/2)§#& INSTRUCT. VII. De~quotidiano&ge* Pag. mr ali confcientiat examine, - 182 INSTRUCT. VIII. Prečes Vefpertince , piies notfurna. » - 186 CA P UT IV. Quid Chriftianus facere debeat die- bus feftis, . - - 190 INSTRUCT. L De SacroJanBo Mijfa Sacrificzo. . ibid. INSTRUCT. II. De Concione , £5* Or- techefi feftiva . . - - 200 INSTRUCT. III. De Confefione Sa- cramentali. , - - 203 INSTRUCT. IV. Qya devotione percipi debeat Sacramentum Euchariftice ? 220 Praparatio Sacer doti s ad Mijfam. 257 Receffks Alt ari s. - » s6j C A P U T V. De Meditaticme , & Particulari Examine. •> * - 268 INSTRUCT. I. DeMeduatione^feu Ora- tions mentoli, - - • ibid. Me- _ ( O ) § 3 ^ Meditationes Jeptem de Cbrijlo patien- Pag« te pro feptem bebdomadce diebus. 288 INSTRUCT. II. De Examine par tu cularu * * * 0 i 1 CAPUT VI. De perfečta Cordis Puritaee., 328 INSTRUCT. I. Potius moriendnm , quam ut mortaliter pecces. * 3 30 INSTRUCT. II« Cor pitnim fugiat pec- caia venialia . - * ibid. INSTRUCT. III. De perfeclo pajjionum dominiai «■ « - 338 INSTRUCT. IV. De moderatione fen- Juum externorunu - - 342 INSTRUCT« V. De externa Chriftiani compofitione. - . - 348 INSTRUCT. VI. De alolenda obliga- tione pfsnarum in Purgatorio fuftinen- darum . «. » - . 350 C A P tl T VII. De exercitio folidarum virtutum. 353 INSTRUCT’. I. Oti# fa indoles humi- litatis perfe&a? * . Ibid, IN* c o) §<3$ INSTRUCT. II. De manfuetudme> 'df Pag. tolenrantia adverfitatum. - 363 INSTRUCT. III. De amore folitudinis , 'a (ilentii. - - - 369 INSTRUCT. IV. De obedientia Patri Špiritu ali exbibenda. - - 373 INSTRUCT. V. Modus enitendi ad An¬ gelicam p ur it a tem. - - 381 INSTRUCT. VI. Acliones Paupertatis Chriftiance , acReligiofce. - 383 INSTRUCT. VIL De perfecfa Orni- tate Proxitni. - - 386 INSTRUCT. VIII. De cultu u vene- ratione SanBorum , U* fejlorum illis confecratorum. - • - 390 INSTRUCT. IX. De Cultu r df Amore Virginis Deiparce. - - 400 INSTRUCT. X.. De Pide a Spe, Cbaritate in Deum . - - 407 CAPUT VIII. Pii Affečlus cupientisfanfbmori^i 7 1 CAFUT I. Quid Homo Chriftianus debeat nofTe & credcre. INSTRUCTIO I. Quid credendum fit de DEO? §. i. Expediuntur (hccjliones pracipuce de DEO , qiw ante omnes aliasfunt Parvu- lis inftillanda. |H Stne unus tantum Deus, an funt plures ^ Dii? Non funt plures Dii, fedunus rantum Deus. Quot funt Perfonae in Deo? ft.Tres: nec plures nec pauciores. Ghiomodo appellantur hae tres Perfonae ? 3$. Prima vocatur Deus Pater, fecundaDeus Filius, tertia Deus Spiritus fanclus. Ha; tres Perfonae funtne unus an plures Dii? ijj.Tres quidem funt Psrfonae, fedunus Deus. A Qu8S" O §3jgt QaKnam ex Divinis Perlbnis eft fenior, melior, fapientior, potentior ? 152. Sunt om- nes tres teque fenes , bonae , lapientes , po- tenres. Pater a quo eft ? 152. A nemine, fed a fe- ipfo. A quo autem eft Filius ? $2. A Colo Patre, fine matre , & quidem genitus ab ceterno. A quo! demiim eft Spiritus fanclus ? 152. A Patre Sc Filio , non tam e n genitus led pro- cedens, utrique contubftantialis Sc coaeternus. Ex his tribus Perfonis quaenam afliimpist naturam humanam ? 152. Secunda : nempe Deus Filius. Gtuare Filius Dei fa&us eft homo ? 32. Ut nos homines redimeret. Underedemit nos? 132. Ex captivitate dia- boli. Quo pačto redemit ? 32. Paftione fua Sc inorte , quam fuftinuit per crucem in monte Calvariae. QuandoDei filius incarnatus eft, quatfuit mater ejus ? 152. Beatilfima Virgo Maria. Q.uis Pater ? RS. Secundum humanitatem natus eft ex Matre fine Patre, uti fecundum divinitatem ex Patre fine Matre. Quot‘ergo funt natur te in Chrifto ? 9* Duae : eft enim homo limul & Deus. Dic mini quid eft Deus? 32. Deus eftCrea- eor cteii & terrae, qui ipfe a nullo eft, &ab 3 o ipfo funt omnia : omnia poteft , & omnia fčit; eft omni amore, & honore dignus; eft aequiflimus Remunerator bonorum, Sc Vin* dex malorum. Qua mercede remunerat bonos? /Eter- nis coeli gaudiis. Quomodo punit impios ? i$t. ^ternis pce* nis inferni. §. 2. Perfettmcs Divina pr o rudim captu declarantnr. E Stne Deus pulcher ? Eft omnium' re* rum pulcherrimum. Eftne pulchrior floribus, ftellis , homini- bus ? 152. Flores etiam elegantiflimi compara- tione Dei vilefcunt: ftellse , fol Sc luna prae Deo funt tenebrae , Sc homines fpeciofiffimi prae Deo funt plane deformes. Nullus igitur homo tam pulcher eft quam Deus? 152. Nullus: Imo fi omnium hominum & angelorum pulchritudo in unam creaturam coalefčeret , hsec tamen refpeclu Dei adhuc foret turpis. Quid ergo cenfes de illis , qui plus homi- nem amant, quam Deum ? Cenfeo efle ftultos , qui lutum prše auro, Sc vitram prte jnargarito, Sc teneb’ as amant prae luce. An Deus etiam eft pctens ? Nem ran« tum potens, fed omnipotens. A & Quid 4 o Quid igit ur potefl Deus facere? Omnia. Poteflne etiam peccare ? 132. Id non potefl. Q.uia pofle peccare non efl potentia, fed im- potentia, & imperfečtio , quae non cadit in Deum. Si Deus efl: tam potens, quidigitur fecit? Ccelum & terram Sc omnia quae in eis funt. Undejlfbcit ifta? Omnia condidit exni- hilo. Ouomodo! fecit ifta ? ftf. Dixit, & fačla funt: fbla voluntate Sc unico verbo fecit om¬ nia. Polletne Deus, quae fecit, etiam deflrue- re ? $. Poflet, fi vellet: unde non debes peccare , nam eodem momento, quo peccas, poflet te Deus ad inferos detrudere , vel in nihilum redigere. Quanta efl fapientia Dei ? Infinita. Om- nis hominum fapientia efl guttula , qua_- ex immenfo illo oceano fluxit. diuid ergo fcit Deus ? K. Ipfe folus feip- fum novit perfečte , Sc in fe ipfo omnia alia. GLuid dicis , novit Deus omnia ? Dico nofle Deum omnia, quae fa£la funt a mundi principio , quae modo fiunt, Sc quae futura funt in omnem teternitatem. Ergo nihil abfconditum ab oculis Dei ? ty. Nihil penitus, ipfas hominum cogitationes videt, efl enim fcrutans corda Sc renesDeus. Sed s Sed ubi habitat Deus ? Ubique. Incce- lis, in aere, in aquis, in terra & fubtus ter- ram. Etiam in homine ? $. Etiam in intimo r» cefTu cordis tui. Cur igitur non video Deum, fi Deus ubi- que praefens eft ? i?. Q.uia Deus Spiritus eft, uti & anima tua, quam licet non videas,cer- tum tamen eft efie in corpore. An femper adeft mihi Deus, etiam dum folus fiim Sc in tenebris?K. Etiam tuncadeft tibi, & videt, qute facis. Praeftat igitur nunquam peccare ? 32. Id fene praeftat , eftque impudentiflima infenia peccare in priefentia Sc confpeclu fupremi ib lius Principis. An Deus etiam juftus eft ? 1Tam juftus, ut nec verbum otiofum fine pcena , nec po- tum aquas frigidae datum pauperi, fine pr te¬ rmo fit relifturus. An etiam bonus eft Sc amabilis? 152. Infi- nite bonus eft iiiper omne bonum, Sc ama¬ bilis fliper omne id, quod amari poteft. An fuavior eft melle & feccharo? Infi- nities fuavior. An praeftantior eft auro Sc gemmis ? 152. In- finities praeftantior. An dulcior eft omni voluntate terrena. 152. Omnis terrena voluptas fel eft prae Deo. A 3 An 6 An excellentior omni terrena gloria ? Infinities excellentior. An melior omni crearura ? 32. Infinities melior. Quam igitur bonus eft Deus? 152. Nec di- cere nec cogitare id queo, fed exclamo cum Davide: Qiiam bonus Deus ljrael his , qui reci o funt c or Je. Pfalm. 72. v. 1. Dic tandem compendio , qu-'d fit Deus ? 32. Deus eft natura praeftantiftima , quae a fe habet, quidquid habet boni, infinite pulchra, /apiens, potens, immenfa, aeterna, jufta Sc bona, paucis , qute in fe Sc a fe ,eft ornne bonum. §. 3. Specialiter itsrumproponitur , anDsus (it timendus £5* amandus. D Ebemusne timere Deum ? 32. Omnino debemus ; Sc timor Domini tanquam frtitium fapientiae, ante omnia pueris inftillari debet. Cur debemus timere Deum? k. Quia eft Deus ac Dominus nofter , 8c quia ubique praefens obfervat verba cogitationes & ope¬ ra , Sc quia peccantium corpora animasque perdere poteft in gehennam. Eftne etiam Deus diiigendus ? Imo di- ligendus eft, Sc amore quidem fummo ac pnecipuo. In 7 In quo conliftit amor ille fummtis ? K. In hoc: ut diligas Deum , quantum tibi poftibi- le eft. Explica paulo melius , quid fit diligere Deum, quanrum poffibile eft ? Sic dili- ges, fi Deum diligas plus , quam patrem & matrem, plus , quam teipfum & vitam tuam, li Deum diligas ex toto corde tuo , fi para- tus fis totum mundum potius amittere, quam Deum. Qute caufa eft , cur Deus tantopere diligi debeac? Qnia eft Creator, Redemptor, & fummus Benefa&or tuus. An ideo tantum ? Non : fed ideo vel maxime, quia Deus tibi & ftbi ipfi eftinftnite bonus & arriabilis. Quem maxime debemus diligere fpoft Deum ? Beatiftimam Virginem Mariam , nam & h te c eft amantiflima Mater noftra 3c fumma Benefa£lrix , & poft Deum pulcher- rima & optima. Sed poft Beatam Virginem quinam impri- mis diligendi ? Angelus cuftos , Sandi Dei, & poft illos, Parentes, & Benefactores Boftri in terris. 8 INSTRUCTIO II. Quid fentiendum & credendum fit de Chrifto ? Q Uis fuit Redemptor generis humani ? Chriftus JESUS filius Dei, &homi- nis. Deus enim propter nos homines, iho- mo fa&us eft. De quo , ex qua, ubi, & quando concep* tus eft Chriftus ? Conceptus eft de Špiri¬ tu lančto , ex Maria femper Virgine, indo- mo ejus Nazareth, menfe Martio. Cur Mariam appellas femper Virginem ? Quia licet fuerit defponlata Jofeph , per- petuo tamen manfit Virgo ante, in, & poft partum. Sed ubi & quando Chriftus natus eft? Natus eft Bethlemi in ftabulo , menfe De¬ cembri. Ubi fuit educatus ? 152. Partim in ^gvpto inter idololatras, partim Nazarethi in doma materna, usque ad trigefimum tetatis fuae an- num. Ciuid interea temporis fecit ? Omnia quas juftere parentes: namre&e Evangelium: Et er at fubditus iUis . Luc. 2. v. 51. Triginta jam annos natus, quid tum por- ro egit ? 152. Tanquam verus Meftias tribus annis praedicavit Evangelium, multa & mag- na o 9 na fecit miracula, demum paffus eft fub Pon* tio Pilato, mortuus & fepultus. Ubi & quid paffus eft ? 552. HierofolymEe, & opprobria quidem ac tormenta diriffima. Quid paffus eft in horto Getlffemani ? Pro nobis fudavit fanguinem & tanquam latro comprehenlus eft a Judaeis. Quid in domo Caiphae ? Accepit ala- pam ab impudente miniftro , tanquam blaff phemus confpurus , irrifus, & deinde mor- tis reus judicatus eft. Q.uid in domo Herodis? 152. Tanquamftul- tus , illufiis eft in vefte alba. Quid in domo Pilati ? Tanquam male* factor flagellatus eft toto corpore, coronatus fpinis in capite, & tandem ad mortem crucis damnatus. Quid demum in monte Calvarite? ijj.Tan- quam latronum primus inter latrones me- dius , mortem atrocifllmam & probrofifli- mam luftinuit. Qua die & qua hora mortuus eft? Die Veneris fancto, circa tertiam pomeridianam. Ecqute fuit moriendi caula ? 