft has corfica.-quoniam ex buxo fit:& habere aliquantam uim mcdicaminisputatur .punica fit hoc mode. Ventiiarur fub diuo ftepius czera fulua.Deinde feructin aqua marina exaP to petitaaddito nitro.Inde fingulis eligunt fioremud eft candidilTima quaecpitranffundft* turq? in uasquod exiguum marine habeat frigidas.Et rurfus marina decoquunt feparatl dehinc uas ipfum refrigerant.Ec cum haze ter fecereminacea crate fub diuo ficcant foie lu naqj.Hoc enimcandorem facit:fi fic ficcatur.Et neliquefaciantprotegunt cenuic litheo. CandidilTima uero fit poft infolationem etiamnuitirecoda.punicamedicinis utiliftima... Nigrefcitcazra addito chartarum cinere.Sicunt anchufa admixta ruber.Varicfq* I colores pigmentistrahiturad reddendas fimilitudincs 8£innumerosmortaJium ufbs:parietumcp etiam Bi armorum rutelam.Cazterade melle apibufq? in natura earum dicta fuut.Et horfo rum quidem omnis fere ratio pera&a eft* Dc hazrbis fponte nafcentibus & aculeatis, Ca. XV. Equuntur hazrbaz fponte nafcentes;quibus plerSqp gentiu utuntur in cibis.Maxi f tneqj azgrptus fruguni fertiiillima.Sed ut fola iis carcre pofiit: tanta eft ciborum ex hazrbis abundantia.In italia pauciftimas nouimus.fragartantumuufcurmbabn marinam:batin hortenfianirquaaliqui alpagum gallicum uocant. Prater has paftinacam pratenfem:lupurmfalnftariu:eaqj uerius obledameta q cibos.In azgypto nobiliflima eft cq localTia.'quJ cyamopocane aliqui.Hanc a nilo metuntrcaulecum coftus eft harenofo i n-a dendo.Thyrfo aute qui inter folia emicanfpectabih's foliis latiftimis etiam fi arborescom pcrentunad fimilitudinemeorumqusepfarta in noftrismanibusuocamus.Adecq? nil fui dotibus gaudct:ut implexis colocaffixfoliis \ uariam fpcciem uaforum potare gratiftinrd habeane.Seritur iam ha:c in italia.Et in atgypto proxima auftoritas cicorio e;qua diximus It u bum erraticu.Nafcitur port uergilsas.Floretpcrticulatim.Radix ci lenra:qiiare etia ad uincula urunturilla.Antaliulongius aflumine nafcitutmcfpili magnitudincdi rotundw I ( , l* Ito! ML 1 Kill Cli* holm ! Mio :: *j fad ■ ; o«b Ugtn m ixgat& icdi •riopiuc JifCilUC jiufri# iliitodo rjunifl im.poft li .pUTiCJ trxaaalo siffundu* ■•: fcpinti ■Joliiu nit liibco. .-iltma., jicoloretf -inciutn? 'iBhoito ..join* ^urfSCOW ■ . ffiv* , f * ' 1 U0\: XXI. fate: fme nucleGifine corticeifoIiocypcri.Mandunt f^nf paratum.Mandut KoetLim: cut pauca folia minimacp ucru radix magna. Aracinde quidem 8i aracos cu habeant r^ices ra* mofas ac multiplicesmec folium nec hserba uila;aut quicq aliud fupra terra habet.Reliqua uulgatum in cibo apud eos hsrbaru nomina:condriaiia:hypocaris:Si caucaris anrerifcim;: fcandix:quas ab ahis tragopogo foliis crocofimillimis:pthenium:ftiichnu:corcorus.Et erq nodio nafcentis aphace:achineas:qua epithetron uocat:quae nuq Horet.At t cotrario apha ce fubindeniarcefcente flore emittitalium tota byeme totocp uere ufqj in aftace.Multas praeterea igoobiles habent.Sed maxime celebrat cu icon italic ignotau'pfis aut olco non ci bo gratan.Hoc faciut ex feniine eius.Differentia prima filueftris Si fatiuae.SiIucfiriu duse fpecies.Vnamitior eft fimili caule tame tigidodtacp Si seoliiantiqui utebancur.Exilis qua quida acradylida uocant.Senlen eius canaidum:6i grande amaru, Altera irrfutior torcfjo re caule:8i qui pene humi ferpat minuto femine.A culeataru haeceft generis.quoniadiiU guenda funt Sigenera.Ergo quseda baerbarum fpinofa funtquaeda fine fpinis. Spinofaru niujtaefpccies.in totum fpina eafperagus:fcorpio:nullum enim folium habet.Qua:da fpi* nofa foliata:uc carduus eryngiomgiycyrrhizo-Si urticadis em oibus foliis aculeata mor * dacitas.AhquaSi fecundu fpinam habet foliChut tnbulus Si ononis.Quaeda i folio habet 6i in caule uc phleos:quod aiiqui ftoeben appellauere.Hypophes fpinis genicuIatum.Tri buta proprietas quod Si frudum fpinofu habet.Ex omnibus iis generibus urtica maxime nofcitur.-acetabuiis in flore purpurea lanugine fundencibus feepe akior quinis cubitis.plu res eius diffecenti;£.Silueftris qua facmina uocant mitior.Et in iiiueftri quSE dititur cania acrior.Caule quocp mordaci fimbriatis foliis.Quse uero etia odore fundit herculanea uo catur.Seme omnibus copiofum.-nigru.Miru fine ullisfpinarumaculeis lanugine ipfamef fe noxiam:6i tadu tantum Ieui pruritu puftuiafcp cofeiiim adufto fimilcs cxiftere.Notu e 6i remedium olei Sed mordacitas no protinus cu ipfa hserba giginitunnec nifi foiibus ro boratadncipiens quidem ipfa nafei uere no x gratomiultis etiamreligiofo 1 cibo eft ad pel lendos totius a nni morbos.Silueftrium quo^ radix ocm came teneriorem facit fimui co' fta.Quaz Inoxia eft morfu carens aoniu uocatur.De fcorpionedicemus iter medicas. DecarduoSihelxineSitribuloSianchufa. Ca. XVI. Arduus Si folio oi caule fpinofaslanugines habetdtem acomadeucacathos;onopy c gos:helxine;fcolimos.CameIeon in foliis no habet aculeos.Eft 8i ilia differentia q? quidaminiismulticauliaramofaqjfunt: utcarduus.Vnoautemcaulenec ramofii cnidos.Quaedamcacuminetamu fpinofa funtrut cringih.QuaEdam aeftate florennut atra dtylis:hehxinos.Scolimos quoqj floret fero 8i diu.Diuacrona colore tantumruffodiftin * guitur;8ipinguiore fucco .Idem erat a tradylis quoqs :nifi cadidior eflet:6inififanguineu fuccum funderet.Qua decaufa phonos uocatur a quibufdam:odoreetiagrauis:fero ma* turefeente feminemec anceautunfrqq id de omnibus fpinofis did poffit.Veru omnia haec 6i femine Si radice nafei pofTunc.Scolimos carduorum generis ab iis diftat q> radix eius ue feendo eft decoda.Miru q> fine interuallo tota seftate aiiud floret in eo genere:aliud con* cipit;aliud pturit. Aculei arefeente folio definunt pungcre.Kelxime rara uifu eft:ne^ in omnibus terriseft:radicefoliofa:exquamedia uelutimalu extuberat.Cota&afuaue olet Huius uertey fumus lachryma cotinet iucundi faporis acathicc maftice appellata. Edatos quocp in ficilia tancu nafeitur fuse proprietatis oi ipfa.Cuius in terra ferpuntcaules e radi ce emifti lato folio Si fpinofo:caulefqj uocant cadof.Ncc faftidiuti cibis iueteratos quoq^ unu caulem re&um habenque uocant tenicaieiufdem fuauitatis:fed uetuftatis impatiete, Ssmen cilanuginis:que pappo uocat:quo detrado ex cortice teneritas fimilis cerebro pal tnseieftmocantafcalia.Tribulusnonifiinpaluftribusnafcitur.Dira res alibi. luxta mluSi ftrymoneamnea excipitur in cibis.Indinarus in uaduffolio ad effigiem ulmi;pediculo Id go. At in reliquo or be genera tria.Cicerculse folia alceri aculeata.Hic Si ferius flore .Ma^ gifqj fepta obfidec uillaru.Semen ei rotudiustnigru in filiqua.Alteri harenaceu ,Spinofo<# lumetianualiudgenusononis.Inraiiiisem'fpinas hetoppofito folio rutse funili.cotocau lefoliatum in moducoronsefequitura frugibus:aratroinimicu:uiuaxq? prsecipue.Acule ataru caules aliquarum per terra ferpunt ut eius quam coropo uocant.Et ex diuerfo ftans anchufa inficiendo ligno cserifcp radice apta.Eft autem mitior iis anthemis:6i phftanthos: ane,mo.ne:Si aphace:cauk foliato eft:Sictepis 8i lotos .Differentia foliorum 8i hie quae Si 2 x iiii V LIBER. arboribus breuitate pediculi ac Jdgitudine:anguftis ipfis foIiorum:ampli£udine:anguI/s• incifufexidore.florerDiuturnior hie quibufda per partesflorentibus ut I ocimo:heliotro pio:aphace;oenochyte. De differentia hserbarum per folia:St quaz hserbas toto anno floreant St ha*> ftularegia:8tpiftana:8tdegladioIo. Ca. XVII. Vltisinter hare sterna folia;ftcut quibufda arboru.In primife^ heliotropio:adiato. lU Aliud rUrfusfpicat3rum genusrex quo eft ftaminios:alopecu rosdelapyrosquam quidem ortygia uocant:Alii plantagin&de qua infra dicemusinter medicas .pyra Its ex iis.AIopecuros fpicam het mollem St lanuginc denfamo difliniile uulpinu caudis: un de ei 8t nome.prorima eft ei 8t felepyrosmifi quod ilia particular! floret.Cicorio St fimi* iia circa terra folia habent germinates ab radice port ucrgilias.perditio qua St so! is getes £t sgyptii edunt nome dedit auis id maxie erues.Craflas plurimafq; het radices,Ire orin>* thogale caule tenero.-cadido femipedaliradice buIbofa:molli tribus autquattuor agnatif Coquitur \ pulte.Miru loto hazrba St egilopa no nifi poft annu e femle fuo nafci.Mira St anthemidis natura:qd a fumo Bore ldpit.-cu cSterae ocs qus pticulad floretrab ima fuit p ce incipiat.Notabile St 1 lappa q uaz adhaerefeitiquoma i ipfa fios nafei t-no euidcns:fed Itus occultus :6t itrafegerminatruclut animalia qus i fepadut.lte circa opunte oputia chsr/ ba et hoi dulcis.Miruq? e folio eius radice fieri ac femina nafci.Lafline unu foliu htt.-fea ita xplicatmutplura uideaf.Cy nd ril laamara e;Si acrix radice fucco.Amara6t aphacc: St q pigris noiaf:8tipfa toto ano floresmonie ei amaritudo lpofuit.Notabilis fit fcylls trociqs natura:qus cuocshsrbs foliu primu emittat:tnoxqj \ caulerotudet-i iis cauiis prior itei ligif q foliu .Et in croco quide flos tpellitur caule.ln fcylla uero cauiis exindeinde Hos ex eoemergit.Eademcp St floret(ut diximus)tria tempora fationu oftendens.Bulboru generi quida adnumerantSi cypri hoc eft gladioli radice.Dulcis ea e:6t qux decofia pane etiam gratiorem faciat:ponderofiore fimul fubafia.Similis e St q us fief on uocatunguftu afpi. Cgtere eiufde generis Folio differunt. Alphcdellusoblongum St anguftuhet.^cylla iatu 81 trafiabile.Gladiolo fimile nomini.Afphodelusmandif St ferme tofto;St bulbo.Sed hoc in cineretoftotdein faleStokoaddito.prascereatufocumficis prscipua uolupcate ut ui detur Hefiodo.Traditur St ante portas uillaru fatum remedio elte cotra ueneficoru no ^ xa.Afphodeli mentione St Homcrus fccit.Radix eius napis modicis fimilis e.Neqp alia nu meroflonofioginta fimul aceruatis fspebulbis.Theophraftus St fere graeci prkipefqi.Py thagoras caule eius cubitalem St fsepe duu cubitorum foliis porri filueftris antberifeo uo cauere.Radiceni uero id eft bulbos afphodelonmoftri illud albucu uocantSt afphodeium haftula tegiam.Ea eft cauiis acinofi.Eius duo genera faciunt.Albuco eft fcapuscubitalis: 8t ampliusipurusdeuis.De quo Mago prazeipit exitu menfis martii St initio apriiis cu flo s* ruerit.nondumfemine eius intuttiefcente demetendmfindendofqp fcapus:St quarto die l folem proferendos.Ita ficcatis manipulos faciendos.Item piftana dicit a grtreis uocari qua inter uluas fagittam appellamus.Hanc ab idibus iuaii ufqp ad finem ofiobrismenfis decor ticari.-atqj leui foie ficcari iubet .Idem St gladiolum alterum quam cydiron uocant:8t ipfu paluftrem iulio menfe fecari iubet ad radicemttertioque diein foie ficcari:donec candiduf fiat.Qu°tidie autem ante folem occidentem in tefiunx referri.-quoniam paluftribus defee &is nofiurni rores noceant. Deiunco genera fex:Stdecypero:6tdemedicamentis earum Stdecy^ pro;8todoratoiunco, Ca. XVI If. Imilia prxeipit de iunco que marifeon appcllant^ad texendas tegetes:8t ipfum iu^ f nio menfe eximi ante iufium medium pr2ec/piens.C£etera derficcado eadem quas de ulua fuo loco diximus. Alterum genus iuncorum facit:quod marinu St a gr£ cis oxyfehoeon uocari inueni. Tria genera eius .-acuti :fterilis:quem mare St oxyn gras ci uocant treliqua fceminini ferentis femen nigrum:quem nielancranin uocat.CrailiorJxic St rruticouor.Magifq? etianum tertiusqui uocatur holofchcenos.Ex iis melancranis fine alus generibus naftitur.Oxys St holofcha'nos code In cefpite.Vtiliftliiius ad utilia holo* fchenos:quia iiiollis Stcarnofuseft.Fert frufiuni uuarumcohasrentiummodo.Nafcif auC is quern maremappellamus ex femetipfoxacumine in terra defixo. Melancranisautc fuo Xemine. Alioqum omnium radices omnibus annis intermoriuntur.Vfus ad mafias nwrias I LIBER. & unit's uentris&inteftinoru:8£ prS’cordiis utiltiTimaudillita. Cibo quoqdapati niodo con^iuntur.Cauendus quoq? in iis ficus celeriter infidens.Etaridis & expreflis aliqs ufus Piapfafniatasinde fiunt ad fudores coercedos.ita ut a balncis inarefcat corpora:dein frigi gida abluantur.Silueftris cu adipe urfino alopecias mirifice emendat. Lilii radices niultis modis floretn fuum nobilirauere,Contra ferpentium lftus ex uino potse contra fungoru juenena.propterclauos pedum in uinodecoquutuntriduoqusenon foluuntur.Cum adi peaut oleo decocte pilos quoq? aduftis reddunt.bmufo porasinutilcm fanguinem cum ,aluo tragunt.Lyeniqj & ruptis uulfiaprofunt.Etmenftruisforminarum in uinodecoGse Jmpofita^qj cum ipdle neruis praecifis niedctur.Contra lichenas SC lepras & furfures in fa cie emendant.Erugant corpora.folia inaceto coda uulneribus imponutur.Si tcft iu in mel lecuni byofcyamo 6C farina tritici.Samel illinitur igni facro.Flos 8i folia ulceru uetuftati Succus qui floreexpreffiiseft:ab aliis mel uocatunab aliis fyriuni ad emolliendas uuluas fudorefqj faciendos & fuppurationes coquedas.Narcifi duo genera in ufu medici recipe unt.Vnum purpureo floretalterum hxrbaceum. Hue ftotnacho inutilem:Et ideo uomi torunvaluos quoq? foluentemmeruis inimicumxaputgrauantem. Et a narce narcifudi/ cfum non a fabulofo puero. V triufqj radis ut diximus mulfei faporis eft. Ambuftis pdeft cum exiguo melle.Sic & uulneribus & luxatis.panis uero cum rndle & auensefarina:Sic & infixa corpori extrahit-m polenta tritus:oleoq$ contufus. Medetur 5L lapide percuftis. purgat uulnera permixtus fannse.Nigras uitiligines emaculat. Ex hoc flore fit narcifinu oleums ad emolliendas duticias.Calefacienda quas alfeiint.Auribus eft utilifllmus: fed ca pitis dolores facit. Violas filueftres funt & fatiuas.purpureae refrigerant.Contra inflaniati ones lllinuntur ftomacho ardenti.Imponuntur & capiti in frote.Oculotum priuatim ep i/ phoris 6i fede procidente uulua ue.Et cotra fupurationes. Crapula & grauedines capitis impofitis coronis olfatucpdifeutiunt,Anginas ex aqua potas. Id quod purpureum eft ex iis comitialibus medetur:maxime pueris in aqua potum.Semen uiolae fcorpionibus aduec facur.Contra flos albas fuppurata aperioipfa difcutit.Et alba autem & lutea extenuant me ftrua.Vrinamciunt:Minoruiseftrecentibus.Ideocp aridispoft annum utendum. Lutea dimidio cyato in aqua tribusmenfes trahit.Radices eius cum aceto illitSE fedant lyenem. Item podagrani.Oculoruminflationescum myrrha &croco.Folia cummelle purgant ca* pitis ulcera.Cum cerarimas fedis.Etquannhumidis funt.Ex aceto ucrocolleftionesfanac Baccar in medicine ufu eft. Aliqui ex noftris perpenfam uocant. Auxiliatur contra fer/ pentes.Capitisdolores feruorefcp.Item epiphoras.Mamis tumentibus a partu &egilopis fncipientibufqp ignibufq) facris.Odor fomnum gignit. Radicem decodam bibere fpata* cis euerfiscouulfis fufpiriofis falutare eft.ln tuiii ueteie radices eiustres quactuorue de coquuntur ad tertias partes.Hascq? potio mulieres ex abortu purgat. Laterum compun* fiiones tollitSi ueficse calculos. Tonditurcu dyapafmata. Veftibusodorisgratiainferit'. Combrecumquod fimile ei diximus tritum cum axungia uulnera mire:fanat.Afarum io* einerum uiciisfalutare die traditununcia fumptum in hemina mulfi mixei. Aluum pur* gachellebori modo.hydropicisprodeft: S£ prsecordixs uuluifcp acmorboregio.Jn muftimi fi addatur facit uinum urinisciendis.Effoditur cum folia emittit.Siccatutin umbra. Situ celerrime fentit. Denardo galIico:& de croco medicinse: & crccomago: & firi;& faliunca & holochryfos 8f chryfocome & melifoto. Ca. XX. T quoniam quidam ut diximus nardum rufticum nominauare radicem baccaris: e contexemus &. gallici nardi remedia in hunc locum dilata cum diiputaremus de peregrinis arboribus.Ergo aduerfus ferpentes duabus drachmis in uiuo fuccurric fnflationibus coli uel ex aqua uel ex uino.Item iocineris 6C renu fuffufifqj fellc. Echydra picis per fe uel cum abftnthio. Siftit purgationes tnulierum. Impetus uero eius quaphun eodem loco appellauimus.Radix datur potui trita uel deco&aad ftrangulationes uel pe* dorisdolotesuellaternm.Menfesquo^cit.Bibiturcum uino.crocumcum melle non foluiturmulloi? duIci.Facillime autem uino aut aqua VtiliiTimu in medicina.Adferuatur corneapyxide.Difcurtitiflamatioesoesqde.Sed oculo^maximeexouoillitus. Vuluaru , quoqi ftragulat^Stoachi exulceratioestpedoris 8i renuiocinorurpulmonumeficaruq? pe Suliarit tflamatioi earu uehemeter utile.Ite tulTiKpleureticis.Tollit 8i prurit ? . Vnna cit. XXI. Qui crocum prius biberint crapulam non fericient.Ebrietati eo rcfiftunt. Corona q exeo mulcenc ebrietatem.Sonum facit.Caput lcniter mouet.Tcnerem ftimulat. Flisei 91 igni factoilhniturcum crcta cimolia.lpfum plurimis medicaminibus mifcetur. Collyrio uninomcdedit. Exeo quoq? exprdTo unguetocrocino:quod crocomigniaappellat.Ha/ betfuas militates contra fuffufiones oculorum.Vrinas magis excalfacit q crocum ipfum. Optimum quod guftatum faliuadentefcp inficit.lris ruffamelior q Candida. Infantibus eamcirculigari falutare eft.Dentientibus prazcipua eft & tufFicntibusrtinearuue uitio la* borantibusinftillari.Cseteri effeduseiusnohiultu amelle differunt.Vlcera purgat capiV tis prsecipue.Suppurationes uereres. Aluum foluit duabus dracbmis cum meile. Tufnm tormia: inflationes pota.Lyenes ex aceto.Contra ferpentium & araneorum morfus expo fca ualet.Contra Fcorpiones duarum drachmaru pondere in pane uel aqua fumitur.Cotra canum morfus ex oleo imponitnr.Et contra perfricationes.Sit & neruorum doloribus.lu bis uero Kcoxendricibuscum refina illinitur.Vis ei cocalfadoria.Naribus fubduda fter nutamenta mouet.Caputcp purgat.DoIori capitis cum cotoneis malis aut ftruteis illimf. Crapulas quoq? & ortopnoeas dilcutit.Vomitiones cit duobus obolis fumpta. Oita fra/ da extrahit impofita cum meile. Ad paronychias farina eius ututur. Cum uino ad clauos uel uerfucas.T rid uocp non foluitur.HalitusoriscomanducataaboIeualaruq? uitia.Suc* co duritias omnes entolIit.Sdnus conciliat.Sed genitutas conFumit.Sedis rimas & condi* lomata.Omniaq? incorpore excrefcentia fanat. but qui Filueftrem firin uocent. Strumas haec uel panos uel inguina difcutit. Prascipitur ut fmiftra manu leda ad hoc ufus feruet: colligentefq 3 dicant cuius hominis utiqj caufa eximant. celus herbarioru aperitur in hac mentions partem eius feruantiu.& quarunda aliarum haerbaru ficuti plantaginisfubftitu entium fi parumercedistulifle fefearbitrantur.Rurfufqi ut plus operis acquirant partem earn quam feruauere eodc loco infodiunt.Credo ut uitia quae fanauerinc faciant rebellas rc-Sahuncasradixin uino decoda fiftit uomitiones.Coroborat ftomachu. Polio Mufetis & hefiodusperungi iubent dignationisgratia. Gloriec? auidos polium tradare colore. Polium contra ferpentcs Fubftemitur uelportatur. Medici in uino decoquunt reces uel aridumullinunqj ud fpleneticispropinant ex aceto.Morbo rcgio in uino.Ethydropicis r cipientibus in uino decoduni.Vulneribus quoqs Fie illinunt.Secundas mulieru partufqj cmortuosrepellit.Itemdolorescorporis.Veficasinanit.Et epiphoris illinitur. Nec magi alia haerbaconuenit medicamcto quod alexipharmacon uocant.Stomacho tn inutile dfe Caputqi eo impleri:8d abortum fieri poto. Aliqui negant ad religionem addunt ubi inue* turn fitrprotinus adaligandum contra oculorum fuffufionem.Cauenduqj ne teiram attl/ gat.hi & folia eius thymo fimilia traduntmifi c^molliora funt:& lanatiore caniciae.Cu ru^ ta filueftri & fi ceratut ex aqua caelefti afpidas mitigare dicitur. At non fecus atqj cynam 9 aftringit&cohibetuulneratprobibetq; ferpere.holocbryfosmedetur ftrangurie in uino pota:6i oculorum epiphoris illita.Cum fece uero uini cremata in polenta fichenas emedat Cbryfocomas radix calfacit Scftringit. Datur potui ad iocinerum uitia. Item pulmonum Vulue doloresin aquamulfa dccoda.Cietmenftrua.Etficruda def: hydropicorumaqu. fiftit. MelliflbphyJIo fiue melitena fi perungatur alueariano fugict apes.Nullo enim ma^ gis gaudenr flore.Copia iftius examina facillime cotinentur.lte prsefentiiTimu eft contra tdus earutuefparuqj & araneoru.ltefcorpionu.Itcm cotra uuluaru ftragulationes addito mtro.Cotra tormina e uino.Folia eius ftrumis illinutut:8i fedis uitiis cu fale decoda.Suc cus foeminas purgat:& inflationes difcutit:& ulcera fanat.Articularos morbos fedat. Ca nifep morfus.prodeft dyfentericis ueteribus & coeliaciS.& ortopnoicis lyenibus: ulcerib 9 thoracis.Caligines oculoru fucco cu meileinungieximiu babetur.Melilotos quoqi ocu' lismedeturcu lade:autcu lini femine.Maxilaruquocp dolores lenir.Et capitis cum rofa ceo.Icem auriume pafTo.Qurq? in manibiis intumefeut uderuput.Stomachi dolores m uino decoda uel cruda tritaqp.Ide effedus eft ad uuluas.Teftes uero & fedem prociduar quasqj tbi funt uitia:recens ex aqua decoda uel ex palTo. Adiedo rafaceo illinuturad car* cinomata.Deferuefcit in uino dulci.pecu iariter & contramdiceridas cfficas. ' Detrifolio 8£cymo&bemorocalle:&dehelenio:&ambrotono. Ca. XXI. , t , Rifoliu fcio crcdi prxualerc contra ferpetium idus &. fcorpionu ex uino aut poWK^ Av t fca feminis granis uiginti potis.Vd foliis:Cs' toco |aa:iba decoda. Scrpctcfcj nunq LIBER. in trifolio afpici.prsterea celebratis audoribus contra omnia uenena pro antidoto fuffi'i cd^.xxv.grana eius:quod minianthos exeo appellauimus tracii.muica alia prartexea in re/ tnediiseius afcnbi.Sed me contra fententias eorumgrauuTum uiri audontas mouet.bo# pbociesenim poeta uenenatuni id dicit.Simusquoq?medicusdecodiautcontriti fuccd infufumcorpori eafdeni uredines facere quafi pcrcuftisa ferpente imponatur. Ergo non aliter utendum eo qua contra uenena confuerunt.Fortaflis enim di iis uenenis inter fe co tram fit natura:ficutmultis aliis.Iteni animaduerto feme eius cuius minima fine folia uti Se ellfcad cuftodiendum mulierum cutis gratiam m facie illitum. Thymum colligi opor# tet in fiore:& in umbra ficeari.Duo autejm funt genera eius.Candiduimradicelignofa; in collibus nafcens;quod Si praefertur. Alterum nigrius florif^nigri.Vtracj oculorum clad tati multum conferre exiibmantur.Etin cibo8d in medicamenris.ltem diutinsetuffi dig* mate faciles execrationes facere cum accco & fale.Sanguinem concrefcere nonpatitur e melle.Logas faucium diftillatjonas extra illita cum finapi extenuare. Item ftumachi &ue iris uitia.Modice tamen utendum eft.Condylomataexcalfaciunuquis fiftuntaluu .• qus fi exulecrata fit denariipodus in fextarium aceti &mellisaddi oportet.Itemfi lateralis do lor fmaut inter fcapulas aut in thorace.praxcrdiis medetur ex aceto cum melk.Quie po tio datur Si in alienatione mentit ac melancholicis.Datur Si comitialibus:quos correpros olfatus excitat thymi. Aiunt & dormire eos oportere in molli thymo.prodeft Si ortopnoi ds&anhelationi.Mulierucpmenfibusretardaus.yel fi emortuifintin utero partus de/ codum in aqua ad tertias.V iris uero cotra inflationes cum melle 6c aceto.Ec fi ucter tut# geat.Teftefueaut ueficas dolor exigar.fc uino tumores& impetus tollitimpofitunt. Co# xendicibus iniponitur cum articularibus morbis trium oboiorum pondere in tribus cya# this aceti Si mdlis.Etin faftidio tritum cum fale.Hemorocalks pallidum e uiridi Si moile foliumjbabet:radice odoratam atqj bu3bofam.Quar cum melle impofita uentri aquam pel Siti&fanguinem etiaminutilem.Folia epiphoris oculorum.-mamaruqp pod partum dolori bus ininuntur.Heknium ab Helena Jachrymis diximus natum. Faucre creditur forma;. •Cutern mulieruin facie reliquoqtcorporenutrireincorruptam. Prsetereapurat ufu eius quadam datamgratiamiismenereep cqnciliari.Attribuunt Si hylaruaciseftedum eide po t£in uino euhtt# quern habuerit Nepenthes illud prxdicatu ab homero q ea triftitia ois abolearur.Eft aute fucci prardulcis.prodefl: Si ortopnoicis. Traditio radicis eius in aqua prodeftieiunii.Eftautemcandidusintus &dulds. Bibitur Sdconna ferpemiumidusex uino.Mures quoqj contrita dicitur necare. Ambrotonum duorum traditur generum.Ca peftre ac montranum.Hoc faminamullud marem intelligi uolumus.Amaritudo abfin# thii in utrocp.Siculuin laudatiifimum.dein gallaticum.Vfus eft Si foliis.Sed maior kmi/ bead calfaciendnm Jdeo neruis utile: tufli ortopnoicis conuulfistuptis lumbis: uiinar.au guftiis Datut bibendum manualibus fafciculis decodis ad tertias partes. Ex iis quarernis cyathisbibitur.Datur Si femen tufutn in aqua drachme pondere.prodeft Si uulue.Coqui tur panis cum farina bordeacea:# oculorum inflamationibus illinirur. Cotoneo maloco# code ferpentes fugat.Contraidusearuni bibitut cum iiinou'lliniturqt.FfficaciiTimum co fra ea quorum ueneno tremores Si frigusacriduntmt fcorpionum Si phala'giorunu&co# fra uenena aha pota.Prodeft Si quoquomodo algcntibus.Et ad extrahenda ea qua: inha:/ rent corporibus.pelht Si interraneorum mala.Ramo eius fi fubiiciatur puluino uenerem ftimulati aiunt.EfficaciiTimaqj efleharrba contra omnia ueneficia quibus coitus inhibeat. Ex leucantbemo 8£ fanfuco medicinse. Ca: XXII. Eucantbemum fufpiriofis medetur dnabus partibusaceti permixtum. Sanfucum I fiue amaracumin cipro laudatiftlmuni Si odoratifiimum. Scorpioibus adueifatur ex aceto Si fale illitum. Menftruis quoq? multum confert impofitum. Minor eft eide proto uis.Cphibet Si oculorum epiphoras cum pdeta.Succus dccodi tormina difcu# tit.Et urinfs Si hydropicis utile.Mouer 8i narium fternutamenta.Fit ex eo oku quod fan fucinum uocatur aut amaracinum ad excalfaciendos emodiendofcp ncruos;5i uuluas ca# lefacit.Et folia fugillatis cum melle 6i luxatis cum czera profunt. De anemona medicine. Ca. XX lib Nemonas coronarias tantum diximus.Nunc reddemus Si medicas.Sunt qm phre 3 nion uocent.Duo eius genera.Silucftris prima. Af ccra in cuius nafeens. yttaque * * tcj "• :iL.i% * v L’&t'w' ;- •ft 3 JN 2 kl ^Tbrl V „ • J ^ca t^l (Of »ali *» FJitUSilcy ^IWCI tut^ I ~" ^“iUlVuCo# ^CKt; tubus cp, 3iUiad:3Cmolle ■ •i'w.'ijquinipd • ; Mfinuiiidoloti -ttrcuKuriormi, (• iiMjatufucius • .".;.cuepo j^attillitia ois iki ciustnatjua . :.-;,..w\dus« ftkaftnctuniG ► Asir.tudo jbGll: ij^ediuior fa) 'rtfcius^fa ■ #: i uuiui'.Coqui . ( ■ :,x'o maloco^ -jidcffWIUlHCO ■ ,>■ .-xtunv-Kco^ v.utno u£ r f ®? 3 '■, v» ij inhibw 1 ■ .. ^'11'#’ v;: Minot/ -■ .jrjcd^ fl* ^nt qfjJJ. xxr. fibuIofis.Huiufque plures fpecies.Autenimphocniceum florem habet:quze6<: copidfif* film eft:autpurpureum-auc ladcurharuin rriufoliaapio fimilia.Nec temereftmipedale altieudinetnexcedunttcacumine afparagi.Flos nunqua fe aperit nifi uento fpiranteunde Bi nomen accepit.Silueftri amplitudo maior latioribufqj foiiis.-fiore phceniceo.Hanc erro re du&i argemonem putant mulci.Alii rurfus papauer.-quod rhian appellauimus.Sed dim ftin&io magna:q> utraq? haec poftea floret.Ncc aut fuccum illaruni anemone reddut: aut calices habentmec nifi afperagi cacumen.Profunt a nemonze capiti doloribus;&: wfiamati onibus: uuluis mulierum ladi quoqt.Et menftrua dent cum ptifana fumptaz: aut uellere appofitae.Radtx comaducata pituitam trahit.Dentes fanat. Decoda oculorum epiphoras Magi multutn quidem iis tribuere. Quamprimutn afpiciatur eo anno tolii iubentes:dicu* qi coiiigi eas tertianis & quaternis remedio.poftca alligaii florem pano rofeo: 6i in umbra afleruatiuca cum opus fit ailigari.Quze ex iis phaniceum florem habetrradice cotrita: cut cunqj animalium impofita ulcerum tacit & pticam uim.Et ideo expurgandis ulceribus ad bibetur. Ex xenanthe medicinze, Ca. XXII1J. Enanthe hzerba nafdtur in petris: folio paftinacze:radicze magnamumcrofa.Caulis o eius di folia cum tnelleac uino nigro pota facilitatepariendipr^ftant: fecundafqi purgant.T uflim emelle collunt.urinam cicnt.Radix 3i ueficseuitiis medetur. Deheliochryfo medicinze. Ca. XXV. Eliochryfon quod alii chryfanthon uocant ramulos habet candidos:folia fubaibi/ b da.-ambiotonofimilia ad folisrepcrcuflumaureze Juris in orbem ucluti corsmbis dependentibus.qui nunq marcefcunt.Qua de caufa deos coronant illo.Quod dim ligentiflimeobferuauit ptolemeus rexaegypniNafcitur in frutetis.Ciet urinas l uinopo ta 6C nienfes.Duricias & infia'mationes difeutit. Ambuftiscum melle itrponitur. Contra fejrpenaumi&us&Iumborum uitiabibirur.Sanguinemconcretum uctris ac uefcicaeab/ fumit cum muIfo.Folia eius trium obolorum pottderefiftunt profiuuia mulierutn in uim no aibo.Veftes cuetur odore non meleganti. Ex hyacinto medicinze. Ca. XXVI. lacynthus in gailia eximie prouenit.Hoc ibiloco hifginum tingit.Radix eft bulba h cea mangonicis uenaheis pulchre nota.Quze in uiuo dulci tllita pube rtatem cober cet:8i no patitur erumpcte.Torminibus Hi araneorum morflbus refiftit. Vrinam fmpellit. Contra ferpentes & fcorpiones morbumqp regium lenten eius cum amtbrotono daiur.Lignis quoqj flammea illaaduerfusferpentes:fcorpiones:crabrones:finnlia (5 bibw cur e uino femme trico.Silueftris eadem ftomacho inu tills. Aiuum foluit.Ad detrahenda bilem efficaciirima duabus drachmis.Scorpionibus adeo contraria ut omnino uifa ea tor/ jpefcant.Radicem eiusafiani boliten uocant.Qua alhgato occuloalbugincstolii dicutur. Ex uincaperuincamedicinae. Ca. XXVII. T uincaperuincafiuecamedaphnearida tufa hydropicis datur in aqua cocleari e menfura.Celerrimeque redduntaquam.Eadenidecoaa in cinere fparfa nino tumo res ficcat. Auribus fucco medetur: Aluinis impofita multum prodeffe dicitur. ru fei radis decoda bibitur alternis diebus in cakulorum ualitudine:& torufione urina: uel cruenta.Radicempridieerut oportettpoftero mane dccoqui, Ex co fextario uini cyatbis duobus mifeeri. Sunt qui 8i crudam radicem tricam ex aqua bibant: di in rotum ad urilia cauliculis eius in uino & aceto tritis nihil utilius putant.Eadis quo

•. ijrrftntnoripr* --BtikltP’W : , p ;'nconua^ .-^foemv . VOW 11 # | w *0*^ S0' ,0tc# 11 ■ :»■;! ' J" * * ,m u ■ PROEMIVM, OMPLESSE poterantmiraculu fui uaturaiatqj tellus reputantiu uel pn> oris tantum uoluminis dotesitotcp genera herbarum utilitatibus hornrnu C aut uoluptacibusgenita.Sed quanto plura reftantuanto quoqj mirabiiio* ra inuentu.llla enim maiore parte cibnaut odorisidecorifue comendatione ad numerofa experimenta duxit.R-eliquorumpotentia approbat nihil re# uatura fiue aliqua oculnore caufa gigni. Degetibushasrbis formas gratia utentibus. Ca. 1. Quidem& formas gratia ritufq? prepetuiin corporib* fuis aliquas excerarumgen tium uti haerbis quibufda aduerto animo.lfiinunt ccrte aliis alias faciem in populis barbaroru foemina:Marefqj enam apud dacos & faitnata corpora ilia infcnbut.Si** Inileplantagini glaftum in galiia uocatur. britonnorum coniuges nurufqj) totocorpore eblitas quibufdamin facris unde inceduntzethiopum coioremimitantes. Quod hzerbis ueftes inficiantur. Ca. II, Am uero infici ueftes feimus admirabili fucco,Atq> fileamus galatias:africze iufira i niasgram's coccu imperacoriis dicatu paludamctisuranfalpinagallia basrbis tyrium atq? tochylio tingicmmnifqi alioscolores.Necquserit in protundis inuricesdefecp ©biicietes du prasripiunt efcam bduismarinisuntada ecia anchoiis ferutatur uada:ut lue niat per quod facilius macrona adultero placeat corruptor infidietur nuptze. Stas 6i in fic co carpit quo frugi mudos excuipat ufu alioqum fulgecis.lnftrui poteracluxuria cerra U nocentius.Nucpropofituifta confedan:neconiitte'mus:utfubiiciedo utiiioraluxuria uiV fiicat’ circufcribamusdiduri 6i aliis basrbis tingi lapides parietefcg. Nec cingedi ncc pingc di tame rations omifiifemusifi unqua ca hberaltu artiu fuifft’t.Interim fortiusaugetur an fioritas quas quata debeat etia furdis:hoceft ignobilibus basrbis pcrhibebicur. Si quickm audores imperii romani coditorefq; imenfum quidam 5 L bine fumpfererquonia no aliun^ delagmina in rem;diispublicisfuere:&inacrislegationibus:q ucrbense.Certe utroqj no mine idem fignificatur. Hoc eft gramc ex arce cum fua terra euulfum. Hac femper & le/ gaci cu ad hoftes clarigatuqj mitterctur ufiddeft resraptas dare repetitum unus utiqp uer benaiius uocabatur. De corona gramina. Ca. III. Orona quide nulla fuit gramiea nobilior in maieftate populi terraru principis prze c tniifip glorias.gemat£:6i aureze: uallaresmiularesuoftrataz: ciuicas: triupbales poll: hac fuere.Suntqj cundzemagno interuaIlo;magnaq? differentia. Casteras oes fin/ guIiSt duces ipfi imperatorefcp milmbus aut aliquado collegns debere, Deraritatecius. Ca. IIII* Ecreuic in triumpbis fenatus cura belli folutus 8C populus ociofus gramineam un d | niff in fuprema defperatione.Contingitqj nulli nift ab uniuerfo exercitu ferua i to feruatori decreta^Casteras imperatores dedere. Hanc folammiles imperatori. Eadem uocatur obfidionalisdiberatis obfidione abominandoq? exitio totis caftris. Quod ft ciuicas honos uno aliquo ac uel bumillimo ciue feruato pclarus facerqj babetur. Quid tandem exiftimari debet unius uirtute feruatus uniuerfus exercitusr 1 Dabatur bsec uiridi e gramine decerpto inde ubi obfeffbs feruafflc aliquis.Nacy fummu apud anticos fignu uidoricE erat hzerbam porrigere uidos;hoc eft terra & altrice ipfa hunso & humatione eti am eedere.Quern morem etiam nunc durare apud germanos feio. Qui foli corona ea donaci. Ca. V. Onatus eft ea.L.iicimus Dentatus femebcum ciuicas quattuordedm meruififer* d depugnaftet^.cxx-proeliis femper uidor.Tanto rarius eft feruatorem unu a fer/ uatis donari.Quida imperatores &: fepius donati funt:ueluti.p.Decius primus ui delicet Tribunus milieu ab exercitu. Altera ab iis qui in przefidio obftffi fuerat. quataeet eius honoris audoriras cofeftus regione fiqde donatus boue albu Marti imolauit & ceru fuluos:q ei uirtutis caufa dati fuerac fimul ab obfdTis.Hic Dccius poftea conful di iperid & college fe p uidoria deuonit.data eft a fenatu populoqp ro.quaclaritatenihil equrde in rebus humanis fublimius duco.Fabio illi qui rem omnem robaanamreftituitnopugnado tr i i \L in t ■ LIBER. Net data cum tnagiftrum equitum Sc exerrieum cius feruaflct. Tunc fatius fuit nomine nouo coronari appellatum panem ab iis quos feruauerat.Sed quo didum eft coienfu bo noiatus eft.Hanrnbale ex italia pulfo.Quae corona adhuc Tola ipfius imperii manibus ipo jfita eft.Et quod peculiare ei eft-.fola a coca italia data. Qui tolus centurio coronatus. Ca. VI. Retei hos contigit eius coronse honos.M.Calpbucnio Flamme Tribunotiiilitum p in fiCiIia.Centurioni uero uni ad hoc tepus.Cn.petreio Atinati cimbrico bello:p<* muni piium is capeflens fub Catulo exciufam aohoclegionem fuam hortatus tri bunum fuum dubitantem per caftra hoftium erumpere interfecit.-lcgioneq? eduxit. lnue riio apud au&orcseundempmer huncbonorem aftatibus Mano & Catulo confuiibus prxtextatum miolaffe ad tibicinem foculo pofito.Scripfit SC fcylla di&ator ebixercicu fe quoqi donatum apud nolam lcgatu bello niarlico.Idq* in uilla fua tufculana:quas fuitpo Itea Ciceronis pinxit.Quod fi uerum eft.-hoc exectabiliore eum dixeiim:quandoquideea capici fuo profcriptione detraxit.Ipfe tanto pauciotibus ciuium feruatisrquanrpoftea oc cifis. Addat etiam nunc huic gloria; fupei bum cognomen fcclicem.Ipfe tame obfefius in toto orbc profcriptus.Kasc corona fertorio etiam ceilk.Aemilianutn quoq? .Scipione Vac ro audoreft donatum obfidionali in africa.Mamlio confule cohornbus fer uatis totideqj adferuandas eas edudis.Quod SC ftatiuas cius in t oro fuo DiuuVtuguftus feripfit. ipm Auguftum cum.MCiccrone filio confulem idibus feptembribus fenatus obfidionaii do jnauic.Adeociuicanen fatis uidebatur.Necpneterea quenq hacinuemmusdonatu.Nul/ la; ergo bier be fuere certe in hoc honors: fed quaecuqs fueratin pericuh fede quauis igno biles ignotasqj honorem nebilem faciebanc.Quod latere apud nos minus quidem tmror: ternensnegligi eaqueqj qua; ad ualitudinemconferuadanvcruciatufcj? corporis propul^ Xandos:S£ morremarcendant pemnet.Sed quis non mores lure caftigetf Addidere uiuen di prsecia delicise iuxufqs.Nunq fuit cupido uitae maiormec minor cura. Aliorum hac ope ram e(Tecredimus:ac ne mandato quidem noftro alios id agere •• medicifcp prouifum eife proh bonisipft fruimur uoluptatis.Et quo nihil equidem probroftus duco. Viuimus alie^ na fiducia.Jmmo uexo plerifcp ultro etiam in nfu fumus ifta comentates atep friuoli ope* 1 risarguimus.Magna quanq l.nenfeiaboris folatia fperni cum rerum natura:qua certe no defuiffe nobis docebimus:&inuifis quocp hserbis inferuiffe remedia. Quippe cu inedicias dederit etiam aculeatis.Haec eni ptoxime reftat ex iis quas priore libro nominauimusdn q bus ipfius prouidentia naturae fatis admirari ample&iq? non eft.Dederat Sc quas diximus molles:cibifcg gratas pinxerat 6 C remedia fioribusmifucp ipfos amnios inuitaueranetiam deliciisauxilia permifcens.lndeexcogitauit aliquasafpe&u hifpidas:tactu truces: uc can turn non uocen ipfius fingentisillas-.ratianecp reddeniis exaudire uideamur: ne fe depa feat auida quadrupesmecprocaces manus capianonec neglectu ueitigia obterat: ne infi/ dens ales infringac. Has muniedo aculeis tadifqj aimando remediis ut tuta ac faiua lint, lta quoq} quod in iis odiums hominum caufa excogitatum eft. Medicine ex rehquis ornamentis SC erynge. Ca. VII. T darainprimis aculeataruin erynge eft liueeryngion contra ferpentes SC uenena c ta omnia nafeens. Aduerfus i&us motfufep radix eius bibitur drachmas podcre in uino.Aut ft pleruqp tales iniurias comitatur SC febris ex aqua.illimtur piagis pecu liariterefficas contra chryfodos ac ranas.Ontnibus uero cotra toxica SC aconica efficatiore Heradidesmedicus in iure anxerisdecoftamarbitratur. Appollodorus adueifus toxica cum rana decoquioc^teri in aquadpfa dura;fruticofa:fpinofis fo!iis:caule geniculato.-cu bitali SC maiore aliquado. Alia albicans alia nigra radice odorata.Et fatiua quidem eftded SC fponte nafeitur in afperis & faxofis SC in litotibus mans:durior:nignqrqi foi/o apii. Deh^rba quani centucapita uocant. Ca. VIII. X iis candidam noftri centucapita uocant.Omnes eiufdem eftedus caule SC radice c in cibos graxorum receptis utrotj modo fiue coquere libeat fiue cruda uefei.por tentofum eft quod de ea traditur.Radicem eius alterutrius fexus fimilitudine re^ ferre rara itiuentu.Et ft uiris contigetit mas:etiam amabiles fieri.Ob hoc SC phaonein left* bium diie&um a Sappho.MuItecpcirca hanc non magorum folum uanitates-fed etia py* thagoncorum.Sed in medico ufu poster fupradida auxiliaturinflationibus: torminibus-' XXih \ cordis uitns:'ftomachcKiodnen:pr^cordiis in aqua mulfivLyeni in pofca.keex m ulfhkni jbus:ftranguFi2B:opirtochoniciS!fpafmis:iumbis:hydropicis.cditiaJibus : haulierum nienfi bus iiue fubdantfiue abundent.-uuluaru omnibus uitiis.Extrahit infixa corpori cu mdle: flrumas :parotidas:panos. Recedentes ab oflibus carnes ftnat cum axungia falfa &L cxras to:icem fra&uraSiCrapulam pradumpta arcet.-aluutn fiftie. AJiqui c noftris fub folftitio co ligieam iufFere.Exaqua caddh's imponi omnibus ceruicis uitiis.Oc$uIoruhi quoqi albugi nes fanareadaliigatam tradidsrunc Deachano6iglycyrrbiza8ifi:omachice. Ca. IX. Vnt qui Si aebanon eryngio afcribant fpinofam breucq? ac lata haerba fpinifc# laci f oribus.Hancimpofitafanguinemirefiftere.Aliieryingenfalfo cade putaueruc eiTc Sigiycyrrbizankquare fubiungica protin us refert.Et ipfe fine dubio i ter acu leatas efbfoliis ecbinatis:pinguibus:tacluqj gumofis:fruticofa:binoru cubiroru altitudie fiore hiacynthidru&us piiularu platanimagnitudinis.pradfatifiimain cilicia:p6ro fccuda radice duici.Et hsec tantu in ufu.Capiturqjea uergiliaru oecafudogaceu uitimcoloris bu xei.Mdiorqp nigra:qukp icnta:qua quse fragiiis.Vfus in fubitis decoda ad iertiasrcsete << roadmdjiscraiTkudine:a!iquado:8i tufa.Equogenere8iuulneribus lponitur Si fauciu uitiis omnibus.ke uoci utilifllmo fucco fic ucfpiflatus efhlingusefubdito.lte thbraci io* cinexi.Hac diximus fitiin fainccp fedari.Ob id quide adipfon appellauereea: Si hydropicis dedere :ne ficirent.Ideo Si comanducara ftomachicae:8i ulceribus oris infpfa Tape Si ptc* rkisianacSi udicE fc ;bies:reru;n dolores codiJomacauilcera genitalium.Dedere ea qui * dam potui in quacernis drachruarum duaru pondere Si pipere.hemina aquSe.Comanduca tafanguiium Uiht.Suntqui<3i.caJculosca pdli tradidexunt. De cribulo Si generibuseius:6imedicinis. Ca. - X. Ribuli unu genus \ hortis nafcitunakeru i flurninibustatu.Succusex is colligit t aioeuioru medicinas.Eil.n.refrigeranrisnatur3e:8ii6utiiisc6tra Iflaniatioescok Jech riis auc purpiyreis.In macro folo aut iuxca femitascoliigitur uere:8i in coronamenta repo** nitur.Eodem tempore Si medici folia tufa in paftillos digerunt.ltem florem Si rad ice. Dan tur omnia mixta dracmx unius pondcre contra ferpentmm iftus.peilit inortuos partus. Item miftura in potu:Siun'n3m:calculofcp inflationesdocinerum uiria:bile fuffufamregi lopiaai.comanducata ulcerum eruptiones manates fanat.Ex omnibufiisgeneribusad cal** culoseiiicaciflima eft.quxflcrem purpureum habeocuiuf Si foliorum Si fruticis amplitu domaiufcula eft.Hanc propric quidani hiranthemin uocant.Lotonquiarborem putat ta turn eft; uel Homero audoreargui poftimr.Is enitn inter hserbas fubnafeentes deoiu uo luptati loton prmnai nominauit Folia eius cum melle occuloriru cicatrices argematamu becuiasdifcuduc.Eft Si iotometraquxfit ex loto fata.Ex cuius femle futiillimo porri fiut panes in aegyptoa paftoribusunaxime aqua uellaftefubado.Negatur quiedqua illo pane y »» . * LIBER., falubrius efte :aut Ieufus dum caleat.Refrigeracus difficilius concoguiturdkq; ponderer ftus.Conftat eos qui illo uiuanc ne dyienreriamec tcnafmomeqj aliis morbls uentris infe/ ftari«Itaq 3 inter reinedia eorum baberur.Heliotropii miraculum fepius dixinius cum foie fe eircumagencisretianubilo die:tantu fyderis amor eft.No&e ueluc dcfiderio contrahit c&ruIcumHcrcm.Generaeiusduo.Tricoccuim&helioftrophiu.Hocaltiusiquaqua utru Gjfemipedalemakitudinemnoexcedat.Abimaradiceramofum.Semenin foliculo mefii bus coliigitur.Nafcitur non nifiin pingui folo:cukoq> maxime.Tricoccum ubiqp.Si de* coquatur inueniocibisplacere.Etin la&eiucundiusaluummollis.Ec ft deco&i fuccus bi* barur.-efficaeiffitne exinaniri.Maioris fuccus excipifasftate:hora fexta mifcetur cu uio: Tic finmar.Capitis dolores fedat rofaceo admixto.Verrucas cum falc tollit fuccus e folio.Vn de noftri uerrucariam h«erbam appdlauere:aliis cognominari cffe&ibus digniore.Naq? Si ferpentibus Si fcorpionibus reftftic ex uino 6£ aqua mulfa: ut.apcllophaes 8C.AppoUodo e rus tradunt.Folia infantium diftilacionibus quod fyriafui uocant illitamedentur.Ite con tradioibus etiam fi id comitialiter accidat.Decodo quoq? foueri eos faluberrimu eft i faxis nafceretur:&a noftris fa xifragum appellatumcredidenm.Bibitur e uino quantum term dccerpfere digyti.Vrina, cient.Serpentium Si araneorum uenenis refiftuntJn uinodccodialuu ftftunt.Capitis do lores-corona cxiis fedat.Contra fcolopendrsemorfusillinunturcrebro auferendine pae ant .Hoc Si f aloprciis.Strumas difcutiunt.-furfurefqj in facie Si capitis manatia ulcera.De cod um ex iisprodeft fufpiriofts:6£ iocineri:&lynei:& felle fuffufis:&hydropicis. Srangu rie illinuntur:& renibus cum abfinthio.Secundas cient Si menftrua.Sahguincm fiftunt ex accto-aut rubi fuccopoti.Infantes quoqj ulcerati perunguntur ex'iiscum rofaceo Si uino prius.Folium in urina pueii impubis trium quidem cum afronito Si illitum uentn rnulie tuaune rugofus fiaopracftare dicitur.perdices Si gallinaceos purgadores fieri putant i c i bum eorum additis;pecoricp efte utiliiTimos. De picride:thefto:6£ afphodeIo:Halimo:8i acantho:^ buprefti: e!aphobofcho:Scandice:ce Iafina-6i de caucalide:Sio fyllibo.Scolymo fiue lymonio = font cho:codnlo ftuecondrili&boletis. Icris ab infigni amaritudinis cognominatunut diximus rotundo folio.Tollit cxi mie uerrucas. fhcfium quocp non diftimili amaritudine eft:fed purgat aluutn in quern ufu : ii teritur ex aqua.Afphodelum declariftimis hserbarunarquam heroion sbqui appellauermit.Heftodus Si infiluis nafci dixit.Diofty fins marem acfaminam efte. XXII. Defeftis corporibus Si ptyfis conftatbulbos eiuscurti ptifana decodes aptiftime rac'd eri- paneq? ex its cum farinafuba&um faluberrimum efle.Nicander SC contra fetpet.es 6c leer-- piones ud caule quemmathericem ubcauiniiismel fetnenmel bulbos dediti uino tribus drahmis.Subftrauitq; fomno contra metus.Datur SC contra uenenata maria;# contra fco lopendras terreftres.Cochleazmire in campania caulem eu perfequuntur;# fuggendoate facmnt.Foliaquoq? illinuntur uenenatoru uulneribus exuio.Bulbi neruis aiticulifq? cu polenta tuft iilinuntunProdeft #cocifiS ex aceto lichenas fricare.Item ulceribus putrefee tibus ex aqua iniponere.Mamarum quoq? SC teftium inflaniationibus.Decodi in ftece ui* ni oeujorum epiphoris fuppofito iintheoio medentur.Foliis in quocunqjmorbodecodis magis media utuntur.Stem ad tibiarum tetra ulccra.-rimafq? corporum guacunq? in parte farina arcfa&orum.Autumnoautecoliiguntuncumplurimumualent.Succus quoq? ex tufisexpreffus aut decodus utilis fic corporis doiori cum melle.Item odorc corporis iu* cundu affeftantibuscumiri arida SC Tale exiguo.Folia etiam fupradidismedentnr. Etftru tnis:panis;ulceribus in facie decodacum uino.Cinis e rad ice alopecias emendac; SC rimas pedum.Decodx radicis in oleo fuccus perniones Sc ambufta.Et ad grauitatem auriuin in funditur.A cotrariaaure in dolore dentuim.prodeft# urinaz pota mod ice radix 8C men- ftruis;# Iateris doloribus.lte rupcis puulfis.-ruftibus drachma pod ere i uino pota. Fade SC uomi tiones adiuuatcomanducata.Semine .Sumpto turbatur uenter.Cbryfermus SC pa rotidasin uino decodaradicecurauit.Itemftrumasammixtacacia ex uino.Quidaniaiut: fi impofita radice pars eius in fumo fufpendatur SC quarta die foluatununa cu radice aref cere ftruniam.Sophocles ad podagras utroq? modo coda crudaq? ufus eft .Ad perniones decodam ex oleodedit:6ifuffufisfelle in uino SC hydropids. Vencrem quoq? cocitari cu uino melle perundis aut bibentibus tradiderunt.Xenocrates &hcbenas&pforas radi¬ ce in aceto decoda colli djcit.Jtem fi coda fit cum hyofeyamo Sc pice liquida;aiaru quoq} & foeminum uitia.Et cap/H un» crifpiore fieri rafo prius capita, fi radice ea fricetur. Minus Iitpid.es renum in uino decoda atq? pota eximit.Hippocrates feme eius ad impetus lyenis dan eenfet.Iumentorum quoq? ulcera ac fcabiem radix illita aut decoda;fuccus ad pilum reduos .Mures et eade fugat .Cauerna prazelufa moriutur. Afphodelo ab Hefiodo quids haiimon appdlari exiftimaueretquod falfum arbitror.Eft cnim fuo nomine balimo no par uic*.ipfumerrorisinteraudores.Aliienimfruticemeffedicuntdenfurmcandidiufine fpi na;tolas oiesetfedmolliotibus.Coquitur autem hoc ciborum gratia.Radixtormina difeu tic drachma pod ere in aquamulfa pota.I tern couuliarupca. Alii olus maritimumefledi * xere falfum;# inde nome foliis in rotunditate logos laudatum in cibis.Duorum prazterea gcncrum filueftre;# mitiusmtmncp pdeffe dyfentericis 8i exulceratis cu pane: ftomacho uero cx aceto. Vlcenbus uetuftis illinitur crudum;# uulnerum recentium impetus lenire perhibetLir:d luxatorum pedum ac ueficazdolores.Siiueftri tenuiora folia;fed in iifdem remediis effe&usmaiores;# in fanandahominumacpecorum fcabie.praztereanitore cor pori fierudentibufq? candorenufi fricentur radice ea.Seminelingue fubito fitim no fenn ri.Hoc quoeg mandi.Et ucraq? etiam codiri.Craterias etiam tertium genus tradiditlogio ribus foliis SC hirfutioribus-.odore cupreflfunafei fub hederatmaxime proddte opiftotho* mcis-.cdtradidibusneruorumtribusobolisinfextariumaquse. Acantbos eft topiaria SC urbana berba;elatologoc£ foliocrepidinesmarginumadfuigentiumqt puluinoru toros ueftiens.Duo genera eius funt aculeatum SC crifpunrquod breuius.Alterum lene;quod aliguipederotonuocant.-alnmelamphylluni.Huiusxadicesuftisluxatifqjmirepfunt.ite ruprisc6uulfis;pcyfin metuennbus incodjecibo:maximeptyfana.podagris quoq? illinun tur tritcedcalefa^calidis.Bupleronin fponte nafeentium herbaru numero gi^eci babet:, caule cubitali;foliiS; multis longitep.-capiteanethidaudacum in cibis.Hippocrate in medi> cina;Gaucone.d Nicandro.Semen cotra ferpentes alet.Folia ad fecundas foeminarum uel fuccum ex uino iilinunt.Et ftrumis folia cu fale SC uino.Radix contra fetpentes datur i ui no;& urinaf oend^.Bupreftin magna in coftantia gr^ci i laudibus ciborum etia habuere. Idemq? remedia taquam contra uenenum pdiderunt.Etipfum nomcindicio e bourn efte uenenum; quos diftilire diguftata fatentur .Qua propter nec de hac plura dicemus.Eft ue ro caufa quapropter uenena monftremus inter gramineascoronas;nifi libidinis caufa petenda alicui uidetur quatnnon aliter magis accendi putantq? potu.Elaphobofcho feru y i ii LIBER. laceiim c geniculattim digyticraflitudine.femine corimbis dependetibusrfilis effigie:fed n6aiiMris:foIiis oIufatri:& hoclaudatum in cibis.Quippe etiam coditumprogatur ad uri na cieda.lateris doioresifededos rupta couulfa fanadadnflatioes difcutiedas:coli quocp tor menta.Cotra ferpentium omniucp aculeatoru i&us.Quippe fama eft hoc pabuloceruosre ftftere ferpentibus.Fiftulas quoqj radix nitroaddito illita fanat.Siccanda aute in eos uf us prius eft nefucco eius madeat:qui contra ferpetium idusfaciteam deteriorem. Scandix quoqp in olere'filueftif agrscis ponitur:ut.Opion & Erafiftratus tradunt.Item dcccda al<* numfiftit.Semine fingultusconfeftim ex aceto fedat.jllinitur ambuftis: urinas cit:Deco^ da! fuccus prodeft ftomacho:iocineri.rcnibus ueficae.Hsc eft quam Ariftopbanes Euripi di poets obiicic ioculariter matrem eius ne olus quidehi legiiimu uenditaflbfed fcadicie. Eadcm erat enterifcus:fi tenuiora folia Si odoratiora haberet.peculiaris Jauseius;q>fatiga to uenere corpori fuccurritimarcefcentefqj fenio iam coitus excitat. Siftit iprofiuuia alba fa'minarum.Ec lafine olusf.lueftrehabetur i terra.repenscumladesmulto;florcmfertca diduxocilium’uocant.Et huius eadem comendatio ad ftimulandos coitus.Cruda ex aceto in cibo fumpta mulieribus Iadis ubertatem prsftat.falutaris eft ptyfin fentientibus.infan ** tium capiti illita nutrit capillunrtenatforcfqj eius cutein efficit.Eft Si caucalis feniculo Ci* mill's breui caule:florecandido:cordi utiIis.Succus eius bibitur'ftomacho perqua comoda tus Si urins:calculifejj Si harenis pellendis:&uefics pruritibus.Extenuat Si lyenis iocine* risrenumqjpituitas.Semenmenfesfoeminarumadiuuat:bilemq?apartuficcat.Datur Si cotra proflu uia geniturs uiris.Chryfippus &coceptionibus earn putat coferre multu. BiV bitur m uino ieiunis.Illinitur Si cotta uenena marinorumifit petricus in carroie fuo figni ficat.His adnumerant fion latius apio in aqua nafcens.-pinguiusmigriusicopiofum fenue: fapore nafturtii.prodeft urirtis renibus.Iyenibus.muiierucg menfibus:fiue ipfum in cibo fumptuifiue ius deco&nfiue femen eft mo drachmis duabus.Calculos rupinaquifq? qus gignunt eos reftftit.Dyfcntericis prodeft infufum.Item lentigini illitum:6£ mulierum ui tiisin facie rxodu illitummometocuten emendat:6£ramicesIenit:S: fcabiem eguotu.Syh* libu chameleon albo hmilesquefpinofa ne in ciliciagdenuaut firia aut phocnice:ubinafci tur.Coqueretanti efbitaoperofaeiusculina traditur.ln medicina nullum ufubabet. Sco Iptnon quoq* in cibos recipit oriens:& alio nomine limonion appellat,Ftutex eft nungua cubitali altioncriftifq? foliorum acradice nigra:fed dulci.Eratoftheni quoq? laudata I pau periscoena.Vrinam ciereprscipue traditur.Sanare lichenas 8£ lepras ex aceto.Vencrem fti mulari in uino;Hefiodo Si Alceoteftibus;qui florente ea cicadas acerimi catus eiTe:& mu lieres libidinis auidiflimasmirofqj incoitum pigerrimos fcripferemelut prouidentia natu xx hocadiumento tunc ualentiftimo.ltemgraueolentiam alarum emendat.-radicis emedu htx unicain uini falerni heministribus decodam ad tertias:8£ a balneo ieiuodtemqp poft cibumcyathis fingulis pota.Mirurrjeft quodXenocrates promictitexperimento uitium id ex aliis per urinam effluere.Eftur Si fonchos;ut quern Thefeo apud.Callimachu appo^ nac Hecate caule uterqj albus Si nigerdaducs fimiles ambomifi fpinofi eftenncaule cubi tali angulofou'ntuscauo: fed qui fraduscopiofo lademanet.Albus qui c ladenitor uti lis ortopnoicis laducarummodo.Erafiftratus calculos per urinam pelli eo moftrat:& oris graucolentiam eotnanducato corrigi.Succus trium cyathorum nienfura in uino albo di oleo calefadus adiuuat partus:ita utapotuambulentgrauids.Datur Si i forbitione.lpfe caulis decodus facit ladis abundantiam nutricibus coloremq* meliorem Ifantium. Vtilif fimus iis quae lac fibi coire fentiant.Inftillatur auribus fuccusrcallidufqj in ftranguria bibi mr cyathi menfura:& in ftomachi rofionibus cum femine cucumeris nucleifcp pineis.Uli* nitur Si fedis colledionibus.Bibitur contra ferpentes fcorpionefquradix uero illinitur.Ea denrc^ decoda in oleo punicimali calice aurium niorbis prsfidium eft.Hsc omnia ex albo Cleomporus nigro prohibet’uefcuutmorbos facieteide albo confenties.Agothoclcs etia contra fanguinem tauri demoftrat fucco eius uti.Refrigeratoriam tamen uim efte conue nit nigrotex bac caufa imponendum cum polenta.Xenon radice albi ftraguriam docet fa** nari. Chondrilonfiuecondrile folia habetintubicircumrofisfimiliarcaulem minus peda li fucco madentem amato;radice fabs fimilualiquando numerofani.Habet proximam ter*» rsmafticem tuberculofabs:qusappofitafceminarummenfes traberedicitur.Tufacu ra die bus tota diujditur in paftiiloscontra ferpentes argumentoprobabili.Siquidem mures xm : agrcftes tefi ab iis hanc efle dicuntur.Succus ex uino coftaealuum fiftit.Eadem palpebral rum piios incrdinatitfimos pro gunu efficaciflimc regit.Dorotheus ftcmacho & cocotio ✓ nibus utilem fuis carminibus pronuneiauit.Aiiqui faminis 3C oculis:generation;qi m'ro* rum contrariam putauere.Inter ea qua? temere manduntur boktosmerito pofueri. Gpri mus quidem eftiisribusfed inienfo exemplo in crimen addu&us ueneno.Tiberio.Clau* dio principi per hanc occafionem a coniuge dato Agrippina.-quo fado ilia tern's nenenu alterum fibieg ante omnesNeronem fuum dedit-Quorundam ex iis facile nofeuntur ne nena:di!uto rubore:rancido afpeftudiuidointuscoJore:rimofaftripallido per ambitum labro.Non funt haecin quibufdamficcicp SC nitri frmiles uelutiguttas in uertice albas ex tunica fua gerunrVoluamenim terra ob hoc priusgignitbpfupoftea i uoluaceu \ ouo e iu-teum.Ncc tunica minor gratia in cibo infantibus boleti.Rupitur hoc primo nafeente % tnox crefcente in pediculo corpus abfumitur: rarocj unquageminisexunopede. Origo pria caufaqj limo:6C aeefeente fucco mandetis rerra?:aut radicis ferme glandiferzeanitioqj ipuma lentior.Dein corpus membrane fimik:mox partus: utdixinius ilia pernitialia pror fus improbanda:ffenim caligaris clauusfi ferri uel calybisaliqua rubigo:aut pani marcojc affuem.-omnsilico fuceum alierium faporemqs in uenenum decoquit: dcprehendifTcqi jij fi agreftespofuoareg colligunt.Ducuntipfi alia uitia,Nunc quidem fi ferpenris cauerna iuxta fuent: fi patefeentes primo adhalaueritcapaci uenenorum cognationead turns acci piendum.ltaq? cauericonuenier prius qua fe condant.ferpentes .Signa esut tot herba: toe arbores fruticefcg ab cmerfu earutnad Jarebram uftj uernantesSC uel fraxini tatum folia nec poftea nafeetiamec decidetia.Et boletis quidc ortus occafufq? omnis itra dies fepte e # De fungi's SC filphio:£C de lafere medo, __ Ca. XXilh Vngoru terror natural numerofa general origo no nifi pituita arborum.Tu* f tiiTimiqui rubentcallo minus diluto rubore qua boleti.Mox candidi.-uelutapice flaminis in fig nib us pediculis.T ertiu genus luiliis uenenis accomodatiffimu .ha/ niilias,mjp€r-inteEeiJier£ii5i tataco.nuiuteAnneu SerenumprefedfiNeronis uigilu SC triV bunos SCcentunones quofqp.Voluptas raca aneipitisribi.Quidam difcreuerearborum fi* co feru!a:& gum rd ferentibus.Nos ite fago autrobore aut cuprefib utdixijmus. Sed ifta^ quis fpondet in uenabulis!?Omniu colos Uuidus.His haberit ueneni argumencum:quo fi miliorfueritabortumfici.Aduerfustoecdiximusremedia-.dicemufquInterimfuntaliqua SC in iis Claudius ftomacbo utiles pucat boletos.Siccanturpedentes fuilli iunco tranffixi: quales a bichina ueniunt.Hi fluxionibus alui quas rheumatifmos uocant:medetur:excref centibufqj in fede carnibus;minuunt enim eas:6C tempore adfumunt. Item lentigines Si mulierum uitia in facie leuant.Leuantur etiam ut plumbum in oculorum medicament? • Sordidis ulcedbusuSC capitiseruptionibus:canum morfibus ex aqua illinutur.Libet &, co quendi dare afiquas comunes in omni eoruni genere obferuationes;quando ipfae fuis tua nibusdelitteprasparant hunccibunifolumr&cogitan'oneantepafcunturfuccineis noua culisaut argentoapparatu comitante.Noxii erunt fungi;qui in coquendoduriores fiunt Innocenuores qui nitroaddito coquentunfi uticp pcrcoquatur.T uriores flentcum carne co&uaut cum pedreu to pyri.P rofunt de pyra confeft im fu m pta.Debellat eos SC acetinatu racontraria bis.Hymbribusproueniunt omnia hsec.Hymbre SC filphion uenitprimo e cy rcismt diftum eft.Ex fyria nunchoc maxime Iportatur deterius perthico;fed medico me* liustextinfto omni cyrenaico ut diximus.Vfus filphii in medicina.Nam folia adexpurgan das uuluas:pellendofcp emortuos partusdecoquuntur uinoalboodoratomfbibatur me fura acetabuli a balnejs.Radix prodeft arteriis exafperatis;& colleftionibus fanguinis ill? nitur.Sed in cibis coquitur segre.InHamationes fade SC ruftus.Vrinse quocp noxia.Sugilla tuscumuio&oleoamiciiTimajSicumcxraftrumisiVerucsefediscrebnores eius fuffitu cadunx.Lafere filphio profluens quo diximus modo inter eximia eft nature dona nume / ratum ,pi uribuscompofitionibus m feritur.per fe auce algores excalfacit.potum neruo rum uitia extenuat.Fcrminis daturin uino.Ec lanis moljibus admouetur uuluaead mef« ciendos, pedum clauos circufcarificatos ferro mixtum cerse extrahit.Vrina ciet deeds ma gnitudine dilutum.Andrias fpondetcopiofius fumptummec infladones facere:6i conco* ttioniplurimum conferre fenibus & faminis.Item hyeme quam seftate utilius.Veiunra * me aquam bibendbusicauenduniqp ne aqua fit exukeracio inter.Ab aegritudine rccreatio V ini LfBEH. ni efhcax in cibo .T empeftiue eni datu cauterium optinetrafuetis ctia utiiius qua expert! bus Extera corporu indubitatasconfefliones habet.Venena tcloruln 8i ferpentium extin guitpotum ex aqua uulneribus iis rircunlinitur.Scorpionum tantum plagis ex olco.Vlce ribus uero no maturefcentibus cum farina hordeacea uel fico ficca.CarbuncuIus cum t u? ta uel cum mellemel per fe uifcofuperJitum ut h£reat:Sic Si ad canismorfus. Excrefcenti bus circa femencu germine punici mail exaceto decodum.Clauis pedum qui uulgomor ticini appellantur nicro mixto.Ante fubada carnes replet cum uio & croco:autpipere:aut muriumfimo Si aceto.perniones ex uino fouet:& ex oleo codum imponitur.Sic Si cal lo. Clam's pedumfuperra fisprsecipue utilitatis.Contra aquasmalas:peftilentes tradus: uel dies.In tufli :uua;fellis ueteris tftufione.-hydropicis raucitatibus.Confeftim enimpurgat fauces:uoceqj reddit.podagras i in fpongia dilutum poftea lenit .pieureticis in forbitioe uinupoturisdatur:c6tradionibus:epifthonicis:cicerismagnitudinec2r*ecircunlitum. In angina gargarizatur.Anhelatoribus &in tufli uetufla cu porro ex aceto datur atcp ex ace to iis qui coagulum ladis fcorbuerint.prsecordiorum uitiis:fyntedicis:comitialibus cu ui noinaquamulfa:linguas:paralyfi.Coxendiribuslumboru doloribuscum decodo melle illinitur.No cenfuerim quod audores fuadent:cauernis dentium in dolore inditum c£ra includimiagnoexperimentohominis:qui feeademcaufa praecipitauit ex akorquippe rau*’ ros inflamanc naribus illicis ferpcntes auidiiTimas uini admixtu rumpimdeoneciungi fua ferim cum atticco melle.-licetprKcipiant.Quas habeant utilitates admixcu aliis immenfo eft referred nos fimplicia tradamus.quoniamin iis nacuram efleapparet.in illis coniedu rani fsepe fallacemmulli fatis cuftodita in mixturis concordia nature ac repugnancia.Qua de re mox plura dicemus. De natura mellis cx aqua mulfa.Etquarc genere cibo^ mores iintmutcntur: 8£de meliride&csera, Ca. XXI1II. On eflet mellis audoricas in precio minor :q laferismi ubiqj nafceref.UIud ipfa fa n bricata fit natura.Sed huicgignedoaial ut diximus numeros ad ufus fi quotiens mifceat:scftimemus,prirna ppolisalueo^ de q diximus aculcos Si oh ifixa corpo ri etrahit:tubera difcutit:dura ocoquindolores neruot^ mulcet ulceraqi ia defpera'ria cica trice includit.Mellis qdeipfius natura taliscutputrefcere corpora nofinat iucudofapore a cq? no afpero. Alia q falis natura.faucib 9 : tofillis-.angiasroiibufq? oris defideriis utilifiimu arefcetiqp i febribus liguasda uero peripneumonia's pieureticis decodu.Itc uulneribus: a ferpete pcuffis.Et cotra ucnena fugoru.paralyticis \ mulfo qq fuse mulfo dotes pftas.Mel auribus lftillatucu rofaceoledes 8£foeda capitis aialia necat.Vfusdefpumati feper aptior: ftomachum tamen.inflaobilem auget:faftidiumcreat:8C oculis per fe inutile aliqui arbi * rrantur.Rurfusquidam angulosexuceratos melle tangi fuadet.Melliscaufasatque difc ferentias nationefq? iudicationem in apium acdeinde florum natura diximusrcum ratio operisdiuidicogeretmifcenda.Rurfusnaturam rerum pernofcere uolentibus in mellis operibus 8£aquaniulfa tradari debet.Duo genera eiusfubitas acrecentis. Alterum inue teratas.Repentina defpumato melleprasclaram utilitatemhabet in cibo segrotantium le<* ui: hoc eft alicse elutsemiribus recreandis:ore ftomachocp mulcendotardore refrigerando Frigidam enim utiiius dari uentri moliendo.Inuenio etiaapud audores hue potu bibedu alfiofis.Itc anirni humilis Si pparcuquos illi dixere micropfycos.Eft Si ratio fubtilitatis in nienfe a piatone defcendens.Corpufculis rerum leuibus fcabris angulofis rotudis magif aut minus ad aliorumnaturam acc/dentibus:ideo nd eadem omnibus amara aut dulcia ce Sic Si in laflitudine proniores efle ad iracundiam Si in fiti.Ergo Si hsec anirni afperitas feu potius animsduldotefucco mitigatur.Lenittranfitu fpiritus:& molliores facit meatus nefeindant eunte redeuntemqjrExperimenta in fe cuiqi.Nullius no ira ludufqj triftins. Omm's anirni impetus cibo moilitunldeoqi obferuanda funt quse no folum corporunie^- dicinl:fed oi moru habet. Aqua mulfa Si tuffientibus utilis traditur.Calefada incitat uomi tiones.Contrauenenumpfimyrhiifafutarisaddito oleo.Itemcontra hyofeyam cum lade maxime afmino: & contra halicaccabin ut diximus.Infunditur Si auribus oi genitali / um fiftulis .Vuluis in ponitur cum pane molli.Subitistumoribus.-luxatisdeniendifq? om nibus.InueteraEseaute ufumdamnauerepofteri.Minusinnocenteaquamiinufq; uino fi'ro mu.Lcnga tame uexuftate tranfitin uinum: utcoftatinter omnes ftomacho inutiliiTimu XXII. / .neruiCg contfarium. Semper mulfum ex uetere uino utififli'mfi facillimet# cum nielleco/ corporatur.-quod in dulci nung euenit.Ex aufterofadumnoimplet ftomachunt: necp ex decodo melfeMiiinuijqj inflat:quod fere euenit. Appetcntium qttoq? reuocat auiditatemci bi. Aluum mollitfrigido potu pluribusrcalido fiftit,Corpora augec. Multi fenedamlon/ ga;n mulfi tantum nutritu toleraueremeq? alio ullo cibo.Celebri Pollioms Romuli exctxi p!o quern centefirnum annum excedentem cu Dious Auguftushofpes intertogaret: qua nam ratione maxime uigorcnqillum animicorporifqj cuitodiflet.-illerefpondituntus mul fo;foris oleo.Varro regiummorbum cognominatum aquatorum tradioquoniam curetur niulfo. Melitides quo fierce modo ex mufto & melledocuimus in ratione uini.Sxculis ti fieri no arbitror.Hocgeuusmflationibusobnoxium. Solebat tamen inueteratarum alui caufa dari in febre.Ite articulario morbo Si neruoru infirmitate laborantibus&miilieiib* nini abftemus.Mellis nature adnexa caera eflade cuius origine 8i bonitate nationibufq? fu is diximus locis.Omnis aut moKiocalfacit: explet corpora:recesmelior.Dat in forbitione dy fen tends. Fa uiqj ipfi in pulce alicse prius toftse.Acuerfatur ladis nature niilii magnitu dine decern granacsere haufta non patiuntur coagulari lac in ftomacbo.Si inguem tume> at albamcarcam in pube fixifTe remedio eft.Nec huius ufus:quos mixta aids preftat; enu/ merare medicina poflit: ficuti nec csetcrorum que cum aliis profunt.ifta ut diximus inge niisconftant. Non fecit c^erata:niaIagmata:emplaftra:collyria:antidota. Parens ilia ac di uina rerum artifex.Cfficinarumimmo uerius auaritiaecotnmenta font. Naturae quidem opera abfoluta atq; perfeda gignunturrpaucis ex caufa non ex coniedura rebus abfunv ptis: ut fucco aliquo ficca temperantur ad meatus, aut corporealio humenria ad nixus. Struplatim quidem colligere ac mifeere uires non coniedurse humans opus efhfed inipu dentix eft.Nos nec indicarumarabicarumq; mercium.aut exrerniorbis attingimus medt cinas.Non placent remediis tarn longe nafcenria.Non nobis gignuntur.lmmo ne ill is q/ denuahoquinnon uenderem.Odorum caufa unguentoruquSi delitiarum:fi placet etiam fuperfh'tionis gratia emantur:quoniam thure fupplicamus Sicofto. Salutem quidem fine iis poife conftare: uel ob id probabimus:ut tanto magis fui dilitia pudeat. Sea medicina e Horibuscoronamentifc^ Si hortenfis:quxqp manduntur haerbispiofecuti: quoniamnodo frugum omictemusrNimirum Si has indicare conuenit. Contra compofitionesmedicorum medicine ex frugibus. Ca. XXV. N pximis fapienciflima animaliu efte conftat: quae fruge uelcantur. Siliginis gra i nacombufta8itritain uino amineo oculis illita epiphoras fedant.Tritici uerofer ro combufta iis :quae frigus ufferioprasfcntaneo funt remedio.Farina tritici Si acc jro coda neruorum contradionibus cum rofaceo uero 8i fico ficca mixtique decodis.Fur fures tonfillisfaudbufqj gargatizatione profunt. Sex.polnpeiusprsetorii uiri pater hi/ fpanisE citenoris princeps cum horreisfuis uentilandis pratfideret:correptus dolore poda^ gtx merfit in tritum lefe fuper genua: leuatufqj ficcatis pedibus mirabili modo hoc po/ itea remedio ufus eft.Vis tanta eft: ut cados plenos ficcet. paleani quoqj tritici uel hor/ deicalidam imponi ramicumin commodis expertiiubenoquacpdecodsefunt aqua fouc ri. EfLSi.6a:a: uermic.ulus ter£di'ni fimihstquQcauis dentium casta indufo cadere uitiati dicuntur : etia fi fricentar.Ofyram arinca diximus uocant. Hacdecoda fit medicamentik quod £gyptii ateram uocant: infantibus utiliflimunt: fed Si adulcos illinunt eo. Farina exbordeo Sicruda decoda colledionesimpetufquedifcutit:lecit8iconcoquit.Deco* guicur alias in mulfa aqua aut fico ficco. Ad iocineris do lores earn in pofca pofita concoq opus eft autcu uino.-Cu ucro inter cocoquenduqj difdutieduqj cura eft:tuc in aceto me#* 1ms •• aut in fece aceti: aut cotoneis pyris uedecodis. Ad multipedummorfus cum niel le:ad ferpentium in aceto: Si contra fuppurantia -• ad extrahendas fuppurationcs ex po t fca: addita refina 8i galla. Ad concotiones uero Si ulcera ueteracum refina. Ad duritiV as cum fimocolumbarum aut fico ficco j aut cinere. Ad neruorum inflammationes: aut inteftinoruni: uel aorium uel uirilium dolores cum paparuere aut meliloto.8i quotiens ab ofifibus caro recedit. Adftrumas cum picae 8i impubispueri urina.Cu oleo Si fenogr^ co cotra tumorcspraecordioru;uel in febribuscu melie uel adipe uetufto.Suppuratis triti cea farina multo lenior.Neruis cu hyofeyami fucco illinitur. Ex aceto 8i melie lentigina. Sea ex qua aliqua fieri diximus efficatioretia hordeacea uideC trimeftci mollior. Ex uiuo LIBER. rubro ad fcorpionum idus tepida: 8i fanguinem excreandbus. Item arteris. Tu(Ti cum caprino feuo aut butyro.Ex foeno greco molJifli'ma omniu. Vlcera manatia fanat:& fu t f u , res corporis: ftomachi doIores;pedes Si mamas cu uino Si nigro coda.Henna magis cste* ris purgac ulcera uetera Si grangrenas.Cum raphano 8i fale Si aceto lichenas. Lepras cum fulphure uiuo.Et capitis dolores cum adipe anferino impefira fronti,Strumas Si panas co coquit in fimo columbino Si lini feniine aecoda in uino. Dc polents generibus in frugu loco fan's diximus locoru ratione:qus a farina hordei diflat eo quod torretur. Ad ftoiv.a- chum utilis;aluum fiftitumpetufq? rubicundi tumoris.Et oculis illinitur &capicis dalori cummenta:aut alio refrigerate herba. Item pernionib 9 Si ferpentiu plagis. Item ambuftis ex uino.lnhibet quoq? puftulas.Farina in pollinen fubacta uimextrahedi humoris habet. Idco Si cruore fuffufis in fafeias ufqs fanguine pducit.Efficacius in fapa.Imponitur & pea dumcallo clauifqj.Nam cum oleo uetere ac picedecoda polline condyllomata:& alia ora nia fedis uitia q maxime calido mirabikm in modum curantur.pulte corpus augetur.Fa* rina qua charts glutmanturfanguine excreantibus datur tepida forbeda:efficaeiter pro* deft.Halica res romana eft Si non pridem excogitata: alioquin non ptifans potius laudes fcripfiftentgrsci.Nondum arbitror. Pompeii magni state in ufu fuifle: &ideo uix quicq jdeea feriptum ab afclepiadis fchola.Efle quide eximie utilem nemo dubitat:fiuee!uta de* tur ax aquamulfa;fiuein forbitiones decodadiue in pulte. Edem in aluo fiftenda torret: deni fauorum csra coquiturmt fupra diximus.peculiaris tamcn longo morbo ad tabitu- dinem.redadis fubuenit:ternis eius cyathis in fextarium aquas fenfim decodis: donee om nis aqua cofumarur.poftea fextario iadis ouilli aut caprini addito per cotinuos dies mox adiedomelle.Tali forbitionisgenere emendantur fynthefes:quefuntex iis fumpts.Mi* liofiftituraluus. Difcutiuntur tormina in guem ufum torretur ante.Neruoru doloribus Si aliis feruens in facco ponitur.Necp aliud utilius: quoma leuilTimum molliftirnucjs eft: Si caioris capaciftimum.Itaqi tail's ufuseiuseft adomnia quibus calor pro futurus cft.Fa- iat* rina eius cum pice Iiquida ferpetium Si multipede plagis imponitur.Panicum Diodes me/ dicus mel frugum appellauit.Effedus habet quos milium.Ituiinapoium prod eddy fen? 1 --tencil.Similiter iisqusuaporanda funt excalfadum imponitur. Siftit aluu m in lade ca* prion dfcodum:&bjs die hauftimSic prodeft Si ad tormina.Sefama trita in uino fumpta inhibec uomitiories.Aurium inflammationi illinitur Si ambuftis. Eadem efficit &dum in herba eft.Ampliushoc oculis imponitur decoda in uino ftomacho inutilis cib 9 :6£ aninis grauitatem facit.Stellionum morfibus refiftit.Item ulceribus qus cocoethe uocant. Et au nbus oleum quod ex ea fit:prodelTe dixmms.Sefamoides a fimilitudine nome accipingra- no amaro: folio minote.Nalcitur in glariofis.Detrahit bilem in aqua potum.Semen illim'-* turigni facro.Difcutitpanos.Eftetiam nunc sliudfefantoidesanticyrs nafees: quod idco aliqui antieyricon uocanncstera fimile erigeronti herbs:de qnafuo dicemusloco. Granu fefamas datur in uino dulci’ad detradiones quantum trim's digitis capitur.Mifcent Si hel leborialbi Si dimidium obolum. Purgationem earn adhibentes maxime infans melanco* Iis: comitialibus podagns:8i per fedrachmspodereexinanit.Hordenm optimum quod candidiflimum. Succus decodi in aqua celefti digeritur in paftillos: ut infundatur ex* ulceratus intraneis Si uuluis. Cinis eius ambuftis illinitur:6£ carnibus ;qus recedunt ab. o(Tibus: Si eruptionibus pituits; muris araneis morfibus. Idem afperfo faleacmelle ca dorem dentibus Sifuauitatem orisfacit. Eos quipane hordeaceo utuntur morbo pe dum tentari negaut. Nouemq? gram's fi furunculum quis circunducat:fingulis terma nu flniftra Si omnia in ignem abiiciat: confeftim fanari aiunt. Eft Si bsrba phoeniceaap/ pellata a grscis: a noftris uerio hordeum murinum.Hsc trita ex uino pota prsdare act menfes. Pthifansquasex hordeo fitdaudes uno uoluminecondidit Hippocrates: qus nunc omnes in haliquam tranfeunt. Contra quanto innocentior eft halica. Hippocrates tantum fobitionis gratia laudauit: quoniam Iubrica exfacili haurietur quouiam fitim arcet: quoniam in aluo non rumefeerer.-quoniam facile redderetur: ftaffuetishicfolus cibusin febribus die poftet dari: tantum remotis ab iftis qui medicinam fame exer/ cent, Sorbitione tamen dari tantum uetuit. Aliudue q fuccum ptifans. lcetnuetuitq/ diu pedes frigidi efllnt:tunc quidem nec potione danda.Fit Si ex tritico glutinofiorarte tisqp exulcerats utilior. Amylon hebetat oculos:8£ gu s inutilecotra q creditur. Ite fiftit xxir. aluunt.Epiphoras oculorum inhibcti&T ulcera fanatvltempuftulas &l fiuitiones fanguku's, Genas duras emoliit. Daturcuouoiis qui fanguinem reicereint. In ueficse uerocolorc femuncia amyle cum ouo ftpaflls tribus fufferuefada a balneo.Quin & auenaz farina dc? coda in aceto collie neruos.panis ipfaz quo uiuitur innumeraspene cotinet mcdicinas: ex aqua en in 8 i o!eo aut rofaceo mollit collcdiones:ex aqua mulfa duritias ualde mitigat. Daturexuinoaddifcutienda ualens:aut quae perftringit opus fit.&ftnaagis crianumex aceto, Aduerfus acutas pituira fluxiones.-quas grazer rheumatifmos uocant.Item ad peufm fa luxata. Ad omnia aute haze fermentatus:qui uocatur autopyrusmtilior. Illim'tur SI pa/ rononycbiis:& cailo pedum in aceto ueteri. Nauticus panis tufus atqj icerum codus fiftic aluum.Vocis ftudiofis 61 contra diftillationes fuccum efTe prime cibo utiliflYmu eft. Sita/ nius hoc trimeftris incuffa in facie: aut difquamata cum meile aptifti'me curat. Candidus 3Egris aqua calida frigidaue madefadus leuiffimu cibu prebet.Oculoru tumori ex uino i ponitdk SC puftulis capitis:aut adicta arida niyrto.Tremulis pane ex aqua efle ieiuniis fta tim a balneisdcmoflrat.Quin 6i grauitate odoru cubiculis uftusemendat: 5i uini in fac/ cis addito.Auxiiiatuc 6C faba. Naq? folida frida feruefep in acri aceto coieda toiminibus tnedetur.Incibo freflaS£cuallio coda cotra deploratas tuftesfugpurationefqj pedorum quottidiano cibo fumitur:8£ comanducataieiunioore etiam ad furunculos macurandos difeutiedos ue ipenirur-.& in uino decoda ad teftiu tumores 61 genitaliu.Lcmeto quoqj ex acetojdecodo tumores maturat arqp apent.Ite liuoribus cobuftis medetur. Voci ca pro defteaudor eft.M.Varro.Fabaliu etia filiquaruqj cinis ad coxendices.-&ad ncruorum ue teres dolores cum adipis fuiili uetuftate prodeft:S£ per fe corrices decodi ad rertias fiftuq aluum.Lens optime qua: facilune coquituneacp quaz maximeaqua abforbet. Aciem qui/ dem oculorum obtundit:& ftomachum inflat.fedaluumfiftitin cibo magifq? difeoda caz leftiaqua.Eademfoluieminus pcrcoda.PuftuIas ulcerum rutnpineacp quazintra os funt; purgat & aftringit.Collediones omnesimpofita fedat: maximeqj exuiceratas& rimofas. OcuJocum autern epiphoras cum meliloco aut cotoneo.Contra fupurantia cum polenta imponicur.Decodaefuccusadoris exulcerationes&genitaliumadhibetur. Ad fedem cu rofaceo aut cotoneo.In iis quaz acrius remedium exigunt cum putamine punici meile mo dico adiedo.Ad id dernum ne celeriter inarefcauadiiciut & betae folia.Imponitur & ftru** mis panifqj uel maturis uel maturefeetibus ex aceto difcoda.Rimis ex aqua mulfa: & gra gremscum punici germmc.Item podagris cumpolenta:& uuluis 8d renibus:& pernioni/ bus. Vlceribus difficile cicatricem trahentibus.propter di{Tolutionemftomachi.xxx. gra/ na lentisdeuorantur.In cholerisquoqj 8d dyfenteria efficatior eft in tribusaquiscoda. In quo ufus mdius Temper cam turrerc: aut tunderet tenuiiTima detut uel per fe uel cu co soneo malo.-aut pyris.-aut myrto:aut in tubo erratico:aut beta nigra.- aut platagine.pulmo ni eft inutilis:& capitis dolorimeruofifcp omnibus:# felli.nec fono facilis ad puftulas utw fis.-fgniq? facro 6i menu's in aqua marina decoda. in aceto autem duritias #ftrumas difeu sit.Stomacbi quidem caufa poiete modo potionibus infpergitur. Qua: funt imbufta aqua femicodacuranpoftea trita 6i per cribrum eft ufo furfure.mox procedente curationead/- dito melle:Ex pofca coquitur ad gutura.Eft 6C paluftris lens 8i per fe nafeens in aqua non fiuente refrigeratoriae naturaz.propter quod collodionibus illinitur:# niaxime podagris & per fecu polenta glutinat 8C interanea pcidetia.Eft filueftns 8C elclifphacos dida a gre* cis-.ab aliisphacos.Eacft fatiua lenteleuior # folio minore:atq^ ficciore # odoratiore. Eft: 8£ alteru genus eius filueftris:odore graubhaze mitior.Folia babet cotoni mali effigie:fed minora 8C candid a.-quazcu ramis decoquutur.Mefes cir:& urinas # paftinacazmarinaz id* fanat.Torpore aute obducit percuflo loco=bibitur cu abfintbio ad dyfenteria. Cu uino ea demcdmoraces mefes trahit.Abudates fiftit decodo eius potorper fe ipofita bxiba uul a neru fanguine cobibet.Sanat 8i ferperiu morfus.Et fi in uino decoquatur pruriPtcftiu (e* dat. Noftri qui nuc funt haerbarii elelipbacon grazeedatine faluia uocat metse fimilem:cana odoiatatparc^emortuos eaappofitaexrrahut.Ite uerbiesauriu ulcerucp.Cicer 8i filueftre foliis fatiuo fimik:odore graui.Sed fi largius fumaf:aluus foluit;8<: inflatio cdtrahitur:8i tormina.Toftu falubrius habef.O'cercula ct nuc niagisin aluopficic.Farina utriufq? ulce ra manatia capitis fananefFicacius filueftris.Ite comiriales SGocineru rumores;8i ferpentiV umidus. Cit mefes 8i urinas grano maxime.Emcdat & liehenas:& teftiu inflationesuegiu y 4 LIBER. m orb urn hydropicos.Lxdunt omnia hxc genera exulceratam uel'icant &'fenes.Grangre* nisutilioracum melle Sc iis:quae cacoethe uoeantur.Verrucaru in omni genere prim.?lu, na ftngulis gram's fmgulas tangunc.Eaq} grana in lintheolo deligata abiiciut poft fe: ita fugari uirium arbitrates. Noftri prxcipiunt arierinum in aqua cum Tale difcoquere.-ex eo bibere cyarhos binos in difficultatibus urinx.Sic 8C calculos pellnmorbuqi regium.Eiufde foliisiarmetifq?deco&is aqua quaniaximecahda morbospedu tolli:& ipfum calidum tri lumqp iliicum.CoIumbini decodiaqua horroreni tertianas Sc quartans minuere traditur Nigrum autecum gallx dimidio trituoculoru ulceribus ex patio medetur. De eruo qua: dam in men none eius diximus.-nec potentiam ei minore ueteres 5 brafficas tribucre. Com traferpetium idus ex aceto ad crocodilorunihominuqj morfum. Si quiseruuaiquottidie ieiunus edatlyene eius abfuniicertiflimiaudores affirmant.Fariua eius(ut ait Varro)ma< culas ex totocorpore emendat.Serpere uulnera no patitur.In mamis efficaciftimu. Carbu culos rumpit ex uino.Vrinxdifficultatesdiiatione: uitia iocineris:tenafmon qua: cibu no fentiant atropha appellta: toftum SC in nucis auellanas magnitudinem melle collcdum de uoratuqj corrigit.ltcm impetigines exacetocodum 8C quarto diefolutu.pancsin melle fuppurare probiber inipofitum.Aqua decodumperniones Si pruritus fanat fouedo.Qui 8i uniuerfocorpori fiquis quottidie ieiunusbibermmeliorem fieri colorem exiflimaot, Cibisidemhominisalienum.Vomitiones mouet.Aluumturbat.Capiti & ftomacho one rofum.Genuaquoq} degruat.Sed madefadumpluribusdiebusmitefrit.Bubusiumentif qj utilifTimum.Siliqiix eius uirides prius qmdurefcantcum fuocaule foliifcp contrite ca* pillosnigro colore inficiunt.LupiniquoqifiIueflresfuncomnimodominoresfatiuis:pre terq amaritudine.Ex omnibus qua: edurur ficco nulli minus ponderis eft nec plus utilita* tis.Mitcfcunt cincrc aut aqua calida.DifcoIorem hominem frequetiores cibo cxhilarant. amari contra afpidas ualent. Vlcera atra aridi decorricariq? triti fuppofito lintheolo ad ui uum corpus redigut.Strumas parotidas in aceto codi difcutiut.Succus decodorum cum rura& pipere uclin febri datur ad uentris animalia pelfenda minoribus.xxx.annoru. Pue r's uero ctiaimpofiti in uentrem leiunisprofunt.Et alio genere tcftu:& in dcfur.do poti uel ex melle fumpri.Idem auiditatem cibi faciunttfaftidium detrahunt.Farina eoru aceto fubadapapulaspruritufqp in balneis illita cohibet: 8 i per fe ficcat ulcera. Liuoresemcdar, Inflattiationes cum polenta fedat.SiIueftrium efficacior uis eft contra coxendicum 6 i lum borum debilitatem.Ex iifdemdecoda lentigincs SC fouennum cutem corrigunt. Si uero ad mellis craflTitudine decoquatur fatiui: uitiligines nigras SC lepras eniendant.Satiui quo qt rumpunt carbunculos impofitnpanos&ftrumasminuufcautmaturanoCodiex aceto cicatricibus candid urn colorem reddunt.Si uero celefti aqua decoquant:fuccus ille fmeg ma fit:quo folent foucre grangrenas:eruptiones picuitasmlcera manantia utiliflimu. Ex* pedit ad lyenem bibere SC cum melle menrtruis hxrentibus. Lyeni crudi cum fico ficca ex aceto imponuutur.Radixquocp in aquadecoda urinas pellit.Medentur pedori cum cha nae ! eoneherbadecodnaqua in potumcollata.Sanant Si fcabiem quadrupedum omnium in amurca decoduuel nitroeo iiquore poftea mixta.Fumus crematoru culices necat. Irio nem inter fruges fefame fimile eitediximus & agraecis eryfimon uocari.Galli uelaruni ap* jpeIIant.Eft aute fruticoru foliis erucae anguftionbus pauloifeniine nafturtii. Vtiliflimum tuftientibus cu melle: & in thoracis purulentis excreationibus.Datur Si regio tnorbo: SC lubo^i uitiis pleureticis torminibus cadiacisJllinitur uero parotidu Si carcinomatum ma iis.Teftiuardoribus ex aqua-.alias cu melle.Infantibusquoqj utiliiTiniu. Ite fedis uitiis 8 C articularis morbis cu melle Si fico.Contra uenena etia efficax potu.Mcdetur Si fuipiriofis Item fiftulis cum axungia ueteri ne intusaddatur.Orminufemine(ut diximus)cymino fiy mile elbcaztero porro dodrantali altitudine.Duorum generum alteri feme nigrius Si ob/ longu.Hoc ad uenere ftimulandam Si ad oculoru argema Si albugines. Alteri candidius femenS' rotundius.Vrroqj tufoextrahuturaculei excorporr per fe illituni ex aqua Folia ex aceto impofita panos per fe uel cu melle difcutiut.Ite n.irunculos:prius quacapita faci^ antrocfc^acrimonias.Qum 8i lpfse frugu peftes in aliquofunt ufu.Infoelixdiftu eft a Vir gitio iolu. Hoc tamen mollitij ex aceto codu impofituc^ fanat impetigines: eelerF quo faepius mutatu eft.Medetur SC podagri^aliifc^ do orib’eu oximellite.Curatio hxc a exte^ tis diitert.Aceti fextario uno dilunmellis uncias duasiuftu eft,Ita repatis fexta.riistrib 9 de WV t XXIH. coda farina lolii fextariis duobus ufqj ad craflltudinermcalidumqi ipfum ittiponi dolenjtiV bus membris.Eadem farina extrahit ofla frada.Miliaria appeliatur hasrba qua? necat mum Hasc erica & cornu cumuino infufa podagras iumentorum dicitur fanare. Bronaos feme eft fpicam ferenti hasrbaemafeitur inter uitia fegetis auenx grascegenere:6i folio & ftipu* la triticum imitatur.In cacuminibus dependences paruulas ueluti lobas habet.Semen uti* le ad cacaplafniata atqi hordeum Si fimilia.Prodeft tuflientibus fuccus. Orobanchcm ap / pellauimusnecantem eruum & legumina.Alii cynomorion earn appellatafimilitudinexa mni genitalisxuius cauliculus eft fine foliis pinguis rubens Eftur SC per fe&in patiniscu tenera eft decoda.Et leguminibus innafeuntur beftiolaz ucnenatas:qu£ man us piingune SC periculum uitie afferunt. Solifugarum generis aduerfus has omnia eademedetur qua; con tra araneos Si phalangia demonftrantur.Et frugum quidem h£c funt in ufu medico* txiifdeni fmnt&potusisythumin aegyptoxelia Si casreain hifpaniaxeruifia Si plura ge nera in gal!ea:aiiifq?prouinciis:quorum omniu fpuma cute foemmaru in facie nutric. N$ quod ad potum ipfum attinet pr^ftat ad uini tranfire mentioneimatque a uite ordirime^ dicinasarborum* CA1IpLINH SECVNDI NATVRAL1S HISTORIAE LIBER XXIH* pROEMIVM. ER ACTA CAEREALIVM IN MEDENDO quoq? natura eft: ori um| quseciboru aut floru odor uq? gratia proueniut fupina tellure; no r cefTitiis pomoriaipartefq? medicaspedentibus quoqp dedifcno contenta p prdcegere.-arborucp aicre umbra qux dixitflusrimo uelut idignata plus auxrlii ineiTe iisiquee lSgius a cselo abPtnte.Quxq? poftea corpulent, prt mueni.Hominrdbu fuiffeinde:& ficindudoscarlufpedare.Pacifcg SC nucex fe.pofle fine frugibus.Ergo hercule artes in primis dedit uitibus no contera delirias etia Si odores atq? unguet omphacio Si oenanthe ac mafi*ari:qUeE fuis locis diximus nobiliter inftfuxiffe.piurimu inqutt hoi uoluptatis ex me eft.Ego fjcoi uinitltquore oleigigno.ego palmas & poma totqs uarietates.Neq? ut tellus cfa per labores:arandathauris:tercda aeris:deinde faxis.-ut quado quaroue opere cibi fiat At ex me parata oia nec curuo adorada aratro: nec c u raja b o rand a: fed fefe porrigentia ui t; o tSi ft pingeat attingereeria cadetia.Certauit ipfa fecu-.piufq? utilicatis caufa genuit eti am q uoluptatis.Foliouitiu Si papino capitis doloresunfiamatidefcp corporu nutigant cu paieta.Foiia per fe ardores iftomachi ex aqua frigida.Cuin farina uero hordci arncularios _ y inorbos.pipi ni criti Si Jpofiti t'umore QentXi ccaLSjU££.USXorU-dyfentericis infufus incdet, to- Lachrima uitiu qux ueiuti gumi eftdepras Si hchenas Si pforas nitro ante pparatas fanat, Eadecu oleafepiuspilisillitispfilothrieffeduhabetmaximeqjaqua qua uirides ancifa; elites exudatiqua SC ucrruca; toliutur.papini fanguine excreatibus:& mulieru a conceptu defedioni diluti pori)pfunc.C orre x. uitiu L&: fohajrida uulneru fa ng u inf f iftui-iipfuc^ uul nus cdgl ii tinat.Vitis albae uiridis tufie fucco 8i thure ipetigines tollutur. Cinis farmetoru uitiucp 6C uinaceo^ codylomathis 5i fedis uitiis medef ex aceto Jte luxans:&abuftisi&Iyc nis cumofi cu rofaceo 6C ruta 3i aceto.Ite igni facro ex uino citra oleu afpergitur; SC itertri gines Si pilosabfumic.Daf Si bibedu cinere farmetoru ad Iyenis remedia aceto cofperfum ita ut umi cyathi in tepida aqua bibatui:ut(j q bibetit In lyene iaceat. Clauicute ipeqbus reput uires critae Si ex aqua potae fiftut uomitionu cofuetudine.Cinis uitiu cu axugia ue/- tcre cotra tumores pficit fiftuias purgat:mox &' pfanat-.neruoru doloresfrigore ortosxo tradionefcp cdtufas uero partes cum oleo.Corticis per fe cinis cobuflus piles reddit.Om phaciu qua fieret ronc incipietis uuas pubertate in ungucto^ loco docuimus. Nuc ad ntc dicina de eopertinctia indicabim^.Sanat ea quse iu huinido funt ujeera borisuofillaru: ge nitaiiu.Ocuk)^ claritati plurimu coferc.Scabritias genarurulceribufq? angulorumubec-u^ lisiulceribus quacucp in parte mananrib^CicatriciE’marcidis.GiTib 9 purulete limofis .Fra gifuehemetia ei 9 melle aut palto.pdcft dyfeneeridsdanguine excreatib* anginis.Ompha* cto coheret oenaceiq uites fiiueftres ferundida a nobis i ungucti roe.Laudatifi’ima I fyrta. •vs LIBER, Biaximcrirca antbiochfce Si iaodicJG montes:& ex alba uite refrigeranaflringit uulnerjb 7 infpergitunflomacho xllini£ur:utilis urinseu'ocinen.Capms doloribus:dy fen ter icis: csdia cis:cholencis.Contra fadidia oboloexaceto pota.Sjccac manantes capitis erupn'ones.-efti caciiTima ad uitia quae funt in humidis.Ideoqp Si oris ulceribus:# urendis ac fcdi. Cu mei le Si croco aluum iifti«.Genarum fcabiememcdaooculorucp iachrymationes. Fix uino fto itiachidiffoiutionem.Ex aqua frigidapota fanguinis excreationes. Ciniseius adcollyria 8£adulcera purganda &i paronychia:8£ pterygia pbatur.Vritur in furno.-donccpanis per/ coquatur-Maffaris odoribus tantum gignitur omnia qu£ auiditas human* ingenii nobi/ Ittauit rapere feftinando. Demedicinis uuarum recennum:& farmentis uuarum: Si uinaceis: Si de uuatheriacX: did? uua paflfa: SC aftaphidse:& aftapbifagria:puuitaria:& labrufca:& de uitse aiba Si nigra: &demuftis:& uimgeneribus. Ca. j. In Aturefcentiumautem uuse uebementiores nigrse.-ideocp uinumexiisminusiucu dum:fuauioresaIbse:quoniam etranflucido facilius accipitur aer.Recentes ftoina chum Si fpiritum inflannaluumq? turbant.ltaqj in febri danatur utiqj largiores.Grauedi dinemenim capirimiorbucp lethargicum faciunt.lnnocentioresquse deccrptas diu pepetv dere:qua%ientillationeet!am utiles fiuntftomachosegrifqj.Nam & refrigernntleniten Si faflidium auferunt.Qux autem in uinoduiciconditae fuere caput tentant.proxime funt penfilibus in palea feruatae.Nam Si uinaceis feruatse SC caput 3i ueficam Si ftomachun in fefbnt.Siftunt tamenaluum:fanguinemexcrcantibus utilifFimae.Qua: uero in muflo fue repeiorem uim etianum habennq quse in uinaceis.Sapa quoqg itcmaco inutiles facit. Sa> lu Bernnias putantmedici in cseleftiaqua feruata:eriam fi minime 1 ucundas.fed uoluntate earum in ftcmachiardore fentient & in amaritudine iecoris felliTqj uomitione. In cbole/ risbydropiciscum ardore febtum ^grotantibus. At in oliis leruatse Si hoc &' ilcfnacu & auiditatemcxcitant.paulo tamcgrauioresexftimantur fieri uinaeeorum haiitu.Vnaibo/ rem.in, tibia RedoxgalijjiaaJLuuas norutiingunt^armenta earum in quibus acini fue/ re aflringcndi uim obtinent. Efficatiord ex ollis.Nucleiacinoxum eandem uim obtinenr. Hi funt qui in uino capitisdolorem faciunt.Tofti triticg ftomacho utiles funt. Infperg farina eorumpoientaemodo potionis dyfentericis.-fii c2eliacis:6i diffolutisftomacho.Dcrj do etiam corn foucre pforas:K puritum utiles.Decodura e orum ueteres dyfrnr. rjrnw : cxliacosiuuatj^ potione Si foer.u.Vua tberiacc de qua fuo loco diximus: contra ferpenci am idus ualet-.Pampinos quoqj tius edendos cenfennimponendofquuinumqj & acetuhr exiis fadumauxiliarecontraeande uimhabet.Vuapafla quamaftaphidauocant.btc?. chum uentre incer^nea tenrareonifi pro remcdio in ipfis acinis nuclei effent. iis excmptis ueficae utilis habetur: 6 i tufli alba utiliot,V tilis Si arte rise Si renibus.-ficut cx iis pafitim pri uatim a ferpentibus.Contra hemorrhoiam potens.Teftium inflamacionicum farina cumi mautcoriandnimponutur.ltenicarbunculis:atticulafibusm6rbisfinenuclcis tritas cum xuta fouere ante uino ulcera oportct.Sanant epmydidas Si dyfentcna cu fuis nuclcis: Si in oleocodse grangrenis iliinutur cu cortice raphani Si melle.podagris Si unguiu mobili bus cu panace:6C per fe ad purgadu os caputq? cu pipere comanducatur. Affophifagria fi/ ue aftapbis qua uua taminia aliqui uocat falfo;fuu enim genus habet:cauliculis mgris re Sis foliis labrufcasrfert foiculos ueriusq acinos uirides fi miles cicseri. In iis nudcu triagu iu.Maturefcitcu uindemia nigrefcitqj cu taminix rubetesnorimusacinos: fciamufqi ilia in apridsnafci:hac no nifi in opacis.His nuclei's ad purgatione uti no cenfuerim pptcr an cipitem ftrangulationemec ad pituitam oris ficcanda: fauces eni ledunt.phthriafi caputs reliquu corpus libeiant triti:Faciljus ad mixta fandaraca.Item pruritu Si pforis.Ad dentiV um dolores decoquutur in aceto.Ad auriu uitia rbeumatifmu:cicatricu:ulcerunianantia Flos trirus in uino contra fcrpentes bibitur.Semen enim abdicauerim propter nimia uim ardoris.,Quidam earn pituitaria uocat : & plagis ferpentium utiq> illinunt. Labrufca quocp crnanthemfert fatis dida:quse a grsecis antpelofagria appellatunfpiflis Si candicatibus fo life geniculata rimofo ccrtice.Fert uuas rubentes cocci modo:qusecute in facie mulierum purgantiSi uariis coxendicfi 8i Iubotu uitiis tufecufoliis Si fucco profunt.Radix decoda in aqua Si in uim coi cyan's d uabus huniorcm alui ciennideo hydropicis datur.Hanc ponV uscrediderimefie: quam uulgus uuam taminiam uocat. Vtuntur eapro amuleto. Si ad XXIII. fxpiationemfanguinisquoqj adhibent no ultra gargarizationes:6i nc quid deuoretij ?d dito fale tymo aceto muifo.Iidem Si purgationibusancipiteni tentat.Eir huic fimilis fed in Fahdis nafcens: ideo diftiriguitur nomine.-cutii code ufus babeat: & falicaftrum uocat Scabiem SC pruriginem hominu SC quadrupedum aceto mulfo Si trita hsec efficacius tollic Vitis alba qua graeci ampeloleucen.-alii ftraphylemalii melptromalii pFiIothromalii arcefo ftin: alii cedrofm: aiii madon appellant, huius farmenta longis Si exilibus internodiis ge niculata fcadut.Folia papinofa ad magnitudine edere diuidutur ut uitiu. Radix alba gra-- dis. raphano Fimilis untio;ex ea caules afparagi fimilitudine exeunt.hi dcccdt in cibo al/ uum & urina cient.Folia 8i caules exulcerant corpus utiq? ulceru phagedenis Si grangre> niscibiaruqj tedio cnm faleilbnuntur.Semen in uua raris acinis depedent Fucco rubente poftea crocr.Nouereid qui coria perficiunt.-illo enim utuntur.pforis 8i Iepris illinitur. la disabundantiatn facit codu cu tritico potuqj.radix numerofis utilitatibusnobi!is:contra ferpentiuidustrita drachtnisduabus bib t.Vitia cutisin facie uarofcp 8i lentigines 8ifu/ giilata emedat SC cicatrices.Edeqj preflat decodaa oleo decodo dat Si in comitialibuspo tus.Icc rnente comotis:8i uertiginelaboraribus drachmae pondere quottidic anno toto.Ec apfa autem iargior aliquaro purgat fenfus.Illa uis pratclara q> olTa frada extrahit in aqua I pofita bryenia .* quare quidam hat albam bryenia uocant.Alia ueronigra efficacior in eo#= dem ufu cu melie 8i thure-Suppurationes incipiences difcutit: ueteres maturat & purgat. Cit mcfes Si urina. Elignta ex ea fit Fufpirlofis Si cotra laceris dolores uulfis r uptis.Spiene terms oboiis pota.xxx.diebus cofumit.Illinitur eadem cum fico Si pterygiis digycorum. Ex uindfecundas faeminarjuappofita trabit&pituitam drachmapota in aqua mulfa. Sue cusradiciscolligidebetanteniaturitatem feminis.Qui lllitus par fe Si cum eruo ignore quodam colore Si cutis teneritate mangonizatcorpora.Serpentcs fugat. Tunditur ipfa radix cumpingui fico:erugarq? corpus:fiftatimbina ftadia ambuJentur alias urit;nifi friV grda ftatim abluatur .Iucundius hoc idem prarilatnigra uiris:quonia’alba pruritum affert. Eft ergo 8 £nigra qua proprie etiam bryeniam uocant.alii chironiam:alii gynccanriien aut apronianufiniilempriorhpreterq colore.huius femen nigrum efie diximus:afparago fimi le.Diodes prsetulit ueris afperagis in cibo urinae riendedyeniqj minuendo. In frutetis SC fearundinetis maxime nafeitur. Radix foris nigra-.intus buxeo colore: ofla infrada efficaci us extrahit q fupradida.Caecerum eidem peculiare eft quod iumentorum ceruicibus uni ce medetut. Aidnt fi quis in uilla earn extruxerit:fugere anripitres:tutafcp fieri aues uilla licas. Alitet eadem in iumento homines fregma aut fanguinem qui fcreatur:talo circuit gata fanat.Et hadenus de uitiu generibus.Mufta differentias habent naturales has:# Cut Candida aut mgrarant inter utruqj-.alia ex aliis:ex quibus uinu fiat:alia ex quibus paftum curacp differentias innumerabiles facit.In plenum ergo hoc dixifle conuenier. Muftu oe ilomacho inutile uenisiucundum.AbalneisraprimSifine interfpiratione potum necat:. caniharidum naturae aduerfatur.Ite ferpentibns maxime faermorrhoiae Si falamandrae Ca pitis dolores facis:6i gu tturi inutile.prodeft renibus:iocineri:Si iteraneis Ucficae colleuat enim ea.priuatimcotra bupreftim ualet.Cotramcconium.ladis coagulationem: Cicuta toxica;dorycnidium exeleo potum reddituqi uomitionibus.Ad omnia infirmius album: iucundius palli muftum:6i q> minorem capitis dolorem afferat-Vini genera diiferentiaf/ qpper quamultas expofnimus SC ferecuiufqp pprietates.Nec^ eft ulla parsdifficilior tra* datu:aut numerofior.Quippe cum fit tardum didu pluribus profit an noceat, Praeterea q ancipifi cuentu potu ftatim auxiliun? Fit an uenenum.Et enim de eius rlatura quaz ad re media tantum pertinenttunc loquimur.Vnum de dando eo uolumen Afclepiades condi ditrab eo cognominatibqui uero poftea de uolumine illo diiferuere innumeri.Nos ifta ro mans grauitate artiucp liberalium appetentia non ut mediated ut iudices falutis huma/ h* diligenter diftinguemus.De generibus Fingulis difterere xmenFum SC inexplicabile eft diFcordibus medkorum Fentetiis.Surtentinum ueteres maxime probauere.Sequens aetas albanum aut falernum.Deinde alia alii iniquiftimo genere dccretnquod cuicp gratiffimu cseteris oibus pnuciando.Quin ut coftaret fentetias: quota portio in niortaliu iisgencrib 9 poffet uri.Iam uero nec pceres ufq finceris.Eo uenere mores ut noia cellaru mode ucnc antiftatimep in lacubus uindemiae adukerent.Ergohercle miru didu innoectiusia eft qdf^ cucj Si igfiobilius.Hsec til facere coftatiflime uidenf'fentetise uidoria:quorutn mentione ‘ LIBER. .. , fecamus:fiquis hoc quoqp difcrimen exigat;FaIemumnec in nouitatcmec niiiiia uetufta tc loxpofi falubre eft.Media eius stas a quincodecimo anno incipit. Hoc no rigido potu (lomacho utile:non item incalido.Et in diutina tufTi forbetur merumutiliter a ieiunouce iu quartanis.Nuilo sque ueneexritantur.aluum firtifccerpus alit. Credmim eft obfcuri^ tatem uifusfaceremccprodelTe neruis a‘utueftc$.Albana neruis utiiiora. Sthomacomi nus qus funt dulcia Lie auftera.Falerna utiliora.Concoclionemminus adiuuant.Stoma* cummodice implent.At furrentina nulfo modo:nec caput tentant.ftomachi & inteftino rurmheumatilmos cohibent.Cecubum iam nongignitur. At qua; fuperfunt fetina cibos concoqui cogunt. Virium plus furrentinomuftericatis albano: uehementis tqinus falemo Abiis ftatana no longo interuallo abfuerunt.AIuo cits figniuum maxime conducere in dubitatum eft.Reliquain comunedicenrunVino aluntur uiresfanguiscolofqjhominunt hoc quoq? diftanc orbis medius & mitior plaga a circunied:is:quatum iliis fcritas facit ro* bbrfctantu nobis hie fuccus4adi§^Qlu.S.oiIa alit:Ftugu;u neruosmque carnes. Ideo mi/ nus.ruboris eft in corponbus illis & minus roboris:contraqi iabores pacientiae. Vino mo/ diconctwftaojisuaGcopiafioieicdutunfic & ocuIftStomachus recreatur. Appetentia cibo rum ifiuitatur.Triffitise cura hebecatur.Vrina 5i langor cxpelIitur.S 6 nuscondliarur.pra 2 terea uomitione fiftit.Colle<3iones extra lams humidi's impofitis mitigat. Afclepiades uri Iitatrm uiniasquari uixdeorum potentiapofTepronunciauit. Vxtus-copiofipre aqua mi* fcetunMagis nouum urinam expeilitmiinus fiti reft ft it. Du Ice minus inebriat;Cca ftoma* cbOinnatat.Aulterum facilius concoquitur.Leuifiimum eft q celerrimc inueteratur. Mi nusinfeftat nerucs quod uecuftareauIcefcit.StoiTiacbominusutileeftpingue nigrum fed corpora magis alitrtenue fiiaufterum minus alinmagisftomachum uutrit. Celerius per nrinam tranfit.-tanroqr magis capita tentat. Hoc & in omni alio fucco fcmel didu fit. Vinum fi fit fumo inueteratu infaluberrimum eft.Mangones ifta in apotecis excogitaue re.Tam Stpatreffaniilias astateadetnere iis:qus per fe carie traxere.Quo certe uocabulo fa tis confilii debereprifci:quoniam 6 iin materiiscariem fumus erodit.Atnos e diuerfo fu mi amaritudine uetuftatc indui perfuafum habemus. Qus funt admodum cxalbida haec uetuftate infalubria fiunt.Quo generoftus uinum eft;hoc magis uetuftatc craftefcio&in amaritudmem corporiminime utilecoit.Condire eo aliud minus annofum infalubre eft. Sua cuiqj uino faliua innocentifiima.Sua cuicpstasgratiiTima hoc eft media. Corpus au* gere uolentibusaut mollire aluum conducit inter cibos bibere.Contra minuentibus: al* uumqi cobibentibus fitirein edendorpoftea paru bibere. Vinuieiunos bibere uouirio in/ uento:inutiliflimu€ft.Curas uigoreq? animi impedit ad procinthum tendenribus.Sorono u:ro acomodacum ac fecuritatibus.Iamq? dudum hoc fuinquod homerica ilia Helena an tcribum frum'ftrauit.Sicquoq} in prouerbiumceffit: fapientiam uino obubrari. Vmo£aS dkdm^licmmestquLfoli animalium non fennentes bibimns. Aquas potu inrerponere uri lift:num.kemcj} iugi fuper bibere ebrie^ati qua quidem frigidspotus exemplo difeutir. Mcratispotionibusper uiginti dies ante canis ortum totideep poftea fuadet. Hefiodus uti.Meru quidc remedio eft contra cicutas:coriandruma:conita:uifcum:meconium:ar* geotumuiuum:ap.es:uefpas:crabrones:phalangia:ferpentum:fcorpionuqp idus.contraqj omnia qusrefn'gerando nocent.Priuatim contra hetiiorroidas:prefteras:fungos.Ite con tra inHamationes rofionefq? prScordiorum: 8 i quorum ftomachus’in uomitiones effundu tur.Et fi uenreraut interanea rheniatifmu fentiant.Dyfenteriris:fudatoribus:in loga tuf fi-.in epipboris meracum. At uero cardacis in mama leua merum in fpongia imponi pdeft Act omnia autem maxime album inuererafeens. Vtiliter etiam fouerur uino calido utiliV tasium«'tis:quo etiam infufo cornu laftjtudine auferri aiunt.Smiias quadrupedefqi qbus digyti funt-.neganc crefceire afttictas men potu.Nuc circa aegrirudines fermo de uinis erit Saluberrimum liberalitergenitis campanuequodcuq? tenuiffimu.Vulgo uero quod que <5 maxime iuuerit uaiidum.Vtiliftimu omnibus facco uiribus fradis.Meminerimus fac^ cum efte qui feruedo uires e mufto fibi fccerit.Mifceri plura genera omnibus inutile. Sa Iiibcrri'mu cm' nihilin mufto additum eftmieliufrj fiin uafispixaffuit. Marmore enim Si gypio'mt calce conditaquisnon etiam ualidus expaueritfln primis igitur uinum marina aqua fadnim mudle eft ftomachomeruis uefics.Refma condita frigisftomachis utilia ei exiftunatunNon expedire uomitionibusificutneq- muftumetj fapa:ne^ paffum. Noui^ XXIII. titfrefinatum nullicondurit.Capitisdolorem Si uerti'gincs facfcabhocdi&a crapula eft. Tuflk.ntibus oi in rheuatifmo nominata profunt.ltem cadiacis Si dyfentericis muAieru me fibus.In hoc gencre rubrum nigru ue magis conftringiumagifqj calefcacit.lnnccwtius pi# tefola cdditum-Sed ftpicememiniftedebemusnoahud efleq cdbuftas refinasfiuxu. Hoc genus uinicalefacit:concoguit:purgat:pedori:uentri utile.Item uuluarum dolori fi fine febre fit ueteri rbsumatifmo:exulcerationi:rupti's:cduuIfiS:neruoru infirmitatt; infla tie ni bus:tu(fi:anhelationibus:IuxatisinfuccidaIana jpofitu.AdoIah^cutiliusid quod fpon ce nature hue pice tecipiopicatuq} appeliaf.Heleniatro q uoq? tame nimiocaput fetari co uentet.Quod ad febriu ualitudines attineocertu e no dandu infebremiftueteribusaegris uinumec nifi declinance morbo.In acutis ueropericuiis nuliis nifi quimanifeflas remfiio/ neshabeant:8£ has nodu potius.Dimidia em pars periculi eft nodmhoc eft fpe fomni bi * betibusmec a part u abortu ue:nec alibidine asgrotatibusmec \ capitis doloriousmec quo# ru acceiTiones cum frigore extremitatum fiantmec in febri tuffientibusmec Itremore ncr uoruqp doloribusmel fauciutruaut fi uis morbi circa illaintelligatunnec in duritia prarcor diormuenaru uehemetia-.neqj in opiftothonio:tetano:& fingultietibusmec fi cu febre dyf ponoea fit.Minime uero oculis rigentibusr&genis ftantibusaut defedis grauibufqj: nec quoru coniuentiumpIucebuntoculi.'neupalpebrisnocoeutibus.Vel fi dormietibus hoc ide eueniec.Aut ficruore fuffundunf oculiruel fi laebrymas in oculis erut.-Minime ligua fungofo:necgraui:& fubinde impfedaloquetibusmec fi urina difficile reddetur.Neq? cX pauefcentibusrepente.Nccfp 3 tias:aurrurfijstorpentibus.necfipfomnosgenituracffLin def.Cardiacoru morbo unicafpehancin uino effe certu e.Sed lddandu quidano nifi i ac. ceffionecenfenralii in remsffioneliJi utfudorecoerceant-Hi quia tutiusputatminuente fe morbo.-qplurimu fentetia effe uideo.Dari utiqj no nifi in cibo debetmec a fomnomec p cedete alio potiuhcce uticp ficienti mec nifi inddperatione luma& uiro facilius q feemi* nas.-feni q iuueni q puero.-hyeme q aeftate.-affuctibus porius q exptibus. Mod us dandi pro uehemencia uiniu'cem mixtura.Atcp uulgolkisputant unu uinicyachum duobus aquas mifceri.Sidiffoiutioficftomachidandu:8£ firibusnddefcendat.Inter uini genera qusefin gi docuimusmec fieri ia arbitror.Eft Si fupuacaneus eoru ufus cum ipfis rebus ex quibus fingicurdoceamusuti:&alias modu exceiT:raciiiedicoru in his oftenratio: ueluti in apiis uinu utile effe ab armorumequiratus ue iaffitudine pripientiibaeqs ut reiiquaomittamus etiain iunipo.Ec fiqs facius cefeatabfinthite uino urendu pocius q abfinthio ipfo-Jn reliqf omiccat.Ecpalmeucapitinoxium uentriq? tantu.molliendoKfanguine excreantibus non utile.Fiditiuno poteft uideri:quodbion appeliauimus:cufitin eofola pro arte feftinatio. prodeft ftoniacho diffolnto:aut cibos no perficientetprasgnatibus: defedis:paraly ticis: tre mulismertiginhtormibusufchiadicis.Inpeftilentiaquoqiac preregrinationibus uimma # gnam auxiliandi habere dicit.Vinietta uitiu tranfit in remedia. Acg fo fuma uis eftiryrefri f erando:rion tamen minoundifeutiendodta fit ut infufo terras fpumet Didum efepius iceturcp quoties cum aliis profic.per fehauftu faftidiadifcutir.Singulcus cohibcr.Ster# ,S| nutametita olfataVim i balneisieftus arcec cdtineaf ore.Quin &cum aqua bibit.Multo# tuftomacho utiliter gargarizaf-Cu eade coualefcetiu Si a folis ardorib’-Oculis quocf illq mo faiuberrimu.plurimu fotumedet poft uredinesdcclepris:fuifuribus: ulceribus m_a # naribus ca nis moffibns:fcQtpionu<^idibusdtcQl.opendtaru man’s araneiqp. Cdrra omniu aculeatoru uenena & pruritusdtem contra muitipeHu morfum.CaTidum in fpongia appo fitu:aut adiedo fulphuri fextante fexrariis tribus aceti aut hyfopi faficulo medetur fedis uiis.In fanguinis fluxione poft excifos calculos Si omnes alias roficnes fons in fpdgia xpo fituu'ntus potumeyathisbinisq accerrime-Conglobatu utiqpfanguinedifeutit. Contra li chenas& bibitur Si imponitur.Siftit aluosi&rbeumatifmos interaneorum infufu.Ire pro cidenria fedis uu!uarq?.Tuflim uetere inhibet:6c gutturis rheumarifmos.Grthopnora de tiu Iabefarionc.Vefic 2 enocet:neruoiu ifiimitadbus.Nefciremediciquantucotra afpidas polIeret.Nuper abafpidecalcata percuffus utrem aceti feres: quotiens depofuiffet fin tie batidum:aIias»Ilefo finiilis.lntellcdun ibi reniedium eft.potucjifuccurfurn.Nrq? altero os tolunt uenena exeuntes In totu ucmitrix uis hafe non aborum n o c: uerum Si return plurinuru.Saxarumpit infufunnquas ro ruperit ignis anrcccdens.Cibos quidem Si fapo * tes non alius tnagis fuccus coniedat aut excitatJn quo ufu tm'tigatur tofto pane aut uino LIBER. Ve! accenditur pipere ac Iafere utiq} fale compefcitur.Non eft prastereundum ex eoexctn plum i*agcfis.Siquidem.M. Agrippa fupremisfuis anis conflidatus graui morbo pedum cu do!c&em eum perpetinequiret:unius medicoru portecofa fcieutia ignorace.Diuo. Au gufto tanti putauit ufu pedumfenfucp omnicarere:dumodo&doloreillocareret: denier fisin acctum calidum cruribus in accerimoimpetu niorbieuafit. De aceto fcylIino:& oxyme!le:& fapa Sc face uinfaceti SC fapas, Ca. IL Cctum fcyllinurn'inueteratu magis probatur.prodeftq? fuper ea quasdiximus:acef a centibus cibis:Guftatum enim difcutit poenam eani:& iis qui ieiuni'uomunt.Callu enim fauciu facinac ftomachuodorem oris tolliogingiuas adftringindetes firmat colore m Iforcmprasftat.Tarditate quocp aurium gargarizacione purgat:& tranfitumau di£usaperit,Oculorumacieobiterexacuic:coniitialibus:meiancboIicis:uertiginofis:uul < ' uarutn ftrangu!ariombus:percu(Tis:auc prascipitatis.Et ob id fanguine coglobato.Neruis infirmis.renum uitiis perq utile.Cauendu exulceratis.Oxymel anriqui(ut Dieuccs tradir) hoc modo teperabanriMellius heminas.x.aceti ueteris heminas quinc$:falis marini podo: thymbrse quadra'rermaquas marinas fextarios.v.pariter coquebant decies deferuefcece cor tina:atcp difundebant:inuetcrabantq?.Suftulit totum id Afclepiades:coarguitc$.Nam ec in febrib us dabant.profuiiTe tame fatentur contra fcrpentes:quos fepas uocant:&: contra itieconium-ac uifum 8£ anginas caIidum:gargarizatum:&auribus:S£ oris gutturifq? defi* derifs:quas nunc omnia oxyhalme cocingunoid falc SC aceto receteefFicatius eft.Vino co ^ gnata res fapa e mufto decodordonec tertia pars fuperfir.Ex albo hoc melius. Vfus cotrat cantharidas bupreftin.pinoru erucasrquas piryocampas uocant:falamandras:&c6tra mor dentia uenenatas.Secundas partufqt mortuos trabit cum bulbis potu.Fabianus audor eft uenenum efle fiquisieiunisabalneis id bibat.Confequens horu eft fex uini:fuicuiu{q;ge neris.Ergo uini feci tanta uis eft.-utdefcedentesin cup3s enecct.Experimentu dimiiTa prae bet lucerna qdiu extinguatur defcenfionis periculum denutiasdllota mifcetur medicame tis.Cum iridis ueropari pondere eruptionibus pituicas illinitur.Etficca uel madida cotra phalangias:& tcftfummiamarucp inflamationes:uel inquacunqp parte corporis.Ite cu hor deacea farina Si thuris polline in uino decoda crematur:8i ficcatur.Indeq? cxperimerume legitimascodasmt refrigeratalinguatadu uideatur ureae.Celerimeexanimatn<5 inclufo condita.Crematio ei multu uiriu adiicit.Vtiliftima c ad copefcedas Iichenas:furfurcfqp cu fico decoda:Sfc8i lepris 8i ulceribus manatibus iponitur.Fungoru naturas corraria e pota fed magis cruda.Oculorum medicametis coda 5i lora mifcet.Medetur illita.Si teftibus 6 i. genitalibus.ln uino autdaduerfus ftranguriasbibitur.Cuexpirauerit quocp lauandis cor poribus Si ueftibus utilis:tuncqp ufum acacias habct.Fcx aceti pro materia acriqr fit nefcef fe efomultoqs magis exulceret .Refiftit fuppurationu incremetis:ftomachum:interanea: uentre illiea adiuuat-Siftit eacumpartium rheumatifmos:8i mulierum menfes .panos dif cutit nondu exu!ceratos:K anginas.Sacros ignes cum casra.Mamas ladis fui impatientes cadem exringuit.Vngues fcabros aufert.E ferpentibus contra ceraftas ualidiiTihaacu pole ta.Cu melad^'oaut cotra crocodiIimorfus:Si canis.Et hasc cremata apIiatuires.Tucaddi> to Ietifcino oleo illiea una node ruffat capillu.Eadeex qua in linteolo appofita.-uuiuas pur gat.Sapas fecc abufta fanar'.Meli 9 addita lanugiearudinis.Eadequoqs fece decoda pora«* q? tufies uctercs.Decoquif i patinis cu fale 8i adiperad tumore quoq? maxilla^: 8C ceruicu, De oleis Si foliis o!eas:8i flore & cinere:& de oliua alpa SC nigra:&de amucra. Ca. Ml, fxaru proxta audoritas iteliigif.Folia earu uchemenriflimeaftringuopurgantr/i o ftunt.ltaq? maducata lpofita ulceribus medeunK capitisdoloribus iilitacu oleo, Dccodu cop^ cu tuelle iis quze medici ufferlt.Gingiua^ inflamarionibus: paronym chiis fordidifq; ulceribus excrefceribus.Cu melleprofluuiu fanguinofs eneruofisptibus cohibet.Succus eo^ carbuculantibus excrefcetibus circa oculos ulceribus:& puftulis: pci deriq; pnpillas cfficax:qua propter \ collyriaaddit.Na & uetercs lacbrymatioesfanat-'&ge narfi erofiones.Exprimitur autem fuccus tufis.-affufo uino ex aqua caslefti. Siccatufq? in paftillos digeritur.Siftitmenfcsinlanaadmotusuuluse.Vtilis&faniccmanantibus. Item cody]omatis:ignibus facrisqu^q? ferpunt ulcera:epinydidi.Eofde6i flos ea^ babeteffe * dus.Vrunf SC caullculi fiorefeentes utfpodii uicccinis pireftet.Vinoq? infufo ireru urit. Suppurariones SC panos illinut cincreco uelfoliis tuflis cum melle,Oculos uero cupolcn # XXIII* ra.5uccus fruticis recentis accenfi diftillans fanat lichenas:furfures:mararia ulcera. Nam Jachrymaquaeexarboreipfa diftillatasthiopicsmaxime ole&mirari fatis non eft. Re^erti funEqdenciudoioresillimendosceferentxotra uenenueflepratdicates.atcp etiai oleaftro qutercnda.E radicae oleae qtenerrime cortex derafusun meile crebro guftatu medet fa'guiV nc reucientibusiSi fuppurata tulTientibus.Ipfius oleae cinis cu axungia tumores fanatrex =* trahitq* riftuiis uiria:Si lpfas fanat.Oliuae alba; ftomacho utiIiores:uentri tuinus.prafclaru babent anceq condianf ufu:recentes per fc cibi modo deuorataedylcdent eni harenofa; uri na 2 :itedentibus.’autattritis;aut couulfis.NigraoIiua ftomacho iutihomientri facilionca* pitiSioculisnoconuenit.Vtraqjambuftisprodeft crira Si iilira.Sed nigra comanducant: Si protinus ex ore impofita puftulas gigni prohibet.CoIymbades fordida ulcera purgant Inueiles difficultatibus urise.De amucra poteramus uideri fatis dixifie Catone fecuti :fed reddenda quacg mcdicinse ratio eft.Gingiuis Si oris ulceribusdencium ftabilitati efficacif fcme fubucnu.iteignibus facris infufa:Si iis qux ferpunt peruionibus nigrae oliuatamur* cautilior.itetninfantibusfouendis.Albae ueromulieruuuluseinlana admouetur.MuIto autc omnis amurca decocta efficacior.Coquirur I cuprco uafe ad craftitudinemdlis.V fus cius cu aceto:aut uino uetere:auc mulfo:aut quaq? caufa exigat in curatione oris dentfu: auriu-ulceru manariu:genicaliu:rhagadiu.Vineribus in linteolis iponiaduxatisin lana.In* genshic ufuscutiqs inuecerato medicamcto.Tale enim fiftulas fanac.lnfundit fedic genh raliumulua; exulcerationidllinitur ueropodagris icipientibus :ite articularibus morbis. Si uero cu omphatio recoquatur ad mellis crafltcudine:cafuros dentes extrahit,he iumen toru fcabie cu de cocto lupio Si chameleotbe hasrba mire fanat.Cruda amucra podagris fo ueri utiliftimum. De foiiis oleaftrhSi ocnathino oIeo;8icoccinoamygdalino Silauno:Simyrtheo chame tnyrfino:6icuprefTino:6icitreo8icanno. Ca. Jill. Leaftri foliorum eadem natura.Spodiuq? e calculi's uehementius inhibet rheuma* o tifmos.Sedat inflatnationes oculoru.purgat ulcera:alienata explenexcrefcentia le niter erodit.Siccat:Si ad, cicatricem perducitrcJEtera Si in oleis.in hoc aut peculiare quod folia decoquutur ex melle:dan£q} cochlearibus ptra fanguinis excreationes.Oleu ta meacrius ao$ cfficaciiis:Si osquoqp colluitillo .Ad dentiu infirmitate imponunt' folia: Si paronychiistSi carbunculis Si cotta omne coltefh'one cu uino.iis uero qua; purganda fine: cumelle.MifcenturoculorumedicamctisSico&um folioru.Sifuccus oleaftri.Vtiliter et auribus inftillatur cu meile: uel fi pus effluat.Flore oleaftri condylomata illinunrur Si cpi' nyfkides.lte cu farina hordeacea uenter .In rbcumatifmo cu oleo.Capitis doloribus.Cute Jcapice ab oftibus recedentecauliculi decofti 8i cu meile lpofiticoprimut.Ex oleaftroma*® turiin cibo fumpti fiftuntaluum.Tofti autc Si cum meile crici nomas repurgant. Carbun culos rumput.Olei natura caufafcg abunde diximus.Ad medicina ex olei generibus hate jptinenr.Vtiliflimu eft omphaciu:proxime uiride.prasterea qmaxime recensmificum uetus* 4litTima quseritur:tenue:odoratu:quoc|? no mordeat:e diuerfo q in cibos eligitur.Cmpba ciu prodeft gingiuis-Si cotineatur in oredolorc detium cnftodit magisq aliud. Sudores cohibet.Ocnantbino idem eft^effedus qui rofaceo.Omni aute oleo mollitur corpufuigo re Si robur accipit.Stomacbo contrariu. Auget ulcerum icremeta.Fauces exafperat. Et ue nena omnia cohibenhebetatqnprsecipue pfimyptii Si gypfi i aqua mulfa. Aut ficoru ficca ru dccoftu pocum contra neconium.Ex aqua corra cantharidas bupreftin falamadras pityo campas.per felotum:redditu^ uomitionibus.Cocraomnia fupradalaudati(Timu:Siiafli/ tudinu pfridionuif refe&io eft.Tormia calidu potumcyathi.vi.magifc^ ruta fimul deco £ta pcllic.Ite uentris animalia .Soluit aluu heminse menfura cum nino Si calida aqua potu autptifanxfucco.VulneratiisempIaftrisutilc.Faciempurgat.Eubus Ifufumpcr nares do nec rutlentnflatione fedat. Vetusaut magis excalfacit corporamaagifqj difeutit fudoris.. Duritias magis diffundit.Lethargicismagis auxiliare Si inciinato morbo.Oculoru clarita ti cdfert ahquid cu pari portione mellis ac odii.Capitis doloribus remediu eft.ltem ardori bus v febri cum aqua.Et ft uecufti no fit occafio:decoquitur:ut uetuftate reprefetet. Oleu coccinubibitur adpurgationes uentris cu pari calda; menfura.priuatim dicit purgare prs ccrdia.prodeftSiarticuloru morbis:duritiis omnibus:uulnis:aiiribus:ambu(Tis.Cu cine^ re uero muricu fedis I fiimatioibusiite fpcrx.Colere.cutiscdnaendat.-capiliuinqi fertili na 2 ii 1 LIBER*. turaeuocar.Seme ex quo ftanulla aninians attingit.Ellychnia ex uua fiunt claritatis pci/ puagEx oleo lumc obfcuru propter niniia pinguedine.Folia igni facto iJJinunturex aceto Per feaut recentiamamis di epiphoris.Eadedeco&ain uino ifiamationibuscu polenta 8c croco.per feaurc triduo Ipofita facie purgant.OIeu amygdalinupurganmollit corporal cute erugatmitorem comcndanuaroscu melle collie a facte.prodeft & auribus cu rol'aceo & melle &i mail punicigenuine deco&u. Vermicuiofqj in bis necat:& grauitate auditus di feutirfonos inccrtos.Si tinnitus.-obitcr capitisdolores:8C oculoru.Medetur furuculis: 8C a foie ueftis cu ccera.Vicera manatia & furfures cu uino expurgat:condylomata cu melilo to.per fe uero capiti illitum fomnuallicit.Oleu laurinu utilius quo recentius :quo<$ uiri dus colore.Viseiusexcalfatoria:6iidcoparalyticis: paticis: lTchiadicis fuggillatis: capitis doloribusinucteratis diHinationibusauribusin calice punici calfadfumillinitunSimilisK myrthei oleiratio:aftringit:indurat:medetur gingiuis dentiu dolorudyfeteriasiuuluas ex ulcerate: ueficisrulceribus uetuftis uel manantibus cu fquamma £ris & cxra.ltc eruptio «■ m'bustambuftionibus.Attriras fanat 8i furfures rhagadas condylomata artieulos luxaros: odore graue corporis. Aduerfat catbaridi bupreflbaliifqp malis medicametisiquje exulces* rando nocet.Chamemyrfin^ fiue oxymyfmae eadc naturaCuprefTmu oleu cofdecffedus habet quosmyrteudtecitreu.Enuce uero iugladiu quod carymuappeJJauimus: alopeciis utiiec SC rarditati auriu infufudre capitis doloribus illitu.C^terum ineris 8i graue fapore. corpori.Enirnucro fiqd \ nucleo putridi fuerit:tot 9 mod 7 dcperit.Exgnidio grao fadlu u» habet quacoccinu.Ex lenrifeo factu utiliflimu acopo eff Ideqj pficeret aeque ut rofaceu : ni durius paulo intelligeret.Vtunt eo & contra nimios fudores.-papulafqj fudoru.Scabie iumetoru efFicaciffime fanat.Balaninu oleu repurgat uaros:furuncuIos lentigines:gingi <* uas.Cypt os quail's eet:8C queadmodu ex ea fieretoleum.-docuimus.Naturaeius excalfa * cit: emollit neruos.Folia ftomacho illinuf:6C uulu£concitataefuccus quo cp coy. appoitur Folia recenria comanducata: ulceribus in capite manaribus.Ite oris medenc collc&ionibus cddylomatis.Decodufolioruambuftis&luxatis pdeft.lpfa ruffantcapillum tufaradie&o liruteimaii fucco.Flos capitis doloresfedat cu aceto illitus.ldecobuftus in cruda olla no tnas fanat.-oCputrefeentia ulcera per fe uel cum melle.Odor Boris oleoq fomnufacit.Aflrf gitgleucinum 8C refrigeratcadem ratione qua 6 i oenanthinu.Balfaminulonge preciofillis muamniu ut in unguentisdiximustcocraomnesferpentesefficax.OculorudaritatipIuri: mu cdfert.-caligine difcutit.ltS dyfponoeas colle&iones omnes duritafqi lenit. Sanguine denfari pbibet. VIcpra purgat:auribus:capitis do!oribus:tremulis*.fpaticis ruptis pq utile. Aduerfat'aconito ex lafte potu.Febrcs cu borrore uenientes perundis leuiores facit.Vte du tamemodice.-quonia aaurinaugetqs uita no feruato tcperameto.Malobathri quoqi na tura 8C genera expofuimus. Vrina cic.Oculoru epiphoris uino expreflu ucilifTitne iponitur Jte fronbus dormire uolentibus:Efiicatius fi 8C nates illinan^aut fi ex aqua bibantur.Oris balitus.Si fuauitate cotnedat linguae fubditu foliudicut & ueftium odorem inaerpoficum Hyofcyaminutnolliendo utilius efbneruis inutile.potum quidecrebri motus facit.Ther rninu e lupinis emollic pximu rofaceo effe&us habentes.Narciflimu didu eftcu fuo Bore, Rhaphaninu pthiriafes longa ualitudine tollit.Scabritiafq? cutis in facie emendat.SefatmV nu auriu dolores fanar:& ulceru qu3eferpunt:8i qusecacocthe uocant alcera.LiIinu quod & phyllinu & fyriu uocauimusirenibusutilinimueftrfudoribufijeuocandisruuluK molie dse cocoquendoc? intus Selgiticu neruis utile e(Te diximus ficut herbaceum quocprqd eu* gubini circa flaminiam uiam uendunt-Eleomeli quodifyriaexipns oleismanarediximuf fapore mclleo non fine naufea aluum emollinbileniprjecipue detrabit duobus cyathis in heniina datis:quibibere torpefcunnexcitanturq? crebro.pugnatores cerraturi prxfumuc ex eo cyatum unu.piceo oleo ufus c pafTim ad quadrupedu fcabie.EB aute uitibus oleifep proxima nobilitas palmisunebria't recentes capitis dolorem afferunnminusficcx.Necqua turn uidccur utilesftomacho:tuflimexafperant:corpusaugenr.Succum decodlaru antiq pro bydromelitedabantsegris ad uiresrecreandas:fitimfedandam:inqucufupra:ferebant tbebaicas.Sanguinem quoq? excreantibus utiles: in cibo maximedllinutur cariotje ftoma^ cbo:uefica2:uentri:inteftinis,Cumcotoneis&cEera&crocofuggillata emendant.Nudei palmarum cremati in ficlili nouo cinere loto fpodii niccm efficiuntunifcentunj collyriis* & caliblephara faciuntadditonardo. i XXIII. De myrobalano palma:& de palma elata. Ca. V. Alma qua: fere mytobalanu probaciiTima in asgypto.Ofla no habet reliquaru rao * p doinbaianis.AIuum&mefescitin uinoauftero:& uulneraconglutiac.Palmaela ta Hue ftaremedicinas confert gramina folia corticem.Folia iponunturpriecordiis ftoniacho:iodneri;uiceribusqujEferponccicatrici repugnatia.pforascortexeius tener cu refma 6i casra fanac diebus.xx.Decoquitur 8 1 ad reftiu uicia.Capillu denigraefuffitu. Par#* das extrahit.Datur bibentibus rend uitiis Si uefic£:8i pr^cordioru-Capiti Si nerui ini'mic* Vuluseac uentrisfiudionemfiftitdecodumeius.Item cinisad tormina potusin uino ab. In uuiuacum uitis efficaciiTimus. Medicine ex frngulorum generum flore:foIiis:frudu:ramis: cortice: ligno: fucco:radice:cinere. ^ Ca. VI. Roximas uarietates generum m.edicinarucp qua: mala habet.Ex iis uerna acerba fto p m cho liuriliafunt-Aluu uefica circunagur.Neruos tedunt.Codameliora.Coto neacoda fuauiora.Cruda tame dumeaxat matura pfunc fanguinem cxecrannbus ac dyfenfericis:cholericis:c«eliacis.Non ide polTant decoda:quonia amittunt conftringen te iilam uim fucci.lmponuntur Si pedori in febrisardoribus;&tudecoquuntur i aquaca: ieftuad eadem qua: fupralcripta funt.Ad ftomachi autern dolorcscruda decodauecsera/ ti modo imponuntur.Lanugo eorumcarbuncuios fanat:coda \ uino Si illata cu csera.Alo pectis capilium reddunc.Quazexiiscrudainmelieconduncur.'aluum mouent.MeiJis auc luauitati muJtumadiciuntiftomachoq? id urilius.faciuRt.Quaa uero in melle conduntur codaiquidam ad ftomachi uicia ttira cum rofaceo foliis decodis dat pro cibo .Succus cru dorumlyenibus:ortopnoicis:bydropicisprodeit.kem ms’mis codyiomatismaricibus.FIos Si uiridis difuccusinflamationibusoculoruni:execrau"onibusfanguinis:menfibusmuliey ru.Fit Si fuccus ex iis mins cum uino dulci tufus.utilis Si cadiacis SC ioderi.Deccdo quo eorum fbuentunfi procidant uulua: Si interanea.Fic 81 oleu ex iis.-quod melinum uoca uimus quotiens non fuerint inhutnidis nataddeo unliffima quit: ex ficilia ueiunt. Minus utilia ftrutbia quanuis cognata.Radix eorum circunfcripta terra manu fxniftra capitur ita lit q facit dicat quaz capiat:8C cuius caufa.Sic adalligata ftiumis medetur.Meiimela 8£rehV qua dulcia ftomachum Si uentrem foIuunt:firiculofa:a;ftuofa:fed neruos non fcedunt.Or bicuiata fiftunt aluutn;5£ uomitiones Si utinas ciunt.Silueftria mala fimilia func uernis ac cerbis;aluum$ fiftunt.Sanein bunc ufum imatura opus funt.Citreacontra uenenum in uinobibuntunuelipfa uel femcn.Faciunt oris fuauifatem decodo eorucolluto aute fuc co exprefto.Horum femen edendum pra:c!piunt in malitia praegnantibus. Ipfa uero cdtra infirmitatem ftomacbi-.8i non nift ex aceto facillimemanduntur.punici mali nouem gene ra nunciterare fuperuacuum.Ex iis dulcia qua: apyrinaalio nomine appellauimus iloma ^ cho inutilia habentur.inflationes pariunr: dentes gingiuafq? tedunt.Qua: uero fapore ma xinte uinofa diximus .parum nucleum habentia: a uiriora paulo intelliguntur. Aluu filluc 8i ftomachum duntaxatpaucacitraqp fatietatem .Sed haecniinime dada quaq omnino nul la in febri neccarne acinorum ucili nec fucco.Cauenturaeque uomitionibus:acbilem reii «j$ntibus.Vuam in his ac ne muftum quidmufed protinus uinum aperuic natura. Vtruqi nero afperiore cortice.Hic acerbus in magno ufo.Vulgus coria maxirne perficere illo no<* uinobidmalicoriumappellantmedici.Vrinamcierieodemdemoftrant: mixtaqp galla in aceto decodo mobiles dentes ftabilire.Epetitur in grauidaruni maiitia:& quonia guftatu moneatinfantem.Diuidicurmalum:cadeftiq? aqua madefeit term's fere diebus.Ffec bibi<* tutfrigida casliaces:8£ fanguinem excreantibus.Exacerbo fitmedicame£u:ftomachice uo catunutiliftimu oris uitus:narium:aurium:ocu!oru caliginupetrygiisgenitalibus: 8i iis ciunt.Recentes itomachu impient- Nucibus grasds cu abfinthii femine cx aceto fuf>;pn's ' morbusregius fanari dicitur.Iteilficis per fe uitia fedis.Ecpriuatimcodylomara. Itetufli 6ifanguinisreiedioniproden:.Nucesiugadesgr^ciacapi£isgrauedtneappeliauere. Et/ enim arboruipfaru folioruq? uires in cerebro penetranc.Hoccp minore ftiometo: fed in ci bis nuclei faciunt.Sunt ante rccetes iucudiores.Sicce umofioresi&flomacho inuciles: dif ficiles concotmdolorem capitis infercntes.T uiTientibus inimicas:& uomituris ieiunis. A> ptas tenafmo folo trahunc cnim pituitam.E^deni prefumptse uenena hebetant. Item angi nam cum ruta & oko.Item aduerfantur cepisdemintcp earn faporem. Aunu inflamationi imponutur cu niellis exig uo.item rutamamis SC luxatis. Cu cepa aut 8i Tale Sc meile cam's homimfqjmorfui.putaminenucisiugladisdenscauusinuritur. putame cobuftu tiitus$ in oleo aut uino infantiu perundo nucrit capillmK ad alopecias eo fic ututur.Quo plurcs quis nuces ederit. hoc facilius tineas pellii.Et quas perueteres func nuces gragrenis Si car bunculis niedetur.Item fuggillatis.Cortex iugladiu lichenu uitio Si dyfentericis prodeffc Folia trita cu aceto aunu dolori.lnfandariis Mithridatis maximi regis deuidi Cn.ponipei us inuenit in peculiar!' comentario ipfius manu copofitionem antidoti e duabus nucibus. JkciS.ItaaJBcis.t£aitc:&rutgfoliis ui gintiiimul tritis. addito fail's grancu &qui hoc ieiii/ A/ - nusfuaiarmullu uene nu n od tu rum lllodicdT antra rahi o Ci qnoepcauismom) s n u cl ci a , leitioo hoiiiinc comlducatjillitiq? praefenti remedia.cile dic untur. Nuces auellana:capitis dolorem faciunt:&inf!amatione ftomachi Si pinguedini corporisconferunt plufq fit ue^ , rifiniile. Tofte 8 C diflillationi medentur. Tufli quocp ucteri trits SC in aqua mulfa potae. Quidam adiiciut grana piperis. Alii e pafTo bibut.pidacea eofdem ufus 8C effedus habet: quos pinei nuclei.pmerq ad ferpetiu idus:fiue edantur.-fiue bibatur.Cadanes uehemen ter fiftuntftoniachi SC uencris fludiones.Aluum ciunt.Sanguinem excreanribus profunt Carnes alunt.Siliquas recentes ftomacho inutiles. Aluum foiuunt.Easdem ficcatas fjfluftt: domacbocp utiliores fiunt.Vriuam ciunt.Syriacas in dolore ftomahi term's in aqua frxra riis decoquunt.Quida ad dimidiunueumcp fuccum bibunt.Sudcr uirgae cornu arboris la mina ferrea cadente exceptusmon contingente ligno illitaqj inde ferrugo incipiences If/ thenas fanat. Arbutus fiue unedo frudum fertdidiciiemconcodioni: SC ftomacho inuti lem.Laurus excalfadoriam naturam habet:& foliis^ cortices baccisdracp decodum ex iis maxime e foliis prodelTe uuluis & ueficis eonuenit,llIita uero uefparum crabonuqi SC apiuhx.Item ferpentium uenenisrefifiunnmaxime fepisdipfadis SC uipere. Profnnt SC me libus foeminaru cum oleo coda.Cu polenta aute quae tenera funt trita inflationcs cculo rumeum ruta:teftium cum rofaceotcapitis dolores:aut cum irino.Quim uianducata atq* deuorata per triduu ternadiberant a tuflfi.Eadem profunt fufpiriistrita cu meile- Cortex tadicis caiiendusgramdis.fpfa radixcalculos rumpit:iocineriprodeft-*tribus obolis in uiV no odorato pota.Folia pota uomitiones mouet.Baccas menfes trahunt appofitae tritae uel potae.Tuflim uetere 8i ortopnoea fanant bin^ detrado cortic^ in uino potac. Si Si febris fitrexaqua aut eligmaccex aqua mulfa:aut ex paito decodae.profuntS: pbthificis eodem hiodo SC olbus thoracis rheumatifmis.Nam SC excoquunt pituifarK extrahunt.Aduerfus fcorpiones quaternae ex uino bibuntur.Epinydidas ex oleo illitae Si lentigines- Ecufcera manantia:& ulcera oris;&: furfures.Cutis pruriginc fuccus baccaru emendat SC phthiria/ fin. Auriu dolori grauitati inftilla€cu uino uetere & rofaceo.perudds eb fugiut uetieTenenimaex iis crita in uinopapulus pruritufqj illita nodibus proxime ualent.Jn tertastera iaurigenera.L3urusalexandiinafiueidaeapartusceleresfacit radice pota triu denarioru podere in uini duicis tyathis tribus.Secudas etiapellinmeftfq. eedetnodo po ta-Daphnoides fine iis nominibus quas diximus filueftris laurusprcdefbaluu folu t:rece ti folio uel arido dracbmis rnbus cu fale Si hydrcmelueimaducata.pituitas extrahit folri um 8i uomitus-.ftomacho inutiIe.Sic&baccae qumaedense uepurgationis caufafuniutur. De myrto fariua is locis dicentur aflidue.Hinc nata medicina.Hsc fola nacura piacuerac eiTe remedia para ca uulgodnuecu faciliaacfineimpendio:exquibus uiuimus. pofteafraudes hominum 8£ ingenioru capturs officinas inuenereiffas: in quibus fua cuicp bomini uenalis promittic uita.Scatim compofitiones & mixturs in explicabiles decantatur.Arabia atqs India in me diosftimancur. Vlceriqj paruo medicinaa rubro mariimputatuncu remedia uera quot/ tidiepauperrimus quifquis caenet.Namfi exhortoaut petatur herba: uel frutex quSra# tur nuIJa arcium uilior fict.Ica eilprofedomignitucio populi romani perdidic ritus: uin cendoq} uidi fumus.paremus exterms.Ec una arcium imperacoribus quoq? imperac. Ve#< rum de his alias pIura.Locon hsrbamutemqj sgyptiam eodem nomine:alias & fyrnca an# borem diximus iuis locis. Lothos. Ca. If. Aeclochos qus faba grsca appellacur a noftris aluum baccis fiflit.Ramenca ligni h decoda in uinoprofuntdyfemericisrmenftruis: uercigini comirialibus.cohibenc 8C capillum.Mirumbis ramencis nihil eflfe amarius:fruduq? dulcius.Eic&e fcobe eius medicaaiencum’-ex aqua myrti decoda fubada & diuifa in padillos:dyfencericis unV liiTimumpondere uidoriaci cum aqus cyathis cribus. Gians. Ca. III. Lans incrica duritiasquascacoeche uocanc cum falfaaxungia fanat. uchemcntio* g refqj lichenas.ln omnibus corcex ipfe: corticiqs cunica fubieda. Hsc decoda iu«s uac iliacos.Dyfentericis eciam illinitur: uel ipfa glans.Eademqj refiftit fcrpehtium idibus.rheumatifmis:fuppucacionibus.Folia 8i baccs uei corcex uel fuccus decodi pro<* func concra coxfca.Corcex illinicur decodus lade uaccino ferpentis plags.Datur & cx ui no dyfentericis.Eadem S£ ilici uis. De coco ilia's 8£ga!la8£ui{copilulisglande:decerriradice& fubere. Ca- HU. Ocum ilieis uulneribus ex ececo recetibus imponitur.Epiphoris ex aqua.& oculis fuftofis fanguine inftillaf.Ed aut genus ex eo in accica fere 6£ afia nafcens:celerrie in uormiculu fe mutas:quod ideo fcolencylon uocaoimprobaq?. principalia eius genera diximus.Nec pauriora genera galls fecimus-.folida perforata.Item albamigramia^ iorerminore. Vis ommu fimihs.Optima comagena.Excrefcentia in corpore tollit,profane gingiuis uuS:Oris exulcerationi.Cremate & in uino extinds coeiiacis.Dyfentericis illj> nuncur.paronychis ex melle.Si unguibus fcabris:pterygis:ulceribus manantibus.codylo*# mathis:uulneribus:quspbagedenica uocatur.ln uino auc decodsaurib’infhllatur: ocu lis illinucur.Aduerfus eruptiones Qi panoscu aceco. Nucleus comaducat 9 detiu dolore fe dat.lte uertrigines & ambufta.lmmaturs ex iis ex aceco pots lyene cofumut-Esdciu ere tnats 6C aceto falfo extinds menfes fiftuntiuuluafqi pcidetes.potii oes capillos denigtit Vifcu e robore prscipuu diximus haberi:Sf quo coficeretur modo.Quida in aqua cocufu um decoqunctdonec nihil innatet.Quida comaducates acinos expuut cortices. Optimu e quod fine corticeeft:quoqpleuiflfimu:extrafuluu:intusporraceu:quo nihil eft glutinoh guium fcabriciasexpellittfi feptenis diebus foluaturmitrocp colluatur.Quida ad religio/ nem efficacius fieri putaneprima luna colledu e robore fine ferro. Si cerram non tigeric comitialibus mcderi.Conccptum foeminarum adiuuaredi omnino fecum habeanr.Vlcera comanducatuipofitui^ efficaciffime fanari.Roborispilulsex adipe uifmo alopecias ca/ pillo repIec.Cerri folia 8C corcex 6 ( glas ficcac colkdiones fuppuracioneiq^fiuuides fifue. LIBER. Torpentes tnembroru partes corroboratdecodum eius fotu.Cui & mfidere expedit fic* candis aftringendis ue partibus.Radix cetri aduerfatur fcorpionibus.Suberis cortex rrit 9 ex aqua calida 8£ potus ftnguinem fluentem ex utralibet parte fiftit.Eiufdem cinis ex ui/ no calido fanguinem excreantibus magnoperelaudatur. De fago & cupreflb:& cxdro magna:& de cxdride:ga!bano. Ca. V. Agi folia maducantur in gingiuaiu labioru^ uitiis.Calculis glandis faginx cinis f iHitiitur.Ite cu melle alopeciis. Cupreflli tolia trita ferpentiu idibus imponuntur; & capiti cu polenta fi a foie doleat.ftem ramici. Qua de caufa 6i bibuntur. Teftiu quoqjtumoricuni cxrato iliinutur.Capillu denigrant ex aceto. Eadem tritacum duabus partibus panis mollis 6£ e uino amineo fubada pedum ac neruoru dolores fanant. Pilulas aduerfus ferpentiumidus bibuntur.Autfi eiiciatur fanguis colledionibus illinutur. Ra njiciquccp tenerx tufxcum axungia Silomcto profunt.bibuntur ex eadem caufa.paroti di 8£ ftrumx ca farina iponucur.Exprimitur fuccus tufis cu feminx.-qui mixto oleo caligi ne cculojji auferc.Ite uidoriati podere in uino potus illitufcp cu fico ficca pingui exeptis granis uitia teftiu fanat.T umores difcutit:& cu fermeto ftrumas.Radixcu foliis trita po* taqi ueficx &. ftrangurix medetur:& cotra phalangias.Rameta pota tuenfes ciunt.Scorpi enum idibus aduerfantut.Csedrus magna quacxdrelaten uocantdat picc quxcxdria uo cacur dentiu doloribus utiliilima.Frangitem eos:& extrahiodolores fedat.Cxdri fuccus ex ea quomodo fteretdiximus.lVlagniad lumina ufusmi capitisdolorem inferret.Defun da corpora coreruat.Viuenriacorrumpitmira differentia:cum uitani auferat fpirantibus: defundilq? pro uita fit.Vefte-squoqj corrumpit:& animalia necat. Ob id non cehfea in an ginishoc remedio utendummeq? incruditatibus:quod fuaferealiqui-Gufru dentes quo* q? colluere exaceto in dojore rimuerim uel grauitati aut uermibus auriu inftillare.porte turn eft quod traduntrabortiuu fieri in uenere anteperfufa uirilitate. phthiriafes perun* gere eo non dubitauerim.itecp purigines.Suadent & contra uenenum leporis niarini bibe re in paffo.Facilius in elephantia:fi illinatur & ulcera fordida & excrefcentia in iis. Audo* res quidam &C oculorum albugmes caliginefq? inunxere eo.& corra pulmonis ulcere cya* turn eius forbere lufierut.Ite aduerfus tineas.Fit & ex ea olefbquod piffelecn uocanoue/ hementiores ad oia eadem ufus.Cxdri fcobe ferpentes fugari eertum eft.lteni baccis triris cum oleo fi qui perungacur.Cxdrideshoc eft fruticescxdri tuiTimfananourinam riun.al uum&ftunt; utiles ruptis couulfts:fpafticis: flraogurix-.uuluis admoti.Contra Iepores ma rinos eadem qux colledionibus fupra inflamationibufqnDe galbano diximus neqj humi dum neqj aridum probaturded quale docuimus.per fe bibitur ad tuffim ueterem: fufpi/ ria rupta conuulfa.lmponitur ifchiadicisdateris doloribus:panis:furuncuIis corpori ab of fibus accedenti.Strumis:articulorum nodis;dentium quo doloribus, IJlinitur & enm me! Ie capitis ulceribus.Purulentis iufunditur auribus cum rofaceo aut nardo. Odore comiti airbusfubuenit:8£ uuluein ftrangulatu:8d ftomaebidefedu. Abortusnon exeuntes tra/ hitappofiru uel fuffitu.Item ramis hsllebori circunlitum atq? fubiedum.Serpentes nido re urentium fugari diximus.Fugiut 8£ perudos galbano.Medetur & a fcorpione percuf/ fis.Bibitur & in difficilipartu faux magmtudine in uini cyatomuluasconuerfas corrigit.- ln mirrba autem 8i in uino mortuos partus extrabit.Aduerfatur & uenenis maxime toxi cis cum mirrha 8i uino. Serpentes oleo 8i fpondilio mixto tadu necat. Nocere urinx exi* ftimatur. De hamoniaco 8i ftyrac e:8C fpondylio;&fphano:& tercbintho:8i chamepite; 8C piryufa &refinis:6ipicea:8ilentifco. Ca. VL Imilis hamoniaci natura atep lachrymx probandx ut diximus mullit.-calefacit: di/ f fcutiodiiTbluit.Claritati uifus In colliriis conuenit.puritum:cicatrices: albugines oculoriim collie: Dentiumdolores fedat: efficatius accenfum.prodeft difpnoi* cis:pleureticis:pulnionibus ueficis:urinxciuentx:lyeni ifehiaticispotu. Sic 8C aluu foluiu Articulis & podagrx cu pari ponderepicis aut cxrxdi rofaceo codum.Maturat panos;ex trahic clauos cu melle.Sic 6 i duricias emoIlir.Lyeni cu aceto 8i cxra cypria uel rofaceo ef/ ficacifTuue lponit'.LafTirudines pungicu aceto &. oleo exiguocp nitro utile.Et ftyracis na/ tura in pegiinis arborib 9 dixim 9 .piacet pter ilia quxdixim 9 :maxime pinguis:purus: albw cantibus fragmetis.Medet tuflbfaucib 9 pedori: uitiisiuulux.-prxclufx d uritiaue laboraci J xxiai, Cicmenfespotutappofitucp aluu molht.Inucm'o potu modico triftitia animi rcfolui: hr* giorccottabi.Sonitusaurium emendatinfufudtrumasillitu neruoruq?nodos.Aduerfa* cur uenenis :qua; frigore noccntddeo Sicicucx.Spondyiion una dctnoftratu. Infunditur capitibus phreneticorum:& Iethargicorum.Itetticapiti doloribus longis.Cu uetere oleo bibicur 6i in iocineruuitiismiorbo regio:conutialibus:ortopnoicis.uuluaru ftranguIatio«» ne:quibus 8£fuftitu prodeft.Aluum mollitdliimtur ulceribus ferpencibus cumruta.FJoSi auribus purulentis efficaciter infunditur.Sed fuccuscum exprimitunincegcndus etl.-qrn mire appetitur amufcis 8i fimllifaus.Radixderafa & in fiftulas conteda callum earu dero dit. Aunbus quoqi infttllatur cu fucco-Datur 6i ipfa contra morbum regiu: ut in iocinens uitio &i uuluaru.Capillos cnTpos facie perundo capice.Spagnos fiue fphacos Hue bryoni SC in gailia:uc indicauimusnaTcitur uuluis incidentu utilisdtem genibus 8£ foeminum tu moribus mlxtus nafturtio 8C aqua falfa tncus.Cum uino aut refina fuccus potus urina pet lit cekrrime.Hydropicos inanit cu uino 8 C iunipero trims 8i potus.Terebinthi folia 8i ra* dixcolledionibus imponuntur.Decodu eorum ftomachu firmat-Semen in capitis dolo# reb biturin uino:8£ contra difficultatem urinas.VentrenikniteremoIlit. Venae excidac. Picea; 8C laricis folia trica 8C decoda in aceto dentium dolori profunt.Cinis corticum iter trigini 8C ambuftis.potus aluuni fiftit.urinamouet.Sufficu uuluas corrigit.piceae folia p uacim 6C iocineri.utiliafuntdrachneponderein aquamulfapeta. Siluaseas dutaxat qua; picis refineqj gratia raduntur utiliflimas effe phthificis:auc qui logasegriendine no recoli gunt uires fatisconftac.Et illu cseli aera plus ita qua nauigationc sgyptta proficereplus q ladis hasrbidos per montiua;ftiuapotus Chamepitis latinea iugaappdlatundiciturq; p/ peer aborcusabaliis rhus terra;,Cubitalibus ramis:flore pinus & odorc. Altera breuior 8C in curua; fiiiiilis.Tertia eode odore:8£ ideo nomine quoq> paruula collicula craflitudine dygitali:foliis fcabris.*exilibus:a!bis:in petris nafces.Omnes ha;rba;:fcd propter cognation nenmois nodiffeiendas.profunt aduerfus fcorpionu idus.Item iocineri illicaecru palmist auccotoneis.Renibus 8C uefica; decodu earucu farina hordeacea. Moibo quoq? regio & urina; difficultatibus 8icx aqua decodasbibutur.Nouiflima cotra ferpentes ualetcu mel> fe.Sic &appofita uuluas purgac.Sanguine denfatu extrahit pota.Sudores facie pundis ea Peculiariter renibus utilis eft.Fiut ex ea 8c hydropicis pilule cu ficu aluu trahetes.Lubo/ rumquoq? dolore uidoriaci podere in uino fininSC tulTim recentem. Mortuos partus ex aceto coda potaqs eiicere pcinus dicitur.Cu honote &C pityufa fimili decaufa dicetunqua quida in titymali genere numerat.Frutex eft fimilis piceae flore patuo purpureo, Bikm 6C pituit am per aluum detrahinRadix decodi hemina aut feminis lingua in balanis.Folia in aceto decoda furfures cutis emedat.Mamas quoqj mixro rutse decode 8C tormina: 8c Ter* pentiu idus;8i in totucolledioncs incipientes.Refina e fupradidis arboribus gigni docui mus:&genera eius 8i nationes in ratione uini ac poftea in arboribus. Cuius fume fpecies dux firca 8C liquida.Sicca qua; e pinu 8C picea fit-Liquida e terebinthcdaricsedentifco: cu fWeflo.Na 8C ex, ferut in afia 8C fyria.Falluntur qui eande putant efle e picea arep larice^ Pi tea enimpinguem:& fuccofam fundir.Larix gracile acmellei liquoris uirus redolentem. Medici liquida raro utuntur & in ouo fere:Larice propter tufllm ulceraip uifeerum. Nec pinca mignopere in ufu. Ceteris non nifi codis.Ec coquendi genera fatis demonflraui/ tnus.ln arboru differentiaplacet terebinthina odoratifTimaaccp leuitTima nationu cypria; SC fyriaca utra

dotis:exyporis.Vrinascit.illinitur Si oculis in epihoris.Datur couulfis:ruptis torminibus muluisufcniadids cum uino albo potu pilulis quatemis aut decodis uiginti in uino. Sue qui&per ungant corpus eius in ferpenriummetu. Defalice:8iamerina:K uitilibus:& criftros Ca. VIII. Alicis frudusante maturitate in aranea abit.Sed fi priuscolligatur fanguine reii f cientibus prodeft.Corticis e ramis primis cinis clauu 8i callu aqua mixta fanat.ViV tia cutis in facie emedanmagisadmixto fucco fuo.Eft autem trium generu. Vnu arboripfaexudatgumimodo.AIterumanatin plaga cum floreexcifo cortice trium di/ gytoru magnitudtne.Hic ad purgandi quaeobftet oculis.Ite ad fpiiTanda quae opus func ciendaqj urina.& ad omnes collediones intus extrahencias.Tcrfius fuccus eft detruncari one ramorua falce diftillans.Ex iis ergo aliquis cu rofaceo in calice punico calfadus aun> bus infundit.Vcl folia coda cu Si caera trita iponutur,ite podagricis.Cortice Si foliis in ui no decodis fouerineruos urilifFimu.Flos tritus cum foliis furfures purgat in fade.Foha cotrita&potainteperantialibidiniscoercennAtqi intotuauferutufum fepius fumpta. Amerinse nigrae femecu fpuma argeti pari poderea balneoillitu pfdotbru eft.Nomulru afalice uitiliu ufu diftat uitex;folioru quoq? afpedumifi odoregratior efTet.Sedgt*ci li gno;uocant:alii agnon;quoniam matrona: in thefmophoriis athenienfium csftitatem cu«> ftodiens iis foliis cubitus fibi fternnnt. Duo genera eius. Maior in arborem falicis modo airurgit.Minorramofa foliiscandidioribuslanuginofisprimaarborumfloremmittit cu nurpureo: qua:Candida uocatur. Nigra qua: tantum purpureum.Nafcuntur in paluftri/ Diiscatnpis.Seme potu uini quedam fapore habet.8i dicicur febres foluere, Ettu ungatur oleo adtuixtu fudore facere:fic Si laffitudines diftbfuere.Vrinam ciunt menfes. Caput tc tant uini modotnam Si odor fimihs eft.Inflationes pellunt in inferiora.AIuum fiftunt.hy dropicis Si Iyenibus per qua utiles. Ladis ubertatem faciunt.Aduerfantur uenenis ferpc> tiu maxime qus frigus inferunt Minor efficacior ad ferpentes* Bibif feminis drachma in V LIBER. uino uel pofca:aut duabus foliorum teneirimorum.II!inu£ar & utreqj aduerfus araneo& morfus uel perundis tm.Suffuu quoqj aut fubftracu fugant uenenaca.At uenerex rei u petusinhibenc.£oq5 maxime pbalangiis aduerfamunquoru morfus genicalc excirat.Ca* pitis dolorem ex ebrietate fedant cum rofaceo Eos tenericp cauliculi.beminis decodu ue«< bemcntiorem capitis dolorem difibluit fotu:& uulua etiamfuffitu uel appofitu. purgat aiuum cum pulcgio Si mdle pocum.Vomicas panofq? difficile concoquentescum farina bordeacea moUit.Lichenas Si ient/gines cum aphronitro & aceto femen fanat: &oris uice ra & eruotiones cummelle.Teftium cum butyro oi foiiis uirium.Rhagadasfedis cu aqua illitumXuxatis cum falc Si nitro Si caera:# femine Si folio. Additur in malagmata ueruo rum Si podagras.Semcn inftillaturin oleo decodum capiti inlethargia Si phrenefi.Virga quiin manu habeantaut cindu: negancur inter triginem fenfire. Ence gr£ci uocam fru# ticem non multu ab ilice differenrem colore roris niarini:& pene folio. Hocadueafari fer* pentibus tradunt.Genifta quoq* uinculi ufum pr^ftat. Flores apibua gratilTimi. Dubito an baec fit qua graeci audores fpartonappelIauere:cum ex ealina pifcatoriaapud eos fadi tari docucfim.Et nunquid hac defignauerit Homeius cum dixit. Nauiu fparta dilloluta? Nodumeuim fuiffeafricanum uel bifpanumfpartuin ufucertum eft. Etcum futilesfie rentnauestlino tamen non fparto nunq furas.Semen eius quod gracci code nomine appel lant: in foiliculis paffiolorum modo naCcens purgat hdlebon uice dragma Si dimidia po* ta in aquae niulfae cyatis quattuorieiunis.Ramis film liter fronde in accto maceratis pluri busdiebus 8£tufisfuccumdantifchiadias urilem cyathi unius potu. Quida marina aqua macerare malunt:&: infundere clyftere. Perungutur eodem fucco ifchiadict addito oleo* Quidam Si ltranguriam utuntur fcimne.Geniita tufa cum axungia genua dolcntia fanat* fvlyncequa&tamaricem uocat.Leneus fimiiem fcopis amerinis. Sanari diciteacarcino/ mata in uino decoda critaqs cum melleiihca. Arbitrantur quida hanc cffe tamaricam.Sedi ad lyenem pr^cipua efbfi fuccus eius expreiTusin uino bibatur.Adeoq? mirabilc eiusau* tipathiamcontra folum hoc uifcerum faciuntmt affumenc.-fi ex ea alueis fadis bibant fu<» es finelyeneinueniri.Ec ideo hcmiui fplenerico cibum potumqj dant in uafis ex ea fadis* Granis autem audor in medicina uirgam ex cade fradam: ut neqj terra necp ferum aitin* geretXdare uentris'doloresafTeuerauit impofitamdta uc tunica cinduqp copori apprime retur.Vulgusinfcelicemeam arborcmappellat.-ut diximus-.quoniam nihil feratmecfera* tur unq.Corincbus Si quae circa eft regio:bfianeamuocat.Eiu{qj duo genera facit. Silue/ ftrem plane fterilem-.alteram mitiorem-Haec fcrt in aegypto fyriacp etiam abundanter 1 i/ gnofnm fruduimmaiorem gallamfperum guftu:quo medici utuntur uice galte:& in co/ pofitionibus quas antheras uocant.Lignu aute 3 i flos 6 1 folia 6 i cortex in eofde ufus adhi pentur qq remilTiora.Datur fanguinem reiicientibus cortex tritus: Si cotra profluuia foe minaiurmcoeliacis quocp.Idem tufus ipofitufcp colledionefc^ omnes inhibet.Foliis expri mitur fuccus. Ad heec eadem in uino potum uel impofitum cu rofaceo Si casra fedat. Sic 6C epinydidas fanat .Ad detium doloreauriuq? decodum corum falutare eibradix ad ea demdimiliter folia.Haec amplius ad ea quae ferpunnimponuntur cum polenta.Semc dra* chme pondere aduerfus phalangias Si araneos bibitur.Cum elciliu uero pingui furuncu iis imponitur.Efficax Si contra letpentium idus:pmerq afpidum. Necnon morbo regio: phthriafi.lendibufqj decodum infufum prodcft. Abundatiaqj mulierum fiftit.Cinis arbo ris ad omnia cadem prodefbfi bouis caftrati urinaz imifceatunuel in potu: uel in ciboue* nerem finiri.Carboqp ex eo genere urina ea inftindus in nmbra condicur. Idem cum Iibe* at: accedere refoluitut.Magi Si id qc fpadonis fieri urinam tradiderunt. De uirga fanguinca:K fiiere:8iliguftro:8(ha)no 6i hedera:&cyftho:8iciflfo: 8i erithra< no:8^ chamcci(ro:6CmiIace:6£declcmatida. Ca. Ec uirga fanguinea foelicior habetur. Cortex eius interior cicatrices quae praefana n uere apcrit.Sileris folia illita fronti capitis dolores fedant. Eiufdem femen tritum in eleo phthiriaces coercet.Serpentes Si hunc fruticem refugiunt: baculuc? ruftici ob id ex eo gerunr.Liguftrum eadem arbor eft:que in oriete cypros:fuos in europa ufu» babct.Succus eius neruis articuIisaIgoribus:folia ubiq; ueteri ulceri cu fall's mica: &oria cxulcerationi profunt. Acini contra phthiriafinu'tcm contra interrrigines:foliaue.Sanant fiigaliinaceorum pituitas acini.Folia alni ex feruenti aqua certiflimo remedio funt tuhio # ■fjtdcfi g c!1 r JprVip uC eorufouecj bortotesW /en em iJHj 1 ' ttigraucolc icaciusadJ 1 coda in uinooi liafincp tollit.F datinuino auft rymbi. Radicis I neticos bibenre prius perfufaaij fangwjj uidur eaceco utiliftn r toiorerymofol; funcdyfenccn'cis ter bis die pocoA Binenafcituth* fur fitnilis haedci fanguinem urin, ra.Hthaeccontu «Xquo^:q&'ai Corona cx co h: tnihds. A rnatibus aci/joru < fantibusfepeft, g'gninulliusct h D 'taS";:: ■"no/om® Smooth **: ' * , 5i( h . fftj, F r 4 kS - ’•> C * 51 *?le ... Ti**, e v ‘^ JfiSfi ; /■‘-rjaupo* ^ ■ Qttndjplmi 7 'c^'inrajM , laufc Mittoolj| l i •«"• -'fflaiifin 44 «oaeBi/ ■ ■ *“■’>? ttnWtdiBH au-jiinbtoiliD 3 « -ii(Mf& Kfen ^ fount ait® tw^qroporiapprito! a-1 m taicnecb a. JCEmtoStej {ajsuoiwtoflli/ MBX'gfeMHil W ’ I ;».i i..'Clp( SS3S r a^ bduv a**-', iliK 00 ^ ?£&*» «*l*£ *»:A *.»f ;x<(( xxim. ri.Hederae genera.xx.demdftrauimus.Natura omniuinmedicinaanceps.Mentcmtmbat #capur purgat Iargiuspota.Neruis intus nocet.Iifde neruis adhibira foris prcdeft. Eadc natura quas Si aceto ei e-Omnia genera eius refrigerant.Vrinaciunt potu. Capitis doiorc fedat.-prasripuecrebro.'corinentiqj cerebrum tnebrane utilitermollibusipofitisfoliis cum aceto & rofaceo tritis SC deco&isadditopoftea rofaceo olco.Illinuturaute frenri&deco* do eoru fouetur os:caputc£ perungitur.Lyeni SC pota SC iliita profunt.Decoquutur & co tra horrores februberuptioeiqp picuitae:aut in uino ceruntur.Corymbi quoqa poti uel iliiV ti iyenem fanant:iocinerant autciiliti.Trahunt SC mcfes appofiti.Suceus hcders tedia na rium graucolentiamqi emendanprascipue albas fatiuas.Ide infufus naribus caput purgat. Efficacius addito nitro infuditur etiam purulctis auribusraut dolentibus cu oleo.Cicatri > cibus quoqa decorem Iacitrad Iyenes efficacior albs eft ferro calefadus.Satifqa eft acinos fex uini cyatbis duobus fumi. Acini quoffl exeadealba terniin aceto mulfo poti tieas pel lunt.In aqua curatione uentri quoqj lpomifte eos utile eft.Hederaz:qua chrifolarion ap ; pellatnus baccis aurei coloris uigintiin uini fextario tritis ita ut terni cyathi potetunaqua quas cute.fuberit:per urinam educit.Erafiftratus eiufde acinos.v.tritos in rofaceo oleo.-ca lefadofqj in cortice punico inftilauitdentiu dolori a cotraria ante. Acini qui croci fuccum habent.-prsfumpti potu a crapula tutosprasftant.Icem fanguine excreaces aut torminibus laborantcs.Heders nigras candidiores corymbi poti fteriles etiam uirosfaciut.Illinitur de coda in uino omniu uiceru generhetia fi cacoetas fint.Lachrima heders pfilothru e: phthi riafincp tollit.FIos cuiufeucp generis tritu digytoru carptu dyfentericos Si al uu cita emen dat in uino auftero bis die potus.Et ambuftis illinif utiliter cu csra.Denigrantcapillu cot rymbi.Radicis fuccus in aceto potus cotra phalagias prodeft.Huius quoqj ligni uafe fple neticos bibentes fanari iuenio.Et acinos terunnmoxq? cuburunt Sc it a iiiinutur ambufta prius perfufa aqua calida.Sunt q & incidant fucci gratia;eocp utanturad dentes erofos: rrangicqj traduntproximiscsera munitisme ledantur.Gumi etiam in hederaqusrut.-quod ex aceto utiliftimu dentibus promittunt.Grasci uicinouccabulocifton appellant frutice Inaiore tymo folds ocini.Duo eius genera.Flos mafculo ronrceus:foemxs albet. Ambo pro funt dyfentericis Si folutionibus uentris in uino auftero trims digycfs fibre capto:&fimili ter bis die poto-Vlceribus ueteribus SC abuftis cu casra:& per fe oris ulceribus.Sub his ma xime nafcitur hytpociftos.quam inter hederas diximus.Ciflos ery thranos ab iifdem appella tur fimilis hsders:coxendicibus utilis e uino potusiitem lubis tantaqj uim accipiunt :uc fanguinem urina detrabant.ltem chamecifton appellant bederem n <5 attollentem fe a ter^ ra.Et hsc contufa in uino acetabuli menfura lynei medet.Folia ambuftis cu axungia.Mi * laxquo<5:q8Cautophoroscognominatur:ftmilitudinehedershabet: tenuioribus foliis. Corona ex eo fa dam ipari foliorum numero aiunt capitis doloribus mederi.Quidam duo generamilacis.Akeruimortalibusproximuconuallibus opoaciscandentem.Alterum co tnatibus acmoru corymbis contra uenena omnia cfficacififimis in tantu ut acinorum fucco infantibusfepeftillato nulla poftea uenenanocitura fint.Alterum genus culta amare.-& \ iisg/gni nullius effe&us.Illam eftemilacempriorem:cuius lignu adauresfonare diximus Sitnilem huicaliquiclematida appellauerunt repente per arbores geniculatam SC ipfam. Folia eius lepram purgant;Semen alluum foluit acetabuli mefura i aqus hernia aut aqua mulfa.Datur ex eadem caufa SC decodum eius. Deharundine:8i papyro:8£hebeno.& hrododendro:de rufen:8i hydro:6icanchry SC fa^ bina:6i felagine:& famulo:8i gummi medfcinis. Ca. XI. Arudinisgenera.xxix.demoftrauimusnoaliter euidetiore ilia natura qua ptinuis h iis uoluminibus tradamus.Siq uide harudinis radix cotra Ipofita filicis ftirpem corpore extrahit.Ite barudinefilicis radix.Ex quo pluragenera fccimus.llla quae \ iudsafyriacpnafcitoruodorum unguentorucjcaufa^urinammouetcugramine aut apii femine decoda.Cit SC menftrua admotu.Mcdetur couulfus duobus obolis pota iocinerh renibus:hydropi:tufti etia fuffitu:magif(^ cu refina.Furfuribus ulceribuft|? manatibus cu myrrha radix decoda.Excipitur SC fuccus eius:fitq] elaterio fimilis.EiTicacifTima aute in or harundin quas proxima radici.Efficacia Si genicuia. Harundo cypria gus donax uocatur cortice cinere alopecias emendat.Item putrefcentra ulccra.Foliis eius ad cxtrahendos acu leos ucuntur.Efficacius SC contra ignes facros:colledionefcj omnes. Vulgaris harundo ex V LIBER. tra&oriam ul habet: & reccns tufa:no in radice tantu.Multu enim 8C ipfam harundin£ ua* lere tradut.Medetur Si Iuxatis:& fpinat doloribus radix in aceto iliita.Eade recenstria Si \ uinopota uenerem concitat.Harundinumlanugo illita auribus obtundit auditu .Cogni ta reseftinxgyptodeharundine.papyroprsrcipuc utilitatescum inaruerit: ad Iaxandas ficcandafq* fiftu!as:&incumefcendo adintroitumedicamentoruaperiendas.Charu qnaa fit ex ea cremata inter cauftica eft.Cinis eius ex uino potus fomnum facic.lpfa ex aqua im pofna callum fanat.Ne in sgypto quide nafcirur bebenus u t docuimus.Nec tradamus in tnedicinaalienosorbes.Non omicteturtameproptermiraculum.Scobeeius oculis unice medetidicunt.Lignoq? adcotem critocum p'aiTocaliginemdifcutit.Exaqua uero & radi ce albugines oculorum.ltem tuffim pari modo dracunculi radios cum adiecto melle. He benum'medici 6i inter erodentia alTumunt.Rhododendros ne nomen quidem apud noa inuenit latinum.Rhododaphenen uocantautnerium.Mirum folia eius quadrupedu ue* nenum efle.Homini uero contra ferpentesprasfidiurmruta addita Si e uino pota-Pecus ct Si capra: fiaquam biberinoin qua folia ea maduerintmiori dicuntur.Nec rhus latinum no tne habetrcum in ufum pluribus modis ueniat.Nam Si batrba e filueftris.foliis myrtucau* licuiifqp breuibus:quaz uenena Si tineas pellit:& frutex excoriarius appellatur.-Tubrutilius cubitaliscraftitudine digytalis.Cuius aridis foliis Si malicorio coria perficiuntur. Medici autemrboicis utuntur ad contufa.Item coeliacos Si fedis ulceraraut quse phagedenas uo / canntrita cum melle Si illita cum aceto.Decodum eorum inftillatur auribus purulentis. Fit Si ftomachice decodis raniis ad eadem qux ex moris;fed efficacior admixto alumine. II liniturq? eadem bydropicorum tumoribus.Rhus qux erythros appellatur frutex eft:& hu ius fruticis feme uim habet aftringendi refrigeradiqj. Alpergitur profile obfoniis. Aluos foluioomnefqj carnescum fiJphiosfuauiores facit.Vlceribus medetur manantibus cum tnelle. Afperitati lingua percuflisdiuidis:defquamaris eodem modo.Capitis ulcera ad o> catricem celerrimeperducit:8£foeminarum abundantiam fiftit cibo.Erythrodanus quam aliquiercuthodanum uocantinos rubiatmqua tingunturlansepellefcpperficiuntur in me dicina urinam ciet.Morbum regiu fanat ex aqua mulfa.Et lichenas ex aceto illita.Et ifchia dicos Si palyticos ita utbibentes lauentur quottidie.Radixfemenq? trabutmenfes. Ainu fjftuno&colleftionesdifcutiunt.Contra ferpentes rami cum foliis imponuntur. Folia SC capiilum tingunt.lnuenio apud quofdam morbum regium fanari hocfrutice;et fi adaliga tus fpe&etur tantu .Diftatab eo qui alifon uocatur foliis tantu Stramis minoribus.Quip pc nome acepit q a cane morfos rabie fentire no patitur potus ex aceto adalligatufq?. Min ruep e quod addininfania cofpedo eo ormo frutice fanari-Tingentibus Si radicula ramos prazparanqua fttuthion uocaridiximus.agrazcis.Medetmorbo regioipfa decofta& ius potu:itepe&orisuitiis.Vrinamciet:aluufofuit:& uuluas purgat.Qua ob rem aureu po* culu medici uocant.Ea Si ex melle pdeft magnifice ad tuflim.Orthopnoe codearis mcfu«> lyriisclaritatisca.Ad fternutamenta utilisinter pauca.LyeniquoCB ac iccineri.Eadem po ta denarii unius pondereex mulfa aquafufpiriofos fanar.Sic Si pleureticos.’S: omnes lare<* ris dolorcs. Apocyni feme ex aqua frutex e:folio hedcrzomoliere tame Si minus Iongis ui it iiculis:femieacuto:diuifo:graui lanuginofo odore.Cancs 8i oes quadrupcdesnecatin ci bodaru.Eft & rofmarinQ.Duogenera eius.Alterumfterile.alreru cui &caulis Si fe mere* finaceu:qdcachrysuocatur.Folns odor thuris.Radix uulnera fanat uiridis ipofica Si fedis pcidecia codylomata hemorroidos.Succus Si frutices &radicismorbu regiutn:& ea quaz repurgada fut.Ocuioru acie exacuit.Seme ad ueteta pedoris uitia datur pctui.Et ad uuk uascum uino &pipere.Menfesadiuuat.podagrisilliniturcuerineafarina.purgat& len tigines:&. quazexcalefaciendafut:aut cu fudor quserendus illitu.Item couulfis. Auger SC lac in uino potu.Ite radix.lpfa hazrba ftrumis cu aceto illinitfad tuffim cum melle prodeft. Cacbrysmulta genera habet utdiximus.Sed h^cq exrorefupradictonafciturfi fricetur: refmofa e.Aduerfat uenenis SC uenenatis:prazteranguibus:Sudorem mouet tormina difn cutit.La&is ubertatefacit.Hazrba fabiabrathy appellata grsecis duorumgenerum eft. AI cera amaraci fimiiis folio efhakera cupreffo.Qua ex re quidam creticam cupreffu dixeruc utilis in fufficus p thure aiTumic.Inmedicamentis uero duplicato pondere cofde tffedus XXIIJI. habere quoscynnamu tradi£',Colledionesminuit8i nomas compefcit.Illita ulcera pur eat part ? emortuos appofita excrahit 8i fuffitu.lllinitur igni facro 8i carbuculis.Cum meic Si uio pota cegia morbo niedeeur.Gallinacei generis pituitas fumo eius herbse fanari traduc Similis hserbehuic fabnasc felago appellata.Legitur fine ferro dextramanu p tunica; qua fmiftratrvanu exuil? uclutfurantercandida uefte ueflito pureqi lotis nudis pedibus facro fadapriusqlegatrpane uinoqj.Ferturiji mappanoua.Hac cotra omncpniciehabedapdide se druid# galloru;8i cotra oia oculoru uitia fumu eius pdeife.Ide famolu herba nomina * uerenafcenteihumidis.Echancfiniftramanulegia ieiunis cotra morbos fuu boucp: nec tefpicere legentc.nec alibi q in canali deponereubicp coterere poturis.Gumi genere dixi^ tiius.Ex iis maiores effedus melioriscuiulqj erunt.Dccibusinutiles fut.Saguine coagulad Si ideo reicientibus fanguine profunnite ambuftisrarteri# uiciis.Inucile urina ciut:amari> tudines’hebetant aftridis c#terifqj.Ex amygdala amara eft fpiflandicp uiribus efficatior. Haber excalfadorias uires.pr^ponufaut prunoru Si ceraforu ac uitiu.Siccat illit# 8i aftri gunt.Exaceto ueroinfanciu lichenas finant;profunt 8i tuffi ueceri:quactuor obolis 1 mix to potis.Creduntur Si colore graciore facere:ciborucp appetecia: Si calcuiofis prodeffe cum paftbjaotas.OcuIoru Si uulneru inutilitatibus maxime conueniunt. De fpinaaegyptia:8i fpina alba:8iacanto;8iacatta. Ca. XII. B fpinaasgyptia fpinae arabicas iaudesin odoru loco diximus;8i ipfa fpiflfat ftri'gircp a diftiliationes omnes;8i fanguinis excreationesimefiumqp abundantia;et nuc radice uaientior.Spinas alba: feme cotra fcorpiones auxiliatur.Corona ex ea Ipofita capi ✓ tis dolores minuic.riuic fimilis eft fpina illa.-qua gr#ci acantbon uocant minoribus multo foliis aculeacis per extremitaces Si barenofa lanugine obdudis.Qua colleda etiam uefles qu#dam bobicinis fimiles fiunr \ oriete.Ipfa folia uel radices ad remedia opifthotoni bibu tur.Eft acacia fpina.Ficin xgygto albanigraq? arbore.-item uiriditfedloge meh'or-cprio- afibus.Fir Si in gallacia tenerrima fpinofior arbore.Semen omniu lenticul# . fimilemiinore eft tancu8igraoo Si folicula.ColIigitautunoantecoIledunimio ualidius.Spifian fuccus ex foniculis aqua csdefti pfufis;mox in pilatufis exprimitoriganis:tuc defatur in foie n;or earns in paftilos.Fit ex foliis minus eff icax. Ad coria pficienda femine pro galla ucun£Fo/ lioru fuccus Si galatiac# acacia nigerrimusimprobatdteq ualde ruffus.purpurea aucleu cophea;q facilUme diluit.Vis fumaad fpiflkndu refrigeraduq? eft.OcuIoru medicamentis ante alias utiles.Lauanf in eos ufus paftilli:ab aiiis torrent;ab aliis capilli tinguntur.Sanac igne facru.Vicera q ferpunt;8i humida uitia corporis;collediones articulos cotufos ;puio nes:ptergya.Abundantia'iiicnfiumfaeminis fiftuntrnuluamqi Si fedem procidentem:icem ocuios:oris uitia Si genicalium. De uulgari fpina Si filueftri:8i de fyrifceptro;Si de apendice fpina;8i pyracantho:8i pa«s Iiuro;aquifolia 8i taxo & rubis median#. Ca. XIIL yjgaris quoqp hrcfpina;exqua uena: fulloniae impletunradicis ufushabetur. per n hifpanias quidem multi 6i inter odores 8i ad unguenca utuntur ilia afpaiathu uo cantes.Eft fine dubio hoc nomine fpina filueftris i orientecut diximus Jcandida nia gnitudine arboris iuftasSed Si frutex humilior atqp fpinofus.In fyiia Si rhodiorum infulis quam alii fyrifceptrum:alii adiapfatheum fiuedipfacon fiue diacheron uocant. Cptimus qui minimeferulaceus:rubeus;6iin purpuram uergesdetraaocorticemafcitur pluribus locis;fed non ubiqp odoratus- Qu am uim haberet c^lefti arquu in eum lnixo; diximus’. Sa uattetraoris ulcera:Sio2enas:genitaIiaexulcer3ta:aut carbunculantiautemrhagadiadfia tiones potu.DifcutitSiftranguriascortex.Sanguinemreddentibusmendetur decoclum eius.Aluumfifticcortex.Similia preftare filueftrem quo^putant.Spinaeftappendix ap * peilata;quonia n bacese puniceo colore in ea appendices uocactur.hte crudse per fe Si ari * dK in uino decode aluuin citantrac tormina compefcunt.pyracbanti baccs contra ferpen tiumidus bibuncur.paluris' quocp fpinsegenus eft.Semen eiusafrizuram uocant;contra fcorpiones efficaciflimumdtem calcuiofis Si tufii.Foliaaftridoriam uim habent.Radix dif Eutitpanos:collediones:uomicas:ur!nas;crahic pota.Decodumeiuspotum in uino aiuu fiftic. Serpentibus ad uerfatur; radix prase ip ue darur in uino.AIioquin folia contufi addi to fale articulorum morbis imponunc.profunt ba ccx purgacioni foeminarum:cKliacis:dy fenteticisjac coJericis.In uinopocse aluuru fiftur,Radix decoda Si illita extrahit infixa cor Si i i LlSERi jjori.Vtiliflima eft Si luxatis tumoribufqr.Aquifclia arbor i domoaut uilla fata ucneficia areet. Flore eiusaguaglaciari Pythagoras tradit.ltemcp baculu ex ea fadu in quoduis ani real emifluet ft dtra ceciderit defedu mittetisu'pfup fefe recubitu ppius adlabfta prseci * pul natura incite arbori.Taxi arborisfumus mures necat.Nec rubos ad makficia tantum genuit naturau'deoqj exeis morabeftiis uel hcminibuscibos dedit.Vi habet ficcadbaftrt gendi.Gingiuis:tonnlis:geniralibusaccomodatiffiti'ii.Aducrfantferpentiufceier3tifiimis hemorhoidi Si prsefteri fios auc mora.Scorpionu uulnera fine colkdionu periculo iugune Vrina dunt.Caules eoru rundutur teneri:exprimiturq5 fuccus moxfole cogitur \ craflitu dine mdlis fingulari remedio cocra mala oris oculoruqp fanguine excreantesranginas-.uul uas:fedes:c!ni5 . '«fc| I ; . n ^ : N ‘ ^atflCco ^t.ltcp ; u: : >uf l unanj 'K',. 1^1 j a •none ucl cu > iwdicame ■ ■ d icuias f »?lc lipide# j'.iupuone * cpoticc me Mill. cP.ipo honii uipallusdici pi is .id reme Lhijcomida u ungut cu yuusexuino cits collutos u-prtmir uui. ,jc minor ra : lit cpipho jdiin pixthi s frtincofior. ,Aiu'fumge is tadice de' it . -\\tctcp it' lijllot ,Foto: f ieri trf ... liiS CflM ." .; .5 quid^nt .Jos 3 ^ OflgUlM iy* s e -ntcicup ■■.: VS ■ I r xxnii. Mslior quo cadidior.Vnuetianu arboru mediumsdebeturnobile mcdicatnctu-qd opori ce uocant.Fit add/fetericos ftomachicp uitia t congio mufti albi leco uapore decodis 111 a lis coconcis qulqj cu fuis feminibus:puniceis totideforbo^: fextario Si pari menfura eius quod rhum fyriacon uocacxroci femutia.Coquit ufqj ad cralTitudinc tnel!is.His fubne * demuseaquae gr£ci coicationc nominu in ambfguo fecere an ne arborum eflent. DechaniedryeSicatnedaphne^camelea: 8£cam:fcice.&. canieci(To:8i chameleuce: chamecypilTo :8C ampeloprafo: & ftacbye:&dinopodio :SC centunculo:& dcjnjtide aegip lia medicxnae. Ca. XV. Hmacdrys hserba e:qu£ latine trifago dicitur.Aliq ea chamerope:alii reucria appel lauere.Folia habec rmgnicudiemetae.-coiore 5i diuifura quercus.Aiii ferrara;& ab ca ferta menu efte dixere:fiore pene purpureo.Capitprsegnas fucco.lnpetrolis ad uerfus ferpetiu uenena potu iilicucp emcaciftima.Ice ftomacho cudi uetufte pituitae 1 gu la coherefcenti.*ruptis:couulfis:alceris doloribus.Lyenc cofumic.Vrina SC mefes cir.Ob id ineipiccibus hydropicis efficax:manualibus fcopis eiusi tribus heminis aquae decodis ufq* ad certias.Faciunt SC ex ea paftilios terctes ea ex aqua ad fupradida.Sanac SC uomicas SC ue tera ulccra uel fordida cu mdle.Fit SC uinu ex ea pectoris aims .Folioru fuccus cu oleo ca Iigingoculoijidifcucit.Adfpleneex acetofumit.Excaifacitperudioes.Cbamedaphneuni co raaiuio e cubical! fere:foho tenui lauri fimilitudine.Seme rubes admixtu foiiis illinitur capitis doioribus recen. Ardores refrigerat.Ad tormla cu uino bibit.Menfes fuccus eius SL urina citpotu:purtuf <5 difficiles in lana appofitus.Chamclea fjnulitudine folioru olese habet.Suc auc ei mora odorarau petrofts nalcens palmi alritudie no excedens. Aluu pur * gat:detrahitpituitabile.^ foiiis in duabuspartibusabfmthii decodis.fucco(|! eo cu md!e poco.Foliis ipoficis 6C ulcera purgacur. Aiu fiquis ante folis orcu capiat:dicatc^ ad albugt nes oculoru fe capere.-adaiigata difeuti id uiciu.Quoquo modo colleda iumetorum peco iiuqi oculis falutareefte.Chamefice lentis folia habec nihil fe actolletiaun aridis petrofifep naftens.Claritati oculoru SC cotra fuffufsones utiliflima;^ cicatrices caligenes muriculas uubeculas in uinocodaaunda.V uluse dolores fedat appofitain iinteoIo.Tollic 6<: ueru ^ cas omniu generu illita.prodeft SC ortbopnoicis.Chamcei(ros fpicata eft cricici mo ramulis i quinis fere foliofaxia floret exiftimari poteft alba uiola radice tenui.Cuius bibunt fchiadi ci folia cribus obolisun uini cyathi duobus feptemdiebus admodum amara potione. Cha itialeucen apud nos farranum fiue faifugium uocant.NaP:itur fecus fluuios;folio populi fed ampllore.Radix eius imponitur caibonibus cuprefti atcj is nidor per infundibilium 1 * bibitur in uetere tufti.Chamepeuceiaricis foiiis fimilis lumborum SC fpins doioribus pro pitia eft.Chamecypariffos berba ex uino pota contra uenena ferpentium omnium fcorpio nuqi pollet.Anipeloprafon in uinecis nafeiturrfoliis porrnruftu gram's. Contra ferpentiu iftus effiax.Vrmam SC menfescit:erupriones fanguinis pergenitaleinhibet potum ipofi tum^.Datur SC a partu muh'eribus:& cotra canis niorfum.Ea quoc^ qus ftachys uocatur: porri fimilitudinc babetdogioribus foiiis pluribufcp SC odoris iucundixolorifcp in lutenu iciinati.pellic meilrua.Clinopodion:quod alii clinopicton alii zopyrocheronalii encimoi def appellantrferpillo fuiiilemrfurculofam palmi altitudine.Nafcitur in petroftf: orbicula to foliorum ambitu:fpen'em ledipedum prsbenf .Bibitur adconuulfa rupta ftranguria: ferpentium idusutem decodi fuccus.Nunc fubtexemus herbas niirabiles quidemfed mi nusclaras:nobilibusinfequentiauoluminadilatis.lralicentuculumuocantroftrau'sfoliif ad fintilitudinem capitis penularum iacentem in aruis:grxci aute clematide.Eft eius egre bitur ad difficulta^es urinse Si ueficse:&: fufpiria prxcipitatif^ cxalto.EfficacifTiira eadem addentium dolores.Hctruria hoc nomine appellat hasrbain pratistenue:a lateribus capil lamcntimodofolio(^m:eximii ufusad uulnera;boumneruosabfciflbs uomerefolidariea rurfufep iungi addita axungia cffirmans.pfeudounion napi foliahabet.-fruticans palmial titudinelaudatiftimain crera.Contra tormina atq? ftranguriamdaterum praecordiorumqg dolores bibutur rami eius quinis cyatis e niue.Myrrhis quam alii myrrhizam al ii myrrha uocapt fimillima eft cicutaz.Caule foliifqi fiiflore minor tantum Si exilior: cibo non infua XXI1JI. uis etc menftrua & partus cum uino. Aiunt quoq? eande poram in peftilenta fafutarc efte. Subuenit 6i phthificis in forbitione.Auiditatem cibi facit:Vlcera in/acie auc capite fuc * cus eius in aqua triduo macerate fanat.Onobrycbis folia habet lentis longiora paulo So* remrubede:radice exigua & gracile.Nafcic circa fontes.Siccatain farins modu & infperfa uino albo ftrangurias finit. Aluu fiftit.Succus eius pundis cum oleo fudorcs mouet. De coria cefia;&callicia:&: nienaide:& aliis.xxiii.6C medicinis earum quas quidam magi caseffedicunt:8ideconfidia:8ideaproiTi:6i recidiuis morborum. Ca. XViL N pcomiiTo hsrbaru mirabilium occurric aliqua dicere 8C de magicis.Quse eni mi rabiliores fuc.Primi eas \ noftro orbe celebrauere pythagoras atqx.Democritus co fedamagos-Coriaceftam 8i callicia Pythagoras qua aqua glaciari tradit: 6i quaru tnentioneapud alios noreperiomec apudeumaliadehis.Idem menaideappdlat6<:nomi ne alio corinchadem:cuiusdecodo inaqua fucco protinus fanari idusferpetium ft fouea tur dicit.Eundcqi effufum in haerba qui ueftigio centigenoautforte refperft fuerint infa nabiles perire:monftrifica prorfus natura u&neni prasterq cotra ucnena. Ab eodc.pithago ra aproxis appellatur ha 2 rba:cuius radix elonginquo concipiat ignes ut naptha;de qua i ter tx miraculis diximus.Idem tradit.Si qui morbi humano corpori acciderinc florete aproxi: quauis fanatos admonitione eoru fenu're quotiens florere earn concigerit:& frumentu:6i cicutam:6i uiolam fimileconditionem habere,Nec me failic hoc uolumen eius a quibuft dam Cleemproro medico afcribi.pythagorse uero efte pertinax fama antiquitafq? uenai> cant.Et idipfum audoritarem uoluminibus aifert:fi quisalius curs fus opusilio uiro di gnu iudieauerit.Qu.od feciiTe feimus Cleemporunvcum 6i alia fuo ex nomine ederetquis credecdDemocriti certe chirocinetaefteconftar. At in iis ille port pythagoram magoru flit diofiftimus quantoportencofiora tradit.' 5 Aglaopotinhserbam qus admiratione homiim propter eximium colorem acceperit nomen.-in marmoribus arabis nafeeneem perfico late rc.Qua de caufa & ntarmariride uocari.Magos utiqj ea utircum uelitdeos euocare.Ache- menidon colore eft ele feernere ftulritia prope uideri poteft.cu fuus cuiq; ad prasfens quife^ atrociftimus uideat. Er de hoc tame iudicauercaui expimeto afperrimos criiciatus effe calculoru a ftifeidio ue fiCsE.Proximu ftomachi tertiu eoru gui in capite doleant.Nd ob aliud fere morte concita LIBER. grascis:& noxias hErbasdemoftratas miror equidem.Nec uenenoru tantutquonia ea con ditio uitas efbut mori plerucg etiam optimi portus fiotradatqj Varro Scruium Clodium equitem romanum magnitudine doioris in podagra coa&um ueneno crura pcrunxiflb & poftca caruiiTe fcnfu ornni aeque q dolore in ea parte corporis. Sed quae fuit ucnu mon ftrandi qua mentes foluerentur^partus eliderentuumulta^ fimiiia.Ergo nec abortiua di co. Ac neamatoria quidem memoro. Lucullum impeiatorem clariflimu amatorio periifle Ncc alia magica portenta:nifi ubi caucnda func aut coargucnda in primis fide eoru dam nata.Satis opera fuit abundecp pcr pr^ftitum uite falutares dixiffeac poftea inuenta. Dc moly 8C dodecatheo:8C pazoma uel pentorobo uel glycifide : 8C panaca uel afclcpio: 8C heracleo panace:chironic:8C panace centaureo; uel pharnaceo:8c heradeo:fyderio: 6C hy ofciamo-.uelappolinarifiueaStcrcangeno. Ca. llll. Audatiifima hazrbarum eft Homcro tefte quam uocariab diisputantmoly.Afl: in 1 uemionem cius Mercurio affignat.Contraqs fumn;a ueneficia demonftrat.Nafci earn hodie circa phcneum 6C in cyllene archadiie tradunt. Specie ilia Homerica ra* dice rotundamigraqj iiiagnitudine cepae folio fcyfeeffodi autent difficulter. Grseci au> dores fiorcm eius. lutcu pinxcre:cum Homeruscandidum fcripferit. Inueni e peritis hcEr barum media's qui 8C in italia nafci eaha dicereuafferriq? campania nihil aliquot diebusef fofam iter difficukates faxeas radicistriginta pedes longs. Ac ne fit quide folide fed ab ruts. Ab ea maxima auctoritas bsrbs eftrquam dodecachcon uocanoomnium deoru ma ieftatem cdmendantes.In aqua potam omnibus morbis mederi tradunt.Folia eius lepton laducis ftmilima exeut lutea radice.Vetuftiflima inuentu peonia eft. Nomenqj au&oris retinet.Quam qnidam pentorobon appellant,alii glycyfidem.Harc qucq; diffkultas efts quod eadetmaliter alibi nuncupatur.Nafcitur opacismontibuscaule inter folia digyto/ rum guattuor ferentein cacumine uelutigrscas nuces quattuor aut quinqj. Inert iisfe/ men copiolum rubrum.-nigrumqj.Hscmedetur 8C faunorum in quieteludibris. prscipi unteruere nodmquouiam fi picus martius uideat:tuendoin cculosimpetumfaciat.pa* naces ipfo nomine omnium morborum rcmedia picmitcionumerofum 8C diis inuentori/ bus adfcriptum.Vnum quippe afclepion cogncminantur:quoniam is fiiiam panaeiam ap pellauit.Succuseius eft co&us ferulaaquale diximus.Radixeft multicorticis 8C falfi. hac euuifii fcrobre repleri uario genere frugum rehgio efbac terra: piametum. Vbi 8C quo fie ret modo:SC quale maximeprobarctui inter peregrina docuimus. Id quod e macedonia affertur bucoliccn uocanr armcntariis fponcc erumpente fuecum excipientibus;hoc cele/ rime euanefcit.Et in aiiis autthi generibus improbatur maxime nigrnmac molle. Id enim argumentum eft csra adulterari.Alterumgenus hxracIeonuocanr.-SCabHercule inuen^ cum tradunr. Alii origanum hseracleoticum filueftioquoniam eft orfgano fimile: radicc inutili.De origano diximus.Tertium penaces chironeon cognominatur ab inuenrore:fo : lium eius lapato fimile rnaius tamen 8C hirfutius.Flos aureustradix parua.Nafcitur pingui bus Iocis. Huius flosefficaciflimus eoq? amplius q fupradi&a piodeft. Quartum genus panaces ab eodem Chirone repertum cemauriu cognominatur.Sed SC pharmaceon in co* crouerfia in uen tionis a pbatmace rege dedudum. Sen'tur hoc longioribus quam ester a foliis 8C ferratis.Radix odorata in umbra ficcatunuinoqj gratia adiicit,Huius genera duo fecere alteru leuioris folii: Alteru tenuioris.Heracleon fyderon SCipfum ab bsrcule inue tu eft: caule tenui digytoru quattor altirudine.Fiorepuniccoifch'is coriadri. luxta lacus SC amnes inuenitur.Omniaqp uulnera ferro illata cfficaciiTima fanat. Et Chironis inuentu ampelos qua: uocatur chironia:de qua diximus inter uites.Siccuti de hxrba cuius inuen/ tio affignatur.Minerus Herculi quocp earn adferibunt: qua: apollinaris 3pud arabas al* tcrcum fiue altercangenumrapud grscos uero byofeiamus appellatur.piura eius generfi Vnum nigro foeminae foliis pene purpureis fpinofum. Talis nafeitur in galacia. Vulgare autem candidius eft 8C fru&icofius:altiuspapauere.T ertii fetnen irionis femini fimile: 8f omnia infaniam gignenciam.-capitifij uertigines. Quartum genus molledanuginofum pinguius caeteris. Candidi feminis: in maritimis nafeens: hoc receperc medici. Ircmruf fi ftminis non unq ante candidum ruffefcinfi non ematuruir: imprebaturep. Etaiio* quin nullum nificum inaruerit legitur naturauini.ldeoq? mente capurq,’ inteftans. Vfus feminis 8C pet fe 8C fucco exprafib. Exprimitur feparatim 8C caulibus foliif^ utuntut: Of • XXV. radi'ce temeraria in rotumoit arbitrorlmedicinx.Quippe etiam foliis conftat meet hi cciv rumpi:fipluraqua quattuorbibantur.Etiamantiquiin uinofebremdepelli arbitraba*tur Ec oleum fit ex femme ut diximustquod ipfum auribus infufum cenrat mentem: iinrc cu concra uenenum remedia prodidere lisrqui id bibiflenr.&ipfuui pro remediis.ade'o nullo omnia experiendi finemteogerentur etiam uenenaprodeife. Delinosofte partheniohermipora fiue potius mercuriali:6iachillea:6i panace hcraclea fideriti:miilefolio:fiC dc fcopa regia:6i hermineo teucrio fpienio:& de melapodio flue be! leboro:quod ue eorum general denigro belleboro 6 i albo medicine.-tx quandodetur.& quoniamfumendum:&quidusnondandum:&quodmuresnecat. Ca. V. Inozoftis fmeparchemon a metcurio inuecus dbioapud graecos hermupcan mui I ti uocant.Eam apud nos omnes mercurialem.Duo eius generamtafculus & foemk na qu£ efficacioncaulecubitali interdum ramofo in cacumine:ccimo angufeiori/ bus foliis geniculis denfis:alarum cams hiultis:femine in geniculis dependence: foemine copiofomiari mxta genicula ftatim rariore ac breui:contortoq?.Fceminse foluto 8i cadido Folia iiiaribus nigriorarfceminis candidiora:radix fuperuacua;praetenuis.Naicuntur in ca peftribus cultis.Mirum eft quod de uttocp eorum genere proditur. Vt mares gignantur huncfaceremt foemioae illam.Hoc contingere fia conceptu fuccus protinus bibafin paf* fo;edanturue folia decoda exoleo Be fale:uel cruda exaceto.Quidani decoquunc earn in nouo fidilicu beliotropio: & duabus aut tribus fpicis donee ciecoquatur.Decodum da* li iubenr.SC haerbam ipfam in cibo altero diepurgationi: mulieribus per triduum quarto die a balneo coire eas. Hippocratesmirislaudibusinmulierumufu pdicauitilias. Eafqj ad huncmodu adhuc medicorum nemonouit.Ille eas uulusecu melle uelrofaceo uel !i/ lino uel irino admouicritem ad ciendos menfes fecundafqi.Hoc ide praftare potu fotuqi dixit.lnftillamt auribusfurdisfuccum inunxitqj cum umo uetere. Aluo folia impofuia epiphoris:ftranguria& ueficas.Decodumeius dedit cum myrrha & thure. Aluo quidem foluenda.-ue! in febri decoquitur quaturn manus capiacinduobusfextariis aqua: ad dimi dias:bibitur fale 8C melle admixtomecnon cu ungula fuis aut galiinaceo decodu falubri/ us.purgationis caulapucauerealiqui utranqi danda:fiuecu maluadecodu.Thoracepur gant. Bilem detrahunt:fed ftomachu ledunt.Reliquos ufus dicemus fuis locis.lnuenit 8C achilleon.Achilles difcipulus Chironis:qua uulneribus medereriqua ob id acbilleos uo* catur.HacfanafTeThelephumdicitur.Aliiprimumerugineminuenifleutiliffima empla ftrsrideoqi depingiturexcufpide decuties ea gladio in uulnus Telepbi. Alii utroqj ufu niedicamero uolunc.Aliqui Hi hancpanacc heradeon:alii fideriten. Hanc apud nos miile folium uocantcubitali fcapo ramofatmminutioribus | foeniculi foliis ueftita abimo.Alii fatentur quident ilia uulneribus utilermfed ueram achileon efle fcapo carruleo pedalbfine ramisex ofnni parte fingulis foliisrotundis eleganter ueftitam.Alii quadratucaule;capi/ tibus marebii folio quercus.Hac etiam prsecifos neruos glutinare faciunc. Alii fyderitem in maceriis nafcencemcum teritur foedi odoris.Etianumaliamfimilemhuiofed candidio ribus foliis 8£ pinguioribus tenuioribus cauliculis in uineis nafeentem. Aliam uero q ui/ Hum cubitorum ramulis exilibus triangulisdolio felicis:pedicu!o longbibete feniine: oes uulneribus pracipuas.Noftri cam quae eft iatilTtmo folio fcopam ragia uocant. Medetur anginis luminuenit 0£ teucer cadcmetate reucrion quaquidam hermoneon uocat Iparge tem iuncos tenues:folia parua afperis locis nafeente: auftero fnpore: nunq florente.Necp femegignic.Medeif lyenibus.Coftatqj fic inueta:cu exta fup ea preieda eifent: fert adhae fifle lyenfcefiqp lanifFe. Ob id aqbufda fplenion uocaf.Narra'c fues qui radice eius cdut fiV ue fplene inueniri.Ramis byfopi furculofam: folio fabas.Ecdem nomine appellant: & colk gi florentem adhuc iubent adeo florere non d ubitant:maximeqj ex ciliciis & pyfidise mo libuslaudant. Melampodis fama diuinatiomsartibus nota eft. Ab hoc appellatur unu fielleborigenusmdampodion.Aliqui paftoremeodem nomine inuenifte tradunt. capras gurgati paftoreillo animaduertente datocj lade earum fannflepororidas furcnces.Qma/ obrem de omnibus eius generibus did fimul conucnit. Prima duo funccandidum ac m> grum.Hoc radicibus tantum intelligi tradunt pleriqj.Alii folia nigri platani fimilia & mi flora nigrioraq^S: pluribus diuifurus feifia. Alii beta: incipientis. rlzcc quoqi nigriora canaliu dorfo rubdcetia.Vtraq; caule palmi ferulaceo bulbo^ tunicis cduoluto radicc fi V LIBER. brata cseparummodo.Nigro equi boucs fucs necantur.Iraqj cauent id cumcandfdo uc/ fcantur.Tempeftiuum elle tradunt meflibus.pjurimum autem nafcitur in octa mote. Ec optimum unoeiuslococirca epirum.Nigrum ubiqj proueniofed melius in helitone: qui mons Si ahis Iaudatur hserbis.Candidum probacur oeteu.Secnndu ponticum.T ertio lo/ co beleaticuttvquod in uiribus nafci terunc.Quarto pernafiunmquod adulceratur baetoli co ex uicino. Nigrum ex iis melampodion uocant:quo Si domos fuff iunt purgantq? afpec genres fc Sipecora.Cum praecatione foleniboc Sirdigiofiuscoiligitur. plurimuenl gia/ diocircunfcnbitur.Deindequifucdffuruseftortumfpedat.Etpr^catur utid liceat fibi concedentibus diis facere.Obferuatcp aquite uolatus:fere enim feccamibus iter eft.Etfi prope aduoIauerit:moriturum ilio anno qui fucciditauguriu eft.Nec album facile colli* gituncaputaggrauans maxime nifi prasfumatur aliuni Si fubinde uinum forbeatur:celcri terq? fodiatur-Nigrum aliieucbimon uocannalii polyrrhyfompurgat perinferna. Candi dum autem uomitionc.Caufafcf morborum extrsbit.Quondam terribile.poftea tam pro mifcuum ut pleriq? ftudiorum gratia ad prouidendaacrius quazcomcntabantur: faepius fumptitauennt.Carneadcm refponfutum zenonis libris.Druium quoq? apud nos tnbu* ncrum popularium clarifiimum cuiante omnes plebs adftans plaufit:optimates ucro bel lum marfieum imputauere:conftar hoc mcdicamento liberatum comitiali n orbo in anti* cyra infula.ibi enim tutiffime fummitur:quonia(ut diximus)fefamoidesadnnfcent. Italia ueratrum uocat. Farina eoi u per fe Si mixta radicular qua lana diximus lauaii fternutame turn facit, Amboqi fomnu.Leguntur autem tenuiffimje radices bieuefcp ac uclut decurta tx etiam har.Nam fumma quas eft craffiffima cepis fimilis canibus tantu datur purgatiois caufa.AntiguiradicemcorticemqscarnofilTimumcligebant: quo tenuioreximereturme dulla.Hanc huniidis fpKmgiis operta turgefcentemqj in longitudinem finiebant. Deinde fila inumbra ficcabantiis uccntes.Nuncramulosipfosab radicefuagrauifl’imi corticiska dantes.Optimum quod acre guftmferuenfq? in frangedo puluerem emitcit.Durare uim eius.xxx.annis ferunt. Nigrum medetur paraliticis inniniencibus hydropicis dumodo ci> tra fibrim podagiis uetcribus:articulariis morbis.Trahit aluum Si bile pituitafqr.Ex aqua datur ad leniter mollienda aluu plurimu drachma modice quattuor obolis.MifcuereaUV qui Si fcamoneam:fed tutius fale.ln dulcibus datumccpiofius periculuminfert.OcuIoru caliginem fotu difcutit.Ob id quidam Siinnnxere.T ritu fpumas fuppurata duritias con coquit 8i purgat.Item fiftulas tertio’diejexemptum.Verucas tolhtcumfquamissris Si fa daraca-Hydropicorum uentri imponiturcum farinahordeaceaSiuino.pecorumSiiunic torum pituitas fanat furculo per aurem traiafto.Si poffero die eadem hora exepto. Scabi cm quadrupedum cu thure Si cXra aropice uel cuni pifeleo. Album optimu:,quod celerri mcmouetfternutamentatfedmultumterribiliusnigro praecipuefi quis apparatum po** kurorum apud antiquos legat:contra horrores ftrangujatusin tepeftiuas fomni uires fin gulcusinfinitos aut fternutanienta ffomachi di(Toiutiones tardiores uomitus auc logins quiores;exiguosautnimios.Quippealiadarefolitiquseconcitarentuomitioncs ipfumcp eleborum extraherentmedicamentis:autc!yftedbus: kepeetiam fanguine uenis emiflb. lam uero 8icum profpere cedat terribilius uifu in uariiscoloribus uomicionum: Sipoft uomitionesobferuationealuubalnearum difpenfarione: totius corporiscura anteceden teromla haecmagno terrore Si fama.Naqp traaut abfumi carncm fi ccquatur una:fed anti quorum uicium erat:q> propter hos metus partius dabat cum celerius crumpauquo largi usfumitur.Thcifonbinasnoampliusdrachmesdonauitfequentes8i quaternas dedcre. Claro Herophifi praeconio quielleboru fortiiTimi ducis fimilitudini xquabat.Concitatis enim intus omnibus ipfum in primis exire.Praecerea miru inuentu eft q> incifum forficu/ [is ut diximus:fcribant cortex remanet.Hoc inanito medulla cadit. Haec in nimia purgati onedatamomitiones fiftit.Cauendumeftfodici quoq? curamenubilo deturdie:quippe impatibiles cruciatus cxiftunt.Na aeftate potius q byemedandu non eft in dubio.Corpus feptc diebus prseparandu cibi acribusrabftinetia uinuquarto Si tertio deuonutionibus:pri diecoene abftinentia. Aibu e dulci dadaptiffime uero in laffe aut pulte.Nup inuenere dif fepris raphanis infererc hellebormrurfufq; coprimere raphanos.-ut tranfeat ius: areqj co le nimeto dare.Reddipoft quattuor fereboras incipit.Totff opusfeptenis pagit boris. Me dec'ita morbis comitialibusmt dixjmusmertigini melaconicisiinfanientibusdymphaticis: XXV, elephantiae albazdepris: tetano: tremulis: podagricis: hydropicis:incipientibuf <2 :tympa/ nicis ftomachicis:fpafticis:clinicis:ifchiadids:quartanis qusealiter no definat: tuftim uece ri inflamationibus:torttiinibus redeuntihus.Vetant dari fenibus8£ pueris. Item moilibus ac femineicorporis:anime ueexilibusaut teneris;& foemims minus | uiri's. Item timidis: aut fi exulcerata fint peazcordiamel timeant:niinime ue ianguinc excreatibus caufatis uel latere:uel faucibus.Medetur extra corporis eruptionibus pituitae cutnaxungia falfa ilJi* tumritemfuppurationiuereri.Mures polenta admixtum necat. Galli fagittas in uenatu helieboro tinhunncircucifoq} uulnere teneriorem fentiri carnem affirmat.MufcEe qucqj necanturalbotritto 6icum lade fparfo.Eodem Si phthiriafiemendatur. De mithridati Si fcordoti fiue fcordio: Si polemonia uel phiteteria uel chilio dynama: Si eupatoria 8i centaurea fiue chironia:& de ledo centaureo libadio felle terrs Si triorche medicine. Ca. VI. Pfi Mithridati Crateias adfcripfit unam mithridatiam uocata:Hinc folia duo a ra dice achanto fimilia.Caulis inter utraqj fuftinens rofeumflore. Altera Ienem fcor docim fiue fcordion ipfius manus adfcriptarmniagnitudine cubitali;quadrangulo caule ramofam quernae fimilitudine foliis lanogninofis.Reperitur in ponto capis pinguid bus humidifqj guftus amari.Eft 8i alterius generisdatioribus foliismicncaftro fimilis:plu rimofqj utraqp; ad ufus per fe Si inter alia in antidotis.polemonia alii philaeteria a certann> ne regum inuetionis appellant.Capadocesaute chiliodynatnam radice cra(Ta:exilibus ra/ mis quibus in funais corymbi dependent nigro femine caztero rurse fimilis.Nafcitur in mo tofis.Eupatoria quoqi regia audoritate habec.Caulis Iignofi nigricantis hirfucncubitalis aliquado &'ioribus foliisperinterualla.v.folia ut cannabis per ambitu mcifis quiinqs partitomigris Si ipfispulmofifqj radice fuperuacua.Seme dyfentericis in uino potu auxio liatur unice.Centauria curatus dicitur.Chiron cu Herculis exceptus hofpitio percradan ti arma fagirta excidiiTet in pedu.-quare altq chironiu uocat. Folia funt lata Si obloga : fer jata ambitu denfa ab radice:caules ternumcubitorum geniculati.Iniiscapita ceu papaue rtun.Radix uafta rubefcens:tenera fragihfqj ad bina cubita madida.Succo amara cu qua/ da duIcedine.Nafcif in collib 9 pingui folo.LaudatifTima archadia.-elide mefl r enia:phoruo 8C lyceo atcg in alpibus.pluribufq? locis iu lycia.Quidam Si ex ea lyciu faciunt. Vis in uul/ neribus tanta utcoherefcere etia carnes tradantdi coquantur fimul. In ufu radix tantum duabus drachmis bibenda quibus dicetur:fifebris fit:in aqua trita:c£ceris in uino. Mede tur 6£ ouium morbis decode fuccus.Eft aiteru centaurion cognomine ledommin utis fo liis:quod aliquilihadion uocantrquoniafecudum fontes nafciiur:origamfimile:anguftio ribus Silongiorib 9 foliis;angulofacaule paululu alto fruticati flore licbenidis:radix cenui 6i fuperuacua fucco efficax.lpfa hazrba autuno Iegitur fuccus e fronde.Quidam caules co cifos madefaciunt diebus.xyiii.atcjita exprimunc.Hoccentaurion ncftn fel terrc uocat: propter amaritudinc fumam.Galli exacum.quonia omnia mala medicamcta potu e corpo re exficacur per aluum.Tertia eft cecauris cognomine triorches. Qui ea feccat raru eft uc non uulneret fefe.H3ec fuccum fanguinem mittir.Theophraftus defendi eama'mpugna* ricj colligetes tradita triorche accipitrum genera.-a quo Si nomen accepit.lmperiri cdfun dunt hazcomnia:8£ uim generi aftignant. De dimeno 8i genciana 8i lyfimachia Si pathenide Si artheifia :8i ambrofia:&: nymphea liEeradeo fiue rhopaloSi euphorbia medicinae. Ca. VII. Linmenos a rege hasrba appcllata eft hedera? foliis ramofa caule inani articulis praz cinda:odore graui Si femine Iederae:filueftribus Si montofis nafcens,Quibus mor bis pota inundeatur:dicens:Sed hie iudicandum eft dum medeaturfterilirate po^ ta etia in uiris fieri. Ge^ci plantaginifimile efte dixeruocaule quadrato:folliculis cu femi ne inter fe implexistuelut in polipo^ cirris.Et fuccus autem in ufu. Vis eius fuma in refri geredo GccianainuenitGentianus rex illyrio^ ubicp nafeentdin illyrico tahien prazftan* tiffimam folio fraxinefed magnitudine laducaz:caule tenero pollicis craflitudine:cauo Si inani;& interuallis foliato:trium aliquado cubitorum: radice lenta fub nigra fine odore aquofa montibus fubalpinis plurima. Vfus in radice Si fucco. Radicinaturaeft excal/ fadoria: fed prsegnantibusnon bibenda. Inuenit 8i Lyfimachus hazrbam lyfimachiamqj ab eo nomen rerfieticelebrara Erafiftrato,Folia habet falicis uirida: fiorempurpuieum; LIBER. frulicofumrramulis ere&is graui gignitur in aquofis. Vis eius tanta eft:ut iumetis difcot dantibus iugo impofita afperitate cohibear.Mulieres quoqj bac gloria affeftauere.In qui bus Arteifia uxor manfoh adoprata haerba quaeante pthenis uocabatur.Snnt qui ab arc zU de Arteifia cognominatam putenoquoniam priuatim tnedicatur foeminaru mail's. Abfm thii autem modo fruticofa maioribus foliis pinguibufcp.lpfiusduo genera. Altera latio* ribus foliis altera tenera tenuioribus:&non nifi inmaritimis nafcens.Suntqui in mediter raneis eodem nomine appellant fimplici caule:minimis foliis:flores copiofi erumpetes cu una maturefcit odore no in iucudo:qua quid! botrynalii ambrofiam uocant. Talis in ca* padocia nardtur.Nimphea nata traditur a ninipha Selotypia'erga hercule rhopalo mow tua.Qii[are heradeon uocataliqui.-alii rhopalona radiceclaue fimiii. Jdcoqj eosqui bibat eam.xii.diebuscoitu genituracppriuari. Laudatiflima in crchomeno&marathoneboe* tiae.Timalou uocantq? femen ed unc.Nafcitur in aquofis foliis magnis Si aliis ex radice p* deuntibus fiore lilio fimili:& cu defluruerit capiti papaueris.In caule fcccatur autuno.Ra dix nigra in foie ficcatur. Aduerfaturq? ad aliu.Eft alia nimpbea in thefialia amne paeonio: radice alba:capite:luteo:rofas magnicudine. Inuenit&patrunoftroru aerate rex luba qua appeliauit eupborbiammedici fui fratris nomine Si mufae:a quo.D. Au. confer uatu indi* cauimus.lidem fratresinftituere a balneis frigidamultacorpora aftringi. Auteanon erat mos nifi calida tantu lauari ficut apud Homeru etiam inuenimus.Sed I ubae uolumc quo* extat de ea haerbarum darum preconu.lnuenit earn in monte atlanteiafpedaf foliis acha* tinis.Vis tanta eft ut uel elonginquo fuccus excipiatur mcifte coto. Sufcipitur ex cipulia uentriculo baedino.Humor ladis uidetur effluere.Siccatur conto.Sic thuriseffigiehabet Qui colligunc clarius uidenc.Cotra ferpentes medetur.Quacunqj parte percufla uertice incifo ix medicametoaddito. Ibi geruliqui leguohedino lade adulteranofed difcernitur igni.ld enim q> finceru no eibfaftidienduni odorem habet.Multu infra bunc fuccu eft qui in gallia fit ex haerba chamelea granu cocci fercnte.Fraftus amoniaco fimilis eft: etia leui guftu os accenfum diu detinens:8£ magis ex interuallo donee fauces quoqj ficcet. Deplanragine Si bugloflb:& cioglolTo:& bupthalmo:& fcytica:& de fparronia: Si hip/ pice:6i ifcha£mone:8£ betonica:& cantabiaca:& confiligine:& hyberida: & chelidonia: SC canaria:5i elaphobofco;& didano:6i ariftolochia:&: quod eius deledatione inuoluant pi/ fees Si ftatim capiantur Si medicine contraferpentium idus ex haerbis quas fuperius no* minauit. Ca. VIll. Elebrautt 8i themifon medicus uulgaremhaerbam plantagine tanqinuentor uo/ c lumine de ea edito.Duoeius genera. Minor anguftioribus foliis Si nigrioribus It guae pcccoru fimil(imis:caule angulofo interraindinatoin pratis nafeens. Altera maior foliislaterumodoinclufa.quaequia feprenafunt quidaeaheptapfeuron uocauere. Huius Kcaulis cubitalis eft 8 i napifimilis.Nafcitur in humilis multo efficatior. Vis mira in ficeando denfandoqj corporecauterii uicem optinens.Nulla res aequae fiftit fludiones quasgtaeci pteumatifmos uocant. lungiturhuic buglolTo bourn lingue fimilis: cui praeci puum q> in uinum dieda animi uoluptatesauget Si uocatur euphrafinum.lungitur Si cy nogfofios caninas imitans linguas.topiariis operibusgratifTima. Aiuntqj ea quae tres tbyr* fos feminis emittat eius radicem potam ex aqua ad tertianas prodefte: quae quattuor ad quartanas-Eft alia fimilis ei Si quae ferat lappas minutas.Ei 9 radix pota ex agua ranis Si fee pentibus aiuerfatur.Eft Si buphtalmos fimilis bou oculis folio ftrniculi-.circa oppida na* (tens fruticofa caulibus:qui Si mandutur decodi.Quida chakian uocant. Haeccumcaera feirrotnata difcutitJnuenerehaerbas Si uniuerfae gentes.Scythia earn primunnquse primu quae fcytbice uocatur circa boetiam nafeens prxdulcis.Alia quoqmtiliftima qua fpartani am uocant.Magna Si ea comendatio:^ in ore earn habentes famen fitimq? non fentiunt Idem praeftat apud eos bippice dida:quod in equis quoqp eundem effedumhabeat.Tra/ duntq? his duabus haerbis feytbas etiam in duodenos dies durarein fame fiticp-Hchemo/ nem rracta inuenioqua ferunt fanguine fiftimon aperta modo ucnatfed etia praecifa. Sew pic e terra milio fimilis: foliis afperis Si lanuginofis:farcitur in nares.Quaein italia nafeitue 6i fanguinem eodem ad adligata fiftit.Vetones in hifpania ea qux betonica dicitur in gal* lia.ln italiaaute ferratulaa gtaecisceftron aut pfyehroteron ante cudas laudatilTima.fcxit angulofo caule cubitoxum du a radice fparges folia fere Iappati ferrata femine purpurea* » / XXV. Folia ficcancur \ Farina plurimos ad ufus.Fit uinu ex ea 8i acetu ftomachc Si claritati octi loru.Tantu;^ glorias habet utdomus in aqua fata fit tuta extimct apiacuhs oibus.Sn ea/ de hilpania inueta eftcatabrica p Diui Augufti teporaacantabris reperta-Nafeitur ubiqi cauie tunceo pedali in quo t func floi'euli oblogi uelut calathi In iis feme perq minutu.Nec alias fuerehifpanicS hxrbis exquirendisrutin qbusetiamnu hodie in numero fit Isetiore co ui3:upotiatieegentemhxrbismulfo additiscredidere faluberrima' fuauiiTimaqux. Nxc ■qfqua genera earum iam nouit aut ntulcirudine.Numerus tame coftac \ nomine. Noftra xtasmeminic herba i marfis repertam.Nafcit 8i equiculis circu uicu neruiftxruocacur co filigo.prodeft ut demonftrauimus fuo loco deploratis in phtbifi.lnuenic nuper & Ser uili 7 Democraces primus medentium quamappellauit hiberidant quamq fifto nomine inuerv tioni eius aftignato carmine.Nafcitur maximecirca uetera monumeta parietinafq? 6i ocul ra iterum.Florei femper folio nafturtibcaule cubicaihfemine tame paruo ut uix afpici pof fit.Radici odor nafturtii. Vfus acftace efficatior:8i recenti tantu T undicur difficulter. Co xendicibus Si articulis omnibus cu afungia modica utiliffima uiris plurimu guaternis ho * ris foeminis minus dimidio adaliigatatutdein in balneum dcfcend3tur i calidanmSipcftea oleo Si uinocorpusperungac:diebufq 3 uicinisinterpofitis idem fiat fiquaadmonitio do«* loris fufperfic.Hocmodo rheumatifmosomnes fanatoculcos.lmponitur no 1 ipfa lflama tioneifed iminuca.Animalia quoq* luenere herbas in primifqjchelidoniam.Hac emhiru* dines oculispullorum in nido reftituunt uifummtqdam uolunt etia eruis oculis.Genera eius duo.Maior fruticofo cauie folio paftinacx erratics ampliorupfa altitudine duu cubi toru .Colos albicans.flosluceus.Minorifolia hederx rotundiora minus Candida. Succus croci mordax.Semen papaueris.Florent aduentu hirundinu.Difceftu marcefcut.Florenti bus fuccusexpnan'cur:Si in xreo uafe cu melle attico leniccr cinere ferueriti decoquitur: fingula remedio contra caligines oculoru.Vtuntur 8i per fefucco in collyriis:q chelidoia appdiancur ab ea.Inuenerunt Si canes canaria:qua faftidium deduciincteamqj noftro con fpecfcu mandunc:fed ita uc nuqinteliigatur qux fitenim depafta cernitur. Notataeft aut am' ualis huius malignitas in alia herba maior.precuflfus.n.a ferpente.-mederi quada fibi di citur:fed illam homine ifpeftante nodecerpit.Simplicius cerux moftrauere claphobofco: dequa diximus.lcemhelxinea parcu di£hm.Oftendere(ut indicauimus )dictomuuulnera tx eopaftx ftatim decidentibus celis.Non eft albi quam in creta:ramis prxtenue; pulcgio flmileiferuens Si acreguftu-.foliis talcum utuntur.Flos nulluseieft.Seme utcaulis.Radix tenuis Si fupra uacua.Ec increta auteno fpatiofe nafcitunmirxqs a capris expetitur. Pro eo eft Si pfeudo diftamu multis in terris nafcens:folio e fimili:ramulis minoribus a qbufda condris uocatum.Minoris effedus ftatim itelligitur.Didamu.n.minima portione accedit os.Qut legere eaiwin ferula uel acundinecodunnprxligantqjme potentia euanefcat. Sue qui dicant utranr# nafei multifariatmfed deteriores in agris pinguibusmeram quidam di datnu non nifi in afperis.Eft 8i certium genus didamum uocatuimfed nec$ faciemecj ef/ fedu fimile folio fifybrihramis maioribus procedente pfuafione ilia quicquid in crcta naf citurdnfinito prxftare exteris eiufdem generis alibi gemtis.proxime quod i parnafo;ali6 quin hxrbiferum ec.Et pelium montem in theiTalia.Et eletriu i euboea.Et cotam arcadiam acIyaconiam.Traduntarcadesquidem non medicaminibus uri-fed ladecirca uenquonia tunc maxime fuccishxrbeturgeantmicdicenturca ubera pafcuis.Bibunt autelac uaccinu quoniam boues omnino uorifere func in hxrbis.potentia earum per quadrupenes eciam nueduobusclatis exenipltsntanifefta fic.Circa abderam 8i limite: qui Diomedis uocatur equipaftiinflamatur rabieicircapohtinam uero Si afini.lnternobiMimasariftolochixno* hiendediffegrauidx uidetur quoniam eflfet ariftetecufes.Noftri mallum terrx uocant:6i quatcuor genera eius feruant.Vnumtuberjbusradicum rotundisfohis inter maluami Si hederam m'grioribus pinguioribufqp.Alterummafculxradicelonga quattuor digitoria longicudine baculicraftitudine.Tertium longifilmx cenuitacis uitisnouellxcui fitprxet puauis:quxclematicisuocatur:abaliiscretica.Omnescolorebuxeo:caulibus paruisHo- repurpureo.Ferunt baculas paruas ut cappari. Valent radice tatum.Eft Si qux piftolochia uocarur quarti generis: tenuior q proxime didatdenfis radio's capilamentis iunci pknioris crafFitudine.Hanc quidam polyrrhison cognominant.Odor omnium medicatus.Sed ob# longa radice tenuioiiq 3 gratior.Carnofi.n.eft corddsiunguentis quoqj nardinis couem'eS LIBER. Nafcutur pinguibus locfs & capeftribus.Effodere eas meffibus tepeftiutmta defquatiiato rerreno fcruantur.Maxie tame laudat pontica.Et in quocuqj genere poderofiftima quasqi mediums aptior.Rotuda cotra ferpentes.Oblonga i fuma tame gloria eft ct modo. A con ceptu admota uuluis incarnc bubula mares figuratrut traditur.[Jifcatorescapani3e radice ea.quas rotunda efbuenenu tense uocat:coracp nobis cotufam imixta cake in mari Pparfe re:aduolant pifces cupiditate mira:ftatimqj exanimati fluitant.Qu* polyrrhizes ccgnomi nant .cduulfiscdtufis ex alto praecipitatis radice pota ex aqua utiliflima efle tradit. Semle pieureticis Si neruis confirmare excalfacere.Eade fatyrion eft.Veru St effe&us earn ufufqt dicendi fut.Oidieduc|i a maloru omniu peffimoudeft ferpentiu i&u.Medetur ergo brita** nica hsrba.panaces generu omniu radix e uino.Chironiae St flos St feme potu illituq? ex ui no Si oleo.priuatimcjj quae cunila bubula appeilaf.polymonia uel pbileteris radicis dra * chmis quattuor ex mero.Teucria:fideritisfcordotis:ex uinc priuatx ad angues potae St iU litae:fiuefucco:fiue folio:fiue decofto.Centauriaemaioris'raaice drachma in uinialbi cia* this-tribus.Gentiana pcipue aduerfus angues duabus drachmis cu pipere St ruta uini cya* iis.vi.fsue uiridis Hue ficca.Et lyfimachiae odore fugiunt fcrpeces.Dat ex uino pcuflis che^ lidonia.Morfibusiponifbetonicapraecipue.-cuiusuistantaphibefcutIclufecirculo eius ferpentes ipfe fefe interimat flagellando.Daf Si adiftus feme eius denariipodere cu crib 3 cyatbis uinuuel farina drachmis tribus fextario aquae iponk.Cantabricae:dictami: ariftolo chiae radicis drachma in uini hemina faepius bibenda:prodeft St illita ex aceto.Similicer pi ftolocbix-Quin Si ommo fufpefa fupra focu fugat e domibus ferpentibus. DeagrimoniarSi agarico:& echyo:8ihiofcyaa:6i hierabotae:Si blatariat&Iemonia St qn quefolio.8idauco:8ipfQlata:Siardio:5icyclaio:8ipeucedano. Ca. IX. Rgemoniaquoq? radice eius denarii podere in uini cyatbis tribus potat. piura de ea couenit dici cseterifq; quas primu nominabutur.In eo aut genere medcdi primu couenit:qua <5 nominand quo maxie ualebic-Folia habet anemona? sequalia diuifa apii modo:caput incauliculopapaueris ftlueftrisute radice.Succu croci colore acre Si acu tum.Nafcitur Si in aruisapucfnos.Noftri tria genera eius faciut:8i id demu probant cui 9 radix thus redoleat. Agaricon uc fungus nafcitur i arboribus circa bofpho^colore cadi - do.Datur obolis quattuor cotritu cu binis cyatbis acetimulfi.Id qdin gallianafcit lfiimi 9 habetur .pmerea mas fpiftior amariorcg.Hic Si capitis dolores facit.Fcemina folutior in initio guftus dulcisunox in amaritudine tranfit.Ecbyos utriufqj generis pulegio fimilis. Foliiscoronata drachmis duabus ex uini cyathis quattuor datur.lte altera quse lanugine diftinguiturfpinofaicui&capitula uipersefimiliafunt.hsecex uino Siaceto.Quidaechyo perfonatam uocant:cuius folio nullu eft latius.-grandes lappas ferente.Huius radicem de co&amex acetodantpotui-Hyofcyamum concufumcum foliis ex uino daturpeculiari * ter contra afbidas.Nulla tamen romanas nobilitatis plus habet qhierabotanem. Aliquipa rifterion noftri uerbonaca uocant.Hseceft quam legatos ferre ad hoftes idicauimus.Hac iouismenfa uerritur.Domuspurgantunluiiranturqj.Generaeiusduofunt. Foliofa qu3 fceminamputant.Masrarioribusfoliis:Ramuli utriufq}plures:tenues:cubitales:angulo<» fi.Folio minora quam quercusjanguftioraqjtdiuifurismaioribus’Flosglaucusnadix Ion ga:tenuis.Nafcitur ubiq? in planis aquofis.Quidam non diftingut.-fed unum ommnoge** nusfaciunnquoniamutraqjeofdcnieffe&usbabeat.Vtraqjfortiuntur galli Si praeciunt refponfa.Sed magis utiq-i circa hancinfaniunt.Hac perunctos impetrarequse uelit febres abigerea-.micitiasconciliaremulli^ non morbo mederi.Colligi circacam's ortum debcres ita ut ne luna aut fol confpiciatunfauis ante St mellae terrae ad piamentum datis-Circun - fcriptam ferro effodi finiftra inanmSi in fublime tolli.Siccariin umbra feperatim.foIia:cau Ietmradicem.Aiuntqj ft aqua fpargatur triclinium:qua madueritdaetiores conui&us fieri. Aduerfus ferpentes conteritur cxiuo.Eft ei ftmilis uerbafco ba-rba:quas ftepe fallit pro ea capta.foliis minus candidisrcauiiculispfuribus-ftore luteo.Hacabie&a blattasin fe contra hitu'deoc^ romx blattariam uocacur.Lemonium fuccumladeummittit:concrcfcente gu, mi modo humidis locis.Darur denarii pond us in uino.Quinqi folium nulli ignotumeftv cum ctiamfragagignendocdmendetunGrafci uocant penrapcton fiue chamezeleo hue pentaphillon.Cutneftcditur rubram habet radicem,Hs:c marcefcens:nigrefdt& angulo fa fit.Nomc a numeio folioium habet.Et ipfa h^iba jcipic Si dcfinit cum uif.e» Adhibe^. XXV. purgandls domibus.Aduerfus ferpetes bibitur & eiusradix qua? fparganio uocat ex uino albo.Dauci genera quattuor fecit Petronius.Diodocus quse pfequi mhilactinencum fine different^ duse.probatifTim* in creta mox in achaia & in ficcis ubicunqp naci fcniculi firm Iirudrne:candidioribus foliis &minonbushirfutifq5.CauIe pedaIiredo:radice fuauiJTimi guftus8C odoris.Hoc genus in faxofisnafdtur meridianis.Reliqua genera ubias nafeun/ tur terreniscollibus limitibuflj} nec nifi pingui folo:foliis coriandrhcaule cubitalucapiti * bus rocundisifaepe pluribus q ternis:radice iignofa;fed cum inarueric fuperuacua. Semen eius cymino fimile: prior is milio album acre odoratum omnibus & feruens.Secundu prio re uehcnencius efbideocgparce fumt debet.Si iam maxime terrium genus facere libear e fimileftaphyhomquod paftinacaerratica appellant:femine oblongo radicedulci. Omnia ba2c di hyenjcSC effacefunticada quadrupedi nifi poftlabortus.Ex aiiis ufus Faminis. Ex cretadukis&magisadferpenteseft.Bibitureuinodrachma una.Datur & quadrupedi* bus pcrcuifis.Theoriacra alia q mag ica 8i in noftroorbe nafciturifrucicofa foliis fuburidi busiflore rofeo.Serpentes necatcuicuqj admota fuerit.Et hsec torporeni a&rt.perfolatam qua nemo ignorat grseci uero ar&ian uocant folia habet maiora etiam cucurbitis & hirfu- tiora nigrioraqp 6L craffiorarradicem alba & grande.Haec ex uino bibitur deario^duu pon dere .lte cyclamini radix contra ferpendes oes folia habet minora q hedera nigriora:& te/ nuiora fine angulis in quibus albicatmacuias.Caule exig u o: ina ni: flor ib u s purpureis:radi ce jatarut raptu uideri poffit:cortice nigro-Nafcitur in umbrofis.A noftris tuber terras uo catur.In omnibus ferenda domibus.Si ueru eft ubi fata fit nihil nocere mala medicameta Atnuletu 3 uocat:narranu <5 eaebrietate reprasfetari.Addita i uinum radice 6£ ficcata fcyllse mo confcifareponicundecoquiturqj eadead craflicudine mellis-Suum tame uenenum in eft : eit rad untqj fi pregnans radice crafgrediat abort u fieri.Eft 8i altera cyclaminos cogno line cifanrhemos gemeuiaeis caulibus fuperuacuis a priore diftans circa arbores fe uolues acinisbasdere.fed moilibus.Fiorecadido:fpeciofo:radice fuperuacua.Acini tantu in ufu: guilu acri.Sedienti.Siccantur I umbra tufiq? diuidutur I paftillos.Mihi Si tertiacyclami nos demonftrata cft:cognomie chameciitos uno omfo foiio;radice ramofa;qua pifees nc* cabant.Ssd Iter primas celebrat peucedanudaudatiffimum I archadia :mox famothracas. Caulis eft ei tenuisdogustfceniculo fimiiisduxta cerram foliofufiradice nigra:crafTa graui odore.fuccofa.Gignitur I motibus opacis.Foditur exitu autuni.piacent tenerrim;s6£ altif fimas radices.Hae conciduntur in quaternos digytos ofteis cultellis:funduntq? fuccum in umbra capiteprius Si naribus rofaceoperuiiftisme uertigo fentiatur.Ec alius fuccus inue nitur caulibusadhasres Icififqi minat.probatur craflitudle mellea: colore ruffo-.odore fua uitergranensguftu.Et hie in ufu &radix:6£deco£fcumeius pluribusmedicamentis.Suc * co tamen efficaciflimo qui refoluitur amaris amygdalis aut ruta.Bibiturqp contra ferpen * tes&exoIeoperun&ostuecur.Ebuli quoq? quern nemo ignorat:fumo fugantur ferpen * tes.Priuatimaduerfatur fcorpionibus polymonias radix uel alligata tantum.Item phalanx gio ac casteris minoribus uenenatis.Scorpionibus ariftolochiaagaricum obolis quattuor in uino mixticyathis totidem.Verbenaca Si phalangio cum uino aut pofca.ltem quinque foliu daucum.Verbafcumgrasciplomo uocant.Genera habet priroa duo. AIbu I quo mas intelligitur.Aiterumnigrumtin quo fcemina.Tertium genus non nifi in filuis inuenitut Sunt folia brafficas latiorarpilofa.-caulis eredus:cubitaIiamplior.Semen nigrum inutile. Radix unacralTitudinedigyti.Nafcuntur Si incampeftnbus.Silueftri folia elelifphaci:aka rarnis lignofis.Sunt 6 £ plomidcs d uas:hirfuKE: rotundis foliis:humiles.T ertia lignitis uoca tur. Ab aiiis autem tryhalis foliis term’s autcum plurimum quaternis cralTis pinguibufq?: ad lucernarumlumina apris. Aiunt in foliis eius quam fosmina diximus.ficus oninino no putrefcere.Diftinguigenera hasepene fuperuacuum efbeum fint omnia eiufdem effedus Contra fcorpiones bibitur radix cum ruta ex aqua tnagna amaritudle:fed effedu pari.Te legono herba ab aiiis fcorpio uocatur propter finuiitudinem radicis:cuius tadu moriunf fcorpiones.ltac^ contra eorum idus bibitur-Scorpionen; mortuu ft quis heleboro c3ndi^ dolinat:reuiuifcere aiunt.Telegono omne quadrupedem necat impofita ucrendis radice Folio quidemintra eunde diem quod eft fimile cycloniina.lpfiigcniculata nafeitur i cpa>* cis.Scorpionibusaduerfatur & betonicae fuccus ac plantagim's .Sunt ranis urncnarubetiV nis maxle:euidimufcp pfyllos I certamlepatinis cadcfsdasadmittcresociore ct q iafpidw 2 ti LIBER. pnicie. Auxiliatur cis phrynS 1 uinopota.Aliqui neurada appellac.-alii polyrrhison florib* paruisuadicibus mulris neruofis bene olentibus.Ite alcima qua alii damafanio.-alii pyro ap pellant.Foliaei plataginis nifi anguftiora efiTent:&magisIaciniofa:c6uexacp in terra.Alias ct ueneofa fimiliter.Caule fimpliciter tenui:cubitali:capite thyrfuradicibusdefisrtenuib 9 ! ut ueiatnnigri:acribus:odoratis pinguibus.Nafciturin aquofis.Alteru genus eiufde in frluis nigrius tnaioribus foliis. Vfus i radice utriufq? aduerfus ranas Si lepores marios dra chtnas podere in uino potu.Lcpori inarino aduerfatfii cyclaminos.Venem uim canis quccp rabidimorfushabent.-contra quos erit cynorhodftde quo diximus.piatago ad omnes be* ftiaru morfuspotaatcp illita pdeft.Betonica exmero ueteri.periftereos uocat caule alto foliatocacumie l alios caules fe fparges:colubis admodu familiaris.Vnde Si nome: Hanc habetes ncgac latrari a caibus.proxra ab hismalis uenena fut quse fibimetipfis homies ex cogitac.Cocra h£c oiaimagicafqj artes eric prirnu illud.Homericu moly.Dein mithridatia 6i fcordotis Si cetauriu.pota omnia mala medicameta exigit per aluu.Betdicas feme \ mul* fo aut paiTo uel farine drachma \ uini ueteris cyathis.iiii.uomere cogedi atqj itcpe bibere * its q quottidie guftet ea nulla nocitura mala medicameta tradut.poto uenco ariftolochia fubuenit eade menfura gua contra ferpentes.Quinqp folii fuccus.Agaricum poll a uomue ritdenariipondereex aquae mulfe cyathis tribus.Antirrinum uocatur fiuepbananmo ly chnis agria fimilis lino radice nullaiflore byacinthi:femine uitulinario.Ex hoc peructos ue nuftiores fierunec ullo mallo medicamento ledi poife aut uenenodiquis i brahiali habeat arbicrantur magi.Similiter earn quam cupleam uocant:traduntq? ea perunftos comenda/ cioris efle famse,Artemiframquoap fecum habentibus negant nocere mala medicamenca beftiam ue ullamme folem quidc.Bibitur 8i base cx uino aduerfus opium. Alligata priuau potens traditur:pota ue aduerfus ranas-Pericarpum bulbi.genus eft.Duxeius fpeciesicor rice rubro.alterum alteru nigro papaueri fimile.Sed uis maior § prioriiutriqj ante excale* faciendo.ldeo contra cicutadant contra qua Si thus Si panaces &chironiu percipue. Hoc uero SC cotra fungos.Veru &generatim mebraricp fingulis corporu morbis remedia fub* texemus.Orfi acapite.Alopeciasemendat nympheas&cicutasradixifi una trirse illinatuc polithrica diflat a callitricha quod iuncosalbos habet Si folia plura maioraq?.Frucice quo qj maior dl::Si defluentem capillumconfirman& defat.l tem ling ulaca circa fontes nafees: cuius radix admixtacombuftateritur cum adipefuisnigrcBu'd quoq* excipitur ut eius fit fuis:qus nunq peperit.Sol deinde pluritnumconfertillitce.Similis ufuseft cyclamini radi cis.pruriginem ueratri radix tollit in oleo deco&a uel in aqua.Capitis dolori medetur pa nacis omniu generum radix in oleo cotrita. Ariftolochia &: hiberis adalligata horamel diu tius fi pati pofTit comitante.balnei ufu.Medetur 8i daucum.purgat aute cyclaminos cum tnelle in nares addica:& ulceracapitis fanat illita.Medetur Si periftereos.Calcalla fiue lea rides uocatur feme margaritis minutis fimile dependens inter folia gradia \ mdtibus fere Huius grana.xv.in oleo macerantunatcp ita aduerfo capillo caput ungitur.Fit Si ex call! * criche fternutamentum.Folia funtlenticulae fimilia.Caules iunp's tenui(Timis:radicemini tna.Nafciturin opacis&humidis.-guftacu feruens.Hyfopumi oleo contritu phthiriafi ref fiftit Si prurigini in capite.Eft aute optimum ciliciume tauro monte:Der pamphylium -SC fmyrnseum.Stomacho contrarium.purgat cu ficofumptumperinfcrna.-cummellc uomi tionibus.putat 8C ferpetiuiftibusaduerfari tritumeu melle &fale &cumino. Lochitis no (ut plcricp exiftimauerunt)eadem equx SC xiphionraut pbafganio quaq cufpidi fimilis fe* mine.Habet enim folia porri rubentia ad radice & pluraqj in caule capitula perfonif comi cis fimilia parua exerentibus linguam radicibus prselongis.Nafcitur in fitietibus.E diuer* fa xiphion Si phafganion i humidisreu primum exit.-gladii praebet fpeciem caule duum cu bitoruiradice ad nucts auellanasfiguram fimbriata.-qua effodi ante mefTes cporteoficcari in unbra.SupCrior pars eiuscu thure tria aequo pondereadmixto uinoiofTa fraela ecapite extrahinaut fi quidincorpore fuppurat:uel ficalcatajfunt offa.Serpentes eademcotra ue nena efficax.Caput in dolore ueratro in oleo uel rofaceo decofto tritoq; ungi conuenit. peucedao ex oleo uel rofaceo Si aceto.Tepidum hoc prodeft K doloribus qui plerut^ ex dimidia parte capitis fentiuntur:& uertigini perungunt Si radice eius fudoris caufa elide diquoniacauftica uis eieft.pfyIli6aliicynoides:aliichryfaIion:alii ficelicn alii cynomiia appellant-.radiee tenui:fuperuaaia:famjetofu:fabegrauis in cacunainibus:foliis canino ca XXV, pi£i no diffimilibus:femleaut puniceomnde Knomcho c x baccisJpfa hserba in uincfs i'u hitur.Vis ei ad refrigerandu Si difcutiendu ingens.Seme x ufu.Fronti in pontfm dolore & tcporibus:ex aceto Si rofaceo:aut pofca. Ad cetera iilinitur acetabuli menfura fextario aquas denfacac contrahit.Tunc terete oportet:8d craflitudinem illinerecuicunqj dolori Si colledioniinflamationiqj.Et uulneribus capitis medeturariftoIochia:frada excrahens of fa: 8i x alia quidem parte corporis fed maxie ecapite.Similiter plyftclocbia. De rhyfellio:8i cecaurea:8i chelidoia:8i panace:& byofcyamo.-Si euphorbio. Ca. X. Hyfeiliumnon diflimileapio.Huius radix cdmanducata purgat capitis pituitas . t Ocuiorumaciemcentaurio niaioreputant adiuuari:fi addita aqua foueantur.Suc co ucrominoriscum melleculicesnubeculasobfcuritatem difcutrcicatrices exce nuari. Albuginesquidem etiamiumencorufiderite.Iamchelidonia fupradidt’s omnibus miremedetur.panacis radicescu polentaepiphoris itnponicur.Hyofcyamifemen bibut obolo andundem meconii adiicientesminuq} ad epiphoras inhibendas.Adiungunt 8i g£ lianas fuccum.quemcollyriis acrioribus pro meconio mifcenr.FacitcIaritatcm 3 C eupbor o bium in andis.inftillatur plantagini fuccus lippitudini.Caligies ariftolochia difcutit. Ibe iis adalligata capiti cu quinqj folio epiphoras:Si fi qua in oculis uitia fmmemendat.Ver * bafcu epiphoris i iiponirur.perifterios ex rofaceo uel aceto. Ad bypochyfis Sicaliginc cy # claminon inpaftillcsdiluunc.peucedani fuccum ut dximus ad claritatem 8i caligioes cu meconio 8i rofaceo.pfyllion illitum fronti epiphoras fufpendit. De anagailideritue acoro:8i madragora:fiue circeIo:Si cicura Si creninoagriorS' molib^ dena:8icapno:6ialia:5i acoro:8i iride:6icoriledo:8i ari2oo:8i andrachne: Si'erigero: Si de ephemcro:Si de labro VenerisiSi de raminculo medicx2e:Si de oris uiriis. Ca. XI. Nagallidaaliquiacoron uocant.Duo genera eius.Mas flore phceniceo:faetma ce#= ruleo;noaldorespalmo:fruticeteni'ro:foliis pufii!is:rotudis:in terra iacentibus nafcutur in hortis 8i aquofis.prior floret ceruIea.Vtriufqj fuccus occuloru caligi/ lie difcutit cu melle:8i ex idu eruore Si argema rubcns:tnagis cu artico melle iudis-Pupil las diIatat.Et ideo hoc inuguntur ante:qbus paraccntefis fit.Iumetoru quoqj oculis mede tur.Succus caput purgat per naresinfufusrira ut deinde uino colluatur.Bibic Si cdtra an* gues fuccidracbma in uino.Mirum q> faerainam pecora uitant.-Atfi decepta fimilitudie C flore cm tantu diftant(deguftauere:ftati ea qua; afyla uocarur x remedio qu^rut.Ea a no ftrisferus oculus nucupaf.prasripiunt aliqui effofuris ancefoleortu priufq quicq aliud lo quanf ter falutare ea:tuc fublata exprimere.Ica prxcipuas e(Te uires.De cphorbio fatis di -- au efbcuius fuccus lippicudini fi timor erirdte abfinthiucu melle tritu.Iccq? betonicas fa rina coueniec.Et egilopas fanac hserba eode nomie qua; 1 bordeo nafcitur tritici folio femi ne ptrico cu faria permixta ijpoflitaq? uel fucco.Exprimifhice caulibus foliifq? pr^gnatib 9 dempca fpica:8i in cri meftri farina digeritur in paflillos.Aligui 8i madragora utebatur. po flea abdicatur i hac curatione e.Sed epiphoris quod certu e medetur:Si oculopt dolori.Ra dix tufa cu rofaceo 8i uino.Na fuccus multis oculoru mcdicametis mifcetur. Madragora alii circelon uocant.Duo eiusgenera.Cadidus qui &. niasmfger quae fcemina exfflimatur. Anguftioribus foliis q iaducse.Hirfutis 8i caulibus:radicibus binis term’s ueruffclis. In/ tus albis:carnofls:ternifq? pene pubitalibus.Ferunt mala auellanarum nucum magnirudi ne.Etiis femes ceu pyrorum album.Hoc alii arfemalii morion:alii hyppoplomon uocant. Huius folia alba. Alterius latiora ut lappati fatiu^.Cauent effofluri contrarium uentum. Et tribus circulis antegladio circunfcribunt.poflea fodiunt ad occafum fpeflantes.Suc- cusfit8iemalis8iecauledecifocacumine8iradice.pundisaperta autdecoda utilis uel furculo.Concifa quocp in orbiculos fcruatur in uino.Succus non ubiop iuenitur;fed ubi potefl:circa uindemias quseritur.Odor grauis ei;fed radicisSi mali grauior.Mala matura ta in umbra ficcant ur.Succus ex iis foie denfatur.Item radicis tufazmel I uino nigro ad ter tiasdecodas.Foliaferuanturin muriisefficacius.Albus roretantumfuccuspeftiseft .Sic quoq? noxiae uires.Grauedinemafferunt etiam olfadiuquaqmala in aliis tern’s mand3tur. Mimiotamenodoreobmutefcunt ignari.potu quidem largioreetiam moriuntur. Vis fd nifica pro uiribus bibentium.Media potio ryathi umus.Bibitur Si contra ferpentesrSi an tc fediones pundioneft^ ne fenriantur.Ob hare fnis eft aiiquibus fomnum odorequsefif fe.Bibityr &c pro heiieboro duobus obolis in mulfo.Efticaciushelleborum ad uomitiones LIBER» BL adbilem Digram cxtrahenda.Cicuta quocp uenenum eft;pub!ica athenienfju poena inui fa.Ad multa tamen ufusnonomittendi.Semenhabetnoxium.Caulisautem eft uiridis: &L urit plerumcp ut in platanis.Lenishic 8i gcniculatus ut calami nigricans. Altior fsEpe bi# nis cubitisun cacuminibus ramofus.Folia coriandri tenuiora;graui odoratu.Semen anifo crafts radice pcaua nullus ufus.Semini 8i foliis refrigeratior uis;quae fi necacdcipiut alge reab extremitatibuscorporis.Remediumeft prius quaperueniatad uitaliaiuini natura ex calfaftoria.Sed i uino pota irremediabilis exiftimatur.Succusexprimitur foliis fioribufqi tunc enim maxime tempeftiuus eft & melior.Semine trito expreftus 8i foie denfatus i pa# ftillos necacfanguinem expiftando.Haec altera uis.Et ideo fie necator urn macule in corpo ribus apparent. Ad diftbluenda medicanaenta utunrur illo pro aqua..Fit ex eo ad refrige # randum ftomaebum malagma.PrKcipuus tame eft ad cohibendas epiphoras asftiuas oculo arumeg dolores fedandos circunlitum.Mifcetur colfyriis.Et alios omnes rheumatifiuqs co hibet Folia quoqp tumore omnem doioremq? 81 epiphoras fedant.Anaxilaus auftor e ml mas a uirginitate illitas Temper efle ftaturas.Quod certum eftdac puerperarum mammia impofita extinguit.Veneremcp teftibuscirca pubertatem illita.Remedia liberation!' qui# bus bibenda cenfeturmon equidehi praecipimus.Maxima uis tens partorum: moxlaco # nicas; crericas .-afiati'ca? .In grsecia uero megaricas; deinde attics .Cremnos agrios gremf# astollitoculorum impofitus: tumoremquoq? polenta addita.JNafcitur uulgo molibde na :id eft plumbago.etiam in aureo rfolio lappati: crafta .-radice hifpida .Hasc commandu cata:fioculisfubindereligatur:plumbiim quodeftgenus uitii ex oculis tollic. Capnos prima quam pedes gallinaceos uocant mafeens in parietinis: & fspius ramis tenuiffimis fparfifq*?.- fiore purpureo uiridis :fucco caliginem difeutit. Jtaq? in medicamcnto oculoru addicur. Similis & nomine 8i effedn alia eft capnos fruticofa prstenera foliis coriandi ci 4 neracei coloris -.fiore purpureo. Nafcirurin hortis & fegetibus ordeaccis-Claritarcm facie inundh's oculis delacbrymationemcp ceu fumus; unde nomen accepit .Eadem euulfa pal pebras renafei prohibet. Acoron iridis folia babetanguftioratantum& longiorepe# diculo: radices nigras miinufq; uenofas Getero 8C has fimilies iridis; guftu acres; odore non in gratas ;ru£tu faciles- Optima pontics:deingalatics;moxcreticS. Sed prims in cholchideiuxta phafin amnem;& ubicuncp in aquofis .Recenribus uirus maius quam ue tuftis Creticscandidiores ponticis. Siccanturutribusinumbradigytalibusfruftis.Nec non inueniuntur qui oxymyrfme radicem acoron uocant.Ideoqi quidam hanc acron agti on uocare malunt .Visei ad cnlfaciendumq? extenuandumq? efficax contra fuffufiones 8C caligines oculorum fucco eiufdem poto;contracp ferpentes.Cotyledon parula herba can liculo tenero:pufillopingui:concauo ;&coxcndices. Nafcitur in marifimis petrofifque uiridis; radice oliusmodo rotunda. Oculismedetur fucco. Eft Kaliudgenus eiufdem fordidis foliis: In tfo rib u s; den fio rib u fq u e circa radicem uelur oculum cingentibus; afpe# rimi guftus:logiore:caule.-fed pergracili .Vfus eius ad eadequse iridis.Aizoi duogenera: maius in fi&ilibus uafeulis feriturquodaliquibuphthalmon uocannalii sopbalmon; alii erogenneto:quod amatoriisconucniat.Alii hypogefon;quoniam in fuggrundis fere na# fa'tur.Suncquiambrofiam potius uocann&quiamerimno.Itali fedummagnum:aut ocu lutmaut digyrellum. Alterum minufculutmquod eritheles uocannalii triheles; quia ter fioreat: alii chryfothcles;aliquiifoetes.Sedalii italt fedum;alii aizoum-Vtrunq? quoniam uireat Temper. Aliqui Temper uiuum.Maiuscubiti aItitudinemexcedit;cra(Titudinepluf# cpiam poJliarci. Aliud incacumine lingus fimile carnofum:pingue:largo fuccodatirudine polliacri. Alia in terram connexa; alia ftantia; ita ut ambitu effigie imitentur oculi.Quod minus cft;in muris parierinifqj nafcitur;& tegulis. Fruticofum a radice; 6i furfum ufque ad cacumen, Foliis anguftis munocratis;fuccofis;palmo alto caule;radix inutilis.Huic fi/ milis eft;quam grsci andrachnen agriam uocant.Itali celebrant \ paftillos latioribus foliis U breuiori cacumine. Nafcitur inpetris;& colligitur cibi cau fa. Omnium harum uisea# dem; per frige rare & aftringere. Medentur epipheris folia impofita ;uel fuccus inun&us. Purgant enim ulcera oculorum explentc£:8£ ad cicatricem perducuntpalpebrasdegluti# nant.Esdem capitis doloribus medentur; fucco uel folio temporibus illitis. Aduerfan 4 *ur phalangiorum iSibus.Acoito uero maius aizoum prscipue.A fcorpionibus quoque feriri idhabentem negant.Medentur & aurium dolori.ltem fuccus inundis hyofeyami l/ % Oil ■ ihk nS CCf|o U 8 C 4 OCUlo C1(Q tt ini uT.na 11X0 1 grflri* nodu .'jcnoi uiuimii iicirf facie pc* isxin mue i.Ncc >ncs8£ b.u.ni >fifque ufjcm n: alii icna» jl ocu uu tec , 0 niatn »Qijoi ‘Sue fftfcfl/ 0 * 0 * '^Uh ' 0flU { * _ f XXV. fiiodice.lccm3chiIe3E:5i minoricentaureaerSCpIantagimspeucedanicum rofaceo SC meco nio.Acorifuccuscum rofa.Omnisautem ftrigili calefadusinfunditur-Cotyledon etiam infunditurpurulentis cum medula ceruinacaiefach.EbuJi radices trite SC fuccus linteo colatusmiox in foie denfatus SC cum opus eft rofaceo dilutus SC calefaftus parotidas. Ver benaca quoqj.icemplantago fanatritem fideritis cum axungia ueteri.Narium ozenas emc dac anftolochia cum cypero.Dennbus remedio func panacis radix commanducaca.-prxci* pue chironie deem collutis fucco .Radix byofeyami ex aceto manducata.Jcem polymonix; comm3oducantur:3Cplantaginisradices:autcolluunturinaceto decode fucco. Et folia func ucilia. Vel ft fanguine gingiuas putrefcantiuel femen eiufdem apoftemaca SC colle&io nesgingiuaruai fanac. Ec ariftolochiagingiuasdentes ue confirmac. Verbenacacum ra m dice mauducata SC decode ex uino aucaceto fuccus collutus .Item quincp folii radices de codead certias uino aut aceto. prius ueroquamdecoquaturaquamirinaautfalfa Iauan tur.Decoduiii diu tenendum in ore. Qukiam cinerequincp folii fricare malunt .Et uerba fei radix decoquiturin uino adcolluendos dentes,Et hyfopo coIluuntur.-SC peucedani fuc cocum meconio uel radicum anagallidis magis foe ■'nine fucco ;ab altera nare quam do* leacinrufo.Erigeron agrascisiquae a noftris uocatur fenecao.Hanc fi ferro circunfcriptam effodiataliquis: cangatqj ea dencem SC alternis ter defpuatac reponatin eundem Iocnm; ita uc uiuach£rba:aiuncdentem eu a poileanon dollfturum.Hazrba eft theriffagum fpe* cie 6£ moliriascauliculis fubrubicudis. N Icicur SC in tegulis SC in muris. Nomen hoc gras cidederunt:quia uerecanefcic.Caput eius mimerofa diuiditur ianugine: quaiis eft fpine inter diuifura exeuntes.Quare earn Callimachusacanchida appellac:alii pappum.Nec de indegrascis deeaconftat:Aiii erucasfbiiis efTe dixerunt:a!iiroboris.*fed minoribusmulto RadiceaJiifuperuacuataliineruisutiii.alii paru ftranguIante.E diuerfo quidam regio imorbo cum uino dederun c .Et contra omnia uefic e uitia. Item cordis SC iocineris. Reni * bus extrahere harenam dixere.Ifchiaiicis drachmam cum oximellite ab ambulatione pro pinauere.Torminibus quocj} in paflb utiliflimam :precordiis etiam:cibo ex aceto earn pre dicantes ferentefque in hortis.Nec defuere qui SC alterum genus facercnt.Nec quale elfec demonftrarent contra ferpentes in aqua bibendamqi comitialibus dances.Nos earn Roma nis experimentis per ufus digcrimus.Lanugo eius cum croco SC exiguo aquse frigidas tri* ta illinic epiphoris.Tofta cum mica falis ftrumis.Ephemeron folia habet pfylii:fea minora caulem:parem:floremcaeruleum:femenfuperuacuuni.radicem unam digyrali craflkudine detibus praecipuamconcifatnin aceto: deco&antque ut tepido coluantur.Et ipfa etiam ra dix mobiles fiftic .Cauis 8C exefts imprimitur.Chelidonix radix ex ea aceto trita contine * turore.Erofisueratrum nigrum imponitur. Mobiles dentes utralibet decora in aceto firmantur.Labrum uenereum uocantinflumine nafeentem. Efteiuermiculusqui circa dentes ligatur.-aut cauis dentiumcaera includitur. Cauendumne euulfa hserba terram langakRanunculum uocamus quamgrazei uatrachion. Genera eius quattuor unum pin guioribus quamcoriandri foliis: 8C ad Iaritudinem maluaz accendetibus: colore liuido caulealbo :gracili: SC radice alba .Nafcitur in liniitibus humidis ;8C opacis. Akcrum folio fiuspluribusfoliorum incifuris: altis caulibus. Tertium minimumelbgrauiodore 8 ore aureo* Quartum ftmilehuic flore luteo .Omnibus uis cauftica ft cruda folia imponan lur .puftulafqueut ignis faciunt.ldeo ad lepras Scfporas utuntur 8C ad tollenda ftigma ca. Caufticifque omnibus mifcenc. Alopeciistmponuntur.-celexiter remouente. Radix in dolorecommanducacadiutius.-rumpitdentes. Eadem ficcacocifafternutamentum fa cit. Noftri hasrbariiftrumeant uocant: quoniam medetur ftrumis 8C panis parte in fumo fufpenfa.Creduntque ea rurfus fata tebellare quae curauerint uitia. Quo celere SC plan fagine utuntur.Oris ulcera intus fuccus plantaginis emendat 8C folia radicefque comma* ducata: uel fiteumatifmo laboret'os.Vlcera fetoremque quinquefolium.Vlcera pfylliuni. Compofita quoquead fetorem uel maxime pudendum uitium trademus.Ergo folia myr ti SC lentifei pari pondere galls fyn-csdimidiumpondus fimul teterein uino uctufto fparfaniandere matutino optimum eft.uel hasdeiar baccas cum cafia &. myrrba pari pon ^ dereexuino:Naribus uriliftimum eft dracontii femen corticum exmelle: etiam fi carci*» nomata in iis funt: Sugiliata hyfopo tmendantur ♦ Stigmata in facie mandragora illi <> sadder. 9 iiii H elfquae per morborum genera medidnacrK de nsuismorbis:# delichene qd fit s $ quido pritpw \ Italia coepintrft decarbuculo & deeIephatiafi:8C colo. Ca. 1. ENS1T ET FACIES HOMINVM NOVOS OMNb^zeuoprid re icognitos no icaliae modo:uerum etiam uniuerfae prope europae mor# I bos, Twcquoq* net totaitalia nec per illyricumgallias ueaut hifpanias magnopere uagatosraut alibi qromsecircaqi finedolorequide ulio.aut (inepernicie uite.-fed tanta foeditate ut quecuqj mors prsererenda eflet. Grauiflimu ex iislichenasappellauere grasco nominedatine quonia a me to fere oriebatur ioculari primu lafciuiatut eft procax nacuramultoium In alienfs miferiis.Mox 8i ufurpato uocabulo metagramccupantem multis & inruitusuo tof$ utiqj uultus oculis tantum imunibus:defcendentem uero 8C incollape&ufq? ac ma# nusfaedocutisfurfure.Nonfuerathaecluesapudmaiorespatrefq}noftros.Ec primu Ti berii Claudii Csefaris prindpatu medio irrepfit in italia quodam Perfino equite Romano quseftorio fcriba cum in afia apparuifleoinde conragionem eius importate.Ne fenfere id tnalu focmie aut feruitiaiplebefq} huilis 8i mediated pceres uelocbtranfiru ofculi rnaxie faediore multo^iquippeti medicina tolerauerant cicatrice qua morbo.Caufticisnamq? cu rabaturmec nifi ufque in offa corpus exuftum eflet non rebdlante tedio. Aduenerutqj ex srgypto genitrice talium uitiorum medicihanc folam;operam afferentes magna fua prae * da.Siquidem certum eft Manilium cornutum ex praetoriis legatum aquitanic 2 eprouintia: feftertia.cc.elocafte in eo morboad curandum feie.Acciditqs faepiusmtnoua contra ge<* nera morborum gtegatim fentirentur.Quo mirabilius quid proaeft repeririVabqua gigni repente uitia terrarum in partetcerta certify mebris hominumiuel setatibusrautrtiam fbc turn's tanqmalo eligenteihsec in puerigraffariblla in adultis.haec proceres fentireulla pan peres.L.paulo.Q.Martiocenforibusprimuminitaliacarbunculum uenifle: annalibus co fcriptum epecularic narbonertfisprouincisemalutwquo duo confularesobiereicondent* bus haec nobis.Eodem anno Iulius .Ruffus&.Q^.Lecanius Ballusdlla medicorum ifcitia fedus.hic uero pollice leuae manus euulfo acu ab fenietipfo ram paruo uulnere ut uix cet ni poiTet.Nafcitur in occultifbmiscorporum partibus:& plerumqj fub lingua duritia ru/ bens uariis modisifed nigricans capite:alias liuida corpus intendens neq) intumefcens ;fi lie doiore:fiuepruritu:fine alioq lonmi indicioiquo grauatos in triduo aufert .-aliquado & borrorem afferens:ctrcaqj puftulas paruas:ratius feriens ftomachum.Faucefqi cum in* uaferit ociflime exanimans.Dixinius elephantiafm ante Pompeii magni seta tern non acci diflfe in italia:&ipfani a facie faspius incipiencem.In nare prima ueluti lenticula mox inua lefente per totum corpus maculofa uariiscoloribus 8C in azquaii cute alibicrafla:alibi tcui dura ceu fcabiae afpera;ad poftremum uero nigrefcente;& ad ofia carnes apprimente intu mcfcentibusdigytisin pedibusrmanibufqj.Aegyptipecub'arehocmalum:&cumin regefl IcidilTei: populis, funebre.Qu ippe in balnei folia temperabantur buniano fanguine ad me dicinam eam.Ethicquidem morbus in italia celeriter reftrinduseftrficut & ille quern get tnurfam appellauere prifci inter digytos pedum nafcentemetiam nomine oblitterato.ld/p fum mirahile alios definere tn nobis morbos:alios durare:ficuti colu.Tiberii Csefaris prt cipatu irrepfit id malum.Nec quifqua prior imperatore'ipfo fenfit;magna ciuitatis amba/ ge cum edifto eius excufantis ualitudinem legeret nome incognitum .Quid hoc eiTe di* cemus:aut quas deorum iras.^parum eni erant homini cazteramorborumgenera cum fu 0 pra.ccc.eiTenonifi ctia noua timerent.Neqj ipfi homines pauciora fibi opere fuo negocia I portanc.Ha?capud prifcos erant qus mcmoramus remedia medicinam ipfa quodam moo do rerum natura faciente & diu fucrc, LausHippocratis. Ca. 11* Ippocratis certc qui primus medendi precepta cfariftime condiditueferta bserba^ menrione inucnimus uolumina.Nec minus Dioclis Cariftii qui fecundu 5 .£^tc * ^-hoium i . f ” ,,ru *to ru *** ma* 'FmuTi ^Kitnjno f^fereid uulinuxie «D»KJ C| | Jfwruttpcx fufax p rat# Jprouimj* contrx gt, wqwflpf u tecum tcc uc-illa pm uuhbus co econdcnri )tun\ Ucitu teutuixett idurimiu/ umcfccnrft rxuhquido Itfcum in* mnonacci imex inua fi: alibi ceui anencc iniu uminrega luincidiiic If qufmgty ictcrjtofy CzQcis prt MfjrsJnitJ/ .jpegoati jJxn ra0 * //. XXVI. famacp extitit.leem Piaxagore & Crifippnac deinde Erafirtrati.Erophilo quidem §§ fub^ tihoris fede conditori ante omnes celebratam racionem earn paulatim ufu efficacifiT mo return omium magiftro peculiariter utiq? medicinae ad uerba garrulitatemqj defeendem- re.Sedere namqs in iis fcoiis audicioni occupatum grarius eran quam ite per folitudines: & quaerere haerbas alias aliis diebus anni. De noua medicina 8i Afclepiade medicos # qua ratione uetere medicinam mutauerit. Ca. jjj, Vrabat tamen antiquitas firma magnafqj confefle rei uindicabat reliquias: donee d Afclepiadesaetate magni Pompeii rhetoricc magiftennec fatis in ea arte quaeftuo fusucadaliafagadsingeniihucferepenteconuertmatqjutnecdTe erac homini qui nee id egi(Tet:nec remedia noflet oculis ufucp percipienda torrenti ac meditata quot# tidie oratione blandiens:omnia abdicauituotamcp medicinam ad cafum reuocando coie flairam fecit.Quimp.tgs.iiiaximgcdmumum-.auxiliorumprofe£rusJ\bftinenriam cibi ali# as uinif ri ca r iniipin rnrpnristamhhlationemigeftffionefcpi cum unufquifqi femetipfum lib ipraeftatepoflbtiacelligercPauentibuscundisineifent uera:quaefacillimaerant:unt> Met turn prope humanum genus circuegit in fe non alio modo qua fi caelo emiftus adue# niffet.Trahcbat,praeterea mentes artificio mirabili uino praemictendo asgris dando tenipe Itiuetum frigidamaquaEcquoniacaufasmoboruprior fcrutari Herophilus inftituerat uini rationem illuftraueratCleophantus apud prifcosdpfe cognominari fe frigidam dan do praeferens:& ut audor eft.M. Varro:alia quoqj blandimcta ex cogitabat in fufpenden do iedulos:quorum iadatuaut morbosextenuaret:aut fomnos eliceretdambalneas au# daciitima hominu cupidme inftituendo;6£ alia multa didu grata arqj iucunda magna au / dorirace nec mmote famascum occurrilTet ignoto funeri: relato homine ab rogo atep fee uatorne quis leuibus mometis tantam couerfionem fadam rxiftimer. Id forum poflumus indignari unum homineeleuiflima genre fineopibus ullis orfum uedigalis fuicaufa re pente leges falutis humanogeneri dedifTe.-quas tame pofteaabrogauere multi. Afclepia dem ueroadiuueremulti quorum cura nimis anxia & rudi aut obruendisegros uefte fu# dorefqj omnimodo modo ciendi.Nunc corpora ad ignes torrendo:folefue affidue quse/ rendo in urbe intibcofannutio uero totaitalia iniperatrice turn primu penfili balnearu ufu ad infinicuiu blandiente.praeterea in quibufdam morbismedendi cruciatus detraxit: ut i anginisiquas curabant in fauces organo demiffo.Danauit mcrito 8i uomitiones tunc fu/ pra modum frequentes.Arguit 8i medicamentorum potus ftomacho inimfeos: quod eft magna ex parte uetitutn.Itaq! nos in primis quae funt ftomacho utilia fignemus. Irrifio magicse artis 8£ de Iichene:8£ tapfia. Ca. IIII* Vper ola ad iuuere eu magics uanicates:in tantu cue&ae ut abrogare baerbis fide cundis poiTeut.Aethiopide haerba amnes ac ftagna ficcari coniedu. Tadu claufa olaaperiri.Achemcnideconiedain aciem hoftiu trepidare agminatac terga uete* re.Latacemdari folitaa perfaru rege legatis:utquocuncp ueniflent omniu rerucopia abu daret ac multa fimilia. Vbi na ifte fueretcu cimbri teutoniqj terribili Marte ulularet? 1 auc cum Lucullus tot teges magoru paucis legionibus fterneret. Cur ueromani duces primS Temper in bellis ratione comertioru habuere.Cur HerculesCxfarismiles in pharfalia fame fentic fi abundantia omnis cotingere unius haerbas felicitatepocerat.Non fatius fuit Ac# miliaum fcipionecatthaginis portas hxrba patefacere: q machinis clauftra per tot annos quatere.Siccentur asthiopide pontine paludesuantucp agti fuburbanee reddaf italise.Na# cp apud eunde Democritu inuenitur copofitio medicamenti:quo pulchri bonicp fortu nati gignanf liberi.Cur nunq perfaru regi tail's eft dedita.Miru eftprofedo hucufqj pro? liedam credulitate antiquoru faluberrimis ortam initiissfi in ulla re modu Humana inge- nia nouilTent.At qui nos hancipfam medicina ab Afclepiade repertam fuo loco probatu# ri ceftemusscueda ultra magos etia:Sed hsec eft omni in re animorucoditfo: ut a neceftari is orfa primu cunda uenerin ad nimiu.Igitur demoftrataru priore libro haerbaru reliquos clFedus dicemus:adnciemufqp quas ratio didauerit.Sedin h'chenis remediis atqs ta foedo ctil malo plura undi $ acetuabinius : quanq non paucis,iam demonftratis. Medetur ergo plantago trita. Quinquefoliu: Radix aibuci ex aceto ficulni caules aceto decodi. HibiTci radix cu glutinoS aceto acri decoda ad quartas.. Defrfcani? etia pumice, Etrumicis radix t;iia ex aceto illiniC.Et flos uifei cu cake fubadus. Laudaf & tithymalu cu refina decode LIBER# Lichen uero hserba his ohwibus prX ferturrinde nomine in uento.Nafcitur in faxofis fo/ lio uno ad radicem lato:caule uno:paruo:longis foliisdepcndemibus:Hxcdelet Si frig# mata.Tetitur cum melJe.Eft aliud genus hchenis petris tantum adherens ut mufeus: qui Si ipfe illinitur-Hic 8i fanguine fiftit uulneribus inftiilatus:& colle&ioncs liiinitus. N^or bum quocp regiu cum melle fanatore illico Si lingua.Qui ita curantur: aqua falfa lauari iubemur ungi oieo amygdalino:horcenfibus abftinereTAd lichenas Si tapfias radice utun tur trita cum melle. Anguine Si argemonia medetur fumpta ex uino. Et hyfopu cum ui# no deco&um &gargatizatum.Peucedanum cu coagulo uuuli marinixquisparribuspro ferpinata cum muria Si ex oleo trita uel fub lingua habita. Item fuccus de quinquefolio potuscyathis tribus. Hie Si omnibus fauciu uitiis medeturgargarisacus. Verbafcum gri uatim tonftlis in aqua potum. Ad ftrumas Si ad digycos:& ad pedus:& ad tuflim medicine. Ca. V« Trumis plantago. Chelidonia cum melle 8i axungia.Quinquefoliu.Et radix per# s folatae.ltem cum axungia operitur folio fuo impofita. Item artemifia. Radix man dragore exaqua.Sidericislata folia clauo liniftra manu circunfoiTaad ailiganf cu# ftodieda fanatismerurfus fatadiio hxrbariorum fcelere utin quibufdam rebellet.Quoi Si in iis quos artemifia fanauerit predict reperio.Item in iis quos platago. Damofion quas &cauca!is uocatur fub folftitiocolledaimponiturexaquacxlefli folium tritum uelra# dix cum axungia tufadta ut impofita folio fuo operiatur.Sic Si ad omnes ceruicis dolores tumorefq? quacunq? in parte, Beilis in pratis nafcithrrflqie albo aliquatenus rubente. hac cumartemifiaUlicam efficatioremprodunt, Coditurdon hasrba folilitialis fiore rubeo fu fpenfa incollocompnmerediciturifrumas.Item uerbenacacumplantagine digytoru ui tiis omnibus :Si priuarim pterigiis.Quinquefolium medetur pe&oris uitiis.Vel quodgra uifiimu eft tuffis;huic medecur panacis radix in uino dulci.fuccus hyofeiami etia fangui/ nem excreantibus.Nido quocp accenfi tuftientibus.Item fcordoris mixta nafturtio Si re/ fina cum melle tufa arida.Facie &: per fe faciles excreationes.Item centaurium maius Si fa guinem reiicientibus.Cui uitio Si plantaginis fuccus medetur. Et betonica obolis tribus in aqua contra purulenras:contracp cruentas excreationes.perfolatae radix drachmc pon# deris cum pineis nucleis.xi.peucedani fuccus pe&oris doloribus 8i accitum fubuenit. Ec ideo antidotis mifcetur-T ufft daucum.Item fcythiaca hserba.Ea demum omnibus pe&o/ iis uitiis tufli Si purulenta excreantibus obplis tribus in pafto, DeueibafcoSichamaleuce uelrnfiilagine: 8 cbecehio:&aquilegia:&faluia, Ca. Vi. Otidem obolis bibitur uerbafcutiucuiusfios aureus.Tanta huic uis eft: ut lumen | ris etiam non tuiFietibus modo:fed ilia quoq? trahentibus auxilietur potus.Quod Si degentiana reperio-Radix cameleuc£e quse tuffilago dicicur comanducata Si in uino madefa&a non tufTi riwfed Si faucibus prodeft. Hyfqpi qnocp quinq? rami cum du # obus-rury fiLficistubus dfrxuftis.thoraccmipiirganoTufhmTedat beebion quse & ruiTUa go dicitur.Duo eius genera.Silueftris ubi nafeitur fubeffe aquascredunt: Si hoc habenC fignuni aquileges.Foiia funt maiufcula q hederx.v.aut.vii.fubalbida a terra fuperne palli da fine caule:fme filoretfine femine radice tenui.Quidam eandem eiTe bechion Si alio no mine chamelcucen purant.Huius aridy cu radice fumus per arundinembauftus auc de/ uorarus ueterem fanare dicitur tuffim.Sed in fingulos hauftus paffim guftandum eft. AI teraa quibuldam faluia appellatur fimilis uerbafco coteritur ca &colatacalefaeit: at <5 ita ad tufTim lateriftp dolores bibitur.Contta fcorpioneseadem Si dracones marinos efficax. Contra ferpences quoq? ex oleo purrigini ea prodeft.Hyfopi faficulus cuquadrantemel Iis decoquitut ad tuffim. Ad lateris dolores Si pedoris:ad orthopnoeas ad iocine ris doloreimcordi doloris pulmoni urinaerufli pedori ulceribus renibus epaticis ad uomi tiones:ad fingultus plcureticis lateri. Ca. Vlf* Ateris Si pectoris dolores uerbafeu cum rura ex aqua-Betomcx farina bibitur ex I aqua calida ftomachu corroborat fcordoris fuccus:centauriu gentiana ex aqua po ty.plantago autem per fe fumpta in cibo cu lente halicseue forbitione. Betonica alias gn uis ftomacho uitia tamen fanat pora uel foliis.comanducata.Itc ariftolochia pota. Agaricu manducarum ficcum ut ex interuallo meru forbeatur. Nymphea heradea illita. Peucedani fuccus,pfilion ardoribus imponitur nel cotelydon trita cu polenta: uel aisou* nS ‘US; ! §‘ M I 'Of uuarj ^\iu ■ w' 0 ■'»UhiT ^ Ci V, , ^inan ;; c -!ct.Quod ^ ; T»I/Mqua5 " ^ u d at ■• ^‘doloicj •Wubcute.hic 1 QOKiubeofu "■ dsgytoru ui ^-Vcl quodgra wciiilangiii; uf n mjiui&fi i ofcolu tribuj dfjchmepoiw fubuenit. Et unbus pcdo/ ui», Ci. VL s cH: utmmcn ; pctuj Qucd pil'd new & in • nmicum du * zA cuflih :v hoc fubent ifupcmc palli . i alio no uOu> me dty n\! jii eft* Al ; oc'iujita , il( io$ dfo* ’ uadi ociM . }l0 Cli .;.quapo g£$onica jpOlJ 1 illi'fl XXVI, Molon fcapo eft ftriato folii hiollibus paruis radice quattuor dfgyforuhiun aqua extre/ ma potatur.Vocatur a quibufdam fyromex uino ftomacho & difponx medetur.Centau^ nonmaiuseligmate.piancago fucco uel cibo.Betonicxtufepondo libra mellis artici fe/ munciaex aqua calida quoctidiebibentibus.Ariftolochiaud agaricon oboiisternis exa* qua calida auc lade afinipota.CiiTanthemosad orthpnoeasbibitur. Ire hyfopu. Ecalmati cis.peucedanifnccus in iocineris doloribus Si pedoris laterifqp fi febres non funr.Sangui nem quoeg expuentibus fubuenit agaricum uidoriati pondere rritum Si in ulfam quinqp cyathis dacum.ldem Siamomon facit.Iodneri priuatim teucria bibitur recens drachmis quattuor in pofeas hemina.Betonicse drachma unainaqua calida cyatis rribusad cordis ui nain frigida cyathis duobus.Quinquefolii fuccus iocineris Si pulmonis uiriisdanguine* (jrericientibus 8icuicuncpfanguinis uino incus occurrit iocineris anagalides mirepfunc Capnion hxrbam qui edere:biiem per urinam trahunt. Acoron iocineri medetur thoraci quoqs Si praecordiis.Caucum quae Si ephedratab aliis anabafis uocata nafeitur uentofo fe* ie tradu fcandens arboreniSi ex ramis propendens folionullo:rirns numerofa qui flint iuncigenicuiati radicepallida.Darur ex uino auftero trita ad tulfim: fufpiria tormina 8i forbinone fada in quam uinum addi conuenit. Item gentiana madefada pridie eontrita denarii pondere in uino cyathis cribus.Geum radicuias tenues habet nigras bene olentes, Medetur non modo pedoris doloribus aut laterisrfed 8i cruditates difeutit iucundo fa<* pore.Verbenaca uero omnibus uifeeribus mede£lateribus pulmombus iocineribus tho* laci.pecuhavicer aurempulmonibus Si quos ab hiispthifis tentat.Radix uero hxtbasconft Iiginis:quanuperinuentamdixinius:fuuniquidem5i pecorum omnium remedium prae* fens eft.pulmonum uitio uel traieda tantu in auricula.Bibi debec cx aquaihabericg in ore atTidue fublingua.Superficies huius hxtbx an fir in aiiquo ufu adhuc incertum eft. Reni bus prodeft planraginis cibus.Betonicae pocus Agaricum potuut in tufli.Tripomu in ma rtrimis nafcicur faxisrubi allidit nudameep in mari neqi in ficco folio fan's crafliore:palmo alto in mucrone diuifo:radice alba odorata craffa calida gudu. Datur epaticis in farre co/ cta.Hxcimbaeadem uidetur quibufdam quae polium de qua fuo loco diximus. Syom/ phona ueicromphena alteris uiridibusrofeifq; per caulemfoliis in pofca fanguiuem reiict encibusmedetur.loniceciaucemhaerbanielandtyumnafeesinfegetesac partisflore albo odorata.Eius caulicuiusconceritut ex uino uecere.lcem haerbachalcctum e uineis contri taimponitur.Eadles praeftat uomitiones radix betonicae hellebori modo quattuor drach/ mis in patTo aut mullo.Hyfopum tritum cum melle utilius praefumpto nafturtio aut irio ge.Moicmonium denarii pondere.Eft 8i pfyllibus ladeus fuccus qui denfarus in gummi fumicur cum melle fupradido pondere praecipuaeqi bilem trahit.Rurfus fiflunt uontitio nem cymlnu fiueftre:betonicas farina fumitur ex aquaiabftergnntcp fa ft id t a: cruditatefqr digerut daucu betonicx farina ex aqua mulfa:pIanrago deco&a caulium modo. Singult 9 hermionu fedat.Item aridolochia.Sufpiria dimenus, pleureticis Si paripneumonicis ceny tautium imius.ltem hyfopum bibitur.pi&ureticis peucedani fuccus.Halus autem-.quam galli fic uocannueneti cotoneanumedetur laten'u'tem renibus conuulfif^ Si ruptis. Simi lis eftcunilas bubulae cacuminibus thymo dulcis;Si litim fedat rafieradicis alibi albx: alibi nigrae.Eofdem efEefliuslateris doloribus habet chamerops: myrteis circa caulesgeminoa folu's capitibusgrxculx rofae ex uiuo pota.Ifchiadicos dolores Si fpinae leuat agaricu po/ turn ut in tufli-Item Si theocadis aut betonicx farina ex aqua mulfa, De omnibusuitiis uentris 8i remediis:8ieorum qux circa uel intra funt:8i de aluo fiy ftenda uelfoluenda. CTa. VIII. Lurimu tamen negociihuttlanogeneri aluus exhibencuius cauft ftiaior pars mor p talium uiuit.Alias enim cibosnon tranfm'ttinaliasnon continer, alias non capit. alias no coficic.Eocp mores uenererut homo maxime cibo pereat. peffimu corpo/ tom uas inftar ut creditor:8i fepius die appellar.Huius gratia prxeipua: auaritia expert* tunhuicluxuria conditunhuic nauigatur ad phafin:buic profunda uada exquirutur. Et nemo uiiitatceiusxftimaccofumationisfoeditate.Ergo numerofiflima eft circa hanc me dicinae opera.Siftit ea fcordotis recctis drachma cu uino trita uel deco&a pota. Pclemoia quo fees uirus tedolc Hoc eucnic 8i a. quod eria ftranf cicbulbi more nisobolis.Sed u ftmudicuin, lorecuolco Tit f Means in fc damadulterasai ttrachiauquifiti auckuubiulv Ipemunuonv tus ueroincip iis arefcac.Qu hydropicos fn oculoscaucnc WMinufucur m include bunt^eutn ut lail >&leadiea ( Jfgpafloaut eft.Fauces unc ftu, asigniu me ° >v ntr„:■ ■fe k Q, CNlifc " :S ult.| Utls, Sh i>S S« ^tlt Ut 'KJj :: fi«l ( “fpte. W&. «Mi , nip fiii! XXVI, Aluum foluic a quattuor drachmis ad fexcum mellis exfguo falifcp & ateti. Quidanj ah* ter opithimum tradunc fine radice nafci tenui fimilitudine paliioni rubens ficcati:in urn* bra.Bibi ex aqua acepcabuli menfura.Dimidia detrahere pituitam bilqp. AIuu leniterfol irit SCnimphea in uino aufteio.Soluit Si pigmocomo eruas folii's craflioribus Sc acnonbus radice rotundadutei coloris-.terram olente caulequadragulo modo tenui flore ocimi. In uemtur in foxofis locis.Radix eius in aqua mulfa.xii.podere denarioiu SC aluum Si bilein Si pituitam exinanit.Semen fomnia tumultuofa facit una drachma in uino potum. Et ca^ pnos ftruma diicutioderrahit bilem polipodion-.qua noftri filiculam uocant: fimilis enim eft filici.Radix in ufu pilofa: coloris intus herbacehcraiTitudine digyti niinimhacetabulis cauernofaceu polyporu cirri fub dulcis;6i in pecris nafcens=aut fubarboribus uetuftis.Ex primitur fuccus aquamadefada:8i ipfa conciia infpergif oleri SC betas uel maluas uel falfa inenco:uel cu pulticula coquitur ad aluum leuitcr foiuendamel in febri. Detrahit bile SC pituita.Stomachu offendit. Aridas farinaindita naribus polypum cofumit.FJoret: 6L feme non fert.Scamonium quoqj diflblutione facit:bile detrabit:aluu foluinprastcrq ft adiicia* turaloesdrachmasduas obolis eiusduobus.Eftaucelfuccushasrbas ab radice ramofaz pm/ guibus foliis triangulis albis radice craiTa madida naufeofa.Nafcitur pingui SC albo folo. Radixcircacanisortucxcauatur:utinipfaconfluatfuccus:quifoleficcatus digeritur in paftillos.Siccacur&ipfa ud cortex.Laudatur nationecolophoniu myfium priennefe.Spe cie autc nitidu:8£ qua ftmilima taurino glutini fungofum tenuilTimis fiftulis cito liquor/ fees uirus redolens fuminofum linguae taftu ia&efcens. qua leuiftiniu cu diluitur albefces Hoc euenitKaduterino.-quod fit hasrba farina 8C tythymaiimarini fuccoiniudasa fere: quod ecia ftrangulat fumptu. Deprchenditur guftu.Tithymallus enim Iinguam excaifa* cit bulbi moremec ante nec poftea unle.Dedere SC per feex aqua uel mulfa SC fale quater nisobolis.Sed utiltffime cum aIoe:ita ut incipience purgatione mulfum bibatur.Fit deco flum radicis in aceto ad cralTitudine melIis:quo lepraeillinuntur.Et caput ungitur in do* lore cu oleo Tithimalium noftri haerbam la&aria uocant.alii ia&ucam caprinam.Narrant* cp lade eius in fcriptocorpore cu inaruerit ft cinis mfpergatur apparere hrteras tx ita qui/ dam adulteras alloqui mallueretqua codicilis.Genera eius multa. Primus cognominatur carachias:qui SC mafculus exiftim itur: ramis digytali craflkudine rubris rugofis quinqi aut fex cubitali longitudine a radice foliis pendet in cacuminibus coma iunci-Nafcit in a Iperis maritimis.Legirut femen autuno cu coma:ftccatu foie tunditur:3£ reponicur.Suc/ cus uero incipiete pomotu lanugine defradis ramulis excipitur farina erui aut fifei. ut cu iis arefcat.Quinasautem guttas fingulis excipi fatis eft Traduntqj etiam totiens purgari tiydropicos hco fumpta:quod guttas SC ladis exceperit.Succus cu colligitur: ne attingat oculos cauendu eft.Fit SC foliis tufis priore minus efFicax.Fit SC decodu e ramis.Eft SC fe* men in ufu cum melle decodum ad catapotia foluedae alui gratia. Semen SC denciu cauis egra includitur.Colluuntur Si radicis decodae uino aut oleo.lllinunt SC licbenas fucco.bi bunt