1^. Ut homi- nes peccato mortuos ad vitam ftifcitaret seter* nam. An ergo eramus mortui? Imo eramus; perempti videlicet ab Adamo primo humani genetis parente limul ac peremptore. A y Q.uo IO o §<>J& __ Quo pačto nos omnes Adamus peremit ? R. PriEceperar illi Deus , ne fructum cert;c ar boriš guftaret, alioqui & ipfe & pofteri ejus efient morituri. Sed quia pr<£varicatus eft Adam, hinc omnes in Adam morimur vi- vificamur autem in Chrifto. Jam vero anima Chrifti, Chrifto mortuo quoabiit? R. Defcendit ad inferos, hoceft, ad limbum , Sc inde eduxit fanctos veteris reftamenti. Sed Chriftus an adhuc eft mortuus ? R. Ablit, nam tertia die refurrexit a morruis , &jam vivit Sc regnat in ccelis. Ubi Sc quando in ccelum afcendit ? R. In monce Oliveri , circa meridiem , quadragefi- mo poft refurrečtionem die. Quid ifthic modo agit ? ,R. Sedet ad dex- teram Patris, & cum Patre Sc Špiritu iancto regnat Deus in fecula fteculorum. Eftne etiam mater Chrifti in ccelis j? R. Qaid dubitas ? Sedet ad dexteram Filii , uti Filius ad dexteram Patris, omnj culru Sc amo- re digniffima. Sed Chriftus an tantum in ccdis eft modo an etiam alibi? R. Vifibiliter eft in ccelis , led invifibiliter , vere tamen ac realiter in omni loco, ubi aflervatur Sacramentum Euchari- fti§ o _ n Ecquis baptizare poteft ? Ordinarie id faciunt Sacerdotes, in calii autem neceflitatis poteft id facere quivis homo, feu vir , feu fcemina. Quae eft materia, qua baptizari debemus? Aqua naturalis. Suntne etiam certa verba , quac baptizans pronuntiare debet ? Sunt, & quidem ha;c: Ego te baptizo in nomine Patris & Filii & Spiritus Sanfti. In Baptizante requiriturne etiam intenrio ? Requiri, ut Baptifmum conferre vel it, fi- cut Chriftus inftituit, vel, ficut conferre fo- let vera Ecclefia. Sed homo baptizatus , quid fit per BaptiA mum ? i$£. Filius Dei & Ecclefiae , & hteres regni ccelorum , unde Sc imprimitur animae baptizati per Baptilmum charačter live nota hominis Chriftiani. Quid accipit homo in Baptilmo ? Remi£ fionem peccati Originalis , imo etiam alio- rum peceatorum , quae homo adultus ante lufčeptionem Baptilmi admifit, infunditur etiam ipfi fides , Ipes , (haritas, gratia fan- &ificans& cum ea viitutum lupernaturalium habitus. Eftne etiam Baprifmus necefarius? i^.Tatn neceffarius , ut line illo nec infantes falvari poflint, Oao' H ^y>§ o _ Quoties poteft quis baptizari ? Semei duntaxat , Sc' qui bis fufčiperet Baptifinum, peccaret gravi/Iime. Quid igitur cenfes de baptizatis ab hčere- tico ? Neque hi funt rebaptizandi, narn Baptiftnus hasreticorum , in quo adhiberur aqua naturalis, cum verbis prtedičlis, Sc in- tenrione faciendi quod Chriftus inftituit , eii bonus Sc validus, §.3. De Confirmatione. Q Uid eft Confirmatio ? Unctio Sacra- mentalis, qua homo baprizatus confir- matur in fide. Ecquis poteft Sacramentum Confirmatio- nis conferre ? Ordinarie id nemo poteft, nifi folus Epifcopus. Q.ua materia perficitur Unctio in Confirma? tione ? Sacro Chriftnate. Sed Chrifina facrum quid eft ? Eft oleuni Sc balfamum ab Epifcopo benedi&um. GUuEVerbapronuntiatEpifcopus? Con- figno te figno fan&ae crucis Sc confirmo te Chriftnate falutis, in nomine Parris Sc Filii Sc Spiritus fančti. Cur inungitut fr on s? 152. Quia frons eft (e* des pudoris: hominem autem Chriftianum non debet pudere fidei fuae , quando illius profeflio exigitur. Cur &&§ o _*£ Cur lenem alapam infligit Confirmato Epi- fčopus ? Ut paratus lit pro defenlione fi- dei dura qutevis perpeti. Hoc igitur Sacramentum quid confert ? Gratiam uberem , qu<£ te confirmat in vera fide. Quid crgo officii fbrtiris per Confirmatio- nem ? Fio miles Chrifti, & in anima ac- cipio charadlerem acfignum mili tis Chriftiani. Quas conditiones requiruntur in fiftcepturo hoc Sacramentum? t$«. Debet is effe baptiza- tus, & extra datum peccati mortalis. Poftetne hoc Sacramentum fiepius lufcipi ab eodem homine? Id vero elfetmortaie feelus & facrilegium. §. 4 . De Sacramento EuchariJHce. Q Uid eft communicare ? Nihil aliud » quamcomedere & bibere corpus &fan- guinem Domini noftriJEfiiChrifti. Qu'd igitur eft in hoftia conlecrata ? Chriftus JEfiis cum facratillimo lito corpore > languine, anima & Deitare. An ergo errant, qui dicunt in hoftia efte folurn corpus Chrifti? Utique errant,nam corpus fine fanguine fbret corpus mortnum, nos autem accipimus Chriftum non mortuum,, fed vivum» Sed i6 o __ Sed viderur hoftia efie merus panis ? Principio quidem in hoftia nihil eft , nifi pa¬ nis ex tritico , at ubi ea a legitimo Sacerdote confecrata fuerit, jam nullus in hoftia panis eft. Quid ergo ? iji. Realiter & fubftantialiter prteiens eft verum corpus &fanguis Domini noftriJEfu Chrifti. Panis quo devenit ? 152. Virtute Dei omni* potentis converftis eft in čarnem & fanguinern Domini, Senfiis autem externi etiam in hoftia con- fecrata nihil percipiunt nifi panem ? 152. Cre* dendum eft non fenfibus, led fidei infallibi- li, & dicendum cum S. Thoma : Vifus , gu- ftm , taBus in te fallitur , Jed auditufolo tuto creditur. Qui fit quod Chrifti praffentia nullo lenfii externo percipiatur ? Ut meritum fidei tanto majus fit, dum in obfequium fidei cap- tivamus intelle&um , etiam contra judicium fenfiium externorum. Quid eft in calice Sacerdotis ? 152. Ante- quam ille confecretur , vinum in illo eft, Sc pauxillum aquae. In calice autem confecrato quid eft? 151. Sanguis Domini noftri JEfii Chrifti. Solusne fanguis ? 152. Non ; nam quia fan- guis Chrifti cum vivo Chrifti corpore con- junčtus eft , debet fimul in calice efTe corpus, & 1 7 o § < ^S Sc anima Sc Deitas Chrifti: adecque idem eft in calice , qui in hoftia , nempe totus Chri- ftus* An ergo Sacerdotes celebrantes Miflam accipiunt plus, quam Laici ? iji. Nihil oni ni- no , nam Laici accipiunt totum Chriftum , uti Sc Sacerdotes , quamvis hi eundern bi« accipiant. Quidnam eft in fcypho, ex quo poft Com- munionem bibunt, qui non funt Sacerdotes ? Purum vinum. Eftne etiam in lilo fčypho Sanguis Chrifti ? Nulla ratione : fed , ut dixi , purum vi¬ num. Cur vinum illud poft Communiotiem pra* betur ? Ut eodem os ablufttur , Sc ejus ope facra Hoftia tanto facilius in ftomachum demittatur. Qu communicare vult, debetne efle jeju a nus? 152. Debet: ante Communionem enim nihil bibendum aut edendum eft„ A cmanto tempore debet efle jejunus? I& A media nofte, qute immediate Communio« nem praecedit: hoc eft, a duodecima nočliš usque ad ipfum tempus CommUnionis, Čhiale peccatum foret prius aliquid edere aut bibere, Sc poftea communicare ? $ Foret peccatum mortale. Quot annorum efle debet, qu! comfniinh čare vult ? Tam adultus* ut feiat, quid flt B com- i8 o communicare , & qua ratione communican- dum fit, quod plerumque fk circa undeci' mum ant duodecimum setatis annum. Si quis tam adultus fbret , & fiifficienrer circa communionem inftru&us, an is ad com- munionem obligatur ? IJ*. Obligatur utique, & quidem Tub peccato mortali. Quando Sc quoties obligatur ? Semel in anno, idque circa felturn Pafchee, deindein articulo mortis. De iis vero quid ftntis , qui communicant fepius ? 152. Sentio , admodum bene illos fa- cere , qui de confilio Confeflarii lili lingulis menfibus, aut etiam feptimanis communicant. Ad quid igitur prodeft frequens commu- nio? Auget in anima gratiam & gloriam ; minuit pcenas purgatorii; roborat adverfus tentationes; domat malignas pailiones; infe- rit virtutes ; illuminat intellectum ; accendit voluntatem ; & impetrat etiam benediclio- nem in temporalibus. Qui communicant, accipiuntne omnes pa- rem gratiam ? Illis plus grada* datur, qui melius ad communionem fe prtcparant. In quo confiftit litec prteparatio ? Ut accedas magna devotione & puritate cordis, & multis virtutibus ornatus. o§ o § qno plura ejusmodi feceris , hoc melius fub- t Me s. Q.uis Judex ? Chriftus JEfus, quem tuis ] hic peccatis offendifti , vel bonis operibus 1 demeruifti, & ab hoc nulla dabitur appella- 1 tio. ] (Malem feret fententiam? Jfi. Juftis dicet: 1 Venite benedifti Patris mei, pofiidete para- 1 tum vobis regnum a conftitutione mundi; ’ Impiis vero : Difcedite a me maledičti. in ig- nem teternum. O lententiam horrore pleniflimam? Tu igitur modo fic vi^p, ut inter Benedictos oiiin recenleri mereanš.' §.3. De Inf er no & cctlefii Gloria. J Udicio pera&o quo ibunt homines ? Quteftio haec pulchra eft , fed diligenter adverte refponlum« Poli: Judicium particu- lare multorum anima* ibunt ftatim ad infer- num, aliae ad purgatorium , Sc Saneti cum corpore , Sc anima erunt in ccelis , Sc impii cum corpore Sc anima in inferno. Quid eft infernus ? tji. Locus fijppliciorum infra terram , in quo fine fine torquentur damnati. Oni funt in inferno? Dtemones, Sc ho- rnines mali, Qui- 2? o Ouinam ergo ex hominibus ad infernum !i venient? Qui mortuifunt inpeccato mor- h tali, etiam unico. In inferno autem qua: funt pcenae? Per- s petua carentia vifionis Dei; ignis aeternus, ad s quem nofter non nifi pi£tus eft ; fcetor into- ■ lerabilis \ vermis confcientiae immortalis; di~ riffima fames & fitis ; foediffima Džemonum focietas \ denliftimse tenebrse; fletus &c ftri- dordentium; defperario & blafphemisehor- rendse; uno verbo: In inferno nihil eft boni, fed omne malum. Bone JEfu ! quas tu poenas memoras ? ijj. Nullas alias, nifi quas Deus improbis in Scrip- tura iacra eft minatus. P cente autem iftse quamdiu durabunt ? tjt. /Eternum, seternum. Q.uid hoc eft seternum ? 151. Quod nunquam finem habebit. Si ergo damnati arferint centum annorum millia, nondum erit fiippliciorum finis ? Nonduro, imo vix tum erit aeternitatis initium, Pro unico peccato mortali tamdiu ardebunt homines ? Pro leviftima peccari mortalis voluptatula fine fine ardebunt. O infanos ergo homines qui peccant ? 155 Certe funt infaniftimi , nec homines hi funt, &d ipfis beftiis pejores & infeliciores. An prseter infernum datur etktm purgato* rium? Datur & illud. Ad 28 o _ Ad purgatorium qui veniunt ? Qui qui-* dem moriuntur in grada , fed certa peccata venialia , aut eciam inortalia ( quamvis lisec confefli fint ) nondum laris expiarurtt. Ouamdiuin purgaroriomanebunt? ty.Us- que dum plene pro peccatis fuis fetisfecerint, vel aliorum vivorum luffragiis juventur , ac tum recipientur in ccelum, Quid eft coelum?R. Locus seternorumgau- diorum , in quo cum Chrifto fine fine regnant bead. In ccelo igitur qui funt ? Deus, Angeli, Sc homines fan&i. Quse fiint cceli gaudia ? Quae nec ocu- lus vidit, nec auris audi vit , nec in cor ho- minis afcenderunt. Gaudia ifta nec dici,nec cogitari queunt. Saltem tuo modulo ifthaec gaudia edifiere ? In ccelis fine fineDeum videbis, Deofrue- ris , & in Deo videbis omriia. In ccelis efi abundantia fine indigentia , pax fine bello , fanitas fine dolore , vita fine morte, pulchri- tudo fine deformitate , Icientia fine ignoran- tia, lux fine tenebris, gloria fine ignominia, fatietas fine faftidio , gaudium fine trifiitia. Quid multa? Omne bonum absque ullo malo. O vitam felicifilmam ? k;. Si tu vis ad vi¬ lam hanc ingredi, ferva mandata, declina a malo, Sc fac bonum: Non enim intvabit in eam cJiquod coinquinamm. Apoc. 12. v. 27. 2 9 p _ * INSTRUCTIO V. Expediuntur praecipuse Quteftiones Fidei inter Catholicos, & Acatholicos con- tr overiš. S E C T I O L De Ecclefia. §. i. Eftne una vera fides , Jive eftne unica vera Ecclefia , extra quam nemo fiat ' falvus ? E St unica tantum, : ta docet Chriftus vnum ovile l & unus Paftor Joan. io. v. 6. & S. Faulus : Unus Dominus , una Fides , urami Baptifma , unus Deus , Pater omnium. EpheC 4. v. 5. Sicut ergo in toro mundo eft unus tantum Deus, ita & unica rečta fides. Adfti- pulatur rado manifefta : Credere aliquid fide divina , eft aflenfum alicui prsebere , quia Deus dixit: jam autem impcflibile eft, Deum dixifle omnia illa , quae nos Catholici credi- mus , & omnia illa , in quibus Acatholici a nobis diflentiunt, v. g. dari purgatoriutn, & non dari : San&os ličite invocari, & non in- Vocari ličite , &c, Htec enim funt repug- nantia, quorum unutn aperte verum, & al- terum aperte falfum eft , qnx Deus, prima Veritas, nullius erroris : capax fimul eloqiu non poteft. Evidentilfirtiufti igitur eft, altei* utratn _ fi^)§ o __ urram partem, vel Catholicos , vel Acatho- ficos , in pun&is , queis diflentiunt, errare. Eft iraque una tantum fides , & Ecclefia una, & qui in hac vera Ecclelia non eft , falvari non poteft. Clariffima funt illa Chrifti verba: Qjji crediderit , baptizatus fiterit , falvvs erit: qui vero non crediderit, condemmbitur. Marc. 16. v. 6. & illa D. Pauli : Sine fide impiffnnlt eftplacere Deo. Hebr. i1. v. 6. Qui autem D.-o non placuerit, ab eodem certe ad ccelum non admirtetur. Veriffime etiam fcripfit S. Arha- nafius: Qjticmque vult falvns ejfe, ant e omnia opus eft , ut teneat catholicam fidem , quam nifi quisqne integram , inviolatamque fervaverit, absque dubio in ceternmn peribit. In Symbolo. §. 3. Ecclefia illa unica efine perpetno vifibilis ? T Am id efTentiale eft Ecclefite , ut, fi illa vifibilis non eft, nec Ecclefia fit. In ve¬ ra enim Ecclefia , funt, & femper erunt us- que ad confummationem feculi legitimi Pa- ftores, qui re&e doceant, & Sacramentaad- miniftrent, quae funt fimčiiones manu palpa- biles. Apud D. Paulum Apoftolum : Et ipfe dedit quosdam cpuidem Apofiolos , quosdam autem Prophetas, alios vero Evangeliftas , alios autem Paftores , DoBores ad confummationem San- Borum in opus viinifterii , in ad firationem c or- por is Chrifti: doneč occurramus omnes in mita- tem te\ fi E li; J 1 r n ii I r 1 I i; i i t i i •i-d Oo P- Oo cr s o _p tern ddei, & agnitionis filii Dei , in virumper- fefiuru , in menfuram atatis plenitudinis Cbrifii. Ephefi 4. v. 11.12. 13. Exinde pater vifibi- lia Ecclefite minifteria duratura usque ad fi¬ nem mundi. Deinde li Ecclefia foret invifi- bilis , non poffet agnofci, multo minus adiri & confuli. Ex quo , quam fequantur abfur- da , agnofce. Guiiibet infidelis ante Calvini, dcLutheri tempora fub periculo damnationis perpetuce tenebatur, ut verse Ecclefia; fe ad- jungeret, & eam, ubi quserere vellet, repe- rire; non poterat , quia erat invifibilis. An non thoc eft Deum tvrannum facere , qui impoffibilia prtecipiat ? certe tvrannus foret Romanus Ccefar, qui fubditis mortem inina- retur, ni Conftantinopolim in Imperio fuo fitam confugiant, cum htec nusquam in Im¬ perio Romano reperiri queat. Sentiendum igitur eft cum D. Auguftino: lpfa eft Ecclefia infole pojita, id eft, in manijeft at ione , omnibus nota , usque adterminos teme. Tom. 2. Epift. 166. ad Donatiftas & alibi: Non eft opertaEc¬ clefia , quia non eft fub modio; fed'fuper candela- Irum , £3' dt illa feriptum eft: Nonpoteftcivitas alfcondi fupra montem pojita. Matth. 5. v. IJ. Sed Donatiftis velut operta eft , qui auaiunttam litcida , manifefta teftimonia , qua illatn Mo or¬ le demonftrant , Iff malunt claufis oculis offen- dere in montem , quam in eum afcendere. Tom. 7. lib, de unitate Ecclefia Cap. 16. Pag. 138. 3* *^§ o _ Ecclefia itaque cum Er vifibilis, quoad Pafto* a res, & veros fideles, inde ulterius patet, in C ea non folos preedeftinatos , qui agnofci ne- e queunt ; fed bonos , malis permixros repe- /t riri. Eft enim Ecclefia area, in qua triticum c fimul & palea. Marth. 3. v. 13, Reteexom- a ni genere pifcium congregans. Matth. 13. v. j' 47. Regale convivium , ad quod boni, & ti mali vocati funt. Matth. 22. v. 10. Aggrega- c . tio Virginum, quarum quinque fapientes, & ' quinque fatuae nominantur. Matth. 25. v. 2. C §. 5. Ecclefia h te c vifibilis poteftne errare, 8* j! deficere in aliqno fidei articulo ? \ C Ertum eft aliquam Ecclefite partenl erra- £ vifle faepius, ac multo magis errare pofle. t Tota autem Ecclefia , uti complečfitur cce- t tum fidelium cum fiio capite, nec minimum 1 dogma proponere poteft, quod re£te fidei, t & Scripturae facrae repugnar, Ecclefia enim f in omnibus , nullo dogmate excepto , eft cc- J himna & firmamentum veritatis. 1. Tim. 3. v. \ 5. lili Chriftus promifit: Sv.pra hanc petrarn i cedificabo Ecclefiiam meam , r a portce inferi non I prtevalebnnt adverfijs earn . Matth. 16. v t 13. i Quod ft autem Ecclefia vel in unico fidei 1 puncto errare poffet , Sc docere perperam, < jam in eo puntto portae inferi adverius eam > g raevalerent. Et hoc quid eft aliud , quam i 'hriftum promifli fifi minime obiervantem , adeo* 35 adeoque mendacem facere. Nonne idem Chriftus alibi Ecclefias pollicitus eft: Ecce ego vobifcum fum usqne ad confunimationem Jaculi. Matth. 28- v. 20. Quod ergo erroris & caliginis periculum fit Ecclefe, cui perpetuo adefl Chriftus teterna veriras & indefectibilis juftiriae Sol ? At, inquis , Synagoga Judaica tota defecit tempore Elias , qui propterea queritur: DereliBm fum egofo/us. 3. Reg. 19» v. 14. Verum idinfigneeft mendacium, tum quia de Regno Ifraelis fatetur Deus : Dereli- qui mihi in IJrael feptem viillia Virorum , (juo- rum genrn von funt curvata ante Baal. Ibidem V, 18- tum quia eodem ipfo tempore lub Re- gibus Afa, & Jofaphato in Regno Judse vera religio , & ejus cultus publicus fumme flore- bat. 2. Paral. 15. v. 8* & C. 21. v. 12. 2. Pa¬ ral. 17. 3. Reg- 19. v. 10. Ouomodo ergo to* nagoga defecit ? Deinde ponamus de- non tamen Ecclefia : huic enim, non Synagogse perpetua infallibilitas promiflaeft; Porta inf eri non pravalelunt adverfus eam. At, inquis, Ecclefia componltur cum luna. Com« ponitur , inquam ego , non quia mutabilis* fed quia inftar lunae initio parva , demum maxima evafit: quia lucet in mundi caligine : quia lucern omnem , pulchritudinemque 3 Sole juftitia- Chrifto mutuatur* At, inquis, faltem tempore Anti - Chrifti deficiet Eccle¬ fia, cum dicat Apoftolus: N/fi venerit difcef C h 34 o _ _ Jio \>rimum. 2. ThefTal. v. 23, & Daniel; p Deficiet hoflia & facrificmm. Danielis 9. v, r 27. Ajo Apoftolum explicari a certis de defe&ione ab Imperio Romano, non a fide. | Ajo tempore And - Chrifti aliquos fidei de- x fertores futuros, non omnes. Ajo Danielem ^ de defeftione Synagoga judaica, non chri- j ftiana Ecclefia intelligendum effe. Quis igi- r tur non videt , quam falfo fpargant Acatho- / lici, Eccleliam primis tribus , aut quatuor, j aut quinque feculis conftitiffe lanam , tum t in varios errores prolaplam effe, verumtem- ( pore Lutheri , & Calvini ere&am denuo: Fruftra, fruftra vos Acatholici prorepfiftis in j orbem , vultis enim readificare Eccleliam, < qua. nulla (ui parte corruit, nec corruere < poteft. j §. 4. Qit 1- miniftrarenr Sacramenra, uti fatentur ipfimct Adverfarii: Ecclefia ejt congregatio SariBorum t ‘i in (jua Evangelfam reclc docetur , re&e ad~ I minifiramur Sacramenta. Conf, Auguft. art. 7. * Qute munia infantibus minime conveniunt. j: Refpondent aliifecundo: Ecclefia veraan* II te Lutherum , & Calvinum exiftebat in oc« 1 cultis Elcctis, qui propter Papae tyrannidem e caput exerere , & Chriftum confiteri non audebant. Quis credat tot,quindecimnem- pe feculorum Eleftos , fortiffimos Heroes , non aufos fuifle contradLcere Papse, quorutn - innumeri contra tyrannos Ethnicos genero- fiffime decertarunt usque ad m or tem? Quis i id genus homines pro elečlis habeat, qui fi- ) dem fuam non confitebantur, nec alios er- i rantes in viam revoeabant, cum eos Chrifti ; prteceptum ad id gravifEme urgeret : Qtiod , dico vobis in tenelris dicite in fantine ; & quoi in aure auditis , pradicate fliper teBa _ 0m~ tiis ergo , (jui confitebitur me coram botnimbus 9 confitebor & ego eum coram Patre meo : qvi ajt- tem negaverit vie cor.am homijiikus * pegabo?# C z ' * tgn' 36 o fei fa ego enm coram Patre meo , qui in calis eft, Matth. io. v. 27. 32. Fuerint electi : at cer- te non maniere tales , poftquam tanti mo¬ menti mandatum funt prsevaricati. Denique quid in occultis elečtis Ecclefiam conftituis, quam effe decet orbe toto conipicuam ? Er- go Eccleiia, mons domus Domini , prtepa- ratus in vertice montium , in caverna aliqua delitefcat? Et Temen illud ignotum fuerit,de quo prophetavit ITaias : Et fcknt in gentihs Jemen eorum in medio popnlontm: omnes ([idvi- cerint eos,cogitcfcer§ o 39 lem Dei loquentis authoritatem. Sic igitur re* ječtis Novatorum Sectis allero , & vere aft (ero. Sola Romana etiam moderna, eft vera Ec* clefia. Haec enim ibla ( ut reliquas Ecclefiae notas taceam ) perpetua Sc vifibilis conftititl Chrifto usque ad noftra htec tempora. Ejus antiquitati fuftragantur templa vetuftiflima, illa quoque, quee Acatholici anobis obtinent, in quibus olim Reliquiarum, Imaginum, San- ftorum cultus , Sc Mifla; Sacrificium vige- bant, nune pro dolor, doftrinae Sc ritus no¬ vi : fuftragantur ipfa templorum nomina apud Sectarios nondurn erafa , fed omnium ore celebrata ; Sic etiam modo ab iis templa nun- cupantur a D. Virgine , D. Petro &c. & ta- men certum eft , nulla ipfbs unquam templa ad Sančtorum honorem exftru£turos , fed a nobis exftru£ta, duntaxat rapuifle: fuffragan* tur fundationes ampliflimae Ecclefiarum Ca- thedralium , & Ccenobiorum olim alendis Ecclefiafticis, Sc Religiofis, nune prophanis fttmptibus inique & contra Fundatorum men* tem deputata?: fiifFragantur Martyrum mo- numenta marmorea, aenea, argentea, a Ma- joribus noftris ftimma religione excitata , ab haereticis vero noftris disjedta , Sc difturba- ta: fuffragatur continua per mille Sc fexcen- tos annos Epifcoporum in Sede Romana , uti & in aliis particularibus, Colonienfi v. g.Tre- C 4 virenfi, 4® o §<ž4& virenfi, & Moguntina fucceflio : fiiffragan- tur Reliquiže Sančtorum , quarum alise e tem- plis vetuftis extra£la 2 , nune iu Prineipum Acatholicorum thefturis aliae in templis ipfis, Norimbergae v. g. hodiedum affervantur. Quot antiquče Statuae, Cruces, manuferipti Codices, Sepulchra, Ccenobia, Templatum apud nos , tum apud Adverfarios vifimtur , tot teftes irrefragabiles , & monumenta ma- xime clamofa antiquiflimae noftrae religionis cireumfert, & oftentat Orbis univerfus. Ro- manae moderna; fidei conftantem vetuftarem evincunt antiqui San&i Parres a nobis ftantes, quorum teftimonia pro nobis citata etiambre- vis haec inftructio exhibet. Hanc exigir Ma- Jorum nofttorum falus : Non enim hi homi- nes per rot fecula ante Lutherum & Calvi- num damnati (hoc quippe aflerere impium foret & barbarum ) in illa ergo fide , in qua Majores noltri falutem obtinuere , cur non eandem , &nos obtineamusf’ Romanam Ec- clefiam probat Paulus: Fides veftra annuntia- tur in univerfo mundo. Rom. i. v. 8- Ouaejam femel eft vera fides, eadem femper manet. Porta inf eri nonprcevalebunt adverfus eam. Ipfi ipfi denique hoftes noftri, velint nolint tefti- monium prsbenr Catholicorum antiquitati: Non enim nos ex illis , fed illi exierunt a no¬ bis. Lutherus norme Monachum, & Calvi- nus nonne Canonicum Noviodunenfem, an- 41 __o § quod a Chrifti unitate disjuncius eft , non hahelit vitatn , Jed ir a Dei manet fuper tum. Tom. 2. Epift. 152. ad Donatiftas. S E C TI O II. De Judice Controverfiarum. §. 1. Excluditur ah Ojficio ffudicis Contra* verfiarum Spiritus privatus- Q Uia fiipremus Controverfiarum Judex debet fententiam pronuntiare authori' C 5 rate 42 ^>§ O §zjgj _ tace infallibili , ac tali , cui turo fidi quear, & qute potens fit lites terminare , hinc tališ }udex ftatui uon poteft Spiritus privatus : rum quia per illum nulla controverfia com- poni poteft; effent enim tot diverfi Judices, ac tot {ententiae , quot capita: tum quia non eft infallibilis tefte Pfalmifta : Omtris hotno viendax. P/alm. 115. v. 2. Et huic Spiritui non patrocinatur illud Pauli : Spiritualis (pri¬ dem dijudicatomnia. I. Cor. 2. v. 15. Nameril vere Spiritualis redte judicet, unde conftat te in particulari vere fpiritualem efle. Porro tališ eris fi cum Ecclefia feceris , qute infalli- bilitatem promiflam habet : Nec illud D. Joannis r Et non necejfe hahetis , ut aliqms do- ceat vos : fed (icut Unclio ejus docet vos de om¬ nibus. 1. Joan. 2. v. 37. Nam fi Undtiounum- quemque Sedlarium docet de omnibus, quid crgo neceflarii funt Praedicantes ? cur ii tot libros leribunt ? Bone vir Undtio docet de omnibus , ied nihil docet Scripturae contra- rium. Scriptura autem jubet audiri Eccle- fiam. DeniqueD.Joannes tantum vultvitari falfbs Dodtores , & Sedudlores , qualis non eft Ecclefia. §. j. Nec id munus competit foli Scriptura Sacra. I Ndubitatum eftjudicem fupremum in con- troverfiis fidei, debere decidere contro- ver- 45 _ ^£>§ o Verfias omnino omnes , & dubia univerfa refolvere , quae oriri poflunt circa articulos creditu neceffarios, ut lalveris, Sane is, qui lite ad fe delata, filet, & fententiam nullam pronuntiat, aut tribunal aliud adire jubet,is, inquam , minime ea in lite Judex efl. Scrip- tura autem de variis, & prsecipuis, Sc faluti confequendae fumme neceflariis myfteriis con- /uka , nihil decidit, nihil eloquitur. Quo- modo ergo ea fit lblajudex ? Interroga Scrip- turam, an extent libri quidam Canonici, qui fint verum verbum Dei? nihil definiet. An, fi Paulus Epiftolas fcriptas reliquerit, ea? fint illte vera? Epiftola?, quas nos modo manibus tenemus ? Nihil refolvet. An baptizandi Infantes ? Indecilum relinquer. An baptiza- turus ha?c verba : Ego te baptizo in nomine Patris, &c. exprimere debeat ore, an fiifficiat mente cogitari ? An baptizati ab htereticis, ab Ariano v.g. Polono, aut Tranfylvano, fint rebaptizandi, ubi ad Lutheranos, aut Calviniftas, aut Catholicos deflexerint ? An Chriftianis loco Sabbathi ( cujus cultusinipfo Decalogo prtecipitur) colere liceat diem Do- minicum? An Sacramenta fint duo duntaxat, an plura ? An Chriftus defcenderit ad infe- ros, hoceft, ad limbum Patrum ? &c. De his omnibus Seripturam confiile, quid ipfa ? Tacet , & in neutram partem determinat. Quid ? quod in his omnihus ad forum aliud te 44 t&S§ o _ te remittat. ltaque fratres fiate , inquit, 0 tenete traditiones , quas didiciftis , five perfermo• vem, fiveper epijloam noftram. 2. Theff. 2. v, 14. Audin’ quomodo Scriprura ipfa tradi- tionem in declarandis , & ftatuendis dogma- tibus fidei fociam admittat? Quo igitur pačto ipfa fo!afitjudex ? Quam bene germaniPrin- cipes & fiise & Subditorum ftluti confulerent, lij coačto Prasdicantium concilio htec eis in mandatis darent. En boni Viri , muha vos ?iobis credenda proponitis ( qualia funtquse mo¬ do recenlui) e a igitur vos ex Scriptura , unict credendorum regula, uti ajferitis, comprobate, eomprobate autem per teftimonia omnino clara , ant per confequentias invitlas Iff inelutlabiles- Sin minus, ab ejuscemodi credendorum obliga* tione nos abfolvite • Experientur hac via Prin- cipes, quam bonis Pr§ o 4§ :e gumento, & exemplo iuo, effentiam oppo- m net Sc proprietatem Metaphyficam, rationa- ■{ le , & rilibile , dicetque juxta philolophos j ^ Effentiam five rationale , rationem nabere :a emanantis , & rilibile rationem emanati & i- qualis inter h te c duo diftinctio ? nulla alia , u nifi lolius rationis. Ita quoque de patre Sz a Ver bo argumentatur Sc philofophatur Sabeb i lius , emunčtte naris h orno. ; Res tandem ad Triarios redit. Reftat im- i petus ultimus ex D. Joannis Theologi epifto« . la: Ouoniam tresfitnt , qniteftimonium dantin i calo , Pater , V er farni, 'a Špiritusfar. ctus, . bi tres unumfunt. i. Joan. 5. v. 7. Sabelli, quid ad hoc ? Times, expallelcis ? Sabellius Hat metus omnis expers , & ferena exporre£ta~ que fronte relpondet effe tres lecundum of- ficium , non perfonam. Ducatum duplicem tu manu geris : ignoras monette hujus aureas pretium : interrogas de illa : quot lunt im- periales. Relpondet alter , funt imperia 1 es quatuor. duatuor lecundum Ipeciem , for¬ mam , luppolitum ( cum philofophis loquor ) Imperialis ? minime 5 led lecundum pretium &valorem, Sc tamen propriiflime ait alter, monetam hanc elfe imperiales quaternos; quia videlicet unica illatantum, quantum-aliisqua- ternis emitur. Pergit Sabellius : Animarrj habes in corpore tuo , qute crelcere te facit, fentire , Sc intelligere. An ergo triplex in D cor- Calvinus , qui lenliim Scripturse , facile & commode explicabilem , adverfus ipfa nat«* «4 Si rte , & Philofophite rorius principia detor- quent: quae principia ? Qw nis trinum , & hoc primtim, maximum, ip- hs pueris inftillatum ac proinde notiffimum fidei myfterium , ex Scripturis probare ne- queunt. Labat igitur & collabefčit penitus dlud apud Acatholicos vulgatiflimum axioma; D S, nihii 5g ° § nihil čredi debere , ndi quod Scriptura ex- £i prefferit. ^ §. 3, Evin cit ur, Ecclefiam agnnfci deber e pri ^ £fudice Controverfiarum. 1 R Eftat igitur , ut Ecclefia, hoc eft, concr e lium , cum Pontifice, fit Judex contro- i verliarum fidei : hite enim eft in iiiis deda- a rationibus infallibilis, utpote ( eolumna £ 7 fip r mamentum veritutis ) 1. Tim. 3. 15. Senten- tiam pronuntiat clare, ut patet legenti cano- I nes Conciliorum Oecumenicorum : item de '■ omnibus. Sic Concilium Apoftolicum cui) * S. Petro diremit Controverfiam de neeefli 1 tate Circurrvcifionis: Ador. 15. Sic Conci' ^ lium Alexandrinum a Sylveftro Papa confir *' matum damnavit Sabellianos anno 314. Con’ < cilium Nicenum I. cum Legatis Sylveftri < Pontificis condemnavithierefin Arii anno 328. Concilium Ephefinum fub Ccelefiino Papa i judicavit & reprobavit Neftorium anno 431. & fic deinceps omnes fidei controveriias om- 5 nibus feculis per Ecclefiam fimt dirempra. 5 Recte Auguftinus : Ego vero Evcngelio not 1 crederetn : nifi me Ecc.efia Catholicce cmmno- veret author it a s. Tom. 6. contra Epiftolam fun- damenti. Cap. 5. & alib'. Qiiisquis falli me< tuit hujus olfcuritate qn§ o §<2J& III. Scrutannni Scripturas. Joan. 5. v. 30. Ip. Sed non folas. Nam eodem eapite Chri- ftus, ut fe probet efle Meffiam , provocat ad teftimoniumjoannis, fuorummet operum, setemi Patris, demum fcripturae ; & quidni Catholicus agat bene, qui praeter fcripturam Ecclefiae teftimonium ufurpat ? IV. Si Ecclefias eft declarare, an & quac fit Scriptura Canonica ; ergo fčripturae pre- tium , & authoritas pendebit ab Ecclefia, adeoaue hsec illa major erit. 15*. Pendebit quoad nos, non quoad fe: finim quidemeft gemmae pretium , at nobis ignotum , nili gemmarius valorem indicet. Chriftus infans in ftabulo Bethlemitico omni cultu dignifli- mus erat, non tamen adorabatur a Paftori- bus, doneč Angeli annuntiarant. Sic quoque Scriptura in feipfa eft infallibile Dei verbum; tu tamen certo, Sc infallibiliter illud non cog- nofces , nift Ecclefia definierit, quinam fint Canonici fcripturae libri, Sc quo fenfii acci- piendi. Nec eft , quod idcirco Ecclefiam fcriptura majorem fingas. Teftificatur de Chrifto D» Joannes , Apoftoli, Angeli, an ideomajores? minime. V. Quid eft Ecclefia ? nifi Paftor fupre- mus , Sc fubje&i Fideles , qui omnes fiint puri homines , adeoque fallibiles ? 15*. Si na¬ turam fpe&es, funt puri homines, fi munus autho- O 55 authoritatemque , cadit in eos illud Davidis. Ego dixi , Dii eftis vos , quia in rebus fidei mera loquuntur oracula, cum femperloquan- tur ore, & calamo Spiritus fančti, qui Eccle* fiae continuo affiflit Sc cum illa eft usque ad confiimmationem feculi, docetque 'omnem veritatem. VI* Unde habet Ecclefia infallibilem deci- dendi poteflatem ? nonne ex fcripturis ? un* de noflri dari fčripturas legitimas ? nonne ex definitione Ecclefia". Ecce circulum perfec- tum. Ecclefia hanc decidendi poteflatem babuit, antequam conderetur novum tefla' mentum. Uti patet ex primo Concilio Apo- ftolico , in quo de Circumcifione gentibus non imponenda decreturti efl , nullis adhuc Apoflolorum fcriptis extantibus. Hanc au- tem Ecclefiae poteflatem agnofčo tum ex Seri - pturis , tum ex Traditione, ad rem D. Ire- naeus. Tantce igitnr ofienfionis cum fint heec, ^on oportet adhuc qucerere apud alios veritatem, tfuam facile eft ah Ecclefia fumere , cum Apo- floli j quafi in depofitorium dives , plenijfime in sani contulerint omnia , quce fint veritatis : uti omnis, quicunque velit , fumat ex ea potmi vi¬ ta. Qjiid autem , fi neque Apoftoli quidem feripturas re/iqui[fent nobis, nonne oportebat or- dinem fequi Traditionis , quatn tradiderunt Us, quihus committebant Ecclefias ? Cui ordinationi D 4 ajfen- 56 **5LS>§ o __ afjentiunt multce gentes Barbarcrum , miorun qui in Cbrifium credunt , fine charta £7 atra- viento fcriptam habentes perfpiritum in cordihni Jitis falutem , &T 5 veterem traditionem diligenter cufiodientes, &c. lib. 3. Cap. 4. S E C T I O III. De Capite Ecclefice , five fumrno Pon- tifice. §. An fanftus Petna fuerit Cap tu Pafiov prime & Apofioliece Ecclefice ? F Uit. Soli enim Petro dixit Chriftus : Pafct oves meas , Joan. 21. v. 17. Nonne & i-eliqui Apoftoli erant oves Chrifti ? Soli Pe¬ tro dixit: Tu es Petrlts , 'a fuper hanc petram eedificabo Ecclefiam rutam. Matth. 18- v. 18. Si tibi Hifpanus Monarcha diceret: Tu eris fundamentum , cui totum Regnum Neapoli- tanum inniti volo, nonne his verbis te Regni Neapolitani Pro - Re§em conftitui agnofce- tes? Ita & illis Chrifti verbis faftus eft Caput & Princeps Ecclefiae , & Vicarius Chrifti. Talem agnovit Petrum Ecclefia prifca. Teftis He’onymus: Inter duodecirn unus e ligi tur, uti capite conftituto Schifmatis tolleretuv occafio. lib. i. in fovinian. & S. Leo. De totomundounus eligitur Petrus , qui & univerfarmn gentium vo- catione y C? omnibus Apofiolis cunclisque Eccle - fia 57 t fice Putrihu s preeponatur , uti cjvamvisinpopuh ■ Dei multi Sacerdctes fint , multique Pajiores , f omnes tamenproprie regat Petrus , quos princi- - paliter regit Cbriftus. Serm. 3. de afliimpt. fua ad Pontif. Muka movent cofitra Primatum D. Petri Heterodoxi. Dicunt enim : Super bane pe- tram. Intelligi debere de Chrifto ipfo , vel de confeflione , quam Petrus de Chrifto fe- cerat. Contra , ut video , remitti debes ad Rudimenta, & Grammaticam. Pronomen hic, hasc , hoc , demonftrativum eft, & re- ferri debet ad id , cujus immediata , & non ad id, cujus nulla mentio eft- faeta. Jam au- tem in propofitione allata immediate memo- ratur & prascedit non Chriftus , nec fides aut confeftio Petri j led Simon Barjona , led Petrus: Sc eodem oris fpiritu, mox additur: fuper hanc petram. Dic, age, fi ita te allo- querer : Audi Petre ( lit hoc nomen tibi ) tu es amicus meus integerrimus, Sc huic amico meo dono imperiales mille, dic, obfecro, pa- tererisne htec verba: Sc huic amico meo, de ullo alio explicari, quam de te iplb ? Movent deinde varia ex feripturis, queis teque parum erreri debes , v. g. 1. Chriftum efte funda- tnentum Ecclefia;, non Petrum , nam Chri¬ ftus eft fundamentum primarium , & inde- pendens, Petrus lecundarium, &dependens a Chrifto. 2. Petrum obiifle , adeoque Sc D § ° rusjacobi Epiftolam ut ftramineam irrideat, eam ut divinam ample&atur Calvinus?DiceE hic, fe eam legere animo melius praeparato; idem dicet alter: cui credemu$?neutri. Neu- ter enim quidquam de Bibliis luis certum & fe- curum habet. §, 2, Uirum Scriptura facra jit dara ? O Bfcura haec eft in multis , etiam qii8r ere- diru neceflaria funt ad falutem, Hinc Eunuchus Candacis Reginae fatebatur , Te non pofle intelligere locum Ifaite de occi- dendo Chrifto. Adtorum 8- v. 31. Et S. Pe- trus teftatur de Epiftolis D. Pauli: In quihs fant qucedam Šjftcilia intelleclti , qius indoEH $3 inftabiks depravant,ftcut cateras Serif tur as, adfuamipforumperditionem. 2. Pet. 3. 16. Op' ponunt adverfarii: Scriptura feipfam appel' lat lucernam , facem , &c. ergo clara. Re- pono ego : Lucerna eft iis, qui in cognofcen; do ejus fenfii, fenfum Ecclefia; 3 at iis , qui fuum duntaxat fequuntur , mera eft caligo- Quid clarius Sole ? Et ramen, quam ftepe Tub nube latet, & ita, ut ubi lateat, nefcias. Ita veritates divinae fub troporum & allegoria- rum involueris obnubilantur. Producunt illud Pauli. QuodJi etiam oper - trni eft Evangelium noftrum j in iis , qui per - eunt , eftopertum. 2. Cor. 4. v. 3. VerumPau- lus loquitur de Evangelio non feripto , Ted 8 fe fi ft P 0 c p v rr Ci fi A fi c a § ] r t 1 ( 1 1 1 £$&§ o §v ex.yvvQnevov. Hoc po~ atlam, Cniod pro vobis effunditur. Quaeroex te , quid effiuiim eft in cruce? Vinum,quod eflet figura fiinguinis, an fanguis ipfe? certe jfanguis ipfe , Chriftus autem ait, id effe in poculo ftve calice, quod pro nobis effunden- dendum erat in cruce. Ita de Euchariftia loquitur Scriptura faera: quid autem Ecclefia prifca ? Quid antiqui Patres ? Audi Conci- lium Nicenum I. In divina menfa ne bumiliter interni fimts, adpropofetum panem £‘f poculum , Jed attollentes mentem , ftde intelligamus , fuum in faera iila menfa Agnum illttm Dei, toUentem peccatct mundi t ineruente a Sacerdotibus immo- latum , 73 'e- latam , pretiofum ipftus rorpus fanguinem s, nos vere fumentes , 23 Y. lib. 2. cap. 30. de di- 9. vina menfa. Pulchre & clare S. Ambro fius: ot Tu fone dicis, meus panis eft ufitatus , fed pa¬ ti nis ifte , eft panis ante verba Sacramentorum , 2* ubi accefferit confcratio, de pane fit caro Chri- r ’ fti — Ergo fermo Chrifii boe conficit Sacrct- 0 tuentum ? Quis fermo Chrifii ? nempe is , quo s faBa funt omnia , ju (fit Dominus , £/ faBum eft s caslum , juffit Dominus , 25 * faBa eft terra, jufjit '•> Dominus , £5 *faBa funt maria t jufjit Dominus., & creatura generala eft. Vides ergo, quam 1 oper atorius fit fermo Clrrifti. Si ergo tanta viseft infermone Domini fifEfu , k/ incipiant effeffuce \ non er ant; quanto magis oper a tur us eft , ut fint , 1 erant , z« «/zW commutentur ? Ctrlum mn er at , zadr qitod anobis con- J 1 picitur , tametfi /enfibus vinum ejfe videatur , 1 72072 tamen vinum , Tez/ ejfe fanguinem Chrifti. - Catech. 4. Myftago r. Confentit. D. Augu- 1 ftinus ; Ferebatur Chriftus in manibus fuis, 5 quando commendantipfumcorpusfuum, ah: Hoc 1 eft corpus meum , ferebat illud in fuis manibus. ^ Tom. 8- Cone. 1. inPft 33. pag. 83. Quodfi { hodie hi Patres revivifcerent , non poflent 1 veritatem' Catholicam de Chrifto in Eucha- ' riftia fubftantialiter prcefente clarius eloqui. j Et ita credidit Ecclefia tora, usque ad Beren- garium , qui circa annum Chrifti 1050. veri- tarem corporis in Euchariftia negavit: /ed a variis Conciliis, Romano, Vercellenfi, Tu- ronenfi, damnatus refipuit, ac fub finem vi- ras lic proteftatus eft : Hodie apparebit mi hi Dominus , ad meam falutem, ut /pero , propter panitentiam , ant ad damnathmem , ut titneo , propter eos , quos mea prava doBrina decepi- Gerfon. ferm. in etena Dom. & part. 4. alphab. 69. lit. GL §.2. Solvuntur argumenta Ca Ivini & affecla- rum ejus. 1 . T TTEc Chrifti verba: Hoc eft corpus meum , D debent fumi iigurate , non proprie , ut o 75 it ut fenftis lit : Hic panis eft fignum corporis i n mei. Ita ais, Calvine, (ed qua authoritate tu •i particulam Eft in hac propofitione fumis pro ;• Jigniftcat; qua, inquam, authoritate? Tua? , haecne Ecclefias univerfe pracponderat ? cur Ecclefiže judicium rejicis in myfterio Eucha- . riftite , fine quo in myfterio Trinitatis nihil , evincere potes contra Sabellium ? Admittis in uno , cur non & in altero ? An neicis in- fiitutionem Euchariftiee efle Teftamentum Chrifti ? Quis autem verbis figuratis fcribat teftamenta? Quis parens legansfiliodomum, vineas , hortos , defignet tabellam , in qua hsc depicta fint ? Quis Rex magnam vini pecuniae fiibdito pollicens, pecunia pičla fit- tisfaciat? Sc credemus Chriftum, qui čarnem fuam in cibum nobis Ipopondit, poftea tefta- mento non nifi carnis figuram i*eliquifle ? Nonne hoc eft Chriftum illuforem facere ? An non & commune axioma eft inter Scrip- turae interpretes: Non efle abeundum a fen- fii proprio verborum , nifi aliud fuadeat evi- dens neceflitas? quas illa ? II. In hisce propofitionibus: Egofumvitis. Ego fimi oftium. Petra er at Chriftus. Copula fumitur figurate , ergo & in hac: Hoc eft cor- pits meum. Qualis obfecro coniequentia ? In illis Ecclefia intelligit copulam pro fignificatl, non in hac, 8c ratio eft: quia in propofitio¬ nibus allatis ftibječfcum Sc prtedicatum funt om- . r nino 76 ^>3 o _ nino difparata, netnpe Chriftus & viris, &c, c Unde fic debent explicari : Chriftus eft res 9 fignificata per vitem &c. In hac autem pro- £ politione : Hoc eft corpus meum , fubjectum \ Si praedicatum a parte rei funt plane idem; t uti & in illa oratione seterni patris : Hic efi ji- { Hus meus dileEius. Matth. 3. v. 27. Dices, to c Hoc fignificat panem , demonftrat enim id, 1 quod praefens eft, quando pronuntiatur. Re- I fpondeo. To Hoc non demonftrat panem, < led confule corpus Crifti , quod in prasdica« < to clare exprimitur* Neque obftat , quod i corpus Chrifti nondum fit prtefens , dura 1 pronuntiatur pronomen Hoc : nam propofi- tiones verificantur , quando ultimis verbis prolatis ita res fe habet, uti enuntiatur v, g. Hoc eft praceptum meum , ut diligatis invicem, Joan. 1$. V. 12. Quod maxime verum eft in propolitionibus pračticis & effectivis , qualis eft hsec : Vade , filius tuus vivit. Joan. 4. v. 50. item htec: Hoc eft corpus vrnem , qute Chri¬ fti corpus ftatuit fub Ipeciebus panis , quam- primum prolata eft uitima fyllaba pronominis meum adeoque fenfus horum verborum eft ifte: Hae fpecies funt id, quot continet cor¬ pus Chrifti. III. Hic cnlix novum Teftamentum eft iti ttieo Janguine. Teftamentum fumitur pro figura te- ftamenti : Sanguis enim non eft proprie te¬ ftamentum, ergo etiam Chriftus figurateio- cutus 77 $$£>§ o :c, cutus eft , cum dixit : Hoc eft corpus metini. es Teftamentum hic accipi proprie , nempe 3 - pro inftrumento authentico, quo continetur ti volunras teftatoris , aut quo haeredi applica- i tur jfts ad hareditatem promifiam. Euchari- ftia enim applicat nobis jus ad haereditatem » ccdeftem, quam nobis per Filium Pater aeter- , nus promifit. Unde pater , celebrationem :■ Euchariftiae efte repetitionem teftamenti a , Chrifto facli , ad quam non requiritur nova • ejusdem mors ; cum mors teftatoris neceft I faria fit ad teftamentum primo fanciendum, i non vero ad repetendum. IV. Chriftus ipfe dixit: Hoc facite in meam commemorationem , ergo eft fbla corporis com- memoratio. 152, Intellige tu htec verba , uti Paulus: Quotiescunque enimmanducabitispanem htinc, 'a cctlicem libetis , mortem Domini annun- tiabitis. 1. Cor. n.v. 26. Aliud eft mors Do¬ mini, aliud corpus Domini: illius, non hu- jus, nifi ut rportui commemoratio eft Eucha- riftia. Sic Rex ipfe in annuo triumpho po- teft repra-fentare vifitoriam a fe obtentam. V. Spiritus eji , (jui vivificat , c ar o non pro* deft quidquam ; verba , quce Iocutus fum vobis , fpiritus 85* vita funt. Joan. 6. v. 63. 152.1. Ca- ro Chrifti , fi eflet caro puri hominis , nihil Prodeflet; at quia unita eft Deo , qui eft Ipi- ritus, & vita; hinc vivificat. 152.2. Craiii Ca- pharnaitae putabant Chrifti čarnem eflecome- 78 dendam inftar carnis in macello emptas , co- un quendam, fcindendam & c.. cum Chriftus vel- E' let eam comedl vere quidem , led modo in- vilibili. Erroneum igitur judicium horum m Capharnaitarum vocat Chriftus Čarnem , non E) corpus fuum ; veram autem intelligentiam a l fuorum verborum vocat fpiritum. Sic Pau- S' lus : Prudentia carnis mor s eft ; pruderitia ati - ti temfpiritus vita & pax. Rom. 8- v. 6. Adrem E D. Chryfoftomns. (ftitid eft, caro non prodejl c cpuidcpuam ? non de ipfa čarne dicit abfit: fed dt 11 liis , qui carnaliter accipivnt , (jtiae dicuntnr . € Tom. 7. Hom. 46. in Joan. pag» 241. I VI. Scriptura fepe vocat Euchariftiam pa- c nem. 1. Eft panis de cado delčendens , ! non coctus in furno: confecratione enim fačla ! fola accidentia remanent, & fub his Criftus, non fubftantia panis. 152. 2. Nomine panis (te¬ pe intelligit fcriptura omnis generis cibos. i. Reg. 14. v. 24. Pft 13S. v- 2 S- Matth. 15. v, 2. Marc. 3. v. 20, Jam autem Euchariftia eft vere cibus animse. VII. Chriftus confecratum calicem vocat g enimen. vitis. Matth. 26. v. 29. Pervolve ailigenter cap. 22. Lucas, videbis a Chrifto Difcipulis propinatum efle calicem duplicem, unum dum comederetur agnus pafchalis, al- terum dum inftituit Sacramentum : primum, non fecundum vocat Chriftus penimen vitis. Nec refert Mattheeum menunifie tantum unius ^S>§ o 79 :o- unius calicis , nam varia funt, quie ab uno e]. Evangelifta narrantur , Sc ab altero tacentur. n- VIII. Impoffibile ek idem corpus exiftere m in diverfis locis. Id poffibile judicat Phi- >n Lofophia , Sc Scriprura: Non er it impoffibile u apud Deum omne verbnni. Luc. i. v. 37. Et j- Symbolujm Apoftolonrm: Čredo in Deum Pa- i- trem omnipotenteni. Deinde tefte Scriprura n Chriftus manet in ccelo usque ad diem judi- (l cii, & tamen apparuit D. Paulo in via, dum \ iret Damalcum. Ačtor. 9. v. 17. ergo tum . erat in duobis locis. Denique argumentor a pari: Deus pofliit duo corpora in eodem lo- co , ingreflus ad Apoftolos januis claufis , , cgreffus lepulohrum immoto lapide, ergo Sc idem corpus poteft conftituere in diverfis lo¬ cis. Bene exclamat D. ChryIoftomus: 0 Dei bemgmtalem! qui\ cutn Patre fiirfum Jedet , in illo ipjo temporis articulo , omnium mainbus per- tra&atur. Tom. 4, lib. 3 t de Sacerd. c. 4. IX. Indignum eft, Chriftum tractari mani- bus impuri Sacerdotis. r,t. Nunquid geftarus eft Sc portatus ab iplo dtcmone ? Matrh. 4. v. 5. Nunquid Sc indignum eft Deo , cruci- figi inrer latrones ? Sc tamen ifta perffiafit Deo cjus in nos charitas. At inftas. Saltem Chri¬ ftus comederetur fepe a muribus , iret in feceflum , &c. Ifta non Chrifto, led fo- fe fpeciebus eveniunt, qute dum corruptae fiint, djefinit efle praefens Chriftus, &ffibfti- 8o o §<>£& ' ' " -;-*- , —--• „ tuitur a Deo materia nova, in qua fit nutri- m tio , Sc iimiles adtiones naturalcs. tu X. Non poffum capcre, quomodo virper- di fečtus latere poflit tub parva hoftia. Po- v i tesne capere myfterium Incarnationis , Tri- m nitatis ? Potesne penetrare vina attraflivam di in magnete, fluxum & refluxum maris,arti- - ficium oculi vel unius mufcas , Sc plura alia, S- non dico fidei, fed natura myfteria: Demus , inquit Auguftinus , Deum alipuid po/Je , ijud t nos fateamur inveftigare nonpojje: in talihisre- J bus tota ratio facti^ eft potentia facientis. Tora. c z. Epift. 3. ad VoluT pag. 5. Et D. Paulus: c Det/s poteft onmia facere jiiperalundanter quatn c petimus , aut intelligimus. EpheC 3- v. 10. At i lenlus nihil vident, nihil guftant nili panem. j Beati, qui non videnim £ff credideruni. Joan, 20. v. 29. unde Sc verba conlecrationiscalicis ita habent : Hic eft enim calix fanguinis mei » novi & aiterni teftamenti: Myftenum ftdei. Hsc jam funt argumenta , queis realem Chrifti prafentiam in hoc Sacramento oppugnant Calviniftce, quat obfecro, quam funt futilia? quam facile folvuntur a Catholicis ? /Eftimet nune quivis prudens, an rečte Calvinus ege- rit, quod myfterium tot feculis ab Ecclefia creditum , tam Claris verbis a Scriptura re- velatum (quam triumpharent Calvinifte, 11 tam manifefta teftimonia opponerenobis pof fent* ac nos illis) tot miraculis a Deo confir- tyt£§ o _8r '* marum , tot libris a prifcis Patribus explana* tu n , ille nullo alio , quam novitatis /piritu r ' duitus, convellere fit auuis. Ego fane no* 5 ; vitatcs execror, & cum prifcis facio , atque i' uti vetus vinum, & moneta vetus , fic & fi- n des [antiqua placet. §. 3 - -dn quhis ex prače p to ChriJH teneatur fumere Communionem fnb utraquefpecie ? E Cce tibi lapidem offenfionis, in quem im- pingunt omnes feitarii moderni. Cali- cem exigunt cuivis laico deb’tum; fed ut elu- celčat, quam parum tequa iir poftulatio, pla- n cuit in modum colloquii, inter Acatholicum c & Catholicum habiti, controverfiam pra:- fentem dirimere. Acatholicus. Vos Papiftse atrocem plebi chriftiante injuriam facitis , quod ei calicis ufum negetis, quem Chriftus omnibus con- cedit & prascepit, dum dixit : Bibitc ex boe omnes. Matth. 27. v. 27. Catholicus. Ex hisce verbis rationem prascepti tu nunquam dedu- ces : nam imprimis verbum Bibiče fenfum habere poteft Pracipientis , vel etiam Invi- tantis. E. C. Hofpes aliquis aut Paterfamilias convivis ac domefticis fiiis fiinitatem Cadaris praebibit, acinquit: Vos quoque omnesJanita- tem Ccefaris bibite. Hcec verba , flmtne con* duuo praeceptum aliquod , an potius amica invitatio ? Ita & Chriftus ait ; Bibite , nec F prop- ga o propterea mandat , fed invitat. A» Mandat utique. C. Unde certus es , eum effe hic hujus verbi fentem ? non ex fpiritu tuo pri- vato, quem ego jure nihili facio ; non ex ip- fo verbo Bilite , quod duplicem fenftim pa- titur ; unde ex boe iplb verbo unum dim- taxat & determinatum nemo elicere poteft; muko minus ex judicio Eccleftae , quae tem¬ per afTeruit , fibi liberum fuifle , ut calicem Jaicis permittat, vel non. Deinde dixerit per modum prtecipientis; at pronomen omnes quos comprehendit3 omnes omnino homrnes ? Er- go etiam infantes & abftemios ? A. Nonillos, tel adnltos rationis ute pollenres-. C. Ita tu ais 3 fed qui probas ? Ego partieulam omnes concemere aflero folos Apoftolos prasfen- tes, praetertim cum D. Marcus addat: El bibemnt ex illo omnes. Marc. 14. v. 2 p eo- rumque tecceflbres Sacerdotes & Epifecr pos. Tu, fiquid vales , oftende ex ferip- turis aliud. A. Subibant Apoftoli vicem om- nium Fidelium 3 nam verum eft: Ojiod anten voliš dico , omnibus dico. Marc. 13. v. 37. C Jam artem exerces tuam, qute eft, feripturam eitare & interpretari perperam. Chriftus cum dixit : Quod antem vobis dico , omnibus dico > addidit: Vigilate : Vigilare utique eft o m' nium: participare autem calicem non eft om¬ nibus imperatum. A. Recurro ad textus aiios. $ O §'iM ?i Jub una Ipecie populo diftributam , uti colli- gere licet ex antiquiflimis hiftoriis, quas re- 4 cenfet Eellarminus Tom. 3. lib. 4, c. 24. Be- h canus in Manuali lib. 1. c. 9.conclub'5. Coc- ^ cius Tom. z. lib. 6. art. 3, A. Similiter cer- 1 tum eft, etiam Laicis in primitiva Ecclelia 1 miniftratum calicem, Sc ad ejus iiimptionem * Fideles ipfbrummet Pontificum Gelalii &, 1 Leonis imperio adftričios fuifte. C, Jam dicis aliquid, Verum noveris olim Laicis calicem * datum , non quia lic Chriftus prtecepit, led quia tum lic Ecclelice placuit ; Sc quia lic juft ( fere Pontilices. Jufticnis caula hatc fuir. Erant ca aetate in Ecclelia complures occulti Mani* ehaei, qui aflerebant Chriftum pro nobisnon fudifle verum languinem, Sc virrum efle crea- turam non Dei , led diaholi, ac fel ftygii Diaconis : ut itaque conftaret , qui Mani- chtci, qui veri Catholici eflent , lacratifti- mum Chrifti languinem ex calice hauriendum omnibus Ecclelia injunvit. A. Cur ergo illa nune nobis eundem prohibet? C. Prohibitio* nis caufe dure funt potilfimas. Prima, quod ob eommunicantium multitudinem, Sc certorum hominum rufticitatem, periculum ingens lir, ne quid divini cruoris in terram efFundatur, qure foret irreverentia graviPima : altera, quod vos Seftarii calicem ex Chrifti prte* cepto vobis debitum contendatis , ut autem Ecclelia oftendat ejusmodi praeceptum non 87 _ o §Zigt cxftare, quod inique & proterve peticur, ipfa velut cordata mater liberis ita petenti- bus conftanter negat. A. Induci nequeo, ut hic Ecclefce acquiefcam. C. Ergo puhlica-* nus efte vis &Ethnicus, & tibi ipfi arir.a fub- trahes, queis aliorum ha-reticorum latus con- fodias? O te ergo miferum , ubi Trinitatem perfbnarum a te probari exiget Sabellius. A. Quid mihi toties hoc myfterium oggeris ? C. Ut difcas, neque in hoc, neaue in quo- vis alio, cum dubie fcriptura loquitur, fine duce Ecclefia te rcčia progredi. Ejus volun*. tas, ejus confuetudo, optima eft legum di« vinarum interpres. Htec audiatur. §, 4. An Euchariftia {it facrificium ? M Irum efl: , quam propudiofas de Miflae facrificio fibi conceptioiies fingant Ad- verfarii. Paflim ceiftent efle Idololatriam execrabilem, & ut ajunt, Baalis cultum. O vanos hominum fenfiis & a vero maxime alienos ! ergo Chriftus erit Idololatra, _ qui primus miflam fecit ? Miflce enim efientia in nuli o alio confiftit, quam in confecratione,, oblatione, & fumptione corporis & fangui- nis Domini. Chriftus confecravit, dum di* Kit: Hoc efi corptis vieum. Chriftus le ipfttm in manibus ferens aterno Patri obtulit, in- quiens : Hoc eji Ccrpus tirnim , quod pro volit dam, Luc. 22 . v. 19. Graece Moumu, id F 4 eftj §8 .. o eft, datum, vel in praefenti, vel in prseteri- d to. Erat ergo Chriftus in manibus fuis vidi- t ma immolata. Chriftus deniope iple corpus 1 čc languinem ftium cum Apoftoiis comedit e bibitque : H : nc redle D. Hieronymus : I pfe l conviva convivium , ipfe comedens , B 5 pd t comeditur. Tom. 3. Epift. 150. ad Hedibiam, J q. 2. De hoc lacrificio vaticinarus eft Mala- chias : Non eft mihi vohmtas in robiš , dicit 1 Dcvnmts exercitnum , r o mvnus non fvfcipmn 1 de mami veftra : ab or tu enim folis vfcue d cccrfi/m magnutn eft nomen meum in gentibus , & in oviri hco facriftcatur &f offertur nomin vieo cblatio munda , quia magmmi eft nomen meum in gentibus , dicit D ornimi s exercitmtm. Malach. j. v. 10. Quženam lisec oblario mun- da? non lacrificium Crucis: nam id non in omni loco, led in lolo Calvarise monte obla- tum eft ; nec bona opera, nam Propheta indicat fore apud Chriftianos lacrificium, qua- le non efiet apudjudseos; apud quos tamen etiam vigebant bona opera. Oblatio igitur munda nihil eft aliud, quam lacrificium Eu- charifticum. Id agnovit tota vetus Ecclelia, & veneranda Patrum antiquitas. D. Juftinus Martyr. De noftris gentinm , quce in omni Jo- co offernntur facrificiis , hoc eft , par,e Eucba- riftite, & poculo (imiliter Euchariftiee , jam tuni locutus Malachias prcedixit i nos quidem glorifi- tare nomen ejus i vos anteni prophanare . In 89 dialogo cum Tryphone Judaeo. D. Irenasusl Sed c 5 " /tis dtfcipulis dam confiliim primitias Deo ofjerre ex fv.is Creavuris .... eiim, <]ui ex creatura panis eft 9 accepit gratias egit: boe eft corpus tnevm • . . & novi teftamenti docuh novam oblaticncm, qvam Ecclefia ab Apo~ ftolis accipiens in imiverjb nntndo offtrt Deo. lib. 4. c. 32, D. Auguftinus. Chriftiani jam per- aBiJacrificii in crv.ce memoriam celelrant fa- croJctnSia oblati one, & participatione corporis 'A Jenguinis Chrifti. Tom. 6. lib. 20. contra Faufliiin. c. 18. pag. 136. Mitto complura teffimonia. Sed ad ifta quid Lutherus? In libro de mifla privatafc audafter eloquitur : Pic noti moramur , Ji clamitent Papiftes : Ec* clefia Ecclefia Ecclefia: Potres Patres: cpuia ut dixi , homimtm diEia av.t facia , nihil in tam v,a gras caufts curannts . Scimus ipfos etiam Pvpph e tns lapfos ejje, adeoque Apoftolos. Sic etiam Calvinus : Pefiilentifjmo errore Satan , totum pene orbetn exccecavit i ut crederet mif- jatn facrificittm. lib- 4. inflit. cap. 18- §• I* & infra §,12. Non eft , cur vila hominutn autho- vttate, vel annorum praferiptione patiamur nos neveri. Qu$nam ergo funt rationes , quse movent, ut milfse ficrificium abrogeti?. Movent primo. Chriftus dixit: Accipite B 3 nanducate , non autem d brit: Offcrte. 1. -Mgumentum puerile & quod dedecet tan- tos ntagiftros in Hrael. N on habetur expref- F 5 fe g>Q Q §<2J& _ fe in fcriptura, ergo non eft faeturn. 2. Imo juilit Chriftus offerre, dumdixit: Hoc facite, nempe quqd ego feci j Chriftus au- tem feipfum modo obtulit. Movenr fecundo- Euchariftia eft teftamen- tum & facramentum, ergo non eft facrifi- cium, quia in hoc damus aliouid Deo, in iftis accipimus aliquid a Deo. Haec tria Conyeniunt Euchariftia?, fed fub refpecfti ac formalitate diverfa : eft enim teftamentum, quatenus eft inftrumentum authenticum pro- miflionis divina?; facramentum, quatenus fr gnum vifibile grada: Sc refečtionis invifibi- Jis; deniqye facrificium , quatenus immola- tur Deo. Sic Agnus pafchalis offerebatur ad honorem Dei, & comedebatur ad falu- tem JudtEorum. Acliones noftra? fiint ho- noriftcte Deo, & nobis utiles. Movent ter- tio. Nulli funt in terra Sacerdotes , cum Chriftus ftt Sacerdos unicus, Sc asternum vivqns , cui nemo fuccedit tefte Apoftolc. Heb, 7. ergo nec facrificium ulium, Chri¬ ftus eft Sacerdos fummus ac feternus, Sc ta¬ liš , qui neminem habet fe fuperiorem, hinc nulli funt in terra Sacerdotes, qui ei fuccefr ferint in pari poteftate Sc dignitate, uti Aaro¬ ni morienti fiicceffit Eleazarus: fed funt mul- ti Sacerdotes Miniftri Sc Vicarii Chrifto in- feriores. Ipfe etiam folus Magifter flipre- mus, plures tamen fubordinati, Mer 9i £§£>§ & § 34 ^ rt— ■ m " »■ * —* —ff*—W**^**” " * - " 1 . -. , r- -I Movent quarto, Sacrificium Crucis, quod habet vim infiniram, eft fufficiens ad cmnia peccara expianda & (ančfificandas animas, recte Paulus : Vna oblat ione confunmavit in fempiternum fan 8 ificato$. Heb. 10. v. 14. Ad quid ergo lacrificium miflae? R>. 1. Ad tjuid ergo ccena, Baptismus, prtedicatio? 2,. Non fatis eft tibi magnam pecuniae vim cx- hiberi, nili eandem detur arripere, & face^ re tuam : ita quoque infmitus ille thefaurus. Crucis Chrifti debet nobis applicari per fa~. crificium milile, faeramenta, & pia opera* Unde $1 patet per miffam non everri n yfe- rium Crucis, fed magis ftabiliri, quia eft re* prtelentatio & applicatio mortis Chrifti, Movent quinto, Sine favguinis effufione non fit remiffio. Heb. 9. v. 22, ergo in miffa, quas eft {acrificium propitiatorium, neceffe eft fundi languinem , adeooue mori Chri- ftum. ip 1. Quid hic feaarii, qui fide fo- la docent remitti peccara, cum per illam nul* ! a fiat ftnguinis efFufio ? 2. Dičtum Apo-* ftoli intellige de lege veteri, in qua omnia mundantur in languine, vel de effufione fan- guinis fačba in Cruce, & nobis per Miffam a Pplicata. 3. Etiam in Miffa fimditur lan- guis, non in terram , led in animas hotni* n «m, quia pro hominibus Jibatur & ofier* tUr 3 hinc Chriftus ; Hic eft caiix novum tefia* men* 92 mentum in fanguine meo, qni pr o voliš fundi • tur. Luc. 22. v. 28* Hi funt arietes, profečlo fbraminei, queis Lutherus & Calvinus concuriunt mifik fa- crificium , a Chrifto inftitutum, ab Apofto- lis Sc Ecclefia tot faculis celebratum. Or- bem univerfum appello j teftes facio, quot- quot habent falis aliquid, an hi homines jure ■ fe Prophetis, Apoftolis, Sc Ecclefia fapien- tiores venditent ? An Ecclefia veritatis ma- giftra, Sc mentiri nefcia, iis, qui in errores proclives funt, Sc qui in agendo Sc docen- do fiepe ruunt Sc peccant, palmam cogatur cedere ? Abfit. Ite ite mifelli homines, Ec- clefiam deferite , Sc defertis Ecclefia? caftris, vel unicum, fi poteftis Sabellium veftro mar- te, Sc armis veftris opprimite. Nunquam, nunquam fine Ecclefia opprimetis«. Cum hac igitur faciendum femper Sc in omnibus. §. 5. Ojtafiiones relicpue circa Eucharifiiam Ireviffime decidmtur. Q Uando Chriftus efi: in Euchariftia prae- fens? Non tantum in fumptione, fied quamprimum Sacerdos pronuntiavit ver* ba confecrationis : ha?c enim tum pronun- tiet in perfbna Chrifti, ut legatus Chrifti, debent ocyus verificari, ne falfitas cadat in eum, qui eft infinita Veritas. Id rečfe nota- vit Ambrolius : Vani s ifie, fanis efi ante ver• o _ m la Sacramentorum , uhi accefferit confecratio , de pane fit caro Chrifti. loc. /lip. cit. Suntne in hoftia confecrata fimul panis Sc caro Chrifti ? 152. Poft coiftecrationem rema- nent fola accidentia panis , ip(a autem fub- ftantia converia eft in Chrifti corpus, uti cla- re indicant verba fančtorum Patrum fiipra citata. De pane fit caro Chrifti , inquit S. Am- brofius. Sub fpecie panis datur tihi corpus , ait S. Cvillus. Reci e nune quoque čredo , ait D. Gregorius Nyflenus, fctn&ificatim panem in Dei verbi corpus transmutacij In orat. chate- chet. c. 37. An Chriftus in Euchariftia fit adorandus ? iSf. Quis prudens adorandum neget, cum Chriftus etiam extra ufiim in Euchariftia fit pteefens, Sc qui pnefens eft, fit verusDeus, Deo autem cultus latrite debeatur ? Pulchre D. Chryfoftomus: Adora 'a manduca. Tom. i. hom. 61. ad Pop. Et cum Chryfoftomo D. Auguftinus : De čarne Marice čarnem ac- cepit, c f quia in ipfa čarne hic amlulavit , c a ipfam čarnem manducandam nobis ad Jalutem dedit , nemo autem illam čarnem manducat » nifiprim adomverit. Tom. 8>,in Pfi 98. pag. 397 - Eftne humanitas Chrifti prtefens non fb~ lum in Euchariftia, fed ubique, uti docent Lutherani ? Ajo id meram effe fbmnium, nam li fubftantia humanitatis Chrifti fbret ubi- 94 o ___ __ ubique, quomodo ea poruit migrare de lo- co in locum, dum in terris vixit ? quo pa- cto de reftirgente venim dixiftent Angeli: £fefum (piczrith Nazareniun etucifixu.ni ; fur * rexit, non efi hic ? Marc. 1 6 . v. 6. ad quid opus foret conncere Euchariftiam , cim Chrifti corpus Sc languis in cibo Sc pota domeftico haberetur ? Dices. Divinitas Sc humanitas funt inter Ce unitie: ergo ubi elt una, ibi etiam eft altera. Elfe unitas, fed non totaliter, lic caput hominis unitum eft animae, Sc ramen non ubicunque eft ani- ma , ibi eft caput. SECTIO VIIL De Sacramento Pcenitentia*. §. i. Oflenditur illud effie jutis divini s 8* inftitutum a Chrifto. C Onfeftionem lecretam, ut ritum novum, Sc ingenrem in Ecclefia abulum c a vi E lantur Acatholici; nos ut Sacramentnm no¬ vic Legis recipimus, afterimusaue teneri Fi- deles, ut omnia peCcata gravia poft Baptis- mum admifta in Sacerdotis aures deponant. Quis obligationem impoftiit ? Chrifti prte- ceptum. Et unde illud eruitur? Tradit im* primis Scriptura clariftime: Accipite Spiritv.m JfanciuM > inquit Salvator , (juonini rem/fetitis pec- 9? o peče ata, remittuntur eis , & quorum relinuen - tis, retenta funt. Joan. 20. v. 22. Et alibi : Tihi dabo elaves vegni Ccelorum ; Et qvMdcnn- qae Ugaveris fuper terram , er it ligatum £3* in talit'. 2 y quodcunqne folveris fuper terram, er it folutitm 2 ff in ccelis. Marth. 16. v. tq. Queis verbis Chriftus Perrum & Apoftolos , eo- rumque fucceffores animabus hominum Ju* dices dedit, conceffitque poteftatem peccata aut remittendi aut retinendi, folvendi, aut ligandi; Judicis autern officium eft , caufam ante cognofcere, quam fententiarn ferat 5 8 c caufa in hoc facro tribunali nulla alia agita- tur, quam delifta Pcenitentiš, qute proinde tnanifeftanda fant , & ab ipfomet qu’’dem teo fen Pcfinitente, qui falus novit, quid de- liquerit, praecipue quando deliftum nullo te- fte, aiit fblo rrtentis afTenfii patratutn eft. Hoc Chrifti mandatum confirmat prirnae & ApoftoliCie Ecclefiae exemplum, de quo D- Lucas : Mtt 1 tiqne credentium TmsvreuKomv ftui ante Crediderant, vcniebant {nempe ad Paul um ) confitentes £5* ammnticintes a Slu s fnos. Muki anteni ex eis , qui fuerant curiofa feSla * ti , contulerunt UbroS, comlnfferunt coratit omnibus. Ačtor, 19. v. x§- Cave čum Lu- thero per achts intelligas miracula, qu;e non funt ačlus hominis, led Dei; & ex quorum confeftione non fatišfačPo a Paulo imoerata, fbrorum videlicet magicorum combnftio, fed 96 o §2^ 7- fed potiiis Dei laus & gratiarum actio fequi 66 debet. Cave etiam cum Calvino dixeris, ca fuiffe confeffionem peccatorum quorundam, Qj non omnium : Scriptura enim quando de peccatis abfolute loquitur, de omnibus acci- p. pienda eft. v. g. Confide fili , dimitiuntur tihi e l peccata tua. Matrh. 9. v. 2 . Ecce, qui tollit pec • qi catum mundi. Joan. 1. v. 28. adde hoice Fi- bi deles ica confeffos efle peccata lua, uti Chri- la ftus inilituit: is autem voluit enumerari pec- Jv cata omnia : Quorum remijeritis (nihil exci- p pit) quodcunijne ligaveris: qutecunque alligave- S ritis. Matth. 18* v. 18'. Cave demum ib m- r nies, fuifle confeflionem puhlicam, non fe- p cretam : nam licet libros palam exufferint, ( ačtus tamen liios annuntiarunt lecreto, cum 1 annuntiarint omnes. t Eidem Chrifti praecepto lublcribunt Pa- 1 tres : in fecundo feculo D, Irenteus. lib. 1. < cap. 9. Tertullianus lib. de Pcenitentia : in 1 tertio jD. Cyprianus: Confheantur finguli qm- Jo fratre! deliaum finim; dum adhuc , qui dei- quit , in fneculo efi , dum admitti confeffio ejtlS pote/l , dum fatisfaclio r o remijjio faB a per S a- cerdotem apud Daminum grata e ji. Serm. 5- de lap-is : In quarto D. Bafilius. Necejjdno iis peccata apenri clebent , quibus credita efi djpenjatio mjfleriorum Dei. In quseft. Reg. 229. In quinto D. Auguflinus : Agnofce me- dicii manum , confitere , exeat in confef/ione, r A de- 97 o ■ definat omnis James. Tom. 8. Tract. in Pfal. 66. pag. 248. Certe omnis fanies omnia pec- ) cata lignificat, qute fecreto detegenda funt. duis enim, & quo fručlu totius vitas /celera detegere velit puhlice ? Adverfarii, ut ifta Patrum, imo Sc Scriprurae iplius teffimonia elidant, varia comminifcuntur effugia, inter qute hoc eft praecipuum : peccata Sacerdoti- bus indicanda effe non abfolutionis, fed fo- latii & inftru&ionis caufi : Sacerdotem non judicem, fed praeconem agere alieni , feu Divini beneficii; ejusque poteftatem ligandi & folvendi, ipfum efTe praedicandi minifte- rium , quo Pcenitentibus remiftio , Sc in- poenitentibus damnatio annuntiatur aeterna. Commentum profefto vanillimum. Quis Ca- lepinus, aut quae Grammatica te docet, Re- mittere Sc Retinere, idem efTe, quod deda- rare remiffionem aut retentionem fadiam, cum fignificent remiflionem aut retentionem reipfa facere ? Quid ? Nonne Chriftus po¬ teftatem Sacerdotalem Claves appellat; Quis clavium uius? declarare oftium apertum ef fe vel claufum, an reipla aperire vel claude- f e? Cur tu in harum vocum interpretatione abludis a totius Ecclefia: feniu (ab eo tu ab- bde fis, ac tum cum Sabellio congredere, experire, quam palmam relaturus lis) qua: lr t poteftate ligandi Sc folvendi judiciariam aucloritatem femper agnovit ? Loquatur D. G Au- 98 Auguftinus; is explicans illud Apocaivpfios: Et vidi ftdes , Hf f jeder unt fu\>er eas , Šft ju dl cium datum eft illis. Apoc. 20. v. .1. ita lo- quitur : N on hoc putandum eft de ultimo judii- cio dici , fed fedes Prcepofitorum , ipfi Pra- pojiti intelligendi funt , per quos Ecclefia mine gnbernatur. Jfudicium anteni datum nullum, tnelius acdpienaum videtur , quam id ^ quud di- Butu eft: Oiice ligaveris in ter ra , ligata erunt in c slo. En de Apoftolus : Qiiid enim mihi eft, itujuit, de his , qui fo ris funt , judicare ? not¬ ne de his, tjui intus funt , vos judicatis ? Tom. 5. lib. 20. de civit. c. 9. pae. 244. Loquatur etiam D. Hilarius : Ad terrorem autem metus maximi , quo in puefens omnes continerentur, immobile feveritatis Apoftolicce judicium pr temi- (it , ut quos in terris ligaverint , id eft , pecca- torum nodis innexus reliquerint , £/ quos folve- rint, confeffione , videlicet venice receperint in falutem , />z Apoftolicce conditione fententice it ccelis quoque aut foluti ftnt , ant ligati. Can. 18- in Matt. Prceceptum denique Chrifti evincit ratio. Si enim confeffio juriš humani effet, Conci' lium aliquod aut Pontificem authorem agno* fceret; at talem tu nunquam invenies. Tam ta iniuper eft Confeflionis difficultas, ut ni a Deo imperata fit, eam nemo hominutrt imponi fibi pateretur. 99 ij. §. 2. Objettiones diluuntur. " Xf Unc te ^ a ,n ’ ,T, i ca retundamus, quse ta* l ' men cavillationes porius, quam argu* mentationes folidas efie, brevi patebit. In* K nocenrium III. Confeftionis authorem nomi* nanr, cum tamen hic non ConfelTIonem lim- l ' pliciter , led unicam ejus circumftantiam > f ut nempe a quovis Fideli quotannis in Pa« ’ fčhate fiat, ordinarit. Oueruntur exigi enu* merationem omnium peccatorum impoflibi* ’• km. Verum quid exigit Deus ? ut nimirum r confcientiaa excutiendse diligentiam talem im* 11 pendas, qualem negotiis gravioribus homi- nes impendere folent; ac quae tum peccata memoriae occurrunt, aperias. Castera limul tollic gratia abfblutionis. Qua; in hoc eft im* poffibilitas. Urgent, in Lege veteri fiiffidebat ad ve« 1 niam fola contritio , cur non Sc in nova? ' h promptu eaufa eft, quia Chriftus praeter contritionem nobis etiam Confeflronem edi« Xa , ficut & Baptismum olim minime necefi ftrium. Inftant^ ergo Ecclefias conditio fit šniquior quam Synogagse ? Id nego fequi i nobis peccata condonantur per Sacramen- f um cum attritione , Judaeis pet Polam contri* tionem, quse eft res ardua, Sc paucorum. Objeftant exemplum Chrifti , aui fine Confeifione Petro Sc Magdalena:, Sc latro* Ga ni IOO ni peccatorum gratiam fecit. Ita fecit Chri- ftus , quia ei lecreta cordium pernofcenti confellio nulla opus erat j quia illam, dura mortalis viveret, promilit quidem Marth. ir 6, Sc 18. at poft reliirrečtionem prius inftituit; quia ipfe culpas delebat, ut Filius Dei, & author Sacramentorum , Sacerdotes autem, ut miniftri Sacramentis certis ab ipfo infti* tutis, alligati. Ja&itant, a prifčis Patribus Confeflionera fuiffe abolitam, v. g. a Nečtario, Conftanti- nopoli, tefle Socrate , lib. 5. c. 19. Sozo- meno lib. 7. c. 10. Nicephoro lib. 12. c. 28. Non ergo juriš divini. Sed rem, uti gefla eft , cognofcamus. Cum Novatiani novam hasrelin commenti , negarent lapfbs culta idolorum, ab Ecclelia recipi poffe ad Pceni- tentiam, Epifcopi Catholici, ne fua facilitate admiffionis , anlam eis aliquam prteberent calumniandi, noluerunt lapfcs pafl in ab om¬ nibus Presbyteris , ut ante moriš fuerat, Ecclelice reconciliari. Delegerunt igitur in qualibet Ecclelia virum doctum, prudentem, Sc lervantem fecreti, quem Pcenitentibus in gratiam reponendis praifecerunt. Qui coff- modatis arcante Confellioni auribus 5 li qu« publica delicta indicata effent, eajubebata Pcenitente puhlice recitari, occulta vero fub- ticeri. Accidit fub Nečtario, ut mulier faci- nus cum Diacono commiffum , & fecrets exo- e F t: l c j i J 1 6 1 i \ IOI ~ b exomologefi expiatum , imprudens coram lt j populo cum caeteris peccaris fuis vulgo no¬ ro tis fateretur, cum omnium offenfa. Inde S, Nectarius fuftulit confeffionem illam publi- ; cam, reliquit autem privatam, quae & tum Jt & femper antea in ufu fuit. Ad rem D. ; Leo : Cum reatus confcientiarum fufficiat folis . Sacerdotibus indicari per cmjejjionem fecvetanu Epift. 80. §• 3. Oiiajliones aliquot circa Covfefiionis Sa~ cramentum refohuntur. E Stne Pcenitentia Sacramentum ? Efl: utique Sacramentum, in quo per verba Sacerdotis ( ecce ritum externum ) abfblvi- tur Pcenitentis animus a peccatis j adeoque gratiam accipit fancfificantem , quse una e luit confcientiarum labes. Hinc Pceniten- dam Baptismo comparat D. Ambrofius. Qiiid viter efl , utrum per Pcenitentiam , an per lava- Cru m hoc jns ( remittendi peccata ) fibi datum Saeer dote s vendicentl Unum in utroque mini- flmum efl. Sed dices , quia in lavacro opera- tUr mjflcriorum gratia . Quid in Pcenitentia ? uonne Dež nomen operatur ? lib. I. de Pcenit. c. 7. Cur in Sacramento Confeflionis imponi- tx } Y fatisfa£lio ? 1^. In quovis peccato inve¬ ntur rearus culpae & poenae. Ita fit, ut re- culpa, adhuc exi(blvenda reftet parna. G 3 non JOŽ non sererna, Ted temporaria. Exemplo tibi {it Rex & Propheta David, qui de admiflb adulterio intime dolens, audiit, a Nathan: Dominus quoque tranftulit peccatum tuum; mn fuorieris. 2 . Reg. 12. v. 13. Et tamen con- donata culpa , graves poftea ptenas fiibiit. Parvulus ex Bethlabea natus, mori debuit: ip(e quoque David a perduelli Abfolone mi¬ re affliftus eft, &c. juxta Prophetce verbum: Venmtamen , (pttoniam blafphemare fecifti ini■ micos Domini , propter verbum boe, ftlius, tjd natus eft tibi, morte morietur , ibid. v. 14. Ob hanc igitur caufam Sacerdos Pcenitenti opus aliquod pium injungit, ut fupplicium tem- porale, peccatis relaxatis adhuc debitum, vir- tute Sacramentalis fatisfačtionis, vel penitus, vel ex parre deleatur. Q.uid eft indulgentia ? 15 1. Remiflio poem« temporalis , faeta poteftate clavium, & fa* tisfacbionibus Chrifti, & Sanctorum. Omne enim opus bonum , praeter vina merendi gratiam, fatisfacere poteft pro peccatis pro- priis operanti, vel alienis. Chriftus autem, & Sanfbi complures, qui innocuam, omnis- que labis expertem vitam traduxere , vi fa- tisfaftoria operum fuorum minime indige- bant; eam igitur Ecclefta Fidelibus luis 6 - tisfaftione indigis per indulgentiam applicat- Cujus rei poteftatem accepit a Chrifto di- cente: Quodcunepae folveris. Matth. 16. Ql ia ' cm - o §<ži& 103 cujujue folveritis. Matth. 18. Quse verba in- definita & univerfalia de fblutione & culpas & pcen§ o §3^ aliunde , ille fur eft & latro. Joan. io. v, i, " c Et illud Jeremia;: Non mittelam Prophetas , CS 5 zp/z cnrrebant , ?2ok Ioquebar ad eos , dr' M prophetabant. Jerem. 23. v. 21. Ihil deeft matrimonio , quod ad ratio- nem Sacramenti requiritur. Habet enim ritum externum , nempe contra&um vilibi- lem maris & fceminte ; Sc fignificat & con- fert conjugibus gratiam Chriftiane Sc indif- lolubiliter fimul vivendi. Hinc Paulus de matrimonio : Sacramentum boe magnutn eft: Ego autem dico in Chriflo , £? in Ecclejk' EpheC 5. v. 6. Et D. Auguftinus : Bonutn nuptiarutn , per omnes gentes atqne homineS, « caufa generandi eft, £? in fi.de caftitatis : qtioi , anteni ad populttm Dei pertinet , etiam in fM’ Bitate Sacramenti , per (pnam nefas eft etictffl repudio difcedentem alteri mtbere ♦ Tom. 7. de nupt. & concupif I. 1. c. 24. Matrimonium, licet lit Sacramentum, noti tamen extat prteceptum, ut illud ab omni¬ bus ineatur , alioqui Paulus male fiiafilTet • Dico, non nuptis viduis , bonum eft illis, y ftc pernianferint , ficuti < o ego. De virginibul autem prceceptum Domini non babeo, confiHi 0 autem do. 1. Cor. 7. v. 8. Imo virginitas refte lervata eft prseftantior matrimonio, tefte eodem Paulo : Qui matrimonio jungit §. 3. De Matrimonio. vir - o §$jgi 107 ^ virginem Juam , benefacit , E/ qui non jungit , melins faciu Ibidem. i S E C TI O X. De Libero Arbitrio, Peccato, & Juftitia. §. 1. An bomo hab sat liber um arlitrium ? R Efpondet Ecclefiafticus : Deus ab initio conftituit bominem , £jf reliquit illum in mam čonfiliifui. Appofuit tibi aquam&ignem, ad ([110(1 volueris, porrige mamim tuam : Ante bominem vitašf mor s, bonum Es* malum: quod plačnem ei , dabitur illi. EccleC 15. v. 14. Cum Eccleiiaftico fentit Auguftinus : Totum , [uod vocatur malum in hominibus , peccatum cflJA pesna. Peccatum fit ab anima rationali , eni liberum voluntatis arbitrium e JI. Et pečna infhgitur jujlitia Dei , quce nihil facit injujle. Adverjiis hcec fola ccecitate latrant Manichm » r A cum convincuntur naturam non ejje malam 9 JA in potejlate hominis facere bene aut male » diennt non ejje animce liberam voluntatem , ES* non vident ccecitatemfuam. Quis enim non clu- Metjlultilm ejje, prcecepta dar e ei, eni liberum n °n ejfl, quod pracipitur, facere? E ‘f iniquum e J]e> eum datnnare , cui non fuit potejlas jujja compkre ? Et bas injuflitias & iniquitates mi- firi non intelligunt DEOfe adjeribere. Tom. 6. de fide contra Manich. c. 9. Unde fi roges u lterius. 108 o §2^ §.2. An Deu s fit author peccati? R Efpondet idem Auguftinus : NulliuS cul pa humana in DEUM ref er as cctufcm, Tom. 7. de peccat. meriris, &remilTl lib.2, c. 17. & rečte : nam & Paulus inquit: Nun- fjuid inuputas apud Deum ? abfit. Rom. 9, v, 14. £t Pfaltnilta : ftfufius Dominus in omni¬ bus viis fuis , C cf Jan&us in omnibus operikl Jids. Pfal. 144. v. 17. Et Ecclefiafticus: Non dicas, Ule me implcmtavit : non enim necejfarii funt ei homines impii, omne exeeramentum et- roris odit Dominus. Eccli. 15. v. 12. §,3. An homo D El pracepta fervare pojfft "VT Egat Lutherus : Tot Scriptura teftimomi -L 1 pr ob ant, mandatum ejfe impoffibile nobiu ut nihil fit manifeftius. In confutar. rat. La¬ tom. Negat etiam Calvinus : Sit extra con- troverfiam, impoffbile ejfe in hac čarne lefis implementum. Lib. 2. Inftit. cap. 7. Hac li vera, ergo falfiim eft illud Chrifti : ffuguffl enim meum fuave eft , V? onus meum leve. Matth. 11. v. 30. Et illud Moylis : Circumcidet Do¬ minus Deus tuus cor tuutn, cf cor feminis tui , ut dtligas Dominum Deum turni in toto corde tuo, & in tota anima trn , ut poffts viveve- Mandatum hoc, quod ego pracipio tibi hodie , non fupra te eft , nec procul pofttum, .... fid jtixta te eft fer mo valde , in or e tuo, cf in cor¬ de o __209 de tuo , ut facias illum. Deut. 90. v. 6. Et illud Luca; : Zacharias 'o Elifaletb erantjufti ambo ante Deuni , incedentes in omnibus man- datis £r juftificcitionibus Domini fine tpterela. Luc. 2. v. 7. Et illud Auguftini: N on igitnr Det/s impojfililia julet, fed jnbendo admonet, facer e, 'huod poffis, Ž? petere, anod mn po [lis. Tom. 7. lib, de nat. & grat. c. 43. §,4. An 07 ?mia peccata contra Dei prtecepta fint ceque gravia ? ^Unt peccata levici, inquit S. Hieronymus, Junt gravia, alind eft decem millia talenta debere, alind cpiadrantem. cont. Jovin. lib. 2. c. 16. Quis dicat, verbum otiofom effe tam grave feelus, quam fit homicidium ? Quis aflerat, quavis Dei offenfa perdi amicitiam divinam, & incurri mortem fempirernam, cum etiam inter homines dentur offenfe graves & leves ? certe Sapiens teftatur , Septies in die cadere juftum. Prov. 24. v. 16. adeoque apertč teftatur , in homine jufto cum gratia, quae eft vita animae, confiftere qutedam peccata , noja mortalia, cum mor- tena non inferant, fed venialia tantum. §, 5 . An fola Fides jufiificet ? S I fola Fides juftificaret, non dixijlet Chri* ftus *. Si vis ad vitam ingredi , Jerva nian¬ sa. Matth. 19. v. 17. Nec Paulus: Si la¬ hnem TIO o §Zd?$ lit er o (mineta fidem , it a ut montes transferam , P tl cbaritatem autem non habuero , nihil Jim. i, tw Cor. 13. v. 2. Nec D. Jacobus : (ftild pro* V derit,fratres mei , fi fidem quis dicatfe bolere: m ' opera autem non hab e at? Nunquid poterit fiitl in j jalvare eitni? .... Fides , fi. non habeat opera, ^ mortua efi in femetipfa. Jacob. 2. v. 14. Inde at paret, quam vere dixerit Lutherus : Erg« c - Deitm non operihts, Jed nuda fide indigemus- Debemus enim cum Jblo lfaac venire , hoc eft, mm fide, fervos & a fino s , hoc eft , opera deor- Jum demittere oportetet. Ogianto fceleratior es, „ tani o citius Deus fuani gratiam infundit. Si adornes te, ut cattus bonis operibus , ut te Deus ■ acceptet , nihil efficies. Serm. de pifcat. Petri. ' Guam prasclare convenit doktrina Lutheri, ( & Spiritus Sandri ? Sciiicet. ; §. 6. An ergo opera bona funt meritoria vita (eternee, in adultis necefifiaria adfalutetn ? Q Uid porro dubitas? Id fane evincunt ci¬ tata Scripturse teftimonia. Quibus ad* do terna alia : Gaudete , & exultate , quoniam merces vefira copitfa eft in c celiš. Matth. v. 12. Et iterum : Venite benedicli Patris mei , pofifidete paratum vobis reginim a confiitutione mundi. EJurivi enim , a dediftis mihi mandu * čare, &c. Matth, 25. v. 34. Et alibi: Vtius- quisque propriam mercedem accipiet fcundutn fuum laborem. 1. Cor. 4 . v. 8. Accedat Seri* ptu- Til O § ^l m pturse S. Auguftinus : Vita enim at er n a efl to- x_ tuni prceminm , cujvs promijjione gaudemus: nec ,- 0 . pravnim potefl pretcedere merita , Ss 5 prius ho- ■ e; vrni dar e , quam dietni s eft. Qitid enim hoc les injuftius , £jT quid gfvftius Deo ? Ncn ergo de- t f bemus pofcere pramium , antetfuata mereamur le accipere. Tom. i. de moribus Ecclefi lib. i. c. 25. pag. 293. I, S E C T I O XI. An detur Purgatoriutn ? 'i T\Ogma Fidei Catholicae efl:, dari Furga- s L' torium , five locum aliquem , in quo juftorum anima;, nondum hic fatis depura- t* , poft mortem plene purgantur, ante¬ nam eas Deus ad ccelum admittat. Id pro- bo- Ecclefia orat pro defunčtis , non pro ^ qui ccelum incolunt, urpote precum no- ftrarum haud indigis ; nec pro iis, quos in- icrnus tener, ex quo nulla datur redemptio, ^■go pro iis, qui in Purgatorio morantur. '«uod autem Ecclefia pro defunčlis orando ^ligiole & laudabiliter agat, luculenter pro- pat Scriptura, referens, Judam Machabccum jullifie facrificium piaculare fieri pro militi- ous in bello caefis, & fačlum ejus dilaudans: Vinci a ergo &T fahbris eft cogitatio pro de- Vnctis exomre , ut a peccatis folvantur. 2. Ma- c hab. is. v. 43. Ne- 1 12 O Negant Adverfarii Scripturam hanc effe canonicam , etfi Auguftini teftimonio: U pa h os Macha lceorum non Judovi, fed Ecclefu Ti pro canonicis balet. Tom. 5. lib. 18. de civ, N Dei, c. 36. Sed cur negant ? Quia laudat af Raziam feipilim perimentem. Laudat, in- ol quam, non quod fanfte, fed quod fertiter G egerit, uti notat Auguftinus Tom. 7. lib, 2, Pi cont. epift. Gaudent. c. 23. vel certe, quia, C ut id faceret, habuit peculiarem infpiratio- ri nema Deo, vitte, necisque Domino, ficut vi & Samfon: eodem Auguftino tefte, Tom. p 5. lib. 1. de civ. Dei, c. 21. el - At auetor ipfe horum librorum in &P ft eorundem veniam rogat; cujus rei, nifi er- 51 roris, qui non cadit in Scriptorem Špiritu v fando afflatum ? Ajo , petere veniam, non e errorum, fed elocutionis, quomodo etiatn n Paulus excufet fermonis fui imperitiam. 2. 2 Cor. 11. v. 6. % At refert, Judam orafle pro defundis in c lethali noxa (quod fidei Catholicte repugnat) 1 cum apud occiios milites reperta fint dona j i ria idolorum , contra legem Deut. 7. Ve- \ rum ajo hos milites rapuifle donaria animo 1 ditefcendi, non colendi idola, quod tantuffl 1 erat veniale : aut fi mortale fuerit, doluere < de eo , cum in ultimis eflent; vel falte® j eos tum doluifle feppofiiit Judas ; quocirc» Sc rede oravit. At o §( ^ T13 ffe At iple Auguftinus negat hos libros cffe -i' pariš audboritatis cum Pfalmis Sc Prophetis. fu Tom. 7. lib. 2. conc.Epift. Gaudentii, c.23. iv. Negat tales efle apud Judaeos , non vero a apud Ecclefiam. Vuk tamen eos legi fobrie, n- ob fadbum Raziae; ficut & fobrie legi debet :r Genefis, ne licitum effe arbitreris fadbum 2. Patriarchae Judae, qui incdbum perpetravit. 3 , Cum igitur tam nulla lint, quae Machabaeo* i- rum libris opponunt ledlarii, manet eos efle t vere canonicos, 8 c eo manente, jam orario L pto defuncbis, jam Purgatorium, evidba res eft. Taceo nune complura novas legis te- : ftimonia; illud Chrifti: Non reinittetur ei ne - ’ pie in hoc facitlo , neque in futuro. Matth. 12. 1 v. 32. Ex quo redbe deducit Auguftinus, 1 efle peccata aliqua , quae in orbe altero re- mittantur. Tom. %. lib. 21. de civ. Dei, c. 24. Illud Pauli t Jp/e antem falvus erit; Jic ta- 'Men, qitafi p er igrtem. 1. Cor. 3. v. ims - In interrog. & refponf. ad Antioch. nS R Efpondeo afHrmative. Si enim ofla San' f l dtorum etiam poft mortem miracula *' opcentur, quidni honore & cultu affician- £ tur ? Certe ofla Eliliti cum tetigiflent mor- 1 tuum quendam hominem, in ejus fepulchro J projedtum , continuo illum ad vicam revo< 1 carunt: Revixit bomo , £3* ftetit /uper pedi! fuos. 4. Reg. i ] v. 21. Idem confumatEc- defiafticus c Mortuum prophetavit corpus ejui ln vita fua fecit monftra , £3* in morte miruti- lia operatus eft. Eccl. 48. v. 14. Deinde, ciuis fuerit fenius prifcae Ecclefijc de cultu Re 1 iquiarum, difce ex D. Hieranymo, it* Vigilantium s fui temporis hajreticum , & Reliquiarum hoftem iniedlante : Dolet Muf- tyntm Reliquias pretiofo operiri velamine , # fion ve 1 pannis , vel cilicio colligari , vel projtci in Qerquilinium , ut folus Vigilantius elrius $ dormiens adoretur. Ergo facrilegi fumus % quM' do Apojlohrmt bafilicas ingredimur ; facrile• f us fuit Condantinus Imperator , qui fanBatRe- qttias A&drece , Lucce , £ 3 * Timothei tratijht' lit Conflantinopofint , apud qms Deemones tu- giunt s £?* inbabitatores Vigilantii illoram ft Jentire prafentiam confitentur ? Sacrilegus ai- cendus eft nune Augujhts Arcadius , qui ojftt ■beati Samuelu lojtgo poji temp or e de £?udad tranftu- _ &&>§ O Itg mnftvlit in Thraciam• Ornnes Epifcopi non folum facrilegii y fed&fatui judicanai , qui rem vihjpmam o cineres dijjolutos in Jerico , & va¬ je aureo portaverunt ? oVkAz omnium Ecclefta- rum