» poftdbud^ * v buivnuiniuett * ,5 uulnus jllinitat i bibituiauino, a Argenjcna riulfo cbolisdao^ i.jchmabisdiefii c per urinanvPio/ men cmi'tat.ptii ncur pri'cord§8 ritu in uinoin x tcucium illint , . (otuqpcakuio! ca item jgjrici® „s. Itfumidpo® ■ , 5. uabemci : hjJmrJc^t i.it.wjsinwno rum cu't infantib* ununuum ramici. ^tffljjdiciscieco/ i & uJix cotelp i^rrHz-Hbuluni ^ '' * ■Jlat ' \ v;, .? cU ijtb ulU r XX Vi. foluic decodo.Vrinaq?:&:arenibus dolorem trahit.Sic Si airiness ficce farina in uino pota ftrangunacollic:efficacius addito dauco.Lyeniquocp utilis-Adueifusferpentes bibitur. iumscis quoqp inpituita aut ftranguria hordeo infperfa luccurrit. Anthyiiion eft Jenti ft/ milima:quas in uino pota ueficas utciis liberat.Sanguinc fiftit. Altera eft antyiis chamepy* tyos fttniiis:flore purpureo:odoris grauisrradix i tubi uel magis cepe fimitis portulacar ni griore raduofed inucilimafcens in iietoribusharenofts guftu amarau'n uino cum afparaoi radics: ucfcicasplurimu prodeft.Hade przeftat hypericon: qua alii chamepithin: alii eeryco appellant:o!caceo fmtice:tenui:cubitaii:rubente.foIio rutse odore acri:feminefiliqu 2 e: ni gromaturefcentecu hordeo.Nacura femini fpifiandi.Aluum ftftit.Vrinam cit.Ad ealeu/ los ueficas cu uino bibitur.Eft aliud hy pericomquod alii charon:appellant:folio tamarici: & tub ea nafeicurrfed pinguioribus foliis Si minus rubetibus:odoratu:palmo altiusdeni/ ter fuaue:aculeatu.Vis femini excalfadoria:& io inflatione facit euterocoelicis: fed ftoma cho nou inutile prascipue ad ftranguria ft exulcerate no fit uefica.Medetur Si pleureticis ex uino potii.Vefic uerfo rubens proritat.Cotelydon codylomata Si beiuorrhoidas mire curat. Teftiu turnon jes acoriradix decoda in uino tricaq? illita.Intertrigines negat fieri.Cato abfinthium po* ticum fecum habentibus. De pulegio Si argemone. Ca. X. Lii adiiciunt Si pulegiumtquod ieiunus quis legeritTi poft fe alliger.Inguinis do lores prohibet:aut fedat coeptos inguinariarquam quidam argemone uocantrpafti in uepribus nafeens. Vt profit inquinibus in manu tantum habenda eft. Panes fa*> natpanaces cum melle.piantago cum fale.Quinquefolium.perfolatxiadix utin ftrumis. Itemdamafonum; uerbafeumeumfua radicecufum uinoafperfum folioq? itiuolutum: Si itain.ciuere calfadum utimponatur calidu. Expcrticpaffirmauere plutimum remediu’ efteTi uirgo imponac nuda ieiuna ieiuno Si manu fupina tangens dicat.Negat Apollo pe ftem pofte crekere:qua nuda uirgo reftringatratep ita retrofa manu ter dicatitoticfcp de/ fpuatambo.Medetur Si radix mandragoras ex aqua:radicis fcamonia dacodum cu melle Sideritiscum adipe ueteri:uel chrifippea cum fids pinguibus: guas hoc ab inuentore ha^ bet nomen. De nimphea Si abftinentia Si appetentia ueneris Si de facirio erithrococo Kcraiegi 5i fideriti. Ca. XI. Enerem in totum adimitiut diximus)nimphea heraclea: eadem femel pota in.xl. ii dies infomnia quoc^ ueneris a ieiunio pota Si incibo fumpta.Illita quoqj radix ge nitalibus mhibet non folum ueneremued afluentiam genitur^mb id corpus alere uoceqj dicitur.Appetentiamueneris facie radix e xiphio fuperior data potu in uino.Item qua cremnon agrion appellant.Et ormfrios ag rios cu polenta contritus. Sed inter pauca mitabiliscft orchis terba:ftue ferapias: foliis p orri: caule palmi: fiore purpnreo: gemina tadice rtefticulisfimili: ita utiuaior: ftue(ut aliqui dicunt)tenuicrcx aqua pota cxcitet J I J LIBER. Jibidin&minor fiuemollior e la&ecaprmo inhibeat.Quidam folio fcylledTc dicunt leuio ri ac minon eaulc fpinofo.Eiufqj radices fananr oris ulcera:thoracis pituiras aluum fiftuc c uino potas-Concitatricem uim habet fatyrion.Duo eius genera.una longioribus foliis 5 olleasrcaule quattuor digy tormfiore purpureo radice gemina ad formam hominis teftiu alternis annis intumefeente ac refidence-Altera fatyrion orchis cognominantur: Si foemi na cite creditur.Diftinguitur internodiis 8 i ramofiore frutice:radice fafeinis utili.Nefcit fere iuxta mare.Hasc tumores Si uitia partim earu erumpentia cum polenta illita fedat: uel per fe trita.Superioris radix in lade ouis colonice data neruos intedit.Eadem cx aqua remiftic.Graeci fatyrion foliis li'ii rubri minoribus Si tribusnonamplius e terra exeuntw bus tradunocaule leuicubitaii nudo radice gemina cuius inferior pars Si maior mares gw gnit:fupenorac minor foeminas.Eft & aliud genus fatyrion erythrococon appellanofemi ne uitiisdiiaiore leuuduras radicis:cortice rubtodntus album indudituofapore fubdulc* Fcrtur in montofis inueniri. Venerem etiam fi omnino manu teneatur radix ftimulat.Ma gisadeo fi bibatur in uino audero. Atictibus quoq? Si hircis fegnioribus in potu dari:Et farmacisequisob aflfiduum laborem pinguionbus incoitmquod uirium profedamu uo/ cant.Vim eius reftinguit aqua mulfa aut laduca fumptadn totum guidemgneci cum co citacionem hanc uoluutfignificarcifatyrion aphellant.Sic 8 ictategin cognctninaces Si tc* liconunnquarumfemen teftiu finale eft.Tithymalli quoqj ramommedulla habentes ad uencrem pronicres fieri dicuntur.prodigiofa funt quas circa hoc tradit Thcophraftus au doralioquin g!rauis:feptuagcno coitudurarelibidinecontadu haerbascuiufdrbcuiusno/ men fpetieq? no pofuit.Sideritis adalligata uarices minuit Si fine dolore prseftat.podagre morbus rarior folebat efle no modo patru auorucp memoria:uerd etiam noflra, peregJi/ pus Si ipfe.Nam ft taliae fuiflet antiquicusdatinu nomen inueniflet.Infanabilis no eft ere/ dendus.Quippe quonia in multis & fponte defining in pluribus curarur.Medetur pana cis radices cum uua pafia; fuccus hyofeiami cum farina uel femen icordion ex acetouberis uti didu eft.Verbeaca cu axungia tiita cyclamini radix cuius decoclu Si pern onibuspro* deft.podagras refrigerat radix c xipbio.Semen e pfyllio:Cicuta cum litbargirio aut axun gia.Aizou inprimo impetu podagras rubentis-.hoc eftcalide.Vtrilibet uero conuenit eri geroncu axungia.pianraginis folia trita addiro fale modico.Argenoia tufa ex melle.Me detur Si uerbeaca illita aut fi pedes macerentur in eius decodo.Eft Si lappago fitnilis ana gallidi nifi eftet ramofior ac pluribus foliis afperauugofa: afperioris fucci grauis: odoris: quaz talis eft mollugo uocacur. Similis SC afperioribus foliis afparago. Superioris fuccus exp.cflfus podere underim denarioru in uim cyathis duobus quottidie fumitur.Prascipue uero Iiberat eo malo phycosthalaflionddeft fucusmarinusladuce fimilisqui conchyllis fubfternitunnon podagra modo;fed omnibus articuiorum morbis impofitus priufg are/ fiat.Triaautegenera eiuSiLarum.Ecaiterum longius:quadanteus rubens. Tertium cr if fpi«foIiis:quo increta ueftes tingutur omnia eiufdem ufus.Nicander cam 8i aduerfus fer pentesin uinodedit.Salutare eft Si feme eius hserbae:quapfyl/on appellauimus •. madefa/ fi&um aqua diximus in heminam feminis refinse colophonias coclearibus duobus: thuris uno.Laudantur Si madracorE folia cum polenta tufa. Medicinae generales de pedibus:tslis: articulis:neruis:& remedia cotra morbos qui to tficorpus occupans: Si de myrtido: Si uigiliis:& paralyfi:& de febribus frigidis: Si febras iumenroru 8 £freneticis:&chamea£fca:&aiozoo:&:ignefacro, Ca. Xlf. Alis uero tumentibus limus aquaticus cu oleo fubadus mire pdeft. Articulis fuc ttl cus eft centaureo minore.Idem neruis utilifiimus.Item centaureu. Betonica new uis difeutietibusper fcapulashumeristfpinasdumbis pota ut in iocinere.Articulis quinq? folium impofitum.Mandragore folia cum polentatuel radix recensrufacum cu/ cumere filueftri:uel decoda in aqua.Qibitoru ac pedum rimis polypodii radix. Articulis fuccus hyofcyamicum axungia. Amomi fuccus cum decodo. Itemcentuculus 'decoda: uelmufcus reces ex aqua obligatus donee inarefcat.Item lappxboariaz radix e uino pota. Cyclaminos decoda in aqua pniunculoscurat.amniaq? alia rrigoris uitia. perniunculos curat 8 i cotelydon cum axungia.Folia ex batxachio.Epidimi fuccus.CIauos pedum extra hit ladanum cum caftoreo.Verbenaca ex uino-Nuncperadis mails quas membntimfen* tiuntundicemus de iis quas totis corporibus grafiantur.Reijjedia autem hasccdmuniaina xtfvi: nente.A'nte omnes pota dodecatheu de qua diximus.Defde pahacis olum genegi radices gieculiariter loginqs morbis,Et feme interaneoru uitiis. Ad omnes uero corporis dolcres luccu efordeo.lte betoicsiqus pota colorc plubeu corporis priuatf emcdafcgratioreqp re ducir:Geranion aliqui myrrhin:alii myrthida appellat.Similis e cicuts folri's ininutioribuf & caule breuiori rotundorfaporis & odoris iucudi.Noftri fic earn tradunr.Grsci foliis ca* didioribus paulo q malus:caulibus tenuioribus&pilofistramofam di interuaIJis binu pal Riorum & in iis foliisrinter quae in cacuminibus capitulafunt gruu. Aker um genus foliis anemonesidimfuris logioribusuadice niali mo rotuda:dulci:reficientibus fe ab lbecillita* se utiliftima:& fere talis uera e.Bibitur cotra phtifin drachma in uini cyathis tribus bis die Item contra inflamationesiqus 6i ctuda ide prsftat.Succus radicis auribus medet. Opift* hotonicis femen drahmis quattuor cum piperc 8i myrrha potum phthifin fanat:& planta* ginis fuccus-.fi bibatur.Etipfa decoda in uino cum (ale & oleo a fomno matutino refrige* rat.Eadem datur iis:quos atrophos uocant interpofitis diebus.Betonica pthificis eligma* te^ummelle fabsmagnitudine. Agaricum potumduobus obolis in paiio uel daucocum centaurio maiore in uino.phagedenis quod nomc fine modo efurientium efh&alias ulce rumutithymalli medenf cu felamis fumpti.Inter mala uniuerfi corporis uigillis funt pie * rifqj.Harum remedio monftratur panaces:clymenos ariftolochia;& odore:& perundos ca fite.Aizou Hue fedum fiin uolutum panno nigroignorantispufuino fubiiciatur;8i ono thera fiue onear hylaritatem afferunt in uino.Amygdalino eft folio:flore rofaceo:frutico Ia:longaradice:8fcum ficcata eft uinum olente.Haec lpotu data feras quoqj mitigat.Cru ditates qus naufea faciunt digerit betonica.Eadem pota a coena cochone facit in oxymeli tis cyathis tribus drachms pondered crapulam diicutit.Item agaricum poftcibos i aqua caliaa potum.paralyfin betonica fanare dicitur. Item iberis ut didum eft.Eadem SC torpe tibus mebris prodeft .Item argemonia onuaq? guspcriclitentur fecari difcutiendo.Comi tiales fanantur panacis:quam heracleam dixinmstradice pota cu coagulo uitulimarinirita ut fincpanacis trespartes.piantago pota.Betonica in oxymelitis drachma: ucl agarici obo ftis tribus.Folia quinqj folii ex aqua.Sanat 8i archezoftis:fed cum amineo pota.Sanat & ba caris radix arida in puluerem contra cyathis tribus cum coriandro in aqua calida. Etcen * tunculustritamacetoautmelte aut inaquacalida.Verbenacaex ulopota.Hyfopi baccs terns contrits 8 L in aqua pots diebus fedecitn.peucedanum coagulo uituli marini squis portionibus potum.Quinquefolii contrita folia ex uino funipta diebus. xxx.in betonics farms pondere denariorum.xiii.cum aceti fcylliticiciatbo mellis attici unica. Scomoiuni obolis duobus cum caftorei drachmis quattuorFebres frigidas leuiores facit agaricu po* turn in calida aqua.Tertianas fideritis cum oleo.ltem laudanum:quod in fegetibus nafei tur cotufu.piatago ex aqua mulfaduabus horis anteacceftioem pota binis draebnn's. Vel fuccusradicis madefads uel tufs:Velipfa radix trita in aqua ferrocalfada.Quidam ter* nas radices in tribus ciathis aqus dedere.lidem i quaternis quaternas fecerunt. Buglofio in arefeente ft quismedullam e caule eximat.-dicarq? ad quem liberandum febre id facial alligct ei feptem folia ante acceflionem aiunt a febre liberari.lteq? betonics drachmam In aqus mulfa in ciathis tribus uel agaricum maxime in iis febribus quscum horrore ue niunt.Quinquefolii folia quidam terna tertianis dedererquaterna quaternisrplura cste* ris.-aliis omnibus obolis tribus cum pipere ex aqua mulfa.Verbenaca quidem SC iumentop* febribus in uino mederur.Sed in tertianis a terrio geniculo inrifarquartanis a quarto. Bi* bitur & feme hipici utriufqpin quar tarn's SC horroribus betonics farina:qus omnes horro tescoercet.Item panacesadeo excalfadoria natura utper niuemituris bibere id:ac perun gi eo prScipiant.Et ariflolochia perfidionibus refiftif.pbreneticos fomnus fanatrqui cd tingit peucedano ex aceto capiri infufo anagallidum;fucco .E diuerfo letbargicos excita tilaboreft.Hoc prsftat euphorbiumait pcrhibent)ex aceto naribus tadis peucedano fuc co.Contra infanias betonica bibitur.Garbunculos rumpit panaces.Sanat betonics farina Q ex aqua autbraflka cum thure fiequenti potu calidS: uel e carbone in confpedii extinda fauilla digitoTublata SC illita uel platago tufa.Titymalluscharacites hydropicos fanat.pa naces:plantago in cibo:cum prius panem ficcum edmederint fmepotu.Betonica drachmis gx aqua potum.pfyllium ex uino.Anagalidum fuccus.Cotelydoru's radix ex mulfo. I bus LIBER* ftrecentis radix excufia tantum nec colluta quantuhl duo digithi coprsehedat ex uiniui# teris cahdt hemnia.Tnfoiii radix drarhmis duabus \ uino.Tithymallmplaryphillon cgno nne.Seme hypicbquod charos appellaf. Adae qua quida efle ebulu purat radice contrua in uincyathistxibus fi febrisabfiouel femineex uxo nigro.lte uerbenaca faficulo manusple nx decoda in aqua ad dimidias:prsecipue tame chameatha: fuccus aptiffirnus credit, trup tiones pituitafq} cmedat platago.Cyclamini radix cu mdle.Ebuli folia cdtrita &. e uetcre uino ipofita et boa fanatud e rubetespabulas.purrigine fuccus ftrichni illitus: Jgni facto medetaizoum.Folia erica cicutas.Madragorae radix.Siccaf i aere utcucumisiprimoa fug muftu fufpendit:mox i fumo:dein tundit 1 uino aut aceto.prodeft & uino myrtco foue* re mentse {extans uini fulphuris unfea ex aceto fimul trita:fuIigo ex aceto.lgnis facri plura funt genera.Inter quae mediuhomineabiens:quizofterappellat:6<: enecatd'i cinxerit .Me def plantago cu creta chymolia Si peryftereosper fe.Radix perfolata:. Aliis qua: fexpuni cotelydonis radix cu muifo.Aizoum.Succuslinozoftis ex aceto. Ad [uxtamebra:&cotramotburegiu:6C edrra furuculosgi fiflulas& infiamationes SC abuftione:6dcotra alios morbos ad neruos 6f fanguinem. Ca. XIII. Adix poilypodii illita luxatismedet.E’oIoreq? Si tumores tollut femeplylii, Folia t plantaginis tufa dale medico addito. Verbafci feme ex uino decodu Si prriru.Cicu ta cuaxugia.Foliaepbemeris tuberibus:atcp tumoribusdlliniuturq' et: du difeuti pofTint.Morbu regiu x oculispcipuemirari etenuirate ilia denfitateqmunicularum felle fubeunte.Hippocraces a feptxo die I febre mortiferu fignu ce docuit.Nos feimus uixilTe aliquosetiam ab hac defperatione.Fit uero Si circa febres impugnaturqj ccntaurio maio <* re(utdiximus:poto.Betomca agariciobolis tribus ex uini ueteris cyatho.ltcm uerbenaca: folio obolis tribus ex uini calidi hcniina quarriduo.Sed celerrime quinquefolii/fuccus me detur tiibusciathisporus cum fale:& melle.Cyclamini radix drahmis tribus bibicun loco calido-6i perfricaticnibus tuto:fudores cnim felleos mouet.Folia tuffiJaginis ex aqua .Se men linozoflis utriulcjj infperfum potionuuel cum abfintbio aut cicere deccdum. Hyfo " pi bacca: cum aqua pota.Lichen hxrba fi cum fumitur: csetero olete abftineaxur.polytiix I uino data.Struthion in mulfo.paflim Si in quacuq? parte ac maximo incomodo nafeuntur qui furunculi uocantur.-mortiferumaliquando malum cofediscorporibus.Rt medio fut pignocomi folia trita cum polcnta:fi nondum caput fecerint.Difcutiunt Si folia ephedri illita.Fiftulse quoqp in omni parte ferpunt:medicorum uitio malefedis cotporibus. Auxi !io ed centauriiiiit minus:coilyrifs cum mdle decodo additis.piataginis fuccus itifufus. Quinquefoliorumcum fale Si melle.Ladanum cum caftoreo.Cotelydo cum medulla cec uina ealefada impofita. Verbafci radix medulla collyrii tenuitate in fiflulam additur. Vtl ariftolochiaz radix. Vel fuccus tirhfmalii.CoIediones iflamationefqp fanant argimdias fol lia illita.Duritias&colkdiones omines uerbenaca uel quinquefolium.-decodumq? in ace to uerbafei folia uel radix.Hyfopum e uxo impofitum.Accri radix decodo eius hxthe fo uentibus.AizoiUcem quascontufa fintrduritiafcp 8i finus corporis Si tela omnia lfixa cor poriextrahunt.FoliatuiTilaginis.Daucum.Semeleontopoditrituminaquacum polenta Suppurationibusimponunturpygnocoi folia trita cum polenta;uel feme.Item orchis. Vi tia quse funt in oilibus fatyrii radice impofita efficaciflime fanari dicuntur.Nc.maf Si colle diones omnes fucomaris priufq inarefcat.Et alcmex radix collediones difcutic.AmbuRa fanantur planragine ardio:ita utcicatrix fallar.Folia eius I agua decoda Si contrira illinu tur.Radices cydamini cum aizoo-Fiserba ipfa hyperici:quod conifumappelbuimus.Nec uis oi articulis conuenic plantagotrita cum fafe.Argemonia tufaexmelle.peucedani fuc co perungun tur fpaflid.tetaici.Neruorum duritte egilopifucco.Doloribus erigeron cx aceto illinitur.Epythimio fpafticis &opiflhotonicis pemngi:feminchyperici.quod ebaroa uocatur.Idemcp bibere prodeft.pbrimd dxcitur etiam abfeiffos fanare neruos fi confeftim imponatur trita uel manfi.Spafhcis tremulis opidboronicisakmeseradix bibitur ex aqua mulfa.Sic Si rigores excdfacic.Sanguinis profiuuium fiilit hxrbe pccnix feme rubru. ® dem Si in radice uis.Cyclaminos uero fi ore fanguis reiiciatunfiue e naribus!fiupaluo flu ar.fiue foeminarum utero.ltem lyfimachia pota uel illita uel naribus indita.ltem plan tsgi nis feme.Quinquefolium potuni Si illitum.Cicurx feme in nares fxxdefluat wicucxaqua Si indicum aiozom .Aftragaliradixfifiit .Et ifchemd Si achilka. ...... XXVI. Dehsrba equiereto:#ftephanomeli:# enfi tale:# contra uermes. €*. XIIIL Quieletum a graecis dida # in pratis nafcens uituperata a nobis .Eft aurem puluis terras :equinae fecas flmilisdyenis curforum extinguit decoda fidili nouo ad ter* tias quantum uascapiat.# per triduuni hemimspota:undisefculentis ante diem unum interdititur.Grascorum uariacirca hanc opinio.Alii pinifoliis ftmilc nigricantem codem nomine appellant:uim eius ammirabilem tradentes:quod etia fanguinispfluia uct tadu eo tantu hole fiftaoalii hippurimalii epbedro.-alii anabafm uocant: traduntqj iuxca arbores nafci # fcandente eas dependere comisiunceis multis nigris ut eft equorum cau* da geniculatis ramis folia habere pauca:tenuia:exigua:feme rotund uimfimik coriandro? xadice lignofa:nafci in ambuftis maxime. Vis eius ipiftare corpora. Succus fanguinem in naribus fluentem incluf s fiftit.Item aluum.Medetur dyfentericis in uino dulci potus cya this tribus. Vrina.n cic.Tu(Tim ortopnoea fanat.item rupta:# quas ferput.Inteftinis # uc ficE folia bibuntur.Enterocoelen cohibet.Faciunt # aliam hippuri breuioribus & mollio gibus caulibus candidioribufq? per q utiletnifchiadicis:# uulneiibus ex aceto impofiratn propter fanguine fiftendum.Et nyniphea trita plagis imponitur.peucedanum cu femie cu preifi bibitur:fi fanguis per osredditus eft:fluit^ ab infernis.Sideritis tantam uim babet ut quis^reccnti gladiatoris uulneri illigaca faguinecIaudat.Quod facit # ferulas cinis uel caibo.Fungus uero etiamefficaciusiqui fecundum radicem eius nafcitur.per nares autc fiuenti SLciaitx, femen tritum ex aqua indirumqi efficax habetur.Item ftephanomelis ex aqua.l3etonice farina e lade caprino pota fiftit ex ubere fluentem.plaragoqp contufa.Eiuf deni fuccus uomentibus fanguinem datur: Ad erraticum autc radix perfolacas cum axun<* giruetere illica:Potacura ruptisconuulfifqj #ex alto diedis cenrauriummaius.Gentia^ me r adix trita uel decoda uel fuccus betomcas.Et hoc amplius addo iocineris aut lateris contorrionibus:panaces:fcordion ariftolochia pota cum agarico.Jrem contufis:& euerfts potum duobus obolis in mulfi cyatbis tribus. Aut fi febris fi in aqua mulfa uerbafcum:cu sus flos ftmilis auro eft. Acori radix. Aizoum omne.Sede maiori fuccus efficaciflimx.lrem fy^phyri radices:uel decodum.Daucum crudum-Eryfithales eft flore luteo foliisaca hi. Bibitur euino-lte chamerops:#in fcorbitiones irio uel plantago oibus modis.lte phitria fuquo fcylla Didator cofumptus eft.Nafcuntur quoq? in fanguxe ipfo hoisanimalis exe furacorpus.Refiftitur uuas taminias fbcco:aut ueratri cumoleo perudis corporibus. Tai na quidem in aceto decoda etiam ueftes eo tedio libera t. De ulceribus:# ad plagas:# de policnemo. Ca. XV* Lcera multorum funtgeneru.ac multis modis curantur.panacis oiuni genets ra * U dix ex uino calido illinit manatibus.Siccat priuati quam chironia dixrus.Cu melle trita tuberaapinulceribufcp quazferpunt.Deploratis auxilio eft cum eris flore mo temperata oibus modis uel flore:uel femie: uel radice.Eadc cu polenta uetuftis uulnerib* prodeft.Heracleon quoqp fidereon.ApolIinaris.pfylium.Tragacatha.Scordotis cu melle purgat:Farina eius carnes efcrefcentes per fe in fpfa confumit.polemonia ulcera:quas ca ^ coeche uocant fanant.Centaurium maius infpfum uel illitum Item niinoris coma decoda uel trita uetera quocj} ulcera purgat # per fanat.Foliculicinieni recencibus plagis imponu tur.lllinitur autegentiana ulccribus quae ferpunt radice tufa uel decoda in aqua ad mel> lis craflfitudineimud fucco uulnenbus.Exea fadum lichium.Lyflmachia recentibus pla gismedef.plantago oiumgeneru ulceribus:peculiaritet faeminarum fenu & ifatiu .Igne mollita mdio:# cu ceroto crafta ulceriilabra purgat.Nomas fiftit.Ettrita fuisfoliis inte gere oportet.Suppurariones:colIediones;finus ulceru.Chelidonia quocp ficantur ulcera adeo ut et pro fpodio utantur.Eadem ia dcfpatis cu axungia ipoitur.Didamu pota fag it* tas pellit:# alia tsela excrahic illita.Bibitur ex aquascyatho folioru obolo. Proxie pfeudo didarnu Vrraqi etia fuppurationes difcutit.Ariftolochia quoq? putrida ulcera exeft.Sor* dida expurgat cum melle: uermefcg extrabit.Iteqp clauos i ulceribus natos.Et ifixa corpo ri oia prasripue ftigictas 6L ofta frada cu refina.Caua uero ulcera explet per fe.Et cum iri' de recentia uulnera ex aceto.Vetera ulcera uerbenaca quiqucfolium cu fale # melle.Ra/ dices perfolatas uulneribus ferro illatis recentibus iponuntunfolia ueteribus.Cum axun gia utracp 8i fuo folio operif.Damafomu aut # i ftruma.Folia uerbafci ex aceto aut uino Perifterios ad oia genera uelcalloforu putrefcetiuqp ulcerum facit.Mananta nympbeas §i it LIBER* heracleae radix fanat.Item cydaftiini radix uel per fe: uel ex aceto:& cu melle.Eadein Bt con , trafteatomata efficax.-ficutad ujcera manantia hyfopum.ftepeucedanum cuiad rccentia uulnera tanta uiserut fanic oflibus extrahat-Praeftant hoc 8£ anagallidesicohibentqi quas uocant nomans &i rheumacifmos.V tiles 8C receribus plagis:fed praccipue fenum corpori. Cumceroto apofteniata 6i ulcera terra folia mandragoras recentia.Radix uulnera cu mel le aut olep.Cicuta confiligini rnixra mero.Aisou herperas quoqj & ncmas ac putrefeetia ficuterigeronuerminofa.R.ecetiaauteuulneraaftragaliradix:& uetera quoqj ulcera pur gat hypocifthis utraqi.Ledtopodii feme tritum in aqua K cum polenta illitum fpicula fa* gutarioru extrahit. Ite picnocomi.-feme tytimallus.Characites fucco grangrenas phagede nas putriamcl detodo ramorum cu polenta BC oleo Orchis radices.Hoc amplius& cacoe the ex acecocum melle ftccae & recentes:per fe uulnera onotheraefferentia iefe fanat.Scy thx uulnera feytice curant. Ad carcinomata argemoniaex melle efficaciftima eft. Vulneri busperfonatis afphodeli radix decoda ut diximus:trita cum polenta &. illita. Quibufcuq^ iieroapoIlinaris.Aftragah radix in pulueremtrita huidis ulceribus prodeft.Itemcallitnx decofta in aqua.priuati uero iis quaecalciameto fafta fint uerbcnaca.Nec no & Iy fmachia contrira.Ac nymphea arida infricata.pdytrix inueteratis iifde utilior.policemon cumlae bubulaefimilis eft femme pulegii furculofas tnultis geniculiscorymbo odorata $ acri & dul c:odore:qu3e ferro fadis uulneribuscdmanducaca imponitur:quinto diefoluitur.Sym * phy ton ad cicarrieem celerrime perducit.Item fyderitis.Hstc imponitur ex melle. Verbal d femine ac foliis ex uino decodis ac tritis: omnia corpori in fixa extrahuntur.Item man dragoraefoliiscum polenta-Cydamini radicibus cum melle.Trifaginis folia in oleo cotri ta maxime adhibentur ulceribus:quae ferpunr.EtaJga in melle crita.Betouica ad carcino * mata.Et melandria:ac uereresaddito fale. Verrucas toilit argemoniaex aceto uel bartachii radix-quae 8i ungues fcabros aufert.LIozoftidis utriufcp folia uel fuccus illirus.Titymal li omnes genera uerrucaruni omnium .Item omnia pterygia.-uarofq? tollunt.Cicatrices cu cllegantiaad colorem reducitladanum;. De pluribusexperimenrisad inficiendos capillos:&parrus eiiciendos & con tinendos&aliarum remedia. Ca. \,J r { R temifiam & el diiphaeum alligataqui habetjaiatonnegatu r lafti tudine m fen tirgr a Mulieribus morbis medetur maxime l uniuerfumpeoniaeherbae feme nigrum ex aqua mulfa.Eadem & in radice uis.Menfes cit.panacisfemen cum abfinthio mens*, fes fudores.Scordotis potu 6 i illitu.Betonica drachma in uino cyathis tribus bibitur co tra omnia uuluarum uitia. Aut quas a partu fiunt.Menfes nimios fiftit achillea impofira: &decodum eius inftdentibus.Mammis imponitur byofeyami feme cum uino.Lcti radix catapIafmate.Et mamtnisetiam chelidonia.Secundas morantes uel partus e tnortuos radi cespanacis appofiteextrahunt.lpfum panacbfemen e uino potum uuluas pargat.-appofi * tuqj cum melle.poktnonia pota ex uino fecundas pellit.Nidorepurgat uuluas ccntauni tninoris fuccus:potu:fotuc|? menfes cit.Item maioris radix in uuluas dcloribus iifdcm nio disprodeft:Detafa uero & appofita extrabit partus emortuos.pianrago imponitur in la * na in dolore uuluae.lnftrangulatu bibirur.Sed praecipua didame uis eft.Menfescit.par* tus elnortuos uel tranfuerfos eiicit.Bibicur ex aqua foliorum obolo:adeo ad bsec efficax: ut ne in cubiculum quidem prasgnantium inferatur.Ncc potu rantum fed & illitu & fu f- fitu ualer.proximepfeudodidamum.Sed menfes citcummero decodutnponderedena tii.piuribus tamen tnodis & ariftolocbiaprodefhnam & menfes 8i fecundas cit. Et emor * tuos partus extrahit myrrha 8£ pipere addito pota uel fubdita.Vuluas qucqj procidentes inhibeepotu uel fuftitu uelfubiedu maximetenuis.Strangulatumab iis menfiumqi diff* cultatem agaricu tribus obolis tritumin uini ueteris cyatbo potum emedat.perifterosap pofita in adipe fuillo receti.Antirrino cu rofaceo 8i melle .Ite appofira nytnphcxthefaliaz radixpota dolorimedetur.In ulopota nigro profiuuiainhibenc E diuerfo cier cyclamini radix pota 8i appofita.Et ueficas inficcntiu decode medetur.Secundus pota ciftanthemos pellit.Vuluam fanat.Ecxipbii radix fuperior menfes cit drachma ex aceto pota. peuceda# numftrangulatus uuluas nidore uftum recreat.Menfes aluofq? pra’cipuepfylliu drachma in cyathis tribusaqujemulfe.Semequoqp mandragore potum uuluam purgat. Menfes cit fuccus appofitus:^ emortuos pam^.Ninjia tutfus profiuuia fiftit feme cu uino & fu| XXVII. jihlire.Alas profluuia fiftitSi contrahit batrachi on pottuuel ribo ardenstalias ut diximus cruda .Sed codacomendatur fale 8i oleo 6i cymino.Daucum 8i menfes 8i fecundas poru facillime pellit.Ladanum fuffitu corrigit uuluas.-doloricarum exulceratifcp imponicur. Emortuaicamoniumpellitpotum uelappoficum. Menfes cithypericuimutrunqB.appofns turn. Ante alia uero uc Hippocrati uidetur eryfimon e uino femine uel radice.Cornce tra hit:Si fecundis fuccuric Si ftrangulationibus ex aqua pota.Item radix e geranio peculiars ter fecundis inflanianonibufcp uuluarumconueniens. Purgat hippurispota 8i appofita uuluas.polygonaspota menfes cit.Et alcmese radix,Folia plantaginis peliunt.ltem agari * cum ex Muamulfa.Artemifia uuluze medetur trita ex oleo irio aut fico:aut cum myrrha appofita.biufdem radix pota in tancum purgatmt partus enedos extrahat menfes & fccu. dascit .Romanorum decodum infidentibusdtem folia pota drachma. Ad eadem oia pro funt ueJ impofita uentri immocum farina hordeacca.Acharon quoqj utile eft interiorib* fceminarum morbis-Etcoiza utraqj.Eccrenos.Et cantillides duse uuluis utilifTime.Tor * tninibufq} 8i fecundarum more in uino potae.Callitrix fotu locis medetur: Albugines in capite tollit.Capillosinficit oleo trita.Geranio in uino albo potum:Si hypocifthis in rubro pfluuium fiftunc.Hyfopum fuffbcationcs laxat.Radix uerbenacaz pota ex aqua ad oia in partuautexpartumala praeftantiflima eft.peucedano quidam mifcent in ulonigro feme cupreflTicontritum.Nam feme pfylii deferuefaduin aqua cum itepueritiepiphoras dimes uteri Ienit.Symphito tritum in uino nigro euocat menfes.paitus accellerat fcordotis pota drachma fucci in t aqua mulfacyathis quatcuor.Didami folia praeclaraedantur cx aqua.Co flat unius oboli ponderemel fimortui fint in uteroinfantes:protinus reddi fine uexatio* m puerperae .Similiter prodeft pfeudo didamum fed tardius.CycIaminos adaligata. CifTI themospotaltem betonicae farina cx aqua mulfa. Arfenogono 8i theligenon herbse funt habentes uuas floribus oleas fimiles.'paliidiores tame.Semealbumrpapaueris modo .Theft goni potu foemma concipi narrant. Arfenogono ab ea femine oleas nec alio diftat. Huius potu miresgenerariperhibentur.-fi credimus alii utraqj ocimo fimilc tradHnt. Arfenogoi feme aucegeminum efte teftibus fimile.Mam itarum uitiis aizou quod digytcllum appel lauimus unice medetur.Erizeru expaflo mamas uberiores facie. Sonchu in farre codum. Qu e uero maftos uocaturindita pilos niamarum e partu nafeentium 8i tineas autfert i fa ctv-aliaqj cutis uitia emedac.Gentiana nymphea heraclia illica ciclamini radix maculas oes Caucaliaegtana mixta caeraeliquida: extenduntcuteminfacie.erugantcp.Vitia omnia aco/ si radix em:ndat:Capillumlifimachia fiauu facit.Denigrat hypericomquod 8i orifton uo caturdtem ophryos hasrba deticulato oleri fimilistfoliis duobus.Nigritiam dat 8ipolsemo nia in oleo decoda.pfilothru nos quidemin mulieribusmedicamentis tradamus:ueru et ajn's in ufu eft.Efficaciffimu aute habeturacheroftis.ltem tytimalli fucco uel in foie cum oleo illitoctebro uel euulfis pilis.Quadrupedum fcabiem fanathyfopum ex oleo fotum. Anginas peculiariter fideritis.Ver um Si reliqua genera haerbarum reddamus. CAII pLINII SECVNDI NATVRALIS HISTORIAE LIBER. XXVII. pROEMIVM. Reliqua haerbarum genera. Ca. I. RESCIT apud me certe tradatu ipfo admiratio antiquitatis.Quintoqpt maiorcopia haerbarum dicenda reftatitanto magis adorare priicoru in iueiendo cura intradendo benignitate fubit.Nec dubie fupata hoc mo c poflfec uideri et reru naturae ipfiusmunificctia:fi humaniepis efletiucn tio.Nuc uero deoru fuiflfe ea apparer:aut certe diuina etcu ho luenerit Eandemcj omnium parentemgenuifteh^c8i oftendiffemullo uitae mis* raculomaiore.fi uerumfateri uolumus.Scyticamhaerba a maeotidis pa Sudibus 8i euphorbia e monte atlate.ultracp Herculis coluas Si ipfo reru naturae defedu: ptealia britanica ex oceani lfulis extra terras pofitisrite q aethiopidem ab exuftofyderibus axe: Alias praeterea aliunde ultro citroqj huanaa faluti in toro orbe terraru portare imenfa romanaepacis maieftate no homines mo diuerfis inter fe terris gentibuf^meru etiam mo cesSiexcedentia in nubibus iuga:paftuf( 2 pecoru Si bSErbas quoqp inuice oftendat.Ac tec Si Hi LIBER* au quaefo deo^fit munusiftud.Adeo rcmaos uclut alter! lucededifle rcb^imajm's uidef Deaconito:8ipanthera:8iquaeextingui£aconiKn ^ ^ Ca. JJ, Ed antiquoru eura diligStiaqs qs jpofiit fans ucnerari.'cu coftet oxum uenenoruni pciflimii ee aconitu:6i tadis quo no.Quare quidam ta maron appellauere. Alii lyco&ono ex ea qua diximus caufa.Radix in euruatur paulum fcorpionu mo:quare Si fcorpioaliquiappellauere.Nec defuere q myo^ diono appellaremallennquoniamprocul Si elonginquoodoremuresnecat. Nafcitur in sidis cautibus:quas aconas uocant.Et ideo aconitum aliqui dixere nullo iuxta nepuluere quidem nutriehte.Hanc aliquirationem nominis attuleie.Alii quoniam uis eadem i mot it eftet quxcotibus ad ferri aciem deterendam ftatimepadmota uelocitas fentiretur • Dexthiopide:&amaranto:8( aloe:&alcea.8v alipho:6i alfina:8i androface:8i androfemo 6iambrofia:8ianconi:6ianagyro:8i3nonymo. Ca, I1JL Ethiopis radix folia babet phlomo fimiliaunagna&multa:&hirfutaab radice.Cau Jem quadrangulum fcab^tfimilc ardio:»nulns concauu.In aliis femccandidu ge/ minum:radicesnuerofas longas.pienas molles glutinofasguftu ficanti.Crefcur^ ut cornua poffint uideri.praterea in zerhiopia nafcuntur:& in ida monte troadis:& i met fenia.Colliguntur autuno:ficcantur in foie aliquot diebusme fttum fentiant .Medencut uqluis pora in uino albo.ifchiadicis:pIeureticis:faucibus fcabns-.dccoda poru datur.Scd quae ex aethiopia uenineximia eft:at. ■■ n.tadcm : f'ttfoliabt ’i $uuefo ■ 't ■ i feipcntiu t.ii^uoniiiM i.it rnbujia* mguinum u irnitfis dolo< los-quiafcyroi \ uu\rcu\is pu iia.nbinc a»< m r.ydronicluis IHModunifiX au( ^ujttnu ft: ’ :J ipilTi ga&iSaoacsh . «j rjdicem # uunus capiat - vUnl uinica/ jlu *!illi n3cc£ odi cant faba lun nccturbat ' ...: cior3^ 'X'fisiM . . ,^p uI r^pco/ ' *,3u3p 0 °’ rf) XXVlL Yrtde $grXci nomen impofuere.Ofribusquoq^fradisir;edetur, . . .. ■ De alaga 8i adea & ampleo agria Si abfinthio. Ca. " ’’**• ,ylt Laga ruffa 8C fcorpionu idibus.Adea graui foliorum odoresfaulibus afpe ris g&> a nkularisfenunenigro:utha 2 dera 2 :baccismoIlibus.Nafciturinopacisd: afperisd aquofis.Datur acetabulo pleno interioribus facminarum morbis. Ampelos agria •uocant hserbafoliisduriscineracei colon's qualero in fan's diximus: uiticulis lcn»is callo Tis rubencibus: qualiter flos que louis flamam appellauimiis ignobilis: fert femen punici ’tn,ali fimile in acinis.Radixeius decora in aqus cyatbis terms additis uinicomunis cya^ ddiisduobusaluumfoluitleniter.Ideohydropicisdatur.Vuluse uitia Si cutis in facie mu lierum emendac.lfchiadicos quoq; uti hac banba proded hazrba tufa cum foliis 81 illita cu fuccofuo. Abfinthiigenera funt plura. SantonicumappeiiaturaGaliaecfuitate. pen tied a poncombi pecora pinguefeunt illotd ob idfinefellereperiuntur.Neq? aliquod prasda* Sius.Multuqj italico amarius.fed medulla ponti dulcis.De ufu eius conuenit dicere hxt* bse facillimas atq3 inter paucas utilidime.pmerea facris po.ro.celebrate peculiariter.Sig-' -demlatinarum fetus quadrigae certant in capituiomidorq? abfinthium bibit. Credo fani Utemprasmiodarihonorificearbitratismaioribus.Stomacbumcorroborat 81 ob hoc fa/ por eius in uina tranffertunut diximus:bibitur 81 decodu aqua: acpofcea node 81 die re rrigeratumfubdiuo decodi: fex drachmisfoliorucum ramisfuis in cadedis aquas fexta* riis tribus.Oportec 81 falem addi.Vetufliffime in ufu ed.Bibitur 81 madefadi dilutu. Ira enim appellatur hoc genus. Dilutiratio utquifquis fuerit modus aquse:tegatur per tri^ duum-Tertium raroin ufu efbficut 81 fuccus exprefli Exprimiturautemeum primum fie men turgeicitmadefadum aqua triduo recens aut ficcumfeptem diebns. Deindecodum in asneo uafe ad tertias decemheminis in aquas fextariis.xlv.Iterumq? prsecolatum.Hasrb#' lentecoquitur ad craflitudinem mellis qualiter ex minorecentaurio quasritur fuccus.Sed hie abfinthii inutilis ftomacho capitiep efheum fit iile decodus ialuberrimus. Naq? aftrin git doniachum.bilemqp detrabit.Vrinam cit.AIuuemoliin&in dolorefanat.VentnsamV mafia pellit.Maliciam flomachs 81 inflamatfones difeutit cu fale 8£ naido ga!lico;aceto exi guo addito.Faftidia abderget.Concodionesadiuuat.Cruditatesdetrahitcumruta& pi pere 81 fale. Antiqui purgationis caufa dabat cu marine aquse ueteris fextario feminis fex drachmis cum tribus fallis 81 mellis cyatho-Efficaciuspurgat duplicato fale.Diligcnter au tern tcri debet propter difficultatem.Quidam & in polenta dederefupradidum pondus: addito pulegio.Alii contra paralifim. Alii pueris folia in tico:fic ut amaritudine fallerent Faciletho racem purgat cum iride fumptum.In regio morbo crudum bibitur cum appio autadianto.Aduerfus inflationes calidum paulatim forbetur ex aqua. locinoris caufam cum gallico nardo. Dyenis cum aceto aut pulte aut fico fumitur. Aduerfatur fungi's ex aceto.Icem uifeo.Cicuta; ex uino:Si muris aranei morfibus.Draconi marino.Scorpionib 9 Oculorum claritati multum confert.Epiphoris cum paito imponitur- Sugilatis cum me! le.Auteseius decodum uaporisfuffitu fanat.Aut frmanat faniescum melle trirum. Vri/ nam ac menfes ciunt tres quattuorue ramuli cum gallici nardi radice una cyathis aquae: fex.Mefes ptiuatim cum melle fumptum:6i in uellereappofituin. Anginis fubuenitcum melle 6i nitro.Epinydidas ex aqua fanat. Vulnera recenfia prius qua aqua tangantur impo fitutn-Ptastereaqp capitis ulcera. peculiariter ilibus imponiturcum cy-pria c£ra:aut cum fi co^Sanat 81 pruritus. \ Deabfrnthio:8iballote:6t’ botryae fruticofa:8t bri.uilla:8; brio:&pupfeuri:^ catanance: calla:& circasa:K circefio:& crategono:6i theligo:8i crocodiled cynoforchid chryfolla* cbanodcuculodconferua, Ca. V111. Ondandum in febri. Naufeasmaris’arcetin nauigationibus potum. Inguinum ^ n tumorem in uentrali habitum.SoJ 33 noi,aihcitQlfadum:aut infeio fub capite pofi^^ turn.Veftibus infertum tineas arc£t.Culices ex oleo pe ru ndis abi git: 8 l : fumo ^fi_ S r. Atranientum Iibrariumex diluto eiustemperatumfi'tteras a mufeis tueturcapil^ enigtat abfinthii cinisunguentorofaceot^ permixtus, Ed 81 abfinthium man'num quodquidamferiphium uocant: probatiiTimum intapbnisa’gypti. Huius ramum ifiacj praeferrefolemnehabet.Anguftius prioreuiiinufc^ amarum:fiomacbo rnimicum. Aluu moHit.Pellitij animalia interaneorum. Bibitur cum oleo & fale:aut in firing trimedris LIBER. forbitionent dilutum.Coquittar quatum manus capiat in aqua: fexrario ad dimidias. BaL» lotcn alio noic porru nigru grata uocanphaerbam truticcfamangulofis caulibus: nigris: birfutis:foliisueftienribus:rnaioribusquapqrri:&nigrionbus:graueolentibus. Vis eius efficaxaduerfus earns morfus: ex fale foliis tritisimpofira. Item ad condylomaca codisci nere in folio oletis.purgat & fqrdida ulcera cum meiie.Botrys fnm'cofa hxrba eft luceis tamulis.Semen circa tptant nafeitur: folia cicorio finulia.inuenicur in torretium ripis.Me detur orthopnoicis.Hoc cappadoces ambrofiam uocantralii arfeniifiam. Brauylla fpiflarw di uim habeccotonei mali modo: nec amplius de ea tradunt audorcs. Brio marina b^rbs; fine dubitaticneladucae foliis fimilis rugofa ueluti contradarfine caule ab ima radiceex euntibus foltis.Nafcitur in fcopulis maxime teftift^ terra cemprehenfis. pratcipua ficcan di ei fpiflandicp uis.Et coilediones omnes inflamationefcj cohibendi-pririf ue podagra’: Bi quicquid refrigerate opus fit.Bupleuri femen adieus ferpenriumdari reperiorfoueris* cp plagas decoda ea hserba adiedis foliis mori aut origani Catanancc thcffalia" harba'qua* lisfit:a nobis deferibi fuperuacuum:fit cum fit ufus eius adamatoria tantum. Illud no ab re eft dixifle ad tegendas magicas uanirares eledam ad bunc ufum coniedura;quonia are feens contrahcret fead fpcciem unguium milui exanimatiEadim ex caufa 8i cemos file# bitura nobis.Calla duprum generu eft.Vna fimilis aro Nafeituraiariombus. Coiiigitur anteqinarefcat.Vfufqp eofdem babet quosaron.Bibitur quoq? radix buiusad exinanien* das aluos-.menfeftj mulieru.ltemcaulescum foliis in leguminibus dccedi fanant tenaf/ mon.Afterum genus eius quid* anebufam uocannalii lhinocliliam.Folia laducadongio sa:plumofa:radice rubrarquaeignes facros cum foliopolenra: fanat impofua. Iccinens au tern uitiaimrino albopota.Circea ftrycbno fat iuo fimilis dbfiorenigro pufillo.paiuo fe mine utmilifnafcentisin quibufdamcorniculis radicefemipedahrriplici ftrmeaut qua# drupIici:alba:odorata:guftus calidi. Nafeitur in apricis faxis. Diluirur in uino. Bibiturqi ad dolorem uulue 8i uitia.Macerari oportetin fextariis tribusquadrantem radio's tufa; per node Bi die.Tradit eadepptione fecudas femine.Lacminuit in uino aut mulfa aqua S ota.Circefipn cauliculps eft tener duu cubitormtriangulo fiir mulandos coitus:duriorem uero ad inhibedos.Aduerfarur alccr alceri. Chryfolacbanum in pineto Iaduce fimile nafcitur.Sanat neruos incifos ficonfeftim imponatur.Er alibi ge* nus cryfolachani tradif flore aureorfoliis oleiis.Codum eftur ut olus molle. Hxrba hax alligata morbu regiu babetibus:ira ut (pedari ab iis polfit:fanare id malu traditur.De cry folachano nec fatis dici fciomec plura reperio.Naqi &L hoc uitio laborauere proximi unq? hairbarii noHriiquod ipfis notas uelut uuigares ftridim Bi nominibus tantum indicaue/ re:tanq coagula terra: aluum fifti:ftianguriam diflolui fibibatur cx uino Bi aqua. Cucul* folia trita cum aceto ferpentium idibus Bi fcorpionum mcdcri. Quidam alio hanc no* mineftr urnum appellant:aliigt*ceftrygnon:acinos habetnigros. Exiis cyathis fucci _ •: vV'S'is: v->S; ... ? ^nditta ‘J^'PWficQn yp^rt: , ^ttfcueij, J ^Hiibaqua, ! * ^-lludnoab ;: qucnia are > :i icitoos ft)tv '-y Collpus Ojnjwen, - <’ *rt tcnaf/ _ :■. catk)PgjQ cfaidconniuii r.' .c.pamofe . '.morn quj/ r . i o- Bibitwij nmiadios ufi ■ ji.ni i Ifn aqua i ffincfis cum k w cacn/m'naa 1a!'.ik»ara dolo/ jtui cs uru tadv ihonroKi aft® x toudun mul« jijlucrJiigonoi ; j whig riff 1 ® MWH'.t WDM ■;‘ '.y;ftiS3t/ Jiii uccar-Cioco cifla cdoiisjV ( jjMSoU fccfc^gfj \irW bl „ $ ssfe i «nl 3 » ^/i/ IoK! ^ - XXVil. «uhl ltiulfi duobus medetur lumbis.Item capitis doloribus cum rofaceo ffufus. Ipfaftru mis illita fanandistpcculiaris efttamplius maxime fluminibus. Conferua appellata a con/ ferminando fpongia aquarum dulcium uerius quam mufcusauthasrba uiifofe denfita/ «s ateg fiftulofae. Curacunt ea fcio omnibus fere oftlbusconfra&is prolapfum ex arbore aita putatorena circundata uniuerfo corporhquam fuatti infpergentibus quotiens inare/ fcat:rarocg nec nifi deficientcm hasrbam mutationis caufa refoluennbus conualuifTe uix credibili celericace. Dc cocco guidio 8C dry opteris:& dryopbono:& elatine: Si empe/ iro Hue calcifraga:8i epicaftiruel helleborine:& epimedio:& enneaphyIo:& filiceptcri: Si defemorebubulo. Ca. ]X Occo gnido color cocd:magnitudo grano pipcris;maior uis ardens.itacg in pane c dsuotatur nc durat cu gula tranfic.Huic uis prsfentanea contracicufa. Siflit aluu Dipfacos folia habec laducas:bullas fpinofas in dorfi medio caulem duorum cubiV torumuifdem fpinis horrid um: genic ula cius binis foliis ample£fcentibus:concauo:alarum firm in quo fubfiftit ros falfus.ln cacumine capitula funt echinata fpinis.Nafcifin aquo/ fis.Sanac rima9 fedisdeem fiftulas deco&a in utno radice ufqj dum fit craiTkudocaera;: uc f |oflit in fiftulacollirium mitti.Item uerucas omnium generum. Quidam Si alarum quas iipra diximus fuccuai illinunc iis.Dryopterisfilici fimihs inaibouDusnafciturtenuifo/ liorum:fubdulcium incifura: radice hirfuta. Viscicaufticaeft. ldeo pfilotrum eft radix cufa.lllinitur enim ufig dumfudoreseuocet.lrerumq? & tertiotita ne fudor abluaf. Dry/ phonon fimilis hasrba eft:cauliculis tenuibus:cubitalibus circundatis utrineg foliisipoiii/ cariamplitudine:&quaIibusoxymirfinc.Sedcanjidioribusmcllioribufcp: flore candido ftmbuci.Eduntcauliculos decoftos.Semine uero eiuspipere ututur. Elatine folia habet cafi2E:pufilla:piloCa rotunda: femipedalibus ramulis quinis fenifue a radice ftatim foliofis Nafcitur in fegctibus.Accrba guftu SC ideo oculorum flu&ionibus efficax. foliis cum po lenta ttitis Si impofitis:fubdico Jmceolo-Eadem cum lini feminc coda forbiticnis ufu a di fenterialiberat.Empetron qua noftri calcifragam uocant-.nafcitur in montibus maritimis fere in ftxo quod propius mari fuerit.Salfa eft.potag bilem trahitac pituitas: quo longi usmagifep teritunamarius fenricur. Trahit aquam. Sumitur autem in iurc aliquo aut in hydormelice.Vetuftatc uires perdic.Recens urinas cit decodum in aqua: uel tritum cal/ culos frangit-Qui fidemproltimo huic qu 3 erunt:affirmant lapillos qui fuffeiruefiant una lumpit.Epicadis ab aliishelleborine uocatur:parua b3Erba:cxigui foliis iocineris uiriis uti Ii(tima:8£contra uenena pota-Epimedion caulis eft non magnum hedere foliis denis areg duodenismunqflorens: radice tenui nigra graui odore.Nafcicur in humidis;& huic fpiff fandi refrigerandieg natura.Faeminis cauenda.Foliain uino trita uirginum mammas co/ hibent.Eneaphyllon longa folia nona habet caufticae naturas. Imponitur lana circundatar ne uratlatus:condnuo enim paftulas excitatdumborum doloribusKcoxendicu utilifTi/ munj.Filicis duogehera neeflorem habenonec femen.pterin grscci uocanc: alii blachnon cuius ex una radice q plures exeunt fiiices:bina etiacubita cxcedetes longitudinemo gra ties odore.Hanc mare exflimant.AIteru genus thelipterin graeci uocant:alii nympheopte tin.Eft auce fingularis atg no fruticofa breuior mollioreg Si defior foliis ad radice canicu lata.Vtriufcg radice fues pinguefcuc.Folia utrifeg lateribus pinnata: unde nome graeci im pofuere.Radices utrieg loge in obIiquu:nigrae:praecijpue cu inaruerc.Siccari aute eas foie opotcet.Nafcutur ubircjcan ' : ' J6 ^ duuto 4 iHiMpm ■ “Jnigno.Dmj ■ - ci.arero&o ^■Macudines ‘ r:j Jutttnfiifto/ c.i Ad inmednw Jurnu in uincpo mrf prodedSf Vtrurxy JUJfiliJ/ i. Glivhaliunnlii Sasx £ Chiu1u& .. .auroliftii.il/ j^cn uoaotXflW fui furnmocipj { ^uojpy«4 cw j ..’iccdoloiM jMtufacvr fieri fjput jdalli' ft, \im uocat.Hyo .«; rncdetur.no/ r ;; ,qUf £ 2 * 1*1 1 ._,,„isiDui ; OiiU OP ■ Sfc * XXViL Ideas hSKrba: folia font qua: oxymirfinse adhasrentis uelut pampinf in quibus fios. Aiuuro mcnfefcp SC oninem abundantiam fanguinis fiftit. SpifTandicohxbendiqj naturam babet. Jfophillon uocant aliqui phafelionrquoniam folium quod eftanifo fimiliin pampinos tor quastur Capicula funt in fumnio capite tenuiadenia feminis melanthii. Cotra tuifim Sc as tera pe&oris uitia ex nielle SC aqua mulfa.Item iocineri utihftimaXathyris folia babet mul tadaducae fimilia tenuiora germina mulra:in quibus femen tuniculis concineturrut cap* para:qua2cuminaruere eximunturgrana.piperismagnitudine:cadida:dulcia: facilia put gatu.Haecin caena in aqua puraautmulfapota hydropicos fanant. Trahunt& bile. Qui uebementius purgari uolunt:cum foiliculis ipfis fumunt eanuftomachum ledunt. ltaqs inuentum eft ut cum pifceaut iure gallinacei fumerentur.Leontopetalon alii rhopadion uocant folio braflicrccaule femipedali.-leni.Cuius feme in cacumine in filiquis ciceris mo do.Radixrapaefimilis:grandis nigra.Nafcitur in aruis.Radix aduerfatur omnium ferpen tiumgeneribus ex uino pocamec alia res cderius proficic. Datur SC ifchiadicis. Lycapfos longioribus q la&uca eft foliistcralTioribufcj.Caule longo birfutis:adnatis multis capitu iis: nore paruo:purpureo.Nafcitur in campeftribus.Ulimtur cum farina hordeacea igni fa cro.Sudorcm in febribus mouet fucco aqua: calidje adimxco.Inter omnes hserbas litofper mo nihil eft mirabilius.Alii quidem hcxonycon uocanaalii diofpyron.-alii heraclion.Haec ba quincunciaiis fere:foliis duplo maioribus quam rut a:: ramulis furculofis craffitndine iunci.Qerit iuxta folia fingulas ueluti barbulas;5d earum in cacumirhbus Iapillos candore & totunditate margaritaruni magnitudineciceris. Duricia uerolapidca.Ipfa qua pedicu* Iis adhasreantcauernulas habentSCintus feme.Nafcitur in iralia:fea laudatiiTimum in ere la.Necquicq inter hasrbas maiore quidem miraculo afpcxi.Tantus eft decor uelut aurifi cum arte alterius inter folia candicanribus margaritis tarn exquifita difficulras lapidis ex bserba nafcentis.Iacere arqp humi ferpere auctores tradunt.Ego uulfam non laserentem ui di.Iis lapillisdrachmse ponderepotis in uino albo calculos frangi-pelliqj conftat:& ftran/ guriam difcuti.Neqj in alia hxrbarum fides eft.VPusftarimad quacunqj medicinam nata. jSic eft.aurem eiusfpeties ut etiam fine auftore uifa ftatim nofeipoffit.Lapis uulgaris iu* xta flumina fere mufeum iiccum canuiii.Hic fricatur altero lapide addita beminis faliua- Ilio lapide tangitur in petigo. Qui tangitdicit. pheugete cantarideslycos agiios hymas dioci.Limeu hasrba appellatur a gallis:qua fagittas in uen uu ringunt medicamento quod uenenum ceruarium uocant.Ex hac in tres modios falinau additur tantu quantum in una Cagita addi folet.Ita offadimittitur in bou faucibus inmorbis-Alligari poftea ad prxfepia oportet donee purgentur.Infanire emm folent.Si fudor infequitur aqua frigida perfun/ di.Leucc hiercuriali fimilis nomen ex caufa accepic per medium folium Candida linea traf currente.Quareme foleucon quidam uocant-Succus eius fiftulas fanat.Ipfa contrita car* cinomata.Hortanis eadem fit qua: lcucas appcllatur.Contra omnia marina uenena efficax Speciem eiusau&ores non tradunt: nec aliud qua filueftremIatioribus foliiseffe: effica* tiorem banc femineacrioreXecographis qualis eiTet fcriptuni non reperi.Quod & magis miror:quoniam utilis prodicur fanguinem excreantibus tribus oboiis cum croco.Item ce Itacis erica ex aqua SC appofita.profluuio foeminarum.OcuIorum quotj meditamentis. SC explendis ulceribus quse fiunt in teneris partibus corporis. Ue medio; SC myofota: SC myagro t SC natricc: SC othone: SC onofma: SC onopordo: SC oxiri : SC oxye: 8£ batraebio: SC poligono: SC leucanthenio:& plytema: SC phyllo : 8i phellandrio: SC phuleri; SC polyrrhizo: SC prcferpinaca; SC de rbecoma derefeca SC ftoe chade. Ca. XII. Edio folia babet iridis fatiueicaulem tripedalcrK in eo floremgrandepurpureum rotundum femineminutouadice femipedalcm.ln faxis opacis nafeitur. Radis dra chmis.ii.cum mellemenfes feeminaru uftit eligmate per aliquot dies fumpto. Se/ men quoqj in uino tritum contra abudatiam feminaru datur.Myofota fme myofotis leuia haerbaicaulibus pluribusab una radice aliquatenusrubeutibusconcauisabimo:foliisan^ guftis oblogis:dorfo acuto nigris per interualla aftidue geminantis SC tenuibus caulicu/ Inextaleis|>demibus:flore;ca:ruIeo.Radix digy tali craiTitudine multis capillamcntisfibra ta.Vis ei ftyptica SC exulcerarrix.-icfcp egilopas fanat.Tradut aegypeii mefes que thiari uo* cat:die.xxyii fere inaugufto mefe incurrcte;fiqs hui 7 ha:rbe fucco inungatur mane priufq LIFER, loquaiur non lipiturum eo anno.Myagros haerba fcrufacea ell foliis ftmilis rubix tr/pr/ danea.Seme oleofutwquod Si fit ex eo.Medetur oris ulcenbus perun&is hoc lucco.hxr ba quaz uocatur raigina tribus foliis longis intubaceisullita cicatrices ad colorem reducit. Natrix uocatur haerba cuius radix euulfa uirus hirci redolet.Hac in piceno a focminis abi gunt:quosmira pcrfuafionefatuosuocant. Ergo fpecieslymphantiumhocmodoanitno rum eifecredimusrqui tali medicamento iuuentur.Odontides inter foeni genera eftcauc liculis denlis ab eadem radice geniculatis triagulis nigris geniculis.Folia parua habet loc giora tamen quaPolyganum.Semenin allishordeon fimile florem purpureu: pufillutn, Nafcitur in oartis.Deco&um cauliculorum eius iu uino auftero quatu manuscapiat:den tium dolori medeturuta ut cotineatur ore.Othcne in fyria nafcitunfimilis erucx perfora tis crebro foliis flore croci quatequidam anemones uocauerunt.Succuseiusoculorume dicamentisconuenit.Mordet enim leuiter 8i calfacit aftringitcp ficcando.purgat cicatri/ ees 8i nubeculas:8iquicquid obftat. Quidam tradunt lauarnatqj ita ficcata digeri in pa/ ftillos.Onofma longa folia habet fere ad tres digycos in terra iacentia triaad flmilitudine anchufas incifa fine cauleifinefloreffine femine. prxgnansfi edat earn aut fupra giadia* tur:hbortumfacere dicitur.Onopordon fi comederintafini: crepitus reddeie dicuntur. Trahit urinas Si mefes. Aluum fiftit.Supputationes Si collectiones difcutit.Ofiris ramuc los fert nigros tenues lentos 8i in iis folia nigra ceu Iini. Semencp in ramulis n/gru initio* dein colore mutato rubefccs. Smegmata mulieribus faciut ex iis.Radicu deco&u potum fanat arcuatos.Exde priufq mature feat frmemcocifas Si foie ficcatasaluu fiftunt: port ma turitatem uero coile&x Si in forbitione deco&e reumatiftnis uentris medentur 8i per fe tritas ex aqua cadefti bibuntur.Oxis folia terna habet.Datur ad ftomachu diiTolutu.Educ 6i qu,i euterocelon habent.polyanthemunnqua quidam batraebion appellant: cauftiea ui exulceratdcatrices:8i ad coiorem reducit.Eademcp uitiligines concorporar. Polygonum grxei uocat qua nos fanguinariamon attollitur a terra foliis rutas fimilis gramini.Succus eiusinfufus naribus fupprimis fanguine: 8i potuscu uino cuiuflibetpartisprofluuiu ex/ creationefq? cruentas inhibet.Qui plura genera polygoni faciunr.hac mare intelligi uo/ lunt:appeliaricp a multitudine feminis aut defitate fruticis calligono: alii polygonoa free quentia geniculorum.-alii balm^datalii carninothron:aliidema:multi myrropetalon. Nec non inueniuntur qui hac faemina effe dicant. Mare aut maiore minufqi nigra Si geniculis denfioreifemine fub oibus foliis turgcfcente.Quocucg hxc modo fe habeant-.uis earum eft fpifare:ac refrigerare.Semine aluum foluunt iargiusfumpto.Vrina cient. Rheumatic mos cohibet.QuiTi no fueremo profunt.Stomachi feruori folia lponutur. Veficx dolori illinutunSi ignib 7 facris.Succus Si auribus puruletis inftilla68i oculoru dolori per fe. Da bat Si in febribus ante acceftioes duobus cyathis in tertianis quaternifue pcipuae.Ite cbo iericisidyfentericis: 8i in folutione ftomachi.Tertiu genus oreonuocafin morib 7 nafccs: arundini teneraefimile: uno caule:denfis genicuhs:Si in fe fra&is.Foliis aute picx radicis fuperuaeux inefficatiusquafuperiora: peculiareifchiadicis. Quartugenusfilueftre ape pellatur pene ardoris frucice radice Iignofa ftipecedrirubricundo.Ramis fpatii binu pal* moru nigris geniculoru term's quatefnifep articulis.Huic quocp fpifladi natura.Sapor ma li cotonei.Decoquiturin aqua ad tertias:aut aridi farina infpergitunSi oris ulceribus: Si attritis partibus.proptergingiuaru uerp uitia ipfacomanducatur.Nomas fiflit: omniaqi qux ferpunraut difficile cicatricem habent.priuatim uero fanat a niue fafta ulcera. Her* barii Si ad anginas utuntur illa.Et in capitis dolore corona ex ea imponunt. Et cotra epi* phoras collo circundantdntertianis quidefiniftra manu euulfam aaalligant: adeo contra profluuia fanguinis.Nec ullamagisarida quapolygonu feruant. panerationj aliquifcilla pufilla appellare malunnfoliis albililii longionbuscrafiloribuf^. Radice bulbi magnico lore ruffb. Aluum foiuit fucco cum farina erui fumpto.Vlcera purgat.Hydropicis fpleni ciftp cummelle datur. Alii decoquunc ea donee aqua dulcis fiar.Eaq? effufa radice terenc tes digerutin paftillos foleficcatos:8i poftea uturur ad capitis ulcera:8i extera qus repur ganda funt.ltead tufTim quatu tribus digytis apprehederintun uino dances. Et ad lateris dolores aut peripneumonicis eligma dantes.Propter ifehiada in uino bibendum. Et pro* pter tormina menfefep ciendos.peplos;quam aliqui fycben:alii meconion aphrodes uocat ex nna radice tenuit fruffificacffoliis rute paulo latiorib 7 femine fub foliisrotudominus tfio ■■ . --ibi **C3ni put-.k n5S*S ( , "wudini jjyjNu. 2^untu t , ' ^ * If IS fillip 'H^fUlflifio; - ’^oaupotmu V^i ^ pcifs <“ -uTo\utuJEdui r! • tiuftjftui ^-Polvgonm enmini^uccus tiiprofluuiuaj wcinfclltej uoi _l ^ Hr' pmgonoJhy to ixt ilon- Nee gtifiigcniculi! * -r.vms eavura km.Rhcuniatif. . r.VfficzdoIori i iotipcrfcDj c '\,,\:x.hc cho- . rrvfib’wfcjs: jitc* ztrxbas Pialducftc ap* i fjoni bir.6 pal* u.Ki.Sapoinu , : ,i ukenPuJ: & ufiAiticmmac? . julccrxHcr^ r . ( Etcoto cpi' . ■ < -p coni'J ■V^ [ ^«Si«p ur XXVII. eandtdoqua papaueris.Tnter uites fere colligitur mefTibus.Siccaturq? cu fru&u fuo fab/ lecfrsaqmsiin quas excidant.Hocpoto aluus foluitur.Bilis ac pituita detrabitur. Media potto eit acceptabuli menfura in aqua niulfe heminis tribus 8i cibis infpergitur obfoniif/ tp ad molienda.ii a*uum.peryclimenos fruticat m pfa ex interuallo duo folia habens fub* Candida mollia.lncacumineautem femeninter folia duru Si quod difficile uellatur.Nafci tur inaruis acfepibus conuoluens feaminiculis quibufcuqj.Semen cius in umbra ficcatu tunditunSi in paftillos digeritur.Ii refoluti dantur in uini albi cyathis tribus tricenis die* bus ad lyenem.xunej? urina cruenca aut per aluu abfumit quod intelligitur a decimo fh/ tim die.Vrinam cient 8i folia decora.Aquas 8i ortopnoicis profunt.partum quocp adiu/ uancfecundafqt pellunt potafimilimodo.pdednuminfegetibusdiximus nafdfru&ko fain:cauliculis:foliis ciceris.Semen in filiquisfertcorniculoru modo adiun&is terms qua ternifuetqua legitnouintusamarum ftomacho utilem.Additur in antidotis.polygalapal tni alticudine petit:in caule fummo foliisdenticule guftu aftri&otquas pota Iaffci abunda/ da n facit.pontirris aut ut alii uocant paroenion uel neuras large fruticanfpinis retorrida lanugine fpiffufoliis paruis:rotundis:ramulis:longis:mollibus:lenris tenuibusiflere: Ion go:herbaceicoIoris:feminis nulli ufusifed guftu acuto Si odonro- Inueniturin aquofis collibus.Radices habet duas aut tres binum cubitoru in akitudine neruofa Candidas fir/ mas.Circunfodicurautuno 8iprascifo frutice.Dacfuccumgumi fimilem.Radixniira uul neribus fanandis traditunprascipueqj neruis uel prsecifisillita.Decodum quoq? eius cum tnellepotum difTolutionesneruorum Si infirmitates Si incifurasiuuat.phalangites aqui bufdam phalangion uocatunabaliisleucatbemomuel ut in quibufdl excmplaribus inue nio leucacatha.Ramuli funt ei nunq pauciores duobus in diuerfa cendentes.FIos cadidus filio rubro fimilistfemine nigrodato ad lenu'culas dimidie figuiam multo tenuiore: radice hasrbacei colon's. HniusfoJio uel fforeuel fernineauxiliaturcontrafcorpfonum phalan* giorumcp Si ferpentium idus.Item contra tormina.plytemaqualis fit deferibere fuperua cuu babeorcum fit ufus eius tantu ad araatoria.phylon a grascis uocaturhaerba in faxofis inontibus foemina magis hasrbacei colon's caule tenunradice par ua:femine rotundo: papa lieri fimili.Hsec fui fexus facit partus. Mares aute lemine tantum differunnquod eft in* cipiente oliua.Vtrunc^ bibitur in uino.Phellandrion nafeitur in paluffribusifolio apii. Bi biturfemen eius propter calculos 8i ueficxincomoda.phaleris tbyrfumhabetlongum te nuem ceu calamum in fummo fiore inclinatum.Seme fimile fefamse.Et hoc calculos fran gitpotumex uino uelacetouelcumcHeSilacte.Itemetiam uitia ueficae fanat. Polyrrhi* son folia habet myrturadices muka.Hse tuf* dantur in uino contra ferpetes. profunt 8C quadrupedihus.proftrpinachi h^rba uulgariseft cximii aduerfusfeorpiones remedii.Ea^ de corrita addfita muria Si oleo angina eximie curari tradut. Prxterea in quatalibet laflitu m recreari defelTosietiam cum obmutuerint-.fi fubiiciatur linguas.Si deuoretur.uomitio nem fequi falutarc.Rhecoma affertur ex iis quas fupra potum funtregionibus. Radix co fto nigrofimilis minor 8i ruffior paulo fine odoreicalfadens guftu Si aftringens. Eade tri ta uinicolorcmredditadcrocum inclinante.fllitacolledionesinflamationeT^ fedat. Vul nera fanat.Epiphoras oculorum fedat ex pafib lllita.Infignitacum melle. Et alia Iiuenria cx aceto.Farina eius infpergitur contra cacoetbe 8i fanguinem reiieientes drachma pon/ dere inaqua.Dyfentericis en'am Sicoeliacisfi febricareant in uino.Sin aliter ex aqua. Fa^ ciltus teriturinofte antecedente madefafta-Datur Si decofturn eius bibendum duplici me fura ad rupra conuulfa’contufis ex fublimi deuolutis.Si peiftoris fine dolores additur p it per is aliquid 8i myrrhe.Si diffol utio ftomachi ex frigida aqua dimittifrfiue intus flue ex* tra purulentis excrearionibus.Ttem eparicis:fplenericis:fchiadicis adrenuni uitia: fulpiria ortopneas. Arrerise fcabriciasfanat expaffo tribus obolis potls trita:aut dccoftum eius.Lf chenas quoqp exaceto impofita purgat. Bibitur cotra inflationes:8i perfricationes: febres frigidas.-fingultus tormina:afperitates:capitis grauitatesrmellanchoficas uertigines: lafTi* tudin&doloresSi conuulfione.Circa Ariminum nota eft hasrba: quam refedam uocant: Difcutic colleftiones inflammationefcp omnes.Qui curant ea: addunt hxc uerba.Refeda morbos refedarfeifne feifne quis pullos egerit:radices;nec caput nec pedes habeant, Hasc ter dicuntociefq? defpuut.Stoechas in infulis tantu eiufde nols gignit odorata hasrba co ’ nja hyfopuamara guftu.Menfes cit potuipeftoris dolores leuat. Antidotis quoq? mifcet^ LIBER. DefoIano;&fmirno:& thelephio:& trichomane;& thalietro Si tlafpe:8i tragonia.& txa goni:& trago:& tragologo;&fpodile.Et quod quidammorbi quibufdam non funtgenti bus. ~ Ca. XIII. Olanum graeci ftrichnon uocant; ut rradit Cornelius CeIfus.Huic uis reprimendi f refrigerandicji: fmyrnion caulem habet apiiifolia latiora:& maxime circa ftolones multosiquorum afinu extliunt pinguia ad terra infra&a:odore medico cum qua/ dafti acrimoniaiucundo coloreun luteumlanguefcente: a capitibus cauliu orbiculato uc apii femine rotudomigro qui arefrit incipicteaeftatc: radix quoq? odorataguftu acrimoc det:fuccofa:mollis:Cortcx eius foris niger: intus pallidus.Odor mirrhae babet qualitate unde 8i nonien.Nafcitur Si in faxoiiscollibus interrenis.Vfus eius excalfacere:extenuare Vrinam 8i menfesciunt folia SC radix. Aluum femen fiftioRadix colle&iones Si Cuppuras tioncfcp non ueceres.Item duritias dilcutit illita.prodeft Si contra phalangia ac ferpetes admixtocbancriautpollinetaurmelylTophyUo in uino pota:fedparticuIacim:quonia uni uerfa uomitione mouet.Qua de caufa aliqficu ruta datur. Medetur tufiT Si ortopnoeas femen uel radix. Item thoracis aut lyenis & rernu 8i ueficse uitiis.Radixautem ruptis co. uulfis.partus quoq? adiuuati&fecundas peliit.Datur ifchiadicis cu cretaneo in uino iu> doresciet Kru&us.ldeo inflatione ftomachi difcutit.VuInera ad cicarriccm perducit. Ex primitiir fuccus radicis utilis Si foeminis:& thoracisipraecordiorumqj defideriis. Calfacit enim;&concoquit Si purgat.Sehten peculiariterhydropicis datur poturquibus Si fuccus illinicur Si malagmatc corticearido.Etadobfonia utunturcumulfoSioleo &garo ma/ xime in elixis carnibus fimul.Concodicnes facit.Sapore fimillima pipcri. Eadcm in dolo loreftomacho efficax. Telephion portulacas fimilis&caule Si foliis. Ramia radieefer/ fi enti:o<9:oniqp fru&ificant:foliis craftiscarnofis. Nafcitur is cultis 8C maxime inter uites. liniturlentigini:8i cum inaruinteritur.lllinitur 8C uitiligini: term's fere menfibus fenis horis no&is aut dieiipoftea fariua hodeaceailliuitur.Medetur: Si uulneribus Si fiiftulis# T richomanes adianto fimilis eft exilius mcdo nigriufcj foliis lenticute denf/s: man's adf uerfis inter fe.Deco&um eius ftrangurias fanat in uino albo potu addito cymino ruftico. Succuscohibet capillos defluentes:aut fiefTluxerint.Alopeciafqi denfat tritum Si in oleo illitum.Steroutamenta quocp guftu mouet.Thalietrum folia coriandri habet pinguiora paulmcaulempurpureum.Nafcitur ubiqjipraecipuae incapeftribus. Medentur ulceribus folia cum melle Tblapfe duum generuni eft anguftis foliis digy tali logitudine&latitu/ dine in terram uerfis.-in cacumine diuifis.cauliculo femipedali: non fine ramis pelraru ipe cie femine inclufo lcticute effigie: nifi ; q> infringitununde nome. Flosalbicat. Nafcitunn femitis Si fcpibus.Semen afperl guftu.Bilem & pituitam utrunqj extrahit. Modus fumcn diacetabulimenfura.Prodeft & ifchiadicis infufum:&: donee fanguine trahat. Mefes quo qjcitifed partus necat.Alteru thlapfen aliquilperfinocapa uocat latis foiiis;radicibus ma/ gnis.Ec ipfum utile ifchiadicoru infufioni.prodeft Si inguinib 9 ucruqj.pr^cipitur ut qui colligit.dicat fumere fe cotra inguina Si cotra oes colle&ioes Si cotra uulnera: unacp ma* nu tollat. Tragonia hxrbaqualis fit no tradit.Credo Si falfu enejJXiiiiiTu.Democriti.por tetofum em eft adalligata triduo afumere lyenes.Tragonisifiuc tragion nafeitui in crera tm infula in maritiimsuunipero fimilis 8i femine SC folio 8i ramis. Succus eius lafteus in gumi foiftatus uel femen impofitione Ipicula e corpore eiicit tunditur rccens: 8C cu uino illinitur aut ficca farina cu melle.Eadem la&is abundantiam facitnuamifq? unice medetur Eft Si alia haerba tragos qua aliqui fcorpion uocant.femipede alta fruticofaifoliis pufiiJis racemis rubentibus grano tritici acuto acumineiS.' ipfa in maritimis nafcens.Huius ramo^ rum x.aut.xii.cacumina trita ex uino pota c*Iiacis:dyfentericis:fanguinem^excreantibus mcnfiumq;abundaciae auxiliantur.Eft Si tragologomquem alii tomen uocat. Caulem ha bet paruum:foIii$croci.iadicelonga:duIci:fupercauIemcaliceIaro:nigro.Nafcif in afpc ris fine ufu-Et de hxrbis quidem memoria digna hadrenusaccipimus; autcoperimus. In fine earum admoncrc non ab re iudicamus.-aliis alias uirum aerates efte-LongiiTimo tem/ pore durat eJateriunvutdiximus.Chameleonnigre.xI.annis.Centaurium non ultra duo accim; Peucedanum Si anftolochia ac uitis filueftris anno in umbraTeruatur.Et animali<» um quidem casrerorum nullum aliud radices a nobis ditftas attingitiexcepta fpondileiquaa omhes perfequitur.Qenus id ferpemis eft.Ne illud quidem dubitatur: omnium radicum ! , v •.MrrJlI. Lv. ^01 ^"Wfts ■ss* v, rfpuia- \ M * ifipcfti - ’* ; i uni .* Cno ^ ^rwto. wtaiaofo, ; ' :: - rair«o rulko, ;uum&inclfo ibet pnguioo ■ uit ukcnbui : im< &:hmu/ n i pflnru ifC Kiffininn McJmfiimcn -jl S'cu-sguo jjudms mi/ r< promt qui yy unicp nu«» ; .r.incrctJ , ,s bScufi 11 V,: 6 ! cuuin 0 • bufqf funt in frigidis locis 8i in aquilonis.ltem ficcis.Sunc 8i gentium differentia non me diocres.Sicut accepimus de tineis lombricifqj ineffe asgypri arabias fyrise cilicise populis.E diuerfo grascie phrygiae omnino non nafci.Minus id mirum qua q in confinio attic* boe fiasep thabaniinnafcunturtcum abfint athenienfibus.Quae contemplatio aufert nos ad ip forum animaliu naturas.lngenitafqj iis uel certiores moiborum omnium medicinas rur * fus.Enim uero uerum omuium parens nullum animal ad hoc tatum ut pafceretunaut alia fatiaretmafei uoluit. Qu in artes falutares inferuit & uifceribus.Quippecum furdis etiam rebus inferuit.Turn uero ilia animas auxilia preftantiff ma ex anrma alia effe uoluit con* aemplationeante cunfta mirabdi. CA1I pLINIl SBCVNDI NATVRALIS HKSTORIAE LIBER. XXVIJI. PROEMIVM. Demedicinisexanimalibus. Ca. I, ICTEA erantomnium rerum naturas inter caelum ac rerram nafeentiu: reftabantqj quas ex ipfa tellure fodiuntunfi non herbarum ac fruticum tradata remedia auferrenttranfuerfos exipfis animalibus qu* fanatur reperta maiore mcdicina.Quiergo diximus herbas 6i florum imagines: acpleraqj inuencu rara ac difficiha.-iidem tacebimus quid in ipfo homie profit homimYcsereracp genera remedioruminter nos uiuentiaVcum pr* fatim nifi carenti doloribus morbifqj: uita ipfa poena fiat.Minime.uero Quinotttneminfumemus operarn licetfaftidii periculum urgeat quando ita decretu eft minoremgratias qua utilitatum uide refpedum baberc.Quinimo externa quoq? & barba cos etiam ritusindagabimus.Fides tantum audores appellet.Quanqua 8i ipfi cofenfu pro prii iudicii ita eligere laborauimus:potiufqj curasreruimquam copiseinftitimus. lllud ad inonuiffeperquamneceffanumeftididasiamanobis naturas animalium:&: quas cuiufqi eflentinuenta.Nec|i eni minus profuere medicinas reperiendo;quam profunt prasbendo. Nunc quas in ipfis auxilientut indicarirneq? illic in totum omiffa. Itaqp hasc effe quasdam aliadllis tamen connexa.lncipiemus autem abhomine.-ipfum fibi exquirentesu'mmefa fta tint difficultate obuia.Sanguinem nan$ gladiatorum bibuntmt bibentibus populis pro <* cul fine comitiales morbi.Quod fpedare faefentes eadem harena feras quocp horror>eft. At hercule illi ex homine ipfo i'orbere efficaciffimum putant calidum:fpirantemc^:& una ip^ {am animam ex ofculo uulnerum cum plagis.-hoc.Omnium ferarum quidem animo ferio re fas fit dixiffe humano. Alii medullas crurum qu*runt 5i crebruminfantium.Nec pauci apud graecos fingulorum uifcerummembrorumcp etiam fapores dixere.Omnia perfccuy gi ufcg ad refegmina unguium.Quahs uero fanitas uideri poffit fera ex homine fieri. Qui morbo dignum non ipfa medicine gratia-Egregia hercle fruftatione fi non profit. Afpici bumana exta nefas habetunquatomagis mandirQuis ifta inuenit oftentar Tecum cnim res eric euerfor iurfs humanirmonftrorumcp artifex.-qui primus ea condidifti.Fecifti ere/ do ne uita tui obliuifceretur.Quis inuenit fingula membra humanamandere. Qua con * iedura indudus.Quam poteft medicina ifta originem habuiffe.Quis ueneficia innocen / liora efficic q remeHia.Efto barbari excerniqp ritus inuenerint.Eciam ue gtxci fuas feceie has arces.Democriti eftat commendatioes ad alia noxii hominis 8C ex cap ice offa plus pro deffe;ad alia amici:&hofpitis.lam uero ui incerempti dentegingiuas in dolore fcarificari Apollonius efficaciffimum fcripfir.Miletus oculorum fuffufioncs felle hominis fanari. Artemon caluariainterfeftiu'gneqf crematiproplauitaquam in fonte no&u comitialibus morbis.Ex eadem fufpendiointerempri catapotta fecit cotra canisrabidi morfus Antheus Atque etiam quadrupedes homines fanauerc:contrainfiatides bourn perforatis cornibus inferences offa humana.Vbi homo occifus effet autcremarus filiginem qu* pernodaffeet fuummotbis dando.procul a nobis noftrifip litteris abfint ifta.Nos auxilia dicemns non 1 LIBER? rit:ficubi faliuara&usuecorporis c£te raq? fimilia.Vic.amquidem non adeo exrendendamcenfemusrut quoquomodo per trahe da fit.Quifquis es call's xqux moriere etiacum obfceus uixeris:auc nefandus.Qua prop/ ter hoc primu quifcp I remediisanimi fui habeatcex oibus bois quse homini cribuic natu/ f a:nullu melius ce tepeftiua morte.In eac# id optimu qd illaiii fibi quifq? pftare potent. An fit! medendo aliqua uis uexborum 8L fanari & depelli, Ca II, X homine remediorum primunt maximas quxftionis:& Temper incertx eft :ualcnc c ne aliquid ucrba incantamentacarminu.Quod fi uerum eft homini acceptum fieri oportereconuenieofed uiritim fapientiiumi cuiufcp refpuit fides.In uniuerfu ue ro omnibus horis hominis credit uitamec fentit.Quippe uidimas casdi fine prxcatione no uidetur referremec deos rite confuli.pmereaalia funt uerba impetrantis:aiia depulforia aliacomentationis.Vidimufcpcertisprascationibusobfecraflefummosmagiftratus.Ec nc quid uerborum prsetcreatur autpraspofterum dicatur:defcripto prseire aliquem. Rufufqi aliumcuftodemdari qui attcndanalium ueroprarpcni qui fauerrlinguis iubeat. Tibicine canereme quid aliud exaudiatur.Vtraqp memoria infignuquotiens ipfasdirse obftrepentcf nocuerinnquoticns ue precatio'errauerit.Sirepente extis adimicapita uel corda:aurgjcmi nari uidima ftante accideiit.Duratqp immenfo exempIo.Deciorum patris filiicp quo ie de nouere carme.Exrat T utias ueftalis inceftsepraJcatio.-qua ufa aquam tulit i cribro:anno uc bis.Rom^.dc.nono Boario uero in foro grsecum grxcamqj defoffosaut aliarum genciu cum quibus'tum res eflbetiam noftra $tas uidit.Cuius facri precationem qua folct prseire quindecin uerum collegii magifterfi quisleganprofe&o uimcarminum fatcatur.Ea ora nia approbantibus odingentis.xxx.annorum euenribus.Veftales noftras hodic credimug nondum egreffa urbe mancipia fugitiua retinere in loco precatione.Quod fi feme! red * piatur ea ratio:&deos pieces aliquas exaudire:aut ullimoueri uexbis.-confitendum fir de tota coniedatione.Pxifci quidem noftri perpetuo calia prodidere.Difficilimumqj ex iis eC fulminaelici utfuolocodocuimus.L.pifoprimoannaliumaudore Tullum Hoftiiumi regem ex Numse libris eodem quo ilium facrificio Iouemcadodeuocare coatum.:quoma parumrite quxdam feciiretfulmincictum. Multi uero magnarum rerum fata ot oftenta uerbispermucari-Cum enimin tarpeio fodientes delubro fundamenta caput humanum inuenifTentuoilTisob idafelegatiscthruriseceleberrimus uatcsOlenusCalenus prxda* rum id fottunacumcp cernensTinterrogarione in fuam gentem tranfferre: fcipione priug determinata templiin magine in (bio ante fe.Hoc ergo dicitis romani hie templum louis optimi maxime futurum eftr'Hic caput inuenimus.ConftancilTima annaliuni affirmatio * nc tranfitum fuiffe fatum in ethruriaimni prxmonicia folio uatis legati romani refpondif fenonon plane hiefed romae xnuentum caput dicimus.lterumid accidifte craduntcum in • faftigium eiufdem delubripraeparatae quadrigae fidiles in fornace creuiflent.Eticerum fi milimodo retentumaugurium.Hxc fatis fint excmplis:ut appareat oftentoxum uires 6C in noftra poteftate dTe.-ac prouc quaeqj accepta funtita ualere.In augurium certe difcipli^ na eonftatmeqj dirasauesmeq? ullaaufpicia:perrinere adeo:qui quaq; rem ingredictes ob feruare fe ca negauerinoQuo munere diuinasindulgentias maius nulium eft.Quin etiam & legum ipfarufti in.xii.tabulis uerba funt:qui fruges excantalTet.Et alibi.Quin malu car men incantafTet.Verrius Flaccus auefores poninquibus credatdn oppugnanonibus ante omnia folicum a romanis facerdotibus euocari dcuni cuius in tutelaid oppidum efleopro mitticp illi eundemaut ampliorem locum apud romanos cultumue.Durac in pontificurxi difciplina id facrum.Conftatqj ideo occultatum in cuius dei tutela roma eftetme qui ho ilium fimili modo agerenc.Defigi quidem dirisdeprecationibus nemo non metuit. Hue pertineoutouorum qux exorbueric quifcp caliccs cochlearuniqj protinus franguauc eaf* dem cochlearibus perforari.Hinc Theocriti apud grsecos: Catulli apud.nos: proximeqj Virgilii incantamentorum amatoria imitatio.Figulinarum opera multi r.umpi credunt ta limodo:Non pauci etiam fcrpencesipfos recantan.Ec hunc xinumefFe ipfis in elleftum s contrahiq? mailorum cantu etiam in no&urna quiete.Eriam parietes incendiorum depreca tionibus confcribuntur.Necp eft facile dictu:&externa uerba ati^ ineftabilia deroganrfi dem. Vadius etiam latina inopinata:&qusc ridicula uideri cog it animus fempex aliquid i menfum expedans ac dignurn deo mouendoummo uero quod numini itnpstft* Vixit ■ s XXVIIV Homerus profluuium fanguinis tmlnerato fcemine Vlyxem inhibuifle carmie.Theophra ftrus ifchiadicos fanari.Cato prodidic luxatis mebris carnem auxifiari.M.Varro pcdagris. Caefarem didatorem port unum ancipitem uehiculicafum fcruntfemper ut primum con fcdifTct(id quod plerofcp nunc facere fcimuskarmine terrepeticio fecuritatem itincrum aucupari folitum.Licethanc in partem fingulorum quocp confciemiam coarguere. Cur cnim primum anniincipientis dicmlaetisprecarionibus inuicem fauftum emmamus. Cur publicis Iuftrisctiam nomina uidimas ducentium profperelegimus:Cur SC fafeinationi bus adoratione pcculiari occurrimus. Alii graecam Nemift inuocantesccuius ob id romx ft tnulacrumincapitolio:eft::quanuislatinun) nomen non fit.Cur ad mentionem defundo- rum teftamur memoriam eorum a nobis non foIlicitarbCur impares numeros ad omia ue bemsntiores credimus :idqj in febribus: dierum obferuatione intelligitur. Cur ad primi tiaspomorum hxc uecera eife dicimusralia noua optamus:Cur fternucamentis falutamus Quod etiam Tyberium.Caefarem triftiflTimum(ut conftat)hominum in uehiculo exegifie tradunt.Er aliqui nomine quoqj confalutare religioftusputant.Quin Sc abfentes tinnitu aurium pratfentire fermones de fe receptumeft.Attalus affirmat fcorpione uifo ft quis di cat duo-cohiberi nec uibrare idus.Et quoniam fcorpio admonuit in africa nemo defiinac: aliquid nift prxfadus Africam.In caeteris ueio gentibus deos ante ob eftatur ut uelint. Na ft mens aflitm ulium poncre tranflatidum uidebimunquoniam multas etiam pollere religiones manifeft urn eft. Alius faliua poft aurem dygico relata:follicitudinem animipro piciat.polliccs cum faueamus;pra:mere etiam prouerbio iubemur.ln adorando dexrra ad ofeuium referi iuisitotumq? corpuscircuagimus.Quod in leuu feciffegallisE religioftus credunt.FuIgetrasadorareconfenfusgenriumeft.incendio inter epulas nominato aqua fub menfa profundi. Abominamur.recedete aliquoab epulis:fimul uerri folum.Auc bibe teconuiua menfam ucl rcpoficorium tolli inaufpicariftimum iudicarur.Serui Sulpitii prx cipisuiricommendarioeffcquamobremmenfalinquendanonftt.Nondum enim plures quam conuiuse numerabancur.Namfternuramcntoreuocari ferculum menfam ue:ft non poftea guftetur aftquid:inter dira habctur.Omnino autem efle hxc infhtuere illuqui om nibus negotiishoriiq? interefiTecredebantdeos.Et ideo placatos etiam uitiis noftris reli t querunt-Quin SC repente conticefcere conuiuium adnotatum eft.-non nifi in pari prsefen tiumnumero:quiain re fame labor eibad quecunqj eorum pertines.Cibus etiam e manu prolapfus reddebatur. Atqj per menfas uetebantur niundiciarum caufa deflare.Et funt co dita auguria quid loquenci cogicanti ue id accidericu'nter execratiftima Si pontifici acci*> dat dicis caufa epulantuin menfa urieg id reponi adolericp ad larepiatio eft. Medicamenta prius quaadhibeanturin menfa fortedepollta negantur prodefle.Vngues refecarinundi nisRomanis tacentiatcp adygito indice:mulcorum peccuniaereligiofum eft. Capillu m ue ro contredari contra defluuia ac doloresxapitis xviLlumat(g.xxix.pagana lege i pleriq? Italic praediis cauetur ne mulieres per itinera ambulances torqueant fufosmut omninode tedosferat:quoniatnaduerfecur id omnium fpenpr^cipue frugum.M. Seruilius Nouia nus princepsciuiratis non pridem in meru Jippitudinispriusq eamipfam nominaretalius ue ei pr$diceret:duabus licteris graecis SC chartam feriptam circunligatamlino fubnede* bat collo.Mutiaous ter conful eadem obferuatione uiuentem mufeam in linteolo albo. his remediiscarere ipfos luppitudine predicantes.Catmina quasdam extant contra gran dines.Contraqj morborumgenera.Contra aaibufta.Qmedam etiam in partus.Sed in pro dendo obftat ingens uerecundia in tanta animoru uarietate.Qua propter dehis ut libitu cuiqsfuericopinef. Rcmedia ex homine contra magos. Ca. Ill, Omnium monftrificas naturas & ueneftcos afpedus plenius diximus in portentis h gentium:# multas animalium proprfcratesrquae repeti fuperuacuum eft.Quoi un dam hominum tora corpora pro fun out ex iis familiis qua: funt terrori ferpetibus; taduipfo leuancpercuffos fudu uc medico.Quorum SC genere funr pfylii marfiq?:#qut cblongens tiocantur infula cypro.Ex aqua familia legatus,Hexagon nomine a confufobuf Roma: in dolium ferpentium coniedus experiment! caufa circumulcentibus linguis rmra culum praEbuit.Signum eius familia: c modo adhuc du’rar uernis rempibus odoris uirus. Atqj eorum fudor quo^ medebaturmon medo faliua.Nam in infula nili renryrii nafeen tes canto funtcrocodilis terrorise uocem qtu ^ eorum fugiant.Horum oium generuat A ii LIBER* in J\l coru qui unq fuer it ferp entiu raisue deteMi.lde gallinaru icubitus:pecoru foetus abor# tu yitiat.Tatumremanet uirus excepto femelmalomt uenefirio fiantuenena.palliiaLj^ . tn^diocablui piius !iianusemilaquac5ilJa£josqbmmedeariiiiipeigi.Riixfus,a.fcaipio£ N' aliquado pcuM nunqua poftea a ciabronibus:.ucfpis:apibus.ue fen unt. Winu&jniie£ i fiasiuefteatincisno-atlgirq fueridfuneie.Serpetes xgre prEterqlcua manu exttahi. De quibufdam fortilegis 8i faliua hominis. Ca. 1III. Ftbagorse inuentis no tcmete falleredmpof tiuorum noniinum imparem uocaliu p numerunt clauditates:oculorum ue orbitate:ac fimilis cafus dcxtris afignate par# tibusrparem leuis.Eeriint difficiles partus: ftatim folu i cum qnis jedum in quo fit . . > r ->nlWi>'r^i'r tiol miflTili py iic nil? fria animalia finrrnWciAiknsini-pifp<-w'i- dale morbu fanari cibo e carne ferxoccife eodem ferro quo homo interfedus fit.Quoru da partes medicas fut ficuti diximus de Pyrrhi regispolice.Et elide folebat oftendi pelo# pis haftarqua eburneamaffirmabatur.Neuos in facie tonderc religiofum babet etia nunc /y muiti.OminunLuerpJLprilmsjeinnamjyiualiLcduafapdespxxndiojeiredQciiirauS’Sed 6i alios efficaces eius ufus recognofcat uita.Ita defpuimus comitiales morbosrhoc eft: con tagia regerimus.Simili modo 6i fafcinationcs repercutimus finiftrae dextraecp clauditatis ocurfu.Veniam quo<$ a deisfpei alicuius audatiorispetimusin finum fpuendo.Etiam ea# dem rationeterna defpuere deprecatione in omni medicina mosefbatep effedus adiuua# redneipientes furuncuios ter prasfignare ieiuna faliua. Nuc mfru dicemus:fed experimen fbtjju ataliremedio corrcdoanimalis ingreiiu.Quida uero aggrauant ictus ante conatu fimili modo faliua in manu ineefta.Credamus«go^.lichcnasJeprafcs ieiuno illituafli' # ry fnha&o.fleruicis dolorem laliua ieiimi dextrajmanu ad dextrum p oglitem r elarat leua , adfiniftru.Si quod animaLaure.intrauetiti^infpuatur exir&Inter amuleta e edits queqj urins expuere-Similiter in calciamentu dextri pedis anteqinduatULdtem cuquis tranfeac lofiimin quo ali quod pe r i a iln adieiitMartio.Smyrneus q de fimplicibuseffedibus feri/ pfit rumpifcolopendrasmarinasfputotradit.ltem rubetas aliafeg ranas.Ophilius ferpen# tes ft quis in hiatu earum expuat.Salpator porem fedari quocuqj membro inftupente ft quis fmumexpuat.Autfi fuperior paipebrafaliua tangatur.Nos fic hsccredamus rite fie ri.Exrranei in teruenturaut fi dormiens expedetur infans a nutrice terna expui quanq re# ligione mutat 8i fafcias.Imperatorum quoq? no folum infantium cuftos qui deus inter fa era romana a ueftalibuscolitur:& currus triumphantium.Sub his pendens defendic medi cusinuidia^iubetqjeofderecipere.Similismedicinalingujeutfitexorataa tergo fortuna gloria; carnifex.Mor fus homini s inteofp.errimosquocB numeratur.Medentur fordes cx auribus Ac ne quis miretur etiam fcorpionum idibus ferpentiumq? ftatim impofits.Me Iius c percufti auribus profuntdta &reaiuiua fanari ferpentiumueio idum contufi deris humani farina- Capil lus puero quiprimu decifus eft podagras impetu s dicit ur leuare circu ligatus- Et intortum impubiu impofitus. Viroru guocp capilluscanis-morfibus medef ex acei:G.Etcapitum uulneribusex oleo aut uino.Si credimus a reuulfo cruci quartanis. Co buftus asquascapillus carcinomati.pueri cuiprimuseecideritdensutreiram non atcingac lex in pede prseligatus proximo digyto tumoresinguinu fedatdxifiiajiujdextra.duamc / dii iinakuiter: colligati diftillarione&atqj lippitudines arcent.Quin 8i iedus capillus cal# culofo alligatus qui fupra pubem leuare caeteros dicituriac iocineris etiam dolores.Ac ce leritat'eni partusfaccre. Addidit Graius efficaciorem ad hoc efle ferro exemptum. Partus arri»l ? raf uicinos exqiio qtjyqt m neeperit fi cindu fuo fnl nrn foptnin am finxerit edcinCbf uiriuadieda preQtioncleAunxilIeeande£ifolntiirum:a.t£^-abiexu:.Sanguine ipfius bonii nis cxquacunqj parteemilToefficaciifimeanginamillini traduntOrpheus Archelaus: **^*CinT -kaSS* .; tti c ^Qi,u 1 : T H u cfit ' ’. c '-d. r ^ i -litfrg i cES!**' Ncf^comi ".’ 11 Quom ciwwijjtloji • r oi nunc £uaut&d •' eft con ’ 1 c ludiuni ' ' xtuimcy " ausjdiuuy - : expetimen :k.tumi nunu i^dtippiobiL- t ■ ccnxu ifll* m ifo tett '-n jcUuiinu. i ixt qutqj qu\tU31&tf •„ .rccnbusfctv zcht'iu* terpen^ io tnAupenct' ft f ciwuj rite fit iruiquaofrt* . , r:t '■[ *t jcfVnittnncdi tnJO fottutW IflKUt 1 * Ewof |tzMc ‘ c.:tW.C^ ", . liOMC clICl1 ■ . C ' ' 1 ■ acting^ .. 1 : jfiCf > ~ -m cc nc Irftlli <** A# ho ? 111 XXVIII, Item ora conaitiali morbolapforum exurgereenim protinus.Quidamfi pollicespedu pur gantunexcp iisguttK referantur in faciem.Aut fi uirgo dcxrro pollice attingac.Hac con ledura cenfentes uirgines carnes edendas.Efchines athenienfis excrcmentoru cinere angi insmedebat"8it6fillis:uuifqp:&carcinomatis.Hocmedicamentu uocabantbctryon. Mul ta genera morborum :primo coitu foluuntunprimocp fariiinarutn menfe. Aut fi non id contingatdonginqua fiuntrmaximeqj comitialcs-Quin Si a ferpente ac fcorpione pcrcufi* f fos coitu leuari prod unr.Veru foeminas uenere ea tedi.OculorfLuitia fieri negannnee lip f pixe.eosjjuicum pedes lauant aqua inde ter oculos tanganUmmatura morte raptoru ma nu drumasparotidas guttura tadu fanari affirtnat.Quidam uero cuiufqj defundi dunta / xatful fexus ieua nianu auerfa.Ete ligno fulgurei&areiedu pod tergamanibusdcofde.. J - ri aliquid demorbadacUientem q ui d oleatad m ou eii etia palpebraru remedio efle produc Sunt qui prsecipiant dente fuffiridente hols fui fexus.Et emu qui cammufuocetur ifepul to exempeum adaligari.Terram ex caluatia pfilotbru tradunt-Hasrba uero fiqua ibi geni ta fitcomanducata dentes cadere.yicmnonXerpeexoffehaminis circu fexipta. Aluetri-* bus puteripari menfura aquas mifcenn& prolibant nouafidiluReliquu dant in tertianis acceffnfebriu bibcndujtem inquartanisfragmemuclauia cruce inuolutu lanacollo fub. . cedant. Autfpartu e crucediberatoqrcudur cauernaquam fo! non attingat^Magorum h£c eomnienta funt. Vtcotem qua feramenta fsepe exacuca finnfubiedam ignari ceruicali bus de uenef icio dcficienteseuocareJndiciumutipfe dicat: quid fibi datum lit Si ubi:& N' quocempoteiaudorgm tjmennonnominare.F lumineutiqppercudo circuadumin uul nushomineloquiprotinuscondatlnguinibusmedenturaliqui licium telas detradumal ligantes nouenis feptenis ue nodis ad fmgulos nominantes uiduam aliquam.’atque ita in guina adaiiganteslicio.Et clauum.aliud ue quod quis calcaucrit:alligarum 'ipfos iubenc gerere:ne fit dolori uulnus.Verrucas auellunt a uicefulia luna in lintibus fupini ipfam in- tuentes ultra caput manibus porredis:& quicquid comprashendere eo fricantes. Clauum /> corporis cum caaatftelia fiquisdiftingatruel cico fanari aiut-cardinibus hoilioru aceto af A $-t tCtp f nfn A*Anri if If ftt nnsfic rlnfn rc*m fc'Hlt'C* Irmi 1'innoii I* I f>r^Atr^Ci n' * libus-Si quid epifee hseferit faucibusu'n quam dimiflis frigidam pedibus cadere. Si uero cx aliis oflibusimpofitiscapiti ex eodem in uafe officulis.Si panis hsereat ex eodem urran qi aurem addito pane.Quin 6i fordes homimsin magnis fecere remediis quxftuoforum gimnafia graecoium:quippeea ftrigmenta molliunt:calfaciunt:difcutiuntcomplent.fudo re Sioleomedicinam facientibus:Vuuluis infiamatis contradifi^ admouentur.Sic Si men fes cient.Sedis indammationes 8C condylomata leniunt.Item ncruorum doIores:luxata:ar ticulorum modos.Efficaciora ad eadem ftridenta a balneis:& ideo mifeentur fuppurato ✓ rii mcdicamentis.Nam ilia quse funt e esromatse permito ceno.-articulos tantum tnolliut: * callefaciuncdifcutiunt efficacius:fed ad camera minus ualent.Exccdit fidem impudens cu ta:qua fordes uirilitatis contra fcorpionum idus fingularibus remediis celeberrimi audo resclamant-Rurfus in foeminis quas infatium aluo editas inutero ipfo contra fteriliratem fubditicenfencmcconium uocant.lmmoetiam ipfos gymnafiorum rafcrcparietes.Et ille quoque fordes excaifadoriam uim habere dicuntur.pannos difeuciunt. Vlceribus Ccnu puerorumque:8i dcfquamantis ambudis uc’illinuntur.Eo minus omitti conuenit ab ani ^ too hominis pendentes medicinas.Eas fubadinere a cibo nimio:aut potu:alias uino rantu aut carne:alias balneis cum quid eorum podulct ualitudoun pra:fentifiimis remediis ha^ betur.His remediis adnumeratur exercitatiountentio uocismngue fricari cum ratione: uebemens enimfricario fpilTatdenir.mollit.Muta adimit corpus. Auget modica.In piimif uero proded ambulario:gedario:&: ea pluribusmodis.Equitatio doiuacho 6 1 coxis utililfi ma-phtyfi nauigatie J-oogis morbis loccrum m uratiojtem femno toederi fibi autledu* lo aur rara uomitiono.Supini cubitus oculis conducunt.at proni tuifibus-In latera aduer fumdidillationcs.Aridoteles Si Fa r ianus plurimum fomniari circa uernum Si autumnu tradunt:magif43 fupinocubitu:at prono nihil.Theophradus celerius concoqui dextri Ja^ ten's incubitu:difficilius in fupinis.Solum quoq- remediorum maximum ab ipfo fibi pra^ dari poted-.ficuti linteorum drigiliumqj uehementia .perfandeLe^capmaqua calida ante. b-atnrariim uapneationem Si poftea frigidaifaluberrim um intel li giturd tem prltfumcre ci bpstSiinterponere frigidam dufdtmq potu fomno anteccdeie:6d fi libeat[intcrumpere * A Hi LIBER * Norandumnullumaliudanimal prseterbominem calidos potus fequiridcoqs noneflena* rurales.Mero ante fomnos colluere oraipropter halitus.Frigida aqua matutinis imparinu merpad cauendum dentium dolores. Adlippitudinesoculorum, Ca. y. Tern pofca oculos contra iippirudines.Certa funt experimera rotius corporis ua- Iitudinis in uarietace uidus inobferuata.Hippocraces traditnon prandentium ex ta celerius fenefcere. Veruni id remediis cecinitmon epulis.Quippe multo utililTi tiia eft temperantia in cibis.L.Luculus hac de fe praefeduram fcruo dederac.Vlrimoq? pro bo maius in cibis triumpbalibus fedenti dicebatur uel in capitolio epulanti pudenda res • Seruo fuo facilius parere quam fibi. De fternurainentoK uenere&casreris remediis Ca. VL Ternutamenca pinna grauedinem emendant.Et fiquis macc nares(ut tradunt)of> f culo'attingat fternutamenta & fingultutn. Ob hoc Varrofuadet palmam altera manu fcaplere.pleric# annulunxelrniftra inlongiflunumftextra; digytum traffet ri, Autinaquam feruentem manus inmerger e.Thcophraft u s Penes laboriofiusfternuere dicir.Venere damnauic Democritus ut in qua homo alius exiliret ex bomine .Eft hercule rarkas eius utilior. Athletae tamen corpences reftituuntur.Venere uox reuocatur.-cum ea Candidadeclinat in fufcam.Medetur&lumborumdolori.OcuIorumhebcrationi. Mete capitisac melancholia's. Adfideregrauidis uel cum remedium alicui adhibeatur digytisi pedinarim inter fefeamplexis ueneficium eft.ldcp compertum tradunt Alcmena Hercu# lempariente.peiusficirca unumambouegenua.ltempoplitesalternis genibus imponi. Ideo hxc in confiliis d ucum poteftatum ue fieri ueruere maiores uclut omnem adum im pedientia.Vctuere uero Si facris uotifue fimili modo interefte.-capita aurem aperiri afpe / du magiftratum non uenerationis caufa iuiTererfed ur. Varro audor eft ualitudinis: quo firmiora confuetudine ea fierent.Cum quidoculo in ciderit.-a l terum cnmp rimj pr odeft . Cum aqua dextrae auricula; Piniftro pede exultare capite in dextrum humerum deuexo in uicem e diuerPa aure.Si tulTis concitet.Paliuani in fronte ab alio afflari.Si iacear uua:a uer* tice morfu alterius fufpendi.lncexuicisdolorepoplites fricare.Aut cenucemh'npQplirum dok>te.pedesin huiuo deponiftnerm'inhisemribus ue tendatur inleftulo. Ar fnn Irm parfdidaccidatuuiiftraeplants polIicaudextraraanuapprehendLltem ediuerfo-Extremi rates corporis uel aurium ue licatibus perftringi contrahorrores corporis Tanguincm ue narium inmodicum.Lino ueipapyroprincipiagenitaliunvfemurmedium ad cobibenda urinasprofiuuia.In ftomachi Poluciones pedes preftarc:aut manus in feruentem aquam di* tnittere.Iam & fermoni parci multis de caufis falutare eft.Triennio Mcecenatem Melif* fium accepimus filentium fibi imperauiiTe a conuuifione reddito fanguine.Nam e diucr^ fo feandentefepi ac iacentes:fi quid in gruat cotraq? idus fpiritum cohibere finguJaris pise fidii eft.Quod inuetumeffe animalisdocuimus.Clauum ferreum defigere \ quo loco pxi mum caput defixerit corruens motbocomirialiabPoIitorium eius mali dicii ur .Contra rc num aclumborum uefica;qj cruciatusin balnearum Poliispronos urinam reddrre mitiga* toriumhabetur.Ac uulnera nodo Herculis pra;ligare:mirum quantum ocior medicina c. Atqj etiam quottidiani cindus tali modo uim quandam habere utilem dicitur.Quippecii Herculeseumprodiderit.Numerum quoqj quaternarium Democritus codito uolumies & quare quaternicyathi fextarii ue non eftentpotandi.Contra lippitudies retro aures fri ca r e prod eft: & lachrymofis oculis fiontem.Augurium ex bomineipfo noncrimenduiioc tein a^rirudme:quandiuoculorum pupiila: imagincm reddanr.Magna Si uunx non ra^ tio Pol urn: fed etiam religio apud audoresinuenicur digefta in genera. Spadonum quoqi ad fcecunditatis bcneficia.Verurri ex iis qua; referre fas fioimpubium puerorum cocra fa liuasafpidum quasptyadas uocantrquoniam uenena in oculos bominum expuant. Cotra oculorum albugines:obfcuritates:cicatricem:argema pa!pebras:& cum erui farina contra aduftioncs.ConrraauriumpiruitasuermieuIoftjfidecoquaruraddimidiaspartescu poc rocapitato nouo fidili.Vaporatio quoq? ea menfes fatninarumcir.Sajpa fouetilla cunt oculos infirmitatis caufa iliinit Pole uftacumouialbugine efficatius ftrutiocameli bim's horis.Hac Si atramenti licurae abluuntur.Virilis podagris medetur argumento fullonum quos ideo tentari eo morbo negat-Veterisfi mifeeatur cinis oftrcoiunuaducrfus erupdo XXVilf. r* .. . A Altera ; : -a tlilfy 1 -, JI 'fmucrc ’ W bcrculc w-rcwnej Kieni.Mcte f i; ' digytii nvoiHmui sjj intponi, rmafitumini ipenriaffc/ mi prodoL * nideucxoin KUU3:3Utt< o’ m popJjiuffl .AtWlew . afoAixurai Ci- guincm ue t ;j cchibcnda •{ •iawnidi< : Mi’Sif# \jffl C dwtt* 'rgjlliitprt loco pti u , £on«J IC •jctcming^ • t ; QU>fF CCJ IItftfW 1 , ..^nd^ C«m corporcrinfanriu omnia ulccramanatia.Ec exefis ambuftis.fedis uifiis: rhagadns & fcorpionu idibus llKnft.Gbftetricu nobilttas no alio fucco efficarius curaii pnucfauic cor foru pruritus nirroadditoulccr3 capitu:prurigines:nomas:pr 2 :cipuegemtal>u ^uacuiqj aute(quod fas fit dixiffe)maxie pdeft.Cofeftl pfufo cam's morfu echineruq? fpin7s inhxr? tibus:& i fpogia lanis ue lpofitaaut aduerfus cam's rabidi morfus cinere exea'fubado.Cd traqp ferpeciu idus-Na cotra fcolopedras miru pditur uertice tadto urinae fuse gucta libe^ sari prod us tefos . Auguria ualitudims ex ea tradutur.Si mae cadida del ruffa fit.lllo mo do cocoquere:hoccocoxiiTe fignificaf.Mala figna rubrs.peffima nigras.Mala bullatis fid craflte.Inquj quod fubfiditfi albu cfignificat circa articulos:aut uiiceradolorc iminere. Eade uiridis morbu uifceru.’pallida bil is: rubes fanguinis .Mala& in qua ueluti furfures at<^ nubeculae apparet.Diluta quoqi alba uitiofa e.Mortifera uero craffa graui odore. Et i pueris tenuisac diluta.Magi uctanteius ca cotra folc lunaqj nudaruaut umbra cuiufqj ab ipfaafpcrgi.Hifiodus iuxta obftatia reddi fuadetme deu alique nudatio offedat. Gila nes cotra mala medicamcca oia pmifit auxiliari matutinis horis fua cuiq? lftillata in pede. De remediis muhebribus. Ca. VII. Vas ex mulierum corporibus traduntur adportentorum miracula accedunt utfi ^ leamus diuifa membratim in fcelera. Aborcus:mcnfium piacula:quasqj alia non ob ftetiicesmodo:u|Crum etiam ipfa; meretrices prodidere.Capillimuliensffcremen. tur-odoreXerpencesfugarbEodeni odore uuluxmorbo ftrangulatusrefpirare.Cinere eo quidem fi in teita funt creati: uel cu Ipua argenri fcabricias oculorum ac prurigines emen dari.Item uerucas di infantium ufeera cummelle. Capitis quoq? uulnera.-& omnium ulce rum finus fimul additomelle di thure.panos podagras cum adipe fuillo.Sacrum igne fan guine fifti illico di lformicacionescorporu.De Jadis ufu couenit cc dulciflimum molliffi muep.Quire i Idga febrecoefiacisutiliflimusmaxie eius quasiaifanceremouerit.Et i mali riaftomichi \ febribus:torfionibus efficaciiTimu expiunt.itemamaru collediombus cum sbure.Oculo ab idu cruore fuffufo & in dolore aut epiphoris:fi imulgeafplurimupdefi:. Magifqi cummelle di narciffi fuccotautthuris pollsne.Sempenjin omni ufu efficacius effe eius qus maeenexa fit multoi^ efficaciffimu geminos perperir mares.Er fiuino ipfa ci bifep acrioribus abftineat.Mixto prartcreaouorumcandidoliquoremmadidaqp lanafron cibus impofitum fludiones oculorum fufpcndit.Narn fi rana faliua fua oculum afperferic prascipuum eft remedium.Et cotra morfum eiufdem bibitur ftillaturc^.Qui fimui macris filiae quas ladeinundus fit Iiberari ocutorum metu in rocum affirmant.Aurium quoqj ui tiis medetur modice admixto oleo. Aut fi ab idu dolenoanferino adipe tepefadum.Si do lor grauiorfit(utplerumq? fiolongis uiciis diluto melle lana includicur.Et contra mor a bum regium in oculis relidum inftillatur cum elaterio.peculiariter ualet potum cotra ue nena quas data funt cum mario lepore bupeftricj uc Ariftoteles tradit dorienidion.Et cd xra infaniam quas fada fit hyefeyami potu.podagris quoqp iubet illini cum cicuta.Ajii cu hyfopo di adipe anferino;qualiter etiam uuluarum doloribus imponitur.Aluum etiam fi ftit potum ut rabirius fcribit.Et menfes ciet.Eius uero quas faminam enixa fit ad uitia ra* turn in facie fananda przeualet.pulmonum quoqp inedmoda lade mulieris fanantur: cui admifeeatur impubupueri urina 8i melatticum.Omnia f ngulorum cochleariummenfiv ra.Murmura quoqj aurium eiici inuenio.Eius.quastmrempepmtladeguftatocanesra^ biofos fieri ne ganc .Mulieris quoq? faliuam ieiunas una pocencem diiudieanr oculis cruen taris.Et fi contra epiphoras feruentes anguli oculorum fubinde madificentur. Efficarius fi cibo uinoqi fe pridie ea abftinuerit.lnuenio & fafeia mulieris alligato capitc dolores mi nui.Poft haec nulluseftmodus.Iam primum abigi grandinesturbinefcp contra fulgura ip fa in menfe connudatas ficauerti uiolentia casli.ln nauigando quidem tempeftatem etiam fine menftruis.Exipfis uero menfibus monftrificis alia(uti fuo loco in dicauimus)dira &' t fanda uaticinantur.E quibus dixifie non pudeat fi in defedu lun^ folis ue: congruat ui 0 alf *_ au - At a m L.. f C*' -a T A M . I. fi y . M f* I M X B1 1 t* ^ B yS Ca VtM Aw. A* . —| ^ g ^*[^1 QuocfiL coiq? ac udinem A iiii LIBERs dis.pedibus.eant capillo cinducj diffaluto.Caucndum nero neid oriente fokfaciantrfe,** mente enim arefcete.Nouella uitis eius tadu in perpetuu teditur.V trad noxiam res medi catiflima tranflferatur rutam 8L ederas illico mori.Multa diximus de hac uiolentia.Sed pra ter hasccertum eft tadis alueariis apes fugere.Linaqj cumcoquantur nigrefcere. Aciem r cultris tonforum hebetari. Aes contadum gtaue uirus odoris accipere dt eruginem. Ma# gis ft decrefcenteluna id accidat.Equas fi fine graukte tadas abortum pati.Quin fcafpe* iftu omnino quanuis procul uifasrfi purgatio flia poft utrginitatem prima fitraut in uirgi nea£tatc fpontaneaiNambitumeiniudaea nafeens iolahac uifponte fuperari.Ecfila tic ftiscontadas ntdocuimusmeignequidem uincuntur quocuda.Cinifcj etiam ille fiquis afpergat eutii lauandis ueftibus purpuram mutat.Floribus colorem adimit.Ne ipfis qui * dem feeminis malo fuo imuuinibus# Abortuiti facie illicus^auc fi omnino prsegnans fuper grediatur.Quas Lais & Cleophantus inter fe contrariaprodidere de abortiuis carbone ac tadice brafioE uel muricse uel tamarici 1 eo faguieextldo.lteafwasnon concipere tot an nisrquod grana hordei contada ederint.Quazcp alia nuncupaueremonftrifica aut inter fe pugnantiarcum hie foecunditatem fieri iifdemmodisquibusilla fterilitatem pronuntia ✓ retrtneiiuseft non crcdere.Bythusdyrachinus hebetari afpedu fpecularem nirorem rradic Jifdemaduerfa rurfus contuentibus.Omnemcg talem uim refoluirfimujum pifee habeac fecum.Multi uero in efte etiam remedia tanto malo aiunt.podagras lllinirftrumas.&pa* rotidasrpanosrfacros ignesrfurunculosrepiphoras tradatu earum niulierutu liniri. Lais 8C Salpe canum rabioforum morfus 6£ tertianasquartanafq? febresmenftruoin lana arietis nigriargentobrachiali inclufo.Diotimus thebanus ueftis omnino ita infefe portiuncula acuruel pellicio brachiali infertse.Sotira obftetrix teitianis quartanifq} efFicaciflimum di * xit.plantas xgri fubtetiini.Muitoq? efficacius ab ipfa muliere etiam ignoranti.Sic 8i con tnin'ales excitas morbofq? fanari.lcethidas medicus quaternas coitu finin' incipietibus du taxat menftruis fpopondit.lnter omnes uero conuenitrfi aqua potufqp formidetur a mot fu cam's fuppofitatantumcalici Jacinia menftruo tinda fahrftatim metum eum difeuti uideiicet prazualente fympathia iliagrsecorum.Cumrabiem canuhreius fanguinis gu ftatuincipere dixerimus. Cincre eoiumentorum omnium ulccra fanaricertumeft'Acf dita caminorum farina 8i caera. Maculas autem e uefte eas non nifi eiufdem farina abfui. Cinerem per fe rofaceomixtum foeminarum praecipue capitis fedare dolores illitum fron ti.Afperrimamque uim produusi eius efte primis annis uirginitate refoluta.Id quoque co uenit rquonihil equidem libentiuscrediderim rtadis omnino menftruo poftibus rirtitas fieri magorum artes generis uaniffrmi ut asftimare licet .ponant enim uel modeftiffmiurn e promiiTiseorum.Ex homine frquidemrefeguiina unguiu e pedibusmanibufqp caerapa^ tnixtarita. ut dicatur tertians uel quottidiane uel quartanae febri retnedium quxri; ante. Jlilis ottum alienae ianuae affigiiubent ad remedia in iismoxbis: quanta uanitate 0 faJfu eftrquanta ue noxa ft tranfferunt morbos ad innocentiores. jBx iis omnium digitorum re fegiiiina ungmunrad cauernasforniicatuinabiiQiftb?*^' kamqjqua: P^ma coeperit tray here.cQrr.eptam fuhnc&icollor&ita difcuti.morbum. Medicine ex animalibus peregrinisrde ekphanto 8i leonerK camelo:& hyenarft croco* dilo.&chameleonte:8<:ftinco:& hippopotamor&lyncibus. C'a. V111- Aec funt quae rettuliffe fas fitrac pleraq? ex iis non nifi horrore dida. Reliqua in h teftabilia & infanda rut feftinet omnino ab homine fugere. In ceteris claritates animalium autoperum fequemur.Elepbanti fanguispraecipuemaris fiudiones omnes: quasrheumatifmos uocant: fiftit. Ramentis eboris cum melle at: ico (ut aiunt ) nubecula: in facie Scobe paronychia tolluntur efficaciusfi externuata. probofcidis ta du capitis dolor leuatur efficatiusfi 8iilemutet. Dextra pars probofcidis cuti Jem** ma rubrics adalligata impetus libidinum ftimulat. Sanguisfiiifchiadicis prodeft ,e cur que comitialibusmorbis: Leoms adeps cum rofaceo cutent in faciecuftodit auitiisca^ aoremque feruat:6i fanat adufta niuibusarticulorumquetuntores .Magoruni uanitates perundiseoadipefacilioremgratiamapudreges populosue proniittunt. prascipue ta men eopingui quotfitinter fuperciliambienTenullum poteft.Similiter dentis maxi/ me a dextra parte: uilliqj e roftro inferiori promifft funt.Fel aqua addita daritatem ocu/ lis inundis facit.Eccumadipe eiufdem comitialesniorbos difcutitleuigufru^utprO'' XXV'ilU tinus quifumpfcre curfu id digerantCor in cibo fumptutti quartanis medetur. Ades cu rofaceo quotttdianis febribus.perundos eo beftias fugiunt.Kefiftere etiam infidiis uide#> tur.Cameli cerebrum arefadum potumqj ex aceto comitialibus morbis aiunt mederi. ke fel cum melie potum hoc Si angine.Cauda arefada folui aluum.Fimi cinere crifpari capil lum cum oieo.Ht dyfencericis prodeft iliitus cini.potufqj qcum trim's digy tis capitur: etia comitialibus in orbis. Vrina fullonibus utiliftima efle tradunt. Iremqi uTceribus mananri* bus.Barbaros earn feruare quinquenio:8i heminis pota cire aluum. Setas e caudacontor / tas Si fmiftro brachio iiligatas quartanis mederi.Hyenamagi ex oibus jnimalibus in ma> xima admiratione pofuerunt utpotecui 8i ipfi magicasartes dederunttuimcp quaalliciac ad fe hojes’mete alienatos. Permutationes fexus ex iis annua uice diximus:cajteraqp mo* ftrifica naturaseius.Nunc perfequamur qua:cuncgmedicinisproduntur.pra:cipuepathe ris eftein metu hyena: dicuntunut ne conentur quidem refiftere.Et aliquid de corio ea* rum babentem non appeti.Mirumqpdidu fi pelles utriufcpcontrarianlufpendantur ded dere piios pantheras.Cum fugiunt uenantem dcclinant ad dextram: ut prsegrelTi hominis neftigia occupent.Quod fi fuccefferioalienari mCnte uel ex equo homiuem dccidere- At fi in ieuam detorferH:deficientis argumentum eftbceleremcp capturam.Facilius autemcat pi fi cindus fuos uenator fiagellumcj Si ipfos anquos feptenis alligauerit nodis. Mox aute uc eft folers ambagibus uanitas magoruni capi iubet geminorum fignum tranfeunte lu> na-fingulofqp prope piios feruari. Capitis dolori alligatam cutem prodefte qua: fuerit in capice eius.Lipitudini fel illitu frontibus. Aut ne omnino lippiatundecodumcummel/ iis attici cyathis tribus Si croci uncia illitum.Sic 8i caligines difcuti Si fuff ufiones.Clarita tern excitari: melius in ueterato medicamento. AiTeruari aute in cypria pyxide. Eode fana ri argema:fcabritias:excrefcenria in oculisdcem cicatrices.Glaucomata uero iocineiis recc cis inaftati fanie cu defpumato melle inundis.Dentes eius dentium doloribus tadu pdef* fe uei alligatos ordine.Humeros humeroru Si lacertorum doIoribus.Eiufdem detes fi dc finiftra parte roftrieruti fint illigatos pecoris aut capri pelle ftomachi crutiatibus.pulmo nes in cibo fumptos coeliacis.Ventriculis cinere cum oleo lihtunvNeruis medullas e dor/ fo cuoleo uetere ac fellc.Febribus quartanis iecur deguftatu ante acceftiones. Podagris fpinse cinerem cum lingua 8d dextro pede uituli marini addico fellc taurino omnia paricer coda atcg illita hyenae pelle.In eodeni morbo prodefte Si fel cu adipe afinino. Tremulist ifchiadicis:exilientibus:8i quibus corpalpitet aliquid ex corde mandenduimita ut reliqua: partis ciniscum cerebro hyenae illinatur.pilos etia auferri acompofitione illita: aut per fe auulfos felle:prius quam renafci non liheat.Sic 8i palpebris inutiles tolli.Lumborum do/ loribus carnes e lumbis edendasullinendafqj cum oleo.Srerilitate mulierum emedari ocu to cumglycyrrhiza 8i aneto fumpto inciborpromifto in triduumcoceptu.Contra nodur nos pauores umbrarumqj terrorem unus e magnis dentibus lino alligatus prodeft. Suffi ri fureutes eodem 8i circunligari antcpedus fuum cum adipe renum aut iociuereaut pel le prsecipiunt.Muheri pr£egnanti a pedore fyenae caro 8i pili feptem Si genitalea ceruice fi alligentur dorcadis pelle collo fulpenfacontineri partus promittutur.Veneremftimu** lari genicali ad fexus fuos in melle fumptoretiam fi uiri mulierum coitus oderint. Quint mo totius domus concordiam eodem genitali.8i arriculo fpinae cum adherente corio con feruatis conftare:quem fpinaearticulum fmemoduni atlantion uocant. Eft ante primus. In comitialium quoqp remediis habenteum. Adipe accenfo ferpenres fugari dicunt. Ma/ xille parte cominuta in amfo Si in cibo futnpta horrores fedari. Eodem fuffitu mulierib 9 menftrua euocari.Tantuq? eft uanitatisrut fi ad brachiu alligetur fupetioris roftri dextre partis densdaculantium idus deerraturosnegent.palato eiufdem arefado Si cum alumi ne aegyptio calefado ac ter in ore pemutato fetores 8i ulcera orisemendan.Eos uero qui linguam in calciamento fub pede habeantmon latraria canibus-Siniftra parte cerebri na* ribus illita:morbos perniciofos mitigariftiue hominu:fiue quadrupedu.Fronris coriu fa^ fcinationibus refiftere.Ceruicis carnes fiuemandantur fiue bibantur arefade lumborunt tnedentur doIoribus.Neruisa dorfoarmifq? fufficiendos neruorumdolores. Piios noftri admotos mulieru labrisamatorium eft.lecur potum torminibusSi calculi's mederi. la cor in cibo potu ue fumptuni omnibus doloribus corporumauxiJiari.Lyenem lyenibus.Ofr^ turn uketum inflanjationibus cum oleo. Medullas dblorffpinae 8£ neruorum laftitudini LIBER. reenum. Neruospctos in uino cum thure foccunditarem reflitnere adeptam ueneficio Vuluamcumali punici dulciscorticein potu dataprodeilemulieru u ulux. Adipe e junw bis fudiri difftcuker parities 5i ftatim parere-E dorfo medulla adaliigaticocra unnas fpea aes opituIari.Sparicis genicale e maribus fuffitu.lcelippictibusnupns & tdtrainfiatiohc* feruatos pedes ta&u leuos dextris parribusrdextros leuis. Sinifhu pedc fuperlatum pa r * turienti laralcm efle.Dextro illaco facile eniti.Membranaquae fel cotinuerata cardiacii pota in uino uel in cibo funtpta fuccurrere.VeCca in uino pota contra ur inx incontinentia au.Qu e autc sn uefica inuenta fit uiina additis oleo & fefanto & melle afiano hauftam jj / defTc agrimonio ueteri.Coftardprima & odtauam fufFicu ruptis falutareefil'.Ex fpina uz* 10 parturienttbus ofla. Sanguine cu polenta f umptu torminibus.Eode tadis podibus ubi cunqjmagoiuinfeftari artes.Noneliri deos:neccolloqui:fiuelucefnis:fiueuifu:fiueplit uiis:fiue aquariiue pilatfiue quo alio genere tenrcrur.Carnes fi cda‘tur:cotra canis rabidi tnotfuscfficaces efte.Etianum iccur emcacius.Carnes uel ofla hois fi qux in uentriculo oc eifaeinueniatur fuffitu podagricisauxiliarnSi ungues inueniatur in lismiotteahcuius ca jpienciu figntficari.Excrtmeta ftue olTa reddita cu lnterimiruncorra magicas infidias polle re.Fimu qui inteftinis inuentus fitrarcfaflu ad dyflntericos ualerepotu.illitus^ cum a di/ peanferino opitulari toto corporekftsmalomedicamento.Acane ueromorfisaddipem 11 {cum Eccoriu fi fit fubftratu.Rurfustali finiftri cinere deco&o tu fanguine muftellx p undis omnibus odio cuenirc.Ide fierioculo dccodo.Super omniaefbquod extrema f if ftulam inceftini cocra ducu ac poteftatd iniquitates cominiftrant. Etad fucceffus petition numriudiciorum aclitium euctus:fiomnino aliquatulu quis feed habeat.At eiufdcmca/ uerna finiiKo lacertoreligacafiquismuliererefpicianamatoriu efleitamprxfens utillico fequatur. Eiufdem loci pilose cinereex oleo iilitu uiris qui finr probofx moliciei no mo do pudicos:fed & feueros mores induere.pioxinie fabulofus eft crocodillus igenio quo* qr illo cui uita in aqua terraq? comunis.Duo eni genera cord iJiius e dextra maxilla detes adaliigati dextro lacertocoicus(ficredimus)ftimulant,Canini eius dentes febres ftatas at cent repleti.Sunt enim cani ita ne diebus quincp ab xgro cernantur qui adalligauere. Ids pollere 8C uentrcexemptoslapillosaduerfusfebnum horrorcs uenientes traaut. Haceri a n de caufa xgyptii perungunt adipe aegros fuos.AIiter illt fimilismultu ir.fra tnagnitu/ dinem in terra rtmodorarimmifqjfloribus uiuit Ob id inteftina eius diligentcrexquirun turiucundonidorearefadacrocodiliea uocantoculoruuitiis utilifumacu porrisfucco i un&a&cotra fuffufiones uel calfgincs.Illita quocp ex olcocyprirso moleftias in facie cna feentes tollit.Ex aqua uero morbos omnestquoru natura ferpit in facie nitcremq? reddir. Lentiginestollitac uaros:omnefq?maculas.Etc6traccmitialesmorbosbibitur ex aceto mulfo binis oboIis.Appofita menfesciet.Optimacp eftquxcandidifTima & friabilis: mini podcrofarcu teratur inter digytos fermentefcens.Lauatur cxrufa. Adulterant xm y lo aut cymolia:fed maxime qui capcos orixa tifi pafcunt.Felleinudos ocuiis ex melle c 6* tra fuffufiones nihil utilius prxdicant.lnreftinis & rcliquo corpote eius fuffiri uulua labo rantes falutare tradutdte uelleribuscircudari uapote eiusinfedis.Corii utriufq? cinis ex aceto illitus tisparribusquas fccari opus fit.-aut nidor cremarifenfum omne fcalpelii au/ fett.Sanguis urriufqp claritatem uifus inundos donat:Si cicatrices oculoru emedat- Cot pus ipfum except© capite pedibufqj elifum madatur ifchiadicis. TufTinruetere cmendat prxcipux in puerisdte lumboru doIores.Et adipe habeoquo tadu pilus defluit. Hie peru dos a crocodtllis ructur.Defluitinftillarurqj morfibus.Cor annexum in iana ouis nigrxs cui nullus aliuscolor incurfauerit.& primopartu genita fit quartanas abigere dicitur. lu gemus illis fimilia peregrina xqueatalia.priufq cameleonte pcculiari uolumine dignu exiftimatum.Democrito.Et per fingula mebradefacratumnon finemagna uoluptate no ftracognitisproditifqp medaciis grxcx uanitatis.Similis eft magnitudme fupradido cro codi!o;fpinx tautum uitio:ac recuruaturai&caudeamplitudine diftas.Nullu animalpaui dius efte exiftimatur 6 1 ideo ucrfjcolons efledemutationis.Vis eius tuaxima cotra accipw trum genus.Dettahereeni fupra uolutatcad fetraditur:& uolutariu prxbere taceradunl CXteris animalibus.Caput eius & gutur fi roboreislignis accedantur hymbrid 8c tenuru^ um cocutius facere.Democritus nartacJte iecurin tegulis uftu.Reliqua ad ueneficia pet tinctia qus dicit qqfalfa exiftimantes oimttcnjusipteiq iniifu coaigucmiu. Dcxueoca J XXV UL loft uiuentieruatunaibugines oculorum cum ladecaprfnotolli.Lingua adallioata: peri cuiapurpurei.Eundem falutare elle parturientibus circa domum.Sin ucro doirrbus infe racur per nieiofiiftmu. Lingua fi uiuenci cxempta fit:ad iudiciorum e uentus poilere:Cor adueiius quarranasilligatu nigra lana prim or.Axungia etia grasci appellauere in uoluminibus fuis.Neqj eft occulta uinu caufa: quo niam id animal haerbarumradicibus uefcitur.Itaq? etia fimo innumeri ufus.Quam ob reni non de alialoquamur fue multo effrcaciore famina:quse non peperit. Multo uero pr x/ ftantior in apris eft.Vfus igitur axugias eft ad mollicnda excalfacienda:difcutieda:purga* d^qj.Medicopt aliqui admixto anxeris adipe caurorun<$ feuo & hyfopo ad podagras uri iubenSi uero pnianet dolor cu caera:myrto:refina:pice.SIcera axugia medet ambuftis uel niue-Pcrnionibus autc cu hordcicincre &cal!a pari tnodo.Predeft cdhicaus membris. y ^ 5 * ?% NS tixr^S Kte(‘ % t^-u " ^ icrnJj. ** ■• .ni ^ •j^tcdui -icij 1 ' ccnj ' :: ■■:-t-i. ■• ''-Kutltltt *tOjBB.p u( ! : ^ tcntiam J«buh(cre oi i hj hcmimsfda f pcfibiduimt u(ui alias con/ * uerugini p/ o dyfenrerijci Ecgencrib’ nui».Smiui ounks-quinc >UtiHotCS:IntO tticndar. Mollis mrurolbscutn •vJaurcalia - i*\ \bculis 1l r; hcdxifo nDinguidlmu cnbto iaEbw , uo-Addif -.sum addito i(» [ijnfftoloo ■ r.nci'i ! o># jht • j« mv - £ ;^<1 U0 I ?: .nop®/ to■SSS ■ XXVUI. Itinerui? laflitudines & fatigationes leuat. Ad tuffim ueterem recens decoquitur quadra tisponderc in uini cyathis tribus addito mclle. Vetus etia pthifiin in pilulis fumptafanat: qua? fale inueterata eft.Omnino enim no nifi ad ea quse purganda fine auc quse non fine exulceraca & calida recipitur.Quida quadrantes axungia? 6£ mulfi in uini cyathis trib 9 de coquunc contra tuflinuquintoeg die picem liquid! in ouo fumi iubent circunli®atisiate* ribus 8£ pedoribus 8C fcapuliseoru qui pthifin fentiunt.Tanraqj eft uis urgenibus etiarn adalligata redeat in os fapor:ea quae expuere uideantur.E fue qua? non peperit aptiflime utuntur adcutem ntulieres. Cotra fcabiem uero quisadmixto iumentorum feuo pro par te tertia 8C pice pariterqj fubferuefadis.Sincera partus in abortu uergentes nutrit coliirii modo fubdita.Cicatrices cocolores facie cserufa admixta uel argentei fpuma. At cum fui phure unguiu fcabriciasemendat.Medetur 8i capiilo fluenti.Et ulceribusin capite mulie rum cum gallas parte quarta.Et infumata pilis oculorum.Datur &pthificis unciatimcum uini ueceris hemina decoda;donec tres uncia: e toto refidant.Alii 8C mellis exiguu adiici unt.panos fanat illitacumcalcc.Itcm furunculosrduritiemqt mammaru.Rupta& coupl fa 8C fpafiuata8i luxata fanat.Ciauos 8C rimascoliq; uitiacum helleboro a!bo. parotidas ammixea farina falfamentaria tefta-Quo genere proficit ad ftrumas. pruritus & papula® in balneo perundis tollit.AIioqj etianu modo.podagricisprodeft mixto oleo uetererco/ trito una farcophago lapide 6 C quinqj folio tufa in uino:uelcu calce:uelcumcinere. Facie 8£ peculiare emplaftrum.lxxxv.pondere.C.fpumae argentea? mixtis.utiliffimum contra in flationes ulcerumadipe uerrino confici Et inungi putant utile. Iifq? qua? ferpant ilhnire cum refina. Antiqui maxime axibus uebiculorum perungendis ad faciliorem circuna&u rocaruhi utebanturmnde nomen,Sic quoqi utili medicina cum ilia ferruginetotarum ad fedis uitia uirilitatifqj.Et per feaxungiam medici antiqui maxime probabant rembus de* tradatm&exemptis uenisaqua celefti fricabantcrebro decoquebantqj fidili nouo fepius turn demutti alteruantes.Conuenitcp falfam magis mollire:excalfacere:difcurere: uitulo ruq?efleuinoIotam-Mafuriuspalmam lupinoadipidedideantfquos tradir. Ideonouas nuptas ilfo perungere poftes folitasme quid mali vnedicamenti inferretur.Quae ratio adi pis eadem in iis quaeruminant:feut efttaliis modis non minoris potetiae, Periicitur omne exemptisuenis aqua marina ud falfa lotu.Mox in pila tufum: afperfum marina. Crebro poftea coquitur dfonec omnis aboleatur odor.Mox affiduo foie ad candorem reducitur. A renibus autem:omnelaudatiftimum eft.Si uero uetusreuocetur ad curam: liquefieri priusiubent.Mox frigida aqua lauari faepins dein liquefaccre affufo uino qua odorariffr; mo.Eodemcp modo iterumacfaspius cogunt:douecuirus euancfcat. Multi priuatimfic cautorumleonum pantheraru accameloru pinguia curari iubent. Vfus dicetur fuis locis. Comunis 8 C ratio medullaru eft.Omnes molliunt:explent:ficcant:excaIfaciunt.Laudatif!i» fima ceruina;mox uitulinasdein hircina 8i caprina. Curanturante autunum recens lut^s fi'ccat^ in umbra per cribrum.Deinde liquate per lintea exprimuturrac repouutur in fi-- dililocis frigidis.Inter omniaautecomuniaanimaliu felprasftantius ineffefiu. Eft enini uis eiusexcalfacere:mordere:fcindere:extrahere:difcutere.MinoruauimaliufubtiIiusin relligitur.Et ideo aureo ducendis.Omne autemeuratur recens pradigato ore lino craflo demiftumin feruentem aquam femihora;mox ficcatum fine foleiatcj} in nielleconditum. Damnantur equinum tantum inter uenenaddeo flamini facrorum equum tangerenon li cetcumromae publicis facris equus etiam immoletur.Quin 8C fanguis eorum ftiptica uim habet. lteequarumpra?terq uiiginu erodit:emarginat ulcera.Taurinus quide recens in/ ter uenena eft excepta egyra.Ibi enim facerdos terra? uaticinatura tauri fanguine bibit pri ufqdefcendatinfpecus.Tantumpoteft fympatia ilia de qua loquuturmtaliquando reli^- gione uei loco fiat.Dr ufus tribunus plebis traditur caprinu bibifte cu pallore: 8C inuidia ueneni fibi datiinfuu ulari.Q.Scipionem inimicum uelet.Hircoru fanguini uis eft.-ut few ramenrorum fubtilitas non aliter acuatur aut induretur aut fcabricia poliatur uehemcn tiufqp qualima.Non igitur 8C fanguis animalium inter communiadiciporeft:& ideo fuia qua ?(5 dicentur effedibus.Digeremus ei in animalia fingula ufus. plurimuqp contra few pentes. Exiitio iiseffeceruos nemo ignorat: ut fi qua? funt extra&as cauernis mandant, Nec uero ipfisfpirantes tantum aduerfantur; fed membratim < 3 UCC ? fugarieos nidore coruus corum fi uratur diSum eft. At e futnmo gutture uftis cilibus congregari dicuns LIBER# tur.pelles eiufdem animalis fubftratae fecuros pntfhntab cmnimetu fomnos. Cdagulfi quoqs ex aceto potum ab idu:& fi omnino tradum fit:eo die no ferit ferpens.Tcftes quo q> eius inueteratuuelgenitalemaris.falutpriter danturin uino.Itemuentre: quiccntipe* liones uocatur fugiunt-Et ideo aliquid cerui babentesiaut medulla perudos feuo ue cer uiautumnali.Sumis autcni remediis praefertur hinuli coagulum in matris ueroexa&i ut indicauimus.Sanguine quoq? ceruino fi una uranturdracontfon & cunilago & anchufa lentis filigo contrahi ferpentes dicut.Diflipari deindefi fanguine detrado adiiciatur py* retrum.lnuenio apud audores grxcos animal ceruo minus.-# pilodemutmac dcnte finii> li guod ophion uocatur.Sardinam eum tantum fere folitam.Hoc interefle arbitror.Etio medicinasexeoomitto. Medicina£deapro:#capris:#equisfens:#remedia de be/ ftiis contra omnesmorbos. Ca, X. pri quo<$ cerebrum contra eos laudatur cum fanguine.lecur etia inueteratu po* a turn cu ruta Si uino. Ice adeps cum melle refinaqs.Simili modo uerrinum iecur ex emptis dutaxat fibris quactuor oboloru ponderemel cerebrum in uinopotu. Ca/ prarum cornu uel pilis accenfisfulgari ferpentes dicunt.Cinerecpeorum potum uel ill U turn contra idus ualere.Item ladis hauftus cu uuaaminea uel urinas cum aceto fcyllirico Cafeutn caprinu cu origano Ipofitum uel feuum cucasra.Milia prseterea remediorum ex eo animali demoftrantur ficui apparebit. Quod eqdem miror cum febri negetur carere. Amplior potentia feris eiufdem generis quod numerofiflimu efle diximus. Alia uero ex hircis.Democritus etianum effedus auget eius qui fmgularis natus fit. Fimus quoqp.cw praru in aceto decodus Si illitus in idus ferpentiu placet.-# receneis cinis in uino. Atq? in totodifficilius ferecolligentes a ferpentiu idu.-m caprilibus oprimeconualefcut.Quime dicariefficacius uoluntioccifa:caprxaluumdifledacum fimo intusaperto ftatim tiligant Aliicarne receute hsedoru pilo fuffiunt:eodemqj nidore fugant ferpentes. Vtuntur # pel leeorum recentead plagas.-carne# fimo eqni in agro pafti.Coagulo leporis ex aceto co<* fra fcorpionem# mure araneu.Aiuntautc no ferin leporis coaguloperundos. perculTis afcorpionefimum caprae efficacius cu aceto decodu auxiliatur. Lardu iufq? decodipotu iis qui bupreftim s hauferinc.Quin etiam fi quis afino in aurem dixcrit percuflum fe a £cor« pione tranfire malu protinus tradunt-Venenataqj ora accenfo eius pulmone fugere.Et fi mo uituli fuffiri percufiis a fcorpione prodeft.Cam's rabidi morfu fada uulnera circunciV duntad uiuas ufqj caines quida camecg uituli admouet:& ius ex eodecarnisdecodaedat potuuaut axugia cum cake tufam.Laudant hirci iecur:quo impofito ne tentariqde aquae metu affirmant.Laudant # caprae fimu ex uino illitum autmelle.Melius # cucuii# h if rundini* dccodum # potu.Ad reliquosbeftiaru morfus:caprinu.*cafeum ficcum cum ori gano imponut:# bibi iubent.Ad hominismorfus carnc bubula decoda. Efficacius uituli fi non ante quintu diem foluant.Veneficiisroftru lupi refiftereinuereratutu aiunt.Ob id qs uillarum portis prsefigunt.Hoc idem praeftare & pellis e ceruice folida manica exiftima tunquippe tantauis eft animalis.praeterea quae retrulim us# ueftigia eius calcata equis afterunt torporem.Iis qui argentu uiuum biberintlardum remediu eft. Afinino lade po/ to uenena reftingutur.peculiariter fi hyofeiamum poru fiuaut uifcum:aut cicutaiaut le/ pus marinusiaut opocarpathuiaut carice:aut dorycnidium.Et fi coagulu alicui nocuerit: nam id quoq? uenenu eft in prima ladis coagulatione.MuItos eius # alios ufus dicemus. Sed meminilTe oportebit recenti uetendu.-aut no tnultopoftea tepefado. Nullu enim ce leriuseuanefcit.Qffaquoq? afini confrada # decoda contra leporis marini uenenu dan/ tur.Omnia eademonagris efficaciora.De equis feris no fcripfeiunt graeci quonia terras il lae non gignebant.Verumtamen fortiora eadem qua in equis intelligi debent. Lade cqui no uenena leporis marini # toxica expugnantur-Nec uros aut bifontes graeci in exper// mentis habent quanq bouc fero refertis indiae filuisiportione tame eadem efficatiora ola exiiscredi par eft.Sic quoqp lade bubulo cunda ueneua expugnari tradunt: maxime ftw pradida-.6i fi ephemeru impadu fitmt fi cantarides date comitione ola egeri.Sic 5i capri/ noiurecJtharides.Cotraea uero quxexulcerationeenecanfeuuuirulinu feu bubuluau/ xiliatur.Na cotrafanguifugas potas buriru remedioeft cu aceto ferro calefado Quod & per fe prodeft cotra uencna.Na fi oleu no fittuicetn eius reprefentat.MuItipediu morfus cu melle fanat. Ola fefami quoqp iurepoto uenena fupradida expugnari purar. Pnuau'W j ' xxvm. aero aconita &cicutas.ltemqfuiculino feuo. Caprinus cafeus recens Us quiuifcum bibc rint.Lac uero contra cantbaridas rcmedio eft;& contra ephemerimpotu cu raminia uua. Sanguiscaprinusdecoduscummedulla.-contra toxica uenenafumicur. Hardin us contra jeliqua-Coagulumhasdicontra uifcum.-ftchameleontem album; fanguinem taurinum, contra quern Si leporiscoagulum eft exaceto.Contra paftinacam uero Si omniu marine^ idus uelntorfuscoagulu Ieporis:uel haedi; uel agni drachme pondereex uino, Leporis co agulum & contra uenena additur antidotis.papilio quoq? lucernaru luminibus aduolans inter mala medicamenranumeratur.Huiccotrarium eft iecurcaprinu;ficut fel ueneficiis ex muftella ruftica fadis.Hinc ddde reuertemur ad genera morboru.Capilli defluuia ur finus adeps mixto ladano 8C adiantho continet, Aloperiafqp emendat Si raritate fupercilio lumcum fungislucernarumacfulgine quseftinioftrisearum.Prunginicum uino pro deft. Ad hanc&cornusceruini cinis euino;utcg non tediumanimaliseius capiilis incre<* (cat.fte felcaprinu cu creta cymolia Si acetofic ut paululu capilliinarefcant.Item fdhirciV num cum urinatauri.Si uero uetus fioetiam furfures adiedofulphure emendat- Cincre genitalisaftni fpiflari capillum purane Si e canitie uindicari fi rafis illinatur.piumboqp tri eus cuni oleo dcnfari;Si afinini pullicum urimradtmfcentqp nardum;faftidii gratia- Aloe petias felle taurinoculnaegyptio alumine tepefadas illinunt.Capitis ulcera manantia uri natauri efficaciter fanant.ltem hominis uetus fi cydaminum adiiciatur Si fulphur. Effica ciustamenuitulinum fel. Quocumacetocaiefado tolluntur&lendes.SeuumuituIinu cum fale tritumcapitisulceribus uriii(rimumLaudatur'&: uulpium adeps; fed prarcipua; fel 8i fimum cu finapi parimodoillitu.Caprini cornus farina uel cinis magifqs hirciaddi-* tonitro Si tamarici Ilmen Si buryro;olcoq?priuscapite xafo mire continent ita fluuente capillum-Sicntfiicaniscinereex oleo illito iupercilia nigrefcunt.Ladecaprfnoledes colli tradunt.Fimo cummelfealopeciasexpleri-Item ungularucinerecumpicefluuenten ca*» f>i!Iumcomincri.Leporinus cinis cu oleo myrceo capitis dolores fedar. ire aquapota qua: de bouis aut afini potu relida eft-Et fi credimus uulpis mafculaegenitaii circuligato.Cor uusceruini cinis mitusex aceto aut rofaceoraut ex irinoroculoru.-epiphoras. Eafqp bubu> !o feuo cu oleo codoiliiniut.Ceruinicornus cinis feabriciaseodcm unguine fanat. Mu^ crones aute ipfos efficacioresputant.Lupi excremcncis circulini fuffufioncs prodeft. Ci/ nereeorumcuattico melle inungtobfcuritares-Icem felle urfino.Epinydidas adipe apri no cum rofaceo.Vngulseafininse cinis inundus e fuo lade cicatrices cculorum Si albugi gines tollic.Mcdullabubula ex dextro cture priore trita cu fulgine pilis Si palpebrarum uitiis finguhs occurrit.Calliblephari pari modo fuligo in hoc ufu temperatur,Uptime 8£ lichno papiraceo.Oleoqj fefamino-Fulligine in nouo uafe pennis deterla.Efficarifiime ta meneuulfosibipiloscobercet.Felle tauri cum oui SUlbuminecoIlyria fiuntrquaq? difib luta inungucurper quatriduu.Seuu uituli cum anferisadipe Si ocimi fuccogenaru uitiis apdflimum eft.Eiufdem medulla cum pari pondere csere 8i old uel rofacei aadito ouo du ritise genarum illinuntur.Cafeo molli caprino impofito ex aqua calida epiphora fedatur. Si tumor fit ex melle. Vtrunqj uero fero calido fouendu. Sicca lippicudo lumbulis fuum toftisatc|Kontricis&impofirisroIlitur.Caprasnegantlippire:quonia eae quafda hserbas edant.ltem dorcades.Et ob id fimu earn cacra circundatu noua luna deuorari iuber.quo f mam nodu asque quoqp cernanc.Sanguine hirci lanari lufcifosputant nydilopas appellac gried-Capra: uero iocinere in uino auftero decodo.Quidam inaiTaciiocineiis finieinun^ gunt. Aut felle capraexarnelcp eas uefci;&: dum coquaurur oculos uaporari prxicipiunt: Id quoqj referrearbitrantur;fi rutili coloris fuerint.Volur Si oculos fuffiri iocinere in of lis decodo.Quidam inallato-Fel quidem caprinum pluribus modisafiumut cu melle con* Ira caiiginesXum uerairi candidi tertia paire contra glaucomata. Cu uino contra cicatri ces:8£albugines:&ca1igines;&: pterigia;& argemata.Adpalpebras ueroeuulfo priuspiio cum fucco olerisu'ta ut undic inarefcac.Cocra ruptas funiculas cu lade mulieris. Ad oia auteminueterata fel cfficatius putant.Necabdicant fimu cx melle illitu cpiphoris. Cctra dolores medullam Jtepulmonem leporis.fedac caligine fel cu palTo aut melle. Lupjno quocy adipe uel medulia fuum fricari oculos corra lippitudines prxeipiur. Na uulpina lin guam habentes in atmillalippiturosncganr.AuriumdoIori& uitiis medetururina apri in uitro feruata.Fei apri uel luis uel bubulum cu oleo citreodrofaccossquis portionib-. LfBES.. prarciptia: uero tauririum cum porri fucco tepid um: uelcum mellc fi fuppurent. Cotraqj odorem grauem per fe tepefadum in mari corio.In ea parte rupta cum lade mulieru cm caciter fanat.Quidam etiam in grauitatc aures ficperludedas putac. Aliicum feneda fer Pentium & aceto indudunt laria ante aqua cahda collutas.Et fi maior fit grauitasaimum felcum myrra & ruta in malicorioexcaifadum infundunt. Lardum quocp pingue. Item fimuni afini rece$;cui rofaceum inftillatur.Omniaqj ea tepefada.Vtilior equi fpuma: uel equi fimi recens cinis cum rofaceo.Seuu bubulu cum adipe anferino.Butyru recens: uri/ na capti uel cauruaut fullonia uetus calfada uapore per lagenas collum fubeunte. Admi# fcent & aceti tertiam p^rtem.Ec aliquid ufinse uituh qui nondum hasrbam guftauerit. Fi mum etiam mixto telle eiuldem.Et cutemquarelinquuntangues:excalfadispiiusaurif bus,Lana autem medicamina eainduduntur.prodeft&feuu uituli cum anxeris adipe: & occimifuccocu eiufdem medulla admixtocuminotritoifufa.Virus uerrinume feropha excoitu excepcum priufq terram attingatcontra dolores. Auribusfradis glutinume na curis uitulorum fadum 5i in aqua liquatum. Alii uitis adeps uulpium.ltem fel caprinum rofaceo tepido autporri fucco:aut fi fit ruptura ibi aliqua c lade m ulieris. Si grauitas fit audiendi.-fd bubulum cum urina caprasmd hirci.uel fi pus fit.ln quocunqj autem ufu pu cant bazcefficatioia in cornu caprino per dies.xx.infumata.Laudant & coagulu lepori cec tia denarii parte dimidia quoqj fagapeni in amineo uiuo.parotidas urfinus adeps compri mir pari ponderc cserse & taurini feui.Addunt quidam hippociftidem:& per fe butyru llli tum;fi prius foueantur foenigrxei decodi fucco.Efficacius cum ftrichno.profunt& uuk pinum teftes:8£ taurinusfanguisaridus tritus.Vrinacapras calefada inftillata auribus. Fi/ ■1 1 p nucf eiufdem cum axungia illitum.Dentes mobiles confirmac ceruinicornus cinis:do]o* ‘t™" refi^eorummitigatfiuexnfiicenturfiuecolluantur.Quidem efficaciorem adomnescof- demufuscrudrcomusfarinamarbitrantuhDentifriaamroqiuiodoflunr.Ivlagnureme^ / diumeft &C in 1 uporumcapiris cinertvCertunxp eft in excremenriieorum pierucp inueui rioffa.Hxc adalligata euode eficdubabec.lte leporina coagula per aurcinfufacontra do_ lores. Et capitis eorum cinis dennfticium eft.Adiedocpjiard oiiiulcet grauiolcntiametxiS^ Aiiqui murinorumcapitum cincremmilcuiffe malut. JELep critus in latera leporis a cul qs iimikuhocfcarificari dentes in.dolorefuacknt. Talus bubulus accenfus eos>quilabant tu dolore admotusconfnmat.Eiufdem cinis cum myrrha dentifriciu eft.Qiraquccg ex uny gull's fuum combuftaeundem ufiim praberu.Item offa ex acetabulis pernarum circa que coxendices uertuntur.iifdem fanari demilTisin fauces iumentorum ucminationcs notu eft.Sed &corruptos dentes confirmari. Afinas quocp lade pcrculfu uexatos:auc dentiutn eiufdem cinere.Lyene item equi cum oleo infufo per aurem.Eft autem hoc non hippoma nes-.quod aliquin noxium omitto.Sed in equorum genibus ac fuper ungulas.-prasterea in corde equorumjimenitur os-dentibus jamnis maximefimile .Hoc fcarificari doIore.Auc jexetupla denteemortuLequi maxillis ad ruimeru eius qui doleant demonftrant* E quaru uirus a coitu in lychnis accenfum Anaxilaus prodidiuequinorumcapitum ufus reprefen taremonftrifice.Similiter ex afinis.Namhippomanes tantas in ueneficio uires habet: ut affufumasris mixturasin eftigiem equse olympiad admotos mares equosad rabiem coitus agat.Medecurdentibus&fabrileglutinoinaquadecodumillitutncp Kmox paulo da tradumrita ut confeftimcolluantur uinou'n quo decodi funt cortices tuali punici dulcis Efficax habetur & caprino lade collui dentes uel felle taurinq.Talorum caprserecenrium cinisdenrifricio placet.Et omnium fere uillaticarumquadrupeduimne fkpius eadem dica cut.Cucem in facie erugari & tenerefcere & candorem cuftodirilade afinino putant.Np cuncp eft quafdam quortidie.dcc.cuftodito numero fouere.'Poppeacp hoc hxor.Neromi principis inftituit.Balneaiu quoqp fic folio temperato afi'norum gregibus ob hoc earn co* mitantibus. Impetus pituiteE in facie butyro illito tolluntur.Elficacius cum cxrufa. Since ro uero ea uitia quae farpunt infuper impofita farina hordeacea.Vlcerain facie membra na e partu bouis mandida.Friuolum licet uideatur non tamen omittendum propter defide/ riamulierum.Talumcandidiiuuenci.xI.diebusnodibufq^donccrefoIuarurin liquorcm decodum & illitum iinteolo candorem cutifij erugationc pretftare. Finio raurino malas rubercereaiuntmon ut crocodialem illini melius.fed foueri frigida & ante & poftea iu/ bent.Aeftates 6£ quas difcolorem faciunc cutetn fimuw uituli cu oko Hi gumi nianu fufe* In *<£5y -'if,* ■; . 2 0 Ptl» •">5 tl* V; 0 ?^ 25*5 ' K *Oafojn ^ntec ' *: ^unpri ^s-jcvtif"' 'tiuul* "•fcl5.fi/ ittdolv mcftii [iiuust ?imL 3/ira^ jom JfUJ.Ci ibintd jCXUjj/ XXVIII. a&u emendat.VIcera oris 8£ rfmas feuu uituli ud bouis cu adipe anferis & ccimi fucco.Eft Si alia mixtura feuo uituli cum medulla cetui Si albs fpins foliis una tricisidem prsftat Si medulla cum reftna:uel fi uaccinafit:iufi$ e came uaccina.Lichenas oris prsfiantififime ui cit glutinum fa&u egenitalibus uituloru Iiquatu aceto cu fulphureuino ramo ficulneo p mixtumuta ut bis die receris illiatur.Item lepras ex mellc Si aceto deco&um.-quas Si iecur hirci calidum illitum tollit:ficut elepbantiCim fel caprinum.Etiamnum lepras ac furfures tauri fel addito nitro.Vrina afini circa canis ortum mafculas in facie .Fel utriufqj per fe fe aqua infradum:euitatifcp folibus ac uctis port detradum cutem.Similis effe£tus:& 1 cau tina feuo uitulino ue felle cum feminc cunile:accinere e cornu cetuino:fi canicula exorie tecomburacur.Afinino feuocicatricibus adicheni Ieprifq* maximecolor redditur. Bird fel leotigines collie admixto cafeo Si uiuo fulphure fpongiscp cinere: ut melJis fit craflitu do. Aliqui inueterato felle uti malueremiixtis calidis furfuribus podere oboli unius quae tuor mellispriusdefiicattsttiaculis.Efficaxeiufdem Si feuumeum melanthio Si fulphure & iride.Labrorum filTuris cum adipeanfarino ac tnedulla ceruina refinaqp Si cake. Inucio apudaudoresiis guilentiginem babeat negarimagics facrificiorum ufum.Ladebubulo aut caprino tonfils Si arteris exuledats leuancur.Gargarizatur tepidum ut eft expreilu aut calefa&um.Cyprinum utilius cum maluadecodum Si faleexiguo.Lingus exulcera* tioni Si arteriarum prodeftiusomafi figargarizdtur.Tonfillisautempriuarim renis uul* jpium aridi cum mellctriti illitique.Anguins fel taurinum uel caprium cum melle. Iecur tnellis ex aqua oris grauitatem. Viceraqj butyrum citilTime fanat.Spina aliud ue quid fa u cibus adhsrens fetis extrinfecus fimo perfricatis.-aut reddi.-aut delabi tradut.Strumas dif cutit fel aprinum uel bubulum tepidum illitum.Nam coagulum leporis e uino in Iinteo* to exulceratis duntaxat imponitur.Diicutit Si unguis afini uel equi cinis ex oleo aqua il Iitus SC urina calefa&a.Et bouis unguis cinis ca aqua.Fimum quoqp feruens ex aceto de * codumrteftefque uulpini.prodeft &fapo:gallorum hoc inuentum: rutillandis capillis cx feuo 8C cinere.Optimo fagino Si caprino duobus modis fpiffus ac liquid us. Vterque apud Germanosmaiore in ufu uitis quam fceminis.Ceruicumdolorcs butyro aut adipe urfmo perfricantur.Rigores bubulo feuo quod 8£ftrumis grodeftcum oleo.DoIorem inflexibi lem opiftothon uocantdeuat urina caprsauribus infufa:aut fimum cum bulbis illitu.Vn gues contufos fel uniufcuiufque animalis circunligatum.pterygia digytorum fel tauri a num aridum aqua calida difTolutum.Quidam adiiciunt fulphur:6i alumen pari podere om nium-TulTimiecur lupi ex uino tepidofanat.Vrfinumqjfcladinixtomelle.Autexcornu bubuli fummis partibus cinis.Vel faliua equi :ttiduo potu earn mori tradunc.pulmo cer* uinuscumgulifuaarefadusin fumo;dein tufus:ex melle quotidianoeligmate.Efficatior eft ad id fubulo ceruorumgeneris.Sanguinem expuentcsxguini cornus cinis.Coagulum leporis tertia parte denarii cum terra famia Si uino myrteo potum fanat.Eiufdem fimi ci * nis in uino uelperi potusmo&urnas tulTis.pili quoqj leporis fuffiti extragunt pulmonibus diffiGilesexcreationes.puruIentasautemexucerationespe&urisipulmonifqj &a pulmo^ ne graueolentiamhalitusbutyrumefFicaciflinieiuuatcum parimodomelliusattici de* co&um donee ruffefcat:& matutinis fumptum ad menfurani lingus. Quidam pro melle lands refmantadderemaluerunt.Si fanguis reiiciatunefficacem tradunt bubulum fangui nem modice 8£cum aceto fumptum.Namde tautino credere temerariu eft.Sed glutinum taurinu tribusoboliscu calidaaqbibitur \ uetrefanguinisexcreaticne.Stcmachuexulce ratum laftis afininipotusreficit.ltem bubuli.Rofiones eius caro bubula admixto aceto SC uino co&a.Rheumatifmos cornus ceruinicinis .Sanguinis excreationes hsdinus fanguis recens ac cyathos ternoscumaceto acripari modo feruens potus.Coagulum tertia parte ex aceto potum.Iocineris dolores lupi iecur aridum ex mulfo.Afininum iecur aridum cu petrofelini partibus duabusacnucibustribus.ac mellc tritum &incibo fumptum.Saguis hircus cibo aptatus.Sufpiriofis ante omnia efficax eft potus equiferorum fanguis. Proxi * me la&is afini tepidi cum bulbisdecoftiiita ut ferum ex eo bibatunaddito'in tres heminas cyatho nafturtii albi perfufi aqua:deindemellediluti.kcur quo<5 uulpinum autpultno \ uino nigro:aut fel urfinum’in aqua laxat meatus fpiiadi.Lumborumdolcres Si quscucp alia molliore opus fitmrfino adipe perfricari conuenit.Cinerem aprini aut fuilli fimi inue icrati afpergi potione uini. Afferunt Si magi fua commenta.primum omnium rabiem hit LIBER corunt fi mulceatur barba mitigari.Eadem pfiecifa non abire cos in alienum gtege , Hufc admifcent fimutncaprinuim&fubdito linceolo undocaua hqanu quantum pati polTit fer ucns:fuftineri iubenoita ur. fileua pats doleat.Hsc medicina in dextra manu fiat.-auteco trario.Fimumquoq 3 ad eum ufutnacusasreaepondis tolli iubent.Moduscurationis eft: donee uapor ad lumbos fentiatur peruenire.poftea uero manum porro tufoillinunt. he lumbos ipfo fimo cum melle.Suadentqj in eodem dolore Si teftes leporis deuorare.lfchia dscis fittium bubuium imponunc caifadum in foliis cinere feruenti.In renum dolore iepo ris tenes curdos deuorari iubent:3ut certe codos ita ne dentecontingantur.Ventris quu dem dolore centari negant talum leporis habentes.Lyenem fedat fej apri uel fuis poturti uel ceruini cornus cinis in aceto.Efficaciifime tamen iueteratuslyen afiiii:ica ut I triduo fentiatur utiUtas.Afinini pullifimum quod primumedidit:polean uocant fyrftdatur \ ace to mulfo.Datur Si equi lingua inueteraca ex uino prsefentaneo medicamentomt didicifle feex barbaris Cccilius 8i Bion cradidit.Et lyenbubulus fimilimodo.Recens autem aflus uel elixusincibo-ln uefica quoqp bouis alii capita.xx.tufacumacetifextarioimponuntuc ad lyenis dolorem.Eadem ex caufa emi lyenem uituli quanci indicatus fitu'ubet magi nul laprecii contatione:quoniam hoc quoqi religiofe pertineat.Diuifumqj perlongitudinem annedi tunicas utrinqi & induentem pati recidere ad pedes-Dein colledum in umbra ate facere-Cum hoc fiat fimul refidere lyenem xgri uitiatumdiberariqj cum morbo dicitur. prodeft Si pulnio uulpium cinere ficcatus ateg in aqua potus.Item hasdorumlyen impofi tus.Aluum fiilitcerumus fanguisdtem cornus cinis.Iecur aprinuhj ex uino potum citra falenr.recenfqi.Item affirm: uel fuillum uelhircinumdecodum in uini hentina. Coagulo leporis 1 uino ciceris magnitudes. Aut fi febrisfit ex aqua. Aliqui 6£ gallant adiciut. Alii perfeleporis fanguine contend funt lade codo.Equini fimicinis in aqua potus.Taurini cornus ueteris e parte iam cinis inlperfus potioni aqu^.Sanguis hircinus in carbone deco dus.Coriumcapnnumcumfuopilodccodum fucco eporo.Coagulum equi& fanguis caprinum uel medulla uel iecur alum foluit.Fel lupi.cum elaterio umbilico illigarummel ladis cquini potus. Item caprini cum fale & meHe.Caprae fel cum cydamini fucco Si alu* minismodico.Aliqui 6 i nitrum & aquam adieciiTe malunt.Fel tauricumabfinthio trituiu ac fubditum paftillo.Butyrum largius fumptum c^eliacis & dyfetericis medetur.Iecut uac cinum.Cornus ceruini cinis tribus digytis captus in potioneaquae.Coagulum leporis fu* badum in pane.Si uero fanguinem detrahunt in polenta. Aprini uel fuilli uel leporini mi cinis inlperfus potioni tepidi uini.Viruli quoq? ius uulgariter datum inter auxilia coe iiacorum Si dyfentericorum traduntur-Ladisafinini potus utilioradditomelle.Nec mi* nusefficax fimi cinis ex uino utric^ uitio.ltem polea fupradida.Equi coagulum quod ali qui hippacen uocanteriam fi fanguinem detrahantauel fimi cinis:dentiumc$ eiufdem ru forum farina falutarisdicitur:Si bubuli ladis decodi potus.Dyfentericis addi mellis exi guum pr^cipiunt.Et ft tormina fmtcornusceruinuaut fel taurinum cymino mixeurn .Ec cucurbitae carnes umbilico imponcre. Cafeus recens uacinus immittiturad utrumquc uitium.Item butyrum heminis quattuor cum refine trrebinthinae fextanteiaut cum maf uadecodataut rcfaceo.Datur&feuum uituhnumautbubulum.ltemmedullaz excoquui tur cum farina Si csra exiguocp oleo: utforberi pofIint.Medulla& in pane fubigitur. Lac caprinum ad dimidias partes decodum.St fmt Si tormina:additurprotropum.Tormini ✓ bus fatis c(Te remedii in leporis coagulo poto e uino tepido uel femel arbitrantur aliqui. Cauciores Si fanguinecaprinocum farinaordeacea oi refinauenttemillinunt . Adorn* nes epiphoras uentri illini cafeum mollem fuadent.Veterum autem in farina tritum c ac* liacis Si dyfetericis dari cyatho cafei in uini cyathis tribus.Sanguis caprinus dccodus cum medulla dyfentericis.Iecur affumcaprse cceliacis fubuenitshiagifq}:etiaiu hirci cum uino auftcro decodurmpotumquuel ex oleo myrteo umbilico impofitum.Quidam uero deco quunt a tribus fextariisaqua:ad haemniam additaruta. Vtuntur8C lyeneaflb caprx hirci ue Si f cuo hirci 1 pane qui cinere codus fkxaprs a renibus maxle ut per fe hauriatimprq tinufq? modice frigidam forberi iubent.Aliqui 81 in aqua decodum feuum admixta pole ta Si cymino 8i aneto acetoqi.lllinunt Si uentrem coeliacis fimo cum melle decodo. Vtun tur ad urrunqi uiriurn Si coagulo haedi in uino myrtemagnitudine fnbae poto:&fanguine eiufdem in cibum formatoiquemfangiculum uocant Jnfundunt dyfentends jfc glutinfc i XXVIII. taurinunt aqua calida refolutum-Tnflationesaurem diftutit ufroHnnm ftmunrin ufno dc codum .Imeftinorum uitiis magnoopere prodeft coagulum ceruorum deccdum cum le fe betaqr.aequae ita in cibo ftimp, um.Leporis pilorum cinis cum melle dcco&us.Ladis ca prini potus decoduscum maluaexiguo faleaddito.Ec fi coagulu addaf matoribus emo/ lumentis fiet.Eademque uis eft Si m feuo caprino Si in forbitione aliqua uti protinus bau riatur frigida aqua. Item faeminum hsdi cinis ruptainteftina farcire mire traditur-Fim uni leporis cu melle decodum epemerinum uocant.Hoc liberari tradutrfiquis e uena auris aft nitres gucras fanguinisin duabus heminisaquae hauferic.Quartanis magi excrcmeta fel lis cu digyeo bubonis adaliigari iubet SC ne recedannno remoueri fepteno circuitu.Quis boc quxlb inuenire potuitrQuseeft ifta mixturar'Cur digytus bubonis potiffimu eleaus. eft.Modeftiorcs iecur feilis decrefcente luna occifae inueteratum fak ex uino bibcnduni ante acceiTioncs quartans dixere.Idem magi fimi bubuli cinere confpcrfo puerorum uri naillinunt digytospedimumanibufq? leporis cor a dnlligant.Coagulum ante acccffione propinant.DaturSCeafeus caprinus recens cum melie diligenter fero impreflb.Mclancoli cis fimum uituli in uino decodum in medio eft.Lethargicos excirat afini lyen naribus illi tus ex aceto.Caprini cornus nidor aut pilorunviecur aprinum.Itacp SC ueternofis datur • pthyficis medetur recur lupi ex uino-.Mscri fuis fodnina: hexbis pafte larduni.Carnesafi Ift cii ; • . r . ^tui^ \I^J l/iwAi Iffc- r , Jl 'l »., l0 *Odj . (a $ Dili) ' ..•-•^ojp ru ' :-; a «'Ci, ^;McUus R u 1 ^utmia f 1; i^nbuj 1 ‘-"rofituni; ^xctodei i' 4 i:iu.Vc[ ■ * otbo idles ilprettm unnj '’vu’.i inuetera •busDantur K i.raJujncoi lunria petite, (jJfiflauatiK ;. m pfitcipM lit nigrocp (3 r.cn-.aUqui fan fantixcxoffi jib&is cquini (5^0 hi minis tw •• $ fp t'ollicu ^Icfbt.ni ipta nirdo ri' iris fjbl VM* . | , f tcf uis eft. tu atqiCircun^ uni e< . , j-jjquidem • i rnus mi icrenicw^ ‘ ult u.Q?' . • i f; 1 > on , f : ; 5tb** ■ ; iisiWt r u . . XXVIII. nx fumptaz.Hoc genere maxiine in achia curantid malum.Fimiquoqs aridffed pabufo ui rtJi pafto bouefirniumarundinehauftumprodeflTetradunt:Bubuliquo® cornusmucro ncm exuftum duorum cocblearium tnenfura addito melie pillulis deu,ora tis.Caprte feuo in puite balicacia &ptifim & jufim fanari.Vel recenti cum mulfo hquefadouta uc uncia in cyachum addaiur.ruc.ecp ramo permifceacur mon pauci tradunc.Lupi 6 i caprs feuicyatho ucl iadtis pari menfura deploratum phchificum cdnualuiflecertus audor affirmat. Sunt 6£ qui fuum,fimi cinerem profuiffe feripferint in paflb.Etcerui'puImonettvmaximefubuI noii.ficcatum in tumo tricumq? in uino.Hydropicis auxiiiacur urina uefiqazapri paulati'm data in porus.Efficacius quginaruericciim uefica fua.Fimi taurini maxicfubulonus: fed 6i bubulude armentinisloguor- Qu idatn bolbitonuocant.CiniscocJeariorum triu i mui fi bemina boms fueminaz in mulieribus:8£ ex alcero feu in uirisrquod uelutimifteiium oc cultarunc magi.Fimi uituii niafculi illitum. Fimi uituli cinis cu fem ie ftaphylii azgua por* Clone ex uino.SanguiscapiinuscummeduilaiEfficaciorcm putac hyreorum utiqjfi lentif co p ifcancur.lgni (aero urfinus adeps illinicunmaxime q ui eft ad renes. Vitulinum fimu recens uel bubulum-Cafeus caprinusfuccuscumporio.RamentapclIis ceruinse defeda, puniceex aceco trita.Ruborem cum pruiigineequi fpuma auc ungulaz cinis.Eruptioibus picuicaz afinini fitni cinis cum bucyro.papuiis nigris cafeus caprinus ficcus ex melie 6i ace#* co in balneis oleo remoco.puftulis fuiili fimi cinis aqua Mitus;uel cornus ceruinicinis.Lu xatis recens fimumaprinum uelfuilium.kem uitiilinuui-Verrisfpumarecenscum aceco fimumc3ptinum:cuminelle.Bubulac;roimpofita tumoreinfanac.Funuinfuillumin tC' fta calefadum cricumpcum oleo duriciascorporum omnestoUic optime.Adeps e lupis il Iftus in iis quiz rump ere opus eft plurimu it proficic.Fimunabubulum in cinere calefadu auc caprinu ii in uino uel aceco decodum.ln furunculis leuum bubulum cumfale. Auc fr dolor eflmnundum oleo liquefadum fine fale.Simihfqp modo caprinum in a'buftis.pro deft rurfusadepscum iilii radicibus. Aprinum auc fuiilum fimum inueceracum .Secarum exits e penidJlis tedoriis ciniscum adipe tricus.Tali bubuli cinis cum cazra 6i medula eer uina.Fel cauri.Fimum leporis-Sedcaprarum fimum fine cicatrice fanare dicitur. Glutinu pr^ftantiiTimum fit ex auribus raurocum di gemtalibus.Nec quicquam efficacius prodeft ambuftis.Sed adulteracur nihil azque quibus uis pellibus inueceratis calciamentis quaz ec decodis.Rhodiacum ueroftdeliffimum.Eoqp pidores medici ucuntur.Idquocp quo can didus;eo probatius.Nigrum & lignofum damnatur.Neruorum doloribus fimum capri^ num daeoduua in aceco cum melie utililTimumputanouel putrefeente nerue. Spafmara percufu uitiatafimoapeinocurant uerocoltedo ( &arefado,Sic 8iquadrigisagedis tra dos:rota ue uulneracos.Ecquoquo modo fanguineconcufo.-uel fi recens iJiinatur- Sunt qui id coxilTe aceco utilius putenc.Quin 81 in potu farinam earn rupees conuulneratifq? di euerfis ex aceco falucarem promittunc.Reuerencioresderem eius ex aqua bibut. Ferucc^- & Neronem principem haepotione recreacifoIitum:cum fie quoc^ fe crigarioapprobare ueliec.pcoximam fuillo fimo uim putanc.Sanguinem fiftic coagulum ceruinum ex aceco item ieporis.H uius quidem 8C pilorum cinis.lcem ex fimo afinino cinis.Ec pilorum quids cinisillitus.Efficatior uis emacibus aceco admixto.Ec in lanaad omne profluuiuminipofi to.Similicer ex equino capite 8i foeminaz. Auc fimi uicuiorum cinis iilicus cx acetodtem ca pcini cornus uel rimi ex aceco.Hircini uero iocineris difiedi fanies efxicacior.Et cinis utri uf^ ex uino pocusmel naribus ex aceco illicus.Hircini quoqj ucris uinariiduntaxat cinis cum pari pondere refinaz.QiJo generefifticur fa'guis Si uulnus glutiatur.Hasdinuquo^ coagulum ex aceco: 8i faeminum eius combuftorum cinis fimiliter pollere tradunc, Vlce^ ra fanac in nbis cruribufcp adeps urfinus admixea rubrica. Que uero ferpunc fel aprinu cum refina 8i cserufa.Maxillarum apri uel fuum cinis .Fimum fuum illitum ficcum. Item caprinum exaceco fub feruefadum.Csetera purgantur 8i expiencur butyro.Cornus cer^ ui in cinere. Vel medulla cerui.Fel taucino cum cyprino oleo.Auc fimo aprino. Auc hirci no,Fimum recens fuum-Vel inuecerati farina illinicur unlneribus fero fadis.phagcdenis 6ififtulis immitcitur fel cauri cum fucco porri auc lade mulierum.Vel fanguis aridus cu cocyledone h^rba.Carcinomata curaccoagulu leporis’eum pari pondere capparis afperfu cum uiuo.Grangrenas urfinum felpennaillitum. Afini ungularum cinis ea qua: ferpunc ulceca infperfus.banguisequi adrodic carnes ftiptica ui.Item fimi equini inuecerati falli* B Hi I LIBER. tea.Ea uero qua: phage cfenas uocant in ulcerum g enere corii bubuli cinis cuhi melle .Ca« ’ ro uituli rrcentia uulneranon parit intumcfcere .Fimu’ bubulu cu melle. Foeminu uituli cinis fordida ulcera;& qua: cacoethe uocant e ladle mulieris fanat.Recetes uero plagas fer ro iiiatasglutinum taurinumliquefadum tertio die folutum. Cafeuscaprinus ficcus cx accto ac melle purgatulcera.Qua: uero ferput cohibetfeuum casra-Itctn addita pice ac ful phure procurat.Similiter proficitadcacoetbehxdi fceminum cinis elade mulieris.Et ad uerfuscarbunculos Cuis foemia: cerebrum toftum il!itumc|3.Scabiem hominis afimna: me dulkmaximeabolent.Vrinxeiufdem cumfuolutoiIlita:.Butyrumetiam quod in iutnc jris proficitcum rcfmacalida.Glutinum taurinum in aceto liquefadum addita calce. Fel caprinum cumaluminiscinere.Boasfimumbubulum:unde Si nomen traxere CanumTea bies fanatur bubulo fanguinerecenti’.Iterucpcum inarefcat ilIito:&: poftero dieabluto ci nere lixiuio.Spina: ac fimiliacorpori extrahuntur fellis excrementis.ltem capra: ex uino. coagulo quocunqnfed maxime leporis cum tbure poIh'ne-&oleo :autcum mufei pari p5 dcre:autcum propoli.Cicacrices nigrasfeuumafininumreducit ad coforem. Fel uituli extenuat calefadum.Medici adiiciunt myrrham & mel & crocumtsereaq? pyxide condunt Aliqui &Horemsen'smifcent.Mulierum purgationes adiuuatfel taurinumlana fuccida appofitum-Olympias thebana addidichyfopum& nitrum.Cornusceruini cinis potus.lre uulua: laboranti.IlU'rum quoq? &fel taurinum cum opio appofitum obolis binis. Vuluas 81 pilo ceruino fuffiri prodeft.Tradunt ceruas:cum fenferint fegtauidasdapillum deuo^ rarerquem in excrementis repertum aut in uulua (nam & ibf inuenitur )cuftodire partus adalligatum.Inueniuntur Si oflTicula in corde 8i uuluarper quam utiliagrauidis parturicn ribufqp.Nam depunice qui in uaccuarum utero finu'Ii modo reperitur.-diximus in natura bouum.Lupi adeps illitus uuluastnollit.Dolores earum iecur .Carnefcp lupi edide pari * rurisprodeil.Auc fi incipientibusparturirefitiuxta qufederir.Adeo utetiam contra ilb> ta noxia ualeat.Eundc uerofupciuenirepernitiofuni e-Magnus 8C leporis ufus mulierk bus.Vuluas adiuuat pulmo ariduspotus.profluuia iecur cum faminaterra ex aqua potu Secudas coagulu.Cauentur pridiana balnea Illicum quoqp cu croco Si porri fucco: uellere appofitum abortus mortuos expellit.Si uulua: Ieporu in cibis fumantunmares concipi pu tanc.Hoc 8i tefticulis eorua coagulo profici.Conceptum leporis uero exemptum iis qua: parerc defierintmeftibilem faecuditatem afferre:Sed & pro conceptu leporis fani eft 8i ui ro magi propinant.Itern uirgini noue grana fimi ut ftent perpetuo niamas.Coagulo quoqi Ob id cum melle linunt fanguinem ubi euulfos pilos renafei nolut.Inflationi uulua: fimu aprinu fuiliuue cum oleo illini prodeft.Efficacius fiftit farina aridi aut fpargatur potionu uel ft grauufe autpuerperae.torqueantur.Ladis fuispoto cum mulfoadiuuancur partus mulkn.jm.per fe ueropotum deficicntia uberapuerperarum replet.Eadem circunlira fan guie] famiinx fuis minus crefcunt.Si dolet ladis afmini potu muicerur.Quod addito me! le fumptum 81 purgationes earum adiuuat.Sanat Si uuluarum exuJcerauones eiufde ani malis feuuminueteratum:& in uellere appofitum duriciam uuluarumemolIit-Per fe ue«< ro recens uel inueteratum ex aqua illitum pfilotbri uim opt/net.Eiufdem animalis lyen in neteratus ex aquaillitusmamis abundantiam facit.Vuluas fuffitu corrigit.VnguIa: afmi na: fuffux partum maturantmt uel abortus euoceturmec aliter adhibetunquoniam uiue tern partum necar.Eiufdem animalis fimum fi recens imponatunprofiuuia fanguinis mi<* rc fedare dicitur .Nccnon Si cinis eiufdem fimi.-qui & uulua: prodeft ipofnus.Ec qui fpu ma illita perdies.xl.priufq nafeanturprimum pili reftringutur.Item cornus ceruini deco do.Mdiusfirecentiafuntcornua.Ladeequinoiuuantur uulua:coIluta:.Quodfi mor<« tuus partus fcntiamnlyen ex aquadulci potus eiicit.Item ungula: fuffitu aut fimum arj dum.Vuluas procidenres butyrum infufum fiftit.lnduratam uuluam aperit fel bubulu rofaceo admixtofforis uellere cum refina terebenthina impofito. Aiunt Si fuffiru fimi in mare boneprocfdentcs uuluas reprimi partus adiuuari.Conceptus uero uaccini laftis po tu.Srerilitatem ob partus uexationem fieri certum eft.Hanc emendari Olympias theba' na affi'rmatfelle taurino& adipe ferpentium Si crugine addiro melle medicamentis loci* antecoitus.Vituiinum quoq? fel fi in purgationibus fuerit fubcoitu afperfu uulua: etia duririam uentrfs emol!it:& perfiuuium minuit umbilico perundo arq? i totum uulua: pro deft.Modum ftatuut fellis pondcre denari ad apii textiam amiuixto aniiygdalino oleo qua. h 7* u.,i i u iclutoci ’piapd ■tamuii coodunt 1 > -ccj Ja -tuilre • Vuluaa todcuo f pattus pauuricn in rncura ifTc pari # jfi trails z jquj potu jcco.udlcrc iconcipipu 'tum us qua; i Um eft ui agulo quo? , uuluz fin;U jtur poriom* i/uur pamil 03 fini ! iJJitoiaef tr.ufJe ani ..jlislyenin ' . afin; .-r.um uiuc 1 ‘ utnism*' , -tqui ¥ •I jjni C ndfimo^ „.,feu III I in • ‘iais t° 3“ fIlS lOC'f 1 ,il , yp[0 xxvm. lira efTe fatitappareat hoc inuellere imponunt.Mafcu!i fel uituli cum mclli's dimidio tti lumferuacurad uuluas.Carnem uituli ficum ariftolochiainaflatam cdantcirca conepcu: mates paritura promictit.Medulla uituli in uino Si ex aquadecoda feuo exulceratiotbus jjuluarum prodeft.ltem adeps uulpiunrexcremencumqs felium cum refma Si rofaceo im pofitumCaprino cornu fuftiri uuluam utiliflimum putanc.Silueftrium caprarum faguis cum pa!ma marina pilos detrahic.GEterarum uero fel callum uuluarum e mollit fpeifum Si a purgatione coceptus ficit.Sic quoqp pfilothri uis efficitur euulfis pills: trid uo feruatu illinunt.profluuium quanuis immenfum urina caprxpota fifti obiletrices promittunt:& fi funam illinatum.Membranacaprarumin aqua partu cditoinueterata potuqp fumpta i uinoifecundaspellic.Hjedorumpilis fuffiri uuluas utile putant.Etin profluuio fangui/ niscoagulum bibiaut hyofciami lemen imponi-E boue fiiucftri nigro fi fanguine hircini 8um'oi perungantur mulieri tedium ueneris fieri dicit.Efchines.ldemamorispota hirci uri naammixto propter faftigium nardo.lnfantibus nihil butyro utilius per fe Si cum melle: priuatim Si in dentione 6 i ad gingiuas.fiC ad oris ulcera.Dens lupi adalligatus infantiu pa uoresprohibet:decienticpmorbos.Quod 8ipellislupina prseftat.Dentes quidem eorum maxili equis quoq; ad ailigati infatigabilem curfum praeftare dicuntur.Leporum coagulo Ulitoubere fifticurinfantiumaluus.Tecurafini ammixta modice panace iuitilatum in os a cotnicialibusmoibis &aliisinfantes tuetur.Hoc-xl.diebus fieri praecipiunt.Etpellis afini nainiedaimpauidos infantes facit.Dentesqui equis primum cadunt:facilem detitionem prasftant infantibus adaliigari.Efficacids fi terram non attigere.Lyen bubulus i melle edi** cur.Et illinitur ad lyenis dolores.Ad ulcera manantia cum melle.Lyen uitulini in uino de codus tritufqg 8iillitus u cufcula oris.Cerebrum caprx magi per annulum aureum traie ** dum prius quam lac dec ur infantibus inftillatur contra comirialesicxterorumq? infantium liiorbos. Caprinu.iifimuminquietos infancesadalligatumpannocohibetrmaxime pud** las.Lade taprio uel cerebro leporum perunsEe gingiuse faciles dentiones faciut. Somnos fieri leporefumpto in cibis Caro arbitratur.Vulgus Si gratiamcorpori in nouem dies fri* uolo quiem loco.Cui tatnen aliquadebeat fubdTe caufain tanta perfuafione.Magi felle caprSE facrificatxdumtaxat iliito oculis uel fub puluinopofito fomnum allicidicunt. Su** dores inhibet cornus caprini cinis e myrteo oleo perundis.Coitus autem ftimulat fel apri uura iliitum.ltemmeduilae fuum bauft^e.Seuumafininum anferis mafeuliadipe permix ** toillitum.ltemacouu equi Virgilio quoquedeferiptum uirus:5i teiliculi equiniaridi po tioniinferi poiTmtidexter ue afini teftisin uino potusproportione: uel adalligatusbrachia li.Eiufdern acoitu fpuma colle^a rofeo panno Si inclufa argenco ut Efchines tradit.Salpa; genitals in oleum feruens mergi iuber feptiesreoque perungi pertitientes partes.Bialcon cmerem ex eodem bibi ueltauncoitu urinamdutbqueipfoillinipubcm.Atediuerfo mu ris fimo iliito cobibetur uirorum uenus.Ebrictatem arcet pulmo apri aut fuis afTus a ieiu nio cibo pr^fumptus eo died tem hsdinus. Miradeanimalibus. C a. XI. Ira praeterea traduntur in ifdem animalibus.Vefligium cqui exculTum ungula (ut folet plerum^( fiquis collegium reponatdingulare rcmedium die recordantibus m quo nam loco id repofuerintdecur luporum equine ungute fimile eiTedrcxurnpi ' ‘ um fub equitefequanfur.Tabfquefuum difeordia uim quadam /V' equosqui ueftigia lepQru.i __ ^ _____________ indTein incendiisilfimialiquid egerature rlabulis facilius ext rahi.N ecrccurerexui.es ho. ire fque-Hi rco ru meirnes uu u s non reciperejfi panem liordeaceiimeodiejjuointeifiaaa tureder cut: Lifer uedilutum biberintuuillas uero teredinem fentire lunadccrefcente in ** duratas fale.Adeoque nihil omiffum eft:ut leporcm furdum celerius pinguefeere repena tnus.Animalium uero medicma.Si fanguis produat iumcntis:fuillum fimum ex uino in/ fundendum.Bourn autem morbis feuum fulphur uiuuMralium filucilreiouum ccdum. omnia hxc trita in uino danda:aut uulpis adipem.Carnem caballinem difeedam potu fuu tnotbis mederi.Omnium uero quadrupedum morbis capram folidameum corio Si rana rubetam difcodas.Galiinaceosnonauingi auulpibusquiiccuranmuilis cius an'dumcde ^ yint - V-piii prflicnla polio indutagalliint£amit.Sim lh ^i t t ifr l lemi iftdfe.‘Bopcs incy - pro contra tormina hominum excrem. nris Obi medcri *iufup:r.pceksJanuim-fi prius .cow Qua piceliquida p^ta n ga ocuoLu pos in agrum noaaccederedli capti uniuspedibus .inua# LIBER. dfs cultrogueadado paulatim fanguis circa fines agri fpairgaturratque ip re defod/aturi eo loco:ex quo coeperit trahnAuift uomcriquo primus fu lens eo arinoinagro ductus ft excuiTum aratro focu s lariiim qnri ^i{rar dnii£ nira b t umat. Ac lupiim^iMi^ntmalium. notinuum in eo agro quadiaidfiatJHinc delde reuertemur ad ammalia fui generismuse. aut placida non funt.-a ut fera. CA1I PLINII SECVNDI NATVRALIS HISTORIAE LIBER. XXIX. PROEM IVM. De medicina & inuetoribus eius:de origine medians: quado primu clinice & quando primu iatraliprice:6i de Cryfippo:& Erafiftraro:& Empirice:6i ErophiIo:& reliquis illu-' ftribus medicis:& quoties ro medicinemutata fit:& qprimus Rome medicus:&quado# & qd de medicis antiq Romani iudicauerk: 8i uiiia medicise. Ca. I, ATVRA remediorroatq? multitudo iftanriu acprieteritoiu plura de ip fa mcdcndi arte cogut dicere non ignarus ft nulius ante hrec latlo fer monepdita.acepfq?aciubricueereruomniunoua^; pncipiu nec aiiud n utiqj gratias q fterilis difficultatis i promcdo.Sed quonia occurrere uer fiiMleeftolum q hsecnofcarcogitationiquo na mo exoleuerit in medi* cinae ufu quas teperntaiatqj percineritia era'tj.Mirum^ & indignum, pro tinus/ubitmuliam artium inconftantiorem fuiffe.Er eciam nunc fipius immurari contigerit,cumfit fruduoftor nulla.Diis primum inuentores fuos aflignauit: &cxlodicauit-Necnqn&hodtemultifariaaboraculismedicinapetitur.Auxitdeinde fa mam eciam crimineridum fulmine Aefculapiutri faioulara.-quoniam Tyndan'dam reuoea uiflfet ad uitam.Nec tauten ceiTauit narrare alios reufxifte opera fua clara troianis tempori bus a quibus fama.certior uulnerum duataxat remediis.Sequentia eius roiru didu in no* dr : defiffima latuerc ufqt ad peloponnefa cum bellum.Et tunc earn reuocauit in luce Eiip pocraces genitus in infulaco;in primis clara 6 i ualidaac Aefculapio dicata.ls cum fuiiTcc mos’liberatos morbis fcribercin templo eius dei.qui auxiliatus effet; ur poftea ftmilitudo proficerct excripfifie ea traditur.Atqt uc Varroapud nos credit iatmemplocremaro is in ftituiffemedicinam hanc quseclimice uocatur-Ncc fuit pofteaquasftus modus quoniam Prodicus Seiymbrix natus difcipulus eius infticuifTet quatti uocant iatralepticem.Redo* rt'bns quoq? medicorum ac medicis in eis uedigal inuenit.Horum placitaCbryfippus in * gentigamilitatemutauit.plurimumqjetiamexCbryfippo difcipulus eius Eraftftratus Ariftotelcsfiliagenitus.Hicanticho regefanato centum talentis donatusefta rege pro lemXo filio eiusmtincipiamus & premia artis oftendere.Alia fadio ab experimentis fe co gnominans.Empiricem coepitin ftcilia a Creote Agrigentino Empedolcis phyfici audori tate commendato.DiiTiderunt^ tx fchola 2 .& cmnes eas damnamt Eropbilus in muficos pedes uenarum pulfu difcreto per setatum gradus.Difcreta inde 8i hsec feda eft.-quoniam neceiTe erar in ea litteras fcire.Mutata & quam poftea Afdepiades(ut retcuh'mus)ihuene* rat. Auditor eius Themifon fuit.Seqs inter initia fcripfic Illo mox recedente uita fua pla*' cita mutauic.Sed &illa Anronius mufaeiufdemmudoritateDiui Augufti:qucm centra ria medicina graui periculo exemeiar-Multos prascerea medicos celeberrimofqi cxiis caf fios carpitanos aruncios albridos.cc.I.feftertia annua mercede lis fucre apud principes • Qu^ Stern us impurauit prlcipibus :quo feftertiis quingenis annuiscontencus ellcr.Sex cena enim ftbi quatftu uibis fuifTe numeratisdomibus oftendebat.par & fratrieius roar* ecs a Claudio Csefare in fufa eftrcenfufquequanquamexauftisopibusNeapoIiexornata ut hseredi fextertia.cec.relinqueret.quancum Athena ideft Aruncius folus.Exortus dcin* de eft Vedius ualensadulterio Meflalmas Claudii Cas Paris nobiiitatus:pariterq? eloquen tis affcdacor.Is earn potentiam nadus n.ouatn inftituir fedam.Eadem*tas Nerortis prin ciparu ad TheOalum tranfjluit delentem cunda maiorumplacita 6i rabie quadam in om< nesxui medicos peroratcm.Quali prudentia ingenioq? aeftimari uel uno argumenroabu de poreft cum monumento fuo;quod eft appia uiauarronice fe ifcripferinNin'l/ushiftrio *sSS{' nBH 1 '* XXiv ax. n •UJilk. E®S Q^uidoi '“piuradcij . ,f ^clatiofft : » • u ncc aliud * outlet? net ’J-uunmdi) • ' ^'gnurtpj • ■ * :: f'- M .cfrpim ■ 1 1 ts .itTigniuic . Auxiiddadtii' • - ) ilvii leuoa , J rerapoii ■ •: i:ii Jijruinnw u otiicinlureHf au U cum fuil , V 1 f'.mi’itUoJ c'' .CKtnaro is in i ■•. ,!i;s quonim iMiakwiciw.Rf^ ppusill^ ; ErtfiAtftm : .;ucgcp (0 , , : /tins fc co 'vfici aucVovi • ,,ij m muficos „ ' il:quoniJni smucf ■ UlUflWP^ , lU m contra " jiiV xllsc3 • ;;'t ■• 1 ' & ■*£222 '■ ; > - : ‘onis p IlB - ; : i 0°- V-' XX iX. num panex quo de comitio equadrigario comiraeu regreffus in publico erat. Eum Cri/ nas maflilienfts arte geminata ut cautior religiofiorqs ad fyderinfti mortis ex ephemeii/ de mathematica cibos dandorhorafqj obferuando audoritates eum prarceflitmupercB fe^ ftertia.c.reliquit muris patrise menibus quoqj aliis pene non minori furnma extructis. Hi regebant fata:cum repenteciuitatem.Chamu's ex eadem maflilia inuafindamnatis no fo/- lum prioribus medicismerum 6 1 balneis.Frigidai^ etiam hybernfs algoribus iauari pe'rfti aftt.Merfet asgros in lacus. Videbamus fenes consulates ufqj in ofkntationem rigentes. Qua dereextat etiam AnnciScntcK silipubtio-Ncc dubitn dl omnes iflos famarn noy luiatealiquaaucupantesanimasftacimnoftrasnegaciari. Hinc illas circa segros mifera^ fententiarum concertationes:nullo idemcenfenre ne uidearur aflfertio alterius. Hinc ilia infoelidsmonumenti infcripcio:turba fe medicorumperiffe.Mutatur ars quottidie toti^ ens iterpollis.Et ingeniorum grastise flatu impeilimur.palmaqj efbut quiTquis inter iftos loquendo pol!eat:imperatorem illico uide noftr 22 uecifq; fierbceu nero non milia genti** umfinemedicinisdegantmec tamen fiuemedicina. Sicutpopulus romanus ultra fexce reftmum annummeqj ipfe in accipiendis ambus Ictus medicine uero etiam auidus donee expertam damnauir.Et enim percenfere infignia prifeorum in his moribus conuenit.Caf fms Hemina ex antiquis audor eft primum e media's uenifte romain peloponenfem. Ar/ chagathum Lyfanias filium.L. Aemilio.M.Liuio conf.anno urbis.d.xxxv.Eiqs ius quiriti^ umdatum 8i tabernamin compito acilioemptam.Ob id publice uulnerarium fuiffe eum tradunt uocatum.Mireqj gratum aduentum eius initio. Mox a feuitia feeandi urendiqs tranfiiTe nomen in carnificem & in tedium artis.Omnefq? medicos quod clariflinie intel> ligi poteft ex.M.Catone;cuius audoritas trinmphus atqs cenfura etiam quanto non mi/ nimumconferunutanto plus in ipfo eft.Quamobrem uerbaipfa ponemus. Dicadeiftis grascis fuo loco Marce filii quid athenis exquifitumhabeam. Et quod bonum fit iftoru iitteras afpicere non perdifcere.Vincam nequifliinum 3i indocile genus itlorum:& hocpn tat uatem dixiife.Quandocunq} ifta gens fuaslttteras dabiuomnia corrumpet.Tunc etia mag is: ft medicos fuos hue mittet.Iurarunt inter fe barbaros necare omnes medicina.Sed hoc ipfum merccde faciunt ut fides iis ft v.&C facile dii’perdat. Nos quocp diditant barba / ros 8i fpunos: nofcp magis qua alios opicosappellatione foedant.Interdicit ibi de mediciV nis.Atcg hie Cato.dc.v.anno urbis noftras obiit odogefimoquinto fuomequis illi defuif fe publice tempora ut priuatim uitaefpatia adexpediendum arbitrctur.Quid ergordany natam ab eo rem utiliflamam credimus-Minime hercule.Subiicic enim qua medicina ufus 6i fe coniugem uft^ adlongam fenedamperduxerit.-iis ipfis fcilicee quxnunc nos trade tnus. profiteturq? effe etiamcomentanu ftbiquomedeacur filioiferuis familiaribusquas nos per genera ufus fui diiTen'mus.Non rem antiqui danabant:fed arte.Maxime uero qu^ ftum efte imani praecio uitae recufabat. Ideo templum Aefculapii etiam cum reciperetur is deus;extra urbem fecilTeu'terunc^ in infula tradutur.Etcumgt^cos italia pelleret: dm etiam poft Catonem excepiffc medicos.Augebo prouidentiam illorum.Solam hancaiti / um grsecarumnondum exercuerat Romana grauitas.ln tanto frudu pauciflimi quiritiu attigere:8iipft ftatim adgraecos tranffugasdmmo uero audoritas aliter quam grxcX earn tradantibus etiam apud imperitosexpertefcplinguasnoneft.Acminus credunt: quse ad falutem fuam pertinent:fi intclligunt.ltacp hsercule in hac artium fola euenit: ut cuicuqi medicum fe profitenti ftatim credarurtcum fttpericulumin nullo mendatio maius. Non tamen illudintuemunadeo biandaeftfpirandiper fecui^dulcedo. Nulla prEterea lex quaepuniat infeitiam capitalem.Nulluexemplum uindidze.DifcnntpericuIisnoftris.Etp experimentaniortesagunt.Medioq? tantum hominem occidifte fuma impunitaseft.Quf immo tranftt in conuitium.Et intemperantia culpatur.Vtro^ qui periere arguuntur.Sed 6CdecuriaK pro more cenfuris principumexaminantur. Inquifttioperparceies agitur. Ec quod nummo iudicet a gadibus columnifqp. Herculis arceftitur. De exilio uero non nifi die.xlv.Quinque eledisuiris datur tabeila.Atdeiudice ipfo quales in confilio eunt:fta^ tim occafuri^Merito dum nemini nofrrum libetfcire:quod faluti fu^e opus fit. Alienis pe dibus ambulamus ocuhs. Alienis agnofcimus.Alienamemoria falutamus. Aliena uiuim 9 oper. Perierutcprerunatur;epra 2 cia:& uit^argumenta.Nihilaliud pronoftrohabemus q ddicias.Non deferam Catonem tarn ambitiofe artis inuidia a me obiedum: &afenatu LIBER. ilium quiitacenrebat.Itaq 3 non criminibusartisarreptis ut aliquis expcdaucric. Qufcf enim uencnorum fertilius:aut unde teftamecorupluresinfidise.lam uero & adultena eti am in principu domibusrut cuidens in Liuia Druft Caefaris.ltem ualentis in qua di&u eft regina.Ncn funtartis iftafed hominu.Non niagis hsec urbi timuic Caco ut equidem ere/ do quamreginas.Neauaritiam quidem arguam rapacefcp nundinaspendentibus fatis Si doloru indicaturanuacmortisarmaautarcanaprascepta.Squamam in oculis emouendaiu pofiusquam extrahendam.Per quae effedum eft ut nihil magisprodelTe uideretur quam tnultitudo graflitntium.Neq} enim pudoris aemuli praecia fummitcunt.Notum eft abeo* dem. Archamide unum aegrum exprouintialibusfeftertiis ducentis condudum Archon tio uulnerum medico feftertiis centum condenato ademilTe Claudium principem.Eid&g in gallia exullanti Si deinde reftituto aqnifitum no minus inrra paucos annos Et hsec per* fonis imputentur.Ne fsecem quidem autinfeitiam eius turbasarguamus: ipforuminreni/ perentiam morbis aquarum calidarum diuerticulis imperiofam mediam.Et ab iifdem de* ficientibuscibo:ftepius die ingefto.Mille praeterca pcenitentise mcdis:culinaru etia prae/ ceptis Si unguentorum mixturis quado nullas omifere uitae illecebras. lnuehi peregrinas merces condliaricp externa praecia difplicuifte hiaioiibus crediderim quide no tame hoc Catonem prouidinbcumdanaretarttm.Tyriaceuocaturexcogitatacompofitioluxurias Fit ex rebus externis cum rot remedia dedetit natura qua? fing ula fufficercnt.Mithridati cum antidotum ex rebus.liiii.imponitur.Inrerim nulio pondeie asquali Si quarundam re* rum fexagefima denarii unius imperata.Quo dcorumperfidiam iftammonftranter Ho# tninum enim fubtilitas tanta dTe non potuit.Oftentatio artis Si portentofa feientise uem dicatiognanifefta eft. Acne ipfi quidam illam nouere.Comperiqj uulgo pro cinabari indi ca in medicamenta minium addi infeitia nominis quod efte ucneuum docebimus inter pi gmenta.Verum 8i hsec ad fingulorum falutcm pertincnt-JIla autem quae n'muit.Cato: at tp prouiditu'nnocentiora muito Si parua opinatu: quae procercs arris eiufde in fcmeripfis fatenturdllaprodidereimperii mores, Ilia quae fampatimur ludaruscxromaraceu ualitu diniscaufa inftituta. Balneae ardentes quibus perluafere in corporibuscibos coqui.-utne mo non minus ualidusexiret. Obedientiftimi uero efferrentur.potus deinde ieiunorum ac uomitiones:& rurfus perpotiones:acpilorum euiratio inftituta refinis eorum. Itemcp pedines in feeminis quidem publicati. Ita eft profedodeus morum necaliunde maior q emedicina. Vatenprorfusquottidie facit Catonem Si eius oraculum. Satis effe ingenia graecorum infpicere.Baec fuerintdicendapro Senatu illo lexcentifcp po.roma. annis ad/ uerfus artemu'n quaconditioneinfidiofifiimaaudoritatem peflitqis bom faciunt. Simul contra attonitas quorumdamperfuafionesquiprcddTcnifiprasciofanon putant. Ncqj enim dubirauerim aliquibus faftidio futura quaidicentur animalia. At no Virgilio nefas fait nominate formicas nulla neceHitate:&gurguliones:aclucifugis congefta cubtlia bla ti$, Non Homero interproelia deorumirnprobitatemmufcE defcribcrc.NonnaturaagiV gnere ifta;cumgignat hominem-Proindecaufas quifq? Si effedus non res sdftmet. Or* diemur autem a confefTis:boc eft lanis ouibufq?. Vt obiter rebus prsccipuis honos in pr u mis habeatur.Qusedametiamri alienis lodsrtamc obiter did necefie erit.Ncc de eftetma rerise pompa; fie quicq aliudintucriliberenquamfidemoperis. Quippeinterprimaprodi tis etiam ex cinere phoenicis nidoqj rnedicinis.Ceu uero id certuni eiTet: atqi non fabulo* fum. Irndere eft uitae remedia port miilefimum annum reditura monftrare. Demedicinalanarum. Ca. IT. Anis audoritate uetetes romani etia religiofam habuerepoftes a nubetibus artim ! gi iubetes.praetercp cultu & tutcla cotra frigora.Succidse plurima prsftat remedia ex oleo uinocp:aut accto:prout quaecss tnukeri mederari opus fit:&aftringi Jaxari ueduxatas mebris doientibufq? neruis impofrtse:& crebro fuffufas.Quida etia falem admi fcentluxaris.Alii cu Iana rutam tritaadipeqj imponunt.Item contufis tumentibufqj.Hali tus quoq; orisgratiores facere traditur cofrirntis dentibus atq?gmgiuis admixto melle. Prodeft Si freneticis fuffitu.Saguine in narib 9 fiftitcu oleorofaceo: Si allio inditamodico aurib 9 obturatis fpiffius.Quin Si ukerib^uetuftis iponit cu melle.Vulnera ex uino uel ac eto uel aqua frigida Si oleo afpfa fanat. Arieris uellera lotu frigidcqi ex oleo madefada in mulieribus malis infiamationefqj uuiuefedant. Et fiproddat fuffitureprimunr.Succida iXtoi •i-j JN f: ' '.'l> >• J J <0 * ;j" ' : C b°ll ■Mdem ' *pe! . „ . 'nren,. 4 ' .^todei ;; u,i p«/ T‘-cgrinas ■■ re h-c '' 1 ; ■ Iwuril '• ittuiiiati «ndaniie> ;' ^U'rHo* ' J •*-'ttf uen- nocnibariindi kfi nus into pi .;t if 111 lctnrrip(is Jtacnjuaiitu (Jcoguimrne hie iaunoruni num. Ucmtj ii.ir.de roaior q KttdVc ingenia reou.inns.id/ (I i.;,nr..Sfn ul : Nc<$ ; \',;?ilionefM ■ i ’j.i.WwWi ruturitgw nut. Ut# i. .. nos in pri" Utadedfana f: ainaprodi ,f * If, ibctibuJ3f° n/ .jUrri® 1 1 ’ iiinnfidJJ®? jd/m • ;•'Hali •dii it# lie. a fcS» oda XXlX. fonaimpofita fubdicaqj mortuos partus euocat.Siftitetiam profluuia earnm. At cam'sra# biofimorfibus inculciiapoftdiem feptimum foluitur, Reduuias fanat exaqua fri»ida.Ea dern nitto fulphure oleo aceto pice liquida feruentibus tindaqcalidifTima impofita bis die lubmorum dolores fedat.Sanguinemq? fiftit ex ariete fuccida:articulos extremitatum pradigans.Laudatiflima omnis e collo.Natione uero galatica:tarentina:actica:ttiiiefla.Suc cidam imponunt 6C defguamatis:petcuiris:liuidis:contufis:colliTis:contrin's:deiedis.Gapi tis 81 aliis doioribus ftomachi inflamationi ex aceto Si rofaceo. Cinis eius illt'nitur attrius uulneratis ambuftis.Et in oculorum medicamenta additur.lcem in fiftulas:aurefqj fuppu ratas.Ad haze detonfarti earn alii uero cuulfam dectfis fummis partibus ficcant.Carpunt* in fidili crudo componunt:ac melle perfundunt utrumqpu Alii haftulis tedaz fubie* dis;6C Pubinde interftratis;oleo afpeaam accendunt.Cineremqt in labellis aqua addita con fricantmanm&confidere patiunturddqj fazpius mutancesaquaiudonee hnguamaftrin. guat leniter nec mordeac.T unc cinerem reponunt.Vis eius ftiptica eft:dFicaci(Timecp ge nas purgat.Quin ipPe Pordes pecudum fudorq? foemininum Si aliarum adherentes lanis- azfopum uocant.Innumeros prope ufus habent. In acticis ouibusgenitopalma fitpluri/ busmodis-Sed probaciitimum Lmaabiis parribusrecenticoncepta:autquibufcunqs for/ dibus fuccidis prim am coiledisrac lento igni in aeneo uafe fuff eruefadis & refrigeratis: pinguiqp qnod fupernatatcolledo in fidili uafedcerumcp deco£hprioremateria:quazpi* guitudo utraqt frigida aqua lauatur;& linteo ficcatunac Pole torretundonec Candida fi* acactranflucida.Tuminffagniapyxideconditur.piobatio autem utfordium uirus oleat 6i tuanu fricante ex 3 quanon liquecunfed albefcat ut cazrufa. Oculis uriliflimum contra inflamtTMrionesgenarumqj callum.Quidam cazfta torrendo conficiuntme pinguedinem amictanutslem talem cxtimances eroiis Si duris gem's: angulis fcabiohs 8L lachrymanti/. bus. Vlcera no oculorum modo fanat: fed oris etiam &genitalium cum anferino adipe.; Medetur&uulue inflam nariom'bus:&Pedis rhagadis: & condilomatiscum meliloto ac bucyro.Reliquos ufus eius fuo loco digen'mus.Sordes quoqj caudarumconcraztae in pi/ lulas ac ficcataz per fe tufazqj farina SC iliitaz dentjbus mire profunc eciam Jabentibus: gin/, giuifcg ft carcinomata ferpat.Iam uero pura uelleraaur perfeimpofir3 csecis doloribus: : aut aceto fulphure SC cinis eorum genitalium uitiis.Tantuq?polienut medicametts quo eg fuperponantur.Medentur ante omnia & pecori ipfi-.fi faftidio no pafeatur. Cauda eiff | artiflime prasligata euulfa inde iana ffatim nafcuntur.Tiadunfcj quqc extra moduni fit e cauda premori. Deouorum natura. Ca. IIL Anse habet 8L cu ouis focietatem fimul fronti Iplitaz cotra epiphoras. No opus eft eas in hoc ufu rudiculis eflfecuratas.Neij aliud q candidu ex ouo infundi: ac pol line thuris.Oua per fe infufo cadido oculis epiphoras cohibent: urentefq? refrige tant.Quidacucrocoprazferut:& pro aqua mifcet collyriis inlantibus uero cotra lippitudi nes uix aliud temediu eft butyro a.uixta receti.Eade cu oleo trita ignes facros leniut: be/ tse foliis fupligatis.Cadido ouo^ in oculis &i pill's reclinatur hatnoniaco trito:a*mi'xtocji.&: Vari in facte cu pineis nucleis:ac melle modico JpPa facies illita Pole no adurif*. Ambufta aqs ft ftatim ouooccupetunpuftilas no fentiuc.Quida arnmifcct farinri hordeacea: 8i Palis parum-Vlcedbus uero ex ambuftocu candido ouoru toflu hordeu Si fuilio adipe mire p deft.Eadecurationead Pedis uitia uruntur.lnfantibusquideetia fiquidibi procidat. Ad pedum timas ouoru candido decofto cu cerufas denarioru duorupondere pari fpuin^ar genti myrrhs exiguo deinde uino.Ad igne facrum candido ouoru trito cu amylo.Aiunt 8i uulnera candido glutinari.CalcuIofqp pelli.Luteaouorumcoaa indurefcant:admixto croco modice.itc melle ex lafte tnulieris illita dolores oculorumitigent.Vcl cu rofaceo 8i mulfo lana oculis ipofitamel cum tritoapti femine acpoleta mmulfo illita.prodeft 8i tuf fiecibus per fe luteu deuoratu liquidudta ut dentibus no attingat. Thoracis diftillationi bus.Faucium fcabiicix.priuatim contra hemorroidummorrumillimtunforbeturc^cru/ dum. prodeft 8i renibus:ueficae:roiTionibus:exuIcerationibuf($ 8i cruenta exeteantibus., Quincp Quorum lutca in uini hemina cruda forbenturdyfentericisicum iure puraminis (uf 3i papaueris fucco aut uino. Dantur celiacis cum uuaz paff?pt'nguis pari pondere: 8i Rialicorio per triduum sequisportionibua.Et aliomodo lutcaouorum trmm iatdi uete^ LIBER. risSimellequadr«intibus.Vini ueteris cyarhis tribus trita ad crafTirudinrtn mellis:&'cum opus fie audlarce nucismagnitudine ex aqua pota.Icem ex oieo frida terna totis ouis pri* die maceratis in aceto fie 8i illica lyenicis.Sanguine 3ure reiiciemibus cum tribus cyatbis mixti.Vtuntur ufdcm ad liuetia li uecuftiora fint.cum bulbis ac melle-Sunc Si nienfes mu lierumcodaSi ex uino pota.Inflatiories quoq? uuluecruda cu oleo ac uino illica. Vitiora funt Si ceruicis doloribuscum anferino adipe 8i rofaceo. Sedisecia uiciis durata igni: uc calore quocp profinc.Et codilomatis cu rofaceo.Item ambuftis durata in aqua mox in pru. naputaminibus exuftis turn lutea ex rofaceo illinutur.Fiunt Si tota lutea;quaz uocanc fa iifta:cum triduo incubatatollunfur.StomachudifiTolutuconfirmatpulh'ouoru cu gall® dimidiorita ut neante duas horas alius cibus fumatur.Dant 8i dyfentericis pulios in ipfo ouo decodos ammixea uini aufteri hemina Si pari modo oleipolentgqp.Mambranaputa* minis detrada fiue crudofiue decodo fabiorum fifluris menetur.putamiris cinis in uino potus fanginis eruptionibus.Coburi fine menbrana oportec.Sic fit Si dentifruium. Idem cinis Si mulieru menfe:cu mirrha illitus fiftit.Firmitas putaminum tata eft: ut reda nec ui neepondere ullofrangatunnecnifi paululuinftexarotuditate.Tota ouaadiuuantpartu cum ruta.Si antheo Si cymino pota ex uino.Scabiccorporu ac priuatu oleo Si cedria mix* iis tolIunt.VIcera queeg humida in capite cydamino ammixea. Ad puris 8i fanguinis ex/ creationes ouum crudnm cu porri fediui fuccorpariqj menfura mellis grseci calefadu hau rituf.Dantur 8i tuflientibus coda Si trita cu melie Si cruda cupafto oleiq? pari modo.In/ fundutur Si ufrlitatis uiciis Cingula cum ternis pafli amyliqj femuciaa baineis. Aduerfus. idus ferpentiumcoda tritaq? adiedo nafturtio flfinutur.Cibosquod modis iuuent no/ turn eft cu tranfmittat fauciu tumore calfaduq? obirer foueant. Nullus eft alius cibus g t Kgrieudine alatmecp oneret/Simulqp uini ufuln Si cfbi babeat.Maceratoru in acctc mok liridiximuspucamen. Talibuscu farina in pane fubadisiccdiacirecreantur. Quidam lta refoiuta in patinis torreri puta*t. Quo genere nd aluos tm fed Si menfes feeminaru fiftut: autfimaior fit impetus cruda cum farina ex aqua hauriuntur. Etperfelurea exiis doco' da rurfum in aceto donee indurefcanr. Iteruqp cum trito pipere torrentur ad cohibendas aluos.Fit Si dyfentericis retried ifi fingulare ouo effufoin fidili nouo eiufdeqj ouimenfu ra ut paria fine omnia melle mixco moxaceto-Irem oleo cofufis crebroqj permixtis. Quo. fuerint ea excellentiora:hoc prsefentaneu remediu eric. Alii cade menfura pro oleo Si ace torefinaaduduntrubente uinunq?:Sialio modotemperantoieitantu menfura pari pinei qj corticis duabus fexagefimis denarioru.Vua ei us quod rhum diximus mellis obolis go* cpi fimuldecodis ita ut cibus alius poft quattuorhoras f umatur.Torminibus quoq? multi medentur ouabinacu aliispifeis quattuor unaatterendo uiriiqj hemina calefaciendo at*> cp ita pocui dando.Et nequiddefitouoru gratise:candiduex iis admixtu calci uiueglutk nat uitrifragmenta.Visuerotanraeftutlignuperfufumouonoardeat. Acne ueftisqui demcontada aduratur.De gallinaru autc ouis tantu locuri fbmus:cu 8i reliquaru al/cum reftanc magnae utiiitates ficut fuis diccmus locis.przeterea eft ouoru genus in magna gal iiaru fama omifluma gratis.Angues eamumerus eft ouormcouoluti faliuis fauciu cci< poruqs fpumis attifici coplexu glomerantunanguiu appelatur. Druidae fibiiis id dicut in fublime iadari fagocp oportere intercipi ne rellure attingat.Profugere raptoreequo. Set pentesem infequudonecarceaturamnisalicuiusinteruetu.Exprimetumeiusefieficon/ fraaguasfluitet:uelaurocindu. ! Atqt(uteftmagorufolertiaoccultadisfraudibus fagax). certalunacapienducenfenttanqcoftruere operationeeam ferpentiu humanifit arbicrii. Vidiequideid ouummaliorbiculati immodicimagnitudine.Cruftacartbilaginis ueluc acetabulis brachioru polypi crebrisrinfigm'asdruidis.ad uidoriaslitiu ac regu aditusma^ xime laudatur.Tant® uanitatis ut habeteid in lice in finu equitc romanu euccatuma Di uo Claudio principe interemptu no ob aliud fcia-Hic tame coplexus anguiu Si efferatoru concordia-caufa uidetur efTe:quare exteregentes caduceum in pact's argumenns circum dataeffigieanguiumfecerint.Ne <5 cnim criftatosefie in caduceo mos eft.Dcanferu oui9. rnagnse utilitatis ipfocpanferedudurihoc uoluminedebemushonorem comagenorum clariiTime rei. Fit ex adipe anferum. Alioquin celeberrimi ufuseft. At hoc in comage^ ne fytix cum cynnamo cafia piperealbo baerba quSE comagine uccacunobruris uiue uafis odore iucundo: utiliffimum ad perfedioncs; conuulfiones: cKcos ac.fubjtos dolotes* r "H* "S'S ! r». : v>» *> ’ '"*3 !I * ■ - : ; -fa • ’ u CU hK ** y.?,: u '% .... '■ : . j • ' Ucnj . ' ‘ '''' ^-cut " “^ r,I piita 'uri I f crt *W inib. ' c c ’.ctaduhju /* f' J ->toodo.In / ■; *■ Mueifin Bi^cntDo/ Jcibusiji fi * fuinxctcinok • fji. Quidamm fa iffnarunififti •c luta cuis dot* - • ■ 'd cohibcnii fiui ouj/nerl pvtmixns. 0 ® i < JpOolco&it a iTvcufun pan part ur.. iiiobolis^ n bujquof mulii ■»!' i (jk'fjdtTJdoiP nvcjkniiucglw at ^cncutitisqui r . > n-agna gal ! via cop nig fib,I s id dicut in j^oiecquo-Stt ueftficoW. • busf# ,, lit Jlblrf- ijgipis «* f «fl*f ■^rjcoru , s oict> n ; jnfcriioni* ^^cnor^ ltd yll* r i* XXlX. omnia# qu3e d copis curanrur. Vnguentumqp pariter Si medicaftientum eft. Fit & in fyf m alio modo.Adipeauium curato ut dicemus:additiserifceptro xylobalfamo phceniceo lufo.iccm calamo tingulorum podere qui fit adipis cymino bis auc ter fubferuefadis. Fie aucem hyemeiquoniamasftatenoglatiacnifiacceptacsera. Multaprxterearemedia func ex anfere.quod miror ^quequam in coruis.Namqi cum anferetcoruus ab seftate in autu/ num morbo conflidari dicitur.De anferum honore quern meruere gallor um in capitohV urn afcenfu deprehenfio diximus. Remedia de cane:& exanimalibus qux placida no funt fed fera Si cx uolucribus Si co era moxfus pbalangiorum. Ca. U] J. Adem de cafua iupplicia annua canes pendut inter sedfem iuuentutis Si Sumanii e uiui in furcas fambucea arbore fixi.Sed plurade hoc animali dici cogut pfco^ mo res.Catulos iadentes adeo puios exiftimabat ad cibu: ut etiaplacandis numinib 9 fcofliaru uice utercncur iis.Genito mane catulo res diuina fit: Si in coenis deoru etianum ponitur. CatulinaadditatalibusquidecpuliscelebresfuiiTePlautifabula: funt indicio. Sanguine canino cotra toxica nihil prasftantius putatur.Vomitiones quo# hoc aial mon ftraii’e uidet.Et alios ufusex co mirelaudatosrefcremus fuislocis.Nucad ftatutu ordinc pergemus. Aduerfus ferperiu idus efficacia habetur fimu pecudis recens in uino deccdu ilh‘tu#.Mures defeptfSe fpofiti quoru natura no eft fperneda prafeipue in afcenfu fyderu ut diximus cu luminelunse fibraru numerocrefccteiatqp decrefcente.Tradujaitagidiod Here muiisdartxporcis m fico fequi dante id aial.In hole quoqj-fimiliter ualetfcfed refol ui cyatho olei poto.Mufteliaiu duo genera.Alteru filueftre.Diftant magnitudine. Gr^/ ci uocantidides.Haru fel contra afpidas dicitur efficaxicsetero uenenu.Haec aute quaz in domibus noftris oberranS:catuios fuos(utaudor eft Cicero)quottidie tranfert niutatqj fedemiferpcntes profequitur.Ex eainucterata faic denarii podus in cyathis tribus datur percuftisautuentriculiscoriandrofartusinueteratufop Si in uinoporus.Etcatulus mu/ itelle etia efficatius.Qosda pudeda idu tanta udoru alTeueratione comenditur ut prsete sire fas no fit.Siquidem ilia edeordia reru autrepugnaria medicinse gignutur.Veluticirni, cum animalis fecidiftimi.&J didu quoeg faftidiendi natura cotra ferperiu morfus Si pr^ci^ pue afpidu ualere dicitur.ltem contra uenena omnia, Argumento q> dicuntgallinas quo die id ederin* no interfici ab afpide.Carnes quoqp earu peicuftis pluritnu prodefle. Ex iia quae tradunt humanillimu iHiniremoriibus cu fanguinetefiudims.Item fuffitu eoruabiV gere fanguifugas adherentes:hauftafcg ab animalibus reftringere in potu datos. Quanq Hi oculos quidaiisinungunt tritis cufale &Iade mulieru.Aufefqp cu melle Si rofaceo am Uiixtus.Eos qui agreftes fint Si in malua nafeantur cremates cinere pernixto ro faceo ifun durtt tradunt autibus.Cstera qus de iisuomica: & quartanaru remedia: aiiorucjt morbo fum qq ouo autcxra aut faba inclufos cenfeant deuorandos falfa nec referenda arbitror. Lethargi tame medicinze cum argumetoadhibent: quon:a umcatur afpidu fomnifica uis feptenosin cyatho aqusedantes:puerilibusannis quarcrnos.Et ftranguri^ fiftukq? impo fuere:adeo nihil ilia reru omniu parens ftneingentibuscaufis genuit. Quin Si adalliga/ tos leuo brachiobinos lana fubreda paftoribus refiftere nodurnis fcbribusprodiderunc diurnis in rofeopanno.Rurfusiis aduerfatur fcolopedra fuftitutj necat.Afpides percuf/ fo torpore Si fomno necanoomniu ferpentiu minimefanabiles.Sed uenenu eaxu fi fan^ guis attingit:autrecens uuinusftatiminterimit.lnueteratu ulcus tardius.Deceteiopo' «um quantalibet copia non noces Non enim eft tabifica uisdraq? occifa morfu car um ani tnaliacibisinnoxiafunt.Contarer in preferendoexiis remedia: nifi.M.V. fcircm.lxxxiii. urtaeanno prodidilTe afpidu idus dficacilTime curari haufta a percuftis ipferum urina.Ba filici quern etiam ferpentis ipfi fugiunt alios olfadu necante qui homine uel fi afpiciac ran cum dicitur intetimererfanguinem magi miris laudibus celebrant coeuntcm picis modo fii colore dilutumcinnabariclariorem fieri.Tribuunt ei &fucceffuspetitionumapotcfta tibus;& a diisetiaprxcu morboiu remedia bencficioru munere.Quida id faturni fang mV nem appellant. Draco non hebet ucnena.Caput eius limini iannuaru fubdttu: propitiatia orrtione diis fortunaca domu facerepmittut.Oculis cius r'ueteratis Si cu melle tritis inu £tos no pauercere ad nodurnas imagines etia* pauides cordis.pinguc in relle draccnu ner uis ceruinis adalligatu in laccto conferre iudicioru ui&oiiiprin.u fpcdilu aditus potefta LIBER. turn muIcerc.Dcntes ciiis alligatps pellibuscaprearn ceruinis neruisimites prarftare do> minos:poteftatefq} exorabiles.Sed fuper omnia eft copofmo.-qua inuidos faciunt mago rum mendacia.Cauda draccnis Sicapite ullis leonis BC frpnte & medulla eiufdem equi ui £fcoris (puma cam's unguibus adalligatis ceruino corio nermifqj ceruialternatis & dorca/ dis.Quae arguifle non minus refert qua cotra ferpetes remedia demonftrafle: quonia hsec tnorboru ueneficia funt.DraconQ adipem uenenata fugiunt.Iccm uirusichneumonu. Et cutis cinere in aceto perumdos.Vipere caput impofitu uel alterius qua quae percuflerit fw ne fine prodeft.Ice fiquis eaipfam in uapore baculo fubftineatiaiut eu futura pcinere. Ice fiquis cxuftE eius cinere illinat.Reuerti autem ad percufium (erpente neceftit3te naturae. Nigidius audor eft.Caput quide difTecant fey tie: inters aures eximut lapillu que aiunt. abea deuorari territa.Alii ipfo toto capite utuntur.Fiunt & ex uipera paflilJi qui theriaci uocantur a gra:cis:eernis digy tis utrirtqj amputati$:exeptifqj intcraneis BL liuore fpinae ad berente:reiiquo corpore in patina ex aqua &anerhodifcodo:rpjnifq?exemptis & addita firmiagine:atcg ita in umbra ficcatis paftillisrquibus ad multa medicameta ututur. Signifi candu uidetur e uipera tantu hoc fieri.Quida purgatge utfupra didu eft adipecu oleifex tario decoquut ad dimidias- Excocu opus fit term'sftillisadditis in oleuperungutur: ut oes beftiE fugiat eos.prEtereaeoftat cotra omniu ferpetiu idus quis infanabiles ipfarum ferpetiu extra ipcfitaauxiliars.Eocpquiaiiqn uipereiecurcodumauferint: nung poftea feriri a ferpente.Neqi anguis uenenatus eft nifi per mefem luna inftigatus:fed prodeft ui uus:copraehefus:8t in aquaCocufus:fi foueatur ita morfus. Quin BL ineffeei remedia haul ta credutur ut dicemus.Ec ideo Aefculapio dicaf.Democritus quide monftrat quseda ex iis cofici utpcfTint auiu fermonesintelligi.At qui anguis aefculapius epidauro.Roma ad* ucdus elEuulgoq? pafcitur&iu domibus.Acnifi inccdiis femina exureretur no cflet foe cuditati eot^ refiftcre.In orbe terraru pulcherrimu anguiu genus eft quod in aqua uiuits bydri uocacunnullis ferpetiu inferiores ueneno.Hcru iecur ferpentiu aduerfus peuffos ab iisauxiliueft.Etfcorpiotritusftellionum uenenoaduerfatur. FicemSC eftellionibus malumedicamencu.Na cu imortuus eft in uino facie eoru qui biberintlentigine obducit. Ob hoc in ungucto necat eu infidiantes pellicu forme.Remediucp eft oui lutcu & mel ac nitru.Fel fteliionu tritu in aqua:muftellas cogregare dicitur.Inter oia uenenata falaman/ dr£ fcelus maximum efr.Caecera eni fingulos fenurnec plures pariter interimut ut omit* taimquod perire cofcientia dicuturhoie pcuflomccp amplius admitti adterras-Salamadra populus pariter necare improuidos pot.Na fi arbori irrepferittoia pema inficit uencno:8£ eos qui ederint-necac frigida ui nihil aconito diftas.Quinimo fi cotado ab eo ligno uel pe decruftap^nisincoquatide ueneficiu efbuel fi in puteu cadat.Quippe cu fahua eius qua* cunc^ patee corporis: uel in pede imo refperfa ois in toto corpore ftemiat pilus.Tamen ra Iis & taca uis ueneni a quibufdaanimaliu utfuibus mandit',dominate cade ilia reru diftide tia.VenenGeius extingui primu oium ab iis quse nafeatur illa.-uerifimile eft. His ueio fi/ milia funt'.quEproducur cantharidu potu:aut lacerta in cibo fumpta.Otera aduerfantia diximus:dicemufcp fuislocis.Ex ipfis quae magitradunt coiraincedia:qrh ignes fola alali umexcinguat:fi forent uera iameftet experta.Roma. Seftius uenere accendi cibo eaiu fi detradisintcraneis&pedibus Kcapitein melle feructur.-traditnecatqj reftingui igne ab iis,Ex uolucribusin auxiliocotra ferpetes primu uukur eft.Annotadu quoq? minus uiriu ; efi’enigrispennaru.Ex iis enf fi uraturmidore fugari cas dicunt Jtejcor ciusalitis habetes tutoseCTe ab impetu no fblu ferpentiu:fed etia feraru Si latronu ac regu ita. Camibus gal* linaceoru ita uttepebuntaiiulfeappofitis uenena ferpetium domantur.Itccercbroin ui> no poto.parthi gallinae malunt cerebtu plagis iponere.Ius quocj ex iis potu praeclarcme detur.&: in multis aliis ufibus miiabile.pa'therae Icooefq? no attingunt perundos eo.prE-' cipue fi 8i aliu fuerit incodu. Aluum foluit. Validius e uetere gallinaceo.prodeft & cotra longinquas febres Bi torpetibus mebris tremuUifqi:^ articulariismorbis: 8i capitis dolo ribus:Epioris:inflamationibus:faftidiisincipientitenafmo:iocineri:renibus:ueficE.Con/ fra cruditates fufpiria.Itacj etiam faciendi eius extant prEccpta. Eflficacius enimeodieu olercniarino:autcibo:autcappari:autapio:aut haerbamercuria!i:autpoIypodio:autane* tho.Vtilifllimeautem coniugis tribus aquae ad tres hchiinas cum fupradidis haerbis:6e re*^ frigeraeuffifubdiuo dari tctnpeftiuis antecedentem uomitione. No pr^teribo miraculu .. . . . XXIX, quan§admedicinamnonperefnens.Si ueroliguefcentiganinsri-mmcmbra ftiifceantm* coniumunt iliud in fe.ita hoc ucnenii auri eft.Ac gallinaceis ipfis circulo e fermencis adJ dicocollo non canunt.Auxiliatur contra feipentes Si columboru caro recens coferpta 6C birundinum-Bubonispedes ufti cu pulpagine hserba.Neccmitta in hac ahte queen exeni plum magics uanitatis.Quippe praecer reliqua portencofa mendacia.Cor hnt?m«T, | „ r 0l , N Uiuinmajie uiulierisdormienns ftniftra’ tradunt efficere ut omnia fecreta pronuaer.Pia; tacainpugoam ferences idem fortiores fieri.Eiufde ouo ad capillos remedia demoftranc Quis aucem quasfo ouu bubonis uidere potuincu camipfamaute uidifteprodigium fit/ Quis utt'qp expetiri 8ipratcipue incapiilor'Sanguine guide pulii bubonis etiacriipari pro nmtunt capillum.Huiusgeneris propc uideripoftunc quae traduc & uefpcrtihone-.quod fi fitcirculacus domui uiuus Si per feneftta inuerfo capite infigatur amulecu efte. Piiua/ timej ouiiibus circunlatu coriens Si pedibus fufpenfum furfum fuper liminare.Sanguine quoqj eius cucarduocotraferpentiu idus inter praedpualaudat.pbala'giu eft italic igno turn Si pluriugenerum.Vnumftmile fornucasded mulco magts rufto capite:reliquaparte capitis nigra:aibis incercurfancibus refperfus guctis. Acerbior huius qua uefpxidus. Vi/ uic maxime circa tumor Si moilas.In remedio eft fiquis eiufdem generis alterum percuf* fo oftedac .Et ad hoc feruatur cu morcui inueniucur.Et cortices eorum cotriti Si poti me dentur.Ec muftelle catuli ut diximus fupra. Aeque phalangion gr£ci uocant inter gene/ ra araneorumded diftingunt lupi nomine.Temu genus eft eodephalangiinolearaneus: ianuginofus grandiflmto capite.Quo diiTedo inueniri dicuntur incus uermiculi duo: ac[ alligaciqj muheribus ceruina peile ante folis orcupraeftantne concipiantmt Ceciliusko/ inencatiis reliquit. Vis ea annua eftrqua foiatn ex otnni tacito dixifTe fas fttrquonia aliqua* turn faecunditas plena Iiberis tali uenia indigec. Vocacur Si rachinno nigro fimilis ore mi* nimo fub albo pedibus breuifTimis tang imperfedis.Doior a morfu eius qualis a fcorpio* ne.Vrine fimilis araneis cexcis.Idem erat aftortiomnifi diftinguerecur uirgulis albis.Hui* morfu genua labefaciancur.peior utroq? eft casruleus:lanugine nigra, caliginem cocitanc Si uomitus araneofosretianum deteriorarcrabone penna tancum differens.Hic 8iad macie perducit.Myrmccion formica fimilis capttc:aluo nigra;guttis albis diftinguentibus.Ve/ fparum dolore torquet-Tetragachii duo genera habent:peior medium caput diftinguen te linea alba Si tram ueifam altera.Hie oris tumorc facie. At cinereus pofterior parte can* dicans lentior.Minimeaute noxiuseodem colore gui telasmufcis in parietibus Iatifilme pandit. Contra omniumorfus remediu eftgaliinaceu cerebrum cui piperisexiguo potum in pQta.Item formire quincp potat.pecudum f.mi cinisillitus ex aceto. Et ipfi aranei qui* cunqj in oleoputrefafti-Muris ananei morfus fanatur coagulo agne in uino poto. *engu tearietimecinere cum melle.Muftdiscatulo ut in ferpentibus diftu eft.Si iumenta nio* mordent: m us recens cu fale Iponitf ut fel uefpertilionis ex aceto.Et ipfe mus araneus con era fe remedio eft diuifus 8i impoficus.Nafi prazgnans momorderit.-prctinus diflilit.Opti mum eft ft iis imponatur qui momorderit.Sed 6i alios ad hunc ufus feruant in oleo ut iu co circulicos.Eft Si cotra morfum eius remedio terra ex orbita. Ferunteni non tranftri ab Co orbita torporequoda naturai.Scorpionibus cotrarius maxime inuicem ftellio traditut ut uifu quoq? pauorem iis afterat:6i torpore ftigidi fudoris.ltacp in oleo putrefaciunt eu Si ita eo uulncra perungunt.Quidam oleo illo Ipumam argenteam decoquuntad empta ftrigenuS: acqj ilia illinunt.Hunc graeci color uocant 8i afcalaboreimSi galcoten.In italia non nafcitur.Eft enim hicplenus lentigine ftridoris acerbi. Et uefeitur quze omnia a no* ftris ftellionibus aliena iuntprodeft Sigallinarum fimi cinis illitus.Dtaconis iecur.Lacer na diuuifa. Musdiuulfus. Scorpio Si ipfe fuae plagasipofttus autaftus in cibo fumptus: aut potus in mcri cyathis duobus.propriu eft fcorpionu cp manus palma non feriunt: nec nifi piios actingere.Lapillus qualifeunep ab ea parte qua in terra erat appofitus plagas ie* nit dolorem.ite tefta ficut erat terra operta ex aliqua parte ftcut erat impofira liberare df citur.No debet tefpicere qui imponunt.Et cauere ne fol afpiciat.Verniesterreni criti ini/ pofici profunt.Muka 6i alia ex iis remedia funt propteit? in melle feruantnr. Nodua ap* busc^raria 6i uefpis crabronibuf^ 6i fanguifugis.pitii quo cp mari ruftru fecu habentes • non feriuntur ab iis.Aduerfanrur Si locuftarum minimae fine pennisrquasacelabos uocat Eft fonnicacum genus uenenacum No eas nouere in italia.Solifugas.Ciecro appellac^ / LIBER. Salfugas betica.Iis cor uefpertilionis contrarium omnibufcp forhiicis Si falamandrfs reft/ ftie.Cantharidas diximus.Sed & in iis magna quasftio:quoniam ipfe uenena funr potse uc ficss cum cruriam prascipuo.Coflinum cquitem romanum amicitia Neronis principis no-» turmcum iislichene correptuseflfetruocatus «egypto medicus ad hanc uaiicudinemeius a Gefare:cum cantharidum potum praeparare uoluiiTet interemit, Veru illicas prodefle no dubium eft cum fucco taminiae uue:8i feuo ouis uel caprze.Ipfarum cantharidum uenenu in aqua parte fitmon ccnftat inter audores.Aliiin pedibusSicapiteexiftimant eiTe. Alii negant.Conuenit tantu pennas earurn auxiliari in quacunqj parte fit uenenu.Ipfe nafeun turex uermiculo in fpongia maxmie cynhorodi: quas’fitincaulaz. Sed fcecundifiime in fraxino. Casterscq? in alba rofa min us efficaces.PotentifTime inter omnes uarteluteisline isquasinpennis tranfuerfas habent.Multumpinguesinertioresminimelataepilofe.Inu* tililTimaz uero unius colon's macrecp.Conduntur in calice fidili non picato Si linteo colli/ gato congeftas rofa matura:8i fufpedund 1 fuper acetu cu felldferues; donee linteolu uapo rentunpoftea reponuntur.Vis earum adurere corpus:cruftas obdulcere. Eadem pitycani pis inipicea nafcentibus.Eadem buprefti fimiliterqi preparatur. Efficaciflimas omnes adle pras lichenafq} dicuntur.Menfes cit:8i urinam.Ideo Si Hippocrates hydropicis dabat. Ca tarides obiedas funt: Catoni uticenfuceu uenenum uendidiflet in adione regiarquoniaiu eas feftertiis.Ix.adiecetat. De feuocameliomSi cane rabido:8i lacerta:& anferibus: & Columbia: Si muftelis reme dia. Ca. IIIJ. T feuum autem ftruto camelinum tunc uenifTefextertis.lxxx.obiter didum fit: efficatioris ad omnia uifus qua eftadeps anferimus.Diximus Si mellis uenenati ge nera.Contra quod utuntur mellednquoadeps fintmortuaz.Idem potum in uino remedium eft; uitiorum:quse cibo pifium gignuntur Jn cam's rabidi morfu tuetur a pauo ras quas capitis caninicinis illitus uulneri. Oportet ignecomburi omnia eodem modo: us feme diximus:in uafa fidih nouo argilla circunlitomtcs ita ut furnum indito. Idem Si in potione prohcit.Quidaq 3 obidedendum dederunt. AliquiK uermen’ecadauerecanino adalligauere.Menftruaue canis in pano fubdidere calici aut intus.lpfius caudas pilosco# buftos,infuere uulneriXIoxxaniruuu habenrem fugiunt canes. No Intrant uerolinguax^ ninain calciamentofubdita pollici. Aut caudam muftellasquasablrifa dimiffa Tit hahrreg . Eft Jimus faliuas Tub lingua ra bio fi canis qui datus in potu fieri hydrophonos no patitur. Multo tame utiliftimeiecur eius qui in rabie momorderit datur.Si poftit fieri crudu ma/ dendum.Si minus quoquomodo codum aut ius in codiscarnibus.£ft uer miculusin lir? > gua canum quluocatur agrSEdslyttaiqiio exepto infantibus catulis nec ratudi fiuonnec faftidium fentiuntjdem ter igni circulatus datur morfis a rabiofo-ne rabidi fiant.Et cx/ rebello gallinaceo occurritur.Sed id deuoratu anno tamen co prodeft. Aiunt Si crifta gal li contritam efficaciter imponi.Et anferis adipe cu melle.Saliuntur Si carnes eoru qui ra/ bidi fuerunt ad eade remedia in cibo dandi. Quin 8i ; necatur catuli ftatim in aqua ad fexu eius qui momorderit ut iecur crudum deuoretur ex iis.pxodeft Si fimum galhnaceu: du/ taxatruffum:exaceto imp ofitum .Etmuris araneas cau dx cinis ita ut ipfe cuiaefeifia fit:ui uus dimittatur.Glebaexiijr.undinumnido illiraexaceto: uelpnlli hirundinis.combufli, Membrana fiuefenedusanguiu uernationeexutacum cancromafculo irita. Naetia per fe repofita in arcis armariifqt tineas necar.Tata uis mali eft urina quoq? calcata rabiofi ca* nis necat;maxime ulcus babentibus.Remediu eftfimucaballinumafperfumaceto Si cale fadum in fico impofitum. Minus hoc miretur qui cogitet lapidem a cane morfum uCqj inprouerbium difeordias uenifle.Quiin urinamcanisluamege(Terit:torporem lumboru dicitur fentire.Lacerta quahyfepa alii calcidem uocatin uino pota morfus fuosfanat.Ve* neficiis ex mdftella ftlueftri fadis contrariu eft ius gallinacei ueteris large haurum. pecu* liaritercontra aconitum addi parum fall's oportet.Gallinarumfimum dutaxat candidum inhyfopo decodum autmulfomenena fungorum boletoruegaftringit-Item infla'matio* nes ac ftrangulationes:quod miremuncu fi aliud ala! guftauerit id fimu torminibus Si v flationib 9 afficiaf. fanguis anferis cotra lepores marinos ualencu olei xqua portione. fte contra medicamenta mala omnia. AlTeruatur cum lamina rubrica 8i fpinse albs fucco pa* ftillorum drachmis quinsy qui in cyarhis term’s aquas bibantur.Item muftelis catulus us XXIX. fupra diximusprKparafcus.CoaguIuni quocp agninumaduerfus omnia mala medacameW pollet.ltem fanguis anatum pontiearum.Itac# di fpiflatus feruatunuloqpdiluitur. Quida toeminae anatis efficaciorem putant .Simili modo contra uenena omnia ciconiaru uentri culis ualet.CoaguIum pecoris.Caulisius ex came arietum priuatim aduerfus ca'tharidas. Item lac ouium caliduimpraeter q it's qui bupraeftin aut aconitum biberint. Columbaruni filueftrium fimum priuacim contraargenti uiui potum.Contra toxica muftella uulgaris inueceraca binisdrachmis pota. Ad Alopecias tollendas:& ad pilos reddendos:& ad lendes tollendas:&: ad palpebras:8C ad glaucomata:8iadoculos:8i ad parotidas remedia. Ca. v. Lopectasrepletfimipecudum cinis cum deo cyprino8£ melle.Icem ungularum a muli uel mulaeex oleo myrtheo.praetereafut Varro nofter tradiOmurinum fimu quod item mufcerdasappellat.Ecmufcarum capitarecentia prius folio ficulneo afperata.Alii fanguine mufcarum utuntur.Alii dccem aiebuscinerem earum illinunt cu cinerechartae uel nucumdca ui fit tertia pars emufcis.Alii.Iade mulierum cum braflica c i nerem mufcaiu fubiiciuntiquidam mel tantu.Nullu animal minus docile exiftimat mino ris ue intclledus.Quo mirabilius eftoJympiae facro certamine nubcs earum imolato tau/ ro deq quern Myoden uocant extra territoriu id abire.AIopecias cinis e muriu capicibus caudifqioi totiusmuris emendanpraecipue fi ueneficioacciderithaeciniuria. Item henna cei cinis cum melle aut corium cobuftum cum pice liquida .Caput quidem eius uftu per fe eciam ricatricibus pilos reddit.Alopeciasaute inea curarionepra?parari oportet noua cula & finapi.Qutdam ex aceto utimaluerunt.Quas deherinaceis dicuntur olatanto ma gis ualebunc in hyftrice.Lacerta; quoq? ut dixinms combuftae cu radice recentis harundi* msiquae uc unacremaripoiTicminutari fiendaeft.Ireqjmyrtheo oleopermixto cineies ca pilloru defluuia continent.Efficacius uirides lacertae oia eadem prxftant.Edanum utilius admixto fale&adipeurfmo&cepa tufa.Quidamdenas uiridesin.x.fextariis olci ueteris difcoquunt contend femel in mefe ungere.peliiu uipeririaru cinis alopecias celerrime ex plet.ltc gallinarum fimu recens illitu.Corui ouu \ Xtea uafe permixtu lllitumqj derafo ca pice nigriciam capillis affert.Sed donee inarefcatsoleum i ore habendum eft.-ne & dentes jfimulnigrefcant.ldq? in umbra faciendum elbneq? ante triduualbuendu.Aliifangmecre bro eius utuntur cu uino nigro.Aliiexcoquunt ipfuimS:node edeubia in plubeum uas pdut.Aliq alopecias catharide tritailiinut cu piceligda nitropraeparata cute. Cauftica uis ea Si caueduqpme exulceret alte.poftea ad ulcera ita fada capita muriu & fel muriu & fimu cu helieboro 8i pipere illini i u b e c. Led es-to 11 u.tura digg ca ninns u c 1 anguibus i cibo fuptis anguillaru modoiaut uernatione earn qua exuunt pota.prurigres felle ouillo cu creta cy mona illitacapicidonec xarefcat.Capitis doloribus remedio funt cochleae ex quae nudae i ueniuntur nondum peradaeablato capite& iislapideaduritia exempta.Eft autem ea cal/ culilacitudine.-quaealligantun&minucae fronti illinuntur tritae.ltem refipum ofTae capi te uulturisadalligataiaut cerebru cum oleo cedrio perundo capite Si intus naribus illitis. Cornicis cerebru codum in cibo fumptu uel noduae ide prseftat.Gallinaceufqp fi inclufus abftineatur dieac node pari media eius qui doleac euulfis collo plumis circuligatifqt uel criitisiMuftellae cinisillitus.Surculusex nidomiluipuluinofubiedus.Murinapelliscre mata ex aceto illito cinere.LimaciS inter duas orbitas inuentae olTiculuperaurecu ebore traiedu;uel in pellicula canina adaligatum quod remediu pluribus femperep prodefl:.Fra<< do capiti aranei tela ex oleo 8i aceto impofita no nifi uulnere fanato ablcedit.Harc Si uul* neribus tonftrinarum fanguinem fiftit.A ccrebro uero profluentem anferis fanguis: aut s anatis lfufus adeps fiftit. Adepfcp ear umdem alitu cu rofaceo codus.Matutio pafcctis ha rundine caput praecifum maxie luna plena lineopanno adalligant capitis doloribus lido. Aut caera alba fronti illinunt :Si pilos caninos panno adalligant.Cerebru cornicis I cibo fup turnpalpebras gignere dicitur.Hyfopumqt cu myrrha calidum penicilloillitu Idem pra:/ (tare mufearu fimi quocp muriui cinere aequis portionibus: ut emcaciter dimidium podus denarii promitcitur additis duabus fextis denarii fextiui ut oninia hyfopo illinantur.ltem numeri catuli triti in uino uetere ad craffitudinem aeopi.pilos in iis incomodos euulfos renafei nonpatirur fel herinacei.Ouorum dellionisIiquor.Salamadrscinis.Cinislacert^ uiridismel in uino albo foie coadus ad crafiitudine mellisin aereo uafe.Hirundinis pullo* LISER. ru cinis cu lade tytimalli fpumaq? cochlearu.Glaucomata dicunt magi cerebro catiili fep* tent dieru emendari fpecilio denuffo in dextra partem fi dexter oculus curetur in ftniftrant ft ftnifter. Aut felle recentiaxiois.Nodurarueftidgenusmaximmquibusplumaauri mo micat.Suffuftonc oculorum canino felle malebat q hyense curari. Apollonius pritaneus cu melle.ltcm albugines oculorum.Muriu capitucaudarumq cinere ex melle inundis clari tatem uifus reftituidicunt.Multoqj magisgliris aut muris ftlueftriscinere:aut aquila ce rebro uel felle,Cu attico melle cinis & adepsforiciscbbuftitiitus.Lachrymofis oculis plu rimu cdfert tibi.Quod quid fidicetnusin metallis.Muftellcecinisfuffufionibus he lacer# tx hirundinis ue cerebru-Qusetiam tricae cods uefronti ilhtae epiphoras fcdanfiue per fefiue cum polline fiue cu tnure.Sic 6i folatis id eft foie correptis profut.Viuas qucqj ere mare:8£ cinere earum cum mellecretico inungicaligines utilillimu eft.Iumentorum ocu lismebtana afpidis qua exueritcu adipeeiufdem claritateinundis facie,Viperam uiua in fidiii nouo comburere additofocniculifucco ad cyathum unu & thuris mamma unaatqj ita fuffuftones oculorum & caligines inungere utiiiflimu eft.Medicamentum identheon uocatur.Fit &i collyrium uiperamollapucrefada uermiculifcg enatiscu croco tritis-Exu# nturin olla cum falequclingendo claritatem oculoru confequutur.-Si ftomachi totiufcg corporis tempeftiuitaces.Hinc etiam fal pecori daturfalubritatis caufa:&' in antidothu co tra ferpentes additur 8£ tollitur.Quidam 8£ uiperis utunt' i cibis.primu omniu occifse fta# timfalemin os addiiubent donee liquefcat humor quattuor digytoru menfura utrinqj prazcifa:exemptifq? interaneis difcoquunt in aqua aut oleo fale anetho & omnibus aut fta tim uefcunt:aut a pane coiligunt ut faepiusutanturdus prater fupradida pediculos e to# to copore expellinpruritufqj etiam Cumx cutis.Effedu oftedis & per fe capitis uiperini ci nis.Vtiiiftime cibos inungunt.Item adeps uiperinus.Defelle noaudaderfuaferi quse pras cipiunnquoniam utfuoloco docuimusmdaliud eferpctiu uenenu.Anguiuadeps erugi nimixtus ruptas oculoru partes fanat & mebranas fme earu fenedus uernatioe exuta fi ad fricef ciaritate oculorumracit.Vlulsquoq; felprJedicarur ad albugies fuffuftones caligi nes. Adeps ftmilfter ad ciaritate. Aquil^rquam diximus pullos ad contuendum foie expe ririmiixto felle cu melle attico inunguntur nubeculae & caligationes & fuffuftonefq? ocu loru uis & in uukurio felle ecu porri fucco & melle exiguo.Ft ite in gallinacei felle alliga to ad argea:& ad albugines ex aqua diluto.lte ad fuffuftones oculoru maxime candidi gal linacei.Fimu.Eadcmquoqjgallinaceoru dutaxatrubrulufciofts illincndumonftrant.Lau dant 8i galinae fel:fed prsecipue adipem cotta puftulas in pupillis.Hos Fcilicet eius rei gra tia faginant, Adiuuat mirifice eruptas oculorum tuniculas ammixto chifto &C hematite Ja pidibus.Fimum quoq? earuduntaxatcandidum oleo in ucterecorneifqs pyxidibusadfer/ uat ad pupiilarum albugines.Quain mentione fignificandu e pauoncsfimu fuum reform here tradi inuidentes hominum utilitatibus.Accipiter decodus in rofaceo efficacifiimus ad inundioesominum uitiorum putatur.Itero fimi eius cinis cum a ttico melie. Laudatur milui lecur.Fimum columbarum ex aceto ad xgilopas. Similiter & ad albugines^ ciV catrices.Felanferinum fanguisanatumccntufts oculis ita utpoftea hyfopo&melle inun f antur.Fel perdicumcum melliszequo pondere:per fe uero ad claritatem Diafcoridis 8£ iippocratis ut putant audoritate adiicitur quod in argetea pyxide adferuari iubet. Oua f terdicumin uafe sereodecoda cum melle:ulceribus oculorum Sigiaucomatisncdcturco umbarum curturum palumbiuni perdicum fang uis oculis cruore fuffuftseximie prodeft. In columbismafculiefficau'orem putant,Vena autefub ala ad hue ufum inciditunquonia fuo colore utilior eft.Superimponi oporcet fplenium e melle deccdum: lanamq? fuccida ex oleo & uino. Earudem auium fanguis nydilopas fanat.Ec iecur ouium.Atq? ut inca# prisdiximus efficacius fuluse.Decodo quoq? eius oculos abluere fuadent:& medulla do lores bulnorefcp illinunt.Bubonis oculorum cinis collyrio mixtus claritatem oculis face# re promittit ur.Turturis fimum albugines extenuat.Item coclearum cinis.Fimum cenchri dis accipitrum generis hanc gr^ci faciunt, Argema ex melle omnibufep qu2e fupra feripta funt fanantur.Mel utiliffimum oculis in quo funtapes immortu^. Cicor.iX pullum qui ederionegaturanms continuislippiturus.ftemquidraconiscaputhabcat.Huiufqadipe & melle cum oleo uetere incipicntes caligines difeuti tradunt.Hirundinum pullos plena luna excecant rcftirutac# earu ade capita comburuncur,Cinere cum melle utuntur ad da * • •, * *>1* I:: d0 9c tt pen 4 •ni in ; -Jat^ : , d jd J ricace do!ores:aelippitudines & idus.Lacertas quoqjpluribus modis ad oculoru reme diaaflumuc. Alii enim uiridem induduntnouo fidiliaclapillos qui uocaturcenidiamuse Qi inguinu cumoribus adalligari:foIenr:noue fingulos fignis fignantes8i fingulos decra* huneper dies .Nono emittunt Iacertam.Lapillos feruant ad oculorum dolores. Alii terra fubfternunc iacercae uiridi ex6Ecatse:8i una in uitreo uafe annulos includunt ferro folido uel auro;cum recepifle uifum Iacertam apparueric per uirrum emiflfa ea annulis contra lipi tudincm utuntur.Alii capitis cinere pro ftibi a'd fcabncias.Quidam uiridem longo coiio infabulofisnafcentemcomburunc:8iincipientem epiphoram inungut.Eticem glaucoma ta-Muftellasetiamoculis pundumerutis aiunt uifum reuertueademq* quae in lacertis Si annulis faciunt.Serpentis oculum dextrum adalligatum contra epiphoras prodelTe fifer^ pens uiua dimictatur.Lachrymancibus fine fine oculiscinis ftelliois capitis cum ftibio exi mie medecur.Araneimufcariitela:8ipraeapue fpeluncaipfa impofita rronciad duo repo ra:ut a puero ipube 8icapia£.8i lponaf.Nec is tnduo fe oftedat ei cui medeaf ne uealter> uter nudis pedibus terra attingat his diebu.s mirabiiicer epiphorasmederi dicutur. Aibu«» gines quoq? dicit tollere inundione araneus candidus logiiTimiVac'tenuiflimispedib 9 co tritisin oleo uetere.Sed is etia cuius craffaTimu textu eft ] cotignationibus fere adalligat pano epiphoras fanare tradif.Scarabei uiridis natura cotuentm uifu exacuit.lraq? gemajj* feuptores tuitu eoiji aqefcut. Aures purgat fel pecudis cu melle.Caniniq? ladis inftilatio fedat dolore. Grauitatem adeps cum abfmchio Si oleo ueteredtem adeps anferinus.Qui / dam adiiciunt fuccum cepe Si alii pari modo.Vtuntur Si per fe ouis formrearum. Nanque 8i huicanimali eftmedicina:conftacque urfosxgros hoc cibo fanari.Anferum quoque Si omnium auium adeps pr£paratur:exemptifque uenis omnibus patina noua fidici operta in foJe:fubdita aqua feruenti liquatur.Siccaturque lienis faccis in fidili nouo repofitus lo co frigido minuspurrefcit.-addico melle.Muriumcinis cum melle inftillatusraut cum ro faceo decodus aurium dolores fedat.Si aliquod animal in aurem intrauerit: praecipuuni remedium eft: murinum fel aceto dilutum.Siaqua intrauerit:adcpsanferinus cu cepe fuc co.Giirisdecradapelleunteftinifqjexemptisdifquoquicur melle i uafenouo.Sed medici malunt nardo decoqui ufqj ad tertias:atque ita aflferuarudeinde cum opus fit ftrigili tepe fada infundere.Conftat deplorata aurium uitiaeo remedio fanari. Aut fi terreni uermes adipe anferis decodiinfundantur.ltem exarboribus lubicum oleo triti exulceratis 8i ru ptis auribus pr^clare medentur. Lacerti inueterati in os pendentium addito fale con rufi 8i ab idu Lefas aures fanant. Efficaciflfime aucem ferrugineaa maeulas habentes.Li/ neis etiam per caudam diftinde.Millepeda.-ab allis centipeda aut .multipeda dida :anima! eft epermibus terras pillofum multispedibusarcuatim repens craduque contrahens fe : onifeon gr2Eci uocantialii tilon.Efficaciter fanat aurium dolores in cortice punici mali de codum Si porri fucco. Addunt 8i rofaceum 8i in alteram aurem infunditurdllam aut qua: nonarcuatur fepagrxci uocanoalii fcolopedram minorem perniciofam^.Cocbleas quse funtin ufucibicum mitrhaaut thurispollineappofitse.Item minutsSiladefradutisau- rum iliinuntur cu melle.Senedus ferpenriu feruente tefta ufta inftillatur ro faceo amixtp contra omnia quidem uitia efficax:fed contra grauiolentiam prascipue. Aut fi pu* rulentae funt ex aceto.Meliuscum felle caprino uel bubulo aut teftudinismarins. Vetu ftior anno eademmembrana non prodeftmec hymbre perfuiTamt aliqui putantdtem ara nei fames cum rofaceo:aut per fe in lana uel cum croco. Auribus prodeft grillus cum fua terra effefus Si illitus.Magnam audoritatem buic animali perhibet Nigidius:imaiore ma gi-.quoniam retro ambulet.*terramqueterebret:ftridacnodibus.Venatureumfoimicse cir cunligatae capillo in cauernam eius coniedaeeffiato prius puluere ne fefe codauSi ita for nudeeomplexu extrahitur.Ventrisgallinaceorum membrana quseabiicifclet inucterata 8i in uino trita auribus purulentis calida infunditur.Galliarurn quoqueadeps.Eft Siqu£ dam pinguitudo blattse fi caput auellatur.Hanc tricam una cum rofaceo auribus mire pro defle dicunr.Sed lanani qua incluferint poft paulumextrahendam.Celcrrime enim id pin gue tranfire in animahfieri ue uermiculum.Alii binas ternas ue in oleo decodas efficacif lime auribus mederi fcribunt:Si tritasin linteolo imponi contufis:Hoc quoqp: animal iter pudenda eft.Sed propter ammirationem nature prifcoruqp curam totum in hoc loco expli candum.piura earum genera fecerunt.Molics quas in oleo decodas uerrucis efFfcaritet LIBER. Illini experti font. Alterant genus niilochon apgellauerecirca mollas fere nafcens.Has ca pite detra&o actriras lepras fanafle Mufa & Piaon in exemplis reliquerunt.Tertium ge* nus 8Codoristedio in uifum exacuta clune cum piflelo fanare ulcera tradunt alias infana- bilia.Strumas panos diebus.xxi.impofitas:percufla:contufla:cacoethe:fcabiem: furuncu / lofcp detra&is pedibus 8i pennis.Nos hasc etiam auditu faftidimus. Ad bercule Diodorus Kmorbo regio & ortopnoicis reftitifte tradit cum refma & melle.Tantum poteftatis ha * bet ars ea pro medieamento danda quicquid uelic.H umaniflimi eorum cinerem cremato rum referuandum ad hos ufus \ corneapyxide cenfuere.Aut tritasclyfteribusinfunden* das ortopnoicis autrheumaticis.Infixautiquecorporiillitasextrahereconftat,Mel utilif funu auribus quo % -l lljf^ , ."cm ■"! ^ oleo i:Ul ' iti: XXX, nulufrii iftKit ■ r J J •* ipjuairt ® ^JuJuJcnnilm i iJj/uir.Audoru Icljjmu freiafai iTdfgif.Naramjw ti iK'iutalciotts *i Aulvflct uiresri »qp> fup gt (Tent mif > atm uerifiw & tiKigii ideto g. mtrgibusipfrci ; <■ j uvv uijus hie .LrUdaschd mi .■•'.'wuintt: pit aanediligcnaiti^ -rque uolurruV Agona/ t| j. Mitumtoi™ i c dauibus; jjifoKCoronn®' 4 ?,,, i£ nfTt nit^ 1 i/U 0** fl iji'0 U C Nee p°/ ..jondan 1 ' 3 r(jcali^ ,. fulfil^ )■ fl rf e ';Zm xxx/ lam complcxam ambages foentinarum decrabentium lunafti.Orphea putarem e propiqua primuminrulifleaduicinasufquefuperftitionesacmedicinatprofedumth nen exper / jis eileuistotatinthratiamquemagice dellata fuiffet, Primus quod extetrut equide inuenio commentatus deeaerarHoftanestXerfem regemperfarum bello.quod isgrae tteintulit comicatus: ac uelut memina artis portentofe afpeififte obiter inftdo qua cunqueconimeaueratmundo. Diligentiores pauloante hunc ponunt zoioaftrem all a* umproconnefium. Quod certunt eft :hic maxime Hofthanes ad rabiem non auiditatem tnodo feienuas eius graxorum populo&egit, Quanquam animaduertam fummam lit teraru.u claritatem gtcriafnque ex eafuentia antiquitus &pcnc Temper petitam .Ger/ te Pythagoras:EmpcdocIes: Demociitustpiatoadhanc difeendam nauigaueretexiliis uerius quam peregrinatfombus fufceptis.Hanc reuerfi pratdicauere thane in archanis ha buere.Democritus Apollonicen Captidencm & Dardanum ephornice illuftrauit no* luminibus Dardani eiepulchro eiuspetitistfuis ueroex dife plina corum editis. Quae recepta ab aliis hominum atque tranfifle per ntemoriam atque ac nihil inuita m?ran / dumeft.In tantum fidesiftis fafque omnedeeft:adeo utiiqui casterade uiroillopro bant bate opera eius inficiantur efleeft.Sed fruftra. Hunc emm maxime effixifleammis camdulcedinem conftat.pierunque miraculi &hocparirer utrafquearres effloruiflet ttiedicinam dico: magicemque teadem state illam Hippocrate; banc Democrito illuftra tibus circa peloponnefiacumgratciaz bellumtpuodgcftum eft a trccentcfimo urbis no ftre anno .Eft & alia magice fadio a Mofe etiamnum 6i lotapes iudatis pendena: fed mu! iismilibusannorum poft Soroaftrcm. Tanto recentioreftdpria.Nonlcuem8£ Ale/ xandri magm temporibus audoritatem addidit profeffionc fecundus Hofthanes comi tatu eius exornatus. planequequod nemodubitetorbem terrarumperagrauit. Exrant itaque 5i apud itales gentes ucitigia eius in. xii .tabulis noftris aliifque argumentis quaz priori uolumine expofui. Dc.lvii.demum anno urbis Cn. Cornelio LentuloP-Licimo CraiTo conf. fenatufconfultum fadum eft :nc homo inmtolaretur: palamque in tern f pus filuitfacri prodigioft celebratio. Gallias utique pofTedit & quidem ad noftram me uiorianrNaque Tiberii Csfaris principals fuftulit driudaseorumt&hoc genus uatum medicorumquerQuid ipfe ego banc memorem artem oceanum quoque tranfgreiTam.- St ad nature inane peruedam in britaniam: quae hodie earn attonite celebrat tantis cenV nioniistutdedifteperfis uideri poftit. Adeointoto mondo confenfere quanquam dif^ cordi 8i fibi ignoto. Nonfatis sftimari poteftt quantum Ronianisdcbeaturqui fuftule remonftratinquibushominemoccidcrereligiolilTimumeranmandi uero etiam faluber liiijum ,Vt nairauit Hoftbanestfpcties eius plures funt. Vitupaatio Neronis Csefaris. * Capitulum. If. Anque eaquas afphsris &exaere&ftellis 8i lucernis ac peluibus fecuribuf* n quedi multisall's modisdiuina promittit: prasterea umbrarum-. inferioiumque cJloquia. Quat omnia state noftra princcps Nerouana falfaque comperit. Quippe non citharse tragicique cantus libido iili maior fuit. Fortuna rerum huma* naruni fumma geftiente in profundisammiuitiistprimumque imperare dis concupi * uic; nec quicquam generofius ualuit. Nemo unquam ulli artium ualidius fauit. Ad hxc non opcsilli defuere; non uires: non difcendi ingenium aliaque non patiente mun> do .Immenfum & indubitatum exempium eft falfas artis quam dereliquic. Nero mini q.ie inferos potius S i quofeunque de lufpitionibus fuis decs confuluifter quam lupana * nous atque proftituns mandaliet inquifuioncs eas.Nulla profedo facra barbari licet ftv rique ritus non minora quam cogitationes eius fuident.Seuius fic nostreplcuit umbris^ Sunt quedam magis fugia ueluti lenciginem babentibus non obfequi numina utcerni no poffent.Forte hoc in illorNihil membris defuit.Nam dies eligerecertos liberumerat .pe cudes uero quibus non nifi ater colos c (Tec facile.Nam hominem immore f ria gratifTimu. M 'gusad eum Mithridates uenerat armeniacum de fe triumphum afferens; 6i idco prouinciis grain's. Nauigare noJuerar: quoniamexpucre in mariataliifquemortalium ne ceftitatibus uiolare naturam earn fas non putant. Magos fecum adduxerat. Magicis e tiam caenis eum uiuitaucrat.Non tamen cum regnumei darethanc abeo aenpere ar# LIBER. ternualuit.proinde autemita perfuafumfitintelftabilemirritaminaneme(Te:habctem ta men quafdam iieritatis umbrasded in iis ueneficas artes pollere non magicas.Querat aii # quisquasfini mentiti ueteres magi cum adolefcenribus nobis uifus. Appion gramaticx arris prodideric cynoccphaliam herbanvquas in xgypto uocaretur ofirites diuinam 8i con era omnia ueneficia-Sed fi ea eruereturdfatim eum qui eruifTet mori.Seque euocafte um bras ad percontandum.Homerus qua patria quibufque parentibusganitus effet.Non ta men aulus profited quid fibi refpondilTediceret, De talpis Si reiiqux medicinae per morbos digefte in animaiibus quorum genera placid da funcautfera. Ca. Ill, Ecuiiare uanicatis fie argumentum: quod animalium cundorum talpas maxime miratur: tot modisa rerum natura damnatasexcitatis perpetux tenebris etiam numaliisdefofTas fepultifque fimiles.NulIisxque credunt extis.NulIum religion n:s capacius iudicant animal. Vtiiquis cor erns recens palpitanfque deuorarit: diuinatio« nis Si return efficiendarumeuenrus promitant.De«rcraIpe.uiu3e exenipto fanan dentiu ■doSnrps adalligatoaffirmant.Caitero exeo animali placita eoru fuis reddemus locis. Nec quicquamprobabilius inuenietur quam muris araneimorfibus aduerfariieos:quoniam 8i terram ut diximus orbitis deprefTam auerfatur.Cxterum dencium doloribus(ut iide nan* rant)mc detur canum qui rabiem prxferunncapitum crematorum cinis fine carnibus inftii latus ex oleo cyprioper aurem cuius epartedoleant.Caninus densfiniftermaximus cir/ cunfacrificato eoqui doleat autdraconisos e fpina.Item enydridis.Eft autem ferpensmaf cuius Si albus-Huius maximo dente circunfcarificant.At in fuperiore dolore duos fupe* rioresadalligant:ediuerfoinferiores.Huius adipepunguntur quicrocodilum captant. Dentes fcanficant 8i ofTibus lacerta: e fronte Juna plena exemptis.-itane terram attinganr. Colluunt cariinisdentibus decodis in uinoad dimidias partes.Cinis eorum pueros rarde demiens adiuuat cummelie.Fit eodem modo&detifricium ecaninisdentibus. Cinis e murino fmio inditus uel iecurlacertarum aridum.Anguinum cor fi mordeatur aut alii •> geturefficaxhabecur.Suntqueintereos qui murem bis in menfe iubeatmandi: doioref^ que itacaueri.Vermcs tenenidecodi in oleo infufiqueauriculx: cuius e parce doicant prxftant leuamentum.Eorundaxrcini&exelisIdentibnsccniedlusexfacilixadei'eeos cogit luregtostiolentesiilitusiuuaoComburiautem oportetintefta. Profunt 8icummon ra dice in aceto fcyllite decodi ita utcolluantur dentes.Is quoque uermiculu s quiin hauba .qu^ uenerjs.Iabrum appellatur tnuenitur«cauis denti um inditu s mirepnteft. Nam eru ^ cx brafikxeiusconradu cadunc.Ecemalua amices infundunturauribus cum rofaceo. yy-. Ateniil^quae inuemuni.ULin_cprnXbus cocblearrmr xauis dentium iodita? ftatatn libe> rant dolore. Cochlearum inanium cinis cum myrrha gingiuis prodeft. Serpentis cufii fale in olla exuftx cinis cum rofaceo in contrariam aurem infufus. Angina uernario* 8 nis membrana cum oleo tasdaeque refina calefada Si auri alrerutri infufa. Adiiciunc aliqui ;thus Si rofaceum. Eademque cauis indita ut fine moleftiakadant praeftant .Vanu efte arbitror canis ortu angues cauda membranam exuere: quoniam neutrum in italia uifum eft. Multoque minuscredibile uttepidis regionibus in tamferoexui.Hancaute uel inueteratam cum csera celerrime dentes euellere tradunt.Et_dens^anguium aligatus /V ' -ddloxesjniinuit. Sunt qui Si araneum animal ipfum fmiftra manu captum tritumque in rofaceo :8i in aurem infufum cuius a parte doleat prodeflearbitrentur-OfficuIis gallina rum in pariete feruatis fiftula falua adadto dente uel gingiuafcarificata proiedoque offr culo ftatim dolorem abiretradut.Item fimo corui lana adaliigato uel pafferum cum oleo calefado8i proximo auriculae infufopruricum quidem intolerabilcm facit.Etideo uti/ liuseft pafTerispullorum farmentis crematorum cinerem cx aceto infricare. Oris fapore emendati affirmant murino cinere cum melle ft fricentur dentes. Admifcent quidam ma rarbri radices. Penna uulturis fifealpantur dentes acidum halitum faciunt,Hoc idem hy ftricis penna fecifTe ad firmitatem pertinet, .Linguae ulccra 8i iahromm birundines in mul. fo decodx fanatic. Adepsanfeusautgallinxrimas.Efopum cum galla araneorum telae ca didx:Si quX incrabuibos parux texuntur. Si feruentia os incusexuiTerit; ladecanino fta tim fanabicur • Maculasin facie efopumeum melle corfrco quod afperrimutn habetur extenuar.kemfcobem cutis in facie cum rofaceo impofitum uellcre.;Quidam Si butyru >^s '• ' :; ^ ' *"'' *■*"ti Ut " : -* o »* »s ns ttiaitj '•• ' ■ ' , ' l '-^Q< •; "^ ’Wkcc ‘ y ^m , ^nabusinftil > ‘ ' ^aaa cii, ' ■ ' r»ntf - dues fupc< ' v ■•Topunt. °f*nran aiungant. Cv: - !: pueioj unit lifonoin.Cinise XXdCMUtlUl ill, t! ituout: dclottft * c parre dolaa ludctccoicogn t&cummonn cukiquiin hula u\\ Nanenn r ,u;ini roficco. i : .: m lik# ■ ■ ■ ■.. ri'scuiii i , x ucriurio * Adiiaunc i ■ xibnt.Vwu i gf^iiinuinitslis i i Haixautc Lk .: yp. u.mm^c in /, ' seall'M t cli m oli’° fH El ldi'0 W/ f *f uu ^ ., JjnH® X\'^, ", * !;3 l iwgyp™ • Z. T &0 awP addunt.Si uerouitiIiginesfinc:feIcaninumpriusacucompun£tes.Liucntia 6i fueillata pulmonesarietumpecudumquein tenues confe&i mebranas Sicalidi impofiri uel colum bmum rimum.Cutetti in facieadeps anferis uel galiinaecuftodit.Lichenas Si murto finio exacetoillinunt:6icinereherinaceiexoleo.fn haccurationepriusnitro cxaceto fiacicm roueri puecipiunt-Tollit ex facie uitia 8i cochlearum quse lacae 8i minursepafiim inuemu tur cum melle cinis.Omnium quidem cochlearum cinis fpiltac calfacitfmedica ui-Et ideo caufticis commifcerur pforifqueSi lepris 8i lencigini illinitur.lnuenio 8i formicashercula neasappeilatas'quibus tririsadiedo faleexiguotalia uitia fanentur. Bupreftis animal eft rarum m italia:fimillitnum fcarabeo long'ipedi Fallit inter hasrbas bouem maxime unde 6i nomen inuenit: deuocatumque tado telle ita infiammat: ut rumpar. Hare cum hircino feuo lichenas illica ex facie tolht fmedica ui :ut fupra didum eft. Vukutinus fanguiscu cbameleonis albae :quam baerbam eiTe diximus rradice & cedria tritus contcntufque brafli ca lepras fanar.ltem pedes locuftarum cum feuo hircino triti. Varos adeps gallinaceus cu cepa tritus 6i fubadus. Vtiliftimum 8i in facie ftepe mel in quo apes fine emortuze.pra: fi cipue tamen faciem purgat arque crugat cygni adeps. Stygmata delentur columbino fi mo ex aceto .grauedincm inuenio fivmi: fiquis nare murinas ofculetur. Vua Si faucium dolor tnitigacur fiaioagnorum priufquam qaerbam guftaueritin umbra arefado. Vua fucco cochlea acu tranffoffe illitas ut cochlea ipfa in fumo fufpendatur. Hxrundinum cinerecum mdle. Sic Si tonfillis fuccurritur. Tonfillas Si fauces ladis ouilli gargariza* tio adiuuat. Multipeda trita.Fimumcolumbinumcum pafto gargarizatum etiam cum fico arida ac nitro impofitum extra afperitatenrfaucium Si diftiiationes leniunt.Cochleaz coqui debentin lade: demptoque tantum ccrreno conteri:6i in pafifo dad potui. Sunt qui aftypaleicas efficaciflTimas putent; 8i in iis fmegma earum.Lcnit Sigryilus infricatus. aut fiquis manibus quibus eumcontriuerit: tonfillas attingat. Anginis felle anferino cu elatenuoSimellecitiftimefuccurritur. Cerebionoduse cinerehirundinisexaqua calida poto.Huius medicine audoreft. Ouidius poeta. Sed efficaciores ad omnia quu ex hi rundinibus monftanrur: pulli filueftrium. Figuranidorumeos deprehendit. Multo ta men efficaciftlme ripariarum pulli.Ita uocant in riparum cam's nidificanres. Sunt multi quicuiufcunquehirundinispullumedendumcenfenf.toto anno non meduatur id maj# lum. Strangulatos cum fanguinecomburunt in uafe: Sicinerem cum pane aut potu dat. Quidam Simuftellsecineresparimodoammifcent.Sic 8i ad ftrumaeremedia. Dant8i co micialibusquottidiepotu.Infale quoque feruatas hirundines ad anginamuna drachma bibuntur. Cuimalo 8i nidus ear urn mederi diciturpotus.MilJcpedamillinianginis ef %acifTimum putant.Alii.xxi. trirasin aquse mulke hemina dari per harundinetn: quonia dentibustadisnihilprofunt. Tradunt S^muremcum uerbenaca excodum fi bibatur is liquor: remedio eite. Etc orrigia mca nlnam te r collo circundatam, Fimum columbinum uinoSi oleo permixtu. Ceruicis neruisSiopyfthotonoexmiluirjidofurculus uitis adal Iigatus auxiharidicicur. Strumis exulceratis muftelte fanguis. Ipfa decoda in uinomon tamen fedis admouetur. Aiunt Si in cibo fumptum idem cfficere. Vel cineri eius farmer tiscombuftiemifceturaxungia. Lacertus uiridis ad alligatur. Poft dies trigintaopertec alium adailigari. Quidam cor eius in argento uafculo (eruant. Ad ferminarum flrumas uccerescochleazcum teftafua tufeillinuncur; maxime quae frutetjsadherent. Item cinis afpidum cum feuotautino imponitur. Anguinus adepsmixtus oleo. Itemanguium cii# nisexoleo illitus: uel cum caira.EdtlTe quoque eos medios abfciftls utrinque extremis auribusaduetfus ftrumasprodeft.Vel cinerem bibiffe in nouo fidiliita crematorum. Ef ficaciusmulto inter duas orbitas occiforum. Er grillum illinire cum fua terra defolTum fuadent. Item fimum col umbarum per fefe: uel cum farina hordeacea: uel aucnacea ex aceto. Talpae cinere ex melie illinire. Alii iecur eiufdem contrirum inter manusillinunt: Si triduononabluunt.Dextrum quoquepedem eius remedio efte ftrumis affirmant. Alii praecidunt caput:Si cum terra a talpis excitata tufum digerunt in paftillos pyxide ftagnea Si utuntur ad omnia quae intumefcuntiSi quae apoftem2ta uocant: quoque \ cetuice fut Vefcique fuilla tunc uetant. Tauri uocantur fcarabei terieftres hircino ft miles: nomcn cormcula dedete.Alii pedtculos teux uocanr.Ab iis quoque terrain egeftam illnut ftru mis Sifimilibus uiciis 8i podagris.Triduo non abluunt. Prcdcftque bare medicina in an C iiii - ' I, / fi" [ two & c : LIBER, num- Omniaque is afcribunt quas nos in gryllis rcrulimus. Quidam 8£ a formicis terra egefta ftc utuntur, Alii uermes terrenos toridemquot funtiirumasadaliigant.-pariter quecum iis arefcunt. Alii uiperam circa canis ortum circuncidunt ut dtximus Dein me* diant comburunt deinde cineremeum dant bibendum ter reptenis diebus quantum pras* henditur cernis digytis.Si ftrumis medentur. Aliqui uero circunligant eas lmo:quo pras* ligata infra caput uipera pependeracdonecexanimaretur.Etmillipedis utunfaddita re * finas terebinchinasparte quarta. Quo medicamento omnia apoftemata curaii iubct. Hu - meri doloribus muftellas cinis cum caera niedctur. Ne fintmalas hirfucas formicarum oua pueris infricata prseftant. Item mangonibus ut fanugo tardior fit pubefcentiunufangui/ neetefticulisagnorumquicaftrantur. Quieuulfis pilisillitus & contra uirus proficit. Prascordia uocamusuno nomine exta in homine-. quorum indolore cuiufcunque partis ft catulus ladies admoueatur: apprimaturq? iispartibus: txafire 1 eu morbus didtur.ldque exenteraroperfufoqueuinodeprashendi uittato uifeere iilo quoddoluerithominis: SC obrui; alias reiigio eft. Eae quoque quas melolonthas uocamus;ftomachi dolorem fedat applicate faspius. Tranfireque morbos argritudine eorum intelligitur: plerumquc SC morte.pulmonumuitiis medentur & mures imaxime Africani detradacuteinoko 8iia le decodi :atque in cibo fumpu. Eadem res SC purulentis uel cruentis excreationibus me detur. precipue uero cochlearumcibus ftomacho. Inaqua eas fubferuefieri intado cor <* pore earum oportet: mox in pruna torreri nihil addito: atque ita e uino garoque fumi: prascipue Africanas Nuper hoccompertum plurimis prodeflir. Id quoqueobferuant: ut nuntcro impart fumant. Virusramen earum grauitatem halitus facir. Profunc 6i fitngui/ itemexcreanribus demptatefta tritas aquaspotu.LaudatiiTimae autent funt Africanas. Ex iis olitanae aftypaleicae. Siculae modie :quoniam magnitudo duras facie: Si fucco. Ba- learicas quascauaticas uocant: quoniam in fpeluncis nafeunrur. Laudata; 6c ex infuiis caprearum. Nulkearumautem ctbis gratas; ncque ueteres recenres. Fiuuiatiies & albas uirus habent -.necnon filucftres:ftomacho utiles :aluum foluunt. Item omnes m inutx. Contra marinas ftomacho utiliores. Efficaciflimas tamen in dolore ftomahi.Laudacio/ restraduntur: quascunque iuiascum aceto deuoratas. Prasterea funt quae aceratas uo/ cantur late multifariam nafeentestdequarumufu fuis dicemuslocis. Gailinaceorum uencris membrana inueterata&infperlapotioni diftillationes pedoris SC humid am tuf, ftm: uelrecens tofblenit, Cochleas crudas tritascum aquae tepidae ’cyathis tribus ft for beantur: tuflim fedant. Diftilariones fedat 8i canina cutis cuilibet digyto circundata. lureperdicum ftomaebus recreatur. locinerum doloribus medetur muftella filueftris in cibo fumpta uel iocinere eius. Item uipera porceili modo inaflata. Sufpiriofts multj> pedas ita ut ter feptenas inattico melle diluantur :SC per harundinem bibancur. Omneem was earum nigrefeic contadu. Quidam torrentis fextarium in parfna donee Candidas fiant excoquunt. Tunc mel innufeent. Alii effe tepidam necant: &c ex aquacalida da * riiubent. Cochleae in cibos iis quos Iinquit animus: auc quorum alienatur mens:auc quibusuertiginesfiunc:expa(Ti cyathis tribus fingulas contritaecum fua tefta SC ca!e* radas in potu datas diebus plurimum nouem. Aliqui figulas prima die dedere: fequen d binas: tertio rernas: quarto duos quinto unam. Sic SC fufpiria emendant SC uomicas. Efte animal locuftae fimite fine penis: quod Cryxalisgrasce uocatur: Iatinum nome no ha bet.Aliqui arbitranturaudores nec pauciores hoc die quodgryllus uocetur. Exiisui ginti torreri iubent: acbibt e mulfa contra ortopnoeas: fanguinemque expuentibus. Eft qui cochleis illotis quibufdam protropum infundat.* uel marinam aquam ita deco ^ quat: & in cibo funtat: autfi tricaecum teftisfuis fumantur cumprotropo. Sic8£ tuflt medentur ac uomicas pnuatinifanant melle in quo apes Tint emortuas. Sanguinem reii cientibus pulmo uulturinus uitigineis lignis combuftusadiedofioremalipuniciexpar tedimidia. Item.cotoneorum liliorumque iifidemportionibus potus mane atque uef peri e uino ft febris abfit. Sin minus :ex aqua in'qua cotonea decc&a funt. pecudts lye recensmagiris prasceptisfuperdolentem Iyenem extenditur: dicente eoqui medcatur lyeni fe remedinm facere. Port hasc iubent euminpariete dormitorit eius tedo ue in^ cludi 8C obfignari annulotennouiefque carmen dici. Caninus fi uiuenti exprimatur 6i in cibo fumatur diberae eo uitio. Quidam recenti fupertlliganc. Aliiduorum deorum ca XXX. tuli exaceto fcylliticodant ignoranti fel ruelherinacei lyenem. Item cochlear um cincrc cum feminelini 3C urtic^addico melle donee perfanet.Liberat 8C lacerta uiridis eo do ore uiua in oila ante cubiculumdormicorii eius cui medetur fufpenfa:ut egrediens reuertef que accingat manu.Cinis e capite bubonis cum unguento.Mel \ quo apes font e mortus Araneus 6C tnaxime qui iycos uocacur.Vpup* cor .In laterisdolonbus iaudauir & xocbi# learum cims in pcifana decodaruimquas 8C per fe ilbnuntur.Canis rabiofi caluarise cims po tioni infpergitur-Lumborumdolon ftelliocranfmannuscapiteablato 8c inteftinus deco dus in uino cun papaueris nigri denarii pondere dimidio eo fucco bibitur- Lacertas uiri » des decifis pedibus SC capite in cibo lumuntur.Cochleae crescontritaecum teftis Puis acque in uino decode cum piperisgranis.xv.Aquilaepedes euellunt in aduerfutn a fuffiagine: ita utdexcer dextreparcis doioribusadalhgetiinfinifterleuae.Multipeda quoqj q onifeo appeilammus medetur denarii pondere ex uini cyathis duobus pota. V ermen terrenam ca tiilo ligneo ante fiffo SC ferreo unco unpoficum aqua excepta perfundere SC defodere un de effoderis magi iubentmiox aquam bibete catilo:mire id prodefTc ifchiadicis affirmates Dyfenteticosrecreantfceaiinapecudumdecodacum lini lernineaquapota.Caieus ouil lus uetus .Seuum ouium decoctum in uino auftero-Hoc SC lieo ntedetur.Et tuflfi ueteri. Dyfentericis ftdlio tranfmarinus abiatis iteftinis SC capite pedibufque ac cute decodufqi SC m cibo fumptus.Cochlea: due cum ouo utraq? cum pu,amine contrica:acque \ uafe no uo addito Pale 8C palTi cyathisduobus=aut palmarum fucco 8C aqu9e cyathis tribus fubfer * uefadis 8C in potu dacis.profunc SC cobuftae ut cinis earu bibatur \ uino addito refinae mo tneto,Cochleae nude dequibusdiximusin Africa maxie inueniun£utiii{Timaedyfetericis Qu le cSbuftae cum denarii ponderedimidii acaciae-Exque eo cinere dantur cochlearia b i* na m uino myrcice:aut quohbecauftero cu n pari modocalidae.Quidam omnibus Africa/ ni ita utuntur. Alii cocide. Africanassuel latas infundunt potiusiEc ft maior Audio fit ad* duncacaciam fabae magnicudine.Senedus anguium dyfentericae SC tenafmis i ftagneo ua fedecoquiturcum rofaceo. Vel fiin aiiocu ftagnoillinitur.Ius egallinaceo iifdemmedet Sed ueterisgalhnaceiuehaemencius.Salfum ius aluum cic.Mebrana gallinaru tofta 8C da ca in oleo ac fale coeliacorum dolores mulcct. Abflinereautem frugibus ante Sc gailinam SC homine opnrtet.Fimum columbinum toftump oiLumc&-CaiO-paIumbi -in aceto decoda dyfentericis 8C coeliacis medetur.T urdus inailatus cu myrthi baccis dyfentericis.ltc meru Is.kem medetur met in quo ftnt immortuae apes decodunuGrauiffimu uitiu apuleios ap peiiatur.Huic reftfti aiunt difeerpti uefpertilionis fanguine.Etia illico uetri fubuenire.Re fiilit SC cochlea ftcut diximus 1 fufpinofts ceperara.lte cinis earsr quae uiua» cremate ftntpo tusexuioaufterotgallinaceoruiecurafTucu uecriculi mebrana qabiicifoietiueterata am mixfopipi ucrisfucco.Aliireccce torretex uio bibeda'dus perdicu SC pfe uctriculus con trims cx uino nigro,lt€ palubus ferus SC e pofca decodus, Lycn pecudis totus SC in fimo critus.Fimucolubinu cu melle ills tu.OlTifragi ueterarefadus 8c potusiis qui cibos no co ficiunt utiliffimus:uei ft manu tantu teneantcapientes cibu:Qutdaq» adaliigac cx hac cau fa fed cotinuare no debent. Marie enim facit .Sirtit 8C anatu mafcularu fanguis .Inflation^ difeutit cochlearumcibus-jormina fanalyen ouiu toftus; Atcp e uino potus .paiumbus ferus ex pofca decodus. Ac appodis ex uino,Cinis ibidis fine penis cremacae potus.Quod praeterca aaiifincorminibus.Mirueanateappofita uetri tranfire morbu: anateep emori . Tormina SC m llecuranturin quo funrapes imortuxdecodo. Coli uitium efficaciftime fanaturab auegaleritaafTa in cibo fupta.Quidain uafe nouocu plumisexuriiuf etrcote* ti® in cinere a bibicp ex aqua codumcocblearibus ternis per quatriduum. Quidam coc eius adaliigari farmni.Ain recenfqpitepenfcj adhuc deuoiari Confularisafprenatum do mus cu qua alter e ft ambus colo liberatus eft aue hac \ cibofumpta:6C corde eius i ar mil la aurea klufo alter facrificio quoda fado crudis larerculis ad fortna camini:atc£ utfacru peradu erat obftrudo facello- Vnu c oftifrago inteftinu mirabili natura oia deuorata con^ ficienti.Huius partem extrema adaliigata prodefle contra columconftat.Sicut oculi inte raneorum morbi de quibus mirum proditur.Si catuli prius quam uideant applicentur tri duo ftomacho maximeac pedori:SC ex ore aegri fudum ladis accipianuciafue uini morbu pofhemo ex animari: difedif? pal am fieri xgri cas-Mori SC humari deberc eos obrutos terra,Magi quidem uefpertilionis (anguine cotadouentrein totumannumcaueri dolo# LIBER. rem tradunt.Aut in dolore fiquis aquam per pedes fiucntcin haurire fuftineat. Murino fimo concracaicuios iliinire uentrent proddf.Herinacei carne iucundam efleaiunt:fi capi te percuifo uno idu interficiatur prius quam in fe urinam reddat.Eos qui carnem cderinc ftrangutte morbum contrahere minimepoiTe-Hsec uero ad hunc modum occila ftillici *» dia ucticx emcndat.ltem fufFicus exeodem.Quod fi urinam in fe reddiderinreos qui car nctn ederinuftrangurte morbum conrrahere traditur.iubent 8L ueimes terrenos bibi ex uino aurpanfo ad cominucndos calculos:ueI cochleas decodas uti fufpiriofis.Eafdem cxc pcis teftis tritifque tres in uini cyathisbini fequentidie duas.Tertio dieunam:utftilli^ cidia urinseemendent.Teftarum ueroinanium cinere ad calculcs pellendos. Item hydri iecurbibiruelaneremfcorpionumauEpanefunij. Vel fiquis cumlocufta edit. Lapillos qui in galh'naceorum ueficataut in palumbiumuentriculo inueniantur ccnteru&pctioni inipergi: Item membranam e uentrrculo gallinaceiaridam :uel firecens fit toftarn. Eimu quoque palumbium in faba fumi contra calculos Si alias difficultates udic£. Similiter plu inarum cinerem palumbinum ferorum ex aceto mulfo. Er inteftinorum ex iis cinerem co chleatibus tribus enidohirundinum.Gryilumdilutum aqua calida. Gffifragi uentrem arefadum:Turturis fimum in mulfo deceduimuel ipfrus decode ius. Turdos quoque ediffecum baccis myrti prodeft urinJE. Cicadas codas in patellis.Miilepedam onifcon bio bide.Et in ueficsedoloribusdecodum agninorumpedum.Aluum cit Si gallinaceoru de codum ius: Si acria rnoliit.Cit Si hirudinum fimum adiedo melle fubditum.Sedis uiriis efficacifTima funt oefipum.Quidam adiiciunt pomphoiium Si rofaceum. Canini capitis do m's feneda ferpentis ex aceto fi rhagades fint.Cinis fimi canini candidicum rofaceo. Aiut queinuentum Aefculapii cfle. Eceodem uerucas efFicacifiime tolli. Murini fimi cinis. Adeps cygni. Adeps bouis.prccidentiaalui.Succus cochlearum pundis euccatus irrita depeliit. Attritis medetur cinis muris filuatici cum mdlc uel herinacei uel uefpertilionis: Ec anferinus cum cerebro Si alumine Si oefipo. Fimum columbinum cum melle. Condy o lomatis priuarim araneus dempto capite pedibufque infricatus .Ne acria peruranr adeps anferinus cum csera punica c£rufa rofaceo. Adeps cygni.Hsec 8i hemorrhoidas fanare di ^ cuntur.Ifchiadicis cochleas ctudas tritas cum uino amineo 8i pipere potu prodeiTe dicuc. Lacertam uiridem in cibo ablatis pedibus interaneiscapice.Sic Si fteilionem adiedis huic papauetis nigri oboSis tribus .Ruptis conuulfis fel ouium cum lade mulierum. Verendo rum formicationibus uerrucifque medecur anetini pulmonis inaffati fanies. Caeteris ui ✓ tiis ueilerum eius uel fordidorum cinisexaqua.Scuum ex omento pecudis Si prsccipuea renibus ammixto cinere pumicis ex fale.Lana fuccida ex aqua frigida.Carncs pccudis co/ bulteexaqua. Mute unguiarum cinis .Dentiscaballini contufi farina in fperfa. Tefti bus uero farina ex offibus canini capitis fine carne tufis. Sidecidat tefh'um alter ~fpu* mam cochlearum ilitam remedio effe tradunc. Tetris ibi ulceribss Si manantibus :au / xilianrur canini capitis recentis cinercs. Cochleae latae paruae contrite ex aceto uel cinis eius.Mel in quo apes func emortux cum refina. Cochleae nudae quas in africa gigni di/ ximustritaecunt thuns polline Si ouorutn albo. xxxqn dierefoluunt. Aliqui pro thure bulbum ammifeent. Hydrocelicis ftelliones mire prodeiTe traduntur capite pedibus in teraneifque demprisueliquum corpus inaiTatum. In cibo id faepius datur. Sicut ad uri / nae incontinentiam • Caninum adipem cum alumine fciffo fabse magnitudine. Coch / leas africanas cum fuacarne Sitefta crematas poto cinere. > Anferum triumlinguas in* afTararas in cibo. Huius rei audorefl Anaxilaus. panosaperit feuumpecudum cum faie tofto. Murinum fimum ammixto thuris pollinc rfandaraca impofita difcuric. La / cer tx tcinis 8i ipfa diuifa impofita. Item multipeda contrita ammixta tefina terebinthi* na ex parte rertia. Qui dam 8i finopidem ammifeent. CochlesecontuteSi per fe cinis in anium cochlearum caerse mixtus difculToriam uim habet. Fimum columbarum per fefe; ud cum farina hordeacea: autauenacea illitnm. Cantharides mixta calcepanos fcal pelli uice auferunt. luginum tumorem cochlea minutas cum melle illitae leniunt- Varices nc nafeantur: lacertam fanguinepueris crura ieiunis a iciuno illinuntur. Podagras font afipum cum lademulieris&c£rufla. Fimumpecudumquod liquidum reddufit. pulroonespecudum.Fcl arictiscum feuo muris difleti impofiti.Sanguis muftcllaecu pl»* ragine iiiitus 8i uiux combufecinis cx aceto 8i rofaceo fi penna illmaf. Vel fi cxra & refa r f «>ss *5 % ?*& ; 4 . '•X ■2* ‘ ■ ,&?. r4l4 «< ,1 . H "^co ■ V 1 ^ ^toj; *pk®cnilci ‘*8*1*4 -‘stunuScduukii, ni vanrsi npitjs G i ‘•cvmroftcco.Aiii! N'uiirj finu®, \:.i cucotusiniu ■ u ml ucCpertfjotit . m melle. W|t, k !:j pt'rurant adcjs r »: the idas fanat otu ptodtfTc & .oixmadicdiite TU.iKlUtrV Ye® ifamcs. Cxtcnsui' «od»J& prXcipuEi ; ^ i~JpCCudiSCO/ rtnjafpalj.T^ , f.-diumalterTpw , ,-i: i x ;nto ucl cini! v.jtncagig nidi/ ^qui pro chute taP&S "cS £feg jEdilcunt- u/ >•* ■ i: p • K* ?<.. >° (l XXX. cctimatnmifccaturfdcaninumitanemanuattingatunfedpennaillina£ Fimu gallinaru uermium terrenorum ciniscum melledraut rerno die foiuantur.Aln ex aqua llimire tna lunt. Ahi ipfo acetomenfuracummellis eyathis tribus pedibus ante rofaceo pciudis.Ccc hlea; iata:poc£ tollere dicunturpedumbi aiticulorumdolores.Bibuntur auteru bnWi ui no tricae-Bedem illmuntue cum hdfeines haerbse fucco.Quidam exaceto intriuiffe con * tenti func fale. Quidam falecum uipera cretnatis in oila noua & faepius futnptis aiunt po dagri libcrari. V tile effe&adipe uiperino pedes perungi.Etde miluo affirmant: fi mue teraco.-tritcq? puantum tres digyticapiant ex aqua- Aut fi pedes fanguinem cum urtica ucl penms eorum cum primum nafeentur tricis cum urtica.Quin & fimus eorum arricula jibus doiotibus lllmitur.Item cinis mufleila: aut cochlearum di cum arnylo uel tragacan* tho.lncuffos articulos aianci telse commodifiime curant.Sunt qui cinere earutn uti mab> lintficuc fimi columbini cinere cum polenta & uino albo.Articulis luxatis praefentaneu cil & feuum pccudis cum cinere S£ capillo muiierum-Pernionibus quoque imponitur feu pecudum cum alumine.Canini capitis cinis aut fiinuni murinum.Quod fi putridafinc ul ceta c&’ra ad cicatricem perducunt: uelgrillorum crematorum fauillaex oieo.liem muris filuatici cum melle. Vermium quogue terrenorum cum oleo uecere.Et cochlea: qua: nu * d£ inueniuntur. Vlcera omnia pedum fana cinis carum quae uiuse conbuftee fine. Fimique galiinacei cinis exuicerationescolubini ftmi cinis ex oleo.Attritus etiam calciametorum ueteris foleae crematae cinis, Agninus pulmo & arictis fanant-Dentis caballini contufi fart na piiuatim fubleujt.Clauos pedum urina muli mulae ue cum luto fuo iilita.Fimu ouiu Iecur lacertae uiridismel fanguis floccoimpofitus.Vermes terreni ex oleo.Stdiiois caput cum uiticispari modo tritumexoleo.FimumcoIumbinumdccodumexaceto. Vetucas uero omnium generum urina canis recens cum fuo luto illita.Fimi canini cinis cum caera. Fimum ouiumAanguis recens murinus illitus:uel ipfamus diuulfis.Herinarei fel.Caput 1 accrete uelfangms udcinis totius.Metnbranafenedurisanguium.Fimum gallinaceum cuolco ac nitro.Cantaridescu uua taminia lntrita: exedut.Sed ita erofas aliifquae ad prte fencanea ulceramonftrauimuscurarioportet. Nuncautemreuertemur ad ea quae totis corporibus medendafunt.Fel canis nigri mafeuli amuietum cllemagi dicunt domus to* tius-.fuffitae eo purificatte ue cotra ola mala medicameta.Itc fanguie canis refperfis pane tibus genitalique eius fub limine ianuEtdefoffo minus mirentur htec qui feiut foedifimiu animal quantum magnificent ricinumrquoniam uni nullusfit exitus fanguine nee finis aliaquam matte:diutius in fame uiuenti.Septcnis itadiebusduraffe tradunt, At in facie rate paucioribus dehifcere.Sunt qui hunc ex aure finiftra canis omnes dolores fedare ad aiiig»tum.Fudunt eum in augurio uitaiium habent.Nam fi asger ei eefpondeat qui intul lent a pedibus ftantiuncerrogacique de moibo fpem uitas rertam effe, Moriturum nihil refpondere. Adiiciunt ut eueliatur ex aure leua canis cui non fit alius quam niger color Nigidiusfugeretotadiecanesconfpcdumeius qui &L fue id animal euellerit fcriptuia reliquir.Rurfus magi tradunt lymphatos fanguims talpae afperfura refipifeere. Eos qui a no&urnis diis:faunifque agittcntundraconis lingua 5 C oculis 8i fdleu'nteftinifque in ui/ no:6^ oleo decodisrac fub diuo notu refrigeratis perundos matutinis:uefpertinifque IF* berari perfricationibus.Remedio effe tradit.Nicander amphifibenam ferpentem mortua adalligatam uel peUem tantum cius.Quinimo arbori quae cardaruradalligata non algere caedentestfaciliufque fuccidere.ltaque fola ferpentium frigoti fc committitprima omniu procedens & ante cuculi cantum, Aliud eff c uculo miraculum:quoquisloco prim uni au./-. drat alitem illam fi dexter pes circunfcribatur, Ac uefiigium id defodiaturmon giguipu* lices ubicunque fpargatuc.paralyfin cauentibus pinguia glyrium decodorum & foricu utiliffima tradunt dle-Millepedas ut in angim's diximus potas phtyfim fentiennbus lacer tam uiridem decodam in uini fextariis tribus ad cyathum unum finguliscochleanbus fu ptis per dies donee conuakfcant.Cochlearumciocreiii potunt in uino.Comitialibus mor bis oefipum cum myrrhae niomento uini cyathis duobus dilurum magnitudine nucisr audlanaeabalneo potum.Tefficulosarietinosinueteratos tritofquedimidio denarii po* derein aqua uel ladis afiniheminadnterdicitur uinipotusquinis diebusante 8i poftea. Magnifice laudatur & fanguis pecudum potus.Item fel cum melleprEecipue agmnu. Ca lus ladens furnpt us abfcifo capitepedibufque ex uino myrtha.Lyen luna: potus in oxy LfBER« melite cyathis tribus.Stellionis tranfmarini cinis potus in aceto.Tunicula ftelliois quam eodem niodo ut anguis exuit pota.Quidam & ipfum harundine exenteratumin inuetera tumq? bibenduni dedere. Alii in cibo in ligneis uerubus inaiTatum.Opereprecium e quo tnodo prazcipiaturfcirecum exuicur membranahyberna alias deuoranrieanmquonianul/ lumanimalfraudulentiusinuidere hcmini tradunt.lnde ftellionumnomenaiunnnmale didum tranflatum.Gbferuant cubile cius asflatibus.Eft auttm in locis hoftiorum fcneftra rumqueautcamerisfepulchris ue.!bi uere incipience fiffrsharundinibus textas cppcnuc cafas:quarum anguftiis etiam gaudet: eo faciliusexuenscircundatum torpoiem. Sed eo derelido non poteft remeare.Nihil ei remedio in ccmicialibus morbis praefertur. Prcdeft &cerebrummufi:cllaeinueterarumpotumque:& iecureius.Tril:icuii:uuluaequeaut utn triculusinueteratus cumcoriandro: ut diximusrirem cinis* Silueftrisuerotota in cibo fumpca.Eadem omnia prazdicantur exuipera.Lacerta uiridis cumcondimentis quaz fafti diumabftergant:ablatispedibus8icapice.Cochlearumcinisaddito femine lini & urcicas cum melle inundos fanat. Magis placet draconis cauda in pelle dorcadis alligata ceruini? neruis.Vellapillie uentre pullorum hirundinum finiftro lacerto annexi. Dicuntur enim exclufo puilo lapillum dare .Quod fipullus isdetur incipienti incibo.-quem primumpe / perit :cum quis primum tentacus fit: liberatur eo malo. poftea medetur hirundinum fan guis cum thure uel cor recens deuoracum.Quin & e nido eorum lapillus ipofitus recrea re dicitur confeftiimSi adalligatus perperuo tueri.praedicatur & iecur niilui deuoracum : & fenedus ferpentium.lecur uulcuris trisum cum fuo fanguine ter fepcenis diebus potu. Cor pulli uulturini adalligatum.Sed 8( ipfum uulturem in cibo dari iubent:& quidem fa tiatum humano cadauere.Quidam pedus ei bibenduni cenfent:& in cerrino calice.Aut te ftes gallinacei ex aqua & lade antecedente quinque dierum abdinentia uini ob id inuete ratos.Fuere & qui.xx.unam mufcas ruffas:& quidcm emortuas in potu darent: infirmio/ ribuspauciores. Morborefiftuntregiofordesauriunvautmammarum pccudis denarii pondcre cum mirrhaz momcnto& uinicyathis duobus.Caninicapitis cinis i mulfo. Mula ripeda in uini hemina.Veimes terreni in aceto mulfo cum myrrha.Gallina fi fit luteis pe *• dibuspriusaquapurificatis:dein collutis uino quodbibatur.Cerebrum perdicisaucaqui' laz in uini cyathis tribus.Cinisplumarumaut inter oneorumpalumbi fed in mulfo ad co * chlearia trita.pafferum cinis farmentis crematorum cochlearibus duobus in aqua mulfa. Auisiderus uocatur a colore: quae fi fpedecur fanariid malum tradunt&aueiu mori. Hancpuco lacine uocarigaigulum.phreneticisprodefle uidetur pulmo pecudum cali/ dus circa caput alligatus.Nam non mode muris cerebrum dari potui exaquarauc cinere muftellazmerumetiaminueteratas berinaccicarnes quispoifit furenefetiam (ice&a fit medicinal Bubonis quidem oculorumcinerem interea qmbuspredigiofe uitam Judifici tur:acceperim.PrXcipuequefebriummedicinaplacitiseorumrenuntiac.Namque& in. xii. figna digefiere earn foie tranfmeance: iterumque Iuna:quod tocumabdicandum pau cis exemplaribus docebo.Siquidem creniatis cntifque cum oleoperungi iubent azgros:cu geminos tranfit fol criftis: 8£auribus8Cunguibus gallinaceorum-Si lunarafisbarbis eo rtmi. Si uirginem alteruter hordeigranis. Si fagittarium uerfpertilionis all's. Sileoneut Iiinatamaricisfronde:8£adiiciuntfatiuaz. Si aquarium e buxicarbonibus tritis. Ex iftis confefla aut certe uerifimilia ponemus:ficutletargum olfatoriis excitari.Inter ea fortaiTis muftellaztefticuhsinueferat/sjautiocinereufto. lsquoquepulmonem pecudis calidum circa caput adailigari putanc utile . In quartams medicinaz clinice prope modum m> hil pollet. Qui obremplura eorum remedia ponemus. prirnumqueeum quern adaU ligariiubcntpuluerem:inquofeaccipiter uolutauerit lino rutilo in linteolo. Canis ni gri dentem longiflimum.Pfeudofpecen uocanc uefpam: quaz fingularis uolitat. Hanc Uniftra manu apprazhenfam fubnedunt. Aliiuero quam quis co anno uiderir primam. Viperaecaputabfci(Tum in linteolo. uel cor uiuentis exemptum. Muris roflellum auri culafque lumas rofeo panno: ipfumque dimitrunt. Lacertaz uiridis dexrtum o culutn effoffum mox cum capite fuo decifo in pellicula capnna. Scarabeus quipillulas uoluic Propter hunc agypti magna pars fcarabeos inter numina colitcuriofe Appionis in* terprastatione qua cclligit folis operum ftmilitudinem huic animali efle ad excufando gentifuae rirus. Sed&alium adalligant magi cui funt cornicula reflexa finiftra ma 3 i,cuw“ c1 ’: nu ginofo«.g cefTufebrisc reran u na in ladis < feanedeuora rhorumg :n nion adallig' ueninitisqui quam cura cl fimis morbis fpeideieda:. ixcrifcp temp proddlc tra 1 recidiuias cepocudati mytfbcjjni! herwactifur facronu'detu reni illici.Giy incipiar uitiui li.Adeps anfc Sene&usfcq tno columbi in melle fun terifqiieibii dupiincipicr fainoadipe, Gprimqiwa wsfscut rem denrc&cuirr aeeto. Vent:; hordes ex pe c uutnari J? Ie aru,n.E ictis Ci bi ■oq Cl)n C ' n,s ^°lc 0 . ;' U! N ^etcr, Mi c fwt V 4 • r ^ ‘••'•Ncft ■ «u\ ^ttcibo 1 ^Ulticj lu «iuinis Jrcmtn unipe/ um fan i tcciea imutn-. t km ft Km nani | vli nu cotfe&um.Tertium qui uocal tea fmiftro.Cor anguinu finiitra arciculos cum aculeo panno nigro ica ut necfcorpioncdimiiTum nec eum qui alHgauerit* uideac asger criduo.poft tertium circuitum in condat.Erucam in linteolo ter lino circuit dant totidem modis ad fingulos dicenr.es squarefaciant:quimedebuncur.Limacem i pels* liculam uel qaattuor limacum capita prsecila haiundine.Multipedam lana iuoiutam. Vet miculos ex quibus.tabani fiunnante quam pennas germinenc. Alios e fpinofis frudetis la nuginofo».Quidam ex illis quaternos indufos iuglandis nucis putamineadalligant. Co* chleafqj quas nudas inueniuntur.Stellioneminclufum capfulis fubiiciunt capiti:& Tub de* ceffu febris emittunc Deuorac a u tern iubent cor mergi marini fine ferro exemptum.-inue teratumcj? conteri;& in calida aqua bibi.Corda hirundium cum melle.Alii fimu drachma una in iactis caprinimel ouili:uel paiTocyathis tribus anteaccelTiones.Sunt quitotas cen* feantdeuorandas.Afpidiscutem ponderefexta parte denarii cum pipere pari modopar * thorum genres in remedium quartanas bibunt.Cryfippus philofophus tradidic- phryga / nion adalligatum remedio e(Te quartanis.Quod diet animal.nec llle defcripfitmec nos in uenimusquinouiftet.Demonftrandum tam:nfuitatamgrauiaudorediditum:fi cuiuf quam cura efficacior eftec ad inquirendum.Cornicis carnes efle:& nidum illinire in longif fimis morbis utiliiTimum putanc.Et in tertianis fiat poteftas experiendi: quoniam miferia fpei deicda:an ne aranei quern lycum uocant tela: ipfo fpecu toto refma casracp impofita ucrifq? tenaporibus & fronti prodeft. Auc ipfe calarno adalligatus qualiter & aliis febribus proddTe traditur.Item lacerta uiridis adalligaca uiua in eo uafe quod capiat.Quo genere 6t recidiuias frequenter abigi aftirmant.Hydropicis oefipum ex uino additamirrha modi cepotu datur nucisauellanasmagnitudine.Aliquiadduno&anferinumadipem & oleum tnyrtheum.Sordes abuberibus ouum eundem effedum babent.lcem carnes inueteratas herinaceifumptae.Vomitusquoquecanumilhtus uentriaquamtrahere piomittitur.Igni facro medetur oefipum cum pompholonio &£ rofaceo.Ricini fanguis.Vermes ex aceto ter teni illiti.Gryllus contritus in manibus.Quo genere prs:ftat:ut quiid fecerit antequam incipiat uitiutrototoeoanocareat.Oportetautem eum ferro cum terncauernx fu* tol ii. Adeps anferis-Vipere caput aridum afferuatum;8i combufturrodein ex aceto impofitu. Senedus ferpentium ex aqua illita a balneo cumbicumine ft. feuo agnino-Carbunculus fi mo coiumbino deleturper fe illito.Vel cum lint femme ex aceto mulfo. Item apibus quse in melle funt immortus impofitis.polentaque impofaa infuperfa.Siin uerendis fit.Cse » terifqueibi ulceribus occurrit: &melle eofipucum plumbi fquamis. Item fimum pecu^ dujn incipientibus carbunculis. Tubera: 6i quecumque emolliri opus fit efficaciftime an fenno adipecurantur.ldem prasftat 8i gruum adeps.Furunculus medeti dicitur araneus fi prius quam nomirtfetur fit'impofitus 6i rerr/a die folutus.Mus araneus pendens neca * tus ficutterramnecpofteaactingaotercircundacusfurunculo totiens expuentibus me# 1 dente &cuimedebitur- Ex gallinaceo fimo quod eft ruff urn maxiroe recens iilitum ex aceto* Ventriculus ciconiae decodus. Mufcas impari numero infricatsedigyto medico. Sordesex pecudumauriculis. Scuumouium uctus cumcinere acapillis mulierum. Se uum ariecis cum cinere pumicis & fall's pari pondere. Ambuftis capirum canis cinis me* detur.Item gliriumeum oleo. Fimumouium cumcasraconmixtum.Murium einis& co chlcarum.Eoqueficutne cicatrix quidem appareat. Item adeps uiperimus.Fimi col urn* bi cinis ex oleo illituscyprino.Neruorum nodis medetur capitis uiperini cinis ex oleo cyprino iliitus. Terreni uermis cinis cum melle illitus etiamdolores tollit. Item amphif bena mortua adalligata.Adeps uulturinus cum uentre arefadus contritufque cum adipe fuilloinueterato. Cinis c capitebubonis in mulfo potus cu lilii radice:fi magis credimus. Incontradioneneruorum caro palumbinain cibis prodefiei&inueterata.Herinaceifpaftt risJtemmufteltecinis.Serpentium fenedus in pelle taurina adalligata fpafmos fieriprq* bibet.Opiftothonicis milui iecur aridum tribusobolisinaqusemulfecyathis tribus potu. Rediuiuas 6i quaz in digytisnanfeuntur pterygia tolunt caninicapitis cinis aut uuiua de* coda in oleo fuper iilito butyro ouillocumele.lrem folliculus cuiuflibetalalisfellis. Vn guium fcabricia catharides cum pice tertio die folutx.-aut locufte fridge cu feuo hircino . pecudu feuu Aliqui mifeent uifeurn 6£ portulacamelatris florenj.Ita ut tertio die foluat. XXX. :ur fullo albis guttis delTcdu utri^ lacerto adaligat.CJE manu exemptu uiuentibus Scorpionis caud* aunmmr LIBER. Sanguincm fiftft emaribus feuum ex omento pecudum ilffcum. Item coagulum ex aqua maxime agninum fubditum uel infufum etiam fi alia non profint. Adeps anlerinus cum butyro pari pondere partilhs ingeftus.Cinis cochlearum rerrcnarum.Sed Si ipfe extradas teftis.E naribus fluencem fanguinem fiftunc cochleae contrite fronti illitae.Aranei cclse fu perpofitx.Gallinacei cerebellum uel Pangnis proflu uia a cerebro. ltecolumbinus fanguis ob id feruatus concrecufqs-Si uero Si uulnere imodice fluat fimf caballini cum putamini bus ouorumcremati cinis impofitismire fiilit.Et uulneribusmedenturcxlspum cum or deicinere Sicrugine asquis parcibus.Ad carcinomata ac ferpetia quoqiualet. Erodu 8i ul cerum margines.Carnef^ qua: excrefcunt ad aequalitatem redigit.Explet quoqu6i ad ci/ catricemperducir.Magna uis Si in cinerepecudum fimi ad carcinomata addito nirro: aut nereex oiTibusfoeminum agninorum: maxime iniis ulceribus qua:cicatricem non tra/ hunt.Magna 8i pulmonsbus praecipue arietum.Excrefcenres carries in ulceribus ad aqua litatem efficacifimie reducunt.Eimo quoq? ipfo ouium fubteda calefado 8i fubado tu/ . mor uulnerum fedatur-Fiilulapurgantur fananturcp.Itemepynididcs.Suu mauero uis in canini capitis cinere.Excrefcentia omnia fpodii uice erodit ac perfanat.ltcm murino fi<* mo eroduntur.ltemq? muftdlae fimi cinere.Duriciasetiam in alto ulcerurn Si carcinoma/ ta perlequiturmuldpeda trita adnuxta refma terebintbina 6i fimopide. Eademq? utiiiffk ma funt in iis ulceribus quae uermibus periclitatur.Quin 8i uermium ipforum genera mi xandos ufus habet.Coflfes qui in ligno nafeuntur fanant ulcera omnia.Nomas uero com bufti cum pari pondere amfi 8i ex oleo illiti.Vulnera recentia conglutinant terrem adeo ut nemos q uocp abreiffos illitis folidari infra feptimum die.Democritus perfuaferit. Ita* q? in melleferuandos ccnfec.Cinis eorummargines ulcerurndurioresabiumit cum pice liqi nda uel fymbolo 8i melle.Ouidam arefadis m foie ad uulnera ex acco utucur: nec fol uunr nifr biduo intermiiTo.Eaaem ratio 8i terrenarum cochlearum eft; quae tufa: 8i impofi tae recentia uulnera congIutinant:8i nomaiTiftunt qua: non adh^renc.Herpcs quoqi an u mal a graecis uocaturrquo prxeipue fanantur quaecunq? ferpunt-Cochka: quoqj profunc cum teftis fuis tufecum mirrha quidem 8i rhure etiam praecifos neruos fanare dicuntur. Draconum quoqjadeps ficcatus in folemagnopereprodeft. Item gallinacei cerebrum re cencibns plagisfale uiperio in cibo fumpto.Tradunt 8i ulcera tradabiliora fierufanari ce lerius.AntoniusMufamedicuscum icidiiTccinfanabiiia ulcera:uiperasedcdas dabatmik raq? celeritateperfanabat.Trayxalidum cinis margines ulcerurn duros aufert cum melle Item fimus columbinus cum arfenico 8i melle ea quae erodenda fune.buboniscerebro cu adipe anferino mire uulnera dicuntur glutinarnquae uocantur cacoethe.Cinis etiam foe# itiinum arieniscum lademuliebri diligenterpiuselutuslinteolis fanar. Vlula quoqiauis coda in oleo cuiliquato mifeetur butyrum ouillum Si tnehad ulcera fananda ualet.Vlce* rum iabra duriora apes in melle emortuxemolliunt.Et elephantifin ?anguis:8i cinis mu* fiellae.Verberum uulneramtcp uibicespellibus ouium rccencibus impofitis oblitterantur Articulorum fraduris cinis foeminunt pecudis peculiariter mcdetur.Efficaciuscum csra Idem mcdicamentum fit ex maxillis fimul uftisicornucg ceruino 8i caera mollita rofaceo OiTibus kadis caninum cerebrum linteolo illito fuperpofitis lanis: qua:deindefubfun* dantur fere quattuordecim diebus folidat. Nec tardius cinis filuedrismuris cum melle: aut cum uermium terrenorum cinere.Qui etiam oiTa extrahit. Cicatrices ad colorem re* ducit pecudum pulmo prsecipueexarieteifeuum ex nitrolaccrta: uiridiscinis. Vernatio an^uiumexuinodecoda.FimumcoIumbinumcxmelle.ltem uitiligines albas exuino. Ad uitiliginem Si cantharides cum rute foliorumduabus partibus in foie donee formic cet tutis.Tolcrandae funt.Poftca fouereroleoq? perugereneccflanum: iterumqp illinire: ideg diebuspluribus facerccauetes exukerationem multam.Ad cafde uitiligines Si mu* fcasillini iubent cumradice lappatoria. Gallinarum fimum candidum druatum in oleo uerere cornea pyxide.Vefpemlionum fanguinem.Fel berinacei ex aqua. Ad fcabiem uc* ro bubonis cerebro cum afronito.Sed ante omnia fanguis caninus.Sedat pruritu cochlea: minuta: lata:cotritasillitae.Harundines Si tellaquarq? alia extrabeda funt corpoii; euocat mus difTedus impofirus.pra:ripux uero Jacerta difi’eda;8i uel capur eius tin conrufum cu fale impofitum.Cochleascx iisquaegregatim folia fedanrur corufe ipofita zc% teflis: Si ex quas mandutut exempts teftis.Sed cum leporis coagulo efFicaciHimx. CiTa anguiu cude ,1 j <: nc J P 1 I - di» u ‘ rt^KuoJ canuni» cc , cinuiii ceorum cu^; talui Grauidk ’ neconcoq^ J ‘ , poti cu n mu 1 tuiTJ.Dctr i ■ ponancur-Con. , pr 2 '.acccli' J, ’ t i* thoiUicxp^°" u ■ corriguntcumitt lionesquoiu 11 ' 1 ca: maxime w'-: ; piaturadditism Siminualo .'- r - q in farina.:! ue tunt.Scib:i:.u ■:.< fur infccnJiin a-' tes in pyxikimpu uclniomiaMuur tranfeendat idkn dusadal\is’ati\ i uino btbeodonc fafu:partu:;ci:t.i usquifiiumda ; prehenderir :i:.’ tuscontraom • i Ouumcoiuie j„i Riumacci ones ad ipu lepsx fii arani Te& an *, n eft iis cad mind inoad r cficu.cr ^illitj, 3 tOC «d di Petti] I XXX. cum coagulo cuiufcunq? quadrupcdes intra tertium diem approbate effedum. Ad muiiebriamalam;denda:8£concepcusmaturandos. ^ Ca. HJf, Audantur 8£cantharides tritazcum farina hordeacea. Mulierifaus malis membra** ne a parcu ouium proficiunnficut in capris rectulimus.Fimum qucq} pecudu eof dem ufushaber.Locuftarumfuffitiiftiangiiri^maxiniemulierum luuatur.Galli, V nacgQrum cedes tubinde ft a conceptu edataiiulierdnaresjn_ut£r.o fieri d igucur. Parcus co ceptos hiftricum rims potusconcinet.Maturatcaninum lac cpotum. Euocat mcmbrana e canumfecundis:fi cerramnon attigerit.Lumbosparturienaumpotus ladis. Fimuinmu** rinum aqua pluuiadilutummamas mulierum a partutmtumefcentes reficit-Cinis herina ceorum cumoleoperundarumcuftoditpartuscontra abortus.FaciJius emittuntur quse fimum anferinumcu aquse eyathis duobus forbuere. Aut uentriculomufteliino per gcni taieeffiucns aquas. Vermes terreni illiti in ceruices:& fcapulas.ne nerui doloant: pr&ilit. GrauidL fecundas pelluncinpaifo poti.kem per fefe impofiti: mammarum fuppuratioi* ne concoquunt: S L apperiunt; extrahuncque: & ad cicatricem pcrducunt. Lac deuocanc pod cu n mulfo.lnueniun u r:& in gramme uermicufi qui adalligati collo continent par/ tum.Detrahuntautem fubparcu:alias eniti non patiuntur. Caucndum ctiam nein rerra ponantur-Conceptus quoq? omnia dantur in pocu quini aut feptcni. Cockse in cibo fum pt«£:accelerant partum.icem conceptum impoficx cum croco.Exdem ex amylo & tragaca choiilirse profiuuia fiftunt.profunc & purgadonibus fumptaz in cibo:& uuluam auerfam corrigunccum mcduila ceruinauta ut uini cocbleaz denarii pondus addatnr & cypri.Infla tiones quoq? uuluarum difcutiunt exempts teflisstriteq! cum rofaceo.Ad hoc ailipalei/ caz maxime eliguntur.Alio modo africanaz binaz cum foznogreco quod cribus digyris ca piatur.additismellis cochiearibus quartuor.lllinutur aiuo prius irino fucco perui&az. Sut 8£minutas iongazqj candidazcochleazpaflim oberrantes.Eaz arefadaz foie in tegulis:tufaz/ £ji in farina milcencur lomcnto azquis portionibus.Candoremqj & Iiuorem corpori affe/ runt.Scabendi defideria folium minutaz &. lacascum polenta. Viperammulier pragnans fi tranfcendericrabortum faciet.lcem amphifbenam mortuamduncaxar. Nam uiuambabe tes in pyxide impune tranfeuntretiam fi morcua fit. Atcp adferuaca partus faciles prseftat uelmortua-Mirumft non adferuatam tranPcenderitgrauidaunnoxiam fieri: fiprotinus tranfcendat adferuatam. Anguis inueterati fuffitus menftrua adiuuant. Anguium fe ne/ ftus adalligata lumbts faciliores partus facir:protinus a puerperio remouenda. Dant & in umo bibendum cum tbure. Aliter furnpta abortum facit.Baculus quo angui rana cxcui> fafit:parturientesadiuuat.Tryxalidum cinis illitus cum tuelle purgationes.Item arane/ us qui Slum ducit cx alco:capi debet manucaua tiitufq? admoueri. Quod fi rcdeuntem prehe^deritunbibebit ide purgadones. Lapis aetices in aquilercpertus nido cuflodit par tus contra omnes abor*uu infidias.penna ulturina fubie&a pcdsbus adiuuat parturietes. Ouum cor ui grauidis cauendum conftat:quonia?u tranfgreflus abortus afperos facit.Fi'' mumaccipitris in mulfo potum uidetur foecundas facere.Vuluarum duridas & colledio onesadepsanfennusautcygniemollit.Nammasapartu cuftoditadepsanferis cum ro*« Ibceo 8L araneo .pbrygcs & lycaones mantis puerperio uexaris in uenere otidu adipcm uti^ lem effe6iiis quaz uulua ilranguientur:8£ bladas iliinunc. Ouorum perdicis puramiriutnr cinis cadmiasmixtuscaeras ftantes mammas feruat.purant & ter circundatam ouo perdicis non inclinari.Et fi iorbeantur eadem foecunditatem faceredadis quocp copiam.Cum an* ferinoadipeperundismammisdolores minuere.Molas uteri rumpere.Scabicm uuluaru fedare fi cum cimice trito illinarur.Vefpertilionum fanguis pGIothri uim babet. fed malis puerorum illitus non fatisproficit nifi erucaz uel cicutx femen poftea inducatur. Sic cnx aut in totumtolIunturpili:autnoneceduntianuginem.Idem rubrorum profici putant. Eftautem duplex:rubensutique 8£candidum.Aliqui fangufnem & iecureius admifcent. Quidam in tribus geminis olei difcoquunt uiperam exeptis oflibus & pfylothri uice utu tur:euulfis prius piIis:quos renafci nollunt- Pel herinaceipfilothrun’ efr utiqj mixto cere bro ucfpertilionis 6i iade caprino.Item per fc cinis cum lade. Cams primi partus euulfis pilis quos renafci uoluunnuel nondum natis pet undis partibustaliinon furgunt.Idc eue nire traditur fanguinericini euulfi cam. I tern hirundinio fanguine uel felle. Promt cusemedicna:. Ca. V.- LIBER. Vis formicarnm £u pcrcilia denigrari cum mnfcis ffitis tradut. Si uero octili nigri nafcentiuni placeant:foricempr£egnanti edendum. Capilli ne canefcant uermiu terrenorum ciuere pr^ftari admixto oleo.Infantibus qui lade concreto ucxantur pr^fidium eft agninum coagulumex aqua potum.Aucfi uitium coagulatoladeaccide* rintrdifcuntur coaguloex aceto dato.Ad dcntitionem cerebrum pecoris utilifTimum eft. Offibusin canino fimo inuentisaduftioinfantiumquas uocatur firiafis adailigatis emen datur.Ramices infantinm lacertse uirides admotse dormientibus inorfu emedatur.poftea harundini adalligatsefufpenducurinfimo.Tradunttpparitercueaexpirante fanari ins fantem.Cochlearuni faliua ilica infantium oculis palpebrascorrigit:gignitcp. Ramicofis cochlearumcinis cum thure ex oui albi fucco ilitus per dies triginta meddecut Jnueniun tur in corniculis cochkarum harenaceaz duricte.Eas denticionem faciiem prxftant adallw gatas.Cccbkarummaniumcinis admixtuscserazprocidentiuminterraneorum partes ex* cremas prohiber. Oportet autem cineri mifeeri famem pundis emilFam e cerebro uipere. Cerebrum uipere illigatum pellicute dentitiones adiuuac. Ad idem ualent& grandifll/ mi dentes ferpenrium.Eimum corui lana adalligatum infantium tufli medetur.Vix eft fe rio compledi quazdamnon omittenda tamen:qua funtprodita.Ramici infantium lacerta medcri iubent.Marem hanc prXhendi.ld intelligi 6i quod fub cauda unam cauernam ha beat.Id agendum ut per aurum autargentuttnaut oftrummordeat uitium.T urn incali# ce nouo illigatur:&: in fimo potitur.Vrina infantiumcohibetur muribus elixis in ciboda tis.Scarabeoruii! contra grandiadenticulataadalligatain iis amuietinatura optinent. Bo uis capiti lapillum tradunt inelTe quern ab eo expui fi necem timeatn'nopinati pr^cifo capi te exemptum adalfigatuq; mire prodeffe dentioni.ltem cerebrum eiufde ad cunde ufum adalligariiubent.Etlimacis lapillum flue officulum quod inuenitur in dorfo. Magnifice iuuat & ouis cerebrum gingiuis illitum.Sicut aures adeps anferinus cum ocimi fucco im pofttus.Sunt uermiculi in fpinofis hserbis afperidanuginofi.Hos adalligatcs protinus me aericradunt infantibus:fi quid ex cibo hazreat.Somnos allicit cefipum myrrhe mometoin uini cyathis duobus dilutum uel cum adipe anferino & uino myrtite- Auis cuculus lepo rina pelle adalligatus. Ardeote roftrum in pelle afinina fronti adalligatum. Purant & per fe roftrum eiufdem effedus die uino collutum.Ediuerfo fomnu arcet uefpertilionis ca^ put aridum adalligatum.In urina uitulilacerta necata uenerem eiusqui fecerit cohibet. Nam inter amatoria efte magi dicunr.Inhibet 8i fimum cochleae: &. columbinu cum oleo 61 uino potum.Pulmonis uulturini dexteraz partes uenerem conduit uiris adalligataz gru ispelle.ltem filuteaex ouis quinq? columbarum admixta adipis fuilli denarii pondere ex melle forbeantur.pafleres in cibo uel oua eorum.Gallinaca dexter teftis arictina pelle ad alligatus.lbi cum cineres cum adipe anferi 8i irino perundis ficonceptus fit:partus*conti nere.Contra inhibere uenerem pugnatoris galli tefticulis anferino adipe illitis adalliga/ tifqj pelle arietina tradunt.Item cuiufcut^galligallinaceift cum fanguinegaliinaceilcdo fubiiciantur.Cogunt concipere inuitas fetse ex cauda mulae ft iundis inter fe coliigentur in coitu.Qui in urinam cam's fuam ingelTerit.-dicitur ad uenerempigrior fieri. Miru & de ftellioniscinere(fi uerum eft)ln linamento inuolutum in finiftra manu uenerem ftimula^ re.Si tranfferaturin dextramdnhibere.Item uefpertilionis fanguinem collcdu-flocco fup pofttumq? capiti mulierumlibidinem ifjouere:autanferislinguam in cibo uel poticne fd ptum.Tyria ueromadato corporepota.Etmembrariafenedutisanguiumtriduoinhibec Ac ferum exempto cafeo potum cum exiguo fale. Cafe os fi cere brum nmfteltecoagulo addounegantcorxumpi-uetuftate:aut a muribus attingiEiuIde^ muftelte cinis ft detur in oiti^aJIjinaceisq3ulli&&.coIumbiniitutoselTeamuftellisdumentoru urinae tormina ue fperrihone adalligato finiuntur.Vermicatio tercircunlato uerendispalumbomiru didn palumbus emiffusmorituniumentuc^jiberatur confeftim.Ebiioiis qua noduazper tridu um datain uino:tedumieius adducuntJSbrietatem arcet pecudum aftus pulmo prazfum peus.Hiitindinis raftridniscummi r r ha tr i t us & in uinoquod bihar ur in fp erf a s: fe euros prxftabit a temulentiajn uenit hoc Horus afty riorum Rex.prazter hare funt notabilia ani malium ad hoc uolumen pertinentium.Gromphrenam auem in Sardinia narratgrui ftmi km ignotam iam etiam fardis ut exiftimodn eadem prouincia eft ophion ceruis tan cum piio fiiiiilismcc alibi nafcens.ldem audores nominauere firulugu. Quod nec quale ellec XXXI, animalmec ubi nafceretor tradiderunt.Fuifle quidem non dubitoreum Si medicinseex co fintdemonftratas.M.Cicero tradit animalia bituros uocaruqui uitcs ineampania rodant, Demiraculisquarundambeftiarum. Caf VI. Eliqua mirabilia ex n's quoque dicenius.Noalatratiacancmembranam ex fccua i disx.ani&habentemiaut.kporisfimumufilfiiQ&tenentem.ln culicum gcnere mu* liones non amplius quam uno die uiuere.nofque qui arborarii pici roftru habeat: Si niella eximanr.ab apibus non acingi.poKosfequieos a quibus cerebi um coruiaccegg not in offjjpuluerem in quo fe mula uohitaueritcorpori infperfumitigare ardores amo ris.Sorices fuga?i:fi unuscaftratus emittatur.Anguina pelleK falcK farre cum ferpilio conttieisuno die:deie&ifquecum uino in fauces bourn uua maturefcente:toto anno eos ualere.Vel fi hirundinum pullitres tribus cffis dentur .pulueree ueftigio anguium col iedojfparfas apesinalueare reuerti. Arietis dexrm tefte prarifgarn ones rar nm giant, JSIa. laiTefcerein uUoIaboreqmneruos ex aliis KcryribusgmishabeanLMuIas non calcitra^ re cum uinum biberint.Vngulas tantum mularum repcrtas: neque aliam ullaiti materia qus non perroderecur a ueneno ftygis aqua: cum id dandum Alexandrino magno Anti* pacer mitterec memoria dignumeftnnagna Ariftotelis lfatnia ex cogitatum.Nuc ad aqua (ilia reuertemur. CAII pLINII SECVNDI NATVRALIS HFSTORIAE LIBER. XXXI. PROEMIVM. Med/cinas ex aquatilibus. Aquarum mirabil/a. Ca. . L QVATILIVM SEQaVVNTVR IN MEDICTNA beneficia:opi/ fice natura ne in illis quidem cefl!mte:& per undas fiu&ufqj ac recipro* cos aeilus amniumque .rapidos curfus improbas exerente uires.N uiqua a potentia maiore ft uerum fateri uolumus.Quippc hoc elcmentum c2ete ris omnibus itnperat. Terras deuorant aquae.Flammas necanc. Scandue in fublime;8£ caslum quoque ftbi uendicant Acnubiumobcentu uitale fpiritum ftrangulanc. Qua: C3ufa fulmina edidinipfo fecum difcordan te mundo.Quid effemitabiliuspoteft aquis in cario ftantibusj’Atilteeeu parum fit in ta tam peruenire altitudinem rapiunt eo fecum pifcium examina.S^pe etiam lapides fubue unt pqrtantes aliena pondera.Easdem cadentes omnium terra nafcentifi caufa fiunt: pror fus mirabili natura.Si quis uelit neputare ut frugcs gignantur arbores fruticefque uiuac in carium migrare aquasrammamgue etiam hasrbis uitalem inde deferre iuftaconfeflficne. Omnis quoque terras uires aquarum elTe bencfirii.Quapropter ante omnia ipfarum potc xix exempla ponemus.Cun&as enimquis mortalium enumerare queat ? De differentia aquarum medicinis:& obferuationibus.ee. Ixvi. Ca. II, Mieant benigne pafimque in plurimisterris alibi frigidse.-alibicalidaetalibi iunfie: ficut interebellis aquitanica gente.Exin in pyreneis montibus tenui interuallo dif cernente. Alibi tepidae; gelidseque auxilia morborum conferences. Ete cun&is animalium hominum tantum caufa erumpentes. Augent numerum deorum numinibus uariis:urbefque condunt: ficut puteolosin campania ftatielas in Iiguria: feftiasin Narbo nenfi prouintia. Nufquam tame largius quam in baiano finu nec pluribus auxiliandi ge / neribus.-afisE fulphuris alias aluminis:alias fali%*alias nicrualias bituminismonnulla etia aciV da fa! fit ue mixeura.Vapore paruoque ipfo aliquas profunt. Tantaqueeftuis ur balneai calefaciannac frigidam etiam in folis feruorecogannquas in baiano pofideanas uocantur nomine acceptoa Claudii CaTarisliberto.Obfonia quoque percoquunt. Vaporant 8i in mari ipfo qua: LiciniiCrafli fuere.Mediofque inter fiudus exifh't afiquid ualitudini falu tare.Iamgeneratimneruisprofuntpedibus ueautcoxendicibus:a!ias luxatis fra&is ue. Inaniunt aluos.Sananc ulcera.Capiti auribufque priuatim medentur.Oculis uero cicero- nianae.Dignum memoratu uillaeft abauerno lacu puteolos tendentibus impofita Iittori* celebrata porticu ac neii]ore.Quam 8£ uocabat.M. Cicero academiam ab excmplo athena LIBER* rum: ibi compofitis uoIuminibus:ln qua 8 l mon amentum fibi inftataent. Ceu uero non QL in toto terrarum orbe fecifTet.H uius \ parte prima exiguo poft cbitum lplius.Antiftjo uetere poffidente eruperunt fontes calidi petquam falubres oculis celebrari carmle.Lau»* rese X ulii qui fu it e libertis eius. V c protinus nofcatui etiam tniniirerium eius auftu ex il la maieftace.ponam enim lpfum carmc dignum ubiflB 8£ non ibi tantum legi* Quod tua romance uindex clariiTime Iinguaz. iilua loco melius furgere iufla uiret. Atque academiae celebratam nomine uillam. . Nunc reparat cultu fub potiore uetus. Hinc etiam apparent lymphas non ante repert!E. Languida quazinfufo lumina rore leuant. Nimirum locus ipfefui Ciceronis honori. Hoc dedit:bac fontes cum patefecit ope. Vt quoniam totum legitur fine fine per orbetn. Sint plures oculis quas medeantur aquas. In eadem campanil regione finueflanae aquaz fteriliratehi foeminarum 81 uiroront x fania abolere produntur.ln enaria infula calculofis mederi.Et quaz uocatur acidulaab teano ft dicino quattuor milibus pafluum frigida.Item in ftabiano quae dimidia uocarur.8t in ue* nafrano ex fence acid ulo.ltemcontingit in uelinolacupotanribus.Itemin Syriae fote iux ta taurum montem-Audor efl.M.Varro.Et in pbrygiaz gallolflumine Gallimacus.Sed ibi in potando necefTariusmodusmelymphatosagat.Quodin Aethiopiaaccidereiis qui in fonte rubro biberintCrefias fcribit.luxta Romam albula: aquae uulneribus medentur j, Prazgelidaz eaz.Sed fubcutilae in Sabinisgelidiflimazludu quodatncorpora ihuadunt: uc prope morfus uideri poiTjt.Apn'ffime ftomachomeruis uniuerfo corpori.Thefpieoru fos conceptus mulieribus reprsefentat.ltem in Arcadia flumen elatum.Cuftodir autem par ** turn linus fons in eadem Arcadia abortus.fieri non patitur. E diuerfo in pyrrhea flumen quod aphrodifium uocatunfteriles facit.Lacus Ampbion uitiliginestollit. Varro audor eTitium quenda prazture fudum marmorei figni faciemhabuifle propter id uitium.Cid nus ciliciaz amnis podagricis medetur:ficut apparet in epiftola Cafiii parnsefis ad. M, An tonium.Cotra aquarum culpa in Troezene omnium pedes uitiafentiunt: Tungri ciui 0 tas galliaz fontem habetinfignem plurimis bullis ftillantcferruginei faporis quod ipfuno nifi in finepotus intelligitur.purgat bic corpora Tertianas febres difeutit: calcuformiiqs uic/a.Eadem aquaigne admotu turbida fit. Ad poftremu rubefcit.Leucogei fotes fter pu teolos 8£ neapoli oculis 8i uulneribus medentur-Cicero in admirandis pofuit reariqis tan turnpaludibusungulas iumentoru indurari.Eudicusin heftia eutiche fontes duos tradic efife:cerone:ex quo bibetes cues nigras fieri.-mellem ex quo albas&x utreqj autem uarias. Theophraftusw thuriis crathin candore facere.’fybari nigricia bobus ac pecoribus.Quin & homines fet redifferetiaeam.Naquifybari bibant:nigrioresefTe:duriorefcp 8i cnfpo capillo.Qui ex cratidecandidos:molliorefq? ac porreda comalte in macedonia quaz uelit fibi cadida nafei ad haliamoncducere.Quaz nigra aut fufea ad axium.lde ctnia fufea qui bufda in Iocis tradit nafci:& fruges quocf:ficut in meflapiis. At in leucis arcadiaz quodam fonte mures terreftres bibere & couerfari.Erythris aleos amnis pilos gignft in corporibus In boecia ad trophoniumdeuiuxtaflumeerynu duo funt fontes:quorum alter memoria: alter obliuione affertu'nde nominibus inuetis.In cilicia apud opidu iufgu riuus fluit unus: ex quo bibentium fubtiliores fenfus fieri.Varro traait.ln cea infula fontem eiTe qui hebe res facit.Samaz in africa ex quo canoras uocq>, Vinum tedio uenire iis qui ex cliton'o laca biberint.At Eudoxus 8i Theopompus inebriarifontibusiisquos diximus aflerunt.Mu/ tianusandriaz fonte.Liberi patrisftatis diebus feptenis eiufdem dei uinumfluere.Si aufe rarur e compledu templi faporein aquam tranfeunte.polyclytus explereolei uicemiuxta folos ciliciae fontem.Theophraftus hoc idem fieri in Ethiopia eiufdem uirtutis fonte.Ly^ cos in indiaz terris fontem efie:cuius aqua lucernaz ardeant:lde eebathanis traditur Theo pompusin fcottis lacum eiTe dicit:qui uulneribus medetur.luba in troglodytis lacum in fan urn maleficaui appcllatum:ter die fieri amarum fajfumq^acdeinde dulcem: totiefq? et nodu fcatentem aibis ferpentibus uicenumcubitorum.Idem in arabia quocp fontem exi ■ 2 n. >■ 1 inue/ ^•aucuiSedibi *W(tci!j quiin f • i-J tnfdcniuii | **i inj3dunt:ui ‘ T.vfpifonjfdi "aiitautcniparrf < *■ fynha flumen *.!• Vjrro audot :< i uitium.Cii i tfmiMAn . ii'.TuMndviiif iqct mwdipfiiiio cj'tuloiimqi flBjntoinj* j ISA '-.-'Ti^os trait uin*!® 1 1 . . 8i cnlpo -qiizudii -•..jqui iSS * . ifi icitnoii^ s : ' \'?i! 7 V;.m auft ■ ; " A i * ■& XXXL fire tanta ui ut nullum non pondus impadumrefpuat. Teophraftus imarfyas fontem in phrigiaadcelenarumoppidutn faxa egerere.Nonproc ui ab eo duo funt fontes cyJIon Si gyllomab effedu grascorum nominum didi Cyzice fons cupidinis uocatur ex quo pofa^ tes amorem deponere Mucianuscredit.Granno ne eft fonscalidus citra fummuni feruo rem qui in uinum additus triduocalorempotionis cuftodit in uafis.Sunt Si mattiaci in gremania fontes calidi trans rhemmuquorum hauftus triduo feruet. Circa margines ue xo punicem faciunt aquas-Quod fiquis fide carere es iis aliqua arbitraf;difcat in nulla pdr te nature maiora efie miracu la;quanquam inter initia operis abunde multa rettulinius. Ctefias tradit fideri uocari ftagnum in indis in quo nihil innatet:fed omnia mergatur-Ce lius apud nos in auerno ait etiam folia fubfidere.Varro aues quseeuolauerint emori.Con tra in africas lacu apufcidamo omnia fiuitannnihil immergitur.Item in ftcilise fonte plain* thia:uc appion tradit.Et in medoru lacu putecque Saturni. Neptunni fons linire tranfire folet in loca uicina portendens aliquid.Mirum quoque eft quod cum pifcibus tranfit.Ref ponfa ab iis petunt incole cibo:quem rapiuntannuentes:Si ueroeuetumnegent: caudis abigunt.Ananis dachas in bitynia Brietum alluit(hoc eft& templo 8i deo nomen; )cuius gurgiceperiurinecanturparthi uelutflamma urente.lncantabriafontes tamariciinau / gurio babentur.Tres funt odonis pedibus diftantesJnunum alueum coheunt uafto am ne.Singulis ficcantur duodeciens diebus:aiiquando nicies citra fufpitionem ullam aquae cum fit illis uicinus fons fine intermiftione largus.Dirumque eft non profluere eos afpice te uolentibusdicut proxime Lattio Licinio legato poll preturam poft feptem dies accidie Iniudea riuusfabbatis omnibus ficcatur.Ediuerfomiracula aliadira Ctefias in armenia feribit effe fontennex quo nigros pifees illico mortem afferre in cibis.Quod Si citra danu bit exortum audiuhdoncc ueniatur adfontem aluio appofitum: ubi fimtur id genus pifei um.ldeoque ibi caput eius amnis intelligi fama. Hoc idem & in lydia in ftagno nympha/ turn traduntdn Achaciaad pheneum aqua profluit efaxis ftyxappellata;qu2eiIico necat : ur diximus-Sed effe pifees paruos in ea tradic Theopraftus lcrtalcs 8i ipfos: quod non in alio genere mortiferorum fotium.Necare aquas Theopompus in Tbracia apud cychros dicit.LycusinLeontinis tertiodiefiquifquambibent,Varroad forademfcripfitefle foil tem.cuius fit latitudo quattuor pedutmfole oriente eum exundare ferueti fimilem; auef que quae guftauerintduxta mortuas iacere.Naque 8i hsec infidiofa conditio quod quaeda etiam.blandiuntur afpedumt ad nonacrin arebadiae. Omnino enim nulla deterrent quali tate:fcd hanc putant nimio frigore efle noxiam utpote cum profluens ipfa lapidefcac. Ali ter circa TheUalica tempe quoniam uifus omnibus terrori eft. Traduntque etia aes ac fer turn errodi illaaqua.profluit utindicauimusbreuifpacio.Mirumquefiiiqua filueftrisam ple^i radicibus fontem eum dicitur Temper florens purpura.Et quedam fuigeneris herba in labris fontis uiret.In Macedonia non procul ab Euripidis poets fepulchro duo riui co fiuant.-alter faluberinsi potus:alter mortiferi.In perperenis fons eft qui quacuque rigat lar pideam facit terram.Item calids aquas in Euboea.Lebconemquealluit riuusin quo faxa i altitudinecrefcunt.In eurimenis deiede coronas in fontem lapides fiuntdncoloiTis flume eft;in quo lateresconiedi lapides extrahuntur.Infcyreticometalloarbores quaecunqj flu mine alluntur faxa fiuntcum ramis.Diftillantes quocp gutts in lapides durefcunt.ln an/ tris coryciisnamiozc.In Macedonia etiam pendentes in ipfiscamens.At in corintho cum decidere in quibufdam fpeluncis utroqi modo columnas faciunr.ut in phaufia cherfonefi rhodo in antro magno etiam difcolori afpedu.Et badenus contend fimusexemplis. De qualitate aquape in faluberitate uel comoditatc earum Ca. III. V^ritur inter medicos cuius generis aquas Tint unliflimas.Stagnantes; pigrafque merito datnnant.-utiliores qus profluunt exiftimanres. Curfu enim pcrcurfuque ipfo extenuari:atque proficere.Eoque miror cifternarum abaliquibus maxime p* bari.Sed ii rationem afferrunt quoniamleuiffima fit hymbrium aqua ut quas fubirc potu eric ac pendere in aere.Ideoque 8i nines prasferunt nubibus-.niuibnfque etiam glatics ue<* lut ad ifinitum ccada fubtilitate.Leuiora enim hare eiTe Si glatirm tnulto leuiorem aqua Horumfententiamrefellere intereft uitasdn primis.n.leuitasilia depr^hendi aliter quam fenfu uix poteftmullo penemomento ponderis aquisinter fe diftantibus. Nccjeuitatis I pluuiaaquaargumentum fuhifTe^am inc^lumcum etiam lapides fubire apparent; fca D ii LIBER. denfqueinficiatur halitu terrse.Quo fit ut pluuiJE aquae fordidumineffeplurimum fenti 3 t: citilTimeque ideo calf fiat pluuia aqua.Niuem quidem glaeiemque fubuliflimum ele* irjenti eius uideri imror;appofito grandinum argumento c quibuspefUlentiffitnum potu efleconuenit.Nec ueropauci inter ipfos econtiario: exgdu 3C niuibus infaiuberrimos potus prsedicanr.quoniam exa&um fit inde:quod cenuiffimum fuerit.Minui certeliquo iem omneriKcongelaytione depraehenditur:8i iore nintio fcabictn fieri. Pruina uredinem cognatis Si niuisoaUfis.piuuias quidem aquas celerime putrefcere conuenic: minitneque durare in nauigatione.Epigenes autem aquam quae feptiesputrefadapurgata fit perhi / bet amplius non putrefcere.Nam cifternas etiam wedici confitcntur inutiles aluo duritw as facientes faucibufque etiam limi.non aliis inefle pius:autanimalium quaeamplius fact* unt tedium confitendum habent.Nec ftatim amnium utilifumas efibficuti nec torremitt ulliusdacufque plurimos falubres maxime.Quaeda igif 8i huius generis aptiffimae alie aJi* bi.parthorum reges excoafpe 8i euleotantum bibunt.Eaeqnanuis in Jonginqua coming turilios.EthorumpIacere potumnon quia fint amnes apparet: quoniamnecetigrinec euphrate nece mulcts aliis bibunt.Limus aquarum uitium cfhfi tamen idem amnis angu* ■His fcareat falubritatisindicium habetur.Sicuti frigoris tineas in fome gigni. Ante om / nia damnantur amarae:Si quae ferodem ftatim implentiquod euenit rrocstne.Nam nicro' fas atque falmacidas 8i fcculentas in defertis rubtum mare petentes addita polenta utiles intra duas horas faciuntdpfaque uefeuntur polenra.Damnancur in primis fontes qui coe nuni faciunt:quique malum colorem bibentibus referunt: 8ifi’uafa aere inficiunt :auc ft le guminatardepercoquunt.Si liquate leniter terram relinquunt.'deco&aequecrafi’is obdu/ cunt uafa ctuftis.Eft etiamnum uitium non fecide modo uerum omnino quicquam recipi entis iucundumftt illud licet gratumque:8i ut fepead uicxna la&is accedens.Aquam/alui brem acri quam ftmilimam eftfe oportet.Vnus in roto orbe traditur fonsaqua: iucude ole tis in mefapotamia cabille.Fabuiae rationem afferunc.-quoniam eo Juno perfufa fit. De cag tero aquaru falubrium fapor odor ue nullus efle debet. Quidam ftatera iudicanr de faiu* britate.fruftrantediligentia:quando perrarum eft utleuior fitaliqua.Cercior fubtilitas 1 ter pares meliorem efle quaecalefiat refrigereturquecelerius.Quin exauftam uafis ne ma nus pendeant dcpofttifque inhumum tepefcereaffirmant.Exquoniam ergo genere maxi me probabilis contingitrPuteis nimirum ut in oppidis conftare uideo-Sed its qtibus cx* ercicationis ratio crebro hauftu contingic.Siilla tenuitas colante tetra.Salubmati hxc fa* tis funt.Fn'gori Si opacicas neceifaria.Vcque caelum uideant fuper omnia obfcruatic una Eadem Si ad pereunitatem pertinct:ut ilia uado exiliat uena non e laterib 9 . Nam ut ta&u. gelida fmetiam arte coringit, Si etiam expraefla in alturmaut e fublimi deiecte uciberatu corripiat aera.ln natando quidem fpiriruni continentibus frigidor fentitur eadem Nero* nis principis inuenrum eft decoquete aquammitroque demifiam in niucs refrigerate. Ita uoluptasfrigoris contingitfineuitiisniuis.Omne utiquedecodamutiliorent cfteconue^ nit.ltem calefadam magis refrigerare fubtiliflimo inuento. Vitiofae aquae remediumeft ft decoquatur ad dimidias partes.Aqua frigida iniedaftftiturfanguis.Aeftus in balneis arr cctur ft quis ore tcneat.Quse funt hauftu frigidiffimemon pennde 8i tadu effeaire! nance hoc bono multi familiari exemplo colligunt.Clariftima aquarum omnium toto orbe frigo ris falubricacifque palma praeconio urbis martia eft: inter reliquadeuni rnunera urbi tribu ta-Vocabatur bafe quondam aufeia.Fons autem ipfepiconia. Oritur in ultimis montibus pejignorum.Tranftt marfos Si fucinum lacum Roma non dubie petenes. Mox fpecu met fa in tyburtina fc aperit nouem miilibuspafluum fornicibus ihftrudis per indutu Primus earn in urbemducere aufpicatus eft Ancus Martius unuse regibus.poftca.Q .iMarcius rex F praetura.Rurfufcjj rcftituit.M.Agrippa.ldem Si uirgenem adduxit ab odaui lapidis diuertieulo duomilia paffuumpreneftina.uia.luxta eft herculaneusriu 9 :quem refugiens uirginis nomen optinuit.Horum amnium comparatfone differentia fupradidadeprehen di cur cum quantum uirgo tadupr£ftat:tantnm praeftec martia hauftu. Quanquam utri* ufque iampridem urbi perit uoluptasambitioneauaritiaquein uillasac fuburbanadeco/ quentibispublicam falutem.Non abre fit quaerendi aquas iunxiffe rationem. Repcriurur in conuaHibus maxime:8i quodam connexitatis cardine aut montiu radicibus. Multi fep teniiionales ubique partes aquofas exiftimauere. Qua in re uarietatemnaturse aperuiffe ct* nu mP- Ua“ 0 " ,.y. bedew‘d bus dfu 11 ^ gjus 1 horisardcnt inidiore.t H dokfe inC -Q quedefolTo- ardentc cor xre fudor u turmc re uafo m ■ colorii.m n fpes.Ncc ai pradidu- j tur.Duicfs micrit.Gi.ii fa certasflj faxo fi po ndcteglc no/a occum na fi cxnn?: uioreinillun dant a\uc fus lurgujw non in alum Macedonia faltrifcdetoi portllS:&.’op gui pure 9 in.! A^uanj fu Axi due qun “Kamjrejfl Januerr* hv- M ' C 'ccro:rI! cioreft.,^^ nurnipp,;,;' P Cr qua m ^ I^rfuncur,:' Uu ntur.A/ n ^nra O U y^o 0 u r / Sor.r- cert e . Co *" fc XXX f, conueniUn hyrcanis montibus a itieridiano latere non pluir, Ideo filmgeri ab aquilois ri tul r P a ^ t€ ^um: Atolympus oflaparnafus apennin usalpes undiqj ueftiuntur amnibufea perfunciuntur. Aliqui ab auftro ficut in creta albi montes.Nihil ergo in iis perpetux obfer uatioms indicabitur.Aquarum funt notx tuncus aut harundo: aut hxrba de qua diftum eft.Mukumque ah'cui loco pe&ore incubans rana.Salix eni erratica 8i alnus aut uitex aut hedera fponte proueniunt 8i corriuationeaqux pluuiasin locum humilioretn e fupen'on^ bus defluentis augurio fallaci.Ceitior multo nebulofa exhalatio eft ante oitum folis Ion gius intuentibus.Quod ex edito quidam fpecuiantur proni terram memo attingente.Eft & peculiaris xftimatio peritis tantum notaquam feruentiffimo asftu fequuntur dieique horis ardentilTimis:qualis exquoque locorepercuflus fplendeat. Nam ft terra fmente hu midior eft ille:indubitata fpes promittitur. Sed tanta intentione oculorum opus eft ut in doiefcant.Quod fugientes ad alia experimenta decurrunt loco in altitudine pedum quin que defoflfo.Ollifcj e figulino opere crudisraut perunda pelui xrea cooper to lucernaque ardente concamerata frondibus:de in terra.Si figulinum humidum ruptum ue: aut ft in aare fudor uel luccrnafiuedefedu olei reftindatautetiamuellus lanxmadidum reperia tunnon dubie promittunt aquas.Quidam 8i igne prius excollunt Iocutmtanto efficatio' re uaforum argumento.Terra uero ipfapromittitcandicantibus maculis:aut tota glauci coloris.In nigra enim fcaturigines non fere funtperennes. Figulariscerta Temper adiroit fpes.Nec ampliusputeum fodiuntcoria terrxobferuantes: uta nigra defeendat ordo fu pradidus. Aqua Temper dulcis in argillofa terra frigidior in topho. Nanque SC hie proba* tur.DuIces enim Ieuefque facit:8i colando continet fordes.Sabulum exiles limofafq? pro mictit.Giarea in certas uenas:fed boni faporis.SabuIum mafeulinum 8i harenacatbunculo fa certas ftabilefque 8i falubres.Rubra faxa oprimas fpeique certiftimx.Radices montium faxofas:& ftlex bocamplius rigentes.Oportet autern fodiencibus humidiores alTidue ref/ pondereglebas.'faciliufque ferratucta aefcendere.Depreflis puteisfulphurata uel alumiV no fa occurrence pueearios necant.Exprimencum buiuspericuli eft demifla ardensluccr/ na fi extinguatur.Tuncfecudum puteumdextra acfiniftrafodiunturxftuariatqux gtas uiorem ilium halitum recipiant.Fit 8i fine his uitiis altitudine ipfa grauioraer quam cm£ datit afiiduo linteorum iadatu euentilando donee ad aquatn uentum eft.Sine harena to/ fus furgitme uenae obftruantur.Quxdam aguaz uere ftatimincipientefrigidioresfunqru non in altam origo eft: hybernis enim conftant hymbribus. Quaedam canis ottu ficut in Macedonia apparet.Vtruncg ante oppidum pellam Incipiente enim xftate frigida eft pa/ luftrisdein maximo xftu in excelfiorib 9 oppidi.riget.Hoc Si in chio euenit fimili ratione pomjs:& oppidi.Athenis 8i neaebronos nybofa xftatefri gidioreft, Deinde maximo xftu qui pute 9 in.tom's orto.At file ficcitatibusriget, Aquarufubitonalcentiuautdefinentiu. Cap, III1. Axima autem putei circa ardurum.Nam ipfa aeftate deficiunt oftinef# qua tri/ duo eo fubfidunt.Iam uero multi hyeme tota uc circa olympum uere piimum a quis redeuntibus.In Sicilia quidem circa meftanam:8i mylas hyeme in totum in/ arefcant fontes. Aeftate exundant amnemque faciunt. Apollonix in ponto fons iuxta mare aeftate tantum fuperfluinSi maxime’eanis ortu partius ft frigidior fitacftas.Que dam terrx hymbribus ftcciores fiunt uelut in narnienfi agro quod admirandis fuis inleruie M.Cicero:ficcitate lutum fieri prodenshymbrx auternpuluerem Omnis aqua hyeme dul cior eft. Aeftate autem minus. Autumno minime.Minufqj per ficcitates. Necp xqualisam nium plerunque guftuseft.Magna aluei differentia.Quippe tales funt aquas qualis terra per quam fluunt.Quafefque hxrbarum quas lauant fucci.Ergoiidemaninesparte aliqua reperiuntur infalubres.Murant faporem 8i influuentes riui ut boryfthenem uidique di/ luuntur. Aliqui uero 8i hymbremutantur.Ter acciditin bofphorono:ut falfi deciderent necarentqj frumenta.Totiens 8i niliriguapluuiae aniara fecere:magna peftilentia Aegyp* ti.Nafcuntur fontes decifis plerunque ftluis:quos arborum alimenta confumebant.Sicut in hemo obftdentegaIIos.Caftandro:cum ualli gratia filuas cecidiflent. plerunque uero damnofi rorrentes corriuantur detra&a collibus ftlua continere nymbos ac digerere con fueta. Et coli mouerique terram callumqj fummxcutis folui aquarum intereft. Proditur certe in creta expugnato oppido quod uocabatur arcadia:ceflafle fontcs:amnefque quit LIBER. . co fitu multi erant.Rurfus codito poft fexanos emerfiffe utiqua&q? coepment partes coli. Obferuatio hyftorica. Capitulumquintum. Erras quota niotus profunduntfcrbentqi aquas: ficut circa phenu arcadiajquin t quies accidiiTe conftat.Sicut & in corico monte amnis eruptt:pofteaquant coep^ ptus eft coli.lllamutatio mirabilis nulla euidentecaufa apparetfficuc in magne fia caiidas fadas frigidas alias non mutato fapore-Et in caria ubi Neptuni tcplu eft amnis qui fuerat ante dulcis mutatus in falem.Eft & ilia miracuii plena arethulam iyra cufis fimum redolete propter olympia: uerique ftmile: quoniam alpheus in ea infula fub 111 a maria permeet.Rhodiorum fonsin cberonnefo nono anno purgamentaegtric. Mu/ tantur & colores aquaruimftcuc Babylonialacus seftaterubras habet diebus ondecim. Ec boryfthenes aeftatis temporibus c£tr uleus fertur:quanqui omnium aquarutu tenuiffimus. Ideoque innatans hypani.In quo 8i illud mirabile. Auftris flantibus fuperiorem bypanim fieri.Sed renuitatis argumencum& aliud eft: quod nullum halitum non modo nebulam cmittit.Qui uol unt diligences circa hoc uiderhdicut aquas graufores poft brumam fieri ♦ Ratio aqu3educendx:& quomodo medicaris utedum:# quid profit nauigatio:&: me/ dicinse aquze niarinae. Ca. V1. Aeteruma fonteduci fidilibus tubis utiliftimum eft: craffitudine binum digy/ torum commilTiiris g pixidatis ita ut fuperior intret calce uiua ex oleo leuigatis. Libramentum aqua; in centenos pedesfurfumelicimjinimum erit ft uno.cunicu !o uenict in binos adusdaminse efle debebunt per quas furgere in fublime opus fuerit e plumboffubitaltitudinem exortus fui:ut filongiore tradu ueniat fubeat crebra: defeendatep libramenta ne pereant.Fiftulas denum pedum longitudinis cfle Iegitimum £ Et ft quinarias erunt fexagena pondo pendere.Si odonarise centena Si denarii centena ui cena.Ac dcinde ad has portiones Dcnaria appellatur cuiuslaminselatitudo antequam cu ruetur digy torum decern eft dimidioque eius quinaria.In cmnianfradu enim coiJisquiV naria fieri ubi dometurimpetusmeceflarium eft.Item cafteilaprout res exiget.Homerum calidorumfonrium mentionem non feciffe demiror:cum alioquin lauari calida frequen ^ ter indiceret:uidelicet quia medicina tunc non crat hseoqusenunc aquarum perfugio uti tur.Eft autem utilis fulphurataneruis.Aluminata paralyticis:aut ftmili morbo folutis. Bi tuminata aut nitrofa quaiis cutilia utilis eft bibendo:atque purgationibus.pieiique in glo ria ducunoplurimis horis perpeti caloreearunuquod eft ininiiciflimum.Nanqi paulo diu tius quam balncis uti oportet.Ac peftea frigida dulci nec fine oleo difeedentibus: quod uulgusalienumarbitjatur.Idcirco non alibicorporibus magis obnoxiis- Quippe Si usfti- tateodoris capita replentun&frigoreinfeftanturfudantiaueliquacorporijmparte meifa Similis error quo quidam plurimo potu gloriantur.Vidique iam turgidos bibendo :in ta turn ut annuli integerentur cute cum reddi non pellet haufta multitudo aquse. Nec hoc ergo fiericonuenit finecrebro falisguftu .Vcutur &coeno fontiumipforum unliter: fed ita ft illitum foie inarefcat.Nec uero omnes qua: fint calid£e:medicatis die credendum ft/ cut infegefta ficili2e:Iarifta:troade:magnefcia:meIo:lipars.Nec decolor fpeciesasris argen ti ue(ut multi exiftimauere)medicaminum argumentum eft.Quando nihil eorum in pata uinis fontibus ne odoris quidem differentia aliguadeprehenditur.Medendi modus Item 8i in marinis erit:quas calefaciunc ad neruorum dolores ferruminata & fraduras olTaqj co tufa.Idem ad corpora ftccanda.Qua de qiufa & frigido mari utunf. Prasterea eft alius ufus multiplex.principalis uero nauigandi pthifiaffedis ut diximusrauc fanguinemegerentib* ficuti proximo Anneum Galleonem feciffepoft confulatum meminimus. Neque enim Aegyptus propter fepeticurffed piopter louginquitatem nauigandi. Quin &uomitioes ipfas inftabili uolutatione commofae pluribus morbis capitis oculorutn pedoris medentur Omnibufque propter qua; helleborum bibitur. Aquam uero maris per fefe efficatiorem difeutiendis tumoribusputant medici ft ilia decoquarur hordeacea farina ad parotidas. Emplaftris etiammaxima albis:& malagmatis mifcenr.prodeft 8£ infufa cr ebro idu. Bibi tur quoque quanuis non fine iniuriaftomachi ad purganda corpora: bilemque atram auc fanguinem concretum reddendum alterutra parte. Quidam & in quartanis dedere earn bibendam.Etin cenafmisarticularibufquemorbis afferuataim&in hoc uctuftareuirus de/ XXXI. ponenten?. Aliqui deeo&anncmncs ex'alto hauftam nullaqp dulcium mixruram corrupt tam.In quo ufu prxcedereuomitum uolunc. Tunc quoque acetumaut uinum aquam! fcent.Qui purarn dedere laphanos fuper mandi ex mulfo aceto iubent.ur at uomitides re uocent. Clyfteribus quoque marinam infundunt tepefadam Teftium quidem tumo ri fouendo non aliudprsferunr. Item pernionum utio ante ulcera. Simili modo pru riribusipforis 8i lichenum cutationi.Lendes quoque 8i terra capitis animalia bac curantur Et liuentia reducic eademad colerem. In quibus curationibus poft mariam aceto calw do fouereplurinium prodeft.Quin Siadidus uenenatos falutaris intelligitur ut phalin 0 giorum 8d fcorpionuni Si phthiade afpide refperfis.Calida autem iniis aflumitur. Suffice tur eadem cum aceto capitis doIoribus.Tormina quoqj 8t cochieram calida infufa clyfte* ribus fedeant.Difficiliusperfrigefcunt marina calefadaiMammas rigentes prJEcordiawna* demcorporis pifcinae mariscorrigunr.Aurium dolorescapitisgrauitatcscum aceto fe / tuentium uapor. Rubiginem feiro marina: cellerime exterunt. peccorum quoque fcabiem fanantdanafque emolliu nt. Nec ignoro bate mediterraneis fuperuacanea uidea ri poiTc. Verum Si bzccura pratuiditinuenca ratione qua Gbi quifquc aquam maris faV ceret.IIJud in ea racioe mirum fi plufquam fextarii fairs cum quattuor aqux fextariis met gatunuinci aquam: falemqne non liquari.Cxtcro fextariis fall's cum quattuor aquae fex / tariis falfiTimi maris mm 8i naturam implet.Moderatiflimam autem putant fupradidam aquz menfuram c&onis cyathis falis teniperari:quoniam ita 8i neruos calefaciafcSi corpus non exafperet.Inuetcraf quod uocatur thelaffomeii xquis portionibus maris: mellis bym bris cx a':to:8i ad bunc ufura aduehunt:fidilique uafe Si pieato condunt: Prodeft; ad pur gationes maxime ftneftomachi uexatione 8i iaporegtato 8i odore. Hydromeli quoque ex hymbrepuro cummdle temperabatur quoniam: quod daretur appetentibus uinum Xgris uduti innocentiorepotu.Damnatum ram rmilrisannis iifdem metis quibus uinum nec iifdem urilicatibus.Quia Cepe nauigantes defedu aqux dulcis laborant.Hxc quoque fubfidia demonftrabimus.Expanfa circa nauim uellcramadefcuntacepto balitu maris qui bus humor dulcis exprimicur.Icent demiflk reticulis in mari concaux e cxra pilx: uel uafa inania obturata dulcet .11 intra fecolligunt humorem nam in terra marina aqua argilla pet colataidulce&it.Luxata hominum corpora Si quadruped utn natando in cuiuflibet gen et ris aquam facilimein artus tedeunt.Eft Si in mecu peregrinantium:ut tentent ualitudinc aqux ignotae.Hxc cauet a balneis egrefTi ftatim frigidam fufpedam hauriendo. Mufcus qui in aqua fueritpodagris illitus prodeft-ltem oleu admixto talorum dolorhtumorique Spumaque aquxafridu uerrucas tollit.Necnon harena littcrum maris: prxeipue tenuis 8i fojj'bus candens in medicina eft ficcandis corporibus coopertis hydropicorum aut rheu matifmos fenticntium.Et hadenus ds aquis.Nunc Si de aquacilibus-Ordiemur autem ue in reliquis a principalibus eorum:qux funt fa! & fpongra. Degeneribusfans:8iconfeduris:SC medicinis 8C obferuationibus. Ca. Vlf. A1 omnis fit:aut gignitur.VtrumquepIuribusmodis :fed caufa gemina coado f hnmore uel ficcato.Siccatur in lacu terentino xftiuis foIibus:totumque ftagnu in falem abic modicum alioquin altitudine genua non excedens. Item in ficilia 1 lacu qui cocamicus uocatur:Si alio iuxta gelam.Horum extremitates tatum ina refcunt:ficuein pbrygia-capadocia.Afpendbubi Jargiuscoquitur Si uftp ad medium la / cum.Aliud etiam in eo micabilc:quod rantunidem nodu fubuenit:quantum die auferas Omnis eft,alius fal minutus:atque non gleba eft. Aliud genus ex aquis maris fponte gi/ gnitur (puma in extremis littoribus ac fcopulis relida.Hxc enim omnis rore denfatutTEc eft acrior quxin fcopulis inuenitut. Sunt etiamnum naturales differentix tres.Nancp in badris duo lacui uaftualter ad feytbas uerfus:alrcr ad darios fale xftuant.Sicut ad ftyti/ urn in cypro 8i citca mempbin extrahunt lacu dein foie ficcant. Sed 8i fumme fiuminum denfantur in fale:amne reliquo uduti fub gdu fluente ut apud cafpias portass qux falis flumina appdlantur.Item circa mardos 8i a rmenios.prztereaapud badros amnisochus 6£ xerfes ex appofitis montibus deferunt falis ramenta.Sunc 8i in Africa lac^ Si quidem tur bidi falem ferentes.Fcrunt quidem 8i calidi fontes ficut pegafei.Et hadenus babent fe ge nera ex aquis (ponce proucnicntia.Sunt 8i monies natiui fail's:ut in indis oromen dnquo lapididnarum modo cxditurrenafcens:maiufqueregum uedigal ex eoeft quamex auro LIBER. atquemargaritis.Effoditur 8C e terramt palam eft bumore denfatoin capadocia Ibi quidc cseditur fpeculartum lapidum modo-pondus magnum glebistquas micas uulgus appellac Carrhis arabia: oppido muros domofquemaffts falls faciuntiaqua ferruminantes. Inuer iiit&iuxta peluhum.Ptolemamsrex cum caftra faeeret. Quo exemplo poftea inter segyp lum S£ arabiam etiam fqualentibus lociscoeptus eft inuemri detracts harenis.Qualiter bi per Africa deferta ufque ad Hammonis oraculum. Is quidem crefccns cum luna nofti / bus- Nacyrenaici trad 9 nobilitat 9 hamoniaco Si ipfo quia fub harenis i ueniatur appellato Similis eft colore aluminuquod fchifton uocantdongis glebismeque perlucidis ingratus Capore.fed medicinse utilis.probatur quanmaxima perfpicuus redis fcifluris infigne . De quoproditurquod leuiftimus intra fpecus fuos in iucem uniuerfam prolatus: uix credit biii pondere ingrauefcat.Sed caufa euidens cuniculoru fpiritu madido fic adiuuare aqua: Adukeratur ficulo:guemcocanicumappellauimus:necnon& cypriomire finiili .:fn hif pania quoque citerior egekftecseditur glcbis pene tranflucentibus. Cui iampridem pal/ mi a pletifque medicis inter omnia falis genera perhibetur. Onnis locus in quo reperituc fal fteriliscfbnihilque gignit:8i in rotum fponte nafcens. Inter haze fut faditii uaria gene ra.Vulgarisplurimufgue in falinis mari adfufomon fine aquse dulcis riguis: fed hymbre maxime iuuanteiac fuper omnia foie mulromon aliter inarefeens. Africa circa uricam con ftruitaceruos fall's ad collium fpeciem. Qui uero foie lunacy indurueremullo humore lif quefcunrun'xque etiam ferro cseduntunFit tamen & increta fine riguis in falinas mare in fundenribus.Ft circa aegyprum ipfo mari influente in folum ut ciebro nilo fuccofum. Fic 8ie puteisin falinas ingeftis.prima denfatio babylonisein bitumeliquidum cogitur: oleo fimi!e:quo 8i in lucernis uruntur boc.Detrado fubeft fal.Etin capadocia: puteis ac fonte quern in falinasingerunt.lnchaoniaexcoguuntaquamexfonte refrigerandoque faleni faciunt teretem nec candidum.GalliaeGermanicequeardenribuslignisaquamfalfaminffi dunt.( Hifpanix quadam fui parte puteis hauriuntmuriam appellantes. )EciIJi quidem etiam lignum referre arbitrantur. Quercus optima ut qua: per fecinere fincero vim fail's reddar. Alibi coryluslaudatur.lta inrufo liquore falfo. Carbo etiam in (alem uertitur. Quicunquelignoconficitur fal niger eft. Apud Theophraftus inuenio cimbros harun dinis Si iuncicincrem decoquere aqua folitos.doec exigum fupereffet humoris. Quin 8C e niuria falfamenrorunt recoquituniterumqueconfumpto liquoread naturamfuam redic iiulgo beminis iucundiftimis.Marinorum maxime laudatur cyprius a falamine. At e ffta t gnis tarentimis. Ace riguis quitateus uocatur. Hi duo oculis utiles A capadocia uero qui in laterculis afferturcutis nirorem dicitur facere.Magis tamen exrendit is quem ftyri urn appellauinius.ltaquc a partn uentrem eocum melanthio illinunt.Salfiflrtmusfal qui fic ciftimus Suauiffimus omnium.Tarentinusiatqnecandidifiimus.Er de caitero fragilisqui maxime candidus.pluuia dulcefcit omnis, Suauiorcm tamen ror^s faciunt. Sed copies fum aquilonis flarus. Auftro non nafcitur.Flos uero fall's non fit nifl aquilonis. In igni nec crepitannec exilit tragafeus: neque acantbiusab oppido appeliatus. Nec ullus fpu/« maaut ramencunvaut tenuis. Agrigentinus ignium patiens ex aqua exilit. Sunt &eolo rum differentia:, Rubeusmemphi. Ruffus eft circa oxum.Cenruripis purpureus. Circa Geleam ineadem ficilia tantifplendorismtiimaginem recipiar. In capadocia croce us effo ditur tranflucidus 8i odoratiffimus. Ad medicina: ufus anriguiTarentinum maxime lau dabant.Abhoc ueroquscunqueemarinisexgenereeo: pra:cipua:fpumeum iumentoru uero 8i bonu oculis tragefeum 8i beticum. Ad obfonium 8i cibum utilior quifquis faci/ le hquefcit.fre humidior minore.n.amaritudinem habent.-ur atticus 6i euboic 9 Scrua'dis ca: nib a prior acer & fee 9 ; u t megaric 9 -Codit ct odorib 9 addicis:&; plutierarii uice ipler ex ciras auidirateduitafey in oibus cibisu'ta ut fir pecufiaris ex eo itelled* iter inumera codi/ lucra. lta cit in mandendo quxfitus garo♦ Quin 8i pecudcs:armentaque & iumenta ia le maxime lollicitanrur ad paftuimmultum largioresladeimultoq? gratiorceria incafeo dote. rgo ricrcule uita humanior fine (ale nequitdegere:adeoqueneceflariumele mentumelt; uttranfierit inrelledusad uoluprarem. Animiquoquefammiafalcs appel lantunonmiPque uita:lepos & fumma hylaritas laborumque requies non alio magis uoca bulo coftar. raonoribus etiam militia:que interponitur falariis inde dicVis: magnaapud ntiquos audoritace ucut apparec e x nomine falarise uise:quoniam ilia fal in Sabinos f ninl nil- i aon^j ; ; jtTl ^ I'm • i lis3fp^ a J colons tn°d 0 3 * c bufdf" 111 f a lep |n )s u ' , teftatnCJ'sL nifiolcon-'^’ funim jC ' | macho iW*# ‘j irahit^ 1 '* :' J terhKii falfior ui nis pifeium c * Hoc o\im t > ; «ahi fecund Vr aocesnomm Si Lepcis.S.c..: perfedanre co aquamnou.a pifeemex in infinitum: fc Aliud uero .1 bus fqua.ium loG'nere.Innui finedr infufipcutcm ptjsipomtlc, quoq? in;;: quocy 8C aunu; fa:mordet;cii dicisccduc: C °ntr 4cf r e *acct 0 J u| c . •nediit'j 5 nites l c : 1 »ffi*8yp t; • - a^i/ .’ ' <: j ,; ;t ' 3: o .••• 4 ,^ wUj >-De ’ ■ ^ fC3 5ui ■ < -i!; ,nhi[< v x r . J : ’ l ^pa]/ r ft >ut ' KU *. rr ^“^fflcon ,. /'-^morclw , li ' ^maiein J ttofi:m.Fit '' nc °v >, k * JipWf* ?; ' V^ r3fa «>!■* 1 -flCjfe® JJC ^,1 t irtpfl rsjfciC 0 * XXXI. portari confuerat. Ancus Martius Rex fall's modia Ccx milia in congiario dedit rcpulfs* ftfalfnas primus inftituit. Varroetiam pulmentarii nice ufos ueceres audor eft. tiitaffe enim falem cum pane &cafeo:utproucrbioapparet.Maxime tanien faciis intelligitur au ftoritas quando nulla confiduntur fine mola falfa.Salinarum fynccriras fummam fecit fu am differenciam.Quedam enim fauilia fall's quaslcuifTima ex co cft&candidiffimafioslfa lis appellarur.Et fios quidem falis in tot urn aiuetfa res humidiorifque naturae & uocei cotoris aut rufFi ueluti rubiga fidis.Odore qucqt ingraro ccugari diflenricnsa fale non modo a fpuma.In Aegypto inuenirur uideturquemlo deferri.Ht fontibus tamen aqui/ bufdam innacat-optimum cx coquod olei quandam pinguirudinem rcddit.Eft enim in fale pinguitudo:quod miremur. Adulceratur autem tingiturque rubrica:aut plerunque cefta trita Qui fucusaqua deprsehenditur diluente fa&itiumcolorcmicum uerus ille no nifi oleoretoluatur.&: unguentariiproprer coloremeo maxime utantur.Canicia in uafis fumma eft.Media uero parshumtdionutdiximus.FJoiis natura afpera excalfa&onaftoo macho inutilis.Sudorcm cic.Aluum foluit uino Si aquaacop/cis Si fmegmaticis ucilis.De trahit&expalpcbris piles efficaciftime.Fascesimse concutiutur urcolorcrociredeac.pr£E eer hsec etiamnum appcllatur in falims falfugotab aliis falfilago tora liquida marina aqua falfior ui diftat.AIiudetiamnum liquoris exquifitigenus quod garon uocaucre intern/ nis pifeium exterifq? quseabiiciendaeiTentifalemaceratisrut fit ilia putrefeentium fanies. Hoc olimconficiebatur expifceiquem grsecigaron uocabant.Capiteeius ufto fuffitu ex tiabi fecundas moraines. ^ Defcombrdpifce&muria:&aIece. ' Ca. VIII, Vnd efcombro pifee laudatiiTimum in finibus carthaginis fpartarie Si cetariiss fotiornmappellatur fingulis milibus nummum permutannbus congios pene binos.Nec liquor ullus pene prsecer unguenta maiore in precio efle coepif no<* bilitatisetiamgenribus.Scombros quidem Si mauritania beticaque Si carteia exoceano intrantes capiunt ad nihil aliud utiles.Laudacur Si clazomene garo.ponipeiicji Si Leptis.Sicut muria antipolis acthuria.lam uero Si dalmatia. Vitium huins eft alex Im^ perfeda nec colata fex.Coepic tamen Si priuatim ex inutili pifciculo minimoque confici. aquam noftriaphyen grseci uocant:quoniamis pifciculisepluuia nafcitur.ForoiuJienfea pifeemex qno haunt lupu appdlant.Tranfiit deinde in luxuriam:creuerutqp genera ad infinitum: ficuti garu ad colorem mulfi ueteris adeoqp dilitam fuauitatem ut bibi poffit. Aliud uero ad caftimoniaru fuperftitionennetiam facris iudazis dicatum.*quod fit e pifei bus fquamamcarentibus.Sicalex peruenicad hoftreas echinos urticas cammaros mullo^ loC’nere.lnnumerifcp generib^ad faporem guise coepic fal tabcfcere.Fisec obiter indicata finedefideriis uitse:ft: ipfa tn nonulli ufus in mededo.N% Si alecc fcabies pecoris fanad infufa pcutcincifam.Et cotracanis morfus draconifc^ marini pdeft.In linteolis aut cocec ptis Iponit-Etgaro ambuftarecentia fenanf:fi qs infundatac no nomineegaiu Corra ca^ nu quocj morrus prodeft:maximec 5 crocodili:Si ulceribus quse ferputaut fordidis.Oris quo(5 Si auriu ulceribus aut doloribus mirifice pdeft.Muriaquocj fine ilia falfugo fpif/ fat:mordet:extenuat:ficcac.Dyfcentericis ufilis eftetia fi nome inteftina corripit.Ifchia^ dicis coeliacis ueterib 9 ifundif.Fotu quoq^ apud medicerraneos aquse marinse uice pcfac Dc natura falis & eiusmedicinis. Ca. IX. . All's natura eft per te ignea Si inimica ignibus fugiens eos:omnia erodes.Cor pora uero aftringens:ficcans alligans .Defunda autem ac putrefeentia ita ue dtcans utdurenteaper fecula.In medendo uero mordens: adnrens: repu/> gnansextenuasjdiftbluens.Stomachotantumin utilisrptaeterq ad excitant damauiditatem.Aduerfusferpentiummorfuscumorigano melle byfopo. Contra ceraftem cum origano Si cx ra aut pice aut melle: Auxiliatur contra fcolcpendras ex aceto potus.Aduerfus fcorpionum idus cum quarta parte lini fcminis:6<: oleo uel ace torllitus.Aduerfuscrabrones uero uelucfpasfimiliaqueexaceto.Adhecerocranas capi tif(^ ulcera Si puftulas paftulas ue & incipientes uerrucascu feuo uitulino.Ite ocnlop re mediis:& ad excrefcentes ibi carnes totiufquecorporis pterygia.Sed in oculis peculiari-'i ter.Ob id collyriis etuplaftrifque additur. Ad hoc maxime probatur etateus.aut cau mtes Ex idu uero fuffufrscruore oculis fuggillatifqne cummyribe pari pondcre ae LIBER. radletautcumhyfopocxaqua calktautque foueantur falfuginc^Ad ha'chyPpanien* fis eligitur.ptraqj fuffufiones occulo^ cu ladle \ coticulis teritur.priuatl fugillacionibus in linteolo iuolutuscrebroque exaqfetueti impofitus-Vlceribus oris manantibusin hn* teolo ocerpto.Gingiuaru tumoii infricatus.Et cotta fcabricic iigux fri&us comunitufcp. Aiutdentes no erodi neep putrefeere fi qs quottidie mane ieiunus fale ptineac fub li'gua donee liquefcac.Lepras ido& furucn!os:6£ iicheas:& pforas emendat cu palTa uua exepto eius ligno:8C feuo bubulo attp origano ac fermento uel pane maxime ihebaicus.Hic & ad pruritus eligitur.Tofillis Si uuiscu melle pdeft.Quicucp ad anginas.Hic aplius cu oleo & aceto.Eode tpe exua fauces illitus cu pice IiqdaTEmoIiit Si aluu in uino mixtus.lde no xia:& tinearu genera peflir in uino potus.Aeftus balnearu pualefcetes ut tolerari poflmc |int>u* fubdirus praeftat.Neruoru dolore maxime ufurpanda obferuatioe circa humeros 6£ xenes in facris aqua ferueri crebro madefa&us leuat.Colu torminacp Si coxaru dolores potus:8£ in iifde faccis ipofuus candens.podagras cu farina ex melle Si oleo tritus ibi ma xime obferuanda ufurpatione q qde totis corporib 7 nihil ee utilius fale Si feledicuoitacp cornea uidemus corpora pifcatoru.Sed hoepratcipuu dicatur in podagris.Tollit Si cla> uos pcdu.lte pnioes.Ambuftis ex oleo iponitur.aut comanducatus puftulafqi reprimir. Ignibus uero facris ufceribufqjquae ferput exacetoautbyfopo .Carcinohiatis cu uua ta minia.phagedenis ulceru tritus cum farina hordei fupimpofito lintheolo madente uino. Morbo regio Iaborantes donee fudentad igne cotra pruritus quos fentiut ex oleo Si ace to infricatus iuuat Si facigatos ex oleo.Multi Si hydropicos falecurauere.feruorefq* fe<« briu cu oleo punxere:8£ tuflfim uetere lin&u eius d i fc u Here: Cl y fterib u s infundere ifehia dicis.Vlcerib 7 t xcrefcctibusmeiputrefcentibus lpofuere.Crocodiloru morfibus ex ace/ to in lfteolis:ita ut battuarentur ante iftu ulcera.Bibitur & cotra oppiu ex acetomulfo. Luxaris imponitm cu farina 8i melledte extuberationib .Denriu doloricum acero torus Si illitus cum refina prod eft. Ad omnia autem fpuna fall's iucundior utiliorcp.Sed quicun que fal acopis additur ad excalfaftiones.lte ftnegmaticis ad extendrndd cure.leuandaq?. pecoru quotp fcabiem Si bourn illitus tollit .Datucp lingendus:fi£ oculis iumentorum in/ fpuitur.rtec defale difta finr. De nitri generibus & quo cofulatur. Ca. X. Vnc eft diferenda Si nitri natura non multu a fale diftans:& eo diligentius dice da.*quia pala eft medicos qni de eo feripfere ignoraPe natura. Nec quenquam Theophrafto diligentiusrradidifle.Exiguufit apud medos canefcentibus ficci tate conuallibusquod uocanr halmigara.Minus etia in tbracia iuxta philippos fordidu terrarquodappellantagriu.(Na quercucremata nuq multufaditatu cft:& iam/ pride in tofu omiffum.) Aquae uero nitro fzpluribus locisreperiun£:fed fine uiribusden fandi.GptimuJcopicfumq? inclytis macedoniae:quod uocant ealeftrieuxandidurpuruq;: proximu fali.Lacus eft introfus exiliente e medio dulci fonticulo.lbi fit nitiu circa cam’s ortunouenisdiebus:totideqJcelTat:acrurfusinnatat:& deindeceflar. Quo apparetfoli natura eequae gignatrqm coptu eft nec folespficere quicq cu ceffeonec hymbres. Miru eft Si illud fcatebrafonticuli femper emicantedacum necaugernnec effluere.lsautem di ebus quibus gignitur fi fuere hytnbrestfalfius nitrum faciut aquilones deterius:quia ua lidiui commouent limu.Ee hie quidem nafcitur.In Aegypto autem coficitur mulco abu datiussfed detetius.Na fufeum lapidofumqp eft.Fit pene eodem modo quo fal mfi quod falinis mare Infundunt Nilu aut nitrariis.Excedente niloficcanrur decedente madent fuc co nitri.xlaiiebuscontinuis non ur in Macedonia ftatis. Si etia hymbres affueritmn'nus de flumine addunt.-ftarimq? ut denfari cft coeptu rapitur ne refoluatur \ nitrariis.Sic quo queolei natura interuenit. Ad fcabiem animalium utilis.Ipfum autem condicum in ace t* uis duraJ.Miru in lacu afeanio Si quibufdam circa calrida fonribus fummas aquas dulces effe potariquerinferiore nitrofas.In nitro optimum quod tenuisTimum Si ideo fpuma me Kor. Adaisqua tantumfordidunitanquamadinficiendaspurpuras tinfturafcp omnes. Magnus & nitro ufus qui dicetur fuo loco-Mitrariae egregiae aegypnis.Na circa acathin Si fnemphin tantum folebant efTe.Circa meniphin deteriores.Nam Si lapidefeit ibi in acer uts mukique funt tumuli eade caufa faxei.raciunt exiisuafa. Necnon frequenter !i/ quatu cum fulphuiccoquentes in carbonibui. Ad ea quoqj quz inueterari uoiunc iilo eoi« 0° V . hi ni^'tfiin • i fitmi nin L c Acgip tlU f , 1! calceX reddicoJc 1 qu£g 1 n ,,it ell’eacrimoi P c , onnUS |h( Vlceraallai queeiuoll" icd obf^ ni fpiffat:ficca queextenu cto oltOUl coduinp - 1 mali punic ex uino fi c fricio ad cc puiukiuis difeuritha til emendat, tritis.Tertiu Conttaquci gcdenw-K i dat illinitui uel cyminc deft inambi cu ^crc da umiitionef nnoneshn. tnfiindif urc guacupanc; nii.Tt'fini tci lututj poftea doloubus tn difcurit.San, alirniincp- niixtu.Qyo r das nitro foJu/ju,, r , fenuii Aon r JSS* S ^Ki l ** ( N(0 .-, ' t! ^no ? rJ ?f° **,* 1 oW nft f Utf ,iiU° i XXXI. nitro utunf.Sunt ibi nitrariae.-in quibus &ruft'um exit a color e terric.Spumaiii nitri quae maxinie laudaturrantiqnegabant fierimifi cu i os cea'djffetpregnatibus nitrariis:fed no# du parientib 9 .Itaq? non fieri incitatis eria fi cadcret. Alii operimentc^ fermetogigni exi# ftitnauere.proxima aetas medico^: apbronitru tradit in afia colligi in fpelucbis mollib 9 di ftillans.Specus eos coiligas uocant.Dein hccant fole.Optimum puta£ Jydiu.probau'o uc fit niinmie ponderefuin Si maxime friabile.Coiore pene purpureo.Hcc in paftillis affert. Aegiptiu in uafis picatisine liquefcac.Vafa quoqj ea foie inarefcentia pficiutur.Nitri pro batio:utfittenuiifimu& quamaxime fpongiofum fiftulofumqi. Adulteratur in sgipto calce.Deprazhenditur guftu.Sinceru.n.facile refoluitur.Adulteratu pugic.Calce afpiuni reddit odore xiehementer. Vritur in refta opertu ne exiliat,alias igni no exilic nicru nihil# que gignic autalit Cu in falinis haurbsegignanfiSc in mari tot alaltaum algae.Sed maiore eifeacrimonia nitro apparet.-non hoc tm argumento;fed SCillo quod nitrarias cakiameta ptotinus confumunt.Alias falubresmculoru que claritati uciles.ln nitrariis no lippiunt. Vlcera ailata eo celerrxme fananf.Ibi fa&a tarde.Cit &fudore cu oleo perun&isrcorpuf/ que emollit-ln pane falls uice ututur caleftrico. Ad raphanossegyptioiteneriores eos facit Sed obfoniaaiba Si deteriora.-olera uiridiora.In medicina aut calfacit.excenuat: mordet: fpiffat:ficcat:exulcerat.Vnle iis quae euocanda fine aut difeutienda Si lenius mordenda at queextenuanda;ficut in papulis puftulifqj.Quida in hoc ufu accenfum uino auftero reft! gutsatepitatritoinbalneis ututur fine oleo.i>udoresnimios inhibetcuatida iride adie/ cto oleo uiridi.Ex tenuatSicicatrices oculope Si fcabricias genaru cu fxco illitum aut de> co&u in paffo ad timidias partes.Itecontra argemas ocuIo^r.Vngues deco&u in pafib in rnalipunicicaliceadiuuatnitru.CIaritateq? uifuscumelleinu&u.prodeft dentiu dolori ex uirio fi cu pipere colluantur.lte cu porro deco&u.Nigrefcentes dentes creniatu dentiV fricio ad colore reducit. Capitis alalia 8i lendesnecar cu famia terra illitu ex oleo. Aurib 9 pur ulentis uino Iiqto infundit.Sordes eiufde partis erodit ex aceto.Sonitus Si tinnitus difcucit ficcu additu. Vitiligines aibas cu cymolia creta sequo podere ex acero in foie illi# tuemendat-Furuculosadmixturefin^extrahit aut cu uua alba pafla.nucleis eius fimul iritis.Teftiuinflamatiom occurrit Jtc eruptionibus pituitae in toto corpore cu axungia. Gontraque canis tnorfus addita refma initiis cu zeeto illniif.Sic Si ferpentiu morfib 9 :pha gedems:8i ulceribusquae ferpunaut putrefeut cu calce ex aceto.Hydropicis fico tufuln dat xlliniturque.Dilcutit Si tormina fi deco&u bibat podere drachmas cu ruta uel anetho uel cymino.Reficit laffitudines cu oleo ex aceto peructopcSi contra algores horrefqp pro deft manibus pedibufep confncatis cu oleo,C6primit Si pruritus fufifufo^i fellennaxime cu acero dariJ.Succurrit Si uenenis fungo^ expofea potu.Aut fi bupreftis pafta fit ex aq iiomicionef^ euocat.lis q fanguine tauri biberint cu laferedatur.In facie quocp exulce#* rationes fanat cumelfebd lade bubuIo.Ambuftistotu donee nigrefcat tritucp illinitut. Infundit urceisKrenudoloribus.autrigoricorpo^neruorucp doloribus.paralixi inlin guacu pane imponit.Sufpitiofis in ptifana fumif'.Tufl'im uetere fanat flore mixto galba nii:refinse terebinthinze pari pondere omniuura ut fabx magnitudo deuoref.Coqtur di# lutuqp poftea cu pice liqda ferbendu in angina datur.FIos eius cu oleo cyprio articuloru doloribus in foie iucudus eft.Regiu quoqp morbu in uino exterminat potu.Et inflatoes difcutit.Sanguinis pfluuiu fiftit e narib 9 ex feruenti aq uapore uarib 9 rapto.pruriginem a Iumine pmixto coflit. Alaru uirus ex aq quottidiano fotu.Vlcera expituita nata casra p# mixtu.Quo genere neruis quoq? pdeft.Coeliacis infundit.perugi ante acceffionesfrigi# das nitro Si oleo multi prascepere.Sic Si aduerfus lepras letigines.podagricis \ balneis uti folia nitri pdefbatrophis opiftotonis:tetanis.Salnitru fnlphnricocoftu in lapide uertif. De fpongiarum natura. Capitulu undecimu. pongiaruiii genera diximus in naturis aquatilium marinorum.Quidanl eas f ita diftingunt. Alias ex iis mares exiftimauere tenui fiftula fpiciorefqp per# forbentes;8i qvx tinguntur in delitiis aliquando Si purpura.Alias foeminas maioribus fiftulis aeperpetuis maribusduriores.Alias quas appellat tragos tenuiltimus fiftulis xetj denfiflimis.Candidas cura fiunt:e moIilTimis recentes per asftate tindae fairs fpuma.-ad lunam Si pruinas ftemuntur inuerfasihoc eft qua parte adbaderc;ut LIBER. . , Af . . o candorem bibant. Animal eHe docuimus etiam cruore inhxrente. Aliqui narrant & audiV tutegicas.-contrahiquead fcnum:exprimentes abundantiam humous necauelli petris polTeudeo abfcindi & faniem eimttere.Quin &L eas qux ab aquillone fintgenitas prxferuc cXteris.Ncc ufquam diutius durare fpiritum medici affirmatuic 6i prockfle corporibus: quianoftro fuum mifceano&ideomagisrecentesmagifquehumiaas.Sedmjnusin cali aaaqua minufque undas:aut undiscorponbus impoficasEt fpiflas minus adhazrcfcere. MolilTimum genus earum penicelli oculoru tuniores leuant ex niulfo imponti.ltem ab/ Bergen dx lippitudini utiliffimi.Eam que tenuiffima eft moliflimam quoque effe oportec Imponuntur lpongix ipfx epiphoris ex pofca:& ex aceto calido ad capitis doIores.Deca toro recentesdifcutiunt molliunc:mitigant.Veteresconglutinant uuInera.Vfus earum ad abftergenda:fouenda:operienda fotu dum aliud imponatur.Vlcera quoqne humida & feniliafmptsfirx ficcant Frafturx 6i uulnera fpongii utiliflime foucntur.Sanguis rapi tur in fecando:uc curatio pcrfpici poffit.Et ipfx uulnerum inflammationibus imponutur: nunc ficcsemunc ex aceto infperfaemufic e uinomunc ax aqua frigida.Ex aqua uero easier fti impofux ficcanc.Recencia non pariuntur intumefcere.Imponuntur & integris parti* bus 6i fluduacioneoculta laborantibus quxdifcutienda funt:& iis qux apoftemata uo* cant melle decodo perudis.ltem articularis alias aceto falfo madidx.alias epofca-Si fer ueat impetus ex aqua xede ecallo falfo madidx.At contra fcorpionum idus ex aceto.ln uulnerum curatione 8i fuccidx lanx uicemimplent.Nunc ex uino Sioleomunc ex eadem Differentia hxc quod lanx entolliunt fpongix coercent rapiunt que uitia ulcerum.Circu ligantur 6i hidropicis fitex: uel ex aqua tepida pofca ue ut cunque blandioribus opus eft operiri ueautficcarecutem.Imponuntur& iismorbisquos uaporari opotteat:feruer)ti ex aqua perfufxexpreffxque inter duastabulas.Sic&impofitx ftomacho profunt:& in febri contra nimios ardores.Sed fpleneticis epofca.lgnibusfacrisex aceto. Efficatiores quando aliud imponi oportet:fic ut fanas quoque partes fpatiofe operiant.Sanguinis p* fiuuium fiftunt ex aceto aut frigida-Liuorem ab idu recenteni ex aqua falfa calida fxpi* usmutata.TolIutque teftiumtumoremdoloremqueexpofca.Adcanummorfus utilitec concifaeimponuntunex aceto aut frigida:aut melle abudazfubinde humedandx. Africa/ nx cinis cum porrifediuifucco fang uinemreiicientibus hauftufalis exfrigida prodeft. Itemciniscum deo uel aceto fronti illitus tertianastollit.priuatim Africanae ex pofca tumorem difcutiut.Omniu aut cinis cu pice cremata^ fanguinem fiftit uulneru: Aliqui raras tm ad hoc cu pice urut.Et oculogt ca comburuntur in cruda olla figuhni operis plu^ rimu proficiente eo cinere contra fcabricias genaru:excrefcentel< 5 carnes & quicqd opus fitibideftringereffpiiTarcrexplcre.Vtilius in eo ufu lauare cinerem.preftant &, ftrigijum uicem lintheoruq? affedis corporibus.Et contra folem apteprotegut capita.Medici infciV tia ad duonomina eas redegere.Africanas:quaru firmius fit robur.Rhodiacafi# ad fouen du molliores.Nucaut molliffimx circa muros antipolis urbis reperiutur. Trogus audor eft:circa lyrciam penicillos molliffimos nafei in alto unde ablatx finttfpongfx.polibius Cup xgru fufpenfos qetiores facerenodes Nuc reuertemur ad marina alalia 61 aquatilia. CAII pLINII SECVNDINATVRALIS HISTOR1AE LIBER, XXXII, PROHEMIVM, Medicinx ex aquitilibus. 1 ENTVM eft adfiimma naturxexemploruq} p rcru ordinennK ipfum fua fponte occurrit immenfum potentix occultx docu* u taentumtprorfus nec aliud ultra quxri debeauneepar aut fimi !e poffit inueniri:ipfa Pe uincente natura-jg qde numerofis ino/ dis decIarante.Quid enim uiolcntius mari uentis ue:8C turbini busac procellis quo niaiorehominuingenio in nulla fui parte adiuta eibq uelis remifcpt’Addat his 8i reciproci xftus inenarra bihs:uis: uerfumque totu mare in flumen. ■•SfH ^ytij ' Qli • ■'^/ ttct °ftl 'id • fuj “POflUtlJt: i. ^ s - ,,3fywi« / ' -•fpoih.Sifo ** 4 a xetoin . *' s c J^Oodtin . '---'•C.iQ ^BUJopusjl ' : ’ :!: ^t:faucnti ' i x p.'ofjnt:5i in *’ *no. Eftaiiorcs t- '-^Sji^vins^ -j'ilumdiSepi), ~orfus ucilucc rdidiAfnca/ fttrgiixfndeft. A uratt ^cfo tl 4 julwwMiaui r t. -.opcriipu/ EJdJrtJC^fflC^OpUS ftchst lopdWefaiinfw i iucipji foacn j-ji 1 :i.t JuScr Vw biuifup iiiiato- A. xxxn . .. df*C*f ■ .jd* 1 c I.'J* i-niffclH i, & p «-Qi# r XXXIF. Deccheneide pifce:8d mirabili eius p*oprietate:6d torpedine: 8d marino lepore:8d mirabiv liarubri maris. Capitulum piimum. Amen omnia harcpariterque eodeni impelentia.unus ac paruus ad modum pi fcieulusechcneisappellatusin fecenet.Ruantuenti liceofid feuiant procelk: mperat furori:uirefque tantascompefcit:&cogitflare nauigia:quod non uiri icuia ulla: non anchoras pondere irreuocabili faftae. Inferant impetus:8d do* tnatmundi rabietmnullo fuo laboreuion retinendo:aut3liomodo quaadhserendo. Hsec tantilla eft fatis contra tot impetus :ut uetet ire nauigia.Sed armatae daffes imponunt fi bi turtiumpropugnacula:utinmariquoquepugnetur uelutemuris.Heu uanitas hu* taiana cum roftro ilia Jercferroque ad idus armata femipedaiis ihibere polTioac tenere de uinda pifcicuius.Fertur acciaco matte tenuiffe prsetoriam nauim Antonii properantis cucuire fid exhortati fuos donee tranfuec in aliamddeoque taefariana claffis impetu maio re protinus uenit.Tenuit 6C noflra memoria.Caii principis ab aflura antium remigantis lit res ell etiam aufpicalispifciculus.Si quidem nouiff me turn in urbem reuerfusille imr perator sfuis telis confeflus eft.Nec longa fuit iliius morse admiratio flarim caufa intelle da:cum e tora clafle quinque remis fola non proficeret: 8d exilientibus protinus q id quas rerent circa nauim inuenereadhaErentemgubernaculo:oftendcruntqueCaioindigna<* ti hoc fuilTe quod fe reuocaret:quadringencorumque remigum obfequio contra fc in* tercetfereiConftabat peculiariter miratum quomodo adhaerens tenuiuetmec idem polle retin nauigium receptus.Qui tunc pofteaqmidere:eum limaci magnse fintilem e(Te du cunt.Nos plurimum opiniones pofuimus innatura aquatilium:cum de eo diceremus. Nec dubitamusidem ualere ad omnia genera cum celebri &i confeefato etiam exemplo apud gnidiahi Venercm conchas quoque eiufdem potentkeredi neceffe fir.E noiiriqui dam iatini remoram appellauereeum.Mirumq? egraecistalii iubiicos partus atque proci/ dentescontineriadmaturitafemall/gato eo(urdiximus)prodiderunc.Alii fale aduerfa/ turn a dailigarum grauidis partus foluere:ob id alio nomine odinolyontem appellauere. Quocunquemodoiftafebabeantrquisabhoctenendi nauigia exemplo de uila potem tia naturx:arqp effedu in remediis fponte nafeentium return dubitaredebeatfQuin 6L fi* ne hoc exemplo per fe fatis effet.Ex eodem mari torpedo etiam procul 6C e longinquo: uel fi hailauirga ueattingafquanuis pramalidos lacertos torpefcereiqaanlibetcpad curfum iiellocesaUigari pedes proditur-Quod fi necefle habemus fateri hoc exemplo die uim ali quam qua: odoretantum;& quadam aura fui corporis afficiatmembra:quod non de re/ mediorum omnium momentis fperandum eftrNon funt minus mira quae de lepore tna lino traduntur.Venenum eft aliis inpotu:autincibo datustaliis etiam uifus.Siqdem gra. uictefiomninoafpexerintfaminamexcogenere.'dutaxatftatim naufea fid redudatione ftomachiumumfacenturiacdeindea&ortumfaciunt.Remedio eft mas obid induratus falc:ut in hiachialibus hafeeanr.Eadem res in mari 8C tadu quidem nocet.Vefcitur eounu £antum anima'iium:utnonintereat.Mulluspifcis:Sltenerefcit tantum;& indegratioruti liorque fit:Homines quibus in paftu eft:pifcem ofent hoc primo argumento ueneficium iddepr3Ehendi£ur.Cxteromoriuntur totidem diebus quot uixenr lepus.lncertique tern ports uenefia’umid efcaudox eft Lieinius macer.In India affirmant non capi uiuentem. Inuicemque ibi bominem lilt pro ueneno effe:ac uel digyto omnino m mari tafiu moru E(Te autem amploirem rnultoficur reliquaanimalia.Iubain iis uoluminibus:quae fcripfit ' ad Caium Caefarem Augufti filium de Arabia:tradit uitulcs marinos ternas heminas ca pere.Cetos fexcentcrum pedum Iongitudinis:& trecentorutu fexaginta latitudinein fiu men Arabia: intrafTe.-pinguique eius negociatores:6i omnium pifeiuadipe camelos per/ ungi in eo firumt afuos ab iis fugent odore, De ingeniis 6C manfuetudi'ne quorudam pifeium fid ubi ex manu edant:8d ubi refponfa datur expifeibus. Capitulum fecundum Ibi uidentur mira fid qua: Ouidius prodidit pifeium ingeniain eo uolumine m quod halie uticon infcribitur.Scarum inclufunt naflis no fronte erumperemec infeftisuiminibuscaput inferwe:fed auerfum cauda: idibus crebris laxare fo* res arque retrorfum ita eruniper^Qntm ludatum eius ft forte alius fear us ex LIBER, trinfecus uideatrapprashenfa mordicus cauda.-adiuuare nixuserumpentis.Lupum pi/ fcem rete circundatum harcnas ararecauda:atque itaconditum tranfirerete. Murenani maculas appetere ipfas confciam teretisaclubricitergutum multiplied flexu laxaredo* nec euadar.polypum hamos appecere:branchiifqj compleftimomorfumec prius dimitte^ rc 5 efcam circunroferit:aut harundine leuatum extra aquam.Scit Si mugil eiTe in efca ba tnumrinfidiafcs? non ignoratrauiditas tamen tantaeftmt cauda uerbera'do sxcutiat cibos Minus in prouidendo lupus folertie babet:fed magnum robur in poem tcdo-Nam ut hx ferit in hamo:tumultuofo difeurfu laxat uulnerardonecexcidant infidiae.Murenxampli us deuoranthamurmadmouentep dentibus lineasratq? ita erodi.Pytbeas id tradit.ldem infixam hamo inuertereibquoniam fit dorfo cultellatoffpinaqj lineam praffe care.Licini us Macer murenas tantum foeminini fexusefle tradit:& concipere e ferpentibus ut dixis» musob id fibillo a pifeatoribus tanqua ferpcntibusreuocari &capi pinguefeere la&atu. Fufle non interiim.Eafde ferulaprotinus Animam in cauda habere certum eft.atqn&a cellerrimeexaimaruatcapitisi&u difficulter. Nouacula&ferrum quaspifee ta&a funti olent.Duriflimu effepifciumconftatqui orchis uocetur:rotunduseft:&finefquamis:to tufa capiteconftat.Miluagoquotienscernatur extra aqwa uoltans: tempeftates mutart TrebiusNigeraudoreft.Xiphiamideftgladiumroftromucronatoeeiabhoc naues per foitasmergi in oceao ad locu mauriranix qui cotta uoceturmon proculalyxo flumine. Idem lolIigineseuolareexaquatradit:tanta multitudine utnauigia demergat.Et manu uefeutur pifees in pluribusqdem Caffaris uillis.Sed qux uereres prodidere in ftagnis no pifeinis ammirati in helore ficilias caftellonon procul fy/acus.lte in labra Gnidii louis fo* teanguillas.Et exinaures additas gerut.S militerin chio iuxta fenu delubru.In mefopo tamiae quoq? fonte chabura de quo diximus pifce.Na 1 lycia myris in fonte Apollinis:que curiu appellant ter fiftula euocati ueniut ad auguriu.Diripere eos carnes abiedas lastum eft confultantibus:caudis abigere diru.Hierapoli Cyrix in lacu Veneris xdi cuop> uocib ? parent uocatiauro ueniuradulantes.ScaJpunt ora hiantia manibus inferendis prsebent.- In ftambiano capanizead Herculis petram:melanuri i mari pane abiedu rapiut.Jdemqj ad ullum cibumin quo hamusfit accedunr.Ncc ilia in nouiflimis mira: amariffimos clTe pifees adapelleinfulamSi ad clasomenas.Contra 3d fcopulum ficilize:acleptin Africa eubocam Si dyrrhachiu.Rurfus ita falfosmt poiTiutfalfamenta exiftimari-CircacephaIo*i niam Si ampdoporon Si delipetras in portu eiufdem infulae dulces.Quam differentia par bulo conftare non eft dubiu. Appion maximam pifeiu effe tradit porcmqucm lacedaema- nif aftagoriftu uocant.Grunire eum cumcapiatur.Effeuero illam nature accidetia quod magis miremur etiam in locis quibufdamiappofito occurrit exemplo.Siquidem falfame ta omnium generum in italia beneuenti recentia refici conftat.pifces marinos in ufu fu/ iffe protinus a condita Roma:audor eft Caffius Hemina:Cuius uerba de ea re hie fubii* ciam.Numa conftituinutpifces qui fquammofi nqn effent ni pollircrerent patrimonial ut ad conuentus Si conuiuia publican priuata coenafq? ad puluinaria facilius comparareri* tunni qui ad pollin&um emerentrprecio minus parcerent;eaque przemercarentur.Quan turn apudnos indicis margaritis precium eft:de quibus fuo loco fatis diximus tatu apud indos in chorallio.Naq-5 ifta perfuafionegentium conftant.Gignitur quidem 8 i in rubro marnfed nigtius.ltem in perfico uocaturiace.LaudatifPimam in gallico fmmcirca orcha das inluias.Et in ftculo circa heliam Si drepanum.Nafcitur & apud grauifcas & ante nea pclin campaniamnaximeque rubensffed molIe:&: ideo uiliffitnu crythris.Forma eft ei fru ticifcolor uiridis.Baccze eius Candidas fub aqua acmolles.Exempts confeftim durantur Si rubefeunuquafi coma fatiua fpasneatqj magnitudine.Aiunt rachi protinus lapidefee* re:fiuiuat.Itaqueoccupari euelliqueretibus:autacri ferramento piascidi.Hac de caufa chorallium uocitatumintcrpretantur.probacifiimum quammaxime rubct;& quamramo fiffimum:necfcabiofum:autlapideum:uel rurfus inaneiaut concauum.Auftoritas bacca rum eius non minus indorum uirfs quoquepreciofa eftrquam foeminis noftris unioncs indici.Arufpices eorum uatefque in primis religiofum id geftamen amoliendis pcriculis arbitrantur.ltaque Si decore & religione gaudent.prius cjuam hast notefcrent.-galli gla/ dios:fcutagale nas drachmasfatiseft:eorunique adiiciantur fingulas.Auxiliantur priuatim contra uifcu ex aceto. Aduerfus acoitum ex lade;aut aqua. Aduerfus helleborum album ex aqua mill fa nitroque-Medentur Si dentibus infufi cum oleo triti in aurem a cuius parte doleant. Aurium doloribusmelius fi cum meconfo.Claritatem uifusfaciuntcum melleatricoinu di.Cohibent fingulcas ex aceto.Vrina quoque fibri refiftit uenenis: Si ob id in antidcta additur. Adferuatur autem optime in fua ueficamt aliqui exiftimant, De teftudine Si multorum pifcium medicine Si obferuationes. Ca. IIU, Eminus fimilicer nidus in aquis terraque& teftudinutn effedufque par in honore g habendo uel propter excellens in ufu pretium figurasq? uerse proprieratem. Sunt ergo teftudinum genera:terreftres:hiarinas:kitarias:quas in dulci aqua uiunt.Has quidem e grKcis emydas appellant.Terreftrium carnes fuffitionibus proprie:raagicifquc artibus refutandis:K contra uenena falutares produntur.Plurimaeque in Africa. Has ibi amputato capite:pedibufque pro antidoto*dari dfcuntur & ex iure in cibo fumptse.Stru / masdifcutereaclyenes toilere.Itemcomitialesmorbos.Sanguisearum claritatem uifus facie fuffufionefqj oculorum toilit.Et cotraferpentium omnium Si araneorum Si fimiliu: 8C ranarum uenena auxiliatur.Sanguine feruato in farina pi’ulis fadis.-& cu opus fit in u-i> no datis.Felle teftudinum cum attico melle glaucomata inungiprodeft.Etfcorpionu pla gas inftillari .Tegumcnticinisuino Si oleo fubadus pedum rimas ulceraqs fanat.Squam/ mas e fumma parte dera in potu date uenerem cohibent.Eo magis hoc mirum* quo / niam totius tegumenti farina accendere traditur libidinem.Vrinam earum aliter quam in uefica diftedarunuinueniri pofle non arbitror:8i intra earn efte.Hac quoque portentofa magis demoftratur aduerfus afpidum idus fingulare remedium.Efficacioreft: ramen ut aiunt citnicibus ammixris.Oua duxata illinuntuj ftrubiis & ulceribus frigore:aut aduftio I LIBER, ne fadis.Sorbentur in ftomachi doloribus.Marinar umcarnes amixtje ranarum carnibus contra falamandras prazdare auxiliantur.Neque eft teftudine aliud falamadra: aduerfus. Sanguine alopeciarum inanitas Si porrigo omniaque capitis ulcera curantur. Inarefcere autem eum oportetdenteque ablui.Inftilatur 8i dolori auriurn cum lade mulierum. Ad * uerfus comitialesmorbos manditur cum poiline frumenci.Mifcetur autemfanguis hemi nis tribus aceti hernia uini addita iis:8£ cum hordeacea farina:aceto quoque ammixto: ut fit quod dcuoretur fabaz magnitudine.Hasc fingula Si niatutina 8i uefpertina dantur:dei poft aliquot dies uefpera.Comitialibus inftiilatur ore dedudislabris iis-.qui modice cor* ripiantur.Spafmo cum caftoreo ciyftereinfunditur.Qgoclfideiitesper annumcolluntur leiiudinum fanguine immunes a doIorefiuntEtanhelitusdifcutit:quafque orthopnoeas uccanuad has in polenta datur.Fel teftudinum claritate oculorum facit,Cicatrices exte* nuat.Tonfillas fedac:& anginas 6 i omnia oris uitia.Priuatim nomas ibi 4 Item ardentium teftium.Naribus illitum comitiales erigioattollitque.Idem cum uernatioe anguium ace to’ammixto unice purulentis auribusprodeft.Quidam bubulum felammifcenodecoda* rumque carnium teftudinis fuccum abdita xqux uernatione anguium.Sed diu in uino te ftudinem excoquunt,Oculorum quoque uitia omnia fel inundum cum melle emendat. Sufufiones ctiam marinas felle: uel cum fluuiatilis fanguine 8i lade mulierum.Fel 8C con tra falamandras:uel fuccum decodum bibifle:fatis eft.Teftudinum eft tertium genus in ceno Si paludibus uiuentium.Latitudo iis in dorfopedori fimilismec conuexo incurua caliceu'ngrata uifu.Ex hac quoque tameaiiquacomingunt auxilia.Tresnanqs in fuccefa farmenta coniedas Si diuidentibus fe tegumentis rapiuntur. Turn euulfae carnes: earum coquuncur in aquae congiofale modice addita.ita decodarum ad tertias partes fuceus pa ralyfim Si articularios morbos fentientibus bibitur.Detrahititem fel pituitas fanguineqi uitiatum.Sifticur ab eo remedio aluus aquae frigidae potu.Ex quarto genere teftudinum quse funt in manibus diuulfarum pinguia cum aizoo berba tufa ammixto unguento & fe mine lilii ante acceftioncs perunguntur aegri:pr2eter caput mox conuoluti: calidam agua bibunt quartanis liberari dicuntur.Hac teftudinemquintadecima luna capi oportere: uc plus pinguium reperiatur.Verum aegrum fextadecima luna perungi tradunt.Ex eodege nere teftudinum fanguis inftillatus crebro capitis dolores fedat.Irem ftrumas. Sunt qui teftudinum fanguinem cultro asreo fupinam capitibus praecifis excipi nouo fidili iubeac Ignem facrum cuiufcunque generis fanguine illini.ltem capitis ulcera manantia:6i uerru cas.Idern promittunt teftudinum omnium fimo panos difcuti.Et licet incredibile didu fit ut aliqui tradunt:tardius ire nauigia:teftudinis pedem dextrum uehentia.Hinc deinde i morbos digeremusaquatiliamonquiaignoremus gratioremefle uniuerfitatem animaliu maioiifquemiraculi.Sed hoc utilius eft uitas cotributa habere remedia:cum aliud alii pro^ fir.Aliud alibi facilius inueniatur.Venenatum mel diximus ubi nafeeretur.Auxilio epif* cis aurata in cibo.Vel ft ex melle fmcero faftidium crudicafue(quas fi grauiflima )incidat. Teftudinem circuncifis pedibus:capite cauda decodatu antidotum efle audor eft Helo* pi Scincoqs Apelles.Quid eftetSrincus:diximus.Saspius uero quantum ueneficium pr£/ ftarentmenftruamulierutn.Contra omniaeaauxiliarunutdiximusmtullus. Item contra paftinacam 8£ fcorpioes terreftresmarinofqp:& dracones Si pbalagia illitus fuptus uein ci bo.Eiufdcrecentisecapite cinis cotra omnia uenenatpriuatim contra fungos. Mala mediV camenta inferri negant poflfe-.aut cerce nocere ftella marina uulpino fanguine illita:8i af- fixa itmini fupetiori:aut clauo asreo ianuae.Dratonis marini fcorpionuq? idus 8i carnibus earum impofitis.ltem araneorum morfus fanantur.ln fummacotra omnia uenena: uel po tumel ictmuel morfu noxia.Succus earum ex iuie decodarmefficaciifimus habetur .Sue 6i feruatis pifeibus medicinat.SaIfamenrorumq}cibus prodeft a ferpente percuifis di con tra beftiarum idus mero fubinde hauftouta ut ad uefperamcibus uomitioe reddatur.pe* culiariter a chalcidecerafte:aut quas fepas uocat.-authelope dipfade ue percuifis. Contra fcorpiones largius fumi.fed non euomi falfamenta predeflhita ut fitis to!eretur:&: impo * nere ea plagis conuenit.Concra crocodilorum quidem morfus non aliud prasfentius ha/ betur. priuatim contra prxfteris morfum fardaprodeft.lmponuntur falfamenta 8i con/ tra morfu canis rabiofuuel ft no ferro ufta: plagas corporate clyftribus exinanita. Hscc per fc fuffieit.Et cotra dracone marinu exaceto IponitVlidc Si ex cybio pfedus.Draco.n .mari (T V. XXXli. nus ad fpmas fuaz qua Ferit ucnenum ipfe impofitus:uel cerebro toto prodeft . Ranarutn marinarum ex uino &aceco decodarunufuccuscontra uenena bibitur di contra rix rube tas uenenutn:84contra falamandras.Fluuiatilesficarnesedanturius uedecodaru forbea tur:profunt & contra leporemmarinum:&: contra ferpentes fupradidas.Contrafcorpsdt ■_* ex mno Democritus quidem tradicFiquis-extpbairanae uiuenti linguam nulla alia cor / a porisparte aduerencei ipfacBdimilTainaquaimpona.t fupra cordis palpitationem mulieri ' dormiencirqu^cunque inrerrogauerit:ueratefponfuram.Addunt etiam nunc alia magi: qu£ fi uera i'unt:muito utiliores uicas exiftimantur ranas quam leges. Nanque harundTne tranffixa natura per os:fifuccurculusin menftruis defigatura manto adulcerorumte/ dium fieri.Catnibusearum ud hamoadditisprazcipue purpurascertu eft allici. lecur ra/ negeminum cite dicunuobiicique forniicisoportere eaiii partem quam appetant: contra ■omnia uenena elTc pro antidoto. Sunt qusein uepribus tancum uiuunoouid rubetarum nomine ut diximus:quas gtasciphtynos uocant: grandiiTimaz cundarum: geminis ueluti cornibus plenae uenencio rum.Mira de his cfrtatim tradut audores. Iliatis in populutn fil uasmecpoftea feruere nutexempto.Extcmplo id inueniri. Nam obieda rana fcrmicis:ca nibufque erofis fingula in oleum addi-Et aliud efle in finiftro latere: quo deiedo feruere uideatunapocynon uoeari.Canumimpetus^o»cohibed.AmQremcpncitaiu&iurgia addi to in porionem. Yenercm ad alligatumftimulare.Rurfusadextrolatere refrigexari feme tia.Hpc & quartanas fanari iiligatoin pelicukagniDa recenti; aliafq? febres. Amcremin hiberi eo.ftem ex iis rants lyen contra uenena qua 2 fianc ex ipfis auxiliatur. Cor uero etia cfficacius eft Coluber eft in aqua uiuens:huius adipem 8t fel babentes qui crocodiles ue <* nentur mire adiuuari produnrurmihil cotra belua audente. Efficacius etiamnum fi luerba pocamogeton mifcearur.Cancn fiuuiales triti:porique ex aqua recentes feu cinere adferv uaro:concra ueneno omnia profunupriuatim contra fcorpionum idus cum ladeafinino: ud fi non aifiucaprino ud quocunque.Addi di uinum oportet.Necant eos triti cum oci/ moadmori.Eadem uis contra uenenatoruin omnium morfus:priuatimfdtalem: ftangues 6i contra leporem marinuir-ac ranarum rubetam. Cuius eorum feruatusprodeft pauori Prodeftpericlitantibusexcanis rabiofi morfibus. Quidamadiiciunrgennana: & dantin uino. Nam ft iam pauor occupaueriopaftillos uino fubados deuorandos ita praecipiunt. Decern uero cancris cum ocimi manipuio acfalligatissomnes qui ibi funt fcorpiones ad cu locum ccituros magi dicunt.Et cum orimo ipfos cinerem ue eorum percuflis imponunc. Minus in omnibus iis marini profunttuc TraiTilIus audor eft.Nihil autem aeque aduerfa ferpentibus quam cancros.Suefq? percufTas hoc pabulo fibi mederi.Cumfole fit in can- cro corquen ferpentes. Idibus fcorpionum carnes fluuiacium cochlearum refiftunt crudae uel codas.Quidam ob id falfasquoque adferuantdmponuc 8£ ipfis plagis. Coracini pifees nilo quidem peculiares funt.Sed nos hxc omnibus terris demoftramus.Carnes eorum ad uerfus fcorpiones ualent impofitae,Inter uenena funt pifeium porci marini fpinaz in dorfo cruciatu magno laeforum: remedium eft limus ex rdiquo pifeium eorum corpore: Canis rabidimorfu potum ex pauefeentibus faciem perungunt adipe utili marini. Ffficacius fi medulla lyene 8C oleum e lentifeo & csera mifceatur.Murenas morfus ipfarum capitis cine tc fanantur.Et paftinaca contra fuuni idum remedio eft cinere fuo ex aceto illito: uel alee rius.Cibi caufa extrahi debet e dorfo eius quicquid fimile eft crocotcaputqp tocum.Er hae autem 8i omnia teftacea modicecolluiin cibis:quia faporis gratia perit Leporis marini ue neficium reftinguunt poti hippocampi. Contra doryciumechini maxime profunt. Et iis qui fuccum carphati biberinuprsecipue eius iure fumpro.Et cancri marini decodi ius con/ tra dorycnium efticax habetur-PecuIiariter uero contra leporis maiini uenena & oftrea ad uerfantur.Idem uideturmec poteftuidiri fatisdidum e(Te de iisreum palmantefarumdiu iam tribuatur illis.Gaudent dulcibus aquis:& ubi plurimi influut amnes.Idco pelagia par ua 8C rara funt.Gignuntur tamen in petrorfis:arentibufque aquarum dulcium aduentus.fi cut circa grymum 8£n.iuriam.Grandefcuntfyderis quidem rarione maxime: utin natura aquatiiium diximus.Sed priuatim circa initia azftatismulto lade prasgnantia:atque ubi fol penetretin uada.Hsec uidetur caufa quare minora in aliislocis reperiunnir.Opacitaseni probiber in crementu:& trifticia minus appetunt cibos. Variant coloribus. R uffa in hrfpa* LIBER. nia.Fufca in illirico.Nigra & carnc di refta circeis. prascipua uero habentur tnquecungue genre fpifla nec faliua fua lubrica.CraiTicudine potusfpedanda quam latitudine. Neque in Into capta:neque inharenofls.Sed folido uado fpondylo breui atquenoncarnofo: nec fibrislaciniofo:ac tota in aluo. Addunt peritiores notartv.abiete purpureo crine Libras: co que argumencogenerofa interpretanturcallida parataappellantes. Gaudent di pcrcgrina tione tranfferriquein ignotasaquas.Sic brundufinain auerno.Contra ifta & fuum retine fuccum:& aLucrinio adoptare creduntur.Hsec fmtdida decorpore. Dicemus & de natio nibusme fraudentur gloria fua lirtora.Sed dicemus aliena lingua digna quseque.peritiffi ma huius cenfura in noftro *uo fuit.Sunt ergo Mutiani uerba qu* fubiiciam. Cyzize na maioralucrinistdulctora britannicis:fuauioja eduliisiacriora Iepricis: plenioralucenfibus ficciora coryphatenis tcneriora iftricis:candidiora circeienfibus.Sed iis neque dulciorame que teneriora dTe ulla compertum eft.Indicomari Alexandrirerum audores pedalia in/ ueniri prodidere.Necnon inter nos nepotis cuiufdamnomenculator tridacna appellauit: tantas amplitudinis intelligi cupiens ut terircordenda eflent. Eorum dos in medicina hoc 1 loco tota dicetur.Stomachum unice reficiunt Faftidiis ftiedentur.Addiditque luxuria fri gus obrutis niueifumma montium & maris una mifcens.Molliunt aluum Jenifer. Eadem coda cum mulfotenafmo:qui fine exulcerationefitdiberant. Veficcarum ulcera quoque repurgant.ln conchis fuis coda Hue uti claufa uenerinomire diftilationibus profunt. Te Has oftreorum cinfs uuam fedat & tonfillas ammixto melle.Eodem modo parotidasrpanos mantmatumque duritiasicapitum ulcera ex aqua:cutemquemullierum extendit.lnfpergi tur & ambuftis.Et dentifricio placet, pruritibus quoque & eruptionibus pituit* ex aceto tiled etur.Crudasfi tondantur ftrumas fanant & perniones pedum.purpur* quoque con r trauenenaprofunt.Et algam maris theriacen efleNicander tradit. plura eiusgenera: uti dixim 9 .Longo folio & latiore:rubente:a!ia ue crifpo.LaudatifTmia qu* in creta infula iux ta terrain in petris nafeitur. Tingendisetiam Ianisitacoloremalligans:ut elui pofteanon poffit.E uino iubet earn dari Alopecias rrplet hippocapfnus cinis nitro & adipe fuillo mix tusiaut fincerus ex aceto.Prafparantcutem nepiarum crude farina medicamentis.Cun m replet & muris marini cinis cum oleo.Item echini cu car nibus fuis cremati cinrs.Fcl fcor/ pionesmarini.Ranarum quoque trium ft uius in oleo crementur cinis cum melle.Melius cum pice Iiquida Capillum denigrant fanguifugae.-quae in uino nigro dieb 9 .xI.cotuputrue ere. Alii in accti faxtariis duobus fanguifugarum fextarium in uafe plumbeo iubentpu r trefeere totidem diebusmiox illini in fole.Sornatiustantam uim habere tradit: ut nifi oleu orecontineantqui tingunt.-dentes quoque eorum denigraridicat. Capitis ulceribusmuri eum uel purpnrarum tete ciniscum melle utilirerillinicur conchylioruirauel fi non uram tur farina ex aqua doloribus Caftoreum cum peucedano & rofaceo.Omnium pifeiurn flu uiatiliurmmarinorumque adeps liquefadus oleo ammixto melle oculomm claritan pluri mum confert.rrem caftoreum cum melle Callionymifel cicatrices fanat.-& carncs ocuio/ turn fuperuacuasconfumit. NuIIi hoc pifeium copiofiusmt exiftimauit Menanderquo que in comcediis.Idem pifeis 8i uranos copos uocatur ab ocuio quern in capite babet.Eco racini fel cxcitat uifum.Et marini fcorpionis ruffi cu oleo uetere;auc melle attico incipien tes fuffuft'encs difcutit.Inungiter oportetintermiflls diebus.Eadem ratio albugines ocu lorum tollit.Mullorum cibo aciem oculorum hebetari tradunt.Lepus marinus ipfe qui 0 dem uenenatus eft:fed cinis eius in palpebris pilos inutiles euuffos cobibet.Et ad hue ufu utilifTimfiiinimi.Item pedunculi falfr criti cum csedria. Ran* quas diprhitas & calamiras uocant: anguisearum cumlachryma uitisfi euulfo pilo palpebris illinatur.Oculorum tu morem: ruboremque fepi* cortex cum lade mulicrisilli^ fedat: &: per fe fcabricias erne dat.lnuertunt iraquegenasidagentes :& medicamentum auferunt pod palunurofaceoqs inungunt:8i pane impofito mitigant node.Eadem cortice 8£ nydilopes curantur in farina trka:ex acero illita.Extrahic & fquammas eius cinis.Cicatrices oculor cu melle fanat pte/ rygia cum fale^&! cadmia fingulis drachmis.Emendat & albugines oculorum iumentoru Adiiciunt & ofticuiis eiusgenas fi terantur fanari.Echini cx aceto epinydidas fanant. Eun dem cumburi cum uiperinis pellibus:ranifque:8i cinerem afpergi potioni iubentmagi:da ritatem uifus promittentes.lcbthyocolla appellatur pifcis:cuig[utinofumeftcorium.Ide que nomen glutino eius.Hic epinydidas tolHt(. Quidam ex uenrre non ex corio fieri dip xxxu. cuntOlcthyocolla utglutinum taurintim ! !audacur.ponticacandida:&carens uenis:fqua7 guscelerimeliquefcit* Madefcere autcmconcifa in aqua aut aceto node ac die. Moxrundimarinislapidibusmt faciliusliquefcat. Vtilemearn in capitis doloribus affir/ mat.&: tetaicis.Ranse dextre oculusdextro:fininro Ieuus fufpenfi e coilo natiui colon's pi no lippitudines fanant:Quod fi per coitum ranse eruantur albuginem quoqj. Alligati fu militer in putamine oui.Reliquas carnes inipofitas fugillationem rapiunt.Cancri ctiam ocu losadalligatoscollo mederi lippitudini dicunt.Eft parua rana in arundinetis &herbis tna xime uiuensmuta:acfmeuoce uiridisfifortehauriatunuetresbouumdiftendcris huius corporis humorempenicillis derafumclaritatent oculisiun&isnanantafferre. Ipfafqjcar/ nes doloribus oculorutn fuperponunt. Ranas ctiam quindecim conie&as in fi&ili nouo iuncis configunc quidam:fuccum earum qui ita effluxcric admifcenc lachrym£:qu£exal*» ba uitae emanat:atq} ita palpebras emendant inutilibus pill's exetnptis acu inHillantes hunc Cuccumin ueftigia euuIforum.Meges pfilothrum palpebrarum faciebat in aceto enecans putrefcentes:8i hoc utebatur in multis:uariifq> per aquationes autumni nafcentib 9 . Idem prasftare fanguifugarum cinis ex aceto illicus putatur.Comburi eas cportet nouo uafe. Idemcheniiecur ficcatum pondere quattucrdecim cum oleo csedrino perundis pilis no s# uemmenfibus. Auribus utiliifimum baflaae pifcis uel recens;fed inuereratum uino. Item bacci quern quidam myzen uocant.Item callionymi cum rofaceo infufum, Vel caftorcum cum papaueris fucco.Vocant & in mari pediculos eofqj tritos inftillari ex aceto auribus iu bent.Et per fe concbylio infeda Iana mognopere prodeft.Quidam aceto & nitro rnadefa/ ciunt Suntq? qui prScipue contra omnia aurium uitia Iaudent gari excellentis fuccum cya thum mellis dimidio amplius aceti cyathum in calice nouo lenca pruna decoquere. Ddde fpuma penis deterfa:8i poftquam defierit fpumare tepid um sfundere. Si tumeataures co riandrifucco priusmitigandasiidemprsecipiunt.Ranarumadeps inftillat 9 flatim dolores colIic.Cancrorum fluuiatiliumfuccus cum farina hordeaceaaurium uulneribus efficacifl* meprodefl.parorides muricum teftecinerecum melle:uel concbyliorum ex uiulfo curan tur.dentium dolores fedancur oflibus draconis marini fcarificatis gingiuis.Cerebro cani* cute in oleo decode adferuatoq}:ucex eo dentes femel anno colluantur.paftinacae quocp radio fcarificare gingiuas: 8i in dolore uriliffimjum.Contcrturqx* iis:& cum heileboro a! bo illitos dentes fine uaxationeextrahit.Salfamenrorum etiam fidili uafecombuftorum cinis:addita farina marmoris inter remedia eft.Et cyria uetere eiuta nouo uafe: 6C inde rri ta ptofunt doloribus Atque prodefte dicuntur omnium falfamentorum fpins combuftac trieeque 6C iliitas.Decoquuntur 8i ranae fmgute in aceti heniinis:ut dentesira coiluantur: contineant'q} in ore fuccus. Si faftidium obftaret fufpendebat pedibuspoftcricribus eas Salufous Dionyftus:ut ex ore uirus deflucretun acerum feruens idqj e pluribus ranis.f or/ tioribus ftomachis ex iure edendas dabat.Maxilarefq? ita fanari dentes praecipue putant. Mobiles uero fupradido aceto ftabiliri-Ad hoequidem ranarum corpora binarum prseci # fispedibus in uini hemina macerant:8£itacollui dentes labentesiubent. A Jiqui totas adal* ligant maxilis.Aliidenas in aceti fextariis tribus decoxere ad tertias partes:ut mobiles d£ tium ftabilirent.Necnon.xxxvi.ranarum corda in olei ucteris fextario fubaereatefta difeo* xerernt infunderent per aurem dolentis maxille.aliiiecurranae.dec©dum & tricum cu me! leipQfuere dentibus.Omnia fupraferipta ex marina rana efficaciora.Si cariofi 8L fetidi fus centum infurno arefieri per nodempraecipiunt.poftea tantundem (alis addi atque fries/ ri.Enydrisuocaturagraeciscoluberin aqua uiuens. Huius quattuerdenrium fuperiori/ bus in dolore fuperiorum gingiuas fcarificanc:inferiorum inferioribus.Aliqui canino ta* turn earum contenti funt. Vtuntur 8 l cancrorum cineremam muricumcinis dcntifricium eft.Lichenas & lepras tollit adeps uituli marini.Murenarum cinis cum mellis obolis ternis Iecur paftinacai in oleo decoaum.Hippocampi & delphini cinis ex aqua ilfirus.Exulceratio nem fequi debet curatio:quzc perducit ad cicatricem.Quidam delphini iecur infiftili tor* renti;donec pinguitudofimilitudine olcifluauac perungut-Muricum uel conchyliorutri tefiae cinis maculas in facie mulierum purgat cum melle illitus:cutemque erugat:extendit quefeptenis diebus illitusuita ut oftano candido ouorum foueantur. Muricum generis fucq uocat gracti cblytia:alii corythia:turbinataaeqj.Sed minora niulto:etticiora et 8i oris halitum cuftodientiadchtyocolla erugat cute: extenditrj :jn aqua deccfta horisqnattuoi LIBER. dein contufa;colIuta:& fubaSa ad Kquorem ufque mellii.Ita»pftparata in uafe nouo con ditur:8i in ufia quatuor drachmis eius fains fulphuris:# anchufs cotidem:o£k> fpums ar gents addunturrafpetfaque aqua terucur una.Sic illita facies port quattuot horas abluiif. proniifcueniedicins. *-' 3, 0 Edetur 8£ Ientigini csterifc$ uitiis ex otfibus fepiarum cinis. Idem« carnes ex / in crefcentes collit.ft humida ulcera . pforas tollit rana decoda in heniinis quicjue aqus marins. Excoqui debet:donec fitcraiTitudomellis.Fir& tnari haicyoneu appellacum ex nidis( ut aliqui exiftimat)halcyonum Si csicummt alii e fordibus fpumarum craflefcentibus Alii e hmoiucl quadani maris lanugine.Quattuor eius genera Cinereunifpiffum odorisaflperi.Alterum melleleuiusodoretere algs. Ternumcandi/ dioris uermiculiQuarcum pumicofius:fpongisc5putri fimile pene purpureu.Quod op^ nmumud Similefium uocatur.Quo candidiusautena hoc minus probabilc eft.Y is eorunt utexulcerent:purgenc.Vfus toihs Si fine oleo miredepras lichenas: lentigines tollut cum Iupino:& fulphurisduobus obolis.Hafcyoneo utuntur Si ad oculorum cicatrices.Andii/ as ad lepras cancri cinere cum cleo ufus eft,Attains thynni recentioris adipe ulcera.Mena rum muria Si capitum cinis cum melle fanat ftrumas.pungipifcis eius qui rana in mari ap pellatur:ofTicuIo de cauda.-ita ut non uulneret.-prodeft.ld faciendu quottidie donee pro curentur.Eadem uis ftpaftinacse radio Si lepore marino impofitodta ut celeriter remouea tur.Ecbyni teftis contufis Si ex aceto illitis.item fcolopendrsmarins e melle.Cancro flu* uiatilii contritomel combufto ex melle. Mirif ice profunt:&fcpis ofTa cum axungia uete^ te contufa Si iliita.Sic 6 £ad parotidaf utuntur:& icauri pifeis marini iocineribus. Quin & teftis cadi fafalmetarii tufiscum axungia uetere: muricumq; cinere ex oleo ad parotidas: flrumafip.Rigorceiuicis molliturcum marinis.qui pediculi uocantur drachma pora.Ca/ ftoreo poto cum pipere ex mulfo mixto rais decochs ex oleo Si fale: ut forbeatur fuccus. fie Si opifthoton medei ur:6£ tetano:fpaticis pipere adiedo-Anginas menaru falfarum ex ca pitibus cinis ex melle illitur abolet.Ranarumq? decodaru ex aceco.Succus hie Si contra to filas piodefbCancri fluuiatiles triti finguli in hentiam aqus.-anginis medentur gargarisa aute uino:autcalidaaquapoti.Vusemedeturgarumcochlearibusfubditum: Vocemfilii ri recentcs falfi ue in cibo fumpti adiuuant.Vomitiones mulli inueterati:triticp in portio/ neconcitant. Sufpiriofis caftoreo cum hammoniaci exigua portione ex aceto muifo ie f iunis utilifTimepora.Eadempotio fpafmos ftomachi fedatex aceto mulfo calido . Tuifisy fanare dicunturpifcium modo c iure decodo in patinisrans.Sufpenfsaurem pedibus cu diftillaucric in patinafaliuaearum exenterarilubentunabiedifq? interaneiscondiri. Efi. ra jupaxiU^uboiem fcandens Si ex ea .ucciferans.lnhnius-QSfiquis expuatipfamt^ dimiccat: .tuflfim liberate dicuntuiuPrscipiunt Si cochlescruds carncm tritam bibere ex aqifa call/ da intufTi cruenta.Iocineris doloribus fcorpio maiinus in uino nejatur: ut inde bibatur. Concha: longs carnes ex mulfo pots cum aqua pari modotaut fi febres fint: ex aqua mu!/ fa.Lateris doloresleniunt hippocampi tofti fumpti.Thetesque finiilesoftres in cibo fu / prs.lfchiadicoium muria filuriclyftereinfufa.Dantur autem conchs term'sobolis dilurs in uini fextariis duobus per diesquindecim.Aluum emollitfiluruseiure Si torquedo in ci bo.Et olus marinum fimile fatiuo ftomacho inimicum aluu facillime purgat: Sed propter acrinioniam cum pingui carne coquitur.Et omnium pifcium ius.Idem & urinas cit e uino tnaxime.Optimumc fcorpionibusSi duride:&: laxatilibusmec uirusrecipientibus.Coqui debent cum anethq:apio:cqrrianc(ro:porro additis oleo & fale.Fugant Si cybia uetera: pri uatiq? cruditates pituicasbilemtrahunt.purgant&myesquorum natura tota in hoc loco dicetur.Accruantur muricum modo uiuunrcp in algofis.-gratiflimi autumno:8£ ubi mul tadulcis aqua mifeetur mari:obid in Aegypto laudatiiTimi.procedente hyeni e amaritudi ncm trahunocoloremquerubeum. Horum ius tradirur aluum& ueficasexinanire. inter rat ? T ^^, c ‘ 1 . rf ngcrc.CDmnia adaperire.Renes purgare Sanguinenuadipemqi minuere.Iraque utiiimmifunt hydropicis.mulierumpurgationibus:morbo regio:aiticulari:inflationibus itemprodefTc relli pituitsqj pulmonisu'ocineris fplenisuitiis rheumatifmis. Fauces rantu uexanouoceicp obcundunt.Vlceraqp qusferpanoautfintpurgandas fanant.Item carcino mata crcmari aurem utmurices Si morfus canunubeminumq? cum mclledepras lerigines Cinis eorum pot us emendat caligines.Gengiuarum Si denrium uitia: eruptiones picuitas: ^w. " '.'i .,. u J* 1 -'.. CrcJ >bus ■ ttoSN &Qh^ ■* ^'y. 00,111,1 . : ; 7^ .. '. q ®0»riap ■ ■ XXXli. & contra dorycniunuaut opocartutn antidoti uicem optinent:Degenerant in duas fpeti/ esinmiculos:qui faleimuirufcp recipiunt:mufcaf(?.Quae rotunditate differunt: minorri aliquanco-.atq; hyrtas tenuiorib* teftisrcarnc duriores Mituii quoq? ut murices ciere cau fticam uim habenr:8t ad lepras: lentigines-.maculas.Lauantur quoqj plombi modo ad gin* giuarum crafikudines:8t oculorum aibugines :caliginefqi. Atq? in aliis partibus fordida ulcera.capinfqipuftulas.Carnes uero eorumadcaisntorfasimponutur.Erpelcrides emol Jiunc aluum. Item caftorea exaqua mulfa:drachrnis binis.Qui uehementius uolunt uti:ad dunt cucumeris fatiui radicis ficca: drachmanr.8t afronirri duas.Thereas torminibus 8i in> fiarionibus fuccurrunr.lnueniuntur h£c in foliis marinis fuggentiskungorum ueri 9 qui pifdum,E^dem 6t tenafmum difiToiuunnrenumqs uitia. Nafcitur 8t in mari abfinthium: quod aliqui feriphum uocanocirca tapofyrin niaxime aegipti:exilius tereftri. Aluum fol/ iistrSi noxiis animalibus inteftina ltberat.Soluunt St fepias.ln cibo dantur cum oleo Si fale & farina decods.Mena: falfecum felle taurino illiras umbilicotaluum foluunt.Ius pifciu in patina codorumcum laducis tenafmum difcutir. Cancri fiuuiatilestriri ex aqua poti: aluum fiftunt.Vrinam ciunt In uinoaluum. Adempris branchiis calculospellunr tribua obolis cum mirhse criras fingularibus eorum dracbmis.lleos St infiariones caftoreum cum dauci femine St petrofelini quantum term's digytis fumatur ex mulfi calidi cyathis quat / tuor-Tormina uero cum aceto uino mixto.Erythiniin c bo fumptififtunt aluum. Dyfen tericis medentur rana cum fcylla decodserita ut paflili riant. Fel Hue cor earum cum melle crirutn:utcradit Niceratus.Morboregiofalfamencumcum pipereuta ut reliqua carneab ftineatur.Lyeni medetur folea pifcis tmpofitus item torpedo.Item rhombus uiuus: dein remittitur in mare.Seorpius marinus necatus in uinomeficx uitia 6t calculos fanat. Lapis qui inuenitur in fcorpionis marini cauda podcre oboli potus.Enhydri iecur. Biendiorum ciniscum ruca.Inueniuntur Si in branchia psfcis uel capire ceu iapilli. Hi poti ex aqua cal/ culofis pr£clare mcdencur: Aiuntqt St urticammarinamin uino potam prodeiTe. Item pul tnonem marinum decoduni in aqua.Oua fepiat urinam mouenorenumq? pituitas extra/ hunt.Rupta conuulfa cancri fluuiatiies ttiri inaftnino lade maxime fanant.Echini uero cu fprnis fuis concufi:8t uino poti calculos. Modus fingulis hemina bibitur: donee profit: SC alias in cibisad hoc proficiunt.purgarar ucfica St pidinum cibo.Ex iis mares dorchas uo^ cant:foeminas onychias. Vrinant mares mouenc.Dusciores feemine funt unicolores. Sepia: quaqjcuaurinammouentrenes purgant-Enterocel^lepusillinitur triruscum melle. Ie cur quocp aquatici colubti.ltetnhydri tritum potumcp calculofis prodcft.Ifchiadicos autc liberant falfamenta ex filuro infufa clyftere euacuara prius aluo.Sedis attritus cinis e capi te mugillum mulorumqj.Comburunfur aurem in fidili uafe.IIlinicum melle debent.Ite capitis menarum cinis ad chagadas:& ad condylomata utilis :ficut pelamidurn falfarum ca pifum cinismel cybiorumcum mille.Torpedo appofita procidentis lteranei morbum ibt cohercet.Cancroruw Buuiatilium cinis ex oleo St cxra:rimas in eadern parte emendatdte Si marini cancri pollin.ponas falfamentacoracina dsfcurinnt.Sanantinteranea Si fquamae combufe.Scorpio in uino decodus;its at foueantur ex itlo. At echinorum tefia: cotufae Si ex aqua illitae incipieritibus panis refifumt.Muricum uel purpurarum cini utroquemo do:fiuedifcutere opus fit incipienee:fiueconcodosemittcre.Quidamitacomponunt me dicamentum ca:rseSt thurisdrachmas.xx.Spuma:argenti.xl.Cineris mnricum.x.olei uete/. ris heminamProfuntper fe falfamenta coda.Cancri Huuiatilestriti ueredo rum puftuJas difcuciunt.Cinis ex capitc menaruradtem carnes decode K impofitse.Similirer perci fa!« feecapite cinis melle addito.pelamidum capitis cinis aut fquarinae pids cutis combufta. H^ceft qua diximus lignum polin':quia Stemari fabriles ufus exeut. profunt St fmarides illitas.ltem muricunuuel purpurarum fdlse cinis cam melle.EfFicaciuscrcmararum cu car nibusfuis.CarbuncuIos uerendorum priuatim falfamenta coda cum melle reftingunt.adj tefteme fi defcnderitjrcochlearum fpuma illini uolunt.Vrina: incontinentiam hippocampi tofti:6t in cibo fepius fumptiemendant.Item ophidio pifciculus fcombro fimilis cum Iili* radice.Pifciculi minuti ex uentte eius quos deuoraueritiexempti 8t crematiu'ta ut cinis eo rum'bibatur ex aqua.lubet 8t cochleas africanas cum fua came comburi:deremqt ex uino figno dari.podagns arricularibufq’ morbis ucile eft oleum in quo decoda efj ranasK ipU xuminteftina St rubetae dniscum adipe ueceK.Quidara 8t hordei cineremadnciut trmm E i i i I LIBER, reru aequo podere.Iubet Si lepore marine receti podagram fricari. Fibrinis qmqi pdlibus calciarimaximeponticifibri.ltemuitulimarini.Cuius 6 £adepsprodeft . Item & bryonde quo diximus laducas fimiie-Tugofioribus foliis fine cauIe.Natura eft ei ftiptica. Impofitu lenit impetus podagrae.Item alga:de qua fupradidum eft: Obferuaturqun eame arida 1 / ponatur-Perniones emendantpuimo marinus-Cancric^ tnarini cinis ex oieo.ltem fiuuiati les triti ftcq? cinere 8i oleo fubadi 8i filuri adeps.Ec in articulis morborum impetus fedic ianas fub inde recentes impofitas:quas quidam diiTedas iubent imponi.Morbos abigit ius mitulorunuSi concbarum comitiales 8 i ut diximus;coagulum uituli marini bibunt cum ia deequino afinino ue autcumpuntcifucco.Quidamexacetomulfo.Necnon aliqui per ie pilulas deuorant .Caftoreum in aceti mufti cyathis rribus ieiunis datur. Is uero qui fopi? corripiunturiclyftere infufum mitifice prodeft.Caftorei drachmas duas effe debebunt «mel fis&olei fextarius: 8 iaquas tantundem.Ad prasfens uero correptis olfadu fubueniccum aceto.Datur:& muftellas marinas iecur.Item muris uel teftudinum fanguis. Ad febres omnium generum Si contra diuerfas infirmitates. Ca. * VI. Ebrium circuitus toliit ie cur delphini guftatum ante accefliones. Hippocampi f necantur in rofaceo:ut perungantur asgti in frigidis febribus, Et ipfi adailiga # fur asgris.Icem ex afello pifee lapilli qui plena luna inueniuntur: in capite aliiga tur in linteolo. Pagri fluuiatilis longiiTimus dens capillo adailigarusura ut qui que diebus eum qui ailigaueritmon cernat asger.Ranas uero in triuio decode oleo abie # &is carnibus perundos hberant quartanis.Sunt qui ftrangulatas in oleo ipfas clamadalli/ gent;oleo£? eo perugac Cot ear urn adalligatumfrigorafebrium ttrinuir.Et oleum in quo# inteflina decoda fint.Maxime autem quartanis liberanr ablatis unguibus rans 6L adaliiga ta: 8C rubetas.Iecur eiusmel cor adalligatur in pano leucopho.Cancri fluuiatiles triti i oleo Si aqua perundis ante accdTiones in tebribus profunt Aliqui 8C piper addunt, Alii deco/ das ad quartas in uino e balneo egreffisbibere fuadent in quartanis. Aliqui uero finiftra oculum deuorari iubent. Magi quoqj oculis earum ante foiis orrwm adalligatis asgro 113 fixcascas dimittant in aquam tertianas ahigiptomirnmt, Ecfdemq; oculos cum carnibus lufeinias inpdieceruinaadalligatos prasftare uigiliamufomno fugato tradunt. Aliqui fan guinem teftudinumu'nlethargumqi uergentibuscoagulobalense.aut uituli marini ad oi fadum utuntur. Aliqui fanguinem teftudinum: 8 <: ietbargicis illinunc. Tertianismeded dicituri&lfpondylus percse adaftigatus.Qgartanis cochleas fluuiatilcsinabo receres.Qui, daniobidd£jaiitftie;ptdmtmtasinpptu,Stronibiin aceto putrefadi lcthargicos exci tant odore.profunt 8i in cardiacis. Cache&icis quorum corpus’macieconficitur.Tethcas utiles funreum ruta acmelle.Hydropicis medeturadeps delphini iiquat 9 :& cum uino po tus.Grauitatifaporis occurritur tadis naribus unguentotaut odorib 9 : uel quoquo mpdo obturatis.Strombi quoqj carnes tritas:# in mulfi tribus hemims pari modo aquse. anrTi fe bres fmt:ex aqua mulfa aatas proficiunt.Succus cancrorumfluuiatilCum cummelle.Ranae qsoqj aquaticac in uino uetere 6i faire decodas;acpro cibo fumptam'ra ut bibatur cx c ode uafe.Vel tefludo decifis pedibus capite cauda 8i inteftinis exemptis:reliqua carne ita con dita utcitra faftidium fumipoiTit. Cancri flu untiles cx mre fumpti Si pthificis prodefte traduntur.Adufta fananturcancri marini: ue! fluuiatiliscinere. Etea que ferueti aquaco bufta fint. Hasc curatio etiam pilos reftituit cum cancrorum fluuiatilium cinere .putanc que utendum cum casra 8C adipe urfino.prodeft 6i febri ranarum felliscinis. Ignes facros reitingunt ranarum uiuentium uentres impofitiipedibufque pofterioribus pronas adalli/ gari iubent:ut crebiiore anhelitu profint.Vtuntur 8i filurorum capitum cinere falfamen torum ex aceto.pruritum feabiemep non bominummodorfed quadrupedum efficacifli/ me fedatiecur paftinac^ decodunt in oleo. Neruosprascifospurpurarum callum quo fe operiunt tufum glutinat.Letbargicos coagulum uituli adiuuat in uino potum oboli pon dere.Itemichthyocolte.TremuIosiuuat caftoreum ft ex oleoperungantur.Mullos inci^ bo inutiles neruis inuenio fieri.Sanguinem pifeium purant cibo fifti polipo tufo iiliroque Dequo Sihxc tradunturmuriamipfum exfefeemittere: 8 iideonddebereaddi.Inccque do recariharundineterro eminenteu'n uitiumcp traherenaturadeferenre. Ad fanguinem fiftendum« ranarum illinunt cinerem uel fanguinem arefadum. Quidam ex ea rana qua grxei calamiten uocant quoniam inter harundines frucicefqi iuuant;minima omnium Si jirw 1 dio 1 ' 1 ra Ji" 1 cictai*-' 1 ad fiicatt fanguu cinisna 1 urn tel bi quan Semis I temeruti fieri caru plutnboi bcdaliqu diracau janatum fu.lmra emplalh noruai t* hlhnKv cinis cum Ulicutn.Ci rinirutbb naium at ptifaiu fu cinis cum ricumcj.! adipe Inn' port tur.Suffu, mt mom alligat J o> : tiles triti ’,, Vapour* Hotdi rtect f'muu datispo,, i tifquc Libv't ; tationc.Aj,. Mi ho -1 hs AJf, S'd.nt Sr cap, ,. ' ftettef tirrn lu rj lu ‘ > J ^Otjj S Jiiiati ^it ft'HS ^la ’^tle '"N VI, Jtnpi utqui Jdalliy m quo* -Yrofimftifi as z# roin "■nimbus llqiiihrt fnnudd nsrntdm uitj.Qui, IgKCStxd tur.Tctbca ^nuimopo rode itnon rodflTc iquaco punnt | fxiOS Jlfcfll HO It' jpcn DO' d - -jvr XXX/1: uiridimma cinerem fieri iubent. Ahqui 8i nafcentium ranarum in aqua quibus adhuc cau^ da eftun calice nouo combuftarum dnerem fi per nares fluat inficiendum. Diuerfus biru dinum quas fanguifugas uocant ad extxahendurn fanguinem ufus eft Quippe eadem ra/ rio earum quaecucurbitarummedicinalium ad corpora leuanda fanguinefpiramentala/ xanda iuaicantur.Sed uitium quod admiftse fcrnel defiderium faciunt circa eadem tempo ra annrfemper eiufdemmedicine.Multi podagris quocp admittenda cenfuere. Dicitur fa cietace 8£ podere ipfo fanguinis detra&as aut fale afperfas. Aliquando tamen adfixa relin/ quunt capita quas caufa uulnera infanabilia facit:&muitointenmit:ficut Meffalinum eco iularibus patriciis cum ad genua admifiiTet.inuehunt uirus remedio uerfomiaximeqi rub fasica forniidantur.Ergo fuggentiaoraforficibus prseciduntrac uelutifiphonibus defiuic fanguiscpauiatimqjmorientium capita fecontrabuntmec relinquunt. Natura earum ad/ uertatur cimidbus:8i fuffitu necat eos. Fibrinarum pellium cum pice liquida combuftaru cinis narium profluuia fiftit fucco poiri mollitus.Extrabit taslacorpori inhasrentia.Sepia/ lum teftas ex aqua falfamccorum cames. Cancri fluuiariles triti.Siluri fluuiatilis qui 8C aii bi quam in nilo nafciturcarnes impofitas recences fiue falfas.Eiufdem cinis extrhic&adeps 6i cinis fpinas eius uicem fpodit prasbet.Vlcera quas ferpunt 8C quas ex iis excrefcunc ex capi te men arum cinis uei filuri coercet.Cancinomata per earum capita falfarutmefficacius fi ci fieri earum mifceatur fal SC cunila capitata: oleocp fubigantur. Cancri marini cinis ufti cu plumbo carcinomata compefcir, Ad hoc SC fluuiatilis fufficitcummelledineacp lanugine. isedaliqurmaiuntalumenmelc^ mifcerecineri.phagcdenasflluroinueteratotSCcum fan-- dfaraca trito.Cachoetas 8C nomas 8C putrefcentia cybo uetere fanantur. Vermes uero innati ranarum felie toHuntur.FiftuIasaperiuntunficcanturque falfamentis cum lintheolo imif fis .Jntracg alteram diemcallumomnemauferuntSC putrefcentia ulcerum quasq? ferpunt cmplaftri modo fuba&a 8C illita:Echalpe expurgat ulcera in linreolisconcerptis.ltem echi norum teftas cinis.Carbunculos coracinorum falfamenra illitadifcununt.ltem mullorum faifamdi cinis. Quida capite tantu utuntur cum mellemel coracinorum carne.Muricum cinis cum oleo tumores tollir.Cicatrices fel fcorpiois marini ? Verrucas toliit glauciiecur illitum.Capitis menarum cinis cum alio tritus ad tymia crudis utuntur fel fcorpionisnia rini ruffi Smarides trirasillitae.Hallexdeferuefa&a unguiu fcabriciamcinifcp ecapite m:/ narum extenuat. Mulieribus ladis copiam facit glaucus e iure fumptus:8C fmarides cum ptifana fumptsemelcum fceniculo decode. Mammas ipfas muricum uel purpura teftaru cinis cum melle efficaciter fanat.Cancri fluuiatiles llltti uel marini pilos in mammamel mu ricum carnes appofiKe tolIunt.Squatinse illitu crefcerc mammas non patiuntur. Delphini adipe linamenta accenfa excitant uuluas ftrangulatu oppreftas.Item fcombri in aceto putre fedi. Percarum uel menarum capitis cinis ammixto fale 8C cunila oleocp ue uuluas mede/ tur.Suffitione quqque fecundas extrahit. Item uituli mariniadeps inftillaturigninarib 9 itet mortuaruuultiaeuitio:6icucoaguloeiufdei uel!erefpofit 9 .puIm6ismarini cinifad alligat 9 egregie pfluuia purgat.Echini uiuetes tufi 8 1 x mo dulci pod Siftut 8i cacri fluuia tiles trid i uio^potiqj Itc filuri fuffitu pcipue africi faciliorespart 9 fieri dicunf.Cacri ex a qua pod p fluuia filtere.Ex hyfopo purgare.Et fi part 9 ftraguletffimiliter potiauxilian£. Eofde recetes uel aridos bibut ad part 9 cotinedos.Hippocratesad purgationes mortuof/ que partus uritur illis cum quinis lappati radicibuscum ruta& fuligine trids:& in mulfo dads potui.Item in iurecodi cum lappato &appio menflruas purgationes expediunt.La/- tifqueubertatemfaciunt.Itemin febri quas fit cum capitisdoloribusKoculorum palpita tatione.Mulieribus in uino auftero poti prodeffe dicuntur. Caftoteum ex mulfo potum purgationibus prodeft. Contraque uulua olfatum cum aceto 8i piceiaut fubditum pafu/ fis, Ad fecundas etiam uti eodem prodeft cum panace in quattuor cyathis uini.Et a friges re laborantibus term's obolis.Sed fi caftoreum fibrum ue fupergrediatur grauida abortu facere dicitur:& periclitari partus fi fupeiferatur.Mirum BC quodde torpedineinuenio. Si capiatur cum luna in libra fuerit :triduoque afferuetur fub diuo:faciles part 9 facere:po fteaquotiens inferaturadiuuare.EtpaftinacJeradiusadaliigat 9 umbilico exiftimaturide facercfi uiuendablatusfitn'pfaquedenuoin maredimiffadnuenio apud quofdamoftrea tium uocari.-quodaiiquidnychen uocantrhocftiffitum uuluaspoenismire refiftere. Odo remcffe caftorei:meliufque cum eo uftumproficere. Vetara quoque ulcera 8d cachoete LIBER. eiufdeln cinere fanari. Mam carbunculos SI carcinomata in mulierum parte prsefcntifTr/ mo remedio fanari tradunt cancro foemina cum falis flore contufo poft plcnam lunam: SC ex aqua iilita.pfylorrum Si tymi faguisffel iecur fiue recctia fiye feruata.Iecur et ritu mix taquecsedroplumbeapyxide afleruatum- Ita puerospubefcere negauit.Magno lalpeob ftetrix. Eademuiseft: pulmonismarini. Leporismarinifanguine Si fclletueliiin ouole-' pus hie nccetur. Cancri fcoIopendrn guifueze quoque tote in uafe fidili:& exacetoilite eundem contra piles habent efffdu Et fufttus urentium eas necat cimices inuedas caftoreo quoque cum mclle pro pfylothro ufipluribusdiebusreperiuntur.in omniautem pfylothro ucllendipriusfuntpill, infcnct um p-ingiuis dcnticioniburqucmultum confert delphinicum melle dentium cinis: 51 fi ip fodentegingiuse tangantur. Adalligatufqueidempauoresrepentinos tollit. idemeff e/ dus Si camculK dentis. Vlcera uero qu£ in auribus aut ulla corporis parte fiant cancro / rum fiuuiatilium fuccus cum farina hordeacea fanat. Et ad reliquosmorbus trici in oleo perundis profunt. Siriafifqueinfantium fpongia frigida cerebro humefado rana inuer/ fa adalligata cfficaciffime fanat quam aridam inueniri affirmant. Mulius in uino nccatus uel pifcis rubellio uel anguite cfu^. Item uua marina in uino putrefada iisqui inde bike/ tint tedi uini affert. Venerem inhibeoS! cinis hippopotami fronds e finiftra parte pellis in lintheolo a dalligata. Eel ue torpedinis uite genitalibus illitutn. Concitant cochkarum fluuiatiliu cam es fale adferuat£:&: in potu ex uino dara.Erythini in cibo fumpri. Iecur ra naz dyrophetes'&calamites in pellicula gruis alligatummcl dens crochcdilii maxilaris an* nexus braebiomei hippocampus;uel neruirubettedextrelacertoadalligati. Amorcm ft nit in pecoris receticorio rubetha aliigata.Equorum fcabiem rana! decode in aqua exte/ nuant:donec illini poffit. Aiuntqputa curatos non repeti poftea. Et fafpe negat canes fatra re:quibusin offa rana uiua data fit.Inter aquatilia dici debet:& calamochnus launc adar/ chaappellata.Nafcitur circa harudines tenues fpuma aqux dulcis ac marinae.ubi fe rrufcec Vim habet caufficaddeo acopis addff cotra perfridionu uitia. Tollic & fnulieru letigir e$ nifacie.Et calami fimul dicid-ebet.phraxmatis radis reces tufa luxatis medetur.&fpina; do lorib^exaceto illita. Cypri uero qui 8 1 donax uocat cortexalopeciis medet uftus:& ulceri bus ueteratis.Folia extrahut quae ifixa futcorpori Si igni facro Paniculse fiosfi aures irra* uerit exurdat.Sepia! acrametotata uis e:ut in lucerna addito aetbiopas uideriablato priore lumie Amaxila® tradat.Rubeta decoda 6d aq potu datafuu morbis medet: uei cuiufcus$ ^ ran£ cinis-Pulmonemarino ft cofrice£ lignmardere uidetiadeo ut facula ita prsduccar. Animaliu oium in mari uiuentiu clxxvij.genera effe. TZa VII. Erada aquatiliu dote no alienffuidet idicareptot maria tauaffaSC tot millib 9 paf p fuu terras ifufareXtracp circudata mefura pene ipfi 9 mudi quas itelligant aialia cem tu feptuagintafepte oium generu eflbeaq; nominati cuplent. Quod in terreftib 9 uolicribufcp fieri no quit. Neqp.n.ois idiassethiopisecn autfeythiaedefertoru ue nouimus feras aut uol ucres cu hominu ipforu multo plurimse fine differetias quas i uenire potuim 9 Accedat his taprobane ifulseqi alias occeani fabulofe narratas.profedocouenietmon poffe oia genera in conteplatione uniuerfa uocari.Atherculein tato mari oceano qu^cuq; naf cutur cerca fuonotiorac# quod mirem ur qua! pfundo nacura merftt.ut a beluis ordiamur arboresphyfethres:balens:piftrices:tritones:nereides:elepbati:homines qui mariniuccan tur:rotas:orc2E:ririetes:mufculi & alii pifeiu forma arietes ddphinftcelebrefq? Homero mV tuli.Luxurte ueroteftudines:&:medicis fibmquorugenera nufqua mari accepim 9 mergi tantum marina deccntesdam canicula!:drynones:cornutse:gIadii:ferrJE:communefq7 mari terrx amni hippopotami:crocodiii.Etamni tantum ac marAhynnuthynnidestfilurircoraci ni:pcrcar:pcculiaris autem man’s accipcnfcr:2urata:afeilus:acarne:aphia:alopcca:anguilb: araneus:box:batia:bacbus:batrachus:bdcna!:quos actileatos uocamus balanus:coruus :ci tbarus.Rhomborum genera chalcis gobio.Collurus afellorum generis niminor offer colla Siue patianus Cue faxecanusa parria bcticarlacertorum minimaabyftnon;elefle:cybium. J XXXllI. fta uoeaf cociia pe lands: qu£ poft.xl.dies a potoin meotim reuerrit.Cordyfa & hxc pda mis pufiila:cu in potu e msconde exit hoc nomen habet:dtharus:cailyonimus:fiue urano* fcopus.‘cin£di:fol«e:phifcinula; cnidcqua nos urtica uocamus.Cancroru genera channel* fnre:chamdeos:camepotorides:gcnens uarietate diftates & rotuditate: chameglycia:me# nides:quas funtmaiores quepeIorides:glycia fiuecoroquia.Concharu genera iter qua: & margaritifers cochleas: quaru generis pentadadydes:melicem:bales:ecbinophora:rdicun tur qbus cantant.Extra has fnnt rotundas in olcario ufu cochless:cucumis:cynoposea ny niarus:cynoIdexia:draco.Quidaaliud uoiutee dracucuIu.Eftautgracula: iimils.Aculeos in branches habet ad cauda fpedantis.Sic & fcorpio iaedit du tnanu tollit:erythinus: eche neis:echinus.Elephatilocuftaru generis nigri pedibus qternis:bifculis. Prseterea brachia duo:binis articulis:fingulifq} forficulis deticulatis.Fabri fine zaegaucifcugianeus: coger: gyres: galcos:garus:hippus:hippuros hirundc;ale:pleumon:bipocampos: heparcon'nos: Suntlacertoru genera loliigo uolitas:Iocuite:Iucernas:liparis:lamyrus:]epus:lecnes:quo rubracbia cancris fimilia funt.Reliq ps Iocuft£:muIlus:merula:inter faxatileslaudata.mil gii:melaufus:niea:metis:murena:mifmylus:mifcus:mnrex:oculata:ophidion:oftria:eotia orcino.Kic e pelamidu generis maxius.Necp redit i mseotimfimilis tritoni.uctuftateme* Iior:Orphus orthagorifcus:phager:picus:faxatiIiucp pelamis.Earugeneris maxia apole* dus uocat.Durius trito:pborcus:phitarus:pafler paftinaca.polyporu genere pedines:ma xinii dl nigerrimi asftate.Laudatiftimiautmitylenis rbyas:tyndarides: falonisialtimacia in Infula Alexadrias.In Aegypto peduculi:purpuras:pedriges:pinapinnother3E:rhina:quem fquatina uocamus.Rubus:fcarus pneipahshodie.Solea:fargus:fcylia:farda:lta uocatfpela misloga ex oceanouenies.Sc6ber:falpa:horus:fcorpena:fcorpios:fcyafcia:fciena: fcolope dra:myrus.a:gypta:fl:rob 9 :folen:fiue auIos:fiue donas:fiue om'x: fiue aadylus fpodylusi mariftella.-fpogia.Turdus iterfaxatiles nobilis.Tynnus.tranus.qnem aliiXiphya uocat. StaiTa: torpedo: terhea:triphono.peIamidu generis inagni exeo ferena cymbia fiut. Vene ri:Euax:xyphii.Hisadiicemus apud Ouidiu pofita noia.-quaz apud nemiue aliu rcperiun£ Sed fortaiTis i poto na(cunt:ubi i uolutne fupremisfuis tpib' 7 inchoauit,Bopyru i fcopu. lis uiuente-Orphu rubente:rhacinuqppullu pidas mortnyrasiaureicp colon’schryfon.Prae terea paru teragu-.St placentecaudalabru-Epodas latigeneris.praster hasc infignia pifeiu tradit ichannen ex fe ipa cocipeie.GJacua’ftate nuq apparere.pdpiu q femp comitef nauiV gioru curfus.Chromin q-nidificet \ aqs.Heleopen quccp dicit ec noftris icognitu ! undis. Ex quo apparet falii eos q eude accipenfere exiftimauerut.Helopi palma faporis inter pi/ fees multi dedere.Sutpraeterea a nullo audore noiati.fudis latinasappellata:a gisecisphy ren oftre^fimilisnoie magnitudine iter ampliflimos rarus:fed tn no degener:& pnas c 6' chariigeneris circa potias infulas frequeriffimas.Stat uelut fuillo cjurelogo Iharena deft xx biatefoi q lipitudo dpedalino minus fpatio.Cibu uenant.Deres in circuitu marginu hnc pedinatim fpiflatoo.Intusj) fpodyli gradis caro e.Et hyenam pifee uidif oenaria lfula captu capuf exeretc.Praeter hxc purgameta aliq relatu Idigna:& algis potionLimerada q aiahbus. CAI1 pUNlI SECVNDI NATVRALIS HISTORIAE, U3ertrigesimvstertiv^ in pROEM IVM. *' Metallorum nature. ETALLA NVNC ipSAEQ^VE OpES ET RERVM precis dicent:tellure intus exqrencecura.multiplici Modo qppe alibi diuitiisfodifquaereceuitaauruargetum xs ele dru. Alibi deliciis gemas:Kparietu digytoru que pigmeta Alibi temeritati ferru auro etia grarius inter bella cedefr?. perfeqmuroeseiusfibrastuidemufi^ fupexcauatos mon tes mirantes defifeerealiqmautintremifeereilla.Ceu uero no hoc etia excplu ldignationis facias parens expmi poiTit. LIBER. _ . . Imus in uifcera eius & in fede nianiu opes quaerimus tanq parum benigna fertiliq} qua fe<* cetur.lnter hsc nimium remediot^ gratia fcrutamut.Cui.n-fodiendicaufa mcdicina eft. Quanq 8C h£c 6i fumma fui parte tribuit ut minimcparca:facilifq3 I omnibus qu^,pfunt. Jila nos premuntu'lla nos ad inferos agunt quae occultauitatq? demerfit.llla quae non na/ feuntunut repenre mens ad iane euoians reputet quis deinde futuri finis eft:feculis oiti nibus exhauriendi earn quoufqp penetret auaritiar’Quam innocens quam beatamnmo ue^ ro 6C delicata effet uica fi nihil aliud de ea nifi quodfupra terras concupifceret: haberereg non nifi quod feed eftcEruitut quidem auruni 8i chryfocollaiuxtamtpreciofior uideatur nomem ex aurocuftodiens.parumenimerat naturae unaminuenitfe uitaz pefteimnifi in precio etiam effet fanies auri.Querebatargentum auaritia.Boni confuluit interim inuenif fe miniuni.rubenrifcp terre excogitauit ufum.Heu prodigiofa ingenia quot modis auxi* mus precia rerumr'Accefi’itars pictured: aurum argentum^ caelandocarius fccimus.Di dicithomonaturamprouocare.AuxerePartem uitiorum irritamentaJn poculis libidk nes cslare iuuit;ac perobfeenitatesbibere.Abieda funt deinde haec:& forderecoepere:6£ aun argenticp minium fuit.Murina 8i cryftallina ex eadeni terra effodimns:quibus preci um faceret ipfa fragiiitas hoc argumentum oputmhsc uera luxuriae aeftimata eft gloria: habere quod^poffet ftatim totum perire.Nec hoc fuit fatis:turba gemmarum potamus:6C fmaragdis teximus calices:ac temuletiae ca centre india iuuat:&auru iam acceffu eius. Qus prima comendatio mecalio^ auri:6i deorigineannuloru aureo$t;&: modo auri apudantiquos:5iequeftriordine:6ideiureannulo^aureo^. Ca. .1. Tinam poftet e uita in rotum abdicari auri facra fames:utceleberrimi audores u dixere.-profeiftumcouitiisab optimis quibufq?:6i ad perniciem uitae repertum. Quantum foelicioreseuocum res ipfae permutabantur inter fe:ficut 8C troianis temporibus fadicatum Homero credi conuenit.lta enimtut opin or )commer tia uidusgratia inuenta;alioscornsboum-alios ferro capmnTqp rebus emptitafie tradit: quanquam Si ipfe miratusaurum aeftimatrones rerum ita fecit.-ut centum bourn arma aus reapermutafleGlaucumdiceretcum Diomedis armisnouembourn.Ex qua confuedine mulca Ieguni antiquarum pecore conftat etiam Romae. pefrimuj ujts fcelus ferinqui ana, Ium ptimus induit digytis.Nec hoc quisfccerit traditur.Nam de prometheo omnia fabu Jofaarbitror:quanquamiKiquocgferrcum annulumdederit antiquitas: umculumqs id non geftamen intelligi uoluerit:Miidae quidannannullumquo circumado habentein ne mocernerer:quis non etiam fabulofiorem fateatunManus & prorfus finiftrae maximam audoritatem conaliauereauromon quidem Romani quoru more ferendum erat bellfcas uirtutis infigne.De regibus Romanis non facile dixerim(.Nullumbabet Roniuli in capi rolio ftatuameeprster Numms Seruiqj Tullii alia.Nec.L.quidem Bruti).Hoc in|arqui niis maximemironquoru egregia fuit origomndehic anulorum ufus uenit: quanquam uune lacedsmone ferreo utantur.ScdaPrifco Tarquinio omnium priiuo fiJiuni cum in prstextae annis occidiirethoftem bulla aureadonatumconftanundemos bullae durauit uteorum qui equo meruiffentfilii idinfignehaberent:caereriIorum.Ecideo miror Taw quiniieiusftatuamfineannuloene.Quanquam&denomine ipfo ambigitur.Id graecia digytisappellauere.Apud nosprifei unguium uocabant.poftea Si graeci & noftri feymbo lum.Longo certo tempore ne fenatum quidem Romanum habuiffe aureosmianifeftum eft.Si quidem iis tantum qui legati ad exreras genres ituri eflent:annuli publice dabatur credo quoniam ita exterorum honoratifTimi intelligebantur.Neq 3 aliis ucimos fuit:qua qui ex eacaufa publice accepiftentmulgoque fit triumphabant .Et cum corona ex auro etrufea fuftineretur a tergo:annulus tamen indigyto ferreus erat.-aequa fortuna trium/ phantfs 6 1 ferui coronam fuftinenns.Sic triumphauitde lugurta.C.Marius.Aureum no ante tertium confulatum fumpfifle traditur Ji quoque qui ob legationem acceperantau reo in publico tantum utebanturuntradomos uero fetreis.Quo argumento etiam nunc fponfamnnulus ferreus mittitur.Ifque fine gemma. Nec illiacis temporibus ullos fuiffe annulos uidco:nulquam certe Home.dicitxum 6 i codicillos mifiitatosepiftolarum gra^ tia indicet:&conditas arde ueftesue uafa aureaargenteaq?:8£ ea colligata nodi non an/ nuli nota.Sortiri quocp contra prouocationem duces nonmnulis tradit. Fabrics ciiam deum fibulas:& aliamuliebriscultusTicucin aures in primordio faditafie finementionc X/ !**t5°“e> nssn J**Mui preci £***** ^PotJtnus^ “^^tilFuciuj, Wcc li-Ricdoauti Ca> A »3Gurauu&oiei '*i uinttcpcrtum, : (r.iKut & troianis -t crm cr )cotnmei > rrrptinffe tradit: bcum 3llfl33U0 * •:■!! ccnfucdint j i.iiitiaaquiaaiL c>r;o cmnia fabu ,j vvx.cu\utnflf id ■aftoWocmcni ne aiv iftrtt nuxiniam ;;; rdum tt3t bfl&E it iiioLongo.L.Sulpitioconf.Flauiusuouit3edemconcordia::fi populo rcconciiiafiet ordi ues:Et cum ad id pecunia publica non dccemeretur-ex muldaticia foeneraroribns conde natisaedicula aerea fecit in graecoftafuqux tuc fupra comitium erat.lnciditcj i tabula aerea eaaede.ccc.iiii.annis poft Capitolina dedicata lta qdringetis-.xlviii.a codita urbe geftu eft ^ primuanulo# ueftigtu extat-Promifcui aut ufusalterufecudo punico bello. Necg.n. alittrpotuiftent trimodia ilia annuloru Cartbagineab Hanibale mitti Inter Cepionem quoq? 8i Drufum ex^anulo i aud;ioe nauali inimicitiae ccepere.Vnde origo fotialis belli: $L exitia reru.Ne tu qde oes Senatores habuerut:utpote cu memoria auoru mulri practu/ -ra fundi Iferreo cofentieritrficut Cafpburnium & mamlium.-q legatus.C.Narii fuerat iu gurtino bello.Feneftdla tradit.Et multi.LFufidtu ilia que Scaurus \ uita fua fcribit.ln Quitiorum uero familia aurum ne foeminas quidem habere mos fuerit.NuHofqj olo an nulos maiorpsgentium hoiumq? etiatnqui fubimpeno noftro degut hodie habeat.No fig-net oriesauc Aegypcus etii nuclittrris cotenra folis.Multifhocmodis ut caetera oia luxuria nariauittgemaf addendo exqfiti fulgoriftcenfuq opimo digytef onerandptficut dicemufi geraaru uolumine.Mox Qi effigief uariafcasladouit alibi ars alibi materia ect in precio.Alias deindegamas uiolari nefas puraumac nc quis fignandi cam in annulis ee in# relIigere:folidasinduit.Quafda uerone<^ ab ea parte quae digyto ocultatrauro clufit au# juiqt milibus lapillo# uilius fedt.Cotra uero multi nullas admirtutgemasrauroqj ipo ft gnant:utc!aumi Caefaris prindpatu reptum.Necnon 8i feruitia tarn ferrum auro cingunc alia per fele mero auro decoranttcuius iicentiaa origo nomine ipfo in famathracia id infti- tuuim decIarat.SinguIis prime digrytis gerere mos fuerat;qui funt minimis proximi.Sic in Numae & Seruii Tulii ftatuis uidemus.pnftea pollid proximo induere etia deorum ft muIacris.Dein iuuit&minimo dare Gallias britaniaeq? in medio dicuntur ufas. Hie nunc folus excipituncweri omnes onerantunatcr ctiam priuatim articuli minoribus alis^Sunt qui tres uni minimo congerant. Abi uero & huicunutantu:quo fignandafignent.Condi LIBER. Curts iTIetitres rara 8t ad iniurfas ufusindignamelutc facrarioproiuitur.Ei unu in mini/ mo digyto habuifle preciofioris eft in rccondiro fuppelledilis oftentatio.lam alii ponder ra eoru often tant: Aliis plures q unu geftare laboT eft. Alii bratceasin ferut leuiore mate/ fia:& propter cafuni gemma ru totam follicitudineni putant. Alii fub gemmis ucnena clu duoficut Demofthenesfummus orator grseciafrannulof® mortis gratia babet. Demuqi lit plurimu opti ita feeler a annulis fuit.Que fine ilia prifeoru uita:qua!is innocentia i qua nihil fignabaturs’At nuc quo® fibi ac potus uindicantur annulo a rapina.Hoc profccere tnancipiorum icgioues:6t in domo turba externa acta Seruorum quo® caui3 nomencula toradbibenduf.Sed aliter apud antiquos.Singuli mardpores lociferes ue dominorumgs tiles omnem uidum in promifeuo hahebatmec ulla domi cuftodia a domefticis opus erac Nuc rapiendaecomparantur epulaz:parirer® qui rapiant cas.Sed St claries quo® ipfas i\* gnare non eft fatistgrauatis fomno:autmorientibus annuli detrahuntur:maior® uitae ra do circa hoc inftrumentum efte coepit.incertum a quo tempore Videmur tamen pofle in externis audoritatem eius rei intelligere circa Polycratem farr|i tyrannuimcui diledus ii le annulus in mare abiedus capto relatus eft pifee ipfo circitcr ducentefimii.xxx. annum urbis noftrse interfedo.Celebrationemqdem ufum cum foenorecoepifte argumeto.eftco fuccudo ulgiad fponfiones etiamnum annulo exiliente:ab eo tempore quo nodum erat arrauclocionutplaneaffirmare poftimusnummos ante apud nos cocpifib mox annulcs Denumis paulopoft dicetur.Annuli diftinxere alterum ordinem a plebcuit femel cot'pe* rant dTe celebres:ficut tunica ab annulis fenatum tantuimquaq et hoc fcromulgo® pur* pura latiore tuuica ufosinuenimus etiam pracones:ficutpatrcm.L-Elii Stellionis prico nini ob id cognominati-Sed annuli plane medium ordinem tertiuiuque plebi St patribus inferuere. Ac qd antea milirares equi nomen dederanuhoc nuc pecuniae indices inbuilt. Nec pridem id fadu:Diuo Augufto decurias ordinantermaior pars iudicum in ferreo an dulo fuit.Iicp non equitesded iudices uocabantur.Equitu nomen fubfiftebat in turmis equorum publicorum ludiciumquo® non nifi quattuor decurias fuereprima.Vixqa tvU fia fingulain decutiis inuentafunr.nondum prouinciisad hoemunus admiftis. Seruatu/ que inhodiernumdiemeftrne quis e nouis ciuibuf in iis iudicarec. De decuriis iudicium-.St quoricnf nornina equeftrif ordinif xinutata 6tdonif militaribuf 8t qnprimu corona aurea. Ca. .11. Ecu rise quo® ipfas pluribuf difeere nominibuf fuere Triblonoru asrif.St Sele* d doru St indicu.propter hoc etianum Nongenti uocabantur ex om nibuf.Sele«* di ad cuftodieda fulfragiorum feita in commit .Et qui diuifuf hie quoq? ordo eratfuperbaufurpationenominuiwcualiuffe Nongentum aliuf Seledums aliufTribunum appellaret.Tyberii demum principatu nono anno in unitatc uenit eque fter ordo annuloruep audoritaci forma conftitnta eft.C.Afinio Po|lione.C.Annftito Ve tereconf.anno urbif conditi.dcc.feptuagefimoqnto.Quod miremur futulipene de can fa cu.C.Sulpi.Galba lunenale fama apud pneipe popinaru poenifaucuparet.-occupatufcp in hiis eet queftus in Senatu uufgo inftitorereiuiculpse defendi annulif .Hac de=ca cofti tutu ne cui iufeiuf efletmificui ingeuo ipfipatruauo® paterno feftertia.cccc.cenfuf rus* ifTent 8i lege iulia theatrali.in.xiiii.ordinibus fedcndi.poftea gregatimin figne id apperi coeptu.proter® bsec difcria C.pnceps decuria qnta adiecitrtantu® natu eftfaftufut qua: fubD.Augu.impleri no potucrantdecurii non capiant eu ordine:paflim® ad ornamen/ ta ea etia feruicute liberati cranfiliauncjd ante nuq erat fadu qm in ferreo annulo eqtes.-iu dieef® intelligebantfadeo® promifeuu id elTe ccepitmt apud.Cl.Cifarem in cenfura eius unus exequitibus Flauius produs.cccc.ex ca caufa reos poftularet.Ita du feparatur ordo ab ingenuis coicatus eft cu feruitiis.Iudicuaut appeilatioe feparari eu ordineprimi oium inftituere.Grachi difeordi popularitate in cotumelia Senatus mox ea debellataiaudoritas nols uario feditionu euentu circa publicanoffubftint:8t aliquadiu tertiae uires publicani fuere M.Cicero dernu ftabiluit equeftre nome \ cofulatu fuo ei Senatu cocilansrex eo fe ordie puedu ee cclebras:8t eins mrespeculiari popularitate quires.Ab illo tpe plane hoc tertiu corpus in re.pu.fadueft.Coepitt? adiici Senatuipopulo^ ro.equefter ordo. Qua de caufa 8t nunc poft populfi feribiturquia nouiftime coeptus eft adiici.Quin etia* ipfiim cquitum nomen fatpe uaiiatuni eft in iis quo® qui ad equitatum trahebaut .Celeres fub „ f _ xxxm. RomuIo:rcgibuf <5 qppellati funt.Deinde fiexumines.poftea trolTuli:cum opidum inthu cisatra uolcimos hoc nominepafiuum.i'x.milia fine ullo adiumento peditum ccepiffcnc Ems uocabuh uis durauit ultra.CGrafcchumdunius certe qui abamiritia eius Graccha^ nusappeliatuseftfcriptumreliquitiis uerbis.Quod ad equeftremordinem priner antea fcrolTulos uocabancnuc cquires uocant.ldeoq? quia nonintelligut troffulus nomen quid ualeat-mukos pudet eo nomine appellant caufam qu® fupradida eft.exponit.Inuitof® etiamnum tamen troffulos uocari.Sut adhncaliqu® non omittend® in auro differentia. Auxiiiares quippe externos torquibus aureis donauere.-atciuef non mil argenteis. pr®* tercparmillasciuibusdedere:quasnonhabent exeerni.Jdetnqdmagis miremur coronas ex auto dedere ciuibus.Qixis primus donatus fit eanon inueni.Sed quis primum donaue rit a.L.pifone traditur. A poftumius Didaror apud lacum regillum caftris Latinorum ex pugnatis ei cuius maxime opera capta effennhanc coronam ex praeda dedit.ketmL.Lentu lus Conful SeruiiioCornelio merendefamnitum oppidocapto.Sed quinqjlibraru coro^ napifo fiugi filium ex priuatapccuniadonauitreamq? coronam teffamento reipublicxle gauic De reliquo ufu auriin uiris& mulieribus:8£denummo aureo:&quandopri mu fignatum eft ®s argentu & au^:& anteqfignare£’qmosin®re:&qu® maxima pecu/ nia primo cenfu:6C quotiens 5i quibus temporib" audoritatis auri. Ca. .III. Eo^i uero honori in facris nihil aiiud excogitatu eft q ut auratis cornib 9 hofti® d maiores dutaxat immolarenfifed in militia injquocp tm adoleuit h®c Iuxuria: ut M.Bru.in philippics campis epiftol® repcriantfrementes fibulas tribunicias ex auro geri.Ac Hercules idem tu Brute mu liege pedib 9 auru geftari tacuifti. Cuius fcelerisnos coarguimusiliu primu q aurodignitare per annulos fecitmt habeant in lacertis iam qdem & uiri qd e dardanis uenicriraqj &dardanu uocabaf.Viriol® cekic® dicucur.Viriles celtibericse.Habeant foemin® in armillis digy tifqi totis colloauribus.per has difeurranr eaten® circa lateral inferramargaricaru pondera e collo dominaru auro pendeanpucinfomnoquocjs unionucofcienriaadfit.Etiamnu pedibus induit'ratqj inter ftofam.plebemc? hue media feeminaru equeftrem ordinem facit.Honeftius uiri pedagoo gis iddamus balneafqp diues puero^ forma conuertit.il uero etiam Harpocrateui ftatu / afep ®gypkogc numinu in digitis uiri quoqj portare incipiu t.Fuic & alia.Ciau- principatu differentia infolens iis qb ; adtmffionem liberti eius dedinentrimaginem principis in annu* ioexaurogerendimagnacriminuoccafione.Qu® omnia falutaris exortus Vefpafiani principis aboleuit-.sequaliterpublicandoprincipern.Deannulis aureis eoruqj ufu had en 9 __ . . riidu fit .Proximu fcelus fecit: qui primusex auro denariu fignaufcciuod & ipfu latet au> xr** Sore incerto-populus Romanus ne qdem argento fignato ante Pyrrhu regent deuidu utbs eft.Libralis unde etiam nuc libella dicit difpondius appendebaf: affis. Quare aeris grams poena dida.Rt adhuc expenfa in rationib 9 dicutur.ltem intedia & pondera.Quin 8£ milieu ftipendio^:hoc eftftipisponderandaspenfatoreslibripendesdicutur.Quaconfue ft* iodine in iis emptiomb 9 qu® mancipi funt.-eciam nuc libra interponuf.Serui 9 rex primuf £u±rc .>**„„,* fignauit®s.Antea rudi ufos Rom®.Timeuf tradit.Signatu eft nota pecudmunde 8£ pe^nr. cunia appellata.Maximuf cenfuf .c.x.nulia aflfiu fui t illo rege.Et ideo hxcprima daffif. Aroentu fignatu eft anno urbisquingentefimo odogefimoquintotQ-.Fabio cofule qn que’annis ante primu bellu punicu:Et placuit denarius pro decemlibris aeris: quinariusp quinqj feftertiu pro dipondio ac femiffe.Libr® aut pod us aeris in minitu bello punico pri> tnoefi impenfis refpublica non fufficeret.Conftituruc^ utaffesfextantario ponderefenV rencur.fca qnta parte fadalucri difToIum®salienu.Nota aeris fuitcxalteraparte Ianusge minus:ex altera roftru nauis.In triente uero quadrance aes quadrans anrea triucis uocad 1 tus a tribus nnciis-Poftea Hannibale urgente.Qu.Fabio Maximo didatoreaiTes unciaies fadi.placuitq? denariu.xvi.affibus permutari quinarium odonis:feftertium quaternis.Ita rerpub.dimidiutnluerataeft.In militari tamen ftipendio femper denarius pro decern affl* bu&datu&Nota argenti fuere bigae:atque quadrig® inde bigati qdrigaci^ didi-Mox lege papvriana femutiales afies fadi.Liuius Drufus in tribunatu plebismdaua ptem ®ns argento mifcuic.Qui nuc uidoriatus appellatunlege clodia percuffuseft.Antea.n-hic nu mus ex illirico aduedus mercis loco habebaf.Eft aut fignatus uidona-K mdenomen.Au teus numuspoft annudxii- percuffuseft quaargenteusutawfcrupulumualetetieftemis LIBER. uicenisrquod efficit in libras ratione fefterriuq tunc erant feftertios nongento s. poll baft: placuit.xl.milia figna ex auri librisrpaulatimqj principes imminuere podusuninutiiTitnus uetoad.xIv.milia.Sed a nummo prima eft origo auaritise excogitata foenore quasftuofa fe gnitia.Hae paulatini exarfit rabie quadam non iam auaritia:fed fames auri: utpotecuni Se pius Clandius.CGrachi familians auro repenfum caput eius excifum ad opimium rule* rmplumboq? in eos addito paracidio fuo rempu.etiam circunfcripfent.Nec iam qumtiu aliquo:fed uniuetfo nomine Romano infami rex Mithridates Aquilio duci capco auru in os infundit.Hasc parit habendi cupido.pudet intuentem tantum omnia ifta qua: fub/ inde noungrxco fcrnionc cxcogitantur expreffb ar gcntcis uafis auroauc inciufo-*cjuibus deliciis ueneunt tam aurea quam aurata:cum feiamus interdixiiTe caftris fuis Spartacu ne quis aurumhaberet:aut argentum.Tato fuit plus animi fugitiuis noftris.MeflaJa ora torprodiditAntonium triumuuum aureis ufum uafis in omnibusobfenis defideriisrpu dendo etiam ctimine Cleopatrae-Summse apud exteros licentia: fuerar poculo auico pul* uino fubdito phillippum regem dormire folitum, Agomen celum Alexandri Magni pras feftuniaureisclauis fuffigerecrepidas. Antonius Sopus in contumeliarn nature uiiira/ tem auro fecit opusproferiptione dignum.Sed practer alia equidem niiror populum Ro. uiiftus gentibus in tributo Temper argentnm imperaflbnon aurum ficut carrhagini cum Hannibale ui&as argenti pondo annua in quinquaginta annos nihil auri.Nec poteft uide t i penuria mudi id uenifTe-Nam Mida;f«d & Croefusunfinitu poftederanc.lam Cyrus de ui&aafia pondo.xxxiiii.miliainueneratrpmer uafaaurea auruc# faftum;& in eo folia ac platan uni uitemque.Quo uiftoria argenti quingenti quingenta milia talentorum report tauit.K crateremSemiramidisrcuius pondus.xv.talentorum colligebat.Talemum autem Kgyptiunipondo.Ixxx.patereVarrotradit.Iamregnaueratin colchis SalauccsS: Efubo pes qui terram uirginem naftusplurimumargentiiauriqueeruifTedicuurin fuanoru ge te:KaIioquin uelleribusaureis'inclyto regno.Sed &lllius aurcsecamer2e.&: argentea: tra bes narantur&coIumnse:atcp paraftate.ui&o Sofoftraa Aegypti rege ram fuperbo.-auc pro datur annis quibufque fortes reges fingulos e fubie&is lugere ad curruiu folitus:ficq? umphare.Etnos fecimus quazpofteri fabulofa arbitremur Cxfar qut poftea didator fuit primus in asdilitate numere patris funebri omni apparatu harenas argenteo ufus dbferafi queargenteis uafis incelfere turn primum uifum.Mox qd etiam in municipiis emulantuc C. Antoniusludos fcoena argenteafecit.Item.L.Murena.K C.princeps i cyrco peema du xit.In quo fuere argenti pondo.c-xxiiii.CIaudius fuccefior eiusrcum de Britaonia triune pharetinter coronas aureas unam.vii.pondo habuit.quam contulilTet Hifpania citerior: alterani.ix.quamGalliacomataficuttitulusindicauir.Huius deindefuccelTorNero Po/ peiitheatrutnoperauitauroinunumdiemquo TyridatiRegi Armenia: oftenderat.£c quota pars ea apparatus fuitaureasdomusambienris urbem.Auri in a?rario populi Roma ni fuere.Sexto Iulio-L. Aurelio conful feptem annis ante belli? punicum tertium pondo dcc.xxvi.argentinonagintaduo milia di extra numerum.ccc.&.ixxv.miliaJtem Sex.Iulio L.Martio conf.hoc eft belli fotialis initio:odingenta.xlvi.auri pondo Caefar primo itro^ itu urbis in ciuili bellofuo ex azrario protulit laterum aureoru.xxi.miliai&numero pon do.ccc.Nec fuit aliis tpibus refpublica locupletior.lntulit & Aemilius paulus perfeo Re ge Macedonico deuido prasdampondo triu niiliu a quo tpePopuIus Romanus tnbutu pendere defit.Laquearia quae uuc& in priuatis domibus auto tegutur: poft Cartbagine euerfam primo inaurata funt in Capitolio cenfura.L.Munimii-Inde tranfiere in cameras. In parietes qnocy.qui iam: 8 i ipfi tanquam uafa inaurantuncum fua xtas uaria de CatuJo exiftimauerit:quod tegulas asreas Capitolii inauraflet primus.Inuentores auri ficut me/- tallow fere omniurfeptimo uolumine diximus prxeipuamgratjam huic materia: fuiife ar bitrormon colore qui in argento darior efbmagifq; diei fimilis:& ideo militaribus:fignis familiarior.quoiam is Ionguis fulg€t:manifefto errore eoru qui colorem fyderum placuif fe i auro arbitranf-cu i gemfcaliifcp rebus no fit prsecipuus.Nec podere aut facilitate ma tetix pradaru tcasteris metallis:cu casdat p utruqj plubo^Sed qa rept uni nihil igne depe* riotoraet ucediis rogifa dura'temateria.Quim'mo quo fepi 9 arfit:pfi c it:ad bonitate.-au ncj expimeto ignis tut fimul color rubeatquo ignis. At ipm obri2u uocat.primu at boi tad argumctu e qdimcillie acccdi:prasterea mi^prunas uioletiffimsEligni idomitu palea r citifli'me ardefcere:atq} utpurgeturcum plubocogui. Altera caufa precii maior quod mi¬ nimum ulus deteritrcuin argento sre plumbo lines durantunmanufi# fordefcant de ci/ duamateria.Necaliud laxms dilatatur.aht numerofius diuiditurmtpote cuius uncis in fepcuagenas& quinquagenasplurefi? bratteas quaternum utrinquedigitorum fpargan tur.CraflilTims ex iis prencftins uocantur: etiamnum retinentes nomen fortuns linaura* toibi fideliflimefimulachro.proxima brattea qusftoria appellatur.Hifpania ftrigiles uo catauri paruulas mafias:quod fuper omnia folumin mafiaauramento capitur.Cum cste ta in metallis repertaigni perficiantur hoc ftatimaurum eft ccnfumatamque materiam procinus habet cum ita inuenitut.Hscenim inuentio iusnaturahs eft. Alia qua dicemus coafta-Super csteranon rubigo ullamonerugo non aliud exipfoquod confumatboni/ ratem itninuat ue pond us. lam contra falis 8i aceti fuccosdoinitores return conftantia fu perqueomnia necunnectexitur Iansmodo:& finelanarTunica aurea triumphafle Tarq nium Prifcum Verius tradit Nos uid imus Agrippinam Claudii principis edente eo na* ualis prelii fpe&aculum aflidentem eiindutam paludamentorauro textili fine alia mate* ris. Attalicis uero iampridem intexitur inuento regum afis.Mormori 81 iis quS candefi eri non poftuntout candido illiniturdigno glutini ratione compofita: leucoporon uocat Quid fit hoe.-autquemadmodum fiat-fuo loco docebimus.Aes in aurari argento uiuo: aut certebydrargyro legitimum erat.-de quibus ut dicemus illorum naturam redetestex cogitata fraus eft.Namquesscruciatur in primis accenfumqj teftinguitur fale aceto alu mine-Poftea exarenatunan fatis recodum fit fplendore deprehendenten'terumqueexha* latur ignitut poftit edomitum mixtis pumice alumine argento uino idudas accipere brae teas.AIumen in purgando uim babet tale eft qualetn efie diximus plumbo. Ratio naturalis inueniendi auri:& quando primum aureaftarua-Stmedicinsexauro. Ca. Ilf! Vrum inuenitur in noilro orbe utomittantus indicum.-atqi a formicisraut gry a pbibus apud fythas erutum.Apud nos tribus medis fluminum ramentistut in tagohifpanis.-pado italishebro thracis.-pa&olo afis:gangeindis:Nec ullu ab folutius autum eftmteurfuipfe trituqp perpolitum.Alio modo puteoru ferobi bus effoditunautin ruina montiu.Quate utraqj ratio dicetur.Auru qui qusruoante om nia fegullu tollutrita uocatur indiciunvalueus ubi id eiharens que leuatunatque ex eo quodrefedioconieduracapit-utaliquado in fummattellureprotinus rara foelicitatesut nuperin dalmariaprincipatu.Neronisfingulisdiebusetiamquiquagenas libras fundes cum iaminuentumeftin funtmo cefpite.Alutationem uocant ft & aruo ea tellus fubeft Csterun* montes hifpanis aridiftcrifePque:# in quibus nihil aliud ginatur:buic bono co guntur fertiles efle.QuocLputeis foditur canalitiunt uocant:alii canalienfe marmoris glo ris inhsrensmon iilo mod'o quo in oriente fappbyro atque thebaico aliifcp in gemis fein tillatsSed micas amplexum marmoris hi uenarum canales per marmor uagantur 8i latera puceorum & hue illucinde nomine inucntmtellufcp ligneis columnis fufpendirur.Quod effofum eft tuditurdauatur:uritunmollitur in farinam.Nam quod in pilis cudunt apila* feudem uocant argentum quod exit a fornacetfudoremque qui camino ia&atur.Spurci/ tia in omni metallo uocatur fcoria.Hsc in aurocoqnirur iterum 8i tunditur.Catini ftuc ex taPconio.Hsc eft terra alba fimilis argills.Neque enim alia affiatum ignemque & ar/ dentem materiam toierat.Tertia ratio opera uicerit gigantu. Cuiculis per niagna fpatia aftis cauantur montes ad lucernaru lumina.Eadem menfura uigiliaru eft.-multifq? menfi bus non certticur dies.Arrugiusidgenus uocanr:fidunt(#rimsfubito:& opprimut ope rariosmtiam minus temerarium uideatur e profundo marts petere margaritasuanto no* centiores fecimus terras.Reliquurur ira cp fornices crebri motibus fuftinendis.Occurfant in utroq; genere filices.Hos igni & acero ruput.Sepius uero quoniam in cuniculis uapor Si fumus ftrangulafccsdut fraauris.c.l-Iibris ferri terraru agentibus.Egeruntc^ humeris noflibusacdiebus per tenebras proximis tradentesducemnouiflimi cernunt.Si longior uidetur filex.-latus fequitur.Foflam ambit quiete.Tamen in filice facilior exiftimatur ope ta.Eft uamque terra ex quodam argilte genere glares mixratcandidam uocat:prope tnex puguabilis.Cuneis ea ferreisaggtediu66t' lifdemalleis.nihilcjidurius putat.ntfi quod i* ter ota auri fames d urifitma c-Peracto epere ceruices fornicuab ultimo csdut.dat^ iignft LIBER. rima.Eamque folus intdligit incacumine moncis eius peruigil.Hic uoce idu uc repente reuocari operarios hibct.pariterque ipfe deuoiat:Mons ftadus cadit a fcfelongo frago- re:qui concipi huntana mcnte non poflk:8£ flatu incredibili.Spedant uidores ruinatn na/ rurae.Nectamenadhuc aurum eft.Nec fciere efTecum fodere.Tantaqueadpericula cul ccnda f uic facis caufe fperare quod cuperent. Alius par eft labor uel hoc niaioris impenr dii flumina ad lauandam hanc ruinam iugi montium duxere obiter a centefimo plerumcp lapidc.Corrugos uocant a corriuatione credo:nimirurn 6i hoc labor eft.prccepiffe librae tncnco oporcec uc fruarts cjtiandoin nod^cuc^i alcifTiinis partibus ducitur. Conualhs &C interualla fubftrudiscanaSibus iunguntur.Ahbi rupis wui2ecaeduntur:fedemque trabi* bus cauatis pncberecoguncur.Isqui csdit:funibus pendenut procul inruentibus fpen> es nefaria quidentfed a litum fiac.pendentcs maiore ex parte librant &linea$ itinerr prae fio'unt.lraqj infiftentis ueftigiis hominis locus non eft.Manes rrahuntur ad homines uc ultium importent.ldgenus terra! uriori uocant.Ergo per filtcescalculos ue dicuntunfK urium euic ,nt. Ad capita deiedus in fuperciliis montium pifcinascauantunducenos pe* desin quafquepartes:&: in altitudinem deos.EmiiTariain iis quina pedum quadratorum ternum fere linquuntur:& repleto ftagno excuftis obturamentis erumpit torrens tanta ui:utfaxa prouofuat. Alius etiamnumin pianolabor.Fofle in quasprofiaut cauant :aga<* gas uocant easfternuntur gradatim.Frutex eft ulex roris marini fimiiis afper arumque re- tinens.Lateia cluduntur tabulis:ac per prxrupta fufpenduntur:canali ita profluete de ter ra in mare.His de caufis iam promouit Hifpania in priore genere:qux exhauriuntur ini menfo Iabore ne occnpent puteos in hoc rigantur. Auru arrugia quantum non coquitur fed ftatim fuunfeft.lnueniuntur ita mafTx.necnon inputeis eciam denas excedetes libras palacasHifpannalii palacranasridem quod minutum eft balucem uocant.VIex ficcatus uritur:& cinis eius lauatur fnbftraro cefpite herbofo ut fidat aurum.Vicena mifia pondo ad buncmodumannis iingulis afturiamatqpgalletiam Sduficaniampradlare quidam rra diderutrita ut plurimun' afturiagignat.Neque in alia pat re terrarum tot feculis h£ec Fes* tilitas.Italiajparritum eft uetereinterdido patrum ut diximus.alioquin nulla fecundior metalloru quocp erat tellus.Extat lex cenforia uidimiliarum aurifodin£:quain Verceile fiagro cauebaturme plus quinq? hominum in opere publicani habercnt Aurum faciendi eft etiamnu una ratio exauripigmento:quod in Syria foditur pidoribus in fumma tellu- reauri colore:fed frangili lapidu fpecularium modo.lnuirauerarque fpes Caium princi/ pem auidiffimu auri:quamob rem iuiTit cxcoqui tnagnumpondus:&: plane fecit aurum excellens-fed ita parui ponderis ut detrimentum fentiret illud propter auaririan^exper/ tus quanquam auripigmenti librae viiii.permutarenrur nec poftea tenratum al>.ul!o eft. Omni auro ineft argentu uario pondere:alibi dena:alibi nona:jlibi odaua parre.In uno ra turn Gallia: metallas loco:quod uocant albicrarenfe.xxxvi.portio inueniturudeo ceteris praseft.Vbicunqi quinta argenti portio elbeledru uocatur.Scrobes ese reperiuntur in ca* nalienfi.Fit Si cura eledru argento addito.Quod fi q,uintam pottionem exce(Tit:in cudi> bus non refiftit.Eft elcdro audoritas Homere tefte qui Menelai regina auro:eIedro:ar* gento.-ebore fufgere tradit-Mineruse templum habet lindos infula rhodioijmn quo He/ Iena facrauit calicem ex eledro. Adiicit hiftoriammammx fuae menfura.EIedri natura eft ad lucernarum iuminaclarius argento fplendere.Quod eft natiuu Si uenena deprazhen** dit.Nanquedifcurrut in calicibus arquus caeleftibus fimiles cum igneo ftridore.-a: gen i* na ratione praedicunt Aurea ftarua prima omnium nulla inanitate:& ante qua ex a_re ah> qua illo modo fieret:qua uocant holofphyrato in teniplo Anaetidispcfita dicitur.Quccf in fitu terrarum nomen hoc fignificauimusmumine gentibusillis facratiflimo.Direpta c Anronii parthicis rebus.Scirumqj narraturdidum unius uetcranoru Iiononia* hofpitali Diui Augufti coenacuinterrogaretuneffet ne uerurmeum qui primus uiolafler hoc nu- me oculis:mabrifq? captum expirafl’edefpodit.n.tum maxime Auguftum de cruore eius cccnare feqp ilium eflbtorucp fibi cenfum ex ea rapinaefTe.Homm primus Si aurea ftarua Si folidani Gorgias Leontinus delphis in replo fibi pofuit.lxx.cireiter olympiade.Tantus eratdocendajorarorteartis quasftiis.Auru pluribusmodispolletin reniediis.VuIncratiO que & infantibus applicatur.ut minus noceat:qu 2 inferantur ueneficia.Eft Si ipfi fuperla touis malefica gallinarum quoc® 8i pecorum foeturis.Remediumeft ablucre illatum di~ S3 g&SS xinM'Jj 3 jusatiis^ 3 I IbcoMaq"* 11 ;: lutea a PP e u l f detenuicnbto i meacrepenn ' 1 f oisduriciafoit^ alumine fchifto re cogeria.Cu feruacur in lom LaudanlTiiiuir tionis eft.ut co pricipis fpcefae Iduda opficun que dawns f ducancaerjme- turapingutlTmii loremchiyfu collaindutui u gadauulncuc uemifced3tu bus epIaftris.A appelhWquf n dt’ocsappe/urj na-addito nirro naturauru qj : btfe:hebetjtui riadfupradid a R efma plubo & • , P yro Paleis3o, ace I°mjx;c , v Dei tei. ^1 - xxxnr* fpargere cos quibus mcderi uelis.Torretur & cum fall’sgrummoponderc tripKci miflbiSd rurfuracuduabus talis pottioibus 8i una lapidis que(chifton uocacuta uirus cradicrebus una crematis in fidili uafe ipfu puru 8i IcorruptunrReliquus cinis feruatus i fiftili & exa quaiSlitusdichenasin facie fanat.Lcmetoidcouenit ablui.Fiftulas et fanat :6i qu«e uocand* hemorrhoides.Quod fi rrito fpuma adneiaturpurria ulcera & tetri odoris emedat.Ex mel fe uero decodu cu melathio & llitu ublico leuiter foluit aluu. Verrucas curari eoM.Varo eft audor. De chryfocolia 8i medicinse ex chryfocolia. vi.& mirabilia na* tur£ de glutinandis inter fe perficiendifqj metallis. Ca. V. Hryfocollo humor c in puteis quos dixim’rp uena auri deflues craffefeete limb riV c gorib 9 hybernisufq? in duritie pumicis.Laudatiore eandein serariisnietalhs:8ip/ xima in argetariis fieri copertum e.Inucnif 6C I plumbariis uilior et auraria. In ok bus at iis metallis fit & cura multum ifia naturale ilia Imiffis I uena aquis leuiter byeme tota ufq? q in iunium mefem.Dein flccatis I iunio 8i iulio ut plane itelligaf' nihil alid chry^ focolla qua uena putris.Namia duritiamaxie diftat uua uocat. Et tn ilia quoq? herba qua lucea appellant: ting uit.Natura e que Iinolanse ue ad fuccum bibedum.Tundit in pifa:dei de tenui cribro fecernitfpoftea mollitur:ac deinde tenui’fic cribraf. Quicquid no trank meat:reperkin pila;dein moilitur.puluis femp i catinos digerit:6i exaceto maceraturrut ois duricia foluatur. Ac rurfus tunditur.-dein lauatur in cdchis:ficcaturcp. Tunc tingitur alumine fchifto;8i herba fupradida pfngiturqjantequa pingat.Refertquabib uladocilif/ qi fit.Na nifi rapuit colorc addunt & fytatum atcj turbyftumuta uocatmedicameta forbe re cogetia.Cum tinxete pidores tureifobitin nocat.Eiufq? duo genera faciunt. Eluta quae feruacur in lometa-Et liquida globulis fudorerefolutis.Hasc utracj genera in cypro fiunt LaudatilTima in armenia.Secunda in macedonia.Largiflima in hifpania. Summa coitienda tionis eft;ut colorc hserbx Cegecis lastae uirentis qua fimille reddat.Vifumcj eft ia Neronis pricipis fpecfcaculis harena cy rci chryfocola fterni:cum ipfe cocolori pano aurigaturus ect Iducla opficium turba-Trib 9 ea generib 7 diftiguunt.Afpera quse taxatur \ libra.vii,Media qusedenanis quinis. Attrita quaherbacea uocatrquae.xiii.Sublinuntat barnofa: pus qua \ ducantatrameto 8C paretonio.Hsec funt tenacia ei 9 in colore blanda.paretonium qm e na tiuapingui(Timu:6<: ppleuoremtenacifttmu atrametoafpergitunnecparetonicandor pak lorem chryfocolse afferat. Lutea putat alutea h^erba dida qua ipfa cseruleo fubtrira ebryfo collainducut uiliflimo genereatcpfallaciffimo.-Vfuschryfocollas&inmedicina ead pur gada uulnera cu csra & oleo.Eade p fe arida ficcat:6i cotrahit. Datur 8i \ agina ortopnoca uemifeeda cu melle.Cdcicant uomirioestmifcetur & colliriis a cicatrices oculoru-.ac uiridi buseplaftris-Ad dolores mictigados:&cicatrices trahcdas.Hanc chryfocolia medici acefin appella?«qu^ no eft orobitis-Chryfocolla 8C aunfices fibi uendicatagglutinado auro: 81 in de oes appellata fimiliter uteres dicut.T emperatnr at ea cypri erugiue:&: pueria ipubis uri na;addito nitro. Terituftypro aere i cypriis mortariisrfanterna uocat noftri. Ita ferrumir natur auru qdargetofum uocat.Signuq? e fiadditafaterna nitefeit- Ediuerfo erofu cotra hit fe:hebetaturcj:& difficulter ferruminaturauru.Ad id glutinu fit auro & fpuma arge/ ti adfupradida additis una<5 cotfltis.Cotexipar eft rcliquacirca hocut uniuerfa nature coringat amiratio. Auri glutinu e tale.Argilla ferro.Cadmiaaeris maftls.AIumen laminis. Refina plubo 6C marmori,Sed piumbu nigru albo iungitur.Ipfumc? albu fibi oleo.Ite fta^ gnumserametisftagno argentu.pineis optime figms ass ferruc^ coditut. Sedaegyptia pa/ pyro paleis auij^Calex aqua acceditur:Ktrachiniuslapis.Idemcpofeoreftiguitur. lgnisat aceto maxie di uifco 8i ouo.Terra minime flagrat.Carboimajor uis efufto.Ite^ flagrati. De argenco ai argento uiuo& ftibia fiue alabaftro:^fcoria argenti K de fpuma argen/ tei. Ca. VI. B his aroeti metallt dicatunquse fequesinfania eft.No nifi T puteis repritur nullacp fuifpenafcitur: nullis utin auro lucetib fcitillis.Terra ealia ruffaalia cineracea excoq no pot nifi cu plubo nigro aut cu uena plubi Galenam uocant:qua: iuxtaar^ geti uenas plerun® repitur.Ec eode ope igniu defeenditpars inplubu:argentu aut fupnae inatatmt oleu aquis.ReperuTI olbus pene puinciis fed in Hifpania pulchernmu.ld quo/ m fterili folo ara et in montibus.Et ubicunc? una inueta uena eftmo pcul muemtur aha. Hoc quide & m ol fere materia, unde metalla graeci uide'tur dixi(Te.Mirum adhuc per Hrt LIBER. panias ab Hanibale inchoafos puteos durare (ua ab inuetoribus noia habctes. Ex quit us bebeloappdia6hodie<5 qui.ccc.pondo.Hanibali fuminiftramtin dies.Admiile quintus ij paftuscauato monte p quod fpatiu aquitai ftantesdieb^noctibufqs cgeiut aquas Iuccrna rum niefura:amnccp faciuc. Argentiuena quasin fumoreperta eft audariaappellatur.Fj/ nis ariquis fodiendum folebat effealume inuentu ultra nihil quacrebatur. Nuper inucnta asris uena infra alume alba nullu finem fpei fecit * Oodor ex argentifodinis inimicu oibns animahbus:fed maxime canibus. Auru argentu^ quoniollius eo pulchrius.Lineas ex arge teo nigras fieri.producicp maratnur. Eft 8£ lapis in iis uenis cui uoniica liquoris icterni ar gen'tu uiuum appellatur-Venenum reig oium eft. Exedit ac prumpic uatapermcans tabe Sira.Oia ei xnatant praster aupt.ld unum ad fe trahit. Iaeo: & optimc purgat cameras eius fordes expuenscrebroiaftatu fiftilibus in uafis ita uitiisafoic&ibut ipfuni ab auro difee dat.In pelles fubadas efunditurtperq? eas fudoris uice deflu^S pu^relinquit aurum.Ergo Kcu gerainauratur:fublitubrateisptinaci(Time redet.Verupaloiedetegit fimplicesiautp teues bratteas.Quapp id furtum quserctes oui liquore candido ufum eum adulterauere. Mox & hydrargyro;de quo fuo dicemus loco-Et alias argetum uiuum no largum iuentu c.ln iifdcargentimetallis iueniturutpprie dfcamus:fpuiiia 2 lapiscadidaenitentifqj:nd tn traflucetis ftimini appellaualii ftibia alii alabaftruialiqui turbafm. Duo ei 9 gencra.-mas 6£ foemina.Magisptobat foemin^Horridior emasrfcabriorqj 8£min 9 p6derofus:minufc£ ra dians:& harenofionFoemina cotra nitec frialib 9 :fiflurifcp noglobisdehifcens.Vis et 9 aftri gereac refrigerare.pricipalis aut circa oculos.Nancg ideo & platyo ophathaimon id appel l3uere:quoniain callibusmalierumcp epiphorisdilatetoculos SCfluciones Ihibcat oculo^ exulterationefcg.Earina ei 9 & thuris gummi amixto fiftit 8i fanguinc e cerebro profluen^ tum.Efficacior 8£ cotra recetia uuInera.Ec cotra uetercs canum morfus infperfa farina. Ec cotra abufta ignicum adipe ac fpuma a.rgcti caerufacp 8i caera. Vritur autc offis bubuli fr mi circunlitum f clibanis.Dein reftlguitur mulierum Jade.Territurc^ l mortariis amixa a qua pluuia.Acfubideturbidum traffundif'isereum uas.Ettnundaturnitro. Fexeius feel ligitur plobofifTima quacqp fubfidit in mortariorabigiturqj. Dein uas \ quo turbida traffu fa funtoptum Hteo p node rellquitur:&poftero diequicquid inataceffunditur: fpogiaqx aqua tollitur.Quod ibi fubfedit:flos itelligitur:ac linteolo iterpofico i foie ficcatunno ut perarefcat.Iterum® in mortario tentunSi i paftillos diuiditur. Ante oia at uredi mod^ne ceftarF eft:nc plumbum fiat.Quida no fimo utuntur coquetes*.fed adipe. Alii tritum in a qua triplici linteo ficcacifeccqjabiiciunt.Idq} qd defluxerittraffundunt.Ac quicquid fubr fidet id colligeces cplaftriscollyriifc^ mifeent.Scoria i argento graci uocat helcbyfma.Vis ei 9 aftringere & refrigerare corpora. Additur eplaftris.-ut mollibdena.de qdicem 9 in plum bo.G'catricibus maxime glutinadis &cotra tenafmos:difenteriafq? infufa clyfterilius cum myrteo oleo. Addunt & \ medicameta quas uocat liparas ad ex crefcctia ulceruni aut ex ac tritu fada:aut in capite manatia.Fit 5i in iifde metallis & quss uoftitur fpuma argeti. Gene ra cius tria.Optima qua chryfitin uocat.Secundaqua argiritin.Tertia quam mohbditin.Et plerumqj oes hi colores in eifde tubulis iueniuntur.probatiflimae attica.Secundahifpa/ niefis.Chryfitis ex ipfa uena fit.Argyrim ex argcto.Molibditisplumbi ipfiuffufura;qu^ fit puteolis:&ide habet nome-Omnis at fit excoda fua materia ex fupiori catino defiuenf iniferiore Ex eo fublata ueruculis ferteistatep in ipfa fiama couoluitur ueruculorut fit mo dice poderis.Eft at ut ex note ipfo itelligi pot feruefcctis & future materia fpume. Diftat a fcoriaquo pot fpuma fece diftare.AIterumpurgatisfematerisralterumpurgateuitium e Quidam duo genera faciunt fpumEiquas uocat ftelerytbida 5C peumene.Tertium molib dena in plumbo dicedam.Spuma utfit utilisriterum coquiturcofraflis tabulis ad magnitu dineanullorum ita accefa follibus ad fepara'dos carbones cinercqn Abluitur aceto aut mo Simula reftiguiturQuod fit argyritisrut c a *dor ei detur magnitudi'e fab^ cofrafin in fi/ mil coqui lubet cx aqua addiro \ linteolis tricico:& hordeo nouisrdonec ea purgetur.po ftea fex diebus cerunt in mortariis ter die abluetes aqua frigida.Ec cum definaccalida:addi to iale toliiii in libram fpumx obolo.NoirifTimo die coduntin plumbo uafe .Alii cum fa bacadide &. ptirana coquunt:& in folo ficcatur. Alii in Jana cadida cum faba donee lanam no denig ret. Tunc fale foftilc-adriciuntrfubinde aqua mutata: fccancqj diebus.xl. calidilTi nustitans. Necno in uentre fuillo in aqua coquuc exemptameg nitro fricat:& ut fupra te ^5 i U''* ci«n^‘ ; C niandu ‘ , populu st ' 4 i pagiftiu • ■ U cnrmiif tIini!l metallist 1 icnofum.bem: Hancren j flonbtanco. !* I loteftcquinau.! I timimu:quidi cu i draconiscUs elopi 1 imis.Ncqfiiuuri inedicaiiicmdi.. hoc uw. quod tantmonocamji magni opcuKi: ! 8£fuiophidcm:j bin tritij, proem mogenesflin J 'Hifpanifi.C’Ico, pul* Roman; r: u m am pcrft'ini; j predoftjruca pdafocietan Na ! exufto lapidc- .n.8tipf Cin ! ^ u ntur folo cole* e ^cunduMi'.V S^hiiniuni- Adipic,.;. Unitor Iu bico qu> . • . Nccaj., i Stii-* ! ' 9 »onj,„ .•* I SKn *' i’*<«(»,," 1: rOiljf . X XXtlL runt in mortariiscu fa le.S unt qui no coquaofecu fale terant & adie&a aqua abluant.Vfu eiusad coilyria:8i nitru ad muliebriu cicatricufceditates toilendas maculafcK:& abluendu capillu.yis auc:liccare:muIIiere:refrigerare:temperare:purgate:expIere,Vlcerum tumores i aiibuiqj emplaltris fupradfais tgnes etiam facros collie cum ruta;tnyrto® & aceco.Iteca pemitiones cum myrto 8C c£ra 6i abdomine. De minio quants au&oritatisfuerit apud Romanos:Siorigineac iuctionqeiustSiana barisr6einpi&uris:5i medicine degeneribusminii:8£ roe ei 9 in pi&uris. Ca. VII. Nuenitur in argentariis nietallis miniu quoq?:& nunc inter pigmera magns audo i ricatis:8i quonda apud Romanos no folumaximefed etiam faers reJigionis :ut au dor eft Verrius;6i cuius fit necefle credere audoritati. Iouis ipfius fimulachri fa/ ciem diebus feftis trtinio illini foliita triuphatemq^ corpora.Sic Camillum triuphalTe. Hac religions etiam nucaddi in unguenta coens triuphalis:8iaccenforibus in primislouem mi niandu locari.Cuius rei equidem earn miror.-quaquam Si hodie id expeticoftar sthiopum populustotofcpeo tingiproceresrhuncqnbi deorumfimulacriscoloreefle. Quapropter diiigentius profequemur ola de eo.Theophraftus.xc.anosanteTrafibuIum athenienfium magiftiu:quod tempus exitin urbis noftrsducentefimu quadragefimu ix.anum tradit \ uentuiu minium a Callia atbem'enfe initio fperante auru pofle excoqui barena rubenre in Jnetallis argenti.Hanc fuiiTe origine eius.Reperiri aut iam tu in hifpaniis fed durum 8i ha renofum. Stem apud Colchos in rupe quada inaceiTa ex qua iaculantes decuterent: id efte adulceru Optimum uero fupra ephefum.Cilbianis agris. Harenam cocci colorem habere Hanc teri Deinlauari farinam.Ecquod fubfidatiterulauari. Differentia artis elTe: qdalii miniu faciunt prima lotura.Apud alios id efte dilutius.Sequentis autc lotursoptimu.Au doritaccmcolori fuifte no miror.Iam.n.ttoianis teporibus rubrica in honore erac Home/ ro cefte:qui naues ea comcndac Alias circa piduras pigmenta querarus.Milito uocat giX/ ci mim'u.-quida cinnabari Vnde natus error idicocinnabaris nome. Sic.n.appellat ilfi Janie draconis elis depbanrorum morierium pondere permixto ntriufcp aialis fanguine:ut dixi mus.Ncq? alius’eft color qui in pidurisproprie fanguinc reddat.Illa cinnabaris antidotis: medicamentifq? uciliftima eft At Herculemedici: quia cinnabarin uocant pro ea utuntur hoc minio.*quod uenenu efte paulo mox docebimus.Cinnabari uetcres quse etia nunc uo* cant monocramata pingebant.pinxerunt Si ephefiominio:quod derelidum e:quiacuratio magni o per is erat: Prater eaq? utrunqj nimis acre exiftimatur.Ideoq? tranfire ad rubricam 8i fmophidem:de quibus fuis locis dicam.Cinabarisadulteratur fanguinecaprino:aut for bis tricis.prccium fincers numi quinquaginta.Iuba miniu nafei Si in carmania tradit. Her mogenes Si in Aethiopia.Sed neutro ex loco inuehitur admos nec fere aliunde quam ex Hifpania.Cekberimum ex Sifaponefi regione in becica miniariometallo uedigalibus po puli Romani nullius rei dibgenriore cuftodia-Non licet id ibi perficere excoquique. Ro/ mam perfemiruenafignataaddenamilia ferepondo anuaRomsautelauator.lnuenden do precioftatutalege ne modu excederer.lxx.in libras.Sed adulteratur multis modis: ude pda focietati.Nanqj eftalteru genusx oibus fete argetariis:ircq? plumbariismetallis:quod fit exufto lapideuenis pmixcomo ex illo cuius uomica argentum uiuumappellauimus(is ,n.8i ipfe in argentum excoquitur)fed aliis fimul repertis.Sterilesetia plumbi deprshen t duntiir folo colore: nec nifi in fornacibus rubefcetes;exufticp tundunt in farfnam. Echoc e fecundu minium perquam paucis motu multu lfra naturales illas harenas.Hocetgo ad/ ulrerat minium in officinis focioru.Itemfyrjco quonamodo fyricam fiat fuo loco dicem 9 Subliniaut fyrico minium copendio ratiodemoftrat.Et alio mo pigentium furto oportu num eft plenos fubinde abluetium penicillos: Sidit aut in aqna coftatqi furantib 9 Since/ ro cocci nicor ee debet.Secundariiaure fplendor in parietib 9 fenticimagine. Quanqua hoc rubico qimlam metalli e.Sifaponefibus acminarii fuas uenas haranea fineargento excoqui tur. Auri modo probaf.Auro cadece fucatum nigrefcir,Sincerum retinet co!oje:lnuenio Sicalce adulterari: Ac fimili roe ferri candentis lamina:fi no fit aurum depr^hedi ilico.So lisrarque inns cotaftus inimicus remediuimutparieri ficcato csera punica cum ofeo liguae fada candens fecis induca^. Iterumque admotis gallsecarbonibus aduratur ad fudere uf^ que. poftea candelis fubigatur ac dcinde linteis puiis ficut 8i marmora nitefeunt. q miniu in officinis poltut:facie laxis ueficis illiganc ne in refpirando perniciale puluere trahant :_K F ti ^ • LIBER. tamen perillas fpectent.Minium in uoluminum.-quoqj fcript ura ufurpatur. Clanorefqj litcerasuelinaurouelinmarmoreetiaminfepukhrisfacit. De hydragyro;de argento inaurando;de coticulis in argenn generibusitx experimen / Ca. Vili. X feeundario inuenit uita Si hydrargyrum in mcem argent! uiuipaulcantedila* c turn.Fit aut duobus modis;aereis mortariis piftiliifi? trito minio ex aceto aut pati nis fnftilib 9 Ipofitum ferrea concha calicecoopertum argilla fuperillata. Deinfub patcnis accenfum follibus conrinuo ignuatq? ita calicis fudore deterfo;qui fit argento co lore:&:aquae liquore. Idem guetis diuidi Facilis Si lubrico humore c6Huuere;Quod cu ue nenum elTe couenit oia quae de minio in medicinae ufu tradunBtemeraria arbitror: prcter 5 forcaffe quod illitu capita uentri ue fanguine fiftit.-du ne quidprxtereat i uifcerarac uul nus attigatraliterutendu no equidcm cenfea. Hydrargyro argentu iauratur folum nuc p pe;cu Si in aera fimili modo ducidebeat.Sed eade fraus quae in 01 uitaepatre lgcniofifiima eft:uiIioreexcogitauitmateria:utdocuimus. Aurirargentiqj mentione comitac lapis que coticulaappeIIant:quonda no folitum inuenirinifi in flumine hymocbo:ut au&or e Theo phraft’.Nunc uero paffim que alii heraclium:alii lydiu uocar.Suntaute modici quaternas untias Iogitudinis:biafcp latitudinisno excedetes.Quoad foie fuitin iismcIfus;qquoda terra.Iscoticulis periti cu euena lima rapuerint experimentu protinus dicut quanru auri fit in ea.quantii argenti uel aeris fcrupulari differentia mirabili roe no falente.Argeti duae differctiae-Battilis ferreiscandentib^ramento ipofitotquod candidupermaneatrprobatur Proxima bonitas ruffomulla nigro:Sed expeiimento quoq? fraus interuem't: feruatis.n. 1 uiroru urina batiliis inficif ita ramentum obiter dum uriturtcandoremcg mentitur. Eft ali quod experimentu pofiti &in halitu hominis:fi fudet protin’mubemq? difeutiat. De fpeculis 8isegyptio argento. Ca. IX. Aminas ducuSi fpecula no nifi ex optimo pofle creditu fuerat. Id quoq? ia fraude 1 corrumpif.Scd naturamira eft imagines reddendhquodrcpercuifFoaere.atqa \ ocu ios regefto fieri.Eade ui \ fpeculis uPpolita craffitudie;paulumqj propulfa diktat f imenfummagnitudo imaginu.Tantum iterefbreperculTum illu refpuauan accipiat. Qui etiampocula ita figurantkxcultis intuscrebrisceu fpeculis; ut uel uno Ituente populus totide imaginu fiat.Excogitatur Si moftrificamt in teplo fmyrnas dicata. In euenit rigura materiae.piurimumcp refert cocaua fmt Si poculi mo an media deprefta:an elata.-an auerfa an obliqua fupina;an fefta qualitate excipictes figurse torquente uenientes umbras, Neqj .n. e aliud ilia imago;qua digefta claritate materise excipietis umbram, At cp ut oia de fpc culis peragant hocloco;optimaapud maiores fiebant brundufiarftagne &2eremixtis. Pie lata fut argenita. Primus fecit Praxitelef magni Pompeii aetare.Nupercp credi ccsptu: ccr tiorem imagine reddi auro appofitoauerfis.Tingit &a2gypt 9 argentu;utin uafis*Anube fuu fpe&etipingirq? no cadat argentu.Tranfitinde materia fit ad triuphaJes ftatuasrmiruq? crefcit precium fulgoris excecari.Id aut fit hoc modo.Mifcerur argeto tertia pars aeriscy prii tenuiftimuquod coronarum uocat;&: fulphuris uity quatum argeti. Conflatur in ft d.i li circunlito argilla.Modus coquendi doneefeipfa opecula operiant Nigrefcir oui indu/ rati luceomt tamen aceto 8tcretadeteratur,Miicuitdenario trium uir. Ar.tonius ferrum Mifcuit asri falfie monetae. Alii e podere fubtrahuntreum fit iuftum.lxxxiiii.e libris figna^ ri.lgitur ars fafta denarios probate ram iucunda elegeplebe;uti Mario Graridiano uicati totas ftatuas dicauerit.Mirumcp in hacartium fola uiria difeuntur; Si falfum denarii fpe* ftarur exemp!ar:pluribufcg ueris denariisadulterin’jcmuitur. De imodica pecuniar quorum maxime opes fuerint; Si quando primum Popululus Romaniisftipemfparferit. Ca. X. Oneeatapud atiquos numer 9 ultra cetu milia.Iraq? hie & hodiemultiplicatmtde/ n cicscetenamiiia:autfaepi' ; dicand'.Faet 9 hocferitnumufq? pcuftbsr&fic quoqiaes alienu ctnum appelfatur-poftea diuites cognominati dumodo notu fiueu q prim* aceeperirhocnonieidecoxifie creditorib ? fuis.Ex eade gete.M. CrafTusnegabat dilute cc nifi qui redditu anno iegione tueri poftet.ln agris fuis fextertiu.xx.milia pofiedit.Qinriri um poft Scyllatn dirifiim*.Nec fuit fan's nifi totu partbo^’ efuriflfet auru. Atcp ut memo/ ria qde optima* oca!paucm,Iuuar.n.i'fe£hri inexplebile ifta* habcdicupiditatc. Mulros po C0 a> ‘ , ■ «o c K Cl , IS'V 1: equitu ' l,J fi £fl lisftg' naU aplatanuau^ niilia hominu <■ liberisldJ'^ 111 fo regiQil r ' • bijs|dqnW ia petunia er f gates iris 1 fuo efieofixerim. Deluxtiria &* Afaexa bandom nunc ai: fasrepofitorusi mpdideric.Vj j tocxljcc iucnm ! tisfuisfohs a diiehquic.Ucm, getiMitonCiu: j uicbmimafuij&' rosillo iperatore pondohabuit.Ai tatumacenfoub Stolo^incofula neqsalmd babuil uirtute deuido f hotnimh benign f°S'An. i Rvntitot.Eftali ifiUUlt. . 1Xl ■ 4 g Jcqi ii fraude " ittt itq i ocu '(0pulfidiht3t\ m xcipuc. Qui cucmc poouku ’ \ncuminguta v,'.('aaiTUucrfa uivntaNe(]i Atc^ut oiadeCpc - jii;fmixtis.Pie , jl g f lw M lfil tft I j p uafis Anube I ■j’tflhtUJWilUf >irtu pits xristy inft& 1 ' indui i * rr.usfemmi 1 ..{bteistig^ ! . : -,rc opru!^ uS I 0* W l . f jt:Utde/ f f • ■ xxxiiu. ftea cognouim 9 feruicute liberates opulcttiorespariterqp tres Claudfii pncipatu pallatem Calliftu & Naciflu.At^ uc bit ommittanntanq adhucre^ potianf.C. Afinio Gallo. Mar* tio Cyrino con.ad.vi.Challedas febru-CCecili 9 Claudius Ifidorus teftanieto fuo edixit: |uis muka ciuili belfo pdidiflet:tn reh'quere feruo^quattuor milia:centum.xvi.I uga bou tria milia fexceta.Reliq pecoris.cc.quiquaginta feptc milia.In numerate podo fexceta mi* lia. Qui funerari feiutfit feftertiis.xi.milibus.Cogregatas 8i excedetes nurne^ opes. Quo ta tn portio erutptolemaei:quc Varro tradit Pompeio res gerete circa iudea: odona milia cquicu fua pecunia tolIerauiire.Mille cduiuas totideaureis potoriis imutante uafa cu fer culis faginaiTe.Quota uero illae ipfa;(nele£H uiria:&Iicerct peccareex dignarioe.Hincaliqui ueceru ut.C.Mariuspoft uidoriam cimbricatn cantharispocane.Liberi patris excmplo traditur: flic orator arpinas 8£ ex manipulari impeeator. De ftatuis argenteis & cadatura argenci:3£ carteris quibufdant; Ca. XU. Rgenri ufum in ftatuas primu ad homoreDiui Auguftini in aduHationc teporum a tranftiTe falfo cxiftimatur. Iam n. triumpho magniPompeii nperimus trarflatam pharnacisrqui primus regnauitin pototargenteaftatua.Ucm MitbridatisEupato ris & currus aureos argenteofcj.Argenro fuccedfc cx ca realiguado 8£auro Iuxus:fams/ na^ plcbis copedesfibi ex eo facientiu quas inducreaureasmox triftior uetat. Vidimus S£ Ipfi Valerium Tufeu motu equeftri ordine ob infigne calumniacu celebritateafte&arent adolefcentiu fcholse ex argeto anullos habenre.Et quid hocattinetcolligerc cu capuli imli turn eboreec faftidiroc^lerent argenroMiaginaecarillisibafrei laminis crepitct.lam uero a pedagogisad trafituuirilitatiscuftbdiagt.Aigento fceminxhuent&L nifiargentca folia faftidianneadeqj materia & cibis 8t probris feruiat'.Viderecha’c Fabricius & itraras argen to mulieru balineasu'ra uc ueftigio locus no fit cu uiris lauatium.Fabritius in qua q bdlico fos iperatoresplufqua patera & falinu ex argeto habere uetabat. Videret hinc dona fortiu fieri:autin haec fragi.Heu mores Fabririi nos pudct-Mirum in auro cxlado iclaruifle ne* niine:argetomultos.Maximern laudatus c Mentorrdequo fupra dixii.mis.Quarruor pa/ ria denicy ab co olofa&a futrac ia nullu extaredicit'.Ephefise Diana: teplum iaccr. Capitoii urn Icendiis.Varro 8i aereu fignu eius habuilTe fcripfit.proximi ab eo amiratione.Acragas &Bo?tus& Mys fuere.Extant hodiecnim opera in ifula’Rhodioruboerwpud lyndiam Mineruam in teplo.Acragaris in tcploliberi patris in ipfii Rhodouaccse ccntauriqi cadari l feyphis Myos in eadcsede 8i Silenus & Cupido 8t ueneratio in feyphis. Mjgna fama pc ft hoscelebrate Antipatenquiq? fariru in phialagrauatu fomno collocauifle ueriusqua cx lafte di&us eft Stratonicus. Mox Cysicenus Tuaricus.Ite Arifton 8i Onicbus Mrrhyle/ nc Iaudatur.EtHccareus:&circamagni popeiiaetatem Praxiteles Pofiaonius. Epbefius: Ludus Stratites: qui pr^lia armatofa’ celauir.^opyrus qui areopagitas &' iudiciu.Oreftif in duob 9 feyphis pondo.xii.xftimatis.Fit dein Myrheasrcuius tunica uigm uenierut.Vly xes 8i Diomedeferantin phialaseblemnte palladium firrripietes.Fecit idem cocos magi tefia appellaros puulis potoriis.Sed e qbus neexemplaria quidemlicerct exprimerc.Ta’m oportuna fiuriae fubtilitas erat.Habuir 8i TeucerCruftarius fama.Subiroq^barc ars iracx oleuihut fola ia uetuftatecenfea^ ufq; adeo attritis caslaturis ne figura difeerni pofTic: a u/ ftoriras coftet. Argetum medicatis aquis inficitmrq? ct afflatu falfo: ficut in mediterancis Hifpanix.In argeri 8! auri metallis naCcun^ct nunc pigmeta.Fit.n.ceruleu: quod pprie li/ mus eft.Optimu ex eo qd atticu uocaf'.precium in pondo libras.xxii.proxin u maimcro/ fum fub dimidio attief prceio.Tenium genus e prxfifum: qd alii feyrieu uocac ex ifula fey ro.Ismqdem 8£ ex achaiaquo ututur ad pidurx umbras. Preciumin libras huius.bf.bini. Dipondiis uero detrafh's quod lucidum uocanteGallia ueniens. Hocautem&arrico ad lumina uruntur. Ad abacos nonifi marmorofutquoniam marmor in eo refilfir amaritudini calcis.Effoditur:8taduicifimaburbelapideni in montibus. Poftea uritur prSEfifum appek Iandbus qui aduIteranc.Sedeflefalfurmaduftumqj amaritudincapparetquoniam refolu turn in pulucrem eft. De file.8i cSruIco:8i cryfocolIa:8£ neftoriano:8i citono:& quod non omni anno xquali ter fpecies uendantur. Ca. XIII. 10$$ B teg fjibras.Roj f 1 '* fraus uJO/a an-•* Btpurg ctu,c V.v’ niter niordcttait* |ofuini’ :r 'o , j ,n " utscofticcrint-..v.. obliti.Dwnetni)' men neceffari-.n CAII PLIN! ! Xrariorum inftitu tiofoiqucnuk c matiuniagtc:cxt Genusacrisms! It ex, f M: I re efrerra rc/ff - • • gi&ipfuinartii ^ ftJdnodunicTjpB NlediaturS: ; t«iisdipond^ fehabet.Rcjjjj ^UDci .Ql : l 3 ^cct*,' Snaqu,|" J - IS 0$*** “*1 l-tr i U 1 Q »r^Jan s Mk ... t; !^iii ; ‘‘igiafit 11)< • --Mu HldltUi! C * .. XD. ‘-■u'r.. tcporum ® (ur.flatatn -mjvjtiiEuparo ' : *Uuj:f(XBji/ Vidimus & ' 3»ciffcSncrt pceiapulitiiili »id limueroj ' S-ii^cr.tca folia i a ihansarecn u any iqbcllico t n c Jonj form io icbruiffc nc t $ Qiiarrnor pa/ BUt«.Ca?«o\i uuoivcAcrtgas tuifudtyrota crrtiuticj c3Elatii S',;enfjmapfli j,Pf yoiiisqua® ~;n N^fthylc/ Um :c.FphJ r ms. I , vciiOifll't *. a •uT.icrut.V'y ! i cocos IU3.2' . «nnK'ff'Ta®» r 1 'V****?' • 1 sm ■■ ■■-■sJ/WJ , • • tmiipF XXXillh IH? primi rcftitucrc pingere.Sed polygontus Micon atticon duraxat. Hoc fecu ta Eras ad Iumla ufa e. Ad ubras at fcyrico & lydio.Lidiu fardib 9 eniebat qd nuc ob* ccruleuhareae.Hui 9 gna tria atiqusaegyptiufquod maxiepbat fcyricu hoc diluit facile.Cunqj terit.in.mi.colores muca^ cadidiore nigriore uetcraffioretenuiore ue Prefert huic etianu cypriu. Acceflic his puteolanu 6i Hifpaniefcharena ibi cofici ccepta - Tinguif at oe:& in fua cogtur haerba:bibitqp fuccu.Reliqua cofedura eade qusechryfocol Ix.Ex ceruleo fit:qd uocat lotnetum.perficitur id lauado teredo ue;& hoc e caeruleo cadi/- dius.precia ei 9 .xxin,in libra.xviii. Vfus i creta calcis Ipacictes-Nup accefllt ftneftorianum ab autore appellatu.Fit ex aegyptu leuiflima pte.preciu eius.xl.x hbras.lde 8i pureolai u f u f prcter qua ad fencftrasmocat coelo no pride apportari 8i idicu e coeptu.Cuius preciu.xvii, ihbras.Roipi&uraadlcifuras hoc e umbrasdiuidedasablme.Eft&fubtiliffimugen 9 lo meti quodda tritu qnis affib 9 aeftimatu Caerulei finceriexperimetu in carbone ut fiagret. Fraus uiola arid a decoda in aq:fuccoq? per linteu expiTo i creta erethria. Vis ei 9 \ medicia lit purget ulcera.ftaqt 8i eplaftris adiiciut.Ite caufticis.Teriturdifficilime file. In medio le nicer mordetiaftrigirq? 8i explcc ulcera.Vritur r fi&ilib* ut profit.precia; retg quae ufq dif pofuim 9 :no ignoram 9 alia in aliis locis:elTe& omnibus peneanis mutari proutnauigatio/ nes coftiterinnaut ut quifep mercatus fic.aut aliquispraeualcs maceps anona Bagellet non obliti.Demetrium tota helladia.Neronis principatu accufatum apud Confulem.poni tis men neceflarium fuinquse plerumcp erat Romaemt exprimeretur audontas rerum. S CAII pLINII SECVNDI NATVRALIS HISTORIE LIBER. XXXfflI. PROEMIVM. Aeris metalla. Ca. L ROXIMA dicantur aeris metalla:cui & in ufu proximum eft preci/ p um.Immo uero ante argentum:ac pene etiam ante aurum corinthio. Stipis quoqneaudoritasutdiximus.Hincaeramilituni tribuui aerari 8C aerarium:& obaerati ab aere didi. Docuim^ quam diu.po.Ro.sere Cu gnatotantumufusc(Tet:6i alia quae uetuflas tradiditcum aequalem urbi audoritatem eius declararet a rege.Numa coliegio tertio fabrii aerariorum inftituto. Vena quo di&um eft modo effoditurugniq? perfscitur.Fit 61 elapide erofoiquem uocanc Cadmiam Celebritas in afia:& quondam in Catnpaniamuc in Bergos* matium agro:extrema parte italiae.Feruntgue nuper in Germania ct prouintia repertum. Genus 3eris;qusecorintia:qu2:deIiaca:qu$seginetica Ca. II. It 6i ex alio lapiderquem chalcitem uocant in cypro:ubi prima fuitaeris muentio. f P>4ox uilitas preecipua reperto in aliis terris praeftantiore:maximeaurichalco:quod preeemuarn bonitatem ammiratione diu obtinuit.Nec reperitur longo iam tempo re efferta tclnire. Proximam bonitate fuitfaluftianum in centronum alpino tra&u nolo/ gi 8i ipfum ^ui.SuccefTit 8i liuianum in gallia.Vtrumque a metalloruni dominis appella^ tumdfludabamico diui Augufti:hoca coniuge.uelocis defeftus. Liuianum quoquecet te admodum exiguum inuenitur.S!imma gloria nunc in marianum conuerfa:quod cordu benfe dicitur.Hoc a liuiano cadmiam maxime forber:& auri chalcibonitatem imitatur in feftertiis dipondiariife^ cyprio fuis affibus contento.Et haftenus nobilitas in sere naturalif fe habet.Reiiqua genera artificio conftant :quse fuis Iccis ridentur: fumma clarirate ante omnia indieata.Quondam aeg confufe auro argentoc# mifcebatur^K tamen ars preciofior erat.Nunc incertum eftpeior haec fit an materia.Mirumquecum ad infinitum operum p cia hseccreuerinoaiuftoritas arris extinfta eft.Quseftusenimcaufa:utomnia:exerceri coep taeft;qu£gloriafolebat.Ideoetiam deorumadferiptaopericum proccresgencium clari tatem hac uia qusererentradeoque exoleuicfundendi aeris preciofi ratiotut iam diu ne fortuna quidem in aere ius arris habeat:Ex ilia autem anriqua gloria corinthiu maxime lau datunhoc cafus mifcuit.Corinthocum capereturincenfarmireque circa id multorum affe ftatio fuit.Quippe cum tradatur non aliena de caufa Verrem quern Cicero damnauerat p frrinnmi nh Anrnnin cuiamind corinthiis feei ceftiiru nenauilTet.At mihi maior pars II LIBER* gePimo fexteano tertio noftraz urbis rexcStefimoo&auorcu ante in feculo fidores nobilcs e(Te defiiTenc quorum ifti omnia ftgna hodie corintbia appellant.Quapropter ad coarguc dos eos ponemus.artificum aetatesma urbisnoftrseanosex fupadrda 5 coparatione olympi dum coliigere facile erit, Sunt ergo uafa tm corintbia quae ifti elcgantiores nunc ses fcub pendo traTferunt modoin lucernas niodo in trullasmullq mondicsaru defpedu. Eius tria genera.Candidu argenteonitore quaproxime accedensun quo ilia mixtura praeiftluit.al^ terum in quo auri fuluanatura.Tertium in quo zqualis omnium temperies fuit. prater h£c efticuius ratio no poteft reddi: quaquam hominism3nu fada dederit fortuna temper ramentum fimulachro fignifc?.lllud fuo colore praeciofum ad iocineris imaginem uergef quod ideoepatizon appellannprocul a corinthio.Longe tamen ante egineticum ate? de/ Iiacum:quse diu obtinuere principatum. Antiquiftima azris gloria deliaca fuit mercatus in deloconcelebrante totoorbe:& ideo curaofFicinis tridinorumpedib 9 fulcrifc? Ibi prima nobilitas seris.Sperueir deinde ad deu fimulachra:effigicmqj hominum:&: aliorum animali um.Proxima laus eginetico fuit. lnfula ipfa eft nec ingens: fed officinarum temperatura nobilirata.Bos aereus indecaptus in foro poario eft Romse. Hie e exemplar eginetici sen's Deliaci autem Iupicer in capitolio in louis tonantis aede.lllo ^re.Myro licius ufus c. Hoc polycletus asquah's ate? condifcipulus.AemulatioautemK in materia fuit. Decande!abris:6ttemplorumornamentis. Ca. III. Riuatimcp sgina candelabrorum fapeificiemdumtaxatelaborauit:ficut terccutn p fcaposu'n iis ergo iunda comendatio officinarum eft.Nec pudet tribunatum miii> tarium falariis emete:cum ipfum nomcn a candelarum lumine lpofitum appareat. Acccfio candelabri talis fuinutaudoreft.Dion.Iufl'upreconis Clefippus fuilogibbere 6i preterea alio foedu afpedu fabricatur elbementeid Gegania feftertiis.I. eodemc? often rate in conuiuio emptum ludibrii caufa nudatus:atc? in pudenda Iibidinis receptus in to/ tu moxteftamentumprediuesnuminu uiceilld cadelabrumco!uit:&bac corithus fabula adiceit: ufdicatistn moribus nobili fcpulchrop qd&’tema fupra terras Geganisededecoris meoria durarct.Sed cu ee nullaconthia cadelabracoftetrnonieid pcipuex iiscclebrat'quo nia Mumii uidoria corxthu qde diruit:fedcopIurib 9 achaise eppidis fimulseta diTpfit.prifci linuaet ualuas i teplis ex sere fa&itaucre.Inueio & a Cn.Odatio q de Perfeo Regenauale triuphu egit fada porticu duplice ad cyrcu flamimuqcorithia fit appellata capitulissereis coluna^.Vefte quocp sedeipfa fyracufanafupficie regi placuifte Syracufanafut x pateo ca pita colunaru a.M- Agrippa pofita. Quineria puata opuletia eomo ufurpata e.Camillo-n. crirnini obiccit.Sp.Carmniius qftonqd xrata heftia haberer x domo. Na triclinia strata ab acofqj &monopodia.Cn.Maliuafia deuidapmu imexiiFetriuphofuo:queduxiturbisano qngerefim o fexagefimo feptfo.L.pifo audor c. Antias qde.L.Craflu hserede.L.Craftl era ton’s multa et triclinia serata uedidifle.Exsere faditauere & cornas tripodu noie'Hlphfcas qm dois maxle Appollinis delphici dicabanf. piacuere & lycni p^files \ delubflsrafbo^md mala feretiu lucetes.Qualis e i tepjo Appollinis palatinnque Alexader theba^expugnatio ne captu x cyma dicauerat eidc Deo. Tranfit deide ars ubiqi uulgo ad effigiem dcorum Quando primum fimulachru Romse fadum:8£ de orig«ieftatuarum 6i honore ftatuarum KgeneribusfiCfiguris. Ca. IHI. Omse fimulachru ex Kre fa&u Ceteris primum reperio ex pecOlic.Sp. Caftt.* quern r regnu affedate pater ipfi 9 lteremerat.Trafiit ^ ab diis ad bominu ftatuasiatq; ima gines multis modis.Antiqpfgcbat eas bicunue quo magis mirue:placuifte auro in tegere.Hoc nefcio an Romanu fuerit l'uentu.Cerre et Romano habet uetuftate.Effigies hominu nofolebat expmi nifi aliq illuftri cappetuitatemereriu:8i pmo facro^ certaminu uidoria maximeq? Olympic ubi oium q uiciftentrftatuas dicari mos cratEoxg uero q ter ibi fupaui(Tent:ex mebris ipforu fimilitudie expfta quas iconas uocat Atheniefes nefcio an p miolum Harmodio Ariftogitoni.tyraniridis publicepofueritftatuas.Hocadu eeodean notquo 8£ reges Rom^ pulfi.Excepca deide res e a toto orbe terras huanilftma abitoe.Ec lam omnium municipioru 8i fori ftatuxornamctumen’ccceperc. prorogariq? memoria hominu & honorcs legi asuo 8i bafibus inferibime x fepulchris fantu legerent.Mox foro 81 in domibuf priuatis factum:,ire? in atrifs.Honos chentium iflituit ficcolere patronos. De ftatuis 81 quibufiatn aliis:6i quibusprimuni in coIuma:5i quando roftra:K quando toff* e f 7 Ct 8e[ £>in jSm „ niJn iiia!i 'Tfatur, ' lUs c. Hcc ,, HI, v :cut terctua •punatum mi'nV ‘•tumsppareat. fuilo gibbcre ■^nv} often ! -ccptusinto/ roritbus fibula ;;r;r dcdccotis a cclcbnvqm J Mpkpnfci 3 Rcgenaualc cipiuilisxreis oiutipteoca kUt.Camillo.il, : Kliniaztataab Ariturbisffi) iJcLCralTiorj wunoIt’Qlphicas ■ obfcaAo^mo fhjJftipURMtiO jfyim dcorunt 'ccrt' ftatuarum HE c, Caffuqucm ; iV.t.avit^’W ‘■(Jate#! Zmrnttffm. - ^oqKnb' ^VjPflfioanP • ! .'."ilffodean fdojfa 0 .", njfrOU^' XXXI1IL primumpubiice:&queprimumftatu 2 eRom«e. Ca. V Ogata effrgie antiquitus ftatua; dicabantunpiacuere & unde tenentes haftamab c ephebopt gymnicis exeplaribus:quas achilleas uocanr.Grasca res eft nihil ualere. At e contra Komana acmilitaris thorachas addere.Cxfar guide Didator loricata fibi dicari in foro fuo partus eft.Na lupcoru habitu fada; tanouicia; fuut qua qua; nupprodF erepenulis indute.Mancinus eodehabitu fibi inftituitguo deditus eft.Notatutrvab an* doribus 8i L. Adiumpoeta in camoenarum asde maxima forma ftatua fibi pofuiflbcu bre uis admodu fuifiet.Equseftres uero ftatua; mo Roma celebrationchabentorto fine du/ bio a graecis exeplo Sed illi celtas tantutu dicabant in facris uidores-Poftea uero 8i qui bi gis uei quadrigis uiciftenc.Vnde 8C noftri currus nati in iis qui triuphauifTem.Serum hoc di in iis non mfi a Diuo Augufto feiuges:ficut& elephanti.Non uetus 8i bigarum cele/ bratioin iis q prstura fundi curru uedi effenrpcyrcu.Antiquior columnar^ ficut.C.Me nio qui deuicerac prifcos latinosrquibus ex feeders tertias pr^d* populus Ro.preftabat. Eodeqi i cofulatu i fuggeftu roftra deuidis antiatibus fixerat anno urbis.cccc.xvi-Ite.C. Duilio q primus nauale triumphu cgit depcenis.quazeft etia nunc i foro.lte.p.Minutio prasfedo annona; extra porta trigemini unciaria ftipe colIata.Nefcio an primo honor talis apopulo.Antea.n.afenatu eratpreclara resmifi friuolis coepiffet initiis.Naqj 6 1 Adii Ne* uii ftatua fuit ante curia:cuius ba f is coflagrauit curia incefa.p.Clodii funere.Fuit &Her tnodori ephefii in comitio legCuquasdece uiri feribebantuterpretis publice dicata. Alia ca & alia audoritas maior in Oratii.CocIitis ftatua:quoe durat hodieq?:cu hoftes a pore fubli ciofolus arcuiiTet.Eqde 8i Sybillae tresiufta roftra funt minoresfint licet.Vna qua Parcu uius Taurus asdilis plebis inftituit.Duae qs.M.Mefalla.primas putarehas 8C adii naui po fita astate Tarquinii prifeimifi regum antecedentium eftcnt in capitolio. De ftatuis fine tunicis Si qbufda aiiis:& q pma Roms ftatua eqftris:6e qn oes ftatuae puatf 81 public* fublate:&qb 9 Roma; mulierib 9 :& q prix ab exceris publice poftra;. Ca. VI. X iis Romuli eft fine tunica:ficut Si Camilliin roftris;&: ante Xdc Caftorum fuit e M.Tremellii equeftris togata=q fanites bis deukerat.Captaq? anagnia populu fti pendio liberauerac.lnter antiquiflimas funt & Tullii Celii.L.Rofcii EtSp.Matici Eulcini in roftris a fidenatibus inlegatione incerfedoru.Hoc a Romano populo tribui fo lebat iniiui3|Ccefis;ficut.p.lum'o &.T.Coruncanio:qm ab T eufa iliiricorum regina inter fedi erant.No omittedum quod anotauere annales tripedanasiis ftatuas i foro ftatutas. H«ec uidelicet mefura honorata tunc crat.Non praeteribo.C.Odauium ob unu uerbum quo rege Anthiochum dilaturum fe refponfum dicentem uirga qua.teneb3t forte circu fcripfiu&priufq egrederef circuloillo:rnrum darecoegitdn qlegatione iterfedo fenat* ftatua poni iniTic qua oculatiffimo loco l roftris: Inuenit 8i ftatua decreta & Thraciae Caias liueSuffeciae uirgini ueftalimt poneref ubi uellet.quod adiedu no minus honoris habet ^ua qd foeminae cdecreta.Meritiu eius ipis pona annaliu uerbis. Quod capum tyberinu gtatificata ea ect populodnuenio 81 Pythagorae S l Alcibiadi i corniKus comitiif pofira cu hello fanniu'eo Apollo pythius fortiitimo graeco^ gentis iuITiflet & alreri fapientiifimo fimulachra eelebri loco dic5ri:donec Sylla didator ibi curia face ret. Mir ucp e illos patres Socran cundis ab eode deo fapietia praclato PytbagorampraEtulifle:aut tot aliia uirrute Alcibiade:aut guenq utic^ ThemiftocIi.Colunaru ro eranattolli fupra caereros mortales: qd Si arcus fignificant nouitioinueto.primus tn honos capita graecis .Nulli^ arbitror plures ftatuas dicatas qua phalerio Demetrio athenis.Si qde.ccc.lx.ftatuerc:qs mox lace# raueruntmodu ano hue nuroeru dieru excedente.Statuerant Romae etia in olbus uicis.C. Mario Gratidiano crib 9 utdiximus:eadeq? fubuertere Syllae Itroitu.pedeftres fine dubio Romae fuere i andorirate logo tpe.Equeftriu tu origo p qua uetus ecu feeminis et hono recdicato.Cochliae.n.ftatuta e equeftris:ceu parn.ect toga ea' dgbeum nec Lucrettemec Bruto q expulerat reges:pp quos Cochlia iter obfides fueratideccrnerenf.Hac prima 8L Oratii Cociitis publice dicata crediden.Ante.n.fibiac Sibyllae Tarqniu 8i reges ipos po fuifle uerifimileemifi Cochlias pofita quocp Pifo traderet ab iis g una cbfides fuerat red ditis aPorfenna.Honorc eiushabuitediuerfo Annius f^cialis.Equeftreftatuacotra Io uis Statoris aede iueftibulo fuperiore domus ualeriae fuifte publicole cofulis hhx-.eaqz fo la fugilTe Thibcrimcp cranfnatauifle.-casrcris obfidibus q porfenn^ mittebaturntereptis. LIBER. Tar pellatus eft.*qm cum thebas ab Alexandra caperentur:aurum a fugiente conaitum finu eiuscaslatumefter.Hic primus neruos& uenasexprcflitcapillumdiligenttus.Fuit&ali us Pytbagoras famius initio pidtor.-cuius figna ad asde fortune huiufce dex funt feminu da:unde 8i laudata funt. Hie fupradicfo facie quoq? indifereta fimilis fuifte tradicur.Re/ gini autem difcipulus 8i filiufjororis fuifte traditur.Softratii Lyfippus Sicyomus .Duris negat.Tullius fuifte diicipulu affirmar.Sedprimo asrariu fabrum. Audendiratione ccc/ pilic pi&oris Eupopi refponfo.Eum.n.intejrogatum que fequeref antefedentiuiu.-dixilTe aemonftrata hoinm multitudinematura ipam imitandaetfemon artifice.piurima ex om nibus figna fecittK ut diximus foecundiftimas artis: inter quas didringetc fe que.M. Arip pa ante tbermas fuas dicauit.mire gratum.Tybeiio principirq nonquiuit teperare fibi in eo:quanq imperiofus fui inter initia principatus tranftulitqp i cubiculu^alio ibi figno fub Jftituto.Cum quide tantaPopuli Ro.contumacia fuitiut magnis theathri clamortbus re* poni Apoxyomenon conftagitaueriuprincepfqj quaq adamatia repofuerir. Nobilitaf Lj$> jfippus 6 L remulenta tibicina &i canibus ac uenatione.ln primis uero quadriga cu foie tho* dio^.Fecit& Alexandria magnum muitis operibus:a pueritia eius orfiis.Qua ftatua fau rari iuflfit Nero princeps deleftatus admodum ilia. Dein cum precio perifle graria artis: detra&u eft aurum s preciofiorcp tab's exiftimatur etiacicatricibus operis a rep cdfcifturisu'n quibusauru hasferatremanentibtis.Ide fecit Epheftione AlexSndri magni amicutque qda Polycletoafcribunt:cu iis centum prope annis ante fuerit.Ide Alexandri uenationc qua: delphis facrata e: Athenis fatyro^ turma. Alexandria amicoru que eius imagines fimima oiumfimilitudine expreiTit.Has Merellusmacedonia fubafta tranftulit Rorua.Eecit&q drigas multo ig generu. S tat u arias arti plurimu traditurcontulifle capillu experimedo Ca pita minora faciendo qua antiqui.Corpora graciliora ficciorat^ip qu£ proceritas fignoru maior uideref.No habet latinu nomefymmetria:quadiligctift'ime cuftodiuitnoua inta. flacp roueqdratas ueteru ftatuas permutado uulgo^ dicebat:ab illis faftos quales eftent hoies a fe qles uiderent ee.Huius pprie uidetur efte argfltix operu cuftoditae in minimis quo^ rebuSjEmos & difcipulos reliqt iaudatos artifices Lahippu & Beda':fed ante oes Eu chrate:quanqis conftantiapatris potiusxmulatus qua elegantiatn auftero maluit genere quam iucundo placerefttaqs optime expreftitHerculem delphis & alexandrum Thefpin uenatorc 81 thefpiadum proclaim equeftre.Simulacrum trophoniiad oraculunuOuadri/ gas Medeas coplures.Equu cu fifcinis.Canes uenantiu.Huius quoqi difcipulus fuit Xhy ficrates & ipfe Sicyoniusaed Lyfippi Cc&X proprior utjuis difeernantur ccmplura figna xxx mi. ceuSenex ThebanusDemetrius rex:Feuceftes Alexandri magni feruator.Di»m tanta gloria artihees:Qui copofitis uoluminibus condidere base miris laudibus celcbrlt 8i The laphanc paeceum ignotu aliasrqm in thelTalia ubihabitaueric.-Iatuerintopera eius alioan fuff rag lis spotum xquacur polycfeto:Myroni:pythagorx.Laudant eius Laciffam.& Spi nariu.pentathlon:8£ Apolline. Alii non bancignobilitatis fuiffe cam fed qm fere°u Xer* xis Si Darii officinis deaiaefft exiftimanc.praxiteles quoqj marmore fcdicionidioclarior fuic.Fecir m ex xre pulcherrima opera.proferpinx raptu.lte Cataglyfam Si ebrietatem 8i liberu patremmobileq? una fatyrmquem graeciPeriboeoton cognominat.Signa ctia qux ante faiicitaris xde fuere. Venerecp quse cu ipfa xde incendio cremata eft Claudii pnnciV patumiarmore nullifup terras indyto pare.ltem ftephufam.Spelumen:Genopbop£:Har* imodiu Si Ariftogycone tyrannicidas:quos a Xerfe pfarum rege captos ui&a pfide athen i enfibus remifit Magnus Alcxander.Eecit 8£ puberem Apollinem fubrepentelacertx c 6/ minus fagitta infidiante:que Saurotohon uocant.Speffantur 8i duo figna eius diuerfos affectus exprimentia flentis matrouae 8i meretricis gaudentis.Hanc putautprynen fuiffe deprehenduntq? in ea amore artiftcis.Si mercede in uultu meretricis.Habet fimulachrum benignicas eius.Calamidis.n.qdrigx auriga fuu ipafuit.Et ne melior in equoijc effigie ho mine deuiciffe crederet ipfc calamis Si alias qdrigas bigalc^ fecioeqsfemp fineemulo ex/ prefiis.Sed ne uideatur in hoium effigie inferior: Achamene nullius eft nobilior. Acbame nes phidise difcipulus Si marmorea fecit 8i azreu petalium q uocatur encrinomenos.At po lycleti difcipulus Ariftides quadrigas Si bigas.Et Iphicratis lesena laudatur-Scortuhaec ly rx cantu familiaris Harmodio 8i ariftogytoni confilia ecru de tirannicidio ufqji ad morte excruciata a tirannis non pdidit.Quaobreni athenienfes el honere habere uolentesme cn fcortu celebraffe uidcrennaial nois eius fccere. Atcp ut intelligeretur ca honoris in opere lingua addi abartifice uctuerunt.Bryxiafis Aefcuiapiu 8i Seleucu fecit. Bcdas adorante Batton Apolline fli Iunonem-q funt Roma* in teplo Concordix.Crefilas uulneratu defici enre:in quo poffit inteliigi quantu reftat animas.Et olympiupiclc dignum cognoie. Mi' mwq} in bac arte efbqd nobiles uiros nobiliores fecit.Cephifidorus Minerua mirabilem in portu AthenienfimEt ara ad templu louis feruatoris in code portu cui pauca coparatur Canachus Apollinem nudu q philefms cognonuantur in Dydi meo egmetici sens repatu Geruuqf! unaita ueftigiis fufpenditmtlinu fubter pedes trahatur alterno morfu digytis ealeeque retinentibus foludta uertebrato dete utrifep in partibusmt arepulfu p uices refi liat.ldcceletizontas pueros fecit.Chereas Alexandra magnum.Et Pbillippu patre eius fecir.ClefilaufDorophoron:S!.amo2oneuulnerata.Demetn'ufLyfimachen:quaEfacerdof Minerue fuit anmf .lxiiii.lde 8i minerua quxmuiica appellat:qrh draconef in gorgone ei^ifadiduf citbarx tinnitu refonat.We eqteSarmene:q primuf de equitatu fcripfit.De daluf Si ipfe inter' fi&oref laudatuf puerof duof diftringentef fe fecit.Dynomenef prote filau Si Pythodemfi Iu 3 :atore.Euphraiiorif Alexander parifeftu'n quo laudatunqd olafi mul intclligarur.ludex dearmamator Helenas 8i wmen Achillifinterfeaor.Huiufeft mi ra Apolline 8i Diana infanteffuftinenfin xdecocordix. Fecit quadrigafbigafque. ticon eximia forma.Et uirtute egregiarutrafque coloftreaf.Muliere miniftrante 8i ado/ rante.lte Alexandrum 8i philippu in quadrigis.Eutyclides eurotan fecitin qua arte ipant liqdiore plurimi dixere.Hegte Minerua pirrhufc^ RexIaudatur.Et celitisontes pucri. Et caftor ac Pollux ante sedem louis tonantis.Agefi^ in pario Coloma Hercules Ifidori. Butyreus Lycius Myronis difcipulus fuit:qui fecit dignum prxeeptore puerum fufflan^ t€tn lanpuidos fgnes & argonautasXcocras:aquilani fcnticntctn ^juid rapiatin Ganptnc^ de:Si quid erattparcentem unguibuseciam per ueftem.puerum Antolycumpicratio uiV dore Propter que Xenophon fympofiu lcripfitdoue^ i!!u tonante i Capirolio ante cun^ fta laudabile.ltc Apolline diadematu.Lucifcus Langone pueru fubdoleacfucatas uermh tatis.Lycius Si ipfe pueru fuff1tore.Menechiniuitulusgenuprxm16r5pl.cata ceru.ce.Ipj f.OT Menechin^fcripCt de fba arte Naucides Metcuno 6t 4 fcobolo .molate ane.eerfe< Naucerus luffatorS anhelate fecit niteratus Aefcuiapiu 8i Hygia qfunt i^ordiae teplo Romx.phyrdachi qdriga regif ab alcibiade.polyclef hermapbroditu nobilc feat p.rrhus LIBER. Higia Si Minerua Phoenix Lifippi difcipulus Epidirfam-.Sypax Ciprius uno xelcbratur fi^no Spnachonrte:periclif:01ipii uernula.Hicfuic exta torrensugne oris pleni fpiritu accedens.Sillanion Apoilodorum fecic fi&ore Si ipmufed inter cun&os diligentifiimu ar tis:8i inimicum fui iudicem crebropfecta figna frangentedum fatiarecupiditatem neqc artis:Si ideo infanu cognominatum.Hoc i eo expreiTit.Nec hoicm cx xtc facinfed iracu dia:Ec Achille robilem.ItemEpiftate exercenremahletas.Strongilion amasondqua ab cx celentia crurum Eucnenion appellant.Ob id in comitatu Neronis principis circuiata .he fecit pucrunvqueni amando Brutus phi!ippenfiscognomine fuo illuftrauioTheoaoius • q labyrinthum fecitfamidpfe feex serefundit praeter fimilitudinem nobilcd'ama magnas fubtiiitatis celebratus.Dextra lima* tenetdeua tribus digytis qdrigulam tenuit tranflata preneftc:tanta::paruitatis:ut rota ea curtuc$ Si auriga integeret alis fimul facta mufca.Xe nocrates Tificracis difcipulustaut ut alii Eutycratismicit utrocp copia fignoruimSi de fua arte copofuit uolumina.piures artifices fecere, Attali Si eumcnis aduerfus ; galIos prcdia. Ifi 2 oniis:pbyromachus:Stratonicus:Antigonus: 5 condidit uoluminade fua arte: Boeti quanqua argcnto tnelior infans eximie anferem ftrangulat.Atcp ex oibus quse rettuli cla riiTima qu xo) \ urbe ia funt dicata a Vefpafiano principe in tcplo pau'staliifqj eius operi* bus uiolentia Neronis in uibem conueda:& in fellariis domusaurese difpofita. Prsterea funt xqiitacecelebratiarcificcsfted ftullis operum fuoruprsecipui: Arifton q Si argentum caslarcs folitus eft.Callafes-.DefiastCantharus Sicyonius:DionyfiodorusCriti£ difcipu* lus Ddiades:Euphorion:Eunicus Si Hccatseus. Argenti cselatorcs: Lefblodes: proday rusPytbodicus:poIygnotus Idcpidores nobiliffimi.ltemexcadaroribus: Stratonicus:Si nus qui fuitCntisedifcipulus.Nuncpcenfeboeosjq eiufdem generis opera fecerunt: uc Apoilodorus:Androbolus:Afdepiodorus:Aleuasphuns:Appe!las.'8iadorantes fcemiaf Antigonus.Etludatores peryoxyomeno.Tyraniddafcp fupradidos. Antimachus:Arhe nodorus'Fceminasnobiles Ariftodemus:6i ludatorcs bigafquecu auriga.philofophus Annus Sdeucum regc.Habet quoque buius gratia Dorypborus.Ccphifodori duo fue.- rc.E priore eft mercurius Liberu patrc in fantia nurriens.Fecit Si concionantetnanu elata perfona in incerto eft.Scqucns phus fecit Ccclitesq cu Pbidia Ioue olimpiu fecerat.pht lofopbus ire Cleon 8i Cenchranus Si Cephis 8i Calcofchenes Si comoedos Si atbletas:Da* hippuf Pella: lomeno DaiphrontSi democritus:6i Daemon.Pbilofophus Fpigcnon oia fe re prxdida imitatus prascdTit in tubicine Si matie interfeda:Si ifantemiferabiliter blan/ dienrc:Euboiidesdigytisc6putans.Myc6athleusfpedaf.Mcnogenesqdrigis.Nec mu nus Niceratufoia quasexteri aggreiTufrepiatfentauit.Akibiadcdapadcqueaccenfa ma tre eius.Dcmareten facrificante.Tificrates bigaepifto muliere ipofuir.Jdfq? fecinMarre 6i mercuriu q funt i cocordia^teplo Romas.periliu nemo laudat faeuioiephalaridc tyr^n no:cuicaurufecitmugitus hois pollicitusigne fubdifo:Si primustu exptus eft cruciatu iuftiore feuitia.In hocafimulachris deu hoiumq? dcuouerat humaniffrTna* arte.ldeo ne tot coditores eius elaboraueranttutex ea tormeta fierent.Itaq? una de ca feruatur opera eius ucquifqsillatiideatoderitmanus Ste einsCerere:!cue:Mincruafecit:quiTunt Romse in Concordia teplo.lde fietes matronas 8i adoratestfacrificantcfip.Simo canc Si fagittarium fecit.Stratonicus calator ille pbus.Scopas utraq?. Athlctas aut 8i armatos Si uenatores:fa crificantei<^Batron;Eunicbir:CIaucides:Heliodorus:Hycanus:Loph6:Lyfon:Leon:Me nodonis:Myagarus:PoIycrates:polydus:pytbocritus:Protogenes.Idcc|ipidura clarifld mi:ut dicemus.patrochles:phiIIis:phifidonius q & argeru calauit npbilit natione epbeh 9 peric!imenus:pgylo:Simenus:Thimorheus:Theomneftus:Thiroafchidcs:Thimo:Thi^ fias:Trafon.Ex oibus aut maxiecognoie ifignis e Callimachus fp caluniator fuirnec fine hns diligetia ob id Cacuotechnos appellatus.Mcmorabihs exeplo adbibeda curse modu Huius funt fakantes Lacunae emedatu opus.Sed i quo gratia omne diligetia abftulerit. Queqde Si pi'diore fuiffe tradunt:Non asrecaptus nec arte una folumo Scnonis Cypria fhmia in cxpedicione no uendidit Cato.Sed qa philofophi erat.Vtobitcrhoc quco? no/ feat ta inane i xeplu in mentione ftatuaru.Eft Si una no pr^tereundadicet auftoris iccrri iuxta roftra Herculis tunicati.EleohabituRo^.toruafaciefcmicnrc^ fupmai tunica. In hac tres funt tiruli.VnusJL.Luculli ipatoris denianubiis.Alter q pupiilu Luculli fiiiu ex S.C.deaicalie.Terti q.T.Septimu Sabinu acdile currule expuato ipublicu rcftituifTe T °'h fell*-' t* daru 5 y otnni*- tlUS>o J patcibu gni-Qi fades* quiinc- a taw- gi confucui naiacfcl.br qni mgfi p que gt*t- r autqtctnss colos put? gkda.ntli monuiiieu Deca Fu m t ar Niqi ipelap fusiforiut, nuilf.mapi nuiftimac i tate Cimilif gnominata nereufpun forma ipCcab lrgu fi'mlis.O/lrj cadmia i cy* rc *nrediitVx Qil^ainolf! bpidemi tunditq l. ?y°odr U bf. ,c dquarrT- 5 ter ygiaf 0 tr,Cf S-Vjc- l»F: acir d', V|} u(nt c '°'c tCn _ xxxnn. Tot cerraniinu tatasq? dignationis fimulacbru icl fuit nuc reuertcmUr addr/as *ris & mix a^»TO? coron ? riQ & re S u i e ? uc juq» dudilecoronariu cenuaifi Jaminas:cantor£iq» fdlt ticcu fpcmauri 1 coromshiftrionuprxbet.ldecjl'unciasaddicisaurifcrupulisfenis omne Cypriu e.Sed&m ceteris metalhscura diftat a cha!dario.Omne.n.purp a tis diliee tius igui uitiis cxcodifc^ regulate eft.ln reliqs generibus palnia capano. Simile in mulris parnbus iraiias pmciucp.Sed odonas plubi libras addunt:& bene recoquunt pp inopia Ii> gni.Quancum ea res differentia afferanin Gallia maxime fentitunubi inter lapides cande tados funditur.Exurente.n.codura nigrumatcp fragile conficitur.prasterca femel reco* quuntquod (ipius feciffe bonitatiplurimum confert.Id quod noraflemon ab re eft. Differentiae $ris&: mixture# deferuandoasre. Capitulum. IX. Es omne frigorejnagno melius fundi.Sequenfq? teperatura ftatuaria eft.Eadecji a tabularis hoc mo.Maffa pflatur in primis:mox lpflatu additur tertia portio serfs colledanebboceft ex ufu coempti.peculareqi in eo condimentum attricu domiti 6i confuetudine nitoris ueluti manfuefadi.Mifcentnr 8C plubi argentarii pondo duode* najacfelibra ecencenispFiara.Appellaturetia nunc&formalis teperatura seris tenerrimi qmnigri plubi decima portio additur;& argentarii uigcfima.-maximeqp l'ta colorem bibit que graecanicu uocant.Nouiflima e qui£ uocatur ollariamafe nomen hoc danre. Term’s aut qrernis libris plumbi argentarii in centenasaeris additis-Cyprio fi addatur. plumbum colos purpu rae fit in ftatuarum praetextis.Aera exterfa rubiginam cellerius rrahuuqne gleda.nifi oleo puugatur.Seruari ea optime in liqda pice tradut.Vfus asris ad ppetuitate tnonuiuero^iapride traflatus e.Tabulisaeris i qb 7 publiese conftitutiones incidantur. De cadmia medicinae. Ca. .X. Etalla zris mulc/s mois inftruunt medicina-ut pote cu ulcera oia ibi ociffimefane* m tur-Maxime tamen pdeft cadniia.Fit fine dnbio haec 8i \ argenti fornacibus can/ didior ac minus pot derofa.fed nequaq coparanda aeraiae.piura aute genera funt. Nacp ipe lapis ex quo fit xs cadmia uocatur fufuris necelTarius.medicinae inutilis.Sic rur fus \ fornacibus exiftit.Aliacp nois fui originc recipit.Fit aute egefta flamis:atcp flatu te nuiffitna parte material &cameris latcribus ue fornaciup quatitaie IeuitatisappIicata.Tc nuiffima e \ ipo fornacium ore q flamaseluftantupappellatacapnirif.exufta & nimia leui tate fimilif fauillas.Interior optima:camerif dependent ab eo argunieto botrifentof co gnominata ponderofior base pricre.Leuior porto fecuturif.Duo eiuf colorefiDeterior ci nereul’.puniceufmdiorffabrilifiocuIorumqpmedicamentifutiliflima.Tertia eft in latent btff fornacium.-quaepp grauitate ad camerafpuenire non potuit. Hasc dicitur placitif:5£ ipfeab argumcnco grufta uenufij pumex intufiuariafad pforaf utilior:# ad cicatrices tra hendas.Fluunt ex ea duo alia genera.Onychitif extra pene cserulaiintuf onychiti maculif fimilis.Oftracitts toga nigra 6C caeterarum fortiffima: uulneribufmaxime utilif. Oif aute cadmia i cypri fornacibuf opfinta.Iterum a medicifcoqtur carbonepurofatep ubi in cine rem tediit extinguit'uino amincotquae ad emplaftra preparaturrquse uero ad pforas aceto Quid! in oleis fi&iiibustufam urunt:ac lauant in mortariis:poftea ficcant.Nymphodorus iapidemipfum quamgaruiffimum fpiflumqi uricpruna;& exuftum chio uinoreftinguit tunditqtmdk linteo cribratratcp in mortario teritmiox aquapluuia maceratriceruttique te rit quod fubfedit:don£lc cernfae fimilis fiatmulla -dentium offenfa. Eadem Lollias aftio: fed quam puriffimum Iapidem eligit.Cadmiae effedus*. ficcare: fanare: fiftere fludiones: pterygia:fordesoculorumpurgare:fcabriciemextenuare:K quicquid in plumbi effeftu dicemus.Et aes ipfum ad omnia eadem uritur:praeterqua albugines cculorum & cica^ trices.Vlcera quom oculorum cum lade fanat.Idq? ^gypdi colirii modo teruntincoticu lis:Facit & uomiriones e melle fumptum.Vritur autem cyprium in fiftilibus crudis cum fulphuris pari ponderemafecirculito fpiramento in camims-.donecuafa ipfa perccquatuc Quid am 8i falemaddunt.Alii alumcnpro fulphure. AliinihilXed aceto rantumafpergut. ViTumreriturmortario thebaico:aquapluuia lauatur;minor cffVftuuterumqt adiecra at#» giore teritur.Si dum confidat relinquiturthoc fepiusrdonec ad fpecie mimi redeat.l unc ficcatum in foleun serea pyxide feruatur. t V LIBER* Dc fcoria Si flore 8i fquama aeris 8C ftomace 8£ erugine# hyeratio. , ^ a : **'• T" fcoria asris finuli mo lauaturiminor effe&u qua aes ipm-Sed Si aeris nos medici n£ utilis eft.Fit sere fufo:# in alias fornaces tranflatoubi flatu crebriore excutiun tur uelut milii fquamae:quas uocant lepidas #ficadulteratur flos.*ut fquama ue/ neat pro eo-Eft aut fquama serfs deculTa iclauis:in quos panesaerei ferruminantur.Incy* priis maximeofficinis oia.Differentia haecefbqtf fquama excutitur iftibus fifde panibn?. Elos cadit fponte.Squamse eft alteru genus fubtiliusex fumma fcilicet Ianuginedecufiu qd uocant ftomoma. Atqj haec oia medici( qd pace eoru dixifle liceat) ignorat.pars maior # oia:in tantu a coficiendis iismedicaminibusabfunt:quod ee propriu medicine folebac. Hanc quotiens incidere in libellos coponere ex.iis uolentes aliqua:boc eft impendio imfe roru expend comentaria:credunt femplaciae ea oibus qde fraudibus corrupentiifa&acg ia pride emplaftra Si collyria mercantuntabef# merciusfraus femplaciae fic exteritur.Et iqua tnaaut Si flos uruntur in padnis fiftilibusaut aereistdeindelauanrur ut fupra ad eofdem ufus.Et amplins narium carnofa uiria.Itecp fedit:# grauitates aurimp fiftulas in eas fiatu impulfam.Et ulccra oris farina admota.Tollit Si tonfillas cu tuelle-Fit Si ca'dido aere fqua ma cypria longe inefficador-Neenon urina puen prius macerat clauos panefqj.Quida ue ro excuflam fquama terunt.# aqua pluuia lauant.Dant Si hydropicis duabusdrachmis I mulfi heniina Si illinunt cu polline.Eruginis quo fornacibus.lnuenit& in aurariis metallisqu* alutia uocat, Aqua xmiftaeluunt calcuiosnigrospauluin candoreuariatos:quibus cademgrauitas auro; Et ideo incolaris in quibus auru colligitur remanent cu eoipoftea caminis fepaiant. Con/ flaticn in album plumbu refoluutur.Non fit in Gallicia nigrunucuiti uicina canabria nigro tantu abundet.Nec ex albo argcntu cum fiat cxnigrc.lungi inter le piumbu nigru fineal bo no poteft.Nec hoc ei fine oleo Ac ne albu quidem fecum fine nigro. Album habuit au doritatem Si iliacis temporibus refte Homero crifliritu ab eo di&um.piumbi nigri origo duplex eft. Autm.fua prouenit uenamec quicquam aliud ex fe parinaut cu argeto nafeitur mixtifq? uenis coflatur.Eius qui primus fluit in fornacibus liquor ftagnu appellatur. Qui fecundus argentum Quiremanfit in fornacibus.-galena qv.x portioeft tertia addita uenas Hxc rurfus condata dat nigrum plumbum dedu&is partibus duabus. DeftagnoS: plumbo argcnrario:&: quibufdam aliis. Ca. XVII. Tagnum illitum seris uafis faporem gratiore facin& copefciteruginis uirusmiru f que pond us no auget.Specula quoq) exeo laudatiiTima(ut diximus) brundufii te perabantur.-donec argenteisuti ccepere & ancillse.Nunc adulrerat ftagnumaddita seris tertia porioe candidi in plumbum albu Si alio modourrixtis albi plumbi nigi icg libris. Hoc nuncahqui argentarium apppllant.Idem &. tertiarum uocantu'n quoduse nigri por/ tiones funt&I tertia albi.prccium eiusin libras.xxx.Et hocriftulas. folidatur. Improbiores ad. tertiarum additis xquis partibus albi argentariu uocant.Si eo qux uolunt incoquunt. precia huius faciuntin pondo-c.xxx. Jn libras albo per finceroprecia funt xxx n/gro.xvii. Alibi natura plusaridihabei.Contraqj nigri totabumida e.Idco album nulli rei fine mix/ tura utile eft.’Neq? argentu cx eo plumbaturtquonia pritisliquefeie argentum.Confirmat qtiefi minus albo nigri q fatis fir mifcea^erodiab eo argentum. Album incoquitur aeris operibusgalliarum inuento ita ut mx difeernit queat ab argentoeaqp incodilia uocant. Deinde Si argentum incoquere fimili modo ccepere equorum maxime ornamentis iume/- orumcp iugis.In alexia oppido reliqua gloria biturigum fuit.Ccepere deinde 6i efieda ba culis Kpetorita exornare.Similiq? inoad aureaquoqi& argetea uehiculainanisluxuriap/ uenitrquxqi in feypbis cerni prodigu eraohxcin uehiculi atteri cultus uocatur. plumbi albipermixtuin ebartaefbutliquefadum pondere uideatur no calcic rupifte. India neqs xs neqi plumbum babet:germfq? fuis acmargaritis hxc permutat.Nigro pi umbo ad fcftu/ las laminafq? utuntlaboriofius inhifpania erutoitotafq? per gallias.£cdin brirania fueimo terras corio adeo large: ut lex ulcro dipfme plus certo modo fiat. Nigri generibus hare fut nomina louctanumccaprarienfemleaftrefe.Nec differecia ulla fcorfe' modo fit excoda di/ Iigeter.Mirumcp in his folismecailis quod derelida fcrtilyas reuiuifeunt. Hoc ufdetur fa cererdaxatisfpiramentisad fatietarc infufus aenaeque utfoeminis quafdam foccudic res abortus facere. Nuperidcompertuin bctica fantarenfi metallo qued locati foliru x. libris perducentos ante anostpoftqcbliterarum erat.lxv.lccatu eft.Similinioantonianu.Ineade ipuincia pari locatione puenit ad pondo.crcc.uedigalis.Et miru aqua addit pfonis.pomponiani trafiffe atriu:uidiffetcp adoptione teftametaria. Saluitqis:hoc.n.ei fue rat cognome. A fricanoru dedecore uorairrepenteScipioum nomini.SedpaceMeflalloru dixiffe liceat et mentiri claroru imagmes:erat aliqs uirtutum atnor multoqi honeftus qua niererimequis fuasexpeteret:Non epcereunduin 8i nouitiumluentum. Siquidenofolu ex auro argeto ueaut certe ex sere inbibliothecis dicant' illi quo^ imortales animse i iifde locisibiloquunt:quinlmoetq no fut fingunf:pariuntq?defiderian6 tradin' uult 9 : ficuti Homero euenit:quo maius(ut equide arbitror)nu3Iu e foelicitatis fpecie:qua femp ocfcire cupere qualis fuerit aJiquis.Afmiipollionis hocRomseinuentu-.q primus bibliotheca di/ candougenia hominu rem publica fecit. An priores coeperint alexandcr ft pgami reges q bibliothecas magno cerramine inftitueremo facile dixeri. Imaginu amore fiagraffe quoda teftes fut:& Articus ille Cicerdis:edito de iis uolutnine:&’.M.Varro benigniffimo iuento inferitis uoliiminu fuoru foecundirati no nominibus tatum feptingentoru illuftriu:fed ft aliquo modo imaginibus nopaffusintercidere figuras:auc uetuftatem aeui cotra homines , „ . , „. xxxiiii. ualere iqentioni maneris.Etiam diis inuidiofts:guadoTmortaIiratem no fofu dedit: uerfi etia in omnes terras mifiout pnces ee ubiqj Siclaudi portent. Quando primu dipeiimaginu publice.-quado in domibus pcfimSide pi&uraeinitiis monocbromacon & pmis pidoribus 8i atiquitate piduraiu in italia. Ca. UK T hoc quide alienis ille prasftitit.Suoru clipeos in facro uel publico priuati dicare e primus inftituit(utreperio)Ap.Claudius qui ofol cu Seruilic fuitano urbis.cc.Iix Pofuit.n.in bellcne £de maiorcs fuos iplacuirqi i excelfo fpedari 8i titulos hono sum Iegi.Decora res utiqj filiberoru turbaspuuilis imaginibusceunidualiquefobolispa/ riter oftendat.Qijalesclipeos nemo nogaudensrfauenfqp afpidr.pofteu.M.AemiiiuscoI legaincofulatu.Q^.Ludaciinoinbafiiicamozemelia ueru 8i domifuaspofuit: id quccp marttio excplo.Scutis.n.iqualib 9 apud T roia pugnatu e:eotineban£ imagines. Vnde dc no* men habuere ciipeoru no ut pueria grimaticorum fu.bnlitas uoluira lucedo.Origo plena uirtutislfaciem reddi in fcuto cuiufcp qui fueric ufus illo. poeni ex auro faditauere 8i cli/ peos 8i imagines:fecumqp 1 caftris tuIere.Certe captis eis tale Afdrubalis lucnit.Q^. Mat tius Scipionu in hifpania ultor. Ifcp clideus fupra fores CapitoJinassedis ufcp ad incendiu primu fuit. Maioru quide noftroru tanta fecuritas jn ea re anotatur ut.L.Malio.Qv Euf uio cofules ano urbi quinquagefimo.lxxv.M, Aufidus tutelse Captolii redemptor dccue/ rit patres argenteos crte clipeos:q pro azreis p aliquot ia lurtra aflignabanr.Dc pi&uraz ini/ tii's incerta nec inftituti operis quseftio eft.Aegyptii fex milibus anorum apud ipfos inuen tampriufqua in Grasciamtrafiretraffirmant.Vanapracdicatione utpalam eft. Grseci aut alii apud ficyone:alii apud corinthios reperta oes ab umbra homis lineis circunduda.Itaqj tali prima fuiftet.Secunda fingulis coloribus 3i monochromaton didaipoftq operiofior inuen ta erat:dqratcg tail's etianum.Inuentalinearc dicut a phylocle Aegyptio uel Cleantecor! thio:PrimiexercuereArdicescorinthius di Telephanesficyonius fine ulloetia nuc colore lam tn fpargetes lineas ltusddeo Si quos pingercc afcribere fftiruru. primus euenit eosco loresrtefte utferunt Arato.*Cieophantus conthius.Huc auc code nomie aliu fuiffe quem tradit Cornelius Ncpos fecutu in italia Demaratu Traquinii prifci Romani Regis patre fugienteacorinthoiniurias Cypfeli tyranimtmoxdocebimus.Iam.n.abfolutaeratpidu/ ra ec in itaiia.Extant certe:hodieqj antiquiores urbe pidurs ardese in aeailibus facris; qbus equide nullas arq? miror.ta longo Seuo durates in orbitate tedi ueluti recetes.Similiter la/ nuuii ubi adata Si Helenacominus pidas funt nudxrab eode artifice: utragj excelletirtima forma :fed altera ut uirgomeruinisqde repli coculfePonti 9 legatus Caipncipiseastolle re conatus eft Iibidine accenfustfi tedi natura permififfet.Durauere Si cxrerse antiquiores Siipfe.Fatebiturcp quifquis eas diligeter eftimauerit: nulla artium celerius confumatatn curb illiacis temporibus non fuiftb earn apareat, I3e pictoribus Romanis 8i quado primumdignitas picture Si qui uictorjas fuaspictura propofuerunt Si quando externis picturis dignity Rome. Ca IIH* r Pud Rcmanus guoque honos mature buic arti contingi t. Si quidemcognomi/ a * natacx ea picto^: traxerunc. Fabi clarifime gentis princepfq? eius cognominis iofe xdem Salutis plxitano urbis coditae.cccc.l. quas pidura durauic ad noftrame morimxde Claudii principatu exufta-Proxime celebrata eft in foro boario aede Herculis pacuii poet 3 E:pidura.Ennii forore geitus hie fuinclarioreq? ea arre Rom* fecit gloria fee nae.poftea no eft fpedaca honeftis manib 9 nifi forte quis Turpiliu equite Romanu e Vene tia noftr^ gratis belle rtferat hodieqs pulchris eius opibus Veronas extatibus. Leuais ma# nu pinxit quod de nullo ante memorat.paruis gloriabat cabellis rextindus nuper in Ionga feneda. Aterius Labeo proton usd pro cofnlaru prouintias Narbonefis fund .Sed ad res in rifu Si ia cotumelia erat.Fut 8i pneipiu uiroru no olnittedu de pidura celebre cofilium* G^.pedius nepos.Ou .pedii cofularis rriuphalifq? a Csefaredidatorecoheredis Augufto dati cu natura mut 9 eet eu Mertalla orator: ex cuius familia pueri auia eratipidura docen du ce&ic.Idffi er diu 9 Auguftus coptobauit.puer magnt pfed 9 inea arte obiit. Dignatio ar ocipiia Rom^e icrcuit(ut exiftimo:a.M.Vario Maximo cofule.cu Mertalla pneeps tabu - "• -latere curie ho^ :ipio:TabuIa(? dutiratu haud G iiii uidorise fuse afiaticse i capicoliopofuit .Idc^ 2-gre tuiiiTe fratre-Africanu tra m t LIBER.* ittierito:qm filiuseius! illoproelio capt?fucra^NodifTiiijile offefionc& Aemil/aniCubic L.Hoftilius macinus q prinr carthagine irruperaoficu eis^ expugnationeq? depiftas |>po* ncdo l foro:6i ipfe afliftens populo fpe&ati fmgulaenarrado. Quacomirate pxitnis'comi tiis cofularu adepcus e.Habuit Cessna ludis Claudiipulchri magna amiratione pi&ur£:cu ad tcgularu fimilitudine cor ui dccepti imagine aduoIaret*Tabulis aut externis auftorita tc Romas fecit pm us olum.L-.Mumiusicui cognome Acbaici uidoriadedit. Nacu in pra: da uendeda res diftraxxflet t res attains fex milib 9 feftertiu emifiet Ariitidis tabula Libe* rum patrem continentem:pascium miratus fufpicatus aliquid in ea uirtutis quod ipfe ne> fcirettreuocauic tabulam Attalo multum querenteit in casreris delubro pofuit. Quam primum arbxtror piduramexternam Romae publicatam. Deinde uideo tin foro pofitas uuIgo.Hinc enim CralTi oratoris ille lepos agentis: cui cum reus fub ueteribus contexit conipellatus iftaret die ergo Crafle qualem mereritfTalem inquit:oftendens in tabula pi dumffacetilTimegallum exerenrem linguam.ln foro fuitt ilia paftori fenis cum bacullo dequaceutonorum Iegatusinterrogatus quanti eum eftimaret :refpodit fibi dorian nolle talem uiuum! uerumqi.Sed prascipuamaudoritatem fecit publice tabulis Casfardidator Aiace & Medea ante Veneris genitricis asdem dicatispoft eum.M.Agrippa uir rufticita/. ti q deliciis propior. Extat carte eius oratio magnificat maximo ciuium digna de tabulis omnibus fignifep publicandis.Quod fieri fatius fuiflet q in uillarum exilia pelli. Veru ea / demilla toruitas tabulas duas Alacist Veneris mercata eft a cizicenis .xiii. milia pondo. In tbermarum quoc# calidifTimaparte marmoribus incluferatparuas tabellas: pauloante cu reftringerent fublatas.Super oes diuus Auguftus in foro (uo in celeberrima parte po/ fuit duas tabulas:quas belli pida faciem habent & triumphu.ldem Caftores ac uidoria pot fuit:& quas dicem 7 fub artificu mentione in teplo Casfaris patris.ldcm in curia quoq?:qua in comitiocofecrabatduas tabulas iprefTitparieri.Nemea fedente fupraleone, palmigera ipfam aftante cu baculo fene.Cuius fupra caput tabula bige depender^qua Nicias fcripfic fe iuftiffe: tali.n.ufus eft uerbo-Alterius tabuleadmiracioeftpuberefiliu feni patri fimilc ee:falua astatis differctia.'fuperuolate aquiladracone coplexa.philochares hoc fuu opus ee teftatus eft.lmmenfam uel una fiquis tantum hanc tabulam seftimet.potetiam artis :cu pro pter philocharemignobiliftimosalioquin Glaucone filiumqp eius Ariftippum fenatus po pulufqp Ro.tot fasculis fpedent. pofuit t Tyberius Casfar minime comis iperator in tem f * C / A - Cl * -1 M J n • « « I J M M 4 44 Ai . 44 4 .a 2 J 2 -fc. A '* « V ploipfx Augufti quas mox idicauim 7 . Ratio pingendidepigmentis. Ca. V. Adeus didu fit de dignitatis artis niorietis. Quib 9 coIorib 9 fingulis pmi pinxiftet; h dixim* cu de pignrecis tradereus in metallis. Qui monochromatea generapidurre uocauerit:qdelde &q & qbusteportbusxuenerit dicem* 7 imetioneartificu; qm Idicare naturas coloru ca iftituti opis prior e.Tande fears ipfa diftixit; & iuenit lume £cp umbras differetia eoloru alterna nice fefe cxcitate. Deide adiedus e fplcdor: alius hie qua lume que qa iter hoc 8i umbra <-t appellauerut tono Comifturas uero colorum 8i tranfitus armogen. Decolonbushatiuis&faditiis. Ga. VI. Vnt at colores aufteii aut floridf Vtruc^ natura aut wixtura eueit.FIoridi fut quof f dns fingeti pftat: miniuiprmeniuscynabaris.-cryfocollaudicu.-purpurifTum. Casteri auxeri.Ex oibus alii nafeunt', Aft* fiut.Nafcunjf ftnopis:rubrica:parethoniu ;meli/ nu;eretria:auripigmetu Casteri fingu^primucj qbos \ met^Ibs dixim 7 .prasterea e uiliorir bus ochratcXrulTa ufl:3;fadaraca:fadix;fyricu:attrametu:Sinopis lucta e primu'i poto. Inde a Sinope^urbe.Nafcift \ Aegyptotbalearib 7 africaifed optlfi leno & I Capadocia. brolla 5i i fpelucis.Quas faxisadhasfit:excellit.Glebis fuuscolos extra maculof’.Hacqx ufi . ue , c . e [ es ad fpJedore.SpeS finopidis tres:rubra;t min 7 rubes:& iter has meda.pxeciu op time i Jibras.xiiii.denariis.Vfus ad penicilu:aut fi lignu colorare libeac.Eiufque ex Africa ucitioaoi afTes.-cicerculu appellat.Quae magiscasteris rubetmtiliorabacis.Ide pciu eius:q i ! ^ T r oca ^ : ^tnaximefufca.Vuiseiusabbafesabacoru.Inmedicinaueroblandusem plaftrifque t malagmatis fiue Ticca compofitione eius fiue liquida.Facilis contra ulcera in humorefitamelucorisfedis AIuumfiftitinfufa. c —-- -° u j , --- r... Foeminarumprofiuuiapotadenartipo dere.fcadem aduframccat fcabricias oculorxxm;uino maxime.R ubrieve genus in ea uolue/ reintelligiquidam fecundas audoritatis.paimam enim femine dabantfmxnio proximam. Mec eft antiquis multuni celebtata cum infula in qra nafcitur.Nec uifi fignaca uenunda^ nrvk c^ ,ra Sf*N S ,rfpr0 h 'inx6i jfoun 1 ? u nc x^triutnjx ' J fibris util,1 ‘. ' 1 or ini' * fcitur ; ‘* ,n - QUOl^g 15 " 1 .' conuemt 'r f,sduabusnn* f flturll^ 10 '; ‘ ^ t 3 lTJ CUttl 11 _ ' Adultctati” K'j brarumc can 1: i linuin candidu utunturpu: - J fcrutanrts.V. :v/ ficcat.pilos dr;: j dicis casru' r c inuenta fmyrrr utdiximus Vila Nicias fupradift frbns asris.v.Fit ! MEmijteta litqi.ExpIct uutn prXhcdcJjfun ‘ die in infuh !.?:• t do fierced:i • ••% ciullibrafafTcfqu >iertoVitf»\lmci -ponce (Via farad: Precium in | lntcffadinojfi* Aframctuo!), - ei <’3nft:iur tC!t J, nl bonch'fcQo, ,-tf v finauclpi crri p,'! Jfieodcynofif-ft, Warn - r , ta ^idic uS-;! »tinoi v* 2 ' Sw ■ ■"c* 'w, ■ttll XXXIill. bat: unde &fphragidem appellaaere.Hac minium fubhhnnc .adulterant®. In medicina praclara res habetur.Epiphoras.enim oculorumitigat Si dolorcs circunlirl.EeiEsma mreprohioet.Sanguinem rencientibusexacetodatur bibenda.Bibirur Si contra Ivrnfi renumqj uitia Si purgationes fcrminarum.ltem 8i contra uenena Si ferpentium idus rer* reftntimniarinorumqp.Omnibus ideo antidons familiaris.Ex reliquis rubric* ceneribus fabrrs uti.iffunaasgipria Si Africana quouiam maxime fcabentur.piduris aureni apra na/ fcitur:& in ferrariis metallis.Ex ea fit ochrarexufta rubrica in ollis nonis luto circunlitis Quo magis arfit in caminis hocmelior. Omnisautem tubrica ficcat.ldeo Si emplaftris conuemt igni etiam facro.Sinopidisponticasfelibra filislucidi libris.x.&melini graecien^ fis duabusmixtis.-tritif^ una per dies.xii.euchophoru finhoc eftglutinum auri cum indu citur ligno.parethonion nomen loci habet ex aegyptoffpumam maris effe dicunt folida* tarn cum limo:&ideo concbseminutasiriueniuntur in eo.Fit increta infula atm cyremV Adultcratur Rom* creta rimolia decoda confpiffatc^.Prerium optimo in pondofex hV brarum e candidis colorib 7 pinguiffimum:& tedoris tenaciffimum propterliuotem.Me linum candidum Si ipfum eft.Optimum \ melo infula.ln famo quoqs nafcitur.Sed eo no uruneur pidores propter nimiam pinguedinem.Accubantes effodiut ibi inter faxa uenas ferutanres Jn mcdicina eundem ufum habet quern ere tria creta.Prseterea linguam tada ficcat.pilos detrahit Si mitigat.Praeciu in libra feftertiis fingulis.Eft Si colos tertius e can dicis c*ru(T*:cuius roem in plubi mctallis diximus.Fuic Si terrJpfein Theodoti fundo inuenta fmyrnas:qua ueteres ad nauim piduras utebantur.Nunc ols ex pIuboK aceto fit ut diximus.Vfta cafu repta in incendio pyrrascasruffain ortis cremata.Hac prius.ufus eft jNiciasfupradida.optimanuc afiaticahabetur.qu*&purpureaappeUariir.Preriu eiusin fibris asris.v.Fit Si Romaecremato file marmorofo Si reftindo aceto.Sine ufta no fiut um bras Eretria terras fu* habet nomen.Hac Nicomachus Si parrhafius ufi.RefngeraoemoI licep.Explet uulneraficoquad Ad ficcandaprascipue utilis&capitis do!oribus:&ad de/ pr*hededa pura-SubeiTe i eainteUigi&fi ex aq iilitajio arefcat.Sadaraca;& ochra luba era die in infula rubri maris topasono nafci.Sed inde no puehutur ad nos .Sadaraca quo mo do ficrettdiximus.Fitadulterima & c*ruffa f fornacecoada.Colos eedebet flameus.pre ciu 1 libraf affefqui.Hasc fi torrea^asqua pte tubricaamixtafandycefacit. Quanq animad uerto Virgiliu exiftimafle herba id effe illo uerfu. Sponte fua fandixpafeentes ueilientagnof. Precium in libras dimidfum eius quod fandarac*. Nec funt alii colores maiorts ponderis lntef fadicios e Si fyricu.-quo minium fublimi diximus.Fit autfinodide Si fadyce mixtis. Atrametu quoqj iter fadicios eritrquaq e 8i terra geminas originis.Aut falfuginis modo cmanit:aut terra ipfa fulphurei colon's ad hoepbafunueti funt pidores q e fepulchris car bone^Tfedos effodere?.Sed Iportunahsecola ac nouitia.Fit.n.&s fulgine piurib 9 mois.re fma uel pice exufh's.proprer qd officinas etsedificauelerfumu eunoemirtetes.Laudatiffi mu eodejno fite t^dis Adulteratur fornaciubalneartScp fulgine:quo ad uolumia feriben da uaunf.Sut Si q uini fece ficca&'exquoquanaffirmatq? fi ex bono uino fex fuerirudici „_„_„ r _ ; „ «gto qadhserefeit *reis cortinis.Fit Si c tasdis lignocobuflo cricifap l mortario carbonibus .Mi ra l hoc fepiaru naturaffed ex iis no fit.Omnc aur atrametu foie pficicur.Librariu Si redo riuglutinoamixto.Quod autacetoliquefaftue:*gerecluicur.E reliqs coloribusquos a dnis dari diximus ppmagnitudine precif an oes e purpuriffum e creta argetaria cu purpu ris pariter tinguiturrbibitef eu colore celerius Ienis.pr*cipuu e primu:ferueti ahenorudi bus medicametis xebriatu.proximu egefto eo addita crera i ius ide.Ec quoties id fadu eft leuaturbonitas p numero dilutiore fanie.Quarc pureoianu potiuslaudatur q tyriu aut getulicu uel laconicu:unde preciofiffim*purpur*.Caufa eftqd id genus maxime mficy tur.rubiam cogitur forbcrc.Vtiliffimum a canufto.precium huic a fingulis denariis in h/ bras ad.xxx.pingetes fandyce fublita mox ouo l'ducetes purpuriffum fulgore minn faci/ unt.Si purpura* facere maluntrcasruleu fublinunnmox purpuriffum ex ouo mducunt.Ad hoc maxima audoritas indico :Ex India uenit arundinum fpums adhsrefeenfes luno cu LIBER. territutnigrum.At indiluendo mixturampurpuras caeruleiqj tourabilem reddit. Alreru genus eius eft in purpuriis officinis innatans cortinis Si eft purpuras fpuma. Qui adulter rant uero indico tingunr ftercora columbina aut crecam filenufiam uel annularia ultro inficiunt.probatur carbone.Reddit enim qdfincerum eftfiamam excellentis purpure:& dutn funiat odorem maris olet.Ob id quiaam e fcopulis id colligi putant.precium indi/ co denariixx.in libras.In medicinaindicu rigores &i impetus fedac.Siccat oris ulcera.Ar^ menia mittit qd eius noie appellant.Lapis eft hie quoeg chryfocoilas modo lnrcdus.Opti muinqj eft qd maxime uiride efbcoicato colore cum casrulco.Solebanr libras eiustricenis numis taxartJnuenta p hifpanias harena eft fimilem curam recipiens.ltaq; ad denarios fe nos uilitas redit.Diftat a cxruleo candore modicorqui teneriore hue efficit colore. Vfum in niedicinaad pilos ranturn alendos habetmaximeqp in palpebris.Sunt etianum nouitii duo colores e uiliflimis uiride qd appianu uocacifr Si q> chryfocollam Iqtum metitnr.Ccu parum multa fmtmedicina eius.Eit excreta uiridisftimatu fcftertiis in libras. Annular re qd uocant candidum efbquolmuliehres piduras illuminantur.Fit Si ipfum ex creta am tnuris uitreis genimis ex uulgi annulis:unde &: annulare diftum. Qui colores udo no inducantur --Si quifcus coloribusantiqui {sinxerut 8£ quandoprimumgladiatorum pugnaspropofitsefunt. Ca. ViT. Xomnibus coloribuscrctulamamare.udoq! illinirecufanr purpuriftum indicu e caeruleum mellinifm auripigmentum apianum.Casrufa casras tinguntur iifdem co loribusad eas pi&uras quas inuruntur alienoparictibus genered'edclafi’ibus fa/ tniliari.Iam uero Si onorariis nauibus quoniam Si pericula expingimus-.ne qui mirentut 6C rogos pingi.luuatg pugnaturosad mortem ant certecasdem fpeciofe uehi. Qua con templatione cotcolorumtanta uarietatefubitanriquitatem mirari.Quattuor coloribus folis immortalia opera ilia facere ex albis meli'no :ex filaceis attico:ex rubris finopide pon tica ex nigris atramento.Apelles Echion Melanchius Nicomacus clariflimi pidores:cum tabulas eorum fingnlas oppidorum nenirent opibus.Nunc Si purpur/s in parietes migraV tibus Si inindiaconferentefiuminumfuorumlimum Si draconum:&elephantorum fani em nulla nobilis pidura eft.Omnia ergo meliora tunc fuere:cum minor topia.Ica eft.quo niam (ut fupta diximus ( rerum non animi preciis excubatur:Et uoftrasaztatisinfaniam ex pidura non omictam.Neroprinceps iufteratcollofteumpingi.c.xx.pedumin linteo inco gnitum ad hoc tempus.Ea piduracum perada eftet in lamianishortis:accenfa fulmine cu optima hortorum parte confiagrauit.Libertus eius cum daturus eftet Antii munns gladi atoru publicas porticus occupauit pidura ut pftat gladiator niiniftroruq? omnium ueris imaginibus redditis.Hic multis ia feculis fumus animus in pidura-Pingi aute gladiatoria tnunera atque \ publico exponi coepta a.C.Teretio Lucano.Ifq? auo fuoa quo adoftatus fuerat.xxx.paria in foro perkriduumdedit.Tabulamq? pidahr in Pemore Dianas pofuit. \ Deetate piduras operum&artifeiumindicaturanobilitates.ccc.v. Ca. VIlC Vnc celebres in,ea arte qua maxima breuitate percurranuneq? em‘m inftiruti open's eft talis executio.Itaqj Si quofdam uelutin tranfeurfu Si in aliorum menrione obi ter nominafte fan's erit:exceptis operuni claritatibus:&: ipfa conueniet attingi Hue extantrfiue intercidere.Non conftat fibi in hac parte grsecorum diligentia quam mnltas poft olypiadas celebrando pidores quam ftatuarios audores.primum que olympiade no nagefimarcum Si phidiam ipfum initio pidorem fuifte tradaturtclipeumqj achenis ab eo jjidum.prxterea in confefto fit odagefima tertia fuifte.paeudi fratrem eius:qui clipe* um intus pinxit elide Minerue quam fecerat.CoIores phidise difcipulus:& in faciendo lo ne olympio adiutor.Quid^ in confeiTo perinde eft Bularchi pidoris tabulau'n gua erac magnetum preeliuma Candaule RegeLydias heraclidaru nouiffimo:gui& Myrfilus uo catus efttrepefam auro.Tanta iam dignatio pidurse erat.ld circa setatem Romuli accide/ rit necelTec.Duo.n.de uicefima olympiade Iteriir.Cadaules:aututqda tradut eodeanno quo Romulus nififalfor.Manifefta ia cudantateartis adeoabfolutiore.Quod fi prascipi turmecefte c fimul appear mulio uetuftiora pneipia ee.-eoufcf q monochoata pixerut quo ru astasno cradif.Aliquaco ergo ante fuifte Hygicmoem Monochromadaiq pm 9 i pidu ta marem foe min a mq? difcreuerit.Eumarum Athenienfem figuras omnes imitari aufum Qu in^ inucca eis excoluerit Gimone Cleoeum.Hic Cathaglypha inuenit.hoc e obliquas XXXIlIh imagines & uarie formare uultus refpicientes fufpicientefue:&defticientes.ArticuIisetf am membra diftinxit.Venaf protulir.pmercp in uefte rugas Si ftnus inuenit -Paneus aui dcm fr3ter Phidias etiam praelium Athemenfium aduerfus perfas apud Mararhonemla/ dum pinxir. Adeoiam colorum ufus increbruerat.-adeo arsperfeda erat ut in eo prcelio iconicos duces pinxifTe cradatur Athenienfium Milciadem.Callimacum Cynegrum Bar baroium:Darium:Thyftaphernem. Prim urn piduraj certamen Si qui primi pecicello pinxerunt. .Ca IX. Vinimmo certame pidurae etiam florete eoinftititum eft corinthi ac delphis.pri* q inufcp omniu certauir cum Timagoracalcidenfe.-fuperatufcj eftab eo pytbis:qd SC ipfius Timagoras carmine uetufto apparet.chronicorum errore non dubio.Alii quoqfpoft hoc clari fuere nonagefima olympiadetficut polignotus Thaftusiqui primus rr\ulieres lucida uefte pinxit:capita eartan mitis uerficolonbus operuit:plurimuq?pidu* re primus eontulir.Siquidem inftituitosadaperire:denresoftendere:uultus ab anriquo rigore uariare.Huius eft tabula in porticu.pdpeii:qnae ante curia eius fuerat.In qua dubi tarur afcendentem cu clipeo pinxerit an defcendente Hie delphis aedem pinxit. Hie 8£ athenis porticumquaepoeliteuocaturgratuito:cum partem eius Mycon mercede pinge ret.Vndemaior huicaudoritas.5iquideni aniphidionesiquod eft publicum graecise con^ cilium hofpitia ei gratuito decreuere.Fuit alius Mycmqui nunoriscognomine diftingui tur;cufusfiliam Timarete& ipfa pinxit.Nonacefima autem olympiade fuere Aglaopho Cephifodorus phrylus Euenor pater Parrhafii Si preceptor Maxitni pidoris:de quo fu<* is annisdicemus.Omnes hi iam illuftresmo tamen in quibus hereretexpofitio debeat feo ftinans ad lutnina artisun quibus primusrefulfit Apoiodorusatheniehfisnonagefimater tia olympiade.Hic primus fpetiesexprimereinftituinprimufqjgloriam penicillo iure co tuIit.Eiuseftfacerdos;adorans6i Aiaxfulminein cenfus qui pergami fpedatur hodie. Neqj ante eum tabula ullius oftendirurquae tenae oculos.Ab hoc arris fortes aptas Seu fis heracleotes intrauit olympiads nonacefin<£ quintas anno quarrotaudenremqj iam ali^ quid pencillumfde hoc enim adhuc loquimur) ad magnam gloriam perduxit. A quibufda falfo in odogefimanona olympiade pofitusicum fuifle necefte eft Demophilu’ hymere/ um-.K Nefeam thafium.Quoniam utrius eoru difcipulus fuerit:ambigitur.In eu Apol/ lodrus fupradidus uerfus fecit.Artemipfisablatamzeus ferre fecum.Opes quoeg titas acquiriuit:utinoftentatione earum olympixaureislitterisimpalliorumreftEris intextu nomen fuum oftentaret.poftea donare opera fnainftituit:quod ea nullofatis dignopre/ cio po(Te diccret:ficuti Alcmenam agrigenrinis.pana Archelao.Fecit & penelopenn qua mores pinxifTe uidetur:& Athletam. Adeoqj fibi in illo placuit: ut uerfum fubferiberet ce iebftm ex eoinuifurum aliquem faciliusquam imitaturum.Magnificus eft lupiter eius in throno aftantibus sfiis.Et hercules infans dracones ftrangulans Alcmena matre coram pauente:& Amphytrion.Deprehenditur tamen zeufis grandiorin capitibus articulif<$: Alioquin tantusdiligentia;utagrigentinis fadurus tabulatmquamf templo lunonis la* cinisepub lice dicarent infpexew't uirgines eorum nudas.&qnqj elegeritsut quod \ quaq* laudatifTimum eftefcpidura redderet.pinxit 8f monochrorrjata ex albo.Aequales eius SC asmuli fu ere Timanthes Androgydes Eupompus.parrafius. De auibus per piduram deeeptis:# quid difficilimum ** inpidura. Ca. X« Efcendifte hie asm zeufide in certamen traditur.Et cum ille detuliiret uuas pittas d tanto fucceflu ut in fcoenam aues aduolarentu'pfe detulilTe Iinteum pidutntra dituru'ta ueritate reprefentata.-ut zeufis alitum iudicio tumens flagitaret tandem remoto linteo oftendir piduranuatq? intelledo errore concederet palma ingen uopudo/ re;quoniam ipfe aues fefelliffenParrhafius autem fe artifice.Fertur SC poftea zeufis pin/ xifTe pucru uuas ferrnte:ad quascuaduolarcncaucsicsdcm ingenuitate proccffit iratui operi bSi dixiuuuas meliuspinxi quam puerum.Na 8i ft hocconfumafTem:aues timere de bucrant.Fecit Si figulina operate fola in ambracia relida funt:cum inde muftis fulinus nobilorRomam tranffereet:zeufidis manu Romas Helena eft in Philippi portiabus.tt in Concordia delubro Marfyas religatus.Parrhafius epheft nams& ipfe multa conftuuj it.primusSi fymmetriam pidurs dedit .primus argutias uultus:& allegantiam capim a •% . LIBER. uenuftate oris confeffione artificu in lineis extremis palma adeptus.Ha?c eft pidura fum tna fubtilitas.Corpora enim pingere SC media rerum eibquidem magni opens:fed i qua multigloriamtulerint.Extrema corporum facere:8c defincntis piduraz mcdum include* re rarum in fuccdfuartis inuenitur. Ambireenim debet fe extremitas ipfarSc fic definere: ur pmittar alia poflbortedacqj etia que ocultat.Hanc ci gloria conceiTere Antigonus SC Xenocrates:q de piduris fcripfere:pra?dicantes quoq? no folu confitetes alia multa. Gra phidis ueftigia extant in tabulis ac mcbranisiex qbus pficere dicunrur artifices.N dnor tn uidetur fibi coparatus in mediis corporibus exprimendis.pinxit^ Si ctemor.e athenienfiu argumento quoqiingeniofo.Volebat naqj uariu.iracuduiiniuftuuncoftjnte.Eunde uero exorabiIe:clementc:miefricorde:excelfum:gIoriofum:humilc;feroce:fugaceq;:Si oiapari ter oftendere.lde pinxic Sc Thefia q Romae in Capitolio fuit.Et nauachru torachatu.Et in una tabula qus eft Rbodi:Meleagrn:HercuIc:p£rfea,Hxcibi ter fulmineambufta: neq» oblitterata hoc ipfo miraculu auger.pinxit 8C Archigallmqua piduram amauit Tt'berius princcps.autq; utador eftDetius Epulo lx.feftcrtiis arftimata' cubiculo fuo inclufit.pin^ xit SC CrelTam nutriceunfantecp in manibus eius:Et pbdifcu SC liberu patre aftate uirtute 8i pnerosduostiqbusfpedaturfetutitas 8Cfimplicirasxtatis.Ite facerdotcaftante puero cu acerra:& corona.Sunt 8C duas piduras eius nobiliiTimx hoplitides. Alter in certamine ita decurrensuit fudare uideatur. Alter armadeponens utanhelarefentiatur.LaudaturSC Aeneas caftorqp ac pollux in cade tabuIa.lteThelcphus: Achilles:Agamenno.yiyxes fa cundus arcifex.Sed quo nemo infolentius 8C arrogatius fit ufus gloria artis.Na SCcogno mina ufurpauit abrodientu fe appellandotaliifc^ uerbis principe artis 8C ea ab fe confuma tum.Sup oia Apollinis fe radicc ortu:8C Hercule que lyndi feccrat talcm a fe pidu;quaie faepein qete uidifTer.Ergomagnis fuffragiis fuperatusa Timanrbe eft fami in aiace:armo rum quoqi iudicio Heroisnoie.Etfe molefte ferredicebat quod iteruab indigno uidus elTet.pinxit 8C in minoribus tabeliis libidines eo genere 8C perulantibns iocis fe reficiens: Na Timanchi ucl plurimu affuit ingenii Eius.n.eft Iphigenia oraroru la udibus celeb rata Quaftantead arasperituracu mceftos pinxiftcc oesrprxcipue patrum:cum trifticise omne imaginem confumpfiiTet patris ipfius uultu uelaUinquem dignas non poterar oftendere. Sunt 8C alia ingenii eiusexemplaria ueluti Cyclops dormiensin paruula tabula.Cuius SC ficmagnitudinem exprimerecupicnspinxit iuxtafaryros thryfopollicem ciusnientien/ tes:atq? in omuibus eius operibus intelligitur plus fcmpq pingitunEt cu ars fiimma fit ingenium tamcn ultra artem eft-Pinxit & heroa abfolutiftimi operis:arte ipfa compKxus uirespingendi:quodopusnuncRomseintemplo Paciseft. Euxinidas hacaetare docuit Ariftidem praedaruarrificem.EupopusPaphilu ApdlisprXceprorfmEft Eupompi uidor certamine gymnico palma tenens.Ipfiusaudoriras tanta fueritiut diuiferic pidura irf'ge nera tria quaeanteeuduo fuerehelladicum 8Caftiaticu.Aftiaticum appellabantpp hu»cq eratfcytionius:Diuifio helladico trita fada funt:Ioniu:fyciomu:atticu Paphilipidura eft cognatio SCprocliuad philute SC uidort'a Athenienfium.lre VJyxes in rar$.ipfc macedo na tione:fed pnus in pidura oibus litteris erudirus prXcipuegjthimetice:8C geometria- fine quibus negabat arte pfici pofte.Docuit nemine minoris talento annis.x.qua mercedem SC Apelles 8CMeIantiuseidedere.Ethuiusaudoritate eflfedumeft f'cyone primfrdeinde 8C in toga grxcia:ut pueri ingenui ante oia anthigraphicenthoc eft piftura in Iudo doce^ renranrecipereturqp ars ea in primum gradu Iiberalium.Semp quidem honoSei fuir.-ut in genui ea exercerentrmox ut honeftisppetuo interdidome feruitmdocerenturddeo nrcp in hacneqi in toreutice ulliusquiferuirit operacekbrantur -Clari etia centefimafeptima olympiade extitere.Echio SC Therimacbus.Fcbionis funt nobiles pidura’ Liber paterdte tragcediaSCcomedia.Semiramisexancillaadipifcens regnu:anus lampadas pr^ferensrSC noua nupta uerecundia notabilis.Vcruin 8C omnes prius genitos futurofq? poftea fupcra uit Apelleseoufc^ olympiadecentefima.xii.in pidura puedus:ut plura folus prope oua c^terioescontuleritsuoluminibuseditus qusedodrinaea ptinet.praecipuaeiusJ arte ne* wuftas fuit:ri!ieade state maximi piftoreseenoquopi opa cu amirareficollaudau's oib’ab elTeus una ilia uenere d(cebat:qua grxci charita uocant.Csetera omnia cotigifTe.Sed ha-c foli fibi neminem psreiEcahanigloria ufurpauit:cutnprorhogcr)is opus ltiicfi laboris ac cure fupra hiodu anxie miraretur.Dixit.n.oia fibi cum illo paria eiTeiaut illi meliorai fed A? cllcs3 ' unacut^ cerec.Ab* P ta ^ 1 nuscon^q OpUS.il rcd/ffet 1 * enim’ fibula rens.pl 3 Confur.r, daramip egrzgum ■ lifuiulw^" ducendo a a batinpg- 11 bat; u. in crepidis m ftinsammon pida fn : g ratior ^ lex > abaliopmgiC titimcav... tisSCiunscrat. buitcxd\oN anmir.UK M.ign:;sau- Cj tu till fliu: fed ftctm nigmsi miaPcnot Sgenist;,:. ':, dios adinte." adroit'', facie hoi urn • • PtSterui.X ■■ xandria.:,: Corn,i u,-:; ; (j v f US CCC..1: PlaniR^v/'j Primus u c . usdec/Tc;, / 13 eius ctp.,' >^0:6.4 ^o potc • Spejv 1 ncffco '*' ’ 'iniauijj. • r n X^Xlllh unofe prefiarc:quod man urn iSJe de tabula ncfcirct tolleremiemorabili przceptomocere fsppe nimiatn diligenna.Fuit aure non minoris fimplicitatis qoaartis.Necdecebat Am phi om deddpoimonemec Afclepiodorode menfuris:hoc eft quanto quid a quo diftare de berct.bcuum eft inter Prothogenem 8i eutn quod acddit.il ie rhodi uiuebat. Quo cum Apelles annauigafletnuidus cognofcendi operaeius fama trirfibicognitftcontinuo effi dnam petit. Aberat ipfe led tabulam magnse amplitudinisin machine aptata* pidurte.au us una cuitodiebar.Hasc prothogeneforis efle refpondiointerrogauitq; a quo qusefituni *di ceret. Ab hoc inquit Appelics arreptoqj peniculo lineaex coloreduxit fumni£ tenuitatis P tabulam.Reuerfo prothogeni quas geftaerantanus indicauit. Ferunt artificem protiV nusconteplatumfubtilitatemdixiftbApelle'uenifle.Non.n.cadere I alium ta abfolutum opus .Ipfum tunc alio colore tenuiorem linea in ipfa ilia duxiftepra;cepiiTeq? abeuntem fi rediffeti!ic:oftenderet:adiiceretcp hunttefle quern qnasrerentntq? ira euenir. Reuertitur enimtApeliesrfed uinci erubefeensuertio colore lineas fecuinnullum relinquens amplius fubtilitati locum. At prothogenes uidum fe confelTus in portum deuolauinhofpit! quas rens.piacuitq? ftc earn tabula pofteris tradbolum quidem.fed artificiprascipue miraculo. Confimipta ea conftat priore incendio domus Cazfaris in palatio. Auide ante a nobis (pe✓ datamfpatiofioreamplitudinc.-nihilaliud continent!qlineas uiftim effugientes.Inter cgrxgia tnulto^ opera inani fimilem fid eo ipfa allicientem omniqj opere nobiliore. Apel !i fuit aiioquin perpetua confuetudo nunquam ta occupata diem agcndi.ut non lineam ducendo exerceret arteiraquod ab eo in prouerbium uenit.Idem pfeda opera propones bat in pgula tranfeuntibus Atq? poft ipfam tabula latensuiitia qus notarentur aufculta bat: uulgnm diiigetiorem iudicem quafeprseferens.Ferurcp a furore reprehefumquod in crepidis una incus pautiores feciflet anfas.Eode poftero die fuperbe emendation! pri Hinas ammonitionis cauillantc circa crus indignatum pfpexiflbdenunciant! nefupra ere pida fucor iudicareuquod 8i ipfum in prouerbiu uenit.Fuit.n.&comitas ilihpp quam 8d gratior Alexandro magno erat: frequenter in cffieinam uenritanti.Vnde ut iam diximus ab alio pingi fe uetuit inueterato eaido.Sed & in ofFicinaimperite muka diiTerenti filen tium cerniter fuadebatuideri cum diceret a pueris q colores tererenr.Tanrum audorita tis Sdiuriseratei in rege aiioquin iracundum.Quanq t Alexander& honor! clariflimoprse buit excplo.Naqijtum dilede fibi ex pallaciis fuis pnreipue nole Capafpen nuda pingi ob ammiratioue fornix ab ApelleiuftifTet eucg cum pari capru amore fenfiftet dono dedit ea Magnus alo maior iperio fuftnec minor hoc fade q uidoria aliq.Quippe fe uicitmectho ru cm fuu:fed craffedu donauit artificimedilede qde refpedu mot 9 utquas mo regis fu iilet mo piftoris eet.Sut q Venere Cionsa illo pidta exeplari putac- Apelles & I atmulis be nignus Prothogeni dignarione primns rhodi conftituit.Sordcbat iile luis ut plerucp do/ meftica-Percotandq; guati licicaret opera effeda.paruu nefcio quod dixerat Atille quim qgenis talentis popofeinfamaqj difpfit fe emererut jmo fuis uenderet.Et ics cocitauit rho dfos ad intelligen^lu artificemecuift augentibus prcciu cetfir.Imaginu ille fimilitudines adeo ldftcrere jpinxicut incred^iledidu Appiogramaticusfcriptureliquerinqueda ex facie holum addiuinante.quos Meropos uocat ex iis dixifte aut futuras mortis annos aut prceterirx.Mon fuerat eigratia Incomitaru Alexandricum Ptholomaso.-quo regnlte Ale xandria ui tepeftatis expulfus fubornato fraudeasmuloru piano regio iuitatusad regis ccena uenit.Ir^iignatiq; ptolemseo:6i uocatores fuos ofid!ti:ut dicereta quo eorfi fuita tuseet.arrepto carbone #xtindoefoculo:imagineinparietedeliniauit:agnofcete uukil planiRege exinchoato ptinns.pinxit Si in antigoniregis imagine altero lumine erbam primus excogitara rone uitia pdendi:obliqua n% fecit ut qdcorpori deerat pidura?poti us deeiTe uidere^.Tmqj ea in parte a facie oftedit qua tota poteiat ondere-Sut inter ope ra eius expirantiu Imagines.Que aut nobililTima fint no eft facile didu.Venere exalte mari.-D.AuguftusdicauitindelubropatrisCaefarisrquas anadyomene uocafurmcrfibus e^rsccis tali opere du laudatunfed illuftrata.Huius.n.inferior! partecorrupfaq reficerct; no potent inueniri.Veru ipa iniuria cefticin gloria artificis.Cofenuith^c tabula carte.ali amqj p ea Nero in principacu fiibftituit fuo Dorctheimariu. Apelles incohauerat:aJ«aVe nerecoiis:fupaturus!t fua ilia pore-Inuidit mors pada ptemecqfuccederet opiadpfcpta Iimamera Items e.pixit & Alcxadru.M.fulme tenet! 1 teplo ephefiis Dianx.xx.taleO aurt LIBER. Dieyti eminere uidcnturK fulmen extra cabulam efle.Sed legetes meminerint omnia ea conftare quatcuor colloribus.lmmane tabuls preciu accepit aureos mefura no numero. Pinxit & Megalyffi facerdotis Diana: ephefis popa.Cljtu equo ad bcliu fefrinace.fi; ei ga lea pofeeti artnigeru portagente.Aiexaudru 6;phiiippu quotiens pinxenDenumerare Tup uacum e.Mirant eius Abrone famii.Et Menandru Rege can's rbodi.ite Anceu. Alcxan* dris Gorgonas tenete tragadu.Romae Caftore & pollute cum uiftoria 6L Alexandro ma gno.Ite belli imagine reftndiSia tergo manibus Alexadro i curru triupbate.Quas utratqi tabulas.D.Auguftus x fori fui parnbus celeberrimis dicauerat fimplicitate moderata.Di* uus Claudiusplurissftimauic In utrifep excifa'facie Alexandri Dim Augufti imagines dcdere.EiufdcarbitranturmanueiTe&in Antonis ^eploHerculeauerfum uc qd efidiffi cillimu facie eius oftendat uerius pidura proniittanpinxit & Heroa nudu ad qua pidura natura eu puocauit.Eft equus eius fiue fuit pxdua i certaminequod iudicium ad mutas JT3S llJUUCUS ClJUIS till twjuw auuuimuviwyifi tuiw- *’~r w ***' 1 *’^ turn arris oftentacuriEecit&Neptolemu ex quo aduerfus perfas.ArcbelaucumuxoreSi filia.Antigonu thoracaeu cu cquo incendentdperitiores arris prsferut oibus eius operi bus eunde regc fedente in equoDiana facrificantiu uirginu cohoro mixta qbus mifeuiffe Homeri nerfus uidetur idipm fcribentxs:pinxic qus pingi non pflt tonitrua:fulgetra:fuI gurqj:bronte:aftrape:ceraunoboI6appell3nc.lnuentaeius5;cSteris eius pfuerein arte. Vnu imitari nemo potuir.qd abfoluta epa atrameto illinebat ita tenui:ut idipm repcufTu claritates oculo^i excitaret:cuftodirecq}a puluere 8C fordibus:ad manu inruedi demu ap pareret.Scd & cu roe magname colore daritas oculop^ acie offenderet ueluti p lapidc fpc cularc intuenti&us e Ionginquo.Et eade res nimis floridis coloribus aufteritatcocculce da ret. Aeqlis eius fuit Ariftides thebanus.ls olum primus alum pinxit 8i fenfus oes expref* fit:quos uocant grsci ethe.Ite pcurbacicnes:durior paulo in coloribus:Huiuspidura:op pido capto ad matris morientis ex uulnere mama adrepens infans. rncelligiturq? fentire marettS: timere ne e morruo lade fanguine infans labat.Quai tabula.Alexander magnus rranftulerat pella in patria fua.lde pixerat predium cu pfiscentum holes ea tabula come plexus padulq? in fingulos mnasdenasa tyranno e Iatenfium Mnafone.pinxit 8C current tes quadrigas.Et fupplicantem pene cum uoce.Et uenatores cum captura: Ec leotionena pidorem.fct Anapauomenon pp fratris amoremmorienteni.ltem Liberum patrem 8i Ar i adnen fpedatosRoms in sde Csreris Tragocdum 6i pueru ApoIlinis.Cuius tabuls gra tia intent pidoris infcitia:cui tergendameam mandauerat.M-Iunius prsror fub die dorum apollinarium.Spedara eft 8C in Sde Fidei in capitolio imago feniscum lyrapueru dofentis.pinxitSi egrum fine finelaudatum.Qua in arte rantu ualuir.-ut Attalus reruns tabula eius centum taientis emifTe tradatur.Simul ut didum eft 8C protogenes floruit pa tria phicaunus gentis rhodiis fubiede_Summa eius paupertas initiosarnTqi fumma intent tio.fii ideo minor fertilitas.Quis eum docuerit non putant conftare.Qgida & naues pin* xifle.ufq? ad annum quinquagefimuni.Argumenrutrfeflejquod cum acbenis celeberimo loco Minerus delubro Propilion pingeret ubi fecit nobile Paralum & Hamoniadarmqua quida naufica uocannadiecerit paruulas naues longas in iisrqus pidores peraga appeliat uc apparerec a quibus initiis ad arcem oftentacionis opera fua perueniflenc.palma babenc tabularueiui Ialyfusrqui eft ufcp hodieRomsdicatus in teplo Pacis:que Cdtn pingeret iraditurmadidis Iupinis uixiiTerqm fimul fame fubftinerent 8C fieinnne fenfus nimia dul cedine obftrueret.Huic'pidurcquatercolorem induxitcontrafubfidiainiuris Sk uetu* ftatis:ut decedente fuperiore inferior fuccederet.Eft in ea eanis mire fadus:ut que pari* ter cafus 8; ars pinxeric.Non iudicabat feexprimere in eo fpumaanhelantis cum re fi qua omni parte quod diffialimum erat fibi ipfe fatiffeciftet.Difplicebac aute ars ipfamec mi/ nui poterat:8i uidebat' nimia ac logius a ueritate difcedere.-fpumaq? ilia pingi no nafei ex oreanxio animi cruciatu cu I pidura neru ee no ueriftmile uellet: abftcrferat fspius:mue tauerat (5 penicillutnullo mo ftbiaprobans-Poftremo iratus arti qd inrelligeref;fpongia ipegit xnuifo loco tabuls ex lliacp repofuic ablatoscoloresiqliter cura optauerar.-fecitcp i pidura fortun e natura Hoc exeplo fmtilisfi; bCealte fucceiTus \ fpuma eq fimilif fpogia ipada fecutus dicitcu pigerec popizota retinetes pane.Cu ita Protbogenes mo ftrauit fit . ^ XXXI1II, fortuna.propterbunc lalyfum ne cremaret tabulas Demetrius rexteum ab eaparte Tola pouecrhoduni capere:non incendinparcentecp picture fugit occafio uiaorisrErat tune prothogenes in fuburbano hortulo fuoihoc eft Demetrii caftris.Neqj interpellatus pree li'is inchoaca opera intermifit oxo -Ted accitus arege interrogatuftjj q ua fidutia extra rtxu ros ageret:refpondit:iciie fe illi cum rbodiis bellnm efle no cum artibus.Difpofuit ergo rex in tuteilam eius ftationesgaudenstquod poflfet nianus feruare qbus u pepercerat:8i ne fspius auocaret:uItro ad eum uenit hoftis.Reltdifcp uidoris fusion's inter arma SC muiorum idus fpedauit artifice:Seqnitur tabula eius tpis hxc fama:q> earn Prothogenes fubgladio pinxerit.Satiriushiceft.-que Anapauomenon uocantme quid defittpis eius fecuiitati tibias tenens.Eecjt&Cydippe TriptoJemfrCylifcu rragoediaru feriptore medi ante &athleta:& Antigonu rege;8£ imagine marris Aiiftotilis philofophi qui ei etia fua / debit SC Alexendri magni opera pingeret:pp azrernitate reru.Inipet? animi SC libido i hsc quazda artis eum potius tulere.Nouiffinre pinxit Alexandria ac pana:Fecit.& figna ex azre ut diximus.Eade state Afdepiodorus fuit :que in fymmetria mirabal. Apeles huic Mna fon tyrannus pro.xii.diis deditin fingulos mnas tricenas.Idemq} Theoneftro in fingulos eroas mnascetenas.Hisannumerari debet Nichomachus Ariftodemi filiusacdifcipulus pinxit hie raptu pferpins.Quas tabula fuit in Capitolio in Minerus delubro fupra sdi* culamluuentatis.6i in eodeCapitolio alia quaplandusimperaror pofuerat uidoria qua drigam in fublime rapiens.Hie primus Vlyxi addidit pileuimpingit SC apolline SC Diana Deiiqj Mare in leone fedente.Et ite nobiles uaccas arreptantibus fatyri fcyllaqj qiiS nunc eft Roms in tepIopacis.Nec fuitalius.in eaarte uelocior. Tradunt naqj condudumeu ab Ariftratofycioniorutyiannoadpingenduqdisfaciebat Telefti poets monumentu profinito die intra que peragereturmec multo ante uenifle accenfo \ pcenam tyranotpau cifq? diebus abfoluiflfe celeritate SC arte mira.DifcipuIos babuit Ariftide fratre SC Arifto/ cle filium SC philoxenon eretriu.Cuius tabula uuluispoftferendaCaffandroRegi pida. Continuit Alexandn proeliu cu Dario.Ite pinxft &c lafeiuia in qua tres Sileni comenfanf. Hie celeritate prsceptoris feeutus breuioresetianu quafda pidurs uiasK copendiarias inuenit.Annumeratur his 8C Nicopbanes elegans 81 edeinusuta ut uetufta opera pigerec procersternitate rerulpetuofi animi:&cuipaucic6parentur,Coturnus ei&grauitas ar tis.MultuaSeufideSC Apelleabeft Apellis difcipulusperfeus.ad quede hacartefcrio pfit:qhuiuf fuit Statif.Ariftidif thebani difeipuli fueruntK filii Nicerof& Ariftippuf: cuiufeft fatyrnfeu fyphocoronatuf.Difcipuli eiuffuerut Antoridef&Euphranorrdeq/ buf mox diceumf.Naq} fubeexipareft minorifpidurscelebrefin penicilloequibuf fuit Pyreicufarte paucifpoftferenduf.propofico nefcio an deftrnxerit fe:qm humiliaqde fe cutuf humilitatif tamen fnmma adeptufeft gloria.Tonftrinafcfutrinafcp pinxit Sc afel* lofSobfoniaacf;milia:obhoccognominatufRhyparograuof.iniifcofumatS:UoIuptatiC Qufppe es plurifueaire qmaxiemultoru.Ediuerfo mediana unquit Varro oia operie/ bat Serapionif tabula fub ueteribuf.Hic feenafop^me pixit:obid hoi'em pingerend.CS tra Dy^iifius niffll alind q holes pinxit hoc Antrophaphus coguoiatus.Par ua SC Calicles Alexandru puerutHyppolitut- - - * , , - . _ „ tope.Ideffi iocofo noie SC gryllu ridiculi habitus pinxit.Vnde hoc genus pidurs gryllua uocatur.Ipfein sgypto natusdidicita Ctefidemo:Decet non fiieri SC ardeatis temph pi/ dorem prsfertim ciuitate donatum.lbi carmine quod eft in ipfa pidurahis ueifibus. Dignis digna loco piduris condecorauit: Regins I unonis fuprems coniugis teplum. 1 Marcus ludius elotas srolia orundus. Quern nunc&poft Temper arcem hanc ardea faudat. . JEafut fcptaatiqs Iris latinis no frauda'do SC Ludio.D. Au.srate:q pm^iftituit amamm mapietu pidura uillas 6Cportic 9 .-ac topiaria opa Iucos:ne'ora:colles:pifcias: euripos^anes*. Iittora:qlia:qs optaretruarias ibi ob abula'tiu fpie:aut nauigatiuuerra® uillasadeutin aiei lis aut uheiculis.Ia pifcates:aucupetefphusmagnae in ucraq? feietiaaudoritatis.Itacj? cu.L.pauIuf deuido perfeo petifTetab athenienfibus ut IprobadlTimu phum mitterent fibi ad erudiendofliberos itemcp pidore ad triumphu ex/ coledurmatbenienfes Metrodorumekgerunt:pfefTieunde in utroqp defiderio przeftantif fimurmquodedito quoq??paulus indicauit-TimomachusdizatinufCsefaris didatorifzeta aiace ei pixie Si Medea ab eo in uencris genitricifaede pofitas:odogima taletis uenunda/ taf.Talencu auceatticum urait Varro.xyi.fextertiis taxat.Timoachizegs laudant Oreftes Ipbigenia f rauris Si Lecithio agilitatifexercitaconcognatio nobiliumpalliatuquos didu ros pinxit:altej;um ftante alte^ fedentc.pmdpue rn arfei fauifle in Gorgone uifa eft.pau ftze filius 8i difflpuluf Ariftoiaus e feuetifFtmifpidorib 9 fuit cui 9 funt Epaminundas: Peri cks.Medea VirtuEThefeus.Imago attice piebis.Boum imolatio.Suntquibuf Si Mechlo panes eiufdem-PauTize difcipuluf placeat diligentia:quaintelligant foli artifices: Alias du* rusin coloribuf:fed Si multus.Nam Socratefvure omnibus placeat. Talefcp funt eiuf pi/ durze.Cumzefculapio filiasHigia AeglerPane; Calafus: 8ipigerquiappellat''Ocnosfpar turn torquensquod afellusarrodit.Hadenus indicatis in genere utroq? procerib 9 :nofiIe buntiy&'pmisproximi.Ariftoc!ides:qpinxit^de:Apoliinisdelphis. Antbiphilus puero i°ne conflate lauda£:ac pulcbre alias domo fpledefcente:ipfiufqppucri ore.Ite lanificio:in quo pperant oiummi»1ierupenfa:Ptolemzeo uenate.Sed nobililfimo fatyro cu pelle pan/ therinarque apocoptota appellant.Ariftopbon Anth^lo uulnerato ab apro cu focia dolo/ ris Aftipale.Numerofaqj tabulaun aqua futpriamus:Helena:Credulitas:Vlixes:Deiphe/ bus: Dolus. Androbiuspinxir S?yllam ancoras perfidze daftis przecidente. Artemon Dam ne miratibus ea przedonibus.Regina StratoniccHercuIe 8i Deinara.Nobiliffimas aut que file in porticibus Odauize operibus.HercuIc ab oeta monte eufta mortalitate cofenfu deo rum in cxlu eu^item. Laomedontis circa Hercule Si Neptunnum hiftoria. Alcimacus Dio xippu:qui‘Pancratio olyn^pixeircapulueris iadu:quod uocataconitnuicit-Coeus (lemma ta.Crefilochus Apellisdiicipulus petulant! piduraxnotuitloue Liber&m parturiente de/ pidomitrato Si muliebriter igemifcente iter obftetriers Si dearu clamore.T eftidemus oe caliae expugnatioe Si Laodamia. Clefides reginasStratoices iniuriamullo.n.honore excep tus ab ea:pinxituoluptatc cu pifcatore:quem reginaamare fermo erar. Eamcj tabulam in portu ephefi propofuit:ipfe uelis raptus eft.Regina tolli uetuit utriufcp fimilitudinemire expreftaCratinusconioedus athenis pompeium pinxit. Euchidesbiga regis cum uidoria Eodorus fcaena fpedatur.ldem Si ex xve figna fecit.Ipbis Neptunno 8i Vidoria .Habron amicitiam 8i cocordiam pinxit;& deoru fimulacbra Leontifcus Aratum uidorecum tro/ pheo pfakriam.Leon Sapho.Nicearchus Venerem iter Gratias Si cupidinem.Hercule tri/ ftemnanicB poenitentia.Neanes Veneiem folers in arteingeniofo operifuperpinxir.Siqui LIBER. deni cum proelium naualeaegyptiorum & perfarum pinxiflet: quod in mlo cuius aqua eft mari fimilis:fadu uolebac intelligi.Argumentocj dedarauinquod arte no poterat. Afel/ lum.n.inlittore bibentcpinxit:& crocodillu infidianteei • Genias Syngcnicon philifcus officinam pidorisu'gnem coflante pucro.phalerion.Scyllam.Simonides Agatharthum & Mnetnofinem.Simus iuuene requiefcente officinam fullonis quinquatriis celebrante'.Ide que Nemeftn egregia.Theodorus ucro emungente.Idem ab Oreftc: tnatre & Aegiftum interfici.Bellumq; iliacum pluribus tabu!is:quod c Romae inphihppi'porticib :& Caftan/ dram quxcftin Concordias delubro.LeotinusEpicurucogitante Demeuium rege.Theo OreftisinfaniaTamyramcytharedu.TaurifcusDifcobolu:CIytemneftra:panifcum:poiy nicem regnu repetente;&: Capanea.No omittet iter hos ifigne ex explu. Nanq; Erigonus tritor coloru Nealce pidoris in tantu ipfe ,pfeeit:ut celebrc etia difcipulu ipfe reliquerit Pafiam fratrc Egenicas frdoris.IIIud uero perq ra^ ac memoria dignuet fuprema opera ar tificum iperfedafq? tabulas.ficut Irin Ariftidis:TindaridasNicomachi:Medeam Thimo machi:&: qua diximus Venerem Apellis in maiori amiracione efle qua perfeda.Quippe in iis liniameta reliqua ipfeq? cogitationes ardficu fpedant': atqj in lenocinio comendarionis dolor e.Manus cu id agerenc extindae defiderant. Sunt etianum no ignobiles quidem in trafcurfu tn dicendi:Ariftonides:Anaxander. Ariftobolusfyrusmrcefilas Tificraris filius Coribas Nicomachi difcipulus: Carmanides Euphranoris: Dionyfiodoruscolophonius: Diogenesqui cu Demetrio rege uixit.Eutytncdes:Heraclides macedo:Mydon folns phi- lomachi ftatuarii difcipuIus:Mnafirhemus Ariftonidis filius & difcipulus: NcfTus Habra nisfilius:polcmon alexandrinus.Theodorus famius:Si Tadius Nicofthenisdifcipuli. Xe nonNeochs difcipulus ficyonius.pinxere Simulieres. Timarere Myconis filia Diana in tabula: quae ephefi c in anriquiflimis pidure Irene Cratini pidoris filia Si difcipula puella quae eft elefins.Calypfo fenc& prasftigiatore Thcodoruhi Alciftbcne falrarore.Ariftarev te Nearcbi filia & mfcipula Aefculapiu.Lala cicizena perpetua uirgo Martia.M.Varonis iuenta Romas & penicillo pinxit:8i cefiro inebore imagines mulie^: maxime:& Neapohca num in grandi tabula.Suam quoq? imagine ad feculu. Nec ulli 9 in pidura uellocior man 3 fuit. Artis uero tantu utmultum imanitateprcciiantecederetcelebarrimos eadem state imaginu pidores.Sopylon 8i Dionyfium quo£> tabulae ponacothecas ipIent.Pirixit & qus dam olympiasrde qua hoc folum tncmorandifcipulum ei 7 fuiffe Antobolum. In encaufti cepingendi duo furflcantiquitus generacoftancasra 8C ebore cefiro ideft uincu!o:donec clafles pineicoepcre.Hoctertium accdTit:refoIutisigni casris penicillo urenduquae pidu* ra in nauib 7 nec foie ncc fale uentis que corupit.pigunt et ueftes in egypto iter pauca mi rabiligenere Candida uella poftquam atrauere ilhnetes non coloribus fedcolorem forde tibus medicamentis.Hoccu fecere ndaparet i uelis:fed i cortina pingi.In fcructes aquas merfa poft mometum extrauntur picra.Mirumque cu fit unus i cortina colos ex ill* alius at: Ca XL E pidura iatis fupercg.ContexifTe his plafticc coueniat:eiufde opere terras fingere d ex argifla fimftitudines.pibutades ficyonis figulus prim^iuenit corinthi filiae opa quae capta amore iuucnis:i!lo abeunte petegre umbra ex facie eius ad lucernam in panete lineis circunfcripfit.Quibus pater cius I prefta argilla typum fecitr&cu csteris fidi lbus ,n . d . ur « u ignfpropofuit.-eumq? feruatu in nympheo donee corinthu Mumis euerte* rentradur.Sut 9 in famo pmos oium plafticen iuenifleldeochu Rbetu & Tbeodo^'trada't muito ante Battiadas cerinthopulfos.Demaratu — J ' —«— c - _ft?_— IJoiteaicte ectypa recit.Mic K taftigia rcpl orum orta proter hue plaftcappelbta. Homims aut imagine gipfo e facie ipfa primus omnium expreffiocaeraq? in cam forma gypft emendare inuituit.Lyfiftratus ficyonius frater Lifippi:de quo dixim .Hie & fimilitudine teddere iftituit.Ante eumqpulchecimas facere ftudebatur.Idem & de fignis eftigiem h : ^^Si : I --;-.,p” U Jj ,«» * • J ^nj[ tin <-nm ’['f,, ZrQS'pp J IT. cl ‘^ Jt 'cnis CSJ^tanin , ?T F^nius: ,' 1 ' r, iolmphi/ . 1 MinHabio ' ,; * i'vfcipuli. X c ■ ' '*• i Cumin * b i -iipulapuelli -tec. Atiftare# ;! j M.Varonia 11' • A Nfjpolita dor mu,it * a cjscm itate hw.Pii’Xit&quK Mur. \n craufti * • ? : \Ul', 0 'iwCC D atttvitquX pifiw , r; quo 8l.i chalcitin uocanut fit fudorqdaePlapidis \ fpumacoagulati.Hocgen’alumiV nis ficcamtiinufcp fiftit humore futile corporib y .Sed aurib^magnopepdeft ifufu uel illitu uel oris ulceribu f; detib u f.f: ft faliua cu co cotinea^. Er oculc^ medicamctis fferitur apte: uercdiftj utriufqjifexus.Coqtur Ipatinisidoec liqri definat. Interioris e & altcru gen 7 qd ftrigili uocac.Dux eius fpes:fungofu:arcp oltim ore diluifacilerqd t totu danatur-MeliuC pumicofu & foraminu fiftulis fpogixfimilcirotoduq? natura:ca'didopprius cfl quada pin guedie fine harcis friabilemec lficiesnigritia.Hoc coqtur p fecarbcnibuspuris: doec ctnis fiat.Opnmu ex oibus qd melinu uocabab lfula meloiut diximuf.Nulli uis mnior net^ ftri gedi neq? denigradi neq? l'duradi.Nullu fpifiuf.OculS^ fcabritias extenuar.Cobuftum uti libs epiphoris ihibcndis.Sic K ad pruritus corporis.Sanguinem quoc^ fiftit in totum foris LIBER. .. jUitu Vulfispill's ex aceto iliittiirenafccte moiii't lanuginefuma.Oi um ge’neru uis i aurige do. Vnde nome agrtcis.Ob id oculo^ uitiis apdffima funt.Sanguinis flu&ioes lhibentcu adipc.Sic ifanoum ulcera.putrefcetia ulcerum copefcit cu adipe.Et hydropicoru erupno ncs ficcac.Et aurium uitia cum fucco punici mali.Et unguium fcabricias: cicatricumqi du ritias:* pcerygia:ac pern.oes.phagcdenas ulcer urn ex aceto:a ut cu galla pan ponderc ere mata.Lepras cum fucco oleorum.Cum faiis were duabus parnbus im.a q ferpunt.Ledes SC alia capillorum aialia pmixtum aqus.Sic & abuftis p deftsK furfurib’corporum cum pice Infundicur Si dvfenrericis. Vua queq? in ore coprimmac tofillas. Ad oia qua: in ctreris ge/ neribus diximiis cfficatius itelligicur exrnelo aduedum.Nam ad reliquos ufus uitSinco riisdanifqi pficiendisiquanu fir moment!: fignificatum eft.Ab his per ie omnia ad media nasperrinentiaterrt genera traftabimus. - V1 , De terra &: erecria & cbia & felinufia Si phin/ri st appelhti medians. Ca. ^ A v. Amis dut funoqut fyropiccn:&: quae after appella'tur.prioris lausmt rcces fit: 6i f lenisdingutqi glutinofa.Alrera globcfior Candida. Vtraqi uritunac lauatur.Sunc qui pferanc priore.profunt fanguine expuetibus.Emplaflrifqi qua: ficcadi caufa co ponuntur.Oculorum quoeg Incdicamctis mifcetur.Erctria totide differetias habet.Nanqi Si albaeft:8£cinerea:qut prtferturin n cdicina, probatur mollicit:& quod fi are produ<* catur:uiolaceum reddit coiore. Vis Si ratio ciusin medendo di&a eft inter pigmenta.Laua tur omnis terra.In hoc.n.Ioco dicemustperfufa aqua ficcataqi folibus:iterum ex aqua trita ac repoficardonec cofidat:& digeri poiTtrin paftiilos: Coquitur in calicibus crebroconcuf fu.Eftin medicaminibuf&chia terra candicans.Effedus ei ? q;n famiae. Vfusad mulierum tnaxime cutcm.Idcm & felinufis.LaSci colons eft hsc:8£ aqua dilui celerrima.Eadeinque lade diluta.& te&oriorum albaria inrerpolantur.phinitis erctrit fimiliima eihgrandiori/ buftantum glebis &glurinofacui:cffedufidemquicimoIis.ifiamior tantum. Bitumini fimiliima eft appeltis. Expcrimentum eiuffi in ctraaccepta olei moliquefcat.Et fi nigri cans colos maneat toftt.Vfus admolliendunndifcutiendumcp.Ad ba:cmedicament^fad*■ dirunprtcipue in calliblepharis & mftciendifcapillis. Crett genera ad ueftium ufus cimclia.-fardammbrica.faxu argeraria. Ca. XVI* Errtplura genera.Exiiscimelitduo ad medicos ptinentia.Cadidum & ad purpu** t riffum iclinans.Vis urriqpad diTcutiendoftumores:& fiftendaf fftiftiones acetoaf fumpto.panos quoq? & parotidas cohibet.Et licbenas illita;puftulafq 3 . Si ueio a/ phroniturn 6£cyprium admiTcearnr £>i acetum pedu: tumoresfanat: fca utin foie cuiatio htc fiat:& port fex horasaquafalfa abluatur.Tcftiumuero tumoribus cypria c£ra addita prodeft.Et refrigerandi quoquiaturacrcts-eft.Sudorefqi Imodicos fiftit lllita.Atqi ita pa pulas cohibet e* uino fumpta \ balneis.Laudatur maxime thefialica Nafcitur 8i lycia flreta circa bubone.Eft Si alius cimolis ufus in ueftibuf.Nam farda qua: aUertur defardinia.'tadi dis tatumalTumitur.Inutilis ucrficclc»?ibus.Eft Si utiliffima oium cimolisgeneruttupre/ ciofior umbrica.& qua uocant fixum.propnetafqi faxi qdcrefcit in maeflrando: at$p pon/ dereemicurdllamefura.Vmbrica no nifi poliedis ucftibuPfiffumitur, Neqi.n.pigcbit hac quo<^ parte attfgere:cum lex metalla extet fullonibus di&aqua.C.Flaminius &.L. Aemi liufcenfores dedere ad populum ferenda.AdeooIamaioribuscurtfuere. Ergo ordohic e.primu abluitur ueftis farda:dein fulpbure fuffirur:mox defquamaturcimolia: quteco loris ueri.Fricata.n.deprchendit:nigrefcircp:& cffendi£ Pulphure.Veros aut & preciofio/ res colores emolht flmollia:^ quoda nitore exhilarat cotriftatosfulphure cadidis ucftibuf faxum urilius a fulphurc. Inimicufn coloribus. Graecia procimolia tymparico utitur gypfo.Aliacrcta argentaria appellannnitorem argenteum reddes. Eft Si utiliftima qua cir cumprtducere ad uiflorit notam pedefcp uenalium transmareaduedorum denotatein* ftituerunt maiorcs.Talcmcp polociu mimict fcoentcoditorem Si aftrologia: cofobrinum eius Manlu antiocu item gramadet Staberium Erotem eade naueadueftos uiderc paui. Qui K quorum liberti prtpofiti Ca. XVII. fcd quid bos refero aliquolictcraruhonore comendatos^Talci catafta uidereChri "C3 tio JTpMu .. M n ■*< *J fhnj; , **% l l . XV, i XXXVL profcrfpnonu hcentia di taros.Hoc e in figne uenalfciisgregibusioprobriucj infoletis for tunasqua & nos adeo potiri reru uidimus ut praetoria quoqp ornamenta decerni a fenatn fubent Agrippina Claudi Cacfaris uide^imuslibertfc. Tamuij non cum Iaureatis fafcria 9 remitci illo unde Cretan’s pedibusadueniiTent. Terragalata:terra dupearterra balearica: terra ebufitana. Ca. XV11L R^terea funt genera tcirae ptoprieratis fuse de qutbus iaiii diximus.Sed 8c hoc lo* p co reddenda natura.Ex galata infula 8C circa clupeam africat fccrpiones nccat: ba/ learis 8C ebufana fcrpentes. i CAII PL1NJI SECVNDI NATVRAL1S HISTORIAE LIBER XXXVI. PROHEMIVM. Natur* lapidum srcmarroorum luxuria. ApIDVM cum i Ca. L DVM natnra reftanHoc eft prxcfpua moru infania: etutgeniac fuccinisatq? criftallicu murinis fileanf.Omnia nanqp quae ufcp ad hoc uolumcn tradauimus homini aliqua ex ca genica uideri hoc pofi* funt.Mohtes natura fibi fecerat ad quafda copages tellnris uifcerib* denfandis:fimu!ad ipetusjuminu aomados:fludufqt frangendos:ac tnioime quictas partes coercedas durifiima fui materia.Cxdimus hos trahimufq} nulla alia qua deliciaru ca: quos tranfeedifle quoeg niirutri fuit.In poteto ppe babueremaiores alpes ab Hanibale exuperatas: 8C poftea a cimbris.Nunc ipfaz cedu 9 ntin millegenera marmoru. Promontoria apiuntur mari Sc rem natura agit ''\ planum.Euehimus ea qua! feparandis geribus pro terminis coftituta eratmauefcg marmoiyca fiunnacpfluftus fcamifiima rerum nature partdhuculluccR pon* tantur iuga motiuimmaioreetiamnum uefania:qnacum ad frigidos potus uafpeti^in nil bila.Cseloq? pximerupes cauatunutbibaturgaflatix.Secu quifqpeogiretquae precia horu audiat quas uehi trabiq? moles ufdear.Sed 8i q fine hifmultoru fuerir beatior uita:ad qua que muirorum needle fit iftafacere:imo ueriuspati mortafes quosad ufusmuafq? ad uo/ luptates aliasnifi ut iter maculas lapidu iaccantrceu uero no tenebris nc&iu dimidiae parti uitae cuiufq? gaudiahsec auferentibuf.lnges ifta reputante fubit It antiquitatifrubor.Ex/ rant cenforia: leges g'&dia in coenis glireicp 8C alia didu minora apponi uetantes. Marmo rainuehi:Kmaiiahuiusrei caufatranfiruquaeuetaret lex nulla lata eft. Qnis prim 9 in publicis operibus oftenderit. Ca 11. Icat fortaffis aliqs no.nduehebatur.Id qdl faIfo.ccc.Ix.coIumas.M.Scauri sedilitate d ad fcoena theatri teporari 8C uix uno mefe futuri i ufu uiderut portari filetio legu Scd publicis nimi^ rdulgetcs uoIupratibMd ipfu cunaut quamagis uia irreput ui tia qua pablica.Eniuero ft® alio mo \ puatos ufus ilia uenere:ebora:auru:gemse:aut qd oi bus niodis reliqmus Veru efto idulferit publicis uoluptaribusretiane tacuerut maxias ea rum atqj ad|oduodequadragenu pedu luculleimaimoris i atrioScauri colfocarimec clan illud occulteqp fadu I.Satifdari fibredani lfedi egit redlptor cloacaru cu i palario extrahe rent.No ergo i ra malo exeplo marib’eaueri utiliuf fuerat •• qua tacerc tatas moles i puata idee HI. domum trahi pter fidiliadeorum faftigia. Quis primus peregrino marmore co^umnas habueritRcmsej Ca. Ec pot uieferi Scaurus rudi 8C bui 9 mali iprouide ciuitati obrepfifle quoda uitas rii dimcto.fa.n.L.Cranij orator! illu q pmuspegrini marmoris colurlSs babuit 1 ecd€ atrio hymetiastn nec plures fexaut Idgiores duodenu pedu:quc.M.Brut 9 i iurgi is ob id Venerl palarina appellaucrat.Nimi^ ifta cmifere mon'b 9 uidis: fruftraqp Iterdida q uptueracrcernctes nullas potiusqua irritas eeleges maluerur.Qutnos fequenfmelioret no ee pbat.Quis.n.tantaru hodie colunaru atriu habet.Sed priulqua dc marmoribus dica mus bominum in iis praeferenda iudicamus precia. Ante igitur artifices cenfebimus. Qui primum faudari in marmore fcalpendotfk guibus temporibus. ^ Ca. 1111. Armore fealpedu pmi olum idaruerut, Dipoenus 8C ScyPgeniti! creta ifula ernu m medis ipera‘tib 9 .-pufqi qua Cyrus Spfis repnarc kipet;hoc I olfmpiadecirciter qn qgefima.li ficyoncfe cotulererq diu fuicofficina^foiummetallo^pma Dec|t quo rudafimulachra publicefimul locauerat ficyonii:q pus qua abfoIueient:artifices iniuriam LIBER. „ qu aefti abierunt'in aetolos-Protinus ficyonios fames'inuafic ac fterilitas: niceror® dirus re medium petentibus Appoilo pythiusaffuturum refpoditffi Dipciniis & Scylus dcoiufi/ mulachra perfeciffent.Quod magnis mereedibusobfequufqi impetratu eft.Fuere aut fi/ mulachra Appollinis D»an«E:Herculis:Mineruae:^uod e cxlo poftea radium eft. Nobilitatesopeft:& artificial marmore.cxxvi.de niarmorepario&mauioieo. La V. Vm it efTcnt:ia fuera't in chio lfula Malas fculptor:dein films etus Miciadcs:ac de ' inde nepos Anthemius chius:cui 9 fiiii Bupalus oi Amheimusclariffnm in ea fcien tia fueie Hipona&is poctas setatetque certu e-lx.olympiade fuine.Quod fi qs hc^ familia* ad proahum ufqi retro agat ruenier arris ei* originecu olympiads origine coepiffe Hipponadi notabilis fcediras uultu eranquamobre imagine ei* lafciuia locorum 11 propo fuere ridentium circulis. Quod Hipponaxindignatus:amaritudjnecarnium diftnnxit eos in trh:ut credad afiquos ex iis ad laqueu copuliflcqdfjlfu e.Coplura.n.in’finirimisin jfults fimulachra poftea fecererficut in deio:qbus fubiecerut carmcno uitibus im ceferi thi um;fed 5L cpib 7 Anthermi filiopi.Oftendut & lafii Diana manib' eoru fada.Et i ipfa chio narrata t opis eo^.pians facies i fublimi pofita:cuius uultu itrantes trift&abeunces exhy laratuiii puta't Romse figna eoru fut I palatina asde Apollinis-I faftigio. Et oibus fere qu£ diu 7 Auguftus fecit.patris quocp eoru & deli hiere opera;# ilibedo ifula Dipocni qde ab;acia:argos:deone:opibufrefcrtas fuerre'TOmnes at tm cadido marmore ufi Cat e paro r Tula que lapide coepere lyebniteappellare:qm ad lucernaf in cuniculiscsederetrutau&or e Varro:mulris poftea eadidioribuireptis.Nuper etin lunefiunt lapidicinis. Scd in parioru rnirabile ,pdirur;g!cba lapidif unius cuneis diuidetium foluta imaginefileni Itus extitilTej Non emittendu bac arte taco uetuftiore fuifle qua pidurl aut ftatuariam quaru utraq? cu phidia ccepit odogefimatertia olympiade:poft anos circiter.ccc.xxxii.Et ipfu Phidia tra / dunt iculpifTe marmora.Venercqs eius eeRomas in O&auias operibus eximise pulchritu/ dinis.Alcmane athenienfem(quod certum eidocuit in primis nobile.cuius opera athenien fescoplurainardibusfacnTpofuere.prEclaraiy Veneris imagine extra murof quae appella turaphrodite exopolis Huic fuma manum ipfe Phidias ipofuiffe dicif.lpfius diicipuBfuit Agoracritus pariusei aerate gratus.Itaqp e fuis opibus pleraq? nomini eiufdonafle fertur. Certauere aut irer fe ambo difcipult in Venere facienda Vicitcp Alchnianes no opere: fed ciuitatis fuffragiis contra peregrinum fuo fauentif.Quare Agoracrcus ea lege fignu fuu uendidiffe rraditme athenif effet;# appellaffe nemefin.Id pontum e rhanunte pago attice quod.M.Varroomnibus fignis pmulit.Eft & in matris tnagnse delubro in cadent ciuita te Agoracriti opuf.phidiam dariffimum efteper oesgentefquaelouis olympii fama Intel ligutmemo dubitat.Sed ut 6 1 merito laudari feiant e.tia qui opera eiufnon uiderunt proV feremus argumento paruo #ingenii tantu.Necp ad hoc Iouis olympii pulchritudine ute murmon Mineruas athenis fadaz amplitudine:cu fit ea cubiroru|n.xxvi.Ebore h%£ 8i auro conftaefed in feuto eius in quo apiazonum proelium ca:lauit ftumefeente ambitu parmse euifdem concaua partedeorum & gignantumdicarionem.Jn foleit i,jero laphitarum in ce taurorum adeo momenta omnia compa&a artisilli fu^re.In bafe autem quodtilatum eft Pandoras genefi appellauit.lbi dii funr.xx.numero nofeentes uicloriam mirabili &: pra^ciV puo precio.Miramur & ferpentenuK fub ipfa cufpide aeream fphingem.Hsec licet Tint obi ter difta dc artifice nunquam fan's laudato fimul ut nofeatur illam magnificentiam sequa letrt fuifTe & in paruis.praxitelisxtatem inter ftatuarios diximusrqur mormon's gloria fu/ perauit etiam fenet.Opera eius funt athenis incetamico:fednnte omnia 6i non folutii Pra xitelismerum &in toto orbo terrarum Venusrquam utuiderent multi nauigauerutgmV dum.Duas fecerat:fimulcp uendebat.Alteram uelata fpeciequam ob id quidepr^tulerut optione:quorumcoditio erat coi:cum altera etiam eode precio detuliHenfeueru id ac pu/ dicu arbitranres.Reiefta gnidn emeruntrimenfa differentia famas.Voluit ea poftea a gnidi ismcrcari res Nicomedes:totu ses ciuitatis alienutquod erat ingensrdiffoluturu reprontic tei J s Q, mnia PP e ) ! naa^ueremec rmerito fllo.n.figno Praxiteles nobilitauerat gnidu. Aedi cula ci tota apit:utcofpici poffit undic^ effigies dese:fauete ipfa ut credit fnffo.Necnnor cx quacuop parte amiratio eft.Ferut arnore cap£u qucRdatcu delfruiffet nodu ftmulachro cohs.n'.dCinRp cupiditatisee i(^ice macula.Sut \ gnido 81 alia figna mariitorea illuftriu ar tincu Liber paf Bryaxidis 81 aIterfcopa::£e Minerua.Nec mai 9 illd Vcnerifpraxitelice fpetn S' r e <(V% sh v WiiS^de | ' Q..c C3fcif « I ^ ' fegcrii ■ tr « n p&chi 0 Hpwjitxhi “‘ J Wpocni^ ; yfit d parol i ' ti'.utjudorj ! i- Scdm pariotu Wiwc«itf, 13 utra^cij '■ ■■ uPhidiatra; ; J'' Kpulchritu/ s opera jtbenien -refgut appcllj. u/sdifaptil^fui: | ‘dotufle term, :sn6cpctf.(cd j i\t£e(i&nu fuu; vmwpigo attics, oincademciuita i on uidt ttint ptoi .ikhntixJine ute *boi ynibiru part® ! jitjrumince | . joiblatu®^ Qiif# | Hfotfintobi r ucnoim se^ 3 I I jjprituW XXXVh' quam qdinter hazcfola mcmoracur.Erufdecft Cu p id o obie&usa Cicerone Ycrrnlfefp que theafpidazuifebant.Nuncin Gttauiae fcolispofitus.Eiufdefalternudus i pario La Ioniaproponcidis par Veneri gnidiaz nobilitate &iniuria.Adsmauit.n.tu Alchidas R bee diusiatqj in eo queq? fmiile antoris ueftigiurehquitRonte Praxitdis opera hint. Flora. TriptolemusiCazresin hortis feruilianis.Boni euentus Si bonaz fortunazf.mulacbrain ca pitoiio.Ite Menade$;&quas Thyeladas uotat:& Caifiadas Si fikni i ahninipcllicnis mo nuecis:& Apollo &Neptuus praxitelis uocat:& Cephyfiodoro rei Si arris hxres fuit.Cu^ ius laudatu eftpgamifymplegaru fignu nobile:digytiscorpcri uerius quamarii ori ipreT fis.Romaz eius opera funt Latoa in in palatt'i delubro. Venus in AfiniipoIIionis mom me cis:5i incra Oftauise porticos in iunonis azde Aefculapius ac Diana.Sccpaz uero laus cum his certantis.Eecit Venete Si Pothon phaeronteiq famothraciaz fanchlTimis in cerimoniis coluntur.ltc Apoline palarinu-Vefta fedentelaudatain feruilianis hortisiduafcp chame* teras circa ea:quoru pares in afmii rndnumetis funt.Vbi & Canepboruseiufde.Sed in ma xima dignatione.Cn.Domitiidelubro in cyrco flamineo.Neptunus ipe Si Thetis: Atq* Achylles Nereides fupra delphinos & cerce 8i hippocapos fedentes.lte tritonesichorufcp phorci:& piftrices:ac n^ulta alia marina.Eiufde manus oia Magnu Si prazclaru opus etia ft rorius uitse fuifle-Nunc uero prater fupradida quaze$ nefcimus.Marseft ctianu fedens. • ColoiTus eiufde \ teplo Bruti Callaici apudcyrcu eunde ad Lauicanaportaeuti.prazterea Venus in eode Iuco nuda praxitelica ilia gnidiaantecedetes:& quarcunq; aliu IccunobihV tat Romaz gde magnitudo operu e ia oblitterata a magnis officioru negociorucp aceruis: quaz oesacontcplarionetaliuabducunt:qm ociofoiu;& inniagni loci Hlentio apraammi/ ratio tail's cft.Quadecaignoraturartifex eius quocp Venerisqoa Vefpafianusiparor in operibuspacis fuxdicauitanriquorudignafama.parhaeftracioeft in teplo Apolinis fofi ani Nioben cu liberis moriete Scopas an Praxiteles fecerir.lre Ianuf pater l.fuo-teplo dica tufab Augufto:exargyptoadueclurutriufmanu fit.-ia qdc ftaurooccuItatuf Similitcr! curia Odaui^gueriturdecupidinefulme tenetedd demu affirmatur.Alcidiade ce prin^ cipe forma \ ea ^tate.MuIta in eadc fcola fineaudoribuspIacet.Satyrigrtuopex quibus onus Libcru patre palla uelatu Veneri prefert.Alte libera hmiliter.Tertius ploratu irfan tiscohibet.Quartuscraterealterius fitimfedar.Duacqoenympheuellificantesfua uefie. Nec minor qp e in feptis.Olympu Si panatChyronct^ cu Achille quifecerint praefertim cu capitalifatitdatione famaiudicetdignos.Fcopasbabuitamulos cadeaftare BriaximK inTiniotheu8iLeocare:degbus fimusditenducfl:qmparitcrcalauerc maufoleu hoc e fcpulchruab oxorc Arthemifia fadu Maufolo cartereguloiq obiit olympiadis cetefimje anno fecundo.Opus id ut eec inter fepte miraculaiii maxime artifices fecere-Panr ab au# %o Bi fepentrione fexagenos ternos pedes-Breuius a frontibus toto circuitu pedes. qua« dringentos.xi.attolliturin altitudinexxv cubitis.Cingigur colunis.xxxvi.ab oriente c£E/ lauic Scopas:a fcp^etrione Bryax:a meridie Timotheus: Ab nccafu Leocares.priufi^ qua pagerent:regina Arthemifia quaz inaricimetitor.'ie: id opus extrui uilTeratiobiit.No tn re ceUJyutmifiaSfoluta ia.Id glorte ipo^ artifej monumetuiudicates:hodieq? ccrtant ilia/ nus:Acceffit 8i qntus artif^.Naqi fuprapteropyramisaltitudine inferiorc aquit.xxiiii. gladibus in metaecacume fecotrahens.In fumoeifqdtiga marmorea: quam fecit pythis* Haze adie£la.c.lx.peduaItitudine:totu opus includit.Timothei manu Diana Ronte eft in palatio A^oIIinis ddubroicui figno caput repofuic Aulanius Euandcr.ln inagra ammira tione e.8i Hercules IS^neftrati:Et Heccate ephefi in teplo Diane poft ard£ in cuius cotem platione amoner Eedituipcere oculis.-rata mattrioris radiatio c.No^ortferutur 8i rharires in fpyJeis atheniefiuiquas Socrates fecittalius ille qua pi&or.-ide ut aliquiputant.Na MI ronis illius.-q acre laudaf:anus ebria e fmyrnaz i pnmis indyra Pollio Afinius utfuit actis uehemetiaz:ficquocp fpeftari monumera fua uoluit.In iis funt cetauri nympbas gercrtes Archcfite:Thefpiadcs:Cleomems.Ocea'us 8i lupicerEntochi Hermerotes Taurici non cazlaroris illiusifed Tralliani.Iupitcr hofpiralisiPappipi praxitelis difcipuli 2erus & Am^ phio Si Circe Si Taurusmniculufi cxeodc lapide. Arhodo aduefta epa Arollcnn «1 au rici paretu.li cextame de fe jfecere-Menecratcn uideri pfefTofed e£ natural^ Arten idem Eode loco Liber pater Eutychidislhanu laudaf. Ad Oftaute uero portico Apollo pbtlifci rbodii in delubro fuo.Uem Latona & Diana Si nmfaE nouenuK alter Apoho nudus.turn LIBER. quidthara in eode tcplo rcncnTimarchides fecit.Tntra Oftautsc uero porticos in arde lu nonis ipam dea Dionyfius SC PolycIes.Alia uenere code loco philifcusiCaztera figna pra xiteles.kcPolycles Sc Dionyfius Tiniarchidis filii louc q e in pxima asde fccerunt.pana (C Olympu ludates-Eodcloco Heliodorusiquod ealt&um in tern's fytnplcga nobile.Ve nere lauantc fefe.Dedalu Waftate Polycharmus.Ex quo apparet in magni honoris au&on * 1 ritatehabitum.Lifae epusiquod in palatio fup arcumdiuus Auguftus honori Oftauii patris fui dicauit in azdicula columnis adornata inell quadriga cumifqu& Apollo ac dia/ na ex uno Iapide. In hoitis feruilianis reperio laudatos Calamidis Apolline ilii 9 cadaroris. Da&ylidis Pythias. Amphiftrati Callifthene hiftoriarumfcriptore.Deide multorum ob# feurior fama e quorunda claritati in operibus eximiis obftantenumero artificunvqm nec unus occupatgloriamec plurcs pariter nuncupari poflunnficuti in Lachoonte;g eft \ Ti ji ipatoris domo:opus oibus ^pi^ura: &ftatuaria2 J 3rtispponedum Ex uno iapide eum & liberos:draconumc5 mirabiles nexus de cofilii fnia fecere fummi artifices Agcfandcr Sc Polydorus SC athenodorus rhodii.Similiter palatinasdomosCaefarum repleuerepba/- tiffimis fignis Craterus cum Pythodoro-Polydedes cum HermolaoiPythodorus cu Ac ccmone.Ft fingularis Aphrodifius rrallianis.AgrippasPatheu decerauit Diogenes athe^ niefis& Carfacides.In columnistepli eiuspbatur inter pauca operum Gcutin faftigio pos* fita figna:fed pp altituch'ne loci minus cdebrata.ki honore e i teplo illo Hercules ad que poeni oibus annis humana facrificaucruntui&imahumi ftas anteadirunf porticusagnari ones fite fuere & Thefpiades ad aedc Foelicitatisiqrum una amauic eques Romanus ium 9 pifciculus:ut tradit Varro annumera'tur &Praxitelesiq eciaqnq! fcripfic uolumiua nobi hum operum in roto orbe.Natus igrecia icaTias ora &ciuitate Romana donatus cu iis op pidis.Ioue fecit eburneum fmetelli sede:q capus petitur.Accidit ueroehurcu in naualib* ubi ferae africanse eranp cauealtues leone raelarenut ex alia cauea pathera erumperet no leni picnlo diligctifTimi artificis.FecifTe opera cdplura dicirunfed qua: fecerit noiatim no refcrtur.Archefilaum quoq? magnificat Varroicuius fe marmorca habuifTe kxm tradit aligerofep ludetes cum ea Cupidines quorum alii religata teneret:alii ecornu cogeret b i» beretalii calciarent foccosmes ex uno lapide.lde & a Coponio.xiii.nationes quaefunt cir/ ca pdpeium fa£hs auctorc.fnuemo SC Canacu laudatu iterftatuariofifeciiTe marmorca- NecminufSauroatq! Bathracum oblitterari couenit.q fecere tepla O&aujxporticibuf i clufa natione ipfi lacones.Quida & opibuspraspotetes fuiiTe eos putat ac fua ipeia pftru xifTeunfcriptione fperates.Quanegara:hoc til alio loco&moufurpafle.Sunt certe etia* nu i colunaru epyfh'Iis infculpta nolum cop* argumeta ranaiatqj lacerta.ln Iouis xdc exti tide pi&ura:cuku(cp reliquos oes foemineis argumetis coftat. At.n.fadta lunonis arde cum inferie£figna:pmutaiTegeruIi cradun 6 & id refigioni cuftoditumruelut ipfis diis fede isa ptitis.Ergo SC i lunonis aedecultus e:qui fouis ee dcbebat.Sunt 6 i in paruis marmoreis fa mam-confccutiMyrmecides.-cuius quadrigam cum agiratore cooperuu alis mufca Er cal licratesicuius formicarum pedes;arqj alif membra preuidere non eft. „ Quandoprimumarmo^inaedificiisufus:&quisprimusRom* cruftafferic parietes:& quibus aetatibus:que<^ marmora in umm uenerint:& quis primus ntarmora fecuerinK ratio fecandi de harena. Ca. VL Aec fint dittade marmoru fculptoribusifummaij claritate artificuiquo in trafta* b tu fubit mente no fuiiTe tu aiuftoritate ntaculofo marmori:qua fecere e fflpfo cycla du infularuuna^aeqae SC elefbodiuidius hocpauIouerficolaHresqdemaculas ha/ bens.Etin toru niarmofu apparatuMenader etiadiligetiiTimusluxuria” interpresprimus & raro atrigit.Colunisdemu utebanrur in teplismechutias ca nondu.n.ifta inrelligeban^ tun fed quia firmiores aliter ftatui no porerant.Siceft inchoatum athenis templum louis ©Iympiiiex quo Silla capitolinis asdibus aduexerat columnas.Fuit tamen inter Iapide atm marmor differentia iam apud Homerum.Dicit enim paridem os marmoreo faxo percuf/ fum.Scd athenis Regias queep domos laudatifTime turn praster aEs:aurum:cleftrum:arge turn ebore rantum adornans,primum( utarbitror )uerfico!ores iftas maculascbiorum la pidicinas oftederunt cum extrueret murosifaceto in id.M.Ciccronis fale.Omnibus enim oftendebat ut magnificuiMuIto inquit magis mira res effet: fi tyburtino Iapide feciffetis. Ethercules no fuiffet piSura: honos ullOsmo raodoitatus aliqua marmotum audoiitate xxxun. Scddi ntarmor 5 cruftas nefcioan cars fuerit inuetum.Antiqfibnum quod eqde loenia Haiicarriafi Maufoli domus pcomenfo marmore excu I ta eft.-iatcritu's parietibus.Is obiic olympiads cecefimas fextaranno fecundo Vrbis Rons ano.ccc.fecundo.primum Roms pariec;s crufta marmoris operuifle totfusdomus fuse I caelio mote Cornelius nepos rradi eic Mamma formiis natu eqteRomanumprarfe&um fabroru.C.Qefaris i Gallia.Neqj \ dignatio fit taliau&oricateinueta re.Hic naq? e Mamurra Catulh Veronefsscarminibus profciiTus:que ut rese.-domus ipfiusdarius qua Catullus dixit habere:qtqd habuifletco/ mata gallia.Naqj adiecit ide nepos eumpmum totis xdib 9 nulla mfi e maimore column! habuiife ocs foiidas ecaryfto auc lunefi.Deniqj.M.Lepidus Catuli pfulatu collega pnius oium liminacx numidico marmore in domopofuiumagna repshenfione.ls fuit Coful anno Vrbis dc.lxvi.Hocpmum inue&i numidicimarmoris uefligium iuenio.noin colu nis trfi cruftis ue ut Mamurra caryftium ?ofuit:fed i mafia & uiliiTimo liminum ufu.Poft bunc lapidum ferme quadrienj'o.L.Lucullus Coful fuit.-q nome( ut apparet ex re) Lucul leo marmori dedinadmodum dele&atus illo.primufcp Roma inuexit atrum alicqn cum casccra maculis autcoloribuscoinedetur.Nafcitur aute in niloinfula:folumq?pene horu marmorum abamaroren£5nieaccepit.lnterho$primum( ut arbitror )marmoreosparie tesbabuit fcena.M.Scaurimd facile dixeri fe&os an folidis giebis politos:ficutic hodie jouis tonatiszedesin/apitolio.Nodum.n.fe&i marmoris uefligia iueneratitalia.Sed qf/ qs ptnuminuenit fccareduxuriaqj diuidere.iportuni /genii fmt.Harena hoc fit:8i fcrro uidetur fieri ferra in praetenui linea psmete harenamerfando tra&uqp ipfo fecate-Aetio* picaad hocmaxiepbarur.Na'jdquocpaccefi’icuitadarthiopas ufqpctereturqd feccaiet tnarmora.lmmo uero et in idos unde margaritas quocp peti feueris moribus idignu erat Hsc proximo laudatur.MoIlior tn qiscx aethiopia.flla.n. nulla fcabricie fecanlndica no Sque JeuiganRd ea cobufta polietes marmora fricare iubetur.Siniiie& naxiar uirium e& coptidi:qu* uocatur argiptia.Harc fuereantiq genera marmoribusfecadis poftea repta e:Harena no minus pbada.-ex quoda badriatici man's uado arftu undate obfer uatione no faeili.fa qde quacuncp harenafecare e fiuuiis oibus fraus artificum aufa e;qd difpediu ad' modupauci IrelliguntCrafnor.n.harena Iaxioribusfegmcntisterin&pluserodir marmc risunaiufq? opus fcabricia politurae reliqr.ltafe&ar attenuator crufise. Rurfufq; thebaica politum accomocbtur.Et quae fit e topho tepidc aut e pumice^ Signis e marmore poli«* endis:gemifq? etia fealpendis atep limandis. DenaxioSiharmonioi°enenbusmarmOrum. Ca. Vlf. Axiu diu placuit an alia utin’ta uocatur cotos \ infula cypro genitS.Vicere poftea n ex armenia ue&te.Marmo^: genera & colores no attinet dicere \ tata notitia. Nec 9 facile e enumerare i tatamultitndine.Quoro.n.quocp loco no fuu marmor inueni tur.E? tn celeberrimi generis di&a funt i abitu terraru cu getibus fuis. No oia tn 1 lapid i C inis gignunf.SedmuIta& fub terra fparfa.preciofiflimi quidem.generis lacedemoniu uiridejcqndif^ bylarius. Sic & augufteu.ac deide tiberiu in argypto Augufli ac Tiberii primu pneipatu repta.DifFeretia.^ eop e ab opbite:cu fit illud ferpetiu maculis fimilemn!* de & nqme accepit:g» bae maculasdiucrfo mo colligunt.Augufteu undati crifpu in uerri ces.Tiberiu fparfimcouoluta camcie.Neij ex ophite colunsemifi pans admeaum inue^ niuntur.Duoeiusgenera.moilecadidu.nigricansduru.Dicunrur ambo capitis dolores fedare adalliga*ti:& ferpetiu idus.Quida phreneticis ac lethargicis adailigari iubdt cadica^ te.Cdrra ferperes ante a ql!)tifda laudaf prscipue ex bis que tepbria ap^pllat a colore cine*, ris.Voca^ & mephites a loco gematis naturas.Cuius ufus puenit iis quas ureda aut Hccada fut:ex aceto i!lic 9 .Oilupefcit.n.ita corpus ut no fentiat cruciatu-Rubet porphirites i Sgy pro cxeocadidis iteruenietibuspudislcucoflydos uocat.Quatif!ibet mohbus esdedis fufficiuntlapidicinar.Statuas ex eo tlaudio Cxfaripcurator eius l mke ex argypto adue/ xit tris:AfiniusPcllio noadmodupbata nouitate.Nemo peflea cerreimitatusefUnueic cade a’gyptus in athiopiaque uoca't bafalre.-ferrei colon's atqi durics.Vnde 8C ei nomen dedit.Nunq Is aute maior reptus e q in teplo Pacis ab l'patore Vefpafiano Augufto dicat Arpumeto ipfe liberis circa lud?ntibus;p quos to tide cubiti fumnu incrcmenti augentes f s annis eius itelligunrur.Non abfimih's i!li narraturin thebis delubro Serapis ut putant Memnonis fiatua dicatusrque quottidianb fob's ortu cota&u radiis crepare dicut. Uny LIBER. chi ten etia tu in arabiae niontibus ncc ufqua alibi nafci putauere noftri uetercsiScd & in gertnania potoriis uafis indefach'sprimu dein pedibns le&oru fellifq? Cornelius nepos tradit magno fuiflemiraculoicu.p.LetulusSpiteq; amphoras^ex co 8 i urceos magnirudi tie cadoru oftedilfet.poft quinquennium deinde triginta duorum pedum logitudineco lummas uiditTec Variatu in hoc lapide poftea eft.Naq; pro miraculo infigniquattuor 1110 dicas in theatre fuo Cornelius Balbus pofuit.Nos an pliores triginta uidimus in feenai qua Calliftus Cxfaris Claudii Ii&ertorum potentiflimus exhaediftcauerat* Dealabaftrite 8 iligdinoalabandico. Ca. ^ VIII. Anc aliqlapide alabaftratiten uocauque eauatad uafa ungucrariatqm optime ea h incorupta ft ruare didtMdecp etia exuftus:ex emplaftriskonuenit: Nafcitur circa thebas 3 egyptias:& damafeu fyrise.Hiecasceriscadidior.probatiflimus ueroi car/ tnania:moxin india.la qde 5 i in fyria afiaqx.Vtilfflimus aur 8 ifine ullo nitore in cappado* cia.probarur quamaxie mellei coloris in uertice maculofi atqj notraflucidi.Vitia uero in iis corneus color aut cadidus:& gcquid fimile nitro eft.paulu difiat ab co unguetoru fide uti exftimar.Lygdinus 1 tauro reptusamplitudine q laces craterafqj nocxcedat.Antea ta* tu ex arabia aduehi lolitus candoris eximii.Magnus &cotrarix inter fe naturae duob 9 ho nos.Coialitico in afia repto:mefurse no ultraJbina cubitaicadorepximo'ebort &qda fimili tudine.E diuerfo nigre eft alabadicus terrae fuas noierquaq 8 i milcti viafccs:ad purpura til magis afpedtu dedinate.ldeqs liquatur igni ac funditur ad ufum uitri.Thcbaicus itercin* &us aureisguttis inuenicurin Africa parte Aegyptoafcriptaecoticulis ad torredacolly* rii quad! urilitate nature alia coucniens.Circa fyene ucro^hebaidis fiwites:que antepyr thopoecilo uocabar.T rabes ex eo fccere reges quoda certannine obclifcos uocates folis'nu tninifacratos.Radiorueiusargumentuineffigic eft: 8 iita fignificatur noie Aegiptio. Primusoium id inflituit Mirres:qin fothis urbe regnabat fomnio iuflus.St hoc lpm iferi psu eft in eo.Etenim fculprurs ilte effigiefcp quas uidemusrargiptiasfuntlirreise. Poftea Si alii regu l.fupradifta urbe Sotho quatruor numerorguadragenu 8 £ odionu cubitciu lo gitudineRamifesaut in quo rcgnateillu captu e-qdragintacubitoru Idcqp digreffus ide: ubi fuit Mneuidis regia pofuic aliii logitudie undecetenis pedib 9 :p Iatera cubitis qttuoc De obeljfco SI thebaico Si alexadrino: 5 i de illo q dVincyrco magno. Ca. IX. Pus id fecilTedicun^.xx.milia hoium.lpfe rex cu fubre&urus cet:uerereturqp ne machine poderi no fufficerenoquo maius piculu curas artificu denuciaret filiu fu uni adalligauit cacumini nt falus eius apud molictes pdeiTet lapidi.Hac ammira tionc opis effe&u e ut cu oppidu id expugnaret Cabifes rex uerumqi eet incedio ad crepi dines obelifci.excxgui igne iuberet molis reiiereria q urbis nulla habuerat-Sut 8 i alii duo VnusaMyrne pofirus:altera Phio Tinenotis.xlviii.cubitoru-AIexadrisc ftatuit unuofto gintajcnbiroruPtholem*usphiladelphus:queexciderat Ne&ab£is Rex puru.Maiufcp opus fuit 1 deuehedo:ftatuedo:ue r^ulto qua 1 excidedo. A Satiro Archite&o aliq deue^ dutraduut.Rate utCallixenusdixitaphoenicefofTapdudaufcp sdifeete obelifcu e ni/ lo.Nauefqj duas \ latitudine paruulasipedalibus fpaciisfx eodc lapide ad roem gemitn* ri p duplice mefura poderis oneratas ita ut fibiffentobelifcu pedere extremitatibut fuis 1 tipis utriqpspoftea egeftis laterculis alleuata naue excepiffe onus ftatutu. Excifos aut fex talis i mote eodc artifice donatu taletis qnqgTta.Hic aut obelifeus fuit r q^finoe pof: tus a regefupradidomiunus amoris x piugereadeqj forore Arfinoe-Indeeu nauaIib 9 incon^o du Maximus qda prxfedusseypti traftulit in fo^ recifo cacumme dumult faftigiu ad de teauratumiquod poftea amifit.Et'aliiduo funt A!exadrf«ead portu 1 Csefaris teplo;quos excidit Mefphees Rex qdragenum binficubito^.Sup 01'a acceffit difficultas mari Roma dettehedi fpedatis admodumanib’.D.Auguftus pore aduexetat miraculigratia.-puteo/ lifcpnaualib^ppetuisdicauerat.Sed icedio cofumptuseft.D.Claudiusaliquotperannos afteruatumeumquern C-Csefar imporrauerat:omnibus qua* nunquam 1 mari uifa funt: tljitabi’iorem turribuspureolis expuluere exhardificatisperdudum oftiam portus gratia met fit, Alia ex hoc cura nauium quc 0 V* \ °(%t icirnr» Cj ,| UCr °i car/ VhPfWoi' ‘^ueroin f'mii “^•AntcataV '.Mdifimiii "punuritil - J icus iicrciDtf °ritda colly, ‘i-’cantcpyr xarafolistiLi ' Afgiptio, Vf ipmifcri icix. ■ cubicciulo ydfusidc: uisqttuot Ci. \X. umuiqj ne ciarctfiliufu ■Hac amniira cJioadcrepi ut ahiduo uiiunuofio to aliq deue/ rcltfaicm/ .mgrm.w acibi/f fuisi ofoswtfex \rtf pofllUS uhb’mcoii’O fjfligiu add? icplo:quos , mjr j Roim ■ Vf 30 s 3 Itint: vttu s gratia ' jgui filin' nficq 01 XXXlIIfc eft in capo martio.ix .pedum minor cft.a Scfotide;infcriptaiti ambo rerum naturX inter# prxtationeacgiptioru opere & philofophise continent. De illo qui eft in campo Matio pro Gnomone. Ca» X. I qui eft in campo Diuus Auguftus addidit mirabile ufumad deprehendendas fo lis umbras dicrumqp ac no&iu magnitudines.-ftrato lapide ad obeiifci magnitude netcui par fieret umbrarum Romas cofefto die fexta hora paulatim^ p regulas q funtexasreinclufe nnguhsdiebusdecrefcerenacrurfusaugefceret.Digna cognitu res 6C ingenio fcrcundo-Malius mathematicus apici auratapila addidit cuius uertice umbra colligeretur in femetipfam alia step alia incrementa iaculantc apicc:ratione ut ferunna ca pite hois intelleda.Hasc dt'erum obferuatio triginta ia fere annis non congruit:fiue folis ipius diflfono curfu 8i casli ahq rone mutato.fiue uniuerfa teliure aliqd a cetro fuo dimo ta.-ut deprehedi & in.aliis locisaccipio Hue urbis tremoribus bii tm gnomone intorto:fiue inundationibus tyberis fedimeto’molis fado quaq ad altitudine ipofitaz rei in terra quoqj dicantur idta fundaments. Detertio obelifcoRomxin uaticanoj Ca. XI. Ertius eft in u&icano Caii & Neronis principu cyrcoiexoibus unus oio fradus ! molitione eius:quefecerat Sefotidis filiusNuncoreus.Eiufderemaner&alius ce turn cubitorum quern policy oecitatem uifu reddito ex oiaculo foli facrauit* c De pyranjidibus asgiptiis 6i fphinge. Ca. XII. Icatur obiter 8i pyramides in cadeaegypto regum pecuniae cciofa ac ftulta often# tatio.Quippe cum faciendi eas ca a plerifqp tradat unnepecunia fuccefloribus aut aemulis infidiantiBus piasberentiaut ne plebes eflet ociofa Multa circa hoc uani# tas illorum hoium fuit:ueftigiacp copluriu incoatarum extat Vna eft I arfinoe urbe:du£ in mempbi no procul a labyrintho.*de quo& ip.fo dicemus.Totide ubifuit meridis lacus. hoc eft fofla gradis.Sedasgyptus inter mira ac memoranda narrat barumcacumina extie# tnaiquas ewincre dicuntur.Rdiquse rrestquae orbe terrarum fpleuere fama.'fanecofpicuX undid? annauigacibus:firas funt in parte africte monte faxeo fteriliq? inter mephin oppidu 6i qd appellan diximusdelta a nilo minus quattuor milib 7 pafTuum.-a mephi fepte.d.paff. a uico appoftto que uocant bufirin.ln quo funt aflueti fcandere illas. Ante has eft fphinx uel magis minnda:qua filueftria funt accolentium. Amafin rege putant in ea conairu:& uoluntinueda uideti-Eft aute foxo naturali elaborata:8C rubrica.Capitis monftri ambit* p fronte centum duos pedes colligitdogitudo pedum centum qdragintarium efbaltitu# do a ueutread fumma afpidein capite fexagintaduum.Sed pyramis ampliiTimaex arabi# cis lapidicinis conftat.Trccenta fexaginra hoi um milia annis.xx.ea conftruxifle produnf *Kres uero fafte annis feptuagintao&o 8C mefibus quattuor.Nepe q de iis feripferutrfunt ^etodotus:Euhemerus:Duris famius: Ariftagoras:Dionyfius:Artemidorus: Alexander •Polyhiftor:Butariles:Antifthenes:Demetrius:DomoteIes: Apiondnter oes uero eos no conftat a qbusfadas lint iuftiflimo cafu obliteraSs tantas uanitatis auftoritatibus.Aliq ex iis pPodiderit in raphanos &. alliu ac cepas mile oftingenta talenta erogata. AmpliiTima ofto iugera optinet foli quattuor angulopc paribus inceruallis perodtingentos oftoginta tres pedes finguloru lateru altitudine.A cacumine pcdesixy.Alterius interualta fmgula p qttuor angulos pares.dcc.x^xvii.comprehendut. Tertia minor prasdiftis-.fed multo fpe datior. Afthiopicis lapidibus co.nfurgitrccc.lxiii.pedibus inter angulos. Veftigia asdifica# tionu nulla extant.H«rena late pu/a circu letis fimilitudine:qualis in maiori parte africas. Queftionu fumma eft quana ione intsta altitudine fubuefla fint ?emeta. Alii.n.nitro ac faie adaggeratis cu crSfccte opere.At paftos fluminis irrigatione dilutis.Alii latenVelu to faftis extrudos potes in priuatasdomosdiftriburos.Nilu.n.no purat rigare potQiire multo humiliore.ln pyramidemaxia eft intusptiteus odogintafcxcubitopc flume illo ad rniiTum arbitral. Mefura altitudinis earu oium que fimiliu deprarbendere inuemr. Tha ies milefius umbra metiedo:quahora par ee corpori ffdet' Hx’cjunt Pyramidu miracula Suprasmuqj illudme qs regu opes miref’;minima extitiffe laudannima a R hodope meretri cula fa&a.Aefopi fabularu philofqphiconferua quonda& cotubernalis bye ruit.maioie miraculo tantas opes meretricio eiTe conquifitas quasftu.Magnificatur 8i alia turns a re# ge facia ininfula pbaro portu optinente.Alexan&iae qua'conftituiiTe.d.ccc.talaistra dut LIBER. magno axo ncqd omittamus prolemaei Regis quod in ea pmiferinSoftrati calTidis arch!/ tedltftrudeipfius norncinfcribi.Vfuseius nocturno nautarucuriui ignesoftendcre ad przcnunciada uada:portufc$ introitumSicut ia tales copluribus locis fiagrat uf potenefi* cX 2 c rauennaeaduita'dum pericul um etia in corriuatiowe.FIagrat cum eo fitaea crafiifime periculuin in coriuaticne igniuin ne fydus exiftinietur qrh e longiquo fimiiis.FIamarum afpettus eft.Hic ide Architeftus primus cfium penfiic ambulationegini feciiTe traditur. Delabyrinthisxgipriodemnioitalico. Ca. XIII. Icatnus 8C labyrinthos:ue! porrctofifiimu buniani ingenii opus.Sed no ut exiftima d ri poiTic falfum.Durar etia nunc in Aegipto heracleopolite nomos.-qui primus fa £tus eft ante annos( ut ttadunt) trianuha fexcetosapete fuco rege;fiue Tithoe. Quanqua Herodotus totu opus regum eiTe dicatmomiTimccp pfammctici.Caufas foci/ endi uarie interprctantur.Dcmoteles regia Mohtqrudis fuiffe.Licias fepulchruni Meri/ displures foii facrutn id extru&u.quodmaximecreditur.Hinc utiqi fumpfifle dedalunt exeplar eius labyrinthique fecit in creta :non eft dubium:fed cetefima rantumportionem eius imiraruimquas itinerum ambages cccurfufqj ac recurfus inexplicabiles cdtinet.Non utin pauimentispuerorum ne iydicris capeftribus uidemus breuidacinia milia pafTuu plu ra ambularionis contincntrfcd crebris foribus inditisad fallendos occurfusrredeunduqp in errores eofde Secundus hie fuit ab Acgiptio fabyrinthus.-tertius in lemno: quartus in iralia.Oes Iapide poliro fornicibus te&i,Aegyptius quod miror eqde iifintroitu lapideis eparo colnmnis.Reliquas erant fyenite:molib 9 c6pofin'squasdiflblucre:nc fxcula quide pofli'ntadfuuafibus Heradeopoliris:quiidopusinuiium mire infedlauere.pofitione ope ris eius:h'ngula r q? partes enarrare non eft cu fit in regiones diisifum arq? in prsefeduras: quas uocanc nomos:fexdecim nomibus eorum totide uaftis domibus attributis.prxterea tapla oxum Aegypti deorum cotinet:fupq Ncmefes quindecim sediculis indufe-Sut Py ramides coplures qdragenarum ulnarum fenos radice muros oprinentesrFeiTi ia eundo p ueniunt ad uiarum ilium inexplicable errore.Qufn 8i coenaculaprius excelfarporticufqi afcendunturnonagenisgradibusoes.lntuscolunedeporphynrelapidedeorum fimula/ chra:regum ftatuae monftrifice eflfigies.Quaruda aute domorum talis eft ficUS:ur adape/ ricntibusfores.tonitruumintuftaerribileexcar.Maiore autcin parte tranfitufeftptene* bras aliasque rurfus extra muru labyrinthiEedificioru.molespreron appellant lnde alisep foftis cuniculis fubterraneas domus.Refecit unus ofo pauca ibi ex mote phadon Thebis Rex ante Alexandria magnu annis qngentis.ld quocp traditur fuifie trabibus fpinazoleo inco&e dum fornices quadrari lapidis aflTiirgcrenr.Dea?gypto & cretico labyrinthis fatis di&u eft.Lemnius fimilis illis colunis til centum.l.memorabxlior fuit:quarum in officina turbines ita libratipependerunnurpucro circuagente rornarent Arcbite&i ilium fec^re ^milus&Rholus&Theodorusindigea.Extantcgadhucreliqce eius cu crerici iraliciqj nulla ueftigia extet.Nacp &iralicum didcoueninque fecit fibi porfeifoa rex betrurie fe/ pulchri ca fimul ut & externorum reguTianiatas quoqj ab italicis fupare^ed cum exec/ dat oia fabulofitas:utemur ipfius.M.Varonis in expoficione eius uerbis.Sepulrusfft in quit fub urbe dufiou'n quo loco monumentum reliquit Iapide qdrato.Singula latera pe<* dum Iata\ricenum:alta qnquagenumdnq? bafi quadrata intus labyrintum inextricabilem Quo fi qs improperet fine glomere linnexitum inuenire nequeat. Supra id quadraru py/ ramides ftant qncp.Quattuor in angulis;& in medio una.In imo latas pedum fcptuagenu quinunvaltae centumguinquagenum ita faftigiatas-ut in fummo o#bis asneus 6i Pegafus imus oibus fit ipofirus ex quo pendeant exceptacathenis tintinnabula:qux ueto agitata loge fonitus referantmtdodonas olim fa&um.Supra que orbe quattuor pyramidesinfup fin^ula: extant alts pedum cenrenu.Supra quas uno folo qnq? pyramides.-quarum altitu dine Varrone puduit adiicere.Fabulx hemifc® tradunt eande fuifleiquam totius open's: adeo uefana dementia qu^fifie gloria impendionulli profuturo.Prxterea fatigafteregni Hires: ut tamen Iaus maior artificis eftet. Depenfili horto 8t oppido:3^ tcplo Diana! ephefise. Ca. XlIII. I Eguntur 8Cpenfiles hortosumo uero totum oppidum fecifiV2Egiptias theba::cxer citusarmatosfubitoeducerefoIitisregibusnuHooppidanorum fentiete.Etiam/ mim hoc minus mirunuquam quod flSmine medium oppidum interfiuete:qu3E fi fuiffene . ’ xxxwi. non dubiu eft didurum Homeru fuiftbcu centum porraS ibi predicaret.Grazca* ntagnifi cenriaz ueraanmn'ratio extatteplu epheftaz Diane ducentis uiginti annis fadu a tota afia. In folo id paluftri fecere:neterrsemotusfentiret:aut hiatus timeret Rurfus ne in lubrico acqiinftahili fundamentatante molrslocarentunant'ecalcatisea fubftrauerc carbonibqs dein uelleribus lane. Vniuerfo teplolongitudo eft quadringentoru uigintiqnq? pedu-lati tudo ducetoru uiginti.Colune centu uiginrifepte.-a finguiis regibus fade:fex 3 ginta pe/ dum alcicudine.Ex iisxxxyi.cariataz.Vna a Scopa.Operi prazfuit Ctefipho architcdus Su* ma miracula epyftilia tante molisattolipotuiire.ld cofecutus eft ille beronibus harena pie nis niolli puluino fup capita colunarum exaggerato paulatini exinaniens ab imo ut fen" fun totu in colle federet-Difficillime hocconringitinlinriuelpfo:quod foribus Iponebat Etenim ea maxima moles fuitmec feditdn cubili ergo anixo artifici mortis deftinatioefu prema.Traduntq; in ea cogicatione feiTutn nodurno tpe in quiete uidiffe prefente deam cuitepluinficbat:hortanteuruiueret:f£copofuifl’elapide:atqnta poftero die apparuit: ponderetq? ipfo correptus uidebatur Cetera eius operis ornamenta pluriutn libroru in* ftar optinetmihil ad fpecimen naturaz pertinentia. De delubro Cyzici & iapide fugituo & de echo feptics refonante:# azdifi/ ciofineclauo:&mirabiliaazdificorumRom 2 e: Ca. XV. Vrat & Cizici delubrumun quo filam aureunt comilTuris oibuspoliti lapidis fub iccic artifex«bumeu loue dicaturus intus coronante eqmarmoieo Apolline.Tra lucent ergo pidurae tenuilTtmis capillamentisdeniqi afrlatu fimulachra refouete: prazter ingeniu artificis ipfa materia quauisocculta in precio operis inteliigitur- Eode in oppido eftlapis:fugitiuusappellatus.Argonaiitazeoproancora ufi ibi rehquerat.Nunc e prytaneo(ita uocatur locus) fazpeprofugu fixere plubo.Eadein urbe iuxtaporta qua: thracia uocatur rurces.vii.acceptas uoces numerofior repculfu multiplicat. Hcmecp huic miraculo echo eft a grazeis datu.Et hoc guide natura locoru euemt.Et pleruq? coualliuiri ibicafu accidit.Olympiazautc arte mirabili modo in porticu qua oppidaniheptaphonon appellat:qm fepties eadeuox redditur.Cyzici 8i huleuterion uocant azdificiu aplum fine ferreo clouo it a difpofita cotignatione ut cximantur trabes fine fulturis ac reponantur. Quod icc Romaein ponte fublicio religiofum efhpoftea qua Coclite .Noratio r .defenden te azgre rcuulfusq^.Veru & ad urbis noftrazmiracula ttanftrecduenitmogecorum anno* rum dociles ferutari uiros.’8i fie quoq? terraru orbe uidum oftedererquod accidiflfe tori/ ens penc:quotreferrcnf’ miraculauipparebit.Vniuerfitare ueroaeeruara & in queda unu cumulu coieda no aliamagnitudo exurget:q fi mundus alius qda in uno loco narretur* Na ut cyrcu maximu a Cazfare didatore extrudu iongitudine ftadioru tiium: Iatitudine uniujried cu azdtficiis iugeriim qternum ad fedcducetoru.lx.miliu inter magna operadi camns.Noneintermagnifica bafilica Paulicolunisephrygibusmirabile forucp D.Augu ftutcplum pacisD.Vefpafiani impatoris Auguftipulcherrimaoperu quaz unq Patheolo ui ultori ab Agrippafa&mcu theatrum ante texerit4lomaz Valerius oftienfisarchitedus ludis Lifeonis.Pyramidas regum miramur opera:cu folu tm foro extruendo feftertiis mil Ic ducctisCazfat* didator emerif.Et ft qde ipefaz mouent captos:auaritia aios:P.Clodius que Milo occidit:feftertiis.c.xlvii.nn1ibusdomoempta habitauerit.Quod cqde no fecus ac regu infania miror Ita cp & ipm Milone feftertia fepringct3 nnlia sen's alieni debuilTe in ter ,pdigia ani#ii huani duco.Sed tuc fenesaggeris uaftu fpatiu & fubftrudones ifanas ca tu p meat 9 corriuad.vii.anib 9 curfupcipititorreriu morapeiatqj auferre oiacoadis.Infup mole hpmbriu cocitatiuada ac littora qriunt. Aliqn tyberisretro ifufi recipiut flud’.pu gna'rqj diuerfi aqru rpetus inrush tn obnixa firmitas refiftit.Trahunj? moles l'rernc tatse no fuccubetib 9 cais opis.*PuIfant ruinaz fpore prazcipires:aut ipads icediis.Quatit folu te remotibus.Durat tn a Tarqnio Prifco anis edingetis ppe i expugnabiles.'Noj omittedo memorabili excplo uel eo magisqceleberrimus reru cdditorib 9 otmffu aCu id opus Tar qnius pfcns plebis manibus facg"ct:eetqi labor icertu logior an periculofior.paftim pfeita neceqiitib 9 tediu fugietib 9 :Nouu & lPxcogitatuan pofleam remediu iueitillerex:ut oi *"— «« r . n - t • •. a*. . J f. < .-i r I_:U, umita LIBER. Quamobrc pudor Romani nominis proprius qui fepe res perditas feruauir in prceliis.-tuc qnoq? fubuenir.Sed illo rpeifnpofuit iam erubefcenscum pudeiec uiuos tanq pudiruru eiTet,extindos.Amplit:udinemcauiseafedireproditur.*utuehen fani large tranfmirte Tet.Parua funt cunda quae diximus nec oia uni Coplands miraculo antequa noua actin* gatM.LepidosQ^.CaruIoconf.ucconftat inter dtligentifiimos audores dcmus pulcbri or no fuir Roma^qua Lepidi ipfius. At Hercule intra annos.xxxv.eade centefimu locum non ohtinuit.Coputet in hac eftimatione qui uolet marmorum molcopera pidoru im/ penda regalia.Et cum pulcherrimadaudatiffimacp certantes centum domos pofteaqj eas ab innumerabiiibus aliis in hunc die uidas.profedo incendia puniunt Juxum:ncc tfi effi ci potmtmores aliqd ipfo in hoie mortalius ee intelliganr.Sed eas oes dua: dcmus uice* runt Bis uidimus urbe rota cingi domibus principu.Caii 6i Neronis.Et huius qde ne qd deefTet aurea.Nimirum fic habitatunt ilii qui hoq/mperium fecere tantas ad uincendas genres triumphofep referendos ab aratro atttfoco exeuntes:qucrum agri quoqi minore modum optinuere qua celaria iftoru.Subir uero cogitatio quota portio haru fueri t aerse ifle:quas inuidis iperatoribus decerncbantpublice ad ex aedificadas domos .Sumufq? i \t Iaru honos eratficur in.L.Valerio pub!icola:qui primus coful foie cunuL-Bruto poft roc merita:& fratre eius q bis in eodemagiflratu fabinotdeuiceratradiiei dccrero ut dcmus eorurn fores extra aperirentur & ianua in pub&cum reiiceretur.Hoc erat tlariflimumin* figne inter triumphales quoq? domos.No p3tieniut duosCaios uel ckiosNerones ne ac quidegloria famx frui.Docebimufq? etia infania eoru uida priu3tis operibus.M. Scauri cuius nefcio an sedilitas maximeproftrauerit mores ciuilesmiaiufq? ft Syife malum tanta priuigni potentiarqua proferiptin tot milium. Hic fecit in Sedil irate fua opus maximum oium quse unqfuere humana manu fada no tparia mora uerum etia seternitatis deflinan one.Theatrum’hoc fuit.Scoena ei triplexalritudine.ccc.Ix.coiumnarum i ea ciuitatequa: fex hymerias no tulerat fine probo ciuis ampiiiTimi.Ia pars Cccenx e marmore fuit.Media e uitroinaudito etia pofleagenere luxuric.Summse tabul/s inaurariscofume ut diximus imxduodequadragenum pedu.Signasereainter columnasujtindicauimusfuerunt tria milianumero.Caueaipfacocpit hoIum.lxxx.milia:cum popeii amphitheatri toties multi** plicata urbe tantoqj maiorepopulofufficiat large.xi.milia.Sed & reliquus apparatus tan tus attalica uefte:tabu!is:pidis:caueracp cura fm't:ut in tufculana uilla jeportaiis quse fu perfluebant quottidiani ufus deliciis incenfa uilla ab iratis feruis concremarentur ad fe/ ftertia .M.Auferc animunt St a dcfh'nato itinere digredi cogit conreplatio ra prodigy mis tis:aliaq} connedi maiore in fania.Eligno.C.Curio qui bello ciuili in catfarianis partibns obiitrfunebri patris munere cu opibus apparatus no poiTet fuperare Scauru. Vndc.n.ilh ui&ricua Sylfa:& Metclla mater proferiptionu fedrix:unde.M.Scaurus pater totie^s pn ceps ciuit.atis;8tmarianis fodalitu'srapinarumpuincialiu finustcumn ne ipfe guide com* pararifibi poiTct.Quando hoccerteincedii illius premium habuittonuediscxorbe ter* raru rebusuit nemo poltea par dTetfrafanizeillirlngenio ergo fuo erat utendu.Curioniq? afiud excogi'tandum fuit.Operze'-prccmm efi: feire quid inuenerit:8t gauderc mofibus no ftris.ac noflro modo nos uocare maiores.Theatra duo iuxta fecit ampliiTima e Iigno car* dinum fingulorum uerfatili fufpenfalibrametoun quibus utrifep antemeridianodudogc fpedaculo edito inter fefe auerfisneinuiceobdreperenr fcoense:6t repentc drtumadis utconditerant.podremo ia diedifeedentibus tabulis 8t cornibusinter fe ftoeunribus fa* cxebat amphiteatruest gladiator fpedaculaedebanipfum magi^qutoraru Populum Ro. circunferens.Quid.n.miretur quiftp in hoc primu:inuentore:an inuetu:artifice:an audo re:iufuni alique hoc excogitareian fufcipere:parerc:an iubere:Swp oia erit populi furor fe dere aufi ta infidainRabili <5 fede-.En hie ed ille terrarum uidor 8t roriusdominator orbis qui gentes 8t regna diripereniura exteris mitteret:St quofdam in nurliero deorum im* mortaliu generis hiimani portio inmachina pendens:6t ad periculum fuu plaudcns.Qu^ utilitas alarum ifta;aur quas quarela de canis:aut quantum mali potuic accidere.Hauriri tubes rerrzs biatibns publicus mortaliu dolor eft.Ecce po.Romanus uniuerfus uelut du obus nauigiis Ipofitus binis cardinib 9 fuftinet:8t fe ipm depugnate fpedanperiturus mo mento aliquo luxatis machinis:6ip hoc queritur in tribunitiisconcionibus gratia ut pen. files tribus faceret-Qualia hie in rofrris.Quid no aufurus apud eos quibus hac pfualeric. xxxvr. Vera naqj cofitentibus.po.Romanus funebri muncread cutnulu patriseius deppgnauri uniuerfus Variauit hanc magnificentia fua feiTis turbacifqi cardimbus:8£ aphithcatri for/ nra cuflodita nouiffrmo die diuerfis daiabus p mediu fcasnisathliras edidiriraptifqj e con trario repetc pulpitis code die uiffores egladiatorib 9 fuis pduxic.Nec fuit rex Curio aut getium iperacor no opibus lfignissuti qui nihil in cenfu habuerinpter difeordia pf reiptinj bed dicant uera iftimatioe inui£lamiracuIa:qui.Q_.Martius rex fecit.ls iulTus a Fenatu aqua^: apias 6 L anienis tegula du&us reficeremoua a noiefuo appellatacunicuh's p montes a&is intrapreturi fuse tepus adduxit.Aggrippa uero in idilitate fua: adieda uirginea aq citerifqj corriuatis atqi emedatis lacufidcc.fecit.Priterea fontes.cv.caftella.c.xxx. coplu* ra et culcu magnifies & operibus.Hic figna.ccc.irca aut marmotea lpofuit: &t colunas ex . niarmore qdn'gentasieaqj oia anuo fpatio, Adiecitqi ipfein aedilitatis fui comemoratioe & Judos unde.ix.diebuffa&os&gratuifepribukbalnea ceturn'.lxx. qua: nunc RoniiatJ ifintumauxerenumeru.Vicitatecedentefaquarududus nouifiimuipendiiimoperif in/ cboad a.C.Cifare & peradia Claudio.Quippe alapide quadragmta ad ea excelfitatesut I oes urbif montes leuerentyfluxere curtius:atq5 ciruleuf foncrs.Brrogara in id opuf feller tia quingenta quinquagkaquinque milia.Quod fiqtris diligctiuf iftimaucritaquajK ab/ undantiam in publico balnei pifcinif domibiis euripjs hortis fuburbanis uilliffpatioq? ad^ uenientis cxtrudosarcus montefperfoffosicoualles arquatasrfatebif nibil magis mirandu fuifTe in coto orbeterraru.Eiufde Claudii inter maxima equidcac memoranda duxeruqua uis deftituru fucceiTorif odio monte pfoiTum ad lacum fucinu emitted um inenerrabili p* fedo ipendio:& operarioru raulcitudine p tot anostrum aut corriuatio aquaijoqua terre/ nus mds erat egcreret in uerticemachinis:aut filcxcedcret.Omniaqi intusin tpnebrisfie/ renitquae neq? cocipi animo nifi ab iis q uidere:neqj humano fermoneenarrari poflurit.Ni portus Oftienfis opuf prastereo.Item uias iter montes excifaf.Mare thirrenum a Lucrino •Amolibus fccIufum.Tot ponres t3ntifimpendris fa&qs.Et inter plurima alia iraliimiracu*# jaripfa niarniora in lapidicims crefcere audor cf papyrius Fabsanus naturi rerum peritif/ fimus.Exernptorefquoqv affirmanc complerifporite ilia mdrium ulcera. Qui fi uera funt fpefclbnunquant defucuramluxuriam, De magnecis generibuf 8£ medicinis, Ca. XVL Maioribusdigredieci ad reliquo^ lapidum ifignes naturaf quisdubitet i primis a ' magneteoccurrere.Quid.n.mirabilius:aut quax partenaturasmaior iprobiias de derat uoce faxistut diximufirefpondente hominisumo uero 8 C obloquente. Quid lapis rigorepigriuf.Eccefenfus manufqj triburi illi.Quid fieri duriria pugnatius.Sed ce* die 84*patit maiores:trahi£nanq? a magnetelapide.Domitrixq? ilia rerum oiunimateria ad mane nefcio qufd currit:arq» utppius uenit afftftit:tenef!q 3 :& coplexu hirer. Sideritin ob hoc alio nomine appeKSoqdamberacleon.Magnes appellacufeft ab inuentore ut audor e Nicander in india repert^.Nanqp 8i paiTiminuenitim: in Hifpania quoqf? ihuenifle aut fer«« tur clau!screpidaru 8e baculi cufpide hirentibuf:cuarmenta pafceret.Quinqf genera ma/ gnetis Sotac 9 democrat. AethiOpicu:&magnefia cu a Macedonia & cotcrmina a bebnoea locatu petentib 9 dextra.Tertium in Cchio boetii.Quartum circa Alexandria troadc.Qu? turn 8i magnefia afias. Differentia prima mas fit an fccmina.proxima i eolore.Na qui i Ma eedonia & magnetia repiunttrum nigriqi fut.Boetius uero ruffi coloris plus habet qua ni grids q in troacie iuenitujrmiger eft 8£ foeminei fexusrideoqs fine uiribus.Deterrimus aute in magnefia afiascadidus'rneq? attrahens ferTu fimilifep punici.Comp?rtu taro meliores ee quanto fut magisxiruleFAethiopicfs laus fumada^pondufqp argeto rependit'dnurnirut hie in Aethiopia ziniriita uoer f regio harenofis.Ibi 5i hematites fanguincicolOrif: fangui nemqp reddens fi terat.Sed & crocudn attrahedo ferrum non cade qui magnetihemetite natura.Aethiopici argumenru eft quod magnete quoq; aliu ad fe trahit. Grrmes autii ocu iorum medicamentispfunt ad fuam quifep portione.Maximc^ epiphorasfiftunr. Sanant & aduftacreniatiitrititp.Alias rurfusin cade Aethiopia no pcul mons gignit lapidc theao medemqui ferrum omneabigi^refpuit p De utraqi natura n'uffipzusdiximus. De lapidibus qui cito abfumnni corpora in cis condita & de his qui diu fertmnt. K de thafio lapidc: v & medicinis eiuK Cagitulum XVIL LIBER. f . Apide e fciro infula Itegrum fiu&uaretradufceundem cominutum niergi. In alTo 1 troadis farcophagus lapis fiffili uena fciditor.Corpora defun&ojgcoditu in eoab/ furoicoftacintr.d.dieimexceptis dennb^Mutianusfpeculaquoqr& ftringilesfif, ueftes 5L calciatneta indita mortuif lapidea fieri aufior eft. Fins generis & in lycia iaxa fut 6i in oriente qu* uiuentibuf quocp adaIligata:eroduccorpota.Micicr eftaut km ad is tor poribus nec abfunicndifchemites ebori fimilfim’.in quoDariu coditum ferunt Parioqi ii mill's a lore & duiitmminus tn poderofius g porus uocat.Thec phraftus audfi r e & u.u £ lucidos lapidef in segypco iueniiuquos ephionitae fimiles ait:qd forcafTis tunc fueiit: qm. & ii delinunt:& noui reperiunt.Thafiusguftu faifus podagrasienit pedibus in uafe ex eo canto inditis.praetercaoia cruru uitiainiislapidicinisfanatur.-cuin metallis oiVcnna ui tientur.Eiufde lapidis flos appellatur:in farina redigedam mol is ad quaeda periode. ff.t ax fcft auc fimilis pumici ruffo.Ammixtus*ri cyprio mamarum uitia emendat.piu aur n fi/ nx ueftrumas# panosdifcutit.prodeft &phthifias lin&u.Cum itielie uctcra ulcera ad ci- catiiccm perducit.Excrefcentiaerodic.Et ad beftiarum tncrftis utilis.Repugnantia cura/ tioni ac fuppurara ficcac Fit cataplafma ex eopodagris mixro £ibse lomento. Deebore fofT.li & Iapidibus oiTeis & palmatis & aliorumgcneribus. Ca. XVII!. Deni Theopbraftus & mutianus ee al*quos Iapides:q partakcredut.Thecphrafruf audor e $ebur foffilecandido 8i nigro colore inueniri:&off* e terra nafcinnueni. riq!lapidesofTeos.palmaticircamundainhifpaniambiCxfardictator pcnipeuiu uictkrepiunturibicp quoticns fregeris.Sunt 8i nigruquo^audontatis uenit in mamsoia ficut tasnarius. Varro nigtos ex africa firmiores ee trading x kalia.E diuerfo albos coronas duriores;q pariosddc lunefem filice ferra fecari- At tufculanu dilfilireigni. Sabinum faof cum addito oleoetlucere.Idemolas uerfatiles uolfineiunentas.Aiiquas8c fpote moraf in. uenimus in & dygins.Nufqua aut hie utilior qua in iralia gignitunlapiftp no faxum e. In quibufiia uero proukiif oio no iuenitur.Sunr qdam in eo generemoIIiores:qui & core 1 c niga'tunut pcul ituentibufophitas uideri pqflint.Neq? e ahuf firmiorqn & lapidis nacura ut lignufimiliter hymbres foief-j^mt hyemefno patif.ln aliis ateg aliifgenerib?. Sun r q 8C lunam no toleret:& qui uetuftate rubiginem trahantrcoloremue candidum ofeomuernr. De corallio uel pyrite: 8d medicinifei v :& oftracite:di’tomanto lapidef mediants ei 9 6i militino Iapide & uiribuf eius:de gagate Iapide tnedidnif eiu$;de fpon|iis:de phtygio hi pide&mturaeiuf. Ca. XIX. Orailium Iapide quidepyriten uocauqm fitplurimus ignisilii.Sed caliufetiamnu c pyrites fimilitudine serif In cypro eum reperiri uolunt: & 1 metallis q fut circa acra mania: unum argenreo co!ore:alteru aureo Coquutur uarie. Ab aliis iterum jem'o qise i nicIle:donec cdfumatur liquor.Ab aliis pruna pus:dem melle:&: poftea lauantur ut aes.Vfufq? eoru medicia ecalfacere ficcaredifcutere:humorcexter!ljare:&: duririas n*miaf mollire Vtuntur&crudis tufifqr:ad ftrumasatq? furunculof. Pyritaru etiamnu aliqui ge/ nusunum faciunt plurimu habenfignis:quofuiuosappeHamuf;&: ponScrofiffjn» fut.Hi exploratorib caftrotu maxime neceiTarii:g clauo uel altefo Iapide peuflu & fcintiHafedut qu^ except* fulphureaut fongifaridis uel foliis:diS:o celerius ignetrahunt. Ofiracirasfi mil.tudiemteft* habet.Vfus eop pro pumice ad leuigagdacute.poti fanguine fiftunt:8£ illiti cumelleulcera dolqrefq? mamarum fanant-Aniantufaluminifimilifijihil ignidi pet dit.Hic ueneficiis refiflit ofbufipriuatr magnoru.Geoden ex ai^umeto appdlat:qm aple xuseft terramculo^medicametis utililTimus.ltemamarum & teffiu uitiis.Melitites lapis fuccu rerniccitdulce melitucp tufus. Et csr* mixtus eruptioibisfpituit* macuiifq? corpis medef.Etjfauciu exulcerationi.Epyniftidas tollir:& uuluarudoloresipofitus uelleri. Ca/ R are ® * a Pjfnome loci & amnis habet gagatis lyci*. Aiunt & \ leu cocolla expelli mari: atqj lira duodeci ftadia colligi.Niger c:p!an*:pumicofus:no maltu a ligno differes leuis.-fragi fis:odore fi terat graui.Fiftilia ex eo Ifcripta no dolcnf. Cu urif odore fulphureu reddit. Miruqi accedit aqua:oIeo reftr?git' , .Fugat ferpetes ita recrcarcp uulu* ftrigulatioes. Dep hedit fonticu morbu 8i uirginitare fuffit 9 .Itc ex uio dcco<3: 9 :detib 9 medet.itrumifq? c*r* pmixt .Hocdicutur urimagi i ea qua uocac necroTliatia.In peruri neganfi cunturu fit;qd aiiqs optet.’Spogi* lapides fueniutiTr \ fpogiis:& fut natiuirQuida cos cyftcoltthos uocac: qrn uefic* medctur.Calculos rupunt i ufopoti.phrygiuslapisgetisnomehabct.Eftaute xxxvr. gleba pimicofa.Vriturante uinoperfufiis:flaturqjfollibus:donecruffefcat:acrurfusdul d uino ceftinguitur:& hoc trinis uiCibus tingendis ueftibus tantum utilis. Decmatitc&quinquegeneribuseius &fcbifto. Ca. XX; Chiftos & hematitefcognatione^abet.Hematites \ uenitur i metallis.Vftus minii f colore imiratur.Vritur QC phrygiufifed no reftiguit sio Aduiteratur fchifto. He matitc difcernut usenae rubetes:& friabilis e natura.Oculis cruore ; fuff ufif mire co uenit.Siftit pfluuiu mulie^r pot 9 .Bibut eas & q fanguine reiecerut cu fucco punici mali.Ec i ueficae efficax uitiis.Bibitur & i ulo ferpentiu i&us.Infmnior ad oia eade e: que fchifton appdlat Sed \ iis coaiodior croco fimilis:peculiariuf fpledet. Proficit oculoru iachrymis x lafte muIiebri.Procidetefq3 oculof pclare cohibet.Hazc e fentetia eojK q nupertime fcripfe re.Sed Soracus e uetuftiflimifau&oribusqnq? genera hematica^tradit pter magnetem. Principatu dac ex iis aetbiopico oculoru medicametis utilitfimo.Et iis q pancbrefta appel/ lar.lte abuftis.AIteru atrodamatadicit uocafucolore nigro:podereac duricia ifigne:& ide nome traxiffe:pcipueqi in africa reperra.Trahere aut in fe argentum ses feriu.Experimen/ tu eius ee in cote ex lapide bafanite.Rcddere.n.fuccu fanguineu 6i e£ ad iccineris uitia pd pue remedii.Tertiu gen 9 arrabici faciufimili duriciamix reddctis fucu ad cote aquaria all quado croco fimiie. Quarti generis elatiten uocari quadiu crud 9 fiuco&u ueromilite ut i/ iem a'buftis.Ad oia utiliorc rubrica. Quinti geperis fchiftos hemorrhoidas reprimit.In tox* ru a'themaritas oes tritofi oLeo triu dracba^ podere a ieiunis fumedof ad uitia fanguinis* ‘ Idem auctor e fchifton effe alteriusgeneriT quaheniatiten traditrque uocat atra&iten.Na ’ (a in Africa nigrum attritum reddere aquariiscotibus ab ea parte quse fuerit ab radice ni grum colorem.-ab altera parte crpci.Ipfum utilemefleoculorum medicamentis. De quattuor generib’astuis: & calamo:& famio.8t arabo:5£ punicibuf. Ca. XXI. Ecices lapis et argumeto noiiiinis magna fama haber. Reperitur in nidis aquillatu ficutiin decimo uolumine diximuf. Aiunt binos tueniri mare 8i ftxmina. Nec fine lisparerequas diximus aquilas.-fit ideo binos tiia Genera eoru quattuor. In Africa nafcente pufillu 5c mol le irra fe ac uclut in aluo habente argifla fuauem cadida. Ipfum fria biiem qucm foeminei fexus purat Marein aut qui in Arabia nafcitur duru fimilem aut fub rutilu in aiuo habentem duru lapide-Tertiusincypro iuenitur: colore illis in africa nafce tibus fimilis-.aplior tame atq? dilatatus.Cseteris.n.globofa facies.Habet in aluo harena iu/ cunda 8i lapillos.lpfe iS mollis ut etdigytis fricetur. Quarti generis Taphiufius appellae nafcensiuxtaleucadein taphiufia:q locus edextra nauigatibusexhacad leucad^ Inueni/ tur in fiuminibus cadidusSirotundus.Huic eft in aluo Tapis qui uocaturcaHimus:necqc«* qua tenerius. Aetitae oes grauidis adalligati mulieribus uel quadrupedib 9 i pelliculis fcari ffificati uteri aialium cotinent partus-.no nifi parturiant:remouendi:alioquin uuluae exci^ dium fitSed nift parturientibus auferatur:olo no pariunt.Eft 8i lapis famius in eadem in* fula:ubiterra laudauimus^poliendo auro utilis.V tilis & in medicina ocuio^ ulceribus cu lade quo ftipradidu eft mo cotra ueteres lachrymatioei-Prodeft 8i ptra uitia ftomachipo »us. Vertigines fedat.'Mentef^ cdmotas reftituit. Quiaa 8i morbis comitialib 9 utiliter da ri putat.Et ad ruinae difficultates:as«pis et mifcet.probatur grauitate & ! candore. Vuluas Partus cotineri adalligato eo tradut.Arabus lapis ebori fimilis:dentifriciis accomodatut crematus.priuadhemorrhoidas fanatcu lanugine linteo^ linteolififuper Ipofitis. Non ptermicenda e & gumicu natura:fiqiiide itaappellant qdam lapides erofi amne: in aedificiia tnufea uocat dependent^ ad imagine fpecuf arte reddcnda.Sed SL us pumices q fut in ufu corpo^i leuigandoru foeminTs ia quide 8C uirif;atqp ut ait Catullus liberie laudatiftimi fut in melo fcyro & aeoliis Ifulis.jgrobatio incandore &C in minimo podere:& ut qmaxime fpo gioft aridity fint:ac teri facilesmec harenofi in fricado.Vis eo^ in medici'a:extenuarc:ficca re.In uftrina ter ficcantdta ut torrcatur catbone puro-.actotiens uino reftrfguant albo.La uantur ddde ut cadmia^ ficcati codunf qminimu uliginofo loco. Vfus faring eiufocu/ loru maxi'e medicametis.Vlcera purgat eo^ Ieuitenexplent^ cicatrices:& cmendac. Qui dam tertia undone refrigcratos potius qreftindos terere malunt ex uino.Adduntur e f ia admala^matacapituni uerendorumcp ulccribus.VtiliiTima fiuntexiisdcnrifricia.Theo/ phraftufaurcmaudor eft potores Jn certsmine bibendi prxfumere farinam eius: fed nrfi uniuerfo potui impleantur periclitari.Tantamcp refngficandi naturam eftemt mufta few 4 LIBER. ucredcfinant pumice addito- De lapidib* mortariorum medicinalium & moIlib*laptdibus & ipeculari lapide :& filici bus:& phengite;&: cotibus:& reliquisad ftruturam lapidibus igni&tempefhubus refiftc tibus. Ca. *, „ XXll. Vdoribus curai f uere Iapides mortarioru quoq} nec medicinauu tm aut ad pigme a ta ptinentiu.Echefiuqj lapide in iis ptulere caeterisimox 6i theabicu:que pyrrhopo* cibon appellauimus.Aliqui pfaroniu uocat.Tertiuexcalazio chryficen.Medici ate Kbafaniten.Hic.n.iapis nihil ex fefe remictit.Ii autiapides qui fuccu redduc oculo^ mcdi camentis urilefexiftimanfJdeoq? azrhiopici maxle ad ea probatur. Tenariu uero lapide 6£ paenicum & hematicen iis medicatnetifpdeiTe tradunt:quse ex croco coponantur. Ex alio cenario qui niger e;& ex pario lapide no aeque medicis utile, potiorem ex lapide alabaftrw te egyptio-.uel ex ophite albo.Eft.n.hoc genus ophitistex quo uafa & et cados faciut. in fy phon lapis equi cauatuncornaturqp in uafacdtjuediscibis utilia:uelad efculentoru ufus. Quod in comenfi italiae lapide accidere fcimus. Sed in fyphon fingulare quod excalfadus cleonigrefcicidurefcitqi.NIaturamolliftimufcanra quahtatu differt ncia e. Nammolliciei & trafalpis prsecipua func excpla.In belgica prouincia cadidum lapide ferra qua lignum fa cilitxfqjetfecant ad regular 8C ibricum uicem.Vel ft fibeanad q uocarpauonacea cegendi f ;ua & igni qdedurati lidem fediles funt.&pecularif uero qm 8i hie lapis nomen oprinet. aciliore multo natura findit in quanlibet tenues cruftas.Hifpanic hunc olim citerior tan turn dabatmec totaled infra centum milia pafluum circa fegobrica Urban, la & cypros & cappadotia & ficiha:& nuper iuentum africa.poftferendos oes th bifpaniae:& cappadocia: moilifixmis & apiiillmaj magmtudinis.fed obfeuris. Sunt & in bononienfi italz parte bre* ues maculofi cdplexu Alias alligathquoru tamen appareat natura fimilis ex's qui in Hifpa nia puceifcfFodiunturpfunda aititudine. Necno & faxo lelufus fub terra Iuenitur extra/ huntquaut exciditur.Sed maioriparte fofTifi natura abfolutus fegmentitno nunquam ad hue quincp pedu longitudine amplior-Humorehunc terrae qdam autumant quada amma cryftalli mo glaciari.Et in lapide cocrefceremanifefto apparetrquodcu ferre decidere i pu teostalesSemedullaeexofTibusearumineadelapidisnaturapoll una byeme figurant. In tienitur & niger aliqnandc.Sed cadido natura irn'ra cum fit mollicia noca perpetiedi fobs rigorifqnncc fenefdt ft mo iniuria abfiocum hocce I cementismultorum generum accidat Inuencre & ahum ufum i rametisquoqp cyrcum maximu ludis cyrd-nAous ftemedirut At l comendatione candor.Nerone pricipe in Capadocia repertuseft lapis duritia m; rmor/s candidus-.atqj tranflucenskt qua parte fuluse iciderant uenaeiexargumento phengites ap* pellatus.HoccoftruxcratsedefortunKiquafeiamappellitaSeruioRegefaaataaurea do mocoplexus.Quareetia foribusapertis iter diu daritas ibi diuma erathaud quafpeculari um modoitanqua Iclufa luce; no tranfmilTa.In Arabi quocp ee lapide uitri modokranlluci dum:quo utun£pro fpecularib .luba audor eft.Nuncad opery,ios iapides cranftffecoue niartprimuq? cotes ferro acuendcuMuIra earum genera Cretic* diu maxima iaudem ha* 1 buere.Secunda laconicae ex taygeto motautrat^ oleo idigentes. Inter aquari^ naxix laus maxima fuit:moxarmeniacse:deqb 7 dixi'm 9 .Exoleo 6^aqua ciliciae police: ex aqua arfinoe ticae pcipue.Repertse Put & in italia aqua trabenres acie acerrio effedu. Necne 6L trafaipes guas pafemiccs uocat.Quarta ro eft faliua hois pfidentiu. Quae i tonftrinarum cfficinis x utilis e;fragi!i molIicia.Flatninitanae ex Hifpania citeriore i eo genere.Rcliqua multitudo lapidu in totusedificiis iutilisemorofitate. Quseda tn loca more illu htuficuti Carthago *n Africa exercEfhalitu maris:fricaf uent®:& uerberaf hymbri.Sed cura tuent pkadopa/ rietes-.qm 8i tedoria calx rodif.Scitcp didu e ad ceda cos pi^e ad uinu cake utirqm Ac nux ftacodiunt.Alia mollida circa Roma fidenati8i Albao.lnLiguriaquoqs umbria 8C Vene tia albus lapis dentata ferra fecaf.Hi cradabiles \ opera labora quoc^ tolerat fub tedo dum taxac.Afpergine&gelupruinifque rupunf' f teftas.Neccotra humores & aura rnaris robur fti.l yburrini at reliqua fortes uapore difiihur.Nigri Alices optimi qbufda in lecis & rube tes-Nonufqua uero dc albAficut in Tarquincfi &L Ancianis lapidiemis circa lacu Volfmien fem.Ec in Stratonienfx fut quib^ ne ignis qm'denocet.lidc & in monumenra feuipri corra uetuftatequo!^ l corrupcipmanet.Exqueiis formaefiutiin qbusarra infundunr'.Eft&uifi dis lapis uehsmeter igni reuftes^fed nufgui copiofi’.Etubi fuenif lapis no faxu c.E reliqs (1$ 1 $£ 5 *. cofttutcc tari lolii | ^nBKpdaomi or emoiarrq' 11 renae cria gened Kreftitufxtei ficiarnec mt tacoponuntu: Iuenitur ne ret dauere.Tcdoi teuVligMoht quod id.idj.11 iimbigwdwd tinumtocit' phidiaepacus hodieqi faliua tcicralfiores n dine ima hab rintbii? ad/tt eft a/cx>udo q u emaicicudohi latitudinumd. tefubditt a c. haberenc crafTn P«cerbasfun( Dc mcdicmii Alcui ffibit if cicar; 'rnuiau Itharh P e ^4« Quod mail Pideco yeticuc: i ““josadu, tChni.i.r i ,%ec >t Ah* jSNedi . u Nej( Alio r c,u lifus, Ual 63i« ^llicifi ‘‘gnunifj ,tJtc gendi ' n oponet. u crior tan Xc )pios4: rr au uv.i t partcbte^ squun hifp •Jcnitur extra/ io nunquani jj rt ^Mianimi ' otmdcfeipu efigunnt. In ipcneJi folis nauunccidat ftttniduutlit ritu nnmofij i a >, 11 Jquifpccubti Dodomnlki ; (»nM COllt r.i ljudem bv vqtnuizhw i jguj jrfinoe < ifrafi/pfl iumcfticinlsi auamultitudo | Carthago nKprtadopa/ 1 uira«nlic n,u jfobti/ ^fltrabe Volfi^ 11 Ipiicorra [lltuiu ;t0 XXXVI* pallidas in ceroento raro utiiis; globofuscotra iniurias fortis;fcdad ftruduralfiddisnifl multa fuffrenatioe deuin&us.Neccercior fluuiatilts femp ucluti madcs. Remediu c in la/ pide dubto aeftate eu eximeremec ante bieniu eu iferrere te&o domitu tepeftatibus.Qua’ ex eo laefa fuerft in fubterranea ftru&un/aptatur utilius. Qua: reftiteru.-turu e cado pmit rere.Graeci e lapide'duro ac Cilice segue coftruut ueluti latericios parietes;cu ita feceric ifo domos uocatgenus ftrudurse. At cuin sequali craffitudine ftruda funt pfeudifodomon. Terriu eft'euple&on tantumodofrontibus politis.Rel/qua fortuito coliocat. Alternasco agmentatioes/iernut comtffuras atecedentiu medii lapidefoptineat;necefl*ariu eu'n medio quocp pariete ft res patiat.Si minus; utiq? a latcribus.Mcdios parietes farcire fra&is ccme/ tis Di&yontheton uocac reticulata ftru&ura;qua ftequetifiimae Romse ftruutuimis opoo> tuna. Stru&uraad normal libella fteri;6iad ppendiculu refpondere oporter.l De Ciftemis 8i ealceSi harenae:generibus Si mixtura calcis 8£ harenae;8i uitiis ftrudurse 8icedoribuscolumm's Ca. ’ XXIII. T Cifternas harena pura 8i afpera quinqj partibuficalcis § uehetnentiffime duabuf coftruicoueninfragmctis filicis no excedentibuflibras.ltcm ferratis uedibuscal/ cari folu parictefcp fimiliter.Vtiliusgeminos ee utin prione uitia cofidant aquse t at <$ p colu in proximis tranfeat maxie pura aqua.Calceme uario lapide Cato Cenforius x probat.fcx albo melior guam ex duro Si ftru&ura utilior'. Quae ex fiftulofo;te&oriis. Ad utrumcp damnat"'ex filice.Vtilior eade ex efoflo lapide qua ex ripisfluminu colle&o. Vtili or e molariiquia c qtiiedipinguior natura eius.Miru aliqui poft| aferit accendi aquis. Ha renae tria genera.Foificia cut quarta pars calcis addidebet. Fluuiatili aut marinse tertia. Si & teftas cufre terdapars addatuFiueliormateria erit.Ab appeninoad padu no tuenitur fof ftciamec marina.Ruinarum urbis ea maxte ca quod furro calcis fine ferrumine fuo ceme/ ta coponuntur.Intritaquoqp quo uetuftioreo nielior.Vnde 8i in antiquogi sediunt legibuf iuenitur ne receticretrima tuteretur redeptor quifq.jldeocj nulla tedoria eo^ rimse foe/ dauere.Tcdoriurnqj.qd nifi ter harenato di bis marmoratoindudu e; no fan's fp r edoris ha bettVh'ginofatii ubi Calfugo teftatio uitia fubiini udlius.In grscia tedoriis et harenarum quod iduduri(ut:priufinmortarioligneis uedibuffubigunt.Experimetummatmorauc in fubigendo;donee rutro no cohaereat. Contra in albario opere:ut macerata calx ceu glu tinum hxreat.Sedmaiceran no niCi a gleba cportet.In elide sedeseft Miner ueu qua frater phidiaz paeus tedorium iduxit lade & croco fubadum utferunt; ideo ft queratur in ea hodieep faliua pollice;odorecroci faporctp reddere traditur. Columne edere denfiufpofi / tc;cra(Tiores uidentur.Quattuor earum genera. Quas fextam parte altirudinis in cralTitu/ dine ima habent; dorica: uocantur. qusenoua ionicse;quse feptimam teufeaniese. Co«* rinthiic eadem ratio quse ionicis.'Ec differentia quoniam capitulariscormthiarum eadem eft altwudo quae colligicur craffttudine ima; tdeoqj gratiiiores uidentur ionicis: capitelli eni altitudo tertia praef^t craffitudinis. Antiqna ratio crat colunar urn altitudinis tertia p> latitudinum delubfj.In ephefi Dunaesede;de quaprws fuit fermo:primum columnis fpi/ xx fubditcapitella ad dita.pl^cuitcj altitudinis odaua pars in craffitudine; & ut fpirae haberent craffitudinis dimidiumfeptimaeqp partis detrahentibus fummarum craffitudini. praster has funt uocantur atticae columnae quaternis angulispari laterum interuallo. De medicinis calcis; maltha £4gypfo. Ca. XXI1II. Alcis medicina magnus ufus.Eligit.n.reccs;nec afperfa aquis urit:difcuttt:;ex/ trahit tcipientefc^^erpere ulce^ ipetuscoercet. Aceto Si rofaceo teperata ^ ducic ad cicatrice.Luxatis quoq? cu adipe fCillo aut liquida refina ex^nelle medet. Eadc copofitione 8i ftrumis.Maftha e calceFtt receti:gleba uino rcftinguiC Mox tundifeu adi pe fuillo 8i fidu duplici linameto.Quae res oiunt tenaciflima 8i duritia lapidis antecedena Quod malthaf oleo pficitur ante.Cognata calci res gypfum c.piura ciufgcnera. Na e la/ pide coquif: ut I fytia cathuris.Et e terra foditur ut i cypro ac perrhebje fun:a teilure.Si hy nteticu e;Qui coqtur lapis no diffimilis alabaftrite ee debet-.aut marmorofo. In fyria duri* fimos ad ideligut:coquutq 5 fimo bubulo ut ederius uratur;. Oium ac optimu fieri ppertu e e lapide fpeculari fquama uiral-e habete.Gypfo niadido ftati utendu e qm celerrimecoits an ficcatur.Tamen rurfus tundi 8i in Farinam refolui patitur. Vfus gypft in albariis ftgtl/ lis sedificiorum Si coronis gratiffimus.ExcmpIusruj iltuftre-Cproculeiurn Au^uftiCsfa LIBER. ns familiarem in maximo ftomacbi dolore gypfo poto eonfuifle fibi mortem, De pauimentis:# quando primum Rcmae:& fubdiahbus pauimentis: &gra:canicts: & quando pnnium camera?. __ , Ca. XXV. ' Auimenta on'gineapud gra?coshabet elSborata arte pictureroticncrdcnec litbov p ftraca expulere ea.Celeberiir.us fuic hoegerofus g pgamiftrauit que uccat Eufaro eon Oecomqm purgametaccenas inpauimeto quocp euerri foleouelutireh&a.Fe cerat paruis e teftulis cin&ifqj in uario colores.Mirabilis ibi coluria bibens:6£ aqua umbra tapitis ifufcans abripienteaiia cfcam, Dentes uiderefincanthari labro. Apricatur al is fca/ bente fefepauimera credo primu fada:quse nuc uocam 9 barbarica:atc£ fubregulanea.ln ita lia e feftuds canea:hoc aperte ex nomine ipfo i teliigi por.Romas fcaipturaru in louisCapi toiiniaede primu fadum e port terriu punicu bellum initu.Frequetata uero pauimeta ante cimbriu magna giacia animogi indicio e ludli£us ille uerfus. Ante pauimenta arq? emble/ tnara uermiculata-Subdialia grsci iuenere talibus demos cotegente facili tra&u 8i tepen te.Sed fallax ubicunq? hymbresgelat.NecelTariu bina p diueifutn taxatioes fubfterni. Ca pita earn praefigi ne torquasatur.Et ruderi nouo tertia partejteftae addi. Deinde rudus in quo dus quiti calcis mifeeatur pcdali crafTitudie fcftucari .Tuc nucleo craftoifex digytos iduci & e tefta grandi no minus alia duos digyros ftrui.Faftigiu uero feruari \ pedes rieos 8£fecuce.Acdiligenter cotsderpumarem&nifqjaxibuscotnbuIare.QustorqueCur iuti lia putant.fmmo 6i filice aut paiea fubfterni melius ee quo minor uis caicis pueniat.Necef farium & golobfum lapide fubiici.Similiter fiunt fpicata reftacea.Nonegligedum etnuni ununr genus grScanicu.Solo feftucaro inudtur rudusaut teftaceu pauimetum.DeinfpifFe calcatis carbofitbus inducitur fabulo calce:ac fauilla mixi^materia craflitudine femipedali ad regular libeilam exigitur:8i e forma terrena. Si uero cocedepolitume nigripauimeti ufum optinet.Lithoftrata coeptauere ia fub Sylla paruulis certe cruftis. Exratcp hodieqd { fortune dfelubro praenefte fecit.pulft deinde ex bumo pauimentain cameras tranfiremrp num uitium.Et hoccerre iuentum ab Agrippa in rhemiis quas Romae fecit. Figlinu opus eneaufto pinxit.ln reliquis albariaadornanit.Non dubie uitreas fa&urus camcras.-fi prius inuentum fuiflertaur a parifribus fcoma? ut diximus.Scauii perueniftetin cameras. Qua obrem origincm uirri dicemus. De drigie uitri & rone Faci£di:& de obfiarto uitro « Kgenenbusmultiformibusuitri. Ca*’ XX Vf Ars e fyriaKquse phoenice uocatur fmitima iudxx itra metis carmelli radices palu p de habes:quae uocatur cadebea. Exea credi>urnafei belus amnis qncp miliu.p.fpa/ dor mare pfluuesiuxtaptoIemaidecoIonia.Lentus hie currir.-infalubrispotu .fed cerimoniis facerdimofus uado pfundus.Non nifi refufo mari harenas fatetur. Flu&ib 9 .n. tiolutare nicefcunt dettftis fordibus.Nuc& a marino credarur aftygi morfu no prftis uti> les.Quigcto^ e pafTuu no apfius littoris fpaciu.Idt^ tm mulra p fseculagignedo Fuit uitro Farna e appulfa naue mercato^ nitfTcu fparfi p littus epulas parareorwc eet coyinis artol ledis lapidn occafiorglebas nitri enaue fubdiWe. Qui^ 9 accefispermixta harena iitroris traOuccs ncbilis liquoris fluxiiTe riuos & hac fuifte engine uitri.Mox ut e aftuta igenio fa folertia no fuit cdtenta nitru mifeuifte coepd addi & magnes lapis: qm \ jiquorem uitri quocp ut ferru trahere credif.Simili mq 5C calculi fpledftes multifaria coepti uiri deide co# chiae 8i fofTiies harenx Audiores fut in idia e cryftallo frafta fieri & ob id r?ulJu coparari in dicoFeuib’at aridifqp lignis cqqtur additojyprio ac nitro ma*ieophirio. Corinuiis for/ nacib utxsh‘quaf:maftlKcp But coSore pigui nigrgtes. Acies tata e quacuq?: ut citra ulid lenfu ad offa cofenefcet qcqd affluent corpis.Et maflis rurful fudit i officinif tinguituc que. fct alid natu figuraf. Aliud torno terif. Aliud argeti mo cselaf. SidoX conda iis cfeci> his nobili ftqde et fpecula excogitauerae.Haec fuit atiq ro uitri.la uero 8C i uulcurno !mari jeans narenaalba nafeef fex miliu pafTuu a Iittore iter cumas atqi Iucrinu:q moIIifTima e pi lamolaqi tent.Dei mifeet'trib 9 partib 9 nitripodere uel mefura: ac liquata \ alias fotnaces traiuindic.lbi ut mafia q uocaf hamonitru. Atcg hoc recoqt:8i fit uitru pu^ ac mafia uitri cad ida. uero « pgallias hifpaniafcj fimili mo hargns teeanf. Ferut Tyberio pciperxco/ gitatu tiirrucpatnetO ut flexibile eiTet:& tota offidna artificis ei 9 abolitame tens:argcri:au u.metaSiis pcia uctraherenf.Ear^ famadiu crebrior quacettior fuic.Sed qd refert.Nerois XXXVL pricipatu re pern uitri arte quJE modicoscalices duosquos appellabat petrotos.hr. fex mi lifaus uederet.ln genere uitri 8i obfidiana numeratur ad fimilitudine lapidis quc in sihio pia luenit.Obfidius nigerrimicolori£aliqn 8c traflucidi:crafiiore uifu atq? i fpeculis parie tu p imagine umbras reddete.Gemas multi ex eo faciut Vidimufq? 8C folidas imagics diui Augufti capti materia hui 7 craflitudinis.Dicauitqu'pfe pmiraculo in tcplo Cocordix obo or material origo nuc nicri fimilitudie iterpolata.Xenocraces obfidianu iapide I india & in fan mo italic 8C ad oceanu I hifpania nafcitradit.Fic 8C tfdlurse genere cbfidianuad eftaria uafa totu rubes uit^ atq; no traflucesihemarino appellatu.Fit 8C albu & murrbinu aut hya cintbos fapbirofcp imitaru.& cibus ahjs coIonV.Nec e alia nuc mat?ria fequatior: aut et pi&unE accomodano-Maxim 9 tn honos i cadido traflucete quaproxima cryfolli fitnilitu* dine.Vfus uero ad potandu argeti metalla 8C auri pepulit.Hft at calorisipaciens: ni pcedac frigidis Siquortcuaddita aqua utrex pilasfoleaduerfo in tm excadefcanuut ueftes exuric fragmeta teporata agglurinatur tm rurfus adfundi no queue prxterq abrupto fibimet stin gui ueiuri cu calculi fiunquos qdemabaculos appellatraliquos et piurib 9 modis uerfico/ lores. Vitrum fulphuri conco&um ferruminantur in lapidem. Ad peradis omnib 9 qua: co/ font ingenio arteninaedra faciente:fuccunit mirari nihil pene non igni pcrfici. Jgnium miracula 8C medicinse prodigia. Ca. XXV JL Gnis accipit harenas:cx qbus alibi uitrtualibi argetunnalibi plubi generatalibi pig/ i menra:ahbi medican*ta fundir.Tgni Iapides lacs loluutur lgne ferium gignif: at domatur.Ignecremato Iapide cemeta i tedis alligatur. Alia fepiuf uri proaeft.Ea f deqj materia ahud gignit puiis ignib 7 ;aliud fecudis:aliud tertiif.Quando ipfe carbo uiref habere xcipicreflidus:at($ itereflecreditus:maioris fituirtutis.ln mefa& iproba rep natu x3S portio.Hcin qua dubiu fitplura abfumatranpar/ar.Efl: & ipfis igmb ? meaica uis:Peftile tiarquilfolifobfeuratideedtrahituriginiffuffiru mulciformicer auxiliaricertu e.Fmpcdo clesfii Hippocrates id moftrauerediuerfiflqcif.Adcouulfa uifeera aut cotufa ut.M.Var to auctore.lpfis.n.ucrbifei 7 utar.Lixciniseiquit foci Inde.n.cinifluxatifpot’medrt'. Vt licet uidere gladijjtorefcu dcluferic hac iuuari potionse.Quin &carbunculugenufmotbi quo duoscofularef super abfumptosindicauim 7 :querneufcarbo eritufcum melle fanat* Adeo in rebus danatif quocp ac ia nulliffut aliqua remedia:ut I carbde ecce 8C cinere. No prseteribo & unu foci cxeplu Romanis litterifcla^. Tarquinio prifeo regnare tradunt re/ pence in foco compatuilTe genitale e cinere mafeulini fexus.Eamqnquas ifederatibi.Tana quilisreginjEancillaOcreftemcaptiuacofurrexiflegrauida. ItaSeruium Tulliurn natuq reooo fucceflit.Inde 8C1 reginas cubati puero caput arfifle uifum creditumq? Larisfamilia rifnlium.Ob id conr^icalia 8i lodos Laribus primum iftituiffe. CAH PLINlfSECVNDI NATVRALIS HISTOR1AE LIBER TRIGESI MVS SEpTIMVS ET VLT1MVS. „ pROHEMIVM. ^ Origo gemmarum. T BillHIL iftituto operi defmgemas TupfunnK in artu coada rerum natura: maiefosamuRisnulla fui parte mirabilibr .Tantu tribuutua M rietssi coloribuSmateriae decori. Violare et fignis gemas nefas ducen tes.Aliquas uero extra prxeia ulla taxationeq? humanape opum atbiV trances ut plerifcp ad fumma abfolutaqp reru naturae conccplatde fan's fituna aliqua gcma.Qusefueric origogemapt 8i qbuf initiis l tm hare amiratio exarferit diximuf quoda tenus m mentioe auri anulorumcp. Fabulae primordium a rupe caucafea ttadut. premethei uinculcn m interpmatione fatali:primun?£5 faxi fragmentumindufum ferro acdigyto circundatum ^^Degima^olyd^i^tyr^nfsi^rriii Regis fduptores optimuK nobilitates artificu 6iqpmusdadyIothecamRomaehabuit. Ca. 1 iiii 5 * LIBER. . „ Is nitifs coepit audoritas in tm amore data ut Polycrati Seuero famio lniularu ac h Iittoru tyrano foelicitatis fuse: qua nimiam fatebatalTe: ipfeuatis piamentiin unius gemSE uoluntario damno uideref.fi cufortufcas uolubiicateparia faceret. planeqs abinuidia eius abundefe redimi putaret:fi hoc unu doluiflet. Aftiduo gaudio luxnseo p fedus a nauigio in akum anulum merfit.Ar illu pifcis eximiamagnicudie rcgi natus efcas uiceraptu ut faceret oflentu in culina domini rurfus fortunas lfidiantis naaui reddidic.Sar donicc ea gemam fuifle coftanofteduntcj Ronias(fi credim?)i Cocordias delibro cornu a us reo Augulte dono iclufa ft nouifiimu prope locu totprariarisoprinente.poft hue annulu regia fama eftgemxpyrrhi illius q aduerfus Romanos bellu geifit. Nanqi habuifiettrax ditur acathenuri qua nouemufas ft Apollo cithara tenensfpedaretmo arte fed fpoce natu rae ita difeurretibus maculis ut «nufis quoq? fingujis fua redderenc ifignia.Nec deide alia que tradafmagnopere gema^ claritas excat apudaudorefiprsterqlfmeniaChoraulemul tis fulgetibus uri fclitu comitate fakula uamtate eius dicatae i Cyproricx aureos denarios pro fmaragdo in’qua fuerat fdupta Amytuone iufiiTe enumerari.Et cu duo relaci etfent u minuto pcio:male me Hercules curatudixifle.Muteum.n.detreda eratgemas dignirati. Hie uidefifticuifiTe ut oes muficae artis hac quoc# oftentatioecenferenriueluti Dionyfio/ dorusasqualis eius ft asmulus:ut fibi quoq? paw/ideret. Tertiusq code tempore fuit iter muficos Nicomachus multas gemas habuilTe tradifcfed nulla perttia eiedasried forte qua dam. His exeplis initio uoluminis oblatis aduafusiftosq fibi hac oftentationearrogatmt pala fit cos tibicinu gloria tuniere. Hoc in polycratis gema qurdemoftrat ilhbata inrada que quas ab Ifmcnias a?tate poft multos anosappatetfealpi etfinaragdos folitos.Cofirmat hanc eande opinionem didum Alexandri magni quo uetuit in gemma fe ab alio fcaipi q a Pyrgotele non dubie clarififimo artis eiuspoft eum Apollonides ft Cronius in glona fue re.Quique diui Augufti imaginem fimilem expreflinqua poftea princeps fignabant.Dio fcorides. Sylla didator traditione lugurte Temper fignauit. Eft ft inter audores ^atien / fern ilium cuius patrem. Scipio Aemilianus ex prouocatione interfecerat:pugnse eius ef figie fignalTe uulgato Stilionis Pratcontini fale. Quidnam fuifle adurumeum fi Scipio patrem eiusinteremptusclTetj’Diuus Auguftus inter initia fphinge fignauit.Duasauttn matris annulis iam indifcretsefimilitudinis inuenerat. Altera per bellapiuilia abfenteeo amici fignauere epiftolas edida. Quas ratio temporum nomine eiusreddi poftulabat:' non in facetolepore accipientium emgmata afferre earn fphinge. Quinetiam Mcecena / tis rana percoliationem pecuniarum in magno terrore erat.Auguftus poftea ad deuitan/ da conuitia fpingis Alexandri magni imagine fignauit. Gemmas pi ures quod peregri/ no appellantmomine dadylothecaimprimus omnium habuit Rom«e priuignus Sylte $cau rus. Diuqj nullaalia fuiodonecPompeius magis earn qua; Mythridatis regif fuerat: inter dona in capicolio dicarer: ut.M.Varroialiiqueeiufdem aztatifaudofes conformant: mul* turn prariatamScauri. Hoc exemplo Oriar didator fex dadylotbecas in ^de. Veneris ge/ nitricis confecrauit. Marcellus odauia genitufin palatina Apollinissde unam. Vidoria tamen ilia Pompeii primum ad margarirasgemmafque niofes tnclinauit Sicut. L. Scipio/ nis ft Cn.Manliiad cadatum argentum ft ueftes attalrcas ft triclinia aerata Sicut.LMum mii ad corinthia & tabulas pidas. De gemmis traflatis in tn umpho potnpeii 8i natura cryiftalfi & medicinis ft Iuxuria c ca earn :8i quando primum inuenta myrrhina;8i Iuxuria circa earn# natura myrrhinorum qu*mentiti funt audores defuccino. ^ Ca. II. D uri plan!us nafeatunuerba ex ipfis Pompeii triumphtirum adis fubiiciam.Er* i go tertio triumpbo quern de piraris:afia: ponto: gentibufque 8i regibus in fep/ amo eperishuius uolumineindicaris.M. Pifone.M.Meffala conf.pridie Cha/ - * cl ?^ as °d°bris: die natalis fui egit: tranftulit alueumeum tefleris luforium e gemmis duabus latum pedes tresdongum pedes quattuor.Et ne quis de ea re dubitet nul lagemmarum magnitudine hodiepropead banc amplitudinemaccedente.In quo fuit lu^ na*aurea pondo.xxxanilium.Ledos tridinares tres. Vafa ex,auro ft gemmis abacot um no ueSigns aurea tna.Mineru* martis:ft Appollinis coroas ex margaritis.xxx.tres. Monte aureu qdratu cum ceruis ft leonibusft pomis ois generis circundara uite aurea.Mufceum ex margaritis in cuius faftigio horologium erat.Iruago Cn-Popeii emargaritis ilia regio ,%s “ 111 ; Ni ai 'i\ lI1 «a Je aln Itftul ''linos tatty ninti, flyfio/ w titer tttqui 'gitiUt mafia jfimiat ,l ‘ Ju r u iasaut\n bfaiitco acena/ icuitan / pctcgri/ llxijcau Hi: inter : muU tens gc/ Victoria .Sapiof 1>U juriacir^ „, n orum : 11 ,A^h> * jinfep 7 . rhj/ U 0 t fiit lu* '° .lfl/10 K. ,fgio XXXVII. honore gratadllius probioris ueneridi* p cunftas getes ilia I qua ex margaritis.feuerira, te uiaa 6i.uertore luxuria qua triumpho.Quod profe&o inter lllos uiros duraffet cosno me Magni.-fi pma uidoria fie triuphalTes de margaritis Magneuapdiga re & foeminis re pea:qua tabere gererecgfasnofit-Hinc fic fieri tuos uultus:ftc tepreciofum uideri'No, ne ilia firhlhor tui e imago qua pyrenei iugis ipofuifti:Graue pfedto feedum pbrum erar m uenus feuu deoru oftctu credi oportere Clareqi l'telligi poiTet ia’tum illud caput one, tis opibus fine reliquo corpore oftetacum.Caetera triumphi eiufde quaueriffime fubiicia. Reipubltce datum mille taletum.Legatis & queftoribusiq oras maris defendiffent fetter* tia bina milia.Comilitonibus ftngulis qnquaginta.ToIerabiliore tn fecit cam Caii prinew pis q fupola muliebria oculos induebat e tnargaritis.Ec Neronis principis 9 feeptraperfo nis hiftrionum & cubicula uiatoria uniokibuscofternebar.Quinimo euaius uidemur pdi difle corripiendi gemata potoria & uarias fupelledHlis genera annulos tranfauntes-Quas enim no luxuria innocentior exiftimari poftiuEade uiftoriaprimum in urbe miirina inue xit.primufqj pdpeius fex procula ex eo triumpho capitolio loui dicauit.Quse ptinus ad hoium ulum tranfire:abads etia efeariifcp uafis inde expetitis.Excrefcitqj in dies eiusrei luxus murrino.lxxx.feftertiis empto capaciplane ad feftarios tres.Galicecp potauic ex eo ante hos annos confuIaris,ob amore abrafo eius margine ut tame iniuria ilia precium aw gerec.Neq? eft hodie murini alteris pfieftatior ldicatura. Jdel reliquis generis eius qua* turn ualuerit licet asftimare ex multitudine qu£ tanta fuinut auferente liberis eius Nero ne pomitio thcatrum peculiare transtyberim hortisexpofita occuparct hoc a populo im pleri cauentes.Et dum popeianus prseludit.etia Neroni fan's erat qui tunc uidit annume/ rari uniusfciphifra&a mebrarquas in doloreciedo fseculiinuidiacp fortunetanqua Alexei dri magni corpus m conditorio afleruari utoftetaretunplacebar.T. Petronius cofularis moriturus inuidiaNeronis priefpis ut mefam eius cxberedaret rrulla murina.ccc.feftertiis empta fr-tgit.Sed Nero ut par eratpricipe uicic oes.cccc.feftertiis capedine una parando. Memoranda res tanti imperatoretpatreqj patrias bibifte.Criens murina mirtit.lnneniunf' enimibixpIuribuslocis:necinfignibus:parthicitegni.precipuetamen in carmania.Hu<* moremputant fub terra caiore denfari-Amplitudinenunquam paruos excedunt abacos Craffitudine rara quanta didtum eft uafi po*torio.Splcndor iis fine uiribusmitroq? uerius quam fpendor.Sed in precio uarietas colorum fubinde cirunagentibus fe maculis in pur* puram candoretnqj:8C tertium exutroc^ ignefeente uelutiper tranfitum coloris purpura rubefcenteiautlaftecandefcente.Suntquimaximeiniis laudent extcmitates:8C quofdam colorum repercuftustquales in csdeftiarquu fpedantur. His maculae pingues placenn Tranftucerequicquamautpallereuitium eft.ltem fales uerrucaec^ non eminences :fed Ut corpore etiam plerurpq? fefliles.Aliqua &inodore commendatio eft. Conrraria huic caufa cryftallum facit gelu uehaementiore concreto.S^cc aliubi certe reperitunquam ubi fnaximehyberncenraesrigennglaciemcp eflecertumeft unde^ nomen graeci dedere.Ori ens & hanc mittit-Sed indicas nuKa prxfertur.Nafcitur & in afiaruiliflima circa alabadam & horrofiam finitimife? montibus item in cypro.Sed laudata in Europa alpium iugis.Iu/ ba audor eft 6 1 in quadam infula rubri maris ante arabiam fita nafei quai neron uocetur. Etin ea quseiuxtagemmam topaflon ferat.Cubitalemqi efofTama Pitbagora Prolemaei regis prsefedo.Cornelius Bocchus &i in lufitania perquam mirandi ponderisimmenfisi'u, gisdeprseftls adlibrament'bmaquxputeis.Mirum" Xenocrat® tradit ephefiua aratro in afia SC cypro excita^i-Nou eniminneuiri in terrenomec nifi inter cautes creditu fuerat.Simili 9 ueri eft quod idem Xenocrates tradit torrentibus faope deportari.Sudines ueronegat nifi ad meridiem fpeftantibus Iocis nafci.Quodcertum eftmon enim reperi/ tur in aquoiis:quanquam in regioneprccgelidatuel ft ad uada ufcp glatientur amnes.Cas leftihumore paruaq^ niueid fieri necefle eftddeo calorisimpatiens in frigido potu abdi/ catur.Quare nafcacur angulofis Iateribusmon facile ratio inueniri poteftreo magis quod nequemucronibuseadem fpecies eftita abfolutus eftJaterum leuor utuullaid arte pof, fit equari.Magnitudo ampliftimafadhuouifa nobis erat quam in Capitolio Liuia Au/ gufta dicauerat: librarumcirciter-Mdem Xenocrates .-waorrefttuas amphorale uifum. Et aliqui ex india cryftallufextarioru quattuor.Nos Jiqdo affirmarepoflfumus in eautib dpiura nafei adeo inuiismt pleru® fune pendetes ea extrahant.peritis figna 8 i indicia no « * LIBER. ta funt.lnfeftantur plurimis uitiisXcabro.-ferrugine maculofa nubc occuka aliqn uomica prxduro fragility centro a foie appellato.Eft 8i ruffa aliquibus rubigo. Aliis capillamencu rsmae fimile Hoc artifices lituraoccultat.Que uero (me uitio funt;puras ecmalurafcyn* • theta appeilances.nec fpumei colon's lympidec^.poftrenia uero au&oritas in popdere eft Inuenio medicos quae funt urenda cotporum no alirer utilius id fieri purare qua cryflaiii na pila aduerfus appofita folis radiis. Alius hie furor.hf.centu.l.milibus trulla una no an/ te multos annosmercata a matrefamilias nec diuire.ke Nero amilTarum rerum nuncio ac cepto duos calices cryilallinos in fuprema ira fregitillifos.Hsec fuit ratio uiri feculu fu<» urn punienrisme qs alius ex iisbiberet.Fragmetafarciri nullo niodo queunt.Mirety ad fi niilitudine acceflere.uitrufed prodigiimodo:ut fuuprecu auxerint:cryftali no diminue* runt.proximu locum indeliciisfceminarum tna<£huc rm fuccina optinentteandemqj oia bsecqua geme au&oritare.Sane niaiore aliquibus de caufis cryftallina & murrina.Rigidi porus utrac^.ln fuccinis cam ne delicias qdeadhucexcogirauerut.Occafio eft uanitasgras corum diligen ter.Legentcs mo equae ppetiantur me de ortu eorum cu hoc quoqj interfic uicsfdre pofterosquicqd illi prodidere mirandum.phcetontfs fulmine ifti forores fictu mucatas in arbores populoslachrymisefe&ru'>ibusannis fundere iufta eridanum amne quepadum uocamus.Etelechuappellatuimqm fol uocitarusfit ele£fcros:plurimi poeta: dixere primiqp utarbitror:Efchylus:philoxenus:Nicander:Euripides:Satyrus.Quod ec fadum italiat teftimonio pater.Diligentiores eoru eledridas infulas i man hadnatico ee dixerunnad quas dilaberetur padus.Qua appellatione nullas unq; ibi fuifle certu eft.Nec uero uSIas ibi appofitas efle in quas quicq curfu padi deuebi polTit.Na qd Efchylus in hy* beria hoc eft in hifpania eridanum efle dixineundeq? appellari ibodanu.Euripides rurfus 81 Apolloniusin hadriatico littoreconfluere rbodanu &padum:faciliore uenia facitigno rati fueciniun ranra orbis ignoranna.Modeftiores fed ^que falium prodidere j extremis hadriatici fmus rupibus inuiis arbores ftare:qux cam's ortu hoc effunderent gu^i.Theo phraftus in liguriaeffodi dixit.phsrontc in Ethiopia Ha'monis obifte.Ob id delubru ibi effe atqj oraculum.Ele&rucp gigni .philemo foftile eflfe:& in feythia eruiduebus locis Ca diduni atep cserei colons qd uocaretur eledrum.ln alio loco fuluum qd appellaretur fual ternicu.Petnoftratus lyncurion id uocat:& fieri ex urina Iyncu beftiarjm.hmaribus ful/ uum 51 igneurwefoeminislanguidiusatepcandidum.Aliidixerela'hguriueiTe i italia be ftiaslangurias.Senothenislangas uocat eafde;& circapadum iisuitaaffirmat fudincs ar bore quae gignat in liguria.lneade fententia & Metrodorus fnit.Sotacus credidic in bri/ tania arboribus effluereiqsele&ridas uocauic.PyrheasgutonibusgamaniE genriaccolis xftuariu metenomo noie ab oceano fpacio ftadioru fexmiliu. Ab hoc diet nauigatione in fula abeffe aballu.Illo uere,fiu£tibus aduehi:&: ee pereti man’s purgametu.lncofas ^ligno ad igne ut i eotpximifq? teuronis u^dere.huic 5i Timseuscredidmfed lfulabafilia ucca^ uit.phiiemo negauit fiama ab electro reddi Niciasfolisradioru fuccu kelligi uoluit.Hos circa occafum credit uebementiores in terra a&os piguf fudoref eapteoceanileliquere deindeEftatibusf germanbrum lirtora eiici.Et i Egypto nafei fimili md:& uocan facal.Jrc in indiasgratiufq; thure ee indis.ln fyria quoq? focminas uerticillos inde faceted uocare harpagaiqa folia & paleastueftiuq? fimbrias rapit.Theophraftus oceano id exaefiuante ad . _ ,jafricelacufycioneappellatu:_ 173 amne in oceanum effluentem lacuun quo aues quasmelagridas 8C penolopas uocat ui uere.Ibi nafei ratione eadem qua fupra di£lum eft de eladtnde lacu.Theomenes dicif.iti* jeta fyrtin magna hortu hefperidum cc ex quo in ftagnum cadat.Colligiuero a uirginib 9 hefpeudum.Cteffasindisflumeeflehypobarum quouocabulo fignificetur oia uafa ferre bonaifluerea feptentrione in exortu oceanu iuxca more filueftre arboribus eledrum fete cibus.Arbores ea§aphytagoras uocari:qua appellationefignificetur prsdulcis fuauitatis Mirhridates in germanix littoribus efle infula; uocariqi^a caedromcxdri genere fxjuofam ind? defiuere in petras.Xenocratw nonfuccinum tm in italiauierum etia thieu uocari-a fey this uero facriutmqm 81 ibi nafeat". Alios putare in numida gignitSup omnes e Sopho cles cragicus poeta:qd eqdem miror tanra grauitate cothurni.KprEterea uitae fama alias 4 fin* jbuP^'L nlol^ . £** • - (ldti?.' dullip^S^ bcnbuir (>>: : jjttora(*P'X‘ ; crediden' ct> '• odoni' pi ate pprouiiKu . flomiid xop tranfpiJincti. graui.Scd & i aquarumiuii acamumo hi equcsRomai nis pnpcipij.i fctispoduip. «n« filer cf tft.Atchcliu kEtcincoOtvi ^iccauuuli |icraciujp!i ioraudonrj gi ij, Tt 'Pt-'rfpi(U:s. fiqporrctq,, fhiho infiaun ,l3 jndjuc n ,j. f&Mn, - * uu ‘gentium tetaigo; cnii tk&iljg lV *y i at( 'COrZ H ^ 1 r ^r!,y^ *11 XXXVII, principal! loco genirns a*heriis rebus gcftisexercitu obiedio.Hic ultra fncfia fieri dixlre lachrymisiiieleagriduauium Meleagrum deflcntiu.Quod Si credidiffeeum uel fperaffe alns pfuaderi poflfe quis non mir$ur:qua ue pericia aiitiinpericiapoffe ieperiri qua: amu ploutusannuoscrcditdachrymasuetam grandestutfqj e gratia ubi Meleager pant plorScum tile in mdos.Quid ergo:No multa aqua fjbulofaproduntpoera.Sed hoc ea 1 re qua quotcidie inuehatunatcp abundet:&: hocmendacium coarguat ferio quenqustn dixitfefurama hominum contemptio efbSt intolerandajnendariorum impuniras. De ortu & medicinis & gencribus & luxuria fuccior um lyncurio STmediatti. Ca. HIj;, - Ertum eft gigni in infulis feprcntrionalis oceanic a Germanis appeilarigleflum: itaqj a noftris unam infufaruaiob id glefiariani appellara' Germanico Cafare ibi claffibus rem gerenteanftrauianiaBarbaiisdidam. Nafcicuraurcdefluenteme dulla pineigenerisarboribus:uc gumiin cerafisrrehna pineiserupithumous abudantia. Denfacur ngore uel tepore aut mari.Cu uero intumefcens Eft us rapuit ex infulis:certe in Iitcora expellitunica ualubilc urpendere uidcar.ur.Quod arboris fuccu etia prifci noftri crcdidere ob id fuccinu appellantes.pinese autem arboris effe indicio eft pineus inattriru odor:$ pd accenfum odae modo ac nidorc fragrec. Affertur a Germanis in panonia':mox pprouindam.Inde Veneti prirnum quosgraeci enetos uodnreifama fccere.proxuuepa noniaeid accipientes circa mare hadriaticu.pado ucro adnexa fabute uidetur caihodieqj: tranfpadanorutn agteftibus fatninisur.oniliuiti mice fuccina geftantibus tnaxime decorit graria.Scd & medieft^qflado confillis creditur refiftere 8£ faucium uiriisuario genere aquarum iuxtaillosinfeltante guttura ac uicinas carnes,Gcntu fere milibus paflfuu abeft a carnunto litcuspannonidex quo id Gcrmanias jouehunnpraeccgrmu nuper. Vidir.n. eques Romanus ti.iftus ad in cdparandum a luliano curante gladiatoru munusNero/ mspripcipis.Quihseccdmercia Si Jittora pagrauit ranra copiainuefia ut rccia ccercendis ferispodiuprotegentiafuccinisnodaremur.Arma uero Sc libiria totufqp unius dieiappa rat us eflet e fuccinO.Maxiniu pondus iis glebs attulit.xiii.hbraru Naici Si in india certu eft.Archelaus q regnauitin Capadocia illinc cortice inhacrete tradit aduehi rude.-poliriqj laffe inco&um.Iiiquidu primo deftilare argumeto funr quseda inrus trar.fiueentia uc for niceaifttulicesila&rtxcjt quasadhsefifle muftcono cftdubiu:&:inclufas indurefceti-Ge ncraeius plura.Candida odoiis prxftantiiTimi.Sed nec his nec tern's precium-Fuluis ma ioraufforiras.Ex iis etianum amplior tranflucentibusiprseterqua fi nimio ardore fiagrent imagineqj ignea ineffemo igne piacet.Suma !aus falernis a uini coloredi&is molli fulgo/ re p^rfpicuis.Sunt Si in quibusdcco&i mellis leuiras placear.Verum hoc quoq? tantu fie ri oporcet quocunq? modo tingui Iibeaubasdoru leuo Si anchufas radice.Quippe etia c5' chifio inficiuntur.C&terum atrn'tu digitoru accejjjra ui colon's atrrahunt in fe paieas Si fo lia aridauc magn^s lapis ferrum.Rameta quoqp fuccini Olco adico fiagrat dilucidius diu* tiufqp c»ua lini medulia.Taxaoip in deliciis ranra ut hois quauis pua effigies uiuoru homi nu uigentiumq? pra^cia fuperct pn^rfus ut caftigatio una no fit fatis.ln corinthiis ses pla cet auto-.argentoqp mixtu in cazlacis ars Si ingenia.Mutinoru Si criftallinoru diximus gra tiam.Vniones qd capitccircunftrentur:gcms digyris.inoninibns deni^ aliis uitiis often ratio aut ufu^placet.In fuccinis delciarum tamcconfcientia.Domitius Nero in exteris ui tx (ax portentis capillos quocp coniugis fqas popeae in hoc nonicn jRlopraucrat quodatn etia carmine fuccinos appellando.Etqm nullis uitiis defunt prseciofa noia ex co terti 9 hie quidecoloscoepit expert 3matronis.Vifus tn fuccinoru inuenitur aliqs \ medicina fed no obhoc feeminis placent.lnfantibusalligari Amuleti rone prodeft.Caliiftratus Si cuicucp aetati contra Iymphationes proddfe tradit.Ec urin* difficultatibus potum :alligatumqi- Htc Si differentiam nouani attulit appellando cryfoleffru quafi colon's auri:6i matutmo grauiffimi afpeffus.Rapaciffimu igniu^fi iuxta fueritcekrrimeardcfcens.HoccoIloal iigatum:mcderi febribus Si morbis.-Tritu cuui melle ac rofaceo auriu uitiis.Et fi cu niellc attico conteratunoculoK* quocj obf&uritatibus.Stcmachi etia uitiis uel per fe farina cius fuiuptauiel cu mafticc ex aqua pcta.Succina etia gcmjs qax funt rraflucidx: adulterandi magnutn habet locu maxime amethy ftisrnum oiuniut diximus colcrc ringantunL e lyn^> curio ipxinae dici cogit aut^o^ ptinacia.Quippe etia fi no eledru id cuet lync unu tn ge? LIBER. htltlTe contendunt.Fieri autem ex urina quidem lyncis.Sed egefta terra protinus beftia operiente eatruqrh inuideat hoium ufui.Efle autem quale in igneis fuccinis colore: falpiqj Nec folia tm aut ftrameca ad fe raperetfed sen's eria ac fetri lamias qd Diodes qde 6i The ophrafhis credidit.Ego faifum id cotu arbitror.Nec uifam in asuo noftro gema ulla ea ap peliatione.Et qbati(Timi i indis.Qua qda remifliore cat* bunculu ce dixerunt.Secunda bonitate fimilis eft ionis appellara a piaslaris fiorfDus:Et ali as jueniodifferentias.Vna quas purpura radiet.Altera quae coccoxa foleexcalfadia$:aut di gitorum atrritu:paleas'& cartharu fila ad fe rapere.Hoc idc'& fcarchedonius facere dici€ quanq multo uilior prxdi&is.Nafcitut apud Nafamonas i motibus:ut incola; putac hym bre diuino.lnuenicurad repcuffum lunaemiaxfe plene Carthaginc quonda deportabatur. Archelaus & I aegypto circa thebas nafci tradidiofragiles uenofas:morieti catboni fimrres Potoria uafa&cx hocIapide&rcxlichnirefafti^raiuenio.Oiaauthaecgenera fculptura: coturnacitcr rcfiftuntrpartecp caerae in figno tenent.E: diueifo ad haec farda ucilifTimarquas nomen cu fardonycr coicauit.Ipfa gema uulgaris:6i pmu fardibus repta.'Sed laudatiiTima circa Babylonia cu lapidicinae quaediaperirentur.-haerens xTaxi corde.Hccqp mometallunx apudpfasdefecifle tradicur.Sed xueniunturcdpluribusaliis lofisTicut in ephire:& aflb in india mu generum rubru.& qd demium uocac a piguedinertertiu quod argenteis bra&e is (ubiinitur.lndicacp plucece crafliores funt srabicae.lnueniunrur & circa Ieucada epiri 8£ circa aegyptu quaebra&eaaurea (ublimunrur.Enn his automates excitatius fulgent. Foe minx pig uiores funr& craiTius niter,Nee fuit aha gema apud antiquos ufu frequentior Hacceiteapud Menadru & philomenefabulx fupbiut.Nec ullae traflucentiurardiusfuf fufohumorehebetat'oleo# magisqalioliquore.Uanaf cxaismelleae:# ualidi’ceftaceae: Degeneribustopacii6dcalIaite:& degemis uiridibus no traflneentibus, Ca. Vnl, Gregia cnanuin ropaciogloria eduo uireci genere:&cum reptae prxl.ua: oibus. e Id accidit i arabix ifula:quae cbytis uocatur.ln qua rrogladitae prxdonesunnt ! diu tius famx & tepeftate prciTi herbasrradicefiy effodereneruerunt ropacion.Hxc Archelai fnia eduba ropation infula i rubro mari a catincte fladiis.ccc.abefTe credit nebu Jofam:8t ideo quefita fxpe anauigatib 9 :ex ea canome accepifle.Topazin.n. troglodicaru Jingua fignificarionebaberequxrendi.Ex hac pmumiporcata Berenice Reginx:qux fu it mater fequetis Ptolcmxi a phylemone prxfe&o Regis ac mire pla(;ui! r e:& inde fadam ftatua Arfxnoc ptolemei philadelpbi uxoi i.iiiicubitorum facrata ifa delubro qd aureum cognormabaf.RececiJTimi au&ores ft circa thebaidis alabaftrae oppidu nafci dicut Et duo eiusgenera faciutprafoide.-atcp chryfopterd fimilechryfoprafio:eius.n.tota fimilitudo ad fuccu porri dirigitur.Eft aureSpliiTima gemaru.Eade fola nebilium lima fentit.Casterx fa xo ft cotsepoliuntur.Haec & ufu atteritur.Comiratur ea fimilitudine ppior qua agidori/ tare callaif uiride pallef.Nafcitur port aduerfa india: apud infulafcaucafi montif ph'icarof ac afdatbas amplitudine cpfpicuaTed fiftnlofa ac fordiu plena.Siffcerior multo p&flan/ fiorqp in carmania,Vtrobicp aut i rupibus iuiis & gelidistoculi figura extuberas.leuiteicp adherens:nec ut annarapetrisrfed lit appofxta.Quapropter fcadere ad ea pigrira pedum equeftres populus tedet-.fimul & piculu terret-Ergo euiftes e loginquo icelTunt:& cu to»» to mufeo excutiunt.Hoc ueftigal hoccp geftamendiutius in ceruice gratiiTimu norunt. is ccnfus:hxc gloria a pueritia deie&orurn numerum pjsedicantiu.In quo uaria fortuna. Quid! iftu prime coepere prxdaras.Multf in fecundo nulIas.Et qdc callwdes tali fedu# ra formanturralias^fragiles.Optimus color fmaragdi ut tn app^ret ex alieno e quod pla/ ceant.Inclufas decorantur auro. Auriicp nufik magis decent.Que funt earum pulchu’ores oleo.ungueto:#ctmerocolcredepdunt.Viliotetconfta'tiusrteprefcntant.-uecj eftmuta bilior alia autmendatior uitri.Sunt q in arabia inueniri eas picantin nxdis auium quas me iancholicos uocant.ViridantiumK aba plura funt genera. Viliori e turbx prafius- Cuius ■ alterumgenus fanguincispuntisabhorrer.Tertium uirgulis tribus diftjn£lumeft candi dum:prefertur his Chryfoprafuis porri fuccum 6i ipfa referente fed & paulum dedinas a topacio in aurum.Huic & ampiirudo ea c:ut cymbia et ex ea fianr-Cylindri qde celerri/ melndia has generat 8i nilion fulgoris fi antehabeat bxjeuis:^cuni xtueare faliacis.Sudi/ nes uero dicit & in fyuero articx flomfe nafcitEft aute color fumidx topatinaut align mel Ixduba i Ethiopia gigni tradit:6if Sittoribus amnis qocnifum uocauimus:&inde nomen - trahere.No tranflucetet malachites fpiftxus uifestacolore malux noxe accepto: reddedis XXXVII* laudata fignis:& infandutn cuftodia quadam inato contra pericula ipforum medicaminc Viret 5 L f*epe tranilucet iafpisjetia fi uictus a mulris amiquitas tamegloriarctinens.piuri/ xwx feriint eagentcs.Smaragdo fimilc itfdicas.Cyprii dicuiu glaucupinguecp.perfkiaeri fi mile ob id uocat asrizufa taiis.Ec iafpis ecasruleacirca chermodoonce amnc In pbrigiapur purea.in ca^adocia ex purpuredcaeruleaiatqj no refulges.Thracia Idicas fimilc mittu.Chal cidia rurbida.Sed minuf refert nationes qbonitates diftinguere Optima ergo quse purpu# ix guicqbabet fecunda quae rofae:tertia qua: fmaragdi.Singulis auegrsect nomina ex argu mento dedere. Quarca apud eos uocaf boria caelo aurumnali matutino fimilis:& haec erit jllaiquse uocat sazufa.Similis e 8£ fardae:iniitata & uiolas. Non minus multe fpcs rcliquae fed«a#sin uiciojceruleseautcryftallofiniiles autmyxis.ltembetensufain proprio utiarbi v tror cognomine:ueiut e multiseiufdegegeris copofita gemis.Quaobte preftatiores fun/ da clauduntu'd eft patentes nec praeterq margines auro apiedenre. Vitium eft breuis in iis nicor & longe fplcyens:8i fal:8£ oia qua: in ceteris.Et nitro adulterantf: quod manifeftu fir cum extra fulgoretn fpargunnatep non in fe continentmec in diuerfa quae fphragidas uo* cant.publico gemmarum dqjninio in iis tantum dato:quoniam optime ftgnent. Delafpidumgeneribus. " Ca. IX. Otus uero oriens pro maluetis traditfur teftariea:quseex iisfmaragdo fimilis eft c t petra per tranfuerftsmlinea alba praecingitur:8i grammatias uocatur. Quae pluriy bus polycalamos.LibA obiter uanitatem magicamhic quoq? coarguere: quoniam haneconcionantibus utilem efleprodidetunt'.Eft &onychipun&a:qu3eiafponyx uocatur: 8£ nubem comp!exa:& niues iuwratatqua: ftellata rutilis pundis eft: fali megarico fimilis: 6£ ueluti fumo infeda:quae capnias uocatur.Magnitudinem iafpidis.xi.unciaruni uidim 9 formatamqj inde effigiem Neronis thoracatam.Reddctur & perfe cyaneo gratia accomo/ datopaulo an iafpidis nomemcolorec&ruko.Optima fytbica;dein cypria:poftremo;a:gyp tia. Adulceratur maxime tindura.-idq? ingloria regis xgypn'i adferibitur: gui primus earn tinxit.D'iflfiditur.autem hsecin mares foeminafque.fneft aliquando & aure 9 puluis no tjlis l faphirinis S3phirus.n.8<: aureis pundis coilucet. Cxrulese 5i fapbiri rareqj cum purpura. Optima: apud medosmufqua tamen plucidae.preterea inutiles fculpturae interuenietibus cryftallinis centris.Quse uero funt ex ii cyanci colons mares exiftimantur. Alius cx hoc or do purpureis dabitunSC abfisdifcedentibus.principatuamethyfti indicae tenent.Sed in arabia ex ea quoq$ parte qux finitima fyriae petrea uocatur.& in armenia minore;6i x aegy# pro; £ in galatia reperiuntunSordidiiTtme autc ateg uililTimJe in tharfo & cypro.Cam no* minis aftcrunt:quod ufcpAd uinicoIoreaccedens:priusquaeu diguftetdn uiola defmit. Fulgorqj qda in ilia purpure no ex toto igneus;fed in uini colorc deficiens.perlucet aut oes uiolacco colore:fcalpturis faciles.Indicaeabfolutum purpure colore habent.Adhaccp tmgu^ntiu offidna: dissgunt uota.Funditauteeuafpe&uleuiterblandumetp in oculos uc carbunculi uibrat.Alteru earn genus defcendic a Jhyacinthos.Hunc colore indi facon uocaixnraSecp gemaTacodion.Dilutior uero ex eodc fapinos uocatur.Eade & paranites in cocermino gentis arabiae;Quartu genus colore uini habec.Quintu ad uicina cryftalli de* fcendicalbicante purpure deiedu:Hoc8i minimeprobatunqn praecellens debet e(Te in fu fpedu uelut ex carbunculo refujgens quida in purpura leuiter rofeus niror. Tales aliqui malunt pederosas uocari.Alii anterotas.Multi Veneris gematqd maxime uidetur de re L & fpecie& colore extremo g|me. Magoru uanitas refiftere ebrietati eas promittit:& ide ap/ pellatas.Et prseterea fi lunse nome ac folisferfbatur in iis arqs ita fufpeaanrur collo e capil liscinocephali uel plumisb»rundinis:&fiftere ueneficiis.Ia uero quoquomo adeiTe reges adituris.Orandinc auertere quoqp ac fimiliaprofpere locuftas praedicatione addiratqua demoftrant.Na e (maragdis quoc^ fimilia promiferetfiaquilx fcalperentunaut fcarabei. Qus quide fcripfiflecos no fine cotetu & irrifu generis bumani arbitror. Multum ab ea dni at hiacindos:tamen e uicino defcendens.Differentia hxc:quod ille emicansin amethj fto fulgor uiolaceus dilutus eft in hiacintho.primo quoqi afpe&u gratus euanefcit anteq facietradeocpnoimplet oculosutf pen£no atdgacmarcefcens celerius noisfmflore.Hia cinthos Aethiopia mititSi crifolithos:aureo colore traflucetesrprseferutur iis idicx.Et fi • ua ieno finnbaarianse.Detcrrime aut arabica: qm tufoide funt& uarie:&: fulgoris inter pellati nubillo macularu: etia qusejimpidiscotingeremelutifcobe fuarefertE. OptimX LIBER, uero funt:qu3E in colatione auium albicare quadam argenti facie cogunt.Funda includun tur peffpicuaKCseteris fubiicit auricalcu.Tamerfi ia*n expartes gemaru ufu appellant aliq 6 i chnfcleariin colore eledri declina‘ces:matutinus afpecius iucundiorcponticas dcprehe* dit leutias.Oujedain iis duix Cut ruff ecp:quaeda molles 8C fordida:. Bocchus au«or e Sc in Hifpania reptas:quo in loco crifhllu dicic ad liberamencu aqua: puteis defoffis inde eruta. Etchrifolithon.xii.pondoa fe uifam.Fiunt&Ieucochryfnimer ueniete Candida uena. Sue in hoc genere capnie.Sunt SC uicreis fimiles: ueluti croco refulgetes. Vitrra: uero i uifu di feerni no poflinr.Taaus aut deprehedic tepidior in uiteis.In eodc genere func melichnfi: ueluti pauru fincero melle tranflucete:quasindiamitcit:gquaad iniuriamy fragiles.&*l£ & xiffio parit plebeis ibi gemam.;Candidaru dux_cpederos:qqua pot qua:ri.an i colorenu merari debeat totiens ia&arip ahenaspulchritucflhc3 nominis: adeo decotis progatiua in uocabulo fafla e-Eft 6C fuu genus expe&atioe tanta dignu. Coenunt.n.ift tranflucida cry/ ftallu uiredis fuo mo aer fimulc? purpura.-SC qdamuini aureus nitonfemp extremus in ui fu:fed purpura coronatus madere fingulis uidcf his SCpariter gibus. Necgcniarum ulla e liquido capiti iucunda fuauis SC oculis.Laudatiflima e in indis :apud quos argeno uocaf. proxima apudxgyptiosmbifenites, Tertiaitvarabia:uc$efcabra.Mollius radiaepotica 8C afilatica.lpfe ueromolliores futGaletica:8Crragica:8C cypria. Vifca cay. langor: aut alienis turbari coIcribus:SC qua: coeteraru-Proxima candicantiu elf alferia principatu habens pro prietate naturX:quod inclufa' luce pupillse modo quadam cotineutranffundit cu iclinatio ne ueiuc itusabulanteexalioatq? alio loco reddesueadeqieotraria foli regeres candicatis radios:unde SC nomeaccepicdifficilis ad cadadu.Indice prseferfi Carmania naca.Similiter cadida equa: uocat arttioscryftalloppinquasinidia nafces:&ipatteneslicrorib 9 itusace# 1 rro:cui (fella lucet fulgore lunseplens.Quida ca nomis reddut:qd ffrais oppofita fulgore rapiauac regcrat.Optima in Carmaniagigni nulla "<5 nrn 9 obnoxia uitio. Ceraunia.n.uoca ri q fir deterior.peflima lucerna^: lumini fimile. Celebrac 5 i aifroiren: mirafq? Idiides eius jn magicis artib 9 Soroaffrececinifie.Quida diligetiuf de ea pdunr. Aftrolobon Sudines dicir oculis pifeiu fimile efie SC radiare cadido utTole.Eff iter Candidas S( qua: ccraunia uo ca£:fu!gorc fyderu rapiens.lpfa cryftallina fpledoris caerulei in carmaqjanafces. Albam ee Jslenorhemis fatef’sfed habere intus ftella cocurfantcFicri 8C hebete&ceraunias: quas nitro giaceco per aliquot diesmaceraras cocipere ffella earn: qua: poff totidc mefes relaguefcat Sotacus 8C alia duo genera fecitceraunia::nigras:ruberefq?.Ac fimiles cas ee fecuribus.per illas qua: nigra: fut SC rotunde urbes expugnari Si clafiTesreaCq; betulos uocari. Qua: uero loge fut cerauneas.Faciunt SC alia rara admodu:8C parthoru magis quasfira: qm no albi in/ uenfatunqua in loco fulminc i&o.proximu ceraunia: nomen apud eos habeuquae appella tur iris.Eiioditur in quada infula rubrimarisiqucE diffata beroniceiurbe.lx.milia paffutbee tera fui parte cry ft alius. Itacp qda racfccecryffalli ec dixerut.Vocafex argero iris. Na fubte £to pcuila foledpes Si colores arquus cselcifis in pximosparietes eiaculat: fubin^enTutans magnaqj uariVrateamiratione fuiaugef.Sexangula ee urcryffallum coffat.Sed ee aliquas fcabris laterib y 8C angulis inequalib 9 dicut In foie a^erio pic&as:radios in fe recadentes di feutere.Aliquas uero ante feprcie&o nitoreradiacentiaiillulfrare.Colores uero no nifi cx opaco redduntmec ut ipfasbabeant:fed utreperculTu parierem iilidant:optimaqp qua: ma* xituos arquus facinfimillimofcp ca:leifibus.Eff 8C alia.iris ca:rae [imilis: SC pra:dura. Qiiam Horus crematam tufasm^ad ichneomonurnTnorfustemedioefle. Nafci aurem inperfide tradit.Similis elf afpeef us :fed non eiufdem effeff tfs qua: uocatur zeros alba nigracj macu la in rranfuerfum dilf mguente cry (fall urn. Expofitis per genera colorum principalium gc misrreliquas litterarum ordine explicabiimis. Dequibufdamgemmis pcralpbabetiordinem- Ca. X, Chates in magna fuit audforitaternunc in nulla.Reperta priiuum in ficilia iuxta flu men eiufdem nominis:poffea pulrimislocistexcedensamplirudine numerofa: ua/ rietatibus diuerfis mutantib 9 cognomina eius. \^ocatur enim phafpachates: cera ^ chates:fardachares:hxmachates:!euc3chates:dendTachates:udutarbufeulainrignis. Anv tachates cum uritur myrrham redolens.Coraloachares guttis aureis faphiri mo diifindfa: qualiscopiofifi’uiiaincreta facraappellata.putateacdtraaraneoiySCfcorpionu ia 9 pdefie Quod \ ficulis uticj credideruqucnia primu ei 9 puinciae afflatu fcorpionu pcitis cxftlguif, XXXVII. £c in india inuentascotra cadem polient:8£ah'is magnis miraculis reddunt.n. fpes fluminu nemorum Si iumentor&etiam ederas 8i ftatunculas;&: equo^ ornomenta.Medicicotfcu/ Jas inde faciut.Spe&affe ct prodeft ocul£i.Sitimq? fedat in os additae. phrigiae uiridia non * babet.Thebis s^yptiis repertecarent rubetibus uenis;& albis. Echsequocp cotra ferpctes ualidae. EacNftj} audoritas Si cypriis e.Sunc ct q maxime probent uitrea perfpicuitate i his. Reperiunf Si in thraeia circa oetha.Et in parnofo:& lefbo-.ac maffenaeffimiles’illitis floribuf & rhodo. Aiiae apud magnos differentiae. Leoninae pelli fimilcs potentia habere cotra fcor/ piones dicunf'.In perfis uero fuffitu eage tepeftates auerti:& praeterea flumina fifti. Argu/ mentu efTe fi in feruentes cortinas additae refrigeret.Sed utpfint leoninis iubis’ alligadas. NaiitiMiaena: pelli fimilc abhominanfsdifcordiale domib 9 Earn uero quae uinius colorisht £ , uida athlaetis effe. Argumentu er quod in olla plena olei coda cu pigrnentis:6i intra duas horas fubferuefada:.unu colore ex oibus fccic tninii. Acopis nitro fimilrf c pumicofa aure is guttif ftellata.C&m hac oleum fubferuefadupundislaffitudine(ficredimus)foluit.Ala baftrites naferfin alabaftro asgyptii:8£ in fyrisdarnafo candore intercindo uariis colorib* Quae cremata cu foffili fale;ac trita grauitaref oris Si dentiu exten uare dicif. Aledoriaf uo cant in uetriculis gallinaceojj: itfuentascryftallina fpetfemagnitudine fabae.Quibus Mi/ fonem crotoninefem ufu in cercaminibus inuidu fuiffg uideri uolunt. Androdamasargeti nitorebabec utadamas:qu,idrata:& femp tmellis fimilis magnisiputatqj nomen ipofitum ab eo:quod impetuf hominu&i Si iracundias domet.Eadem fit an alia argyromadas: audo res no explicant.Antiphates nigra cotra lucec.Experimentu eius fi coquaf in Iadetfacit.n* hoc myrrhae fimile imiffa.Eamq? cotra effafeinatfonef auxiliari magni uolunt. Arabica ebo ri fimillima eft;& hoc uidereflnifi abnueret duritia.Quaqnam putant contra dolores net/ uor um prodeffe habentibus. Aroamticis Si ipfa in arabia traditur gigni. Sed in segypto cir ca pi fas ubicp Jaoidofa Si myrrhae colon's Si odoris ob hoc reginis frequentata. Af beftos in arcadiae montib 9 nafa'tur;coIoris ferrei. Afpilatem Democrit 9 in Arabiagigni tradit ignei coloris.Eatn oportere camelli fimo fplenicis alli'gari Inueniriq? in nido arabicarum alitum. Et aliam eodem nomine ibi in Ieucoperta nafei argentei colon's cotra lytnpbatum ha ben/ dam.Atfeonem in idia & perfidis acidiae monte nafei tradit argenteo nitorefulgentannma gnitudine trium dig^ito^ ad lenticuiae figuram odoris iucundimeceffariamagisregc cen/ ftituendbuf, Augites giultis non alia uidetur effe qua quae Calais. Amphitane alio nomine appellarur chryfocolla in ldiepartembi formicae eruunt aurumdnqua inuenitur auro fimi lis:quadratafigura:affirmaturcp naturaeius quae magnetifnifi quod augerequoqi auruiu traditur. Aphrodifiace ex Candida ruffa eft. Apiftos feprenis diebus calorem tenet excalfa<* da igg,inigra aeponderofa diftinguentibus earn uenis rubennb 9 . putant prodeffe contra frigora. Agyptillam Iacchus itelligit per album farda nigrac$ uena tranfeunte.Vulgus aut in nigra radicecasrufeafi facit.Balanitae generaduo habent iubniridef:&: conthiiaeris fimi litudineillaacopto.Haecefl: trogloditica regicneueniuntmediasfeccanteflameam uena. Bratracch'tas mittft Si coptof; Vnam ranse fimilem cfdore. Alteram ebori.Tertiam ruben* tis e nigro.Baptes mollis;alioqtrii odore excellit. Beli oculus albicans papilla pingit nigra e medio aureo fulgore lucente:Hsec«p fuam fpetiem: facratiffimo affiriorum deo dicaf. Aliam aut qua Bellum uocant in arbelis nafei Democritus tradit nucisiugulandis magmV tudine uitrea fpetie-BaroptenusfTiuebotrypes nigraffanguineis Si albis nodisafligata did tunueluti ptentofa.Botrytes alia nigra c;alia papinea feipienti uuae fimilis Boftrichfte So roaftres uocat crinibus mulieru fimilior.Bur^rdia bubulocordi fimilij.Babylone rrh nafei tur.Bronfcacapitibusteftqdinumfimflis&tonitruacadentia( ut aiunt)reftingit: Kful / mineidu reftinguitffi credim ? .Bole nimbo inueniunf glebe fimilitudine. Cadmites cade effet qua oftracitc’uocannnifi quod hac caerulese interdum bullae cingunt.Calais faphirum imftacur cadidior Si littorofo mari fimilis.Chamites quibufda uidef fuu genus haberi plu rimis fpiris fumidamt fuo loco diximus.Capadocia & in phrigia nafeit ebori fimilis.Cala^ miten uocant e turbido-.ferunttpplures calaicas coiundas fimul iueniri.Catochites corfi/ cae lapis eft caeteris maior mirabiiissfi ueratradunturupofitam manum uduti gumi retines Catopyrites ecappadocia prouebit.Qepites-.fiue cepocapites candica eft uenaru nodisco/ euntibus candore imaginem regerens.Ceraniites teft^e colorem habet.Cynodiae inueniun tur in crebro pifeis eiufdem nominis candidae6ioblongx;euentucpmirandae:fim6endes Ilii L!BER. ptjetagarceashabitutn man's nubilo coloreaut ttanquilitate. Casrites cxtx fimilis eft Cir cos piris-Corfoidcscaniciei hominis.Corailoacathes coroallo aureisguttis diftlds Coral lisminiogignid^in idia Kfyene.Craterites uerchrifolithum & eledrum colorc habet p* durae naturae.Crocallis caeras reprefentat.Ciflkes circa copton nafcit candidal uidetur 1 tus habere partu:qui fentiatur ec ficreditur. Calcopbonos nigra eftded illifa asds tlnjtum ieddit tragcxdis ut fuadent guftanda. Chelidoniae duoru hint geneifbhirundinum colore 6i aha parte purpura: nigris iterpellantibus maculis. Chelonia oculuscft idice teftudinis. uel protentofiffima magoru mendaciimielle.n.colluco ore ipofitam linguse futuroiu di/ uinatione prasftare promittunt quintadecima luna & filcnte tota tota die decrefcete uero ante foil's ortu.Ceteris diebus a prima in fex r a horam.Suht & chelonitides teftudirwdini Ies:exquibusadtempeftatesfedandasmulta uaticinantur.Eamuero qu^ficaureis gutris cu fcanabeo deiedam in aquatn feruentem templates tucri.Calorites herbacei colon's e: quam dicut magni earn luenirf in fyllas apis uentre cogenita eiderrocp includi iubent ad q dam prodigiofa moris fui.Coafpides a fiumine dida c uiridis fulgoris aurei. Chryfola'pis in astiopia nafciCpallidi colon's dieS nodu ignei.Chryfopis au^c uidetur efie.Cepioniaas in seolide nuc ad arneum pagum quonda oppidu nafcuntui nfultis coloribus tra'flucentes alias uitres:alias cryftallinse alias iafpides.Sed 6£ fordidis tantus c mtor.-ut imagines red * dat ceu fpecula.Daphnia Soroaftres 6i Orchaftres morbis comytialiljus dem6ftrant. f Dia t dochos heryllo fimilis e-Diphris duplex candidaac nigramiasac faemina igentile utriufqi fexus diftinguente linea.Dionyfias nigra ac dura mixtus rubentibus maculis. Quaz ex a # qua trita:faporem uini facitS ebrietati refiftere putatur.Djaconites fiue dracontia e cere bro fitdraconutmfcd nifi uiuentibus abfeifomunquam gemmafeininuidia animalis mori fefenrientis: lgiturmoseft:utdormientibus 8 animalibuscaputamputent. Sotacusqui uifam earn gemmam fibi apud regem feripfinbigis uehi querentes tradit: 8£ uifo dracone fpargereomnia medicamenta:atque ita precidere. Effe autem candora tranflucido nec po* ftea poliri:aut artem admittere. Ecardia cogncminantur ecardifte. Vna in qua rtigra cffi* gies cordis eminct.Altera eodem nomine uiridi colore.-cordis fpetiem reprefenrant. Tcr*= tia nigruum cor oftendit reliqua fui parte candida.Enorchis Candida efhdiuifaq; fragmen tis teftium effigiem reprefentat.Exhebenum soroaftres fpetiofam 6 C candidam tradioqua aurifices aurum poliunt. Eriftalis cum fttcandidarad indinationes jubefeere uidet. Ero* tylos eade quas mepicores & hieronne modoa Demccrito laudafin arguments diuinatio num.Eumetris in badris nafcitunfilici fimilisS capita fuppofita uifa nodurna oraculimo do reddir. Eumetrem Beli gemam fandiffirm deorum fibi alTyrii appellant porracei color ris fuperftitionibus gratam. Eupeta!osquattuorcolorefhabet:c2ruleum:igneum:minii: mali. Eureos nudeo oliuse fimilis efbftridae concatu modo noadeo candida.Eurotils fitu uidetur operirenigritiam. Eufebes exeo lapide eft:ex quo traditufcTyri in Herculfi tem plo fada fedes;ex qua dii facile furgebant. Epimelas fit:cu in Candida gema fuperne nigri cat colos. Galaxiam aliqutgaladiten Wannfimileproxime didisfted frercurreneib^fanr guineis aut cadidis uenis.Galadites ex uno colore ladis ed. Eandem dicut leucogageam 8£ leucographiam appellants fynephiten ladis fucce-'ac faporenotabtle.In educatione nu tricibufladis fcecunditatemufantium quoqj alligatacollo faliua facere dicitur-In ore aut liquefcere.Eande memoriam adimere dicunt.Mittit earn & achelous amnif.^Sunt qui fmar ragdumalbis ueniscircunligatugaladiten uocent.Galaicos argyrodamanti fimilis e.-pau^ lo fordidiordnueniutur at bin^ uel terne.Ga^idanem medi mitthnt colons olorini ueluti fiorib 9 fparfam.Nafci'tur & in arbellis.Htec quoq? geeia concipejp diciturS itra fepertunt fateri cocuiTa.Concipere autetrimeftri fpatio-Glofoperta linguse fimilis humanae msgnx in terra non nafeirurded deficiente luna caslo decidere: & lenocinanti nt r ce(Taria credirur. Quod necredam’ promifTi quocj uanitas facit.Ventos enim comprimi narrant.Gorgonia nihil aliud eft qua corallium:nominis caufa.quod induricia lapidis mutatur.Emollir mari na fulminibus; &typhoni refiftere aflFirmat Genianen eade uanitate inimicorum pcena efti cere promittunr Heliotropium nalcituri sthiopia:africa cypro porracei colon's: fangui neis uenif diftincra.Caufa nominifiqm deieda in uasVqu^rulgorem foils acceaentemper cufta fanguineomutat: maximeasthippica. Eademextraaquamfeculimodo folem acce pit: deprehenditque defedusfubeuritemlunam oftendens- Magorum impudentte uel V- 1 I i :°re ‘lerijj,’ ' Cla pis ,or >iai jCt ’ntei •’t mJ . * ‘tQ/ Vii*cxa* ■'tuccere orocusgui kdraro/je jOKcpos tyacfo wt Tern 1 ftagmen ndw.quj virt, bo* idiuinario oncnlinio ITXiicolo/ eum.minii: i e yrcusfiiu ::cuWtera ranenigri > t/L, •il'.inanf .uctrenu ,i Sncieaut •nquifiM/ XXXV11. manifeftiiTimum hoc quoij exemplum elbqm a'tnixta herba heliofropio rquibufda qtioqj x adiicis prccationibus gerente confpici negent. Hepiftithes quoq; fpeculinatura haber in reddendis imaginibufqquam rutila.Ex perimentu eft ft feruenrem aqua addica ftatim re/ frigerec aui ij. foie addica arfda materia acccndat.Nafcit in circo Hermodochosex argu mento uiriditatis in Candida gema uel nigra:& aliquado pallida abiente circulo aurei colo ris appellac-Hexeconthalithos in parua. magnitudie multicoionhoc fibi nomeadoptauic Reperit in trogioditicaregione.Hieracites altematcota miluinisnigricas uelutiplumis. Himnites ouif pifeiu fimilis e:8C alia ueluc nitro copofita pdura alioqul.Hamonis cornu i ter facaalTitnas EthiopiE gemas aureo colore arietini cornus effigic reddes: pmittif’ pdf/ uinas oia repraefentare.Hormefion iter gratiflitnas afpicif ex ig neo colore radias auro pot race feed in extremitatib 9 Candida luce.Hien^ex oculis hienE tabido in uafe iueniri dicu tur:& fi credim 9 :!ingusehois fubdita futura pdicere.Hemarices in Ethiopia qdem pneipa listfed 8£ i arabia & africa uienitur fanguineocolore: no admittedapmiflisad coarguedas barb3ro^ ifidias za&alias babiloius in his libris.’quos fciipfit ad Rege Mirhridatc humana gemis attribuit fata:has no cocencafoculo^ &C iocineru medicia decoraffe. A rege at aliqd petitiiris dedit:Si litib 9 iudiciifqp icerpofuitin proeliis ct eas falutares pnutiauit.Eft 8i alia eiufde generis quE uocaf henjjiab idis xanchoiSppellaca grsecis e fuiuocadicans.ldEi da\ ftili I creta ferreo eolore pollicejiumanu exprimut Icdteriaflurido: fimilis ideo exiftima£ falubrif cotra regios morbos.Eft & alia code nomine liqdior.Tertia folio uiridt fjmilis lati or priorib 9 pene:fine pondere:uenis Iuridis.Quartum gen 9 in eode colore nigrifuenis de feendentibus. loiiisgemacandicftcno pdderofmtenera, Indicagentiufua^habetnome fubrufFo colorcrin attritu fudore pupurEu emanat.Aiia eodc nomine Candida: puluereo afpedu.lon apud ldos uiolaeea e:fed rarofaturo colorelucet. Lepidotesfqulmaspifcium uariis coloribus imiraf. Lefoias lefbipatrie nomen babes menit:& in idia,Leucoptaimos rurila aIiaso«>uli fpetie Candida nigramcp cotinet.Leucopetalos candore niuis ex auro di/ ftinguit:Libanochros thuris fimilirudinem oftenditefed ad fuccum mellis.Litnoniates ea/ dem uideturquE fmaragdus.Delipare hoc tmtraditur fuffitaea oesbeftiaseuocari.Lyfi maehus rhodio marmori fimilis c aureis uenisrpolicur exmarmoretamplitudinein angufti. as coeunrc:uc inutilia dxccrantur.Leucochryfos fit cryfolito Iceraibicante. Menoiaqualis fit no tradic.Media nigra* e a Menda ilia fabulola iuenta het uenas aurei coloristfudorent redditcrocitfapore auc uini.Meconites papauera exprimit.Mitraxaperfis accepta e: 8d ru bri man's montib^multicolorrcontra folem uarie refulges-Merodes porracea lade fudat. Morion indicaquE nigerrimo colore tranflucet uocaturpronnionrin qua mifcetur&car/ bunculi roIos.Alexandrium ubi fardE. Nafci^in Cypro tyro & galatia.Xenocrates & fub afperibtTD nafei cradit.H^funtgemE quE ad fculpturas aptantur: MyritesmyrrhEcolore habet.-faciemep minimegemmE:unguenti odorem attrita etia nardi.Myrmedia nigra ha/ bet emifcia^fimiles i?mucis.Myrfinites melleum coliftem habet:myrrhE odorem Mefo leucos eft mediam gemam candid^diftinguente linea.Mefomelas nigra uena quelibet co iorem fecanre per medium.Nafomonite,# eft fanguinea nigris uenis.Nebrides Libero pa/ tri facra nomen traxit a Nebridum eius fimiIitudine.Sunt 6£aIiE nigrE generis eiufdemu Nympharena urbis 6i gentis perfies nomen habet:fimi!is bypodatE.Orca barbari nominif enigro fuluo^ a^uiridi & candido placet.Ombria qua aliqui notiam uocantfieutcErauia 8i bronineacaderecu hymbt1b 9 6ifulmibusdicjf J eundeqp effedum habereque bronea nar ratur.prEterea in aras addita ea traditurjibameta no amburi. Orites gl^bofafpes a qbuf/ dam 8i fyden'tes uocat ignenrno fentiens.Oftratias fine oftracites e teftacea durior altera achatE fimilis: nifi qd*achatespolitura pinguefeit durioriitatacj ine(J uis: ut aliE geniE fcal pantur fragmentis eius.Oftracidi oftrea notneS fimilitudine dedere.Opphicardelon bat bari uocac nigru colores binis lineis albis icludcntibus.De obfidiano lapide diximus fupio? re libro.Inueninnc 8i gcmE code nole ac colore no foluin Ethiopia indiaeptfed ctin famo ut' aliqui putant:& in littoribus hifpanienfis oceani.panchros fere ex oi bus coloribus con ft ir.panconus no longior digyto*e crjiftallus uideafcnumero pluriu angulo|e canet.pa/ ncrof qualis fit a Metrodoro no dicitunfed carmen Timaridi reginacin eadedicaru.Vene ris no ieiegans poninex quoltelligitur additam ei fcecuhditate. Qu idamhanc panfebairo uocant.pontrcarum plura funtgenera.Eft ftellata nuncfanguineis nunc atrisguttn qu3? LIBER. inter facras habetur.Alia pro ftellis eiufdem colon’s lineashaber.Alia montium conualhV umd eflbgies.philoginos quc Si chryfiten uocac oftreaz atticaz aflimilatau uenitur in azgy* pro phenicites ex balani fimilitudineappcllat.phrycites oliu£.Perileucos fitab ore gems ad radice ufqi cadido defcendcte.pazantides quas quida grauidas uocant pmgnaces fieri: &pareredicunt:mederi(? parturieribus.Natalesinmacedoniaiuxcamonumencu Tire/ fie lueniuntunfpefcpe eis aquaz glaciataz.Solis gcma Candida c.Si ad fpem fyderis in orbc fulgetes fpargic radios.Sadamchaldei adherefcentc nauibus hntrinuenitur prafini colon's Samochratia Ifula eiufde nominisgemam dar nigrarmac fine pondere ligno fmiile. Sauri/ ten in uentre uiridis Iacerci harundine defedi tradur lueniri.Sarcices bubulas carno^prcfe tar.Selenites ex cadido tranflucet melleo fulgoreu'magine lunaz cotincns; redditqp cam in dies Angulos crefcentis minuentifqj numeromafciq? putaf inarabia:Syderitcs fen o fimilis 6 C litigio illata difcordia facit quaeq? nafcitur in ethiopia. Syderopoecilos ex ca fit uarianti bus guttis.Spongites fpongiaz nome reprefentat.Synodontites e ccrebro pifciu eft: qui'fy nodotes uocatur.Syrtitazin littore fyrtium iaquidem lucania iueniuncur melleo colorecro co refulgetes.Intus aute ftellas cotinetlanguidas.Syringitej ftipulaz Icernodio fimilis:per petua fiftula cauatur-Tricus exafrica niger eft:fed tres luccos reddina radice nigrum: me dio fanguine:fummo cadidum.Telirrhizo's cinereicolons aut ruffl cadidus radicibus fpe daturTelicardios colores cordis perfas apud quosgignit^r ftiagftbpere deledat.Mucuia appelfat thracia triu genes* eft uiridis aut palidior tertia fanguineis guttis.Tepbrircs no* ue lunaz fpem habet curuataz in cornua quauis cinerei coloris.Telicos oleaz nucleo fimilis riidetunneq? eft gems honos:fedlingentiumcalculos fr£git:pellitq? Veneris crinesniger riminicoris cotinent in fefpcmrufficrinis.Veientana italica gemaefbueiis reperta nigram materia diftfguente limite albo.Sathene in media nafci Democritus tradit eledri colore: Si fiquis terat I uino palmeo Si croco cazrae mo Ientefcere odore magnaz funuitatis. Simla/ ces in euphratenafcitpconneromarmori fimilis.-medio colore glauco. Soror^frosin Ido fiumine nafcitunmagorum gemma die narratunneq? aliud ampb'usde ea. De gemmis quaz a membris hominum cognominantur:& quas ab animalib 7 :# de iis qux a cazteris rebus. Ca. XI. Sr etiamnu alia diftindio:qua qdem fecerim fubinde uariats'expofitioe.Siquidem a mcbris corpop* hnt nomla. Hepatites a iocinere.Stctiate's fingulop* alaliu adipe numerofa:Adureneis.Vrioptalmos ionicenafcit tres hoi's fimul oculosexpmcs:ab alahbTognominac.Carciniasmuinica'cri coIore.Ecbices uipaz.Scorpites fcorpiois aut co/ lore aut effigic-Scarites fcari pifcisTriglitesmuli.Aegopbtbalmos capno oculo.lte alia fu illo.Et a gruis cologeraites.Hieracites acipitris. Aetites a colore aqlaz cadicate caifda.Myr mecitcs Inara repctis formicaz effigie het.Scarabeop* catbarias.Lycophtbalmos qtwior c co Iopi ex rutilo Si faguineo I medio nigru cadido clgifme lupop* oculuillis p omnia fimilis. Taos pauoi c fimilisdtc afpidi q udtari timidonia luenio. Arenas fwnilitudo J 1 Bamocry fo ue! ur auro harads mixnACenchrites milii grais ue^jt fpfis.Dyrites e trucis arbop*:hazc ligni rno ardenCiffites I cadido collucet ederaz fojiis q tota tenet.Narciftites uepis er ede rx diftlguif-Cyamea nigra e:fed fradaex fe fabazlimihtudine parir. Pyrene ab oliuaz nu/ cleo dida e.buic aliqn leiTe pifciu fpinaz uidenf. Chalazrias gra'dinu Si colored figura bet adamacinas duritiaz.Narrat et I igne additaz manere fuu frig 9 .pyrites nigla qdaried attricu digytos adurit.polizonos nigra multis 20111's cadicat. AftrapiK I cadido aut cyaneo difeu rut e medio fulfil?? radii In phlegotideltusarder^qda uidefflama q no exeat. In athraciri de fintiSlaz difeurrere aliqn uidenf.Enais femprotuditatis abfolutael cadoreeleuis: fed ad Huduat it 9 1 ea uelutil ouis liquor.polytrix I uiridi capiladdeduuia coma^t facere dicic.Sur Si a ieois pelle Si paterse nomlaraz leotios pardalios. Colos appdlauir ebryfolitu aure .Cbryfoprafu herbace 9 .Melle 9 meIichrota:quispIura ei 9 genera ftnr.Mellichrose ge tmus pte fljus:ptemelkus.Crocias a croco.pdia canicie quada fparti Iducineadem durio rem.Nigra fpartopolia.Rhodites a rofa eft.Melires rnalicoIotis.Calciterazrci. Sicites fici. Ko nqrum noeinborfyciteinnigroiramofa cadi 4 isau»fanguineis frodibus. Necgemite uclut iji petra cadidismaibusint fe coplcxis.Ananchitide in necromaria dicutcuocari ima gines deo^.Synochide umbras inferoru euocatas teneri.Detritide alba defoiTa fub arbore qux c^datur fccuris acic no hebctari.Ec funt multo plures:magifcp monftrifice:qbus ban ban dcdcre notm'na confeffi Sapides efie.Nobis fatis cite in his eoarguiffe dira mcndatia, De gem mis nafcentibi^ oi faditiisr&figurisgcmarum. Ca. XII/ Em£ nafeuntur repente nouae ac fine nominibus: ut Iapfaci in metallis aurariis g * una inuenta.-qu^pp pulchrrcudine Alexidro Regi miffa fuirtucauder e The ophra£tus.Coclides quoqj nuncuulgatiflima: famas fiunt uerius qua nafeutur in Arabia reptis in gecibus glebis.Melle excoq tradunt feptenis diebusmodibufqj fine in ixrmiiTione.ka omni terreno uitiofoq? pulueredecuffo purgataglebaarcificum ingenio uarie diftribui \ uenas:dudufq5 macularu quamaxie uedibili rone fedarium.Quodaq? ta ^jymagnitudinis feceremt eq$ regu r onete frocalia atqj pro phaleris penfilia facerent.Et alias oes geme ntellis decodu nitefcunt:pri£cipue corfici.fn omni alio ufu acriora aboren tes.Que uarie funt dl ad nouitateacc§derecalidirate ingenioru ptingit ut-nomen ufita* tu no habeac.pixyfes appellat ueiut ipfius nature admiratione i iis uendicates cu finis no* minu no fit:qu 2 e pfeq no eqdecogitounumera exgraeca uanitarepfida.Indicatis nobilib 9 gemis et plcbeis raroru generu djd:u dignas diftixiffe fatis erat.IIlud mo meminifle pue nit icrefcentibus uarie nftciriif atqj uerrucis linearinquze kcrueniutmultiplici didu 5i co loremutatafsepiufnoiaI eadepleruqj qjateria.Nuccoiterad oiumgemaruobferuatio- ne ptinentia dicenjufopinioneffecuti audoru.Caue ut extuberatefuilioref utdentur Eeq libus.Fignra obloga.maxie pbatundcindequae tiocaflenticularpoftea clipeidos & rotu* darangulofis minima gratia.Veras a falfis difeernendi magna difficultas.Quippe cu inue tu fit ex ueris gemis in alterius genen's’falfas traducera.Sardonices e ccrauniis glutinatur gemis ita ut depraehendi ars no pofiinaliunde nigro:aiiundecandido:aliunde riitniQ fum ptisiolbus in fuo genere probatilTimis.Quinimo et exeat comctarii audoru:quos no cqui de demoftrari in qbusmodis ex cryftallo cinganturfmaragdbaliaeq} tranflucentes.Sardo* nix efarda.ltecJeterasexaliis.Neq? eft ulla fraus uitEe lucrofior. s » Deranoneprobandarumgcmarum. Ca. XIIE Os cotra roemdeprehededi falfas demoftrabimuseqn etialuxuriaaduerfus fraude n muniridecet.prseter ilia quse I principalibus qbufq? generibuspriuarim diximus. Tranfiucetesmatutino pbari cefentmut fi neceffe e I quarts hora:poftea uetat.Ex perimeta pluribus tpois pftat:Primu podere:fi grauiores fentiuntur:poft teccorpore.Fi/ ditiis puftule t pfundo apparet.Scabritia in cute.In capillameto frigoris in coftatia:prius qua ad oculos pueniat defines nitor.Decufti fragmeti paulu quod in lamia ferrea teratur efficaciflimum experimeto excufant magones gcmaruRecufantfimiliter 8£ limae proba/ tione.Obfidiarefragmeraucrasgemasnofcarincar.Fiditixifcarificatiois cadicatia fugiut Tahcg differentia a ut aliSE ferro fealpi no poflint:ali£ no nifi retufo: ueru oes adatnate; plmimu aut in his t^rebrarupficit feruor.Gemiferi amnes funt aoaxismater ga'ges.Tec raru autoium maxle idia-Etiapadis oib 9 natur^operib 9 :difcrimequoddareru iparufa ceJfe cqpcniar.Ei^o \ toto orbe &L x qcuncp caeli couexitas uergit:pulchcrrima e oium reb 9 meritocp priciparu nature opines italia redrix parefij mudi altera:uiris:fceminis:dueib 7 miliiib ? :feruitiis:artiu prajftatia xgenioru claritatibus.lafitu ac falubritate cmli at^ tepe/ detacccffu cudaru getiu facili:Iittoribusportuofis:benigno ueroru afflatu.Ereni ptingit recurretis pofitio I parte utilnTima:&inter ortus occa fufqp media aqru copiamemoru la/ Iubritareunotiu articulis:feroru alaliu innocenria:foli ferrilitdte:pabuli ubertate.Quicqd eftquocarereuita ndc?ebeat:nulq eprasftgtius:fruges:uinu:olea:iieIIera:lina:ueftesiuue ci:Ne equos qde intricayis prasfemullis uernaculis aladuerto.Metallis auri:argenti:aeris ferruquadiu libuit exerceremullis cdTir.Et iis nuc i fe grauida p otnni dote uarios fuccos & fruguui pomflruqi fapores fundit.Ab ea excepn's indise fabulofis proxime quidem di/ xerim hifpaniam quacunqj ambitur marfi LAVS DEO CA1I PLINII Secudi Naturalis hyftoriae Liber trigefimus feptimus 8L ultimus Finit.Ve# netiis impreiTus opera Kimpcnfa ‘^homse de blauis de Alexadria.Anno Natiuitatis Do mini.M.CCCCLXXXXl.Die.II!.Menfis Nouembris.Regnate AuguftinoBarbadico inclito Venetorum Principe. CORRECTiONES. ^ In Kbro.iii.ubi fermo fit dc latinis populis:ica fcriptu hut medofi codices.Cu his carme in mote albano foliti acape po.Albanelesn fpedatS fid&i libris no carme fcriptu efttfed car me:5iita ipe emedaui fecutus hiftoria.Naqx i albano motejatinis po.uifceratione quoc an riis Roanidabat.M.Varronisad bac reptinentia ucrba fubieci-Latins fertedies coteptus didus a latinis po.qbus ex albano mote ex factis carme perere fuit ius cu Rornanis.Liui:* quoc? libro.xxxiii.ide democrat his uerbis-Feris latine potificu decreco inftauracs func qd legati ab Ardea qusfti in Senatu erant fibi in monte Albano latinis carmen:ut affolet: datamnoncflfe.No nehi duocdeberrimifcripcotes apte monent came apud plyniu lege du ee no carme.Eodc Seruius quocp gramaticus locuplex audor acceding x pmo cdmctW rio fic fcriptu reliqc.Vilf.era no trh iteftina dicimus:fed qcqd fub corio e:ut i albano iatinif uifceratio dabatmdeft: caro.Si in.vii.fup Virgilianufrludpopulicg latinuaic quiinterrerat Albani mods uifcerationi. “ In v.locus p fyHabas adiedione deprauatus e oppidu rachabrachia ciuiu Ro.cu tabracha' fe gedu fit;8i ita conexi Iuuenalis temoniorq locu oftedes fimilis fr^quete Iqt. Quales um/ briferos ubi padit tabracha faltusu uetula fcalpit ia mater fimia bucca.Naqj i a tries ubi ta bracha e fa! tib 9 -.SC lacifundiis maxima fimiaru ee mukicudine.Solin 9 SC Strabo tradut.Pof fidonius quocp refert fei lybiae ora delatu filua uidifle fimiis plena.quayu alis fup arbori bus:alii i terra.federct.NonullscatuIos haberet & ucrba depecfenuarrififtedtaqj cum eas uberib 9 graues cernerennonullasca!uas:qfda et herniofas.Tabrachs meminit pdponius Mela-TabradSiluiskaliciistyriuopusappellar. t * In.vii.ubi reru \ uetores enumeranf fariptu legif.Dedalu inuenilTe idhyocollia.Nos exem plaria qua emedacilTrma fecuti corrcxiusidhyocolla-Eft at idbyocollaglutlum epifee fa dU'Utnome idicatdeq ficferibit ply.i.xxxii.fthpocolla appellatpifcis.-cuius glutinofum• e coriundeep nome glutino eiussK alibi ithyocolla iqt erugat cure.Cornelius Celft- me dicatoetis copluribus mifeeda ee docet idhyocolla. In.vni-ubi deeqs fit mctio'correptores Inemedatu locu reliquerunnoadprentes hyftoria fic.n.fcriptu c-Maximu uero eodc.iu Capitoliu pueifieheascu palma fe coronas eftufo ra tumea:q ibi uicerat.Ex his plynii( fitno piynio aferibeda funt) uerbis nemo pfedo itelli gen ubi uiceric raumca:Si fenfus crit mutilatus Idignufq? plyniana maieftate nifi illud p ueniflfe habeas i mutes: ut dicatpueifle a Veiis:& ita nosemedauius fecuti hyftoris fide SC maxiepiutarchu qid ita clariftrme refernut nibiliplius ambigedu fit Scribit.n.Veiis qppi dip ethruris.du currule editor fpedaculu ratumena agitatore uidore SC coronatu ex Hip podromo egrediete equo^t celeritate atcp ipetu Roma ufcp fuilTe raj^atu eoi^ e currif ex cuflb equos \ Capitoliu puenifte.Solimss quocp ide breuiter refert a pl^nio ut.arbitror aceeptu. Ab hoc auriga ratuena Ros nomc e idutu ratuens porte. Audores Fefti'SfPly?8£ plutar, ■ t* In.x.ubi fit metio de his qus iter fe diffident fcriptu o£>halages 8C araei.qd fenferit hoc in loco cot rediones piedare no poffumifi forte oppiati Tint legiones illas cuneofcj macedo nu:qs ipi tefte Li.phalages appellatrfcriptorefc^ fere oes celebrat agere difcojdias cu ara* neis.qcf qua ridiculu fit fentire et ifulfiflimi ftelligut.Ego uero coxrexi fic phalagia Sc ara nei.Eftacphalagiuex^enerearaneo^tquo^rffxxiifutmorfusmtTcribit piyd.xi.corpus exiguu uarin acumxacu ad faltufgredietiu.phalan.tefte code tripos parit.Idei.xxix.pha lagiu e icalis ignotu SC pluriu generu.Et alibi phaiagio grsci uocat inter genera araneoru Cornelius Celfus 1 qnto.Vbi uero phalagiu nocuinpraeter ea curatione qus manu reddir fepe ho demitccdus e:foliu e. Qu id multa hsc didio'apud plyniu adeo e frequesmt corre ptores exiftime cu hoc prsfertim locu no emedarxt obliuifeiores fuifleCurrioecq memo^ riaita fuit nulla:ut aliquoties tria cu ppofuilTetraut quartu adderenaut tertiu qusreret. fn.xiiii.ibi generofa uina referunf:fic feripru legif.Ceterano fcilicet uino iter galiins cdfi fticaudoritas.QuisqusfogeogfaphSs:qsbyftoric'ceteraospopulosquoru uina laudat Plynius illuftrauinuelnudis fake nominibus nucupauit unqrMe hercule nullus.At qi i cumccretanoslhirpanianobilesfuiftelegerimusdeprauatupmutatis litteris locuhi fic W ,i oC U tiifK® 3 c OS p° "! A tes.QU[ l ‘' • Msrtulu' ' DOS hifp 3n ^ r .; ronisatc? ■ ut carmine 17 v mitatnuberta In.xvicuoio ucrbuSim - dufabulatco oos uerfun t ppa more vr laedcrxm r j utcqiear|j:: plurt’sdt'/’.'.'' 1 1 Seftwsgritii j cc*.6icc i arch. -j ln.xviii.cu cr tffigie prim. nulla.Ni .1 c bonis uiri xinius-^n cn uitmojim-j bic funt,Set tu eft got.' M chuS'.q fcj*i 1 1 In.xix.iV-, ^diu:cu li-o, r v-oium |jj , fedienr.' '' Jneodrj.,. , ? arilm oj> fJ . lu ccusdr; fS Uer °rarV K sc,?? emendauiinus.Cerretp.no inter gallias cSfiftii auaoritas:Sunr.n.Cerretani hifpante popu ^ y h' : 9 iulianicognominatur 8i g Augufi:ani:utau£toreplyniusi.iii.Horu uina inter Jauda tiffirna *ocu haber:ut audtor e plynius^] Martialis \ Xeniis fetinis coparatiCerretana ne^ pos ponat-Setina putabis.Nopotuit turbe cu trib 9 ilia bibec«Scio ocs fere eruditos uiros ha£tenus fttimafle.Martiale hoc difticho ee locutu de^Cerretanis etrufcis«In quo expo/ nendo no minus erf arut qua* i ilIo:cuius lema e pna.Cerretana mihi fiat uel malfa licebit d Menapislaun de petafone uoret Crediderunt.n.hoc'quorj ad Cerites ethrurise referedu. In quod manifeftu erratu nc inrideretrpotuiflentStrabom's le&ione admoneri fic i tertio geographic fcribetismbi de hifpaniaru fitu hetur oratio-Media pyrenes loca coualles te neS^frequeces culcores habitauquas quamaxia hifpaniasportio cerretanitenenna qbus . multiform pnsz codiuntur cachabricisp qjyafimiles puentu no mediocre hoibus exhiben* tes.QuidbisStrabonisuerbisluciduseepotfqdaptus^quasdariflimeondunt difticbon Martialis no ad Cf rites ethrufcos q nulla eondiendipnas Iaude cenfenturded ad cereta/ nos hifpaniae:quorum pn£ celebrantur ee referendu.Naqr cu ex hifpania & gallia.M.Var ronis atqr Strabonis teftimopi^falfameta mittentur Iaudatiflimaruidetur Martialis eode carmine tanqua confinium regionum puasconiungere uoluiffe. Cerretanarum uinearu miram ubertacem prouentumqn'ncredibilerfi Columena rradit in iiii. • • In.xvi.cu oibuscodicibustal*sindexfitiDehedera quse uocaf Similax:&eode capite id uerbu Similax faepius repetitu finfarcorme quomin^imurare fupfedifle.Veru queadtno du fabuise coueniat'no intelligb.quas Miiace appellat.no fimaIace.Ouidius.& croco i par uos uerfum cu Miiace flores-Et plynius ab ouidio no dilTentiens ait.Virgine eiufde nois pp amore iuuenis croci mutata in hunc frutjce.H uc accedit qd in.xxiiiifcribens de natu / ia edcrse in medicinaMiiace nuneupanqual.xvi.Similacenoiaueraunifi exeplaria i hoc( uteqdearhitror )deprauatafint:qdideo faciliuscrederelibetcu apudeundeplyniucom plures deprauatos indices deprehederhde qb 9 alias loquarPrseterea nt ad fiiuilace redea. Sellius gram's audor Taxu arbore a quo toxica nucupaturmocari dixit a grSecis fimulae ce-.Kee 1 archadia ta praefentis uenenimt fiqdornuat fub ea:cibu uecapiantsmoriarur. In.xyiii.cu corre&cresftaemedauenuuel uerius deprauajierint.SeruiuS rex ouiu bouq-s effigie primu aras fignauit habuiSTe uidentur quida coe cu !acerta:cui afali memoria ineft nulla.Na dicat quxfo apud que idoneu fcriptore iftud unqualegerinnCur ^no ad plyniu bonis uirvSi apud alios no reperiebatis:recuredu cefuifiis q f.xxxni.locu hue ut nos core ximus- 4 ta emedandunt eedemonftrat.SeruiusrexouiumBoumr? effigie priusaes figna/ uitmo gutearas.Id hyftoriJe fides exigit.Ide plynius repetit:cui 9 uerba ex prasdido libro hsec funt.Seruius rexpflmus fignauit ass Antea rudi ufos Romse Tin asus tradit- Signac tu eftgota pfeudutqpde K pecunia appeliata.Eode a?ceditIocuplediflimas audorpiutar chus;q ferft it apparere in uetuftijjjmif numiSiincifum fignum bouis:pecudis:fuis ue. In.xix.rmedofiscodicib 9 uerbupfeuporib 9 litterisablatisWutilatueubi feriptu fegitus sdiuicu legedu fit bxrediu.& fic*go correxi.Eft aut herediu ut ait Feftus prsedifi puulu Etin Iegib 9 .xii.tlbulaJuihorti fignificatde fp nofatur herediu.lnde hatrediolu ufnrpat Columellaicui 9 uerba basefunt ex Iibro.i. Ad gofdc iuueeos &.iiii.iugeju auiu herediolii redierit. « In eode unins litteras luerfi^he medu admiffum e.lta.n.fcri ptu hnt depaauati codices.In I ueterari uina:fucciftp caftrarbcu feribendu fitSaccicifqj caftrari.Atq uideor nimisleuiafe dariimo grauilfimaK notadigna.N4n.fono tadiflimiIeefttbaisHermione:qua fenfu fuccus Si faccus^Nacj fi legedu adniiferis*Vjna fuccis caftrari.Qui fenfus.Dii boni quaine erutus:qua ridiculus:8t piynian© acumini minie qdras erit cofingedus-e cogitadufqj.Si uero faccis queadmodu nos emedauim 9 corexeris:8i fenfu deprashades elegate eruditu 8i c ex pfuetudine Romana fuptu atejra pl^nio oodifcrepate.Nacp Romanu lftitutufuit ue tus uina facco lineoeolarerue effentInocentiora.ldeo%aitpiyni 9 in.xiiii.deuinoloques Quinimo ut plus capiamus facco frangimus uireS:&i in.xxiii. utiliiTimum inquit omni# bus facco uirjbus frach's. Hsscplyniana faciunt: utaextimen. Martialemcum de egroto Tongilio loqueretur 1 fecudotfic fcrfptu reliqfle.Cecuba faccecur quxqs annus coxic opi mi:ideft facco colendcu ficcet paflim legaf.Ita.n.falubriora:piiriora^ redeba'tur.Vnde Si in.xii.air.Turbida folicico trafmitterc cecuba facco.Oratius quocp.n.ii.fermonu more hue trafmitredi uina p faccu tetigir eo uerfu.Intergu pdut limo uicia fapore.Vbi Porfirio ex/ pofuit facco collata.Et Martialis in apophoretus-Pauperiore mero tingere lina^otes. In.xxv.legitur Gallia fagittas i uenenato helleboro tlguit.Noscorreximusi uenatu am ftore fecuti. A.Gelliu uiru ut Auguftinus ait multu facudias fcictias:q eade refercs ex ply nio fumpftfle fe xdicat:fic fcribens.xyi.prasterea id feriptu e \ plynio Legimus gallos inue nacibus ringereheleboro,fagittas quod iis idas exanimate feras teneriores ad epuals ftanf. Ex iis Gellii uerbis Ibcido apparet apud piyniu legeda ee in uenatu:utipfe emendauimo aucinuenenato. Eiufde quoq? Gelli audoritas fecinutalteru quoq? locu \ eodc.xxv.de prauatu corrigere.lta.n.fcriptu e. Mithridatis inuentu autumnat in anatu poricarum mi fcereantidotis qm ueneno uiueret.Quasfunt hsec porteta uerbormqua cocifa fnfarqua in decora coftrudiomifi illud \ anatu poticaru ftc emedes.Sa^piKe anaru poticaru.-cuius rei no me audore habebis:fed Gelliu fic feribene in nodibus adicis. Anates poticas dicitf* ede dis uulgo uenenis uiditare.Scriptu etia a Lenbo.Cn-Popeiii liberto Mitridate illu poti re gc medicinas rei:& remedioru id genus folerte fuifle.folituqps&u faftguine mifeeremedi cametis:quasdigerendisuenenisualent:euq? fanguineuel potentiffuru eein eaconfedw one. Quid his Gelli uerbis manifedus. Quid lucidiusefTepotefbquibusedem enarrat quodplynius. Quietiamipfemct plynius apexte- demonftratita corrigendum e(Te:ut egocorrexi cuius uerba ex libro uigeftmonono:basc funt.Coagulumquoqp agninum ad uerfus omnia mala medicamenta pollet.Item languis anatum ponticarum. fn.xxviii.ftc feriptum e medetur phitocapes uenenis.Ego uero pmutaais Iitteris emedaui pitiocapes Eft autpityocape uermis Hue eruca nuces pineas ffeftas.-ut docet ply.fic Term bes i.xxiii.ufus cotra catharidas buprasfti pioru erucas:qs pytiocapas uocat.Didio cdpofi ta ex pyria 8i cape.pirya uero inter genera nucu pinearu numeratur.e pinaftris fingularis remediiaduerfus tuflim:utplyniusrefertin.xv.Abhacarbore pityafalamin pityufa eft nuncupatamt audor eft Strabo in.ix.queadmodu 8C alia in hifpanfe infulam pityufas no men inde efte fortitamfcribitDiodorus in.vi-Cape uero efterucainfeftans maxime bow tenfia:cuius meminit.Columnahoc uerfu.Yoluitur ad terram diftorto corpore campe. ■i " V In xxxiii.uerbu barbaru pro IatiniiTimo:infoIens pro ufitato elegantiflimofep rcceptu eft: gratotaftu ( pgrascoftafi.Sic.n.feriptu c.FIauiusasdicuIaasrea fecit in gratotafio.NoJficia^ bor ignorareme qd fit gratotafiuumo ingenue fatebor.Quod ft correptores iterroget qd id fignificetnefcio quid muflitab$ht:&didiohe tanqua inaudita porten tafantqj ^e for midabunt.Ego uero correxi lgrXcoftafi.Grecoftafi autjipcus erat Romas fubftfudus fub dextra curia: hoftilas fupra comitiummbinationut# fubl'ifterent Iegatuqui ad fenatum ef fent miiTi.lsgrascecoftafts:utinterpretatur.M.Varro:appellatur agrsecorum legatis ibi fubfiftentibus-De grascoftafi meminitCicero i epiftola r.l Quintu fratre hie uerbis Dein de eius operas repente a grascoftaft 8i agradibus clamorem fatis magnum fuftulerunt. In.xxi.nechocqdc prseteribo:propriu pidoris nomg deprauatn eftmbi ftc legitur.Siccyon ex ingenio pauftani.Nos uero docente plynio correximus:ef ingenio.paufiae:&: ita cow redores piyniu fecuti audorem emedare potuiftentmifi lethargo oprefti ceruario fimiles excitiftentreui etia \ fame madeti ft refpexerit cibi fubrexit obliuio.Nacp piynius in.xxxv. clariftimeoftenditpauftapidorcnuncupatu fuiftenoPauftanum:cuius uerba h^c funt. paufiaSicyonium primu i hoegenere nobile.Vbi ei ora ilia ne forte aiiumputes afcribic quas in.xxi.retuIerat.Alibi quoi^ inquit paufiae filius 8i difcipulus Ariftolaus.Quin etia' porphirio pidorc nobile f uifte Paufia feribif: a qu^tabella paufiacam nominauit Orari us Vel cum pauftaca torpes infane ta|?ella.Casterum no hoc'folumhominisnome in plynio deprauatum legitur (id enim leuilftme ferendufn foret) fed tot ego deprendi inuerfa Si abh-yftorias fidediferepantiamt ifta priuatim uolumen non cpiftolam requitant. REGISTRVM HVIVSOPERIS. ■>* •nil r l ■■diui [ (ctin ^ro/i iluis full lx no \ a a prima alba CAIVS pLI cuidamxpo^ If imperator bb/ Dehamoninco Xenophonte ca*&Q^fo JK leucantemo 5 a C.pLiNH fnturos exoriens * di a nullo b bitu contra u Arie no uibi c propi'ci'orq} Opidutn mans In hoc „ „ d metropon meras quingentis h Inc t> nia raurus put Lclegeis do canfro PRAFFATIO e munr ta m didu Arabia, f fubinde annos com'unx c ^Orpore Frenos metu ciliis deni ciuili h u;t.xx. ceruice nusearum caxulos « m i c Oncharu muIcS • CAIlpLINfl fnbuolat k • Degeneratione Que uolucru Aquilae x ESTANT I generi li line Altera uocJflitur m Radix reperiuntur ante ortum Et fatmenta n • fqjitiora derinet o lia batcafqj dium De mefpclis Malis P germine nt lum tendentes bacca obferuanc q * dum farinas non fit gilius ex Italia r • quocp tis honore qinagro ficut • r cum funa cuftodiri dusanre fe meiTes t Silphio afpera tia Bulbus tantum u thedetur Coquitur mis illitum thimenfura rep tuft enuntui ate eft in capania • uetumKin iexerataut rate fine cordis lieres Defedis agteftes z tiumrefinatu ’ ta Snccus De myrobalano tuitam & ri.Hederas habere Melior 1 uiscit ' Folia purgandii piti non modice * uenio De hserba phure &gufta A uim effedua Homerus Item nesin B adum I taurinunr nae fiimptas -tumefle C fupn ritatem 6i lam complexam addunt D animal liretanra * conuenit ponentem E nus ad cunt & contra lj uiridiftima F fpargere runt in ftea cognouimui Hie primi, G Probaeur Striduraiqp mufcis &i tralere H pulus full primere impofitutn ‘ profcriptionum Vera naqi gleba pallidus principatu II laudata Et in india mamfeftiftirnum 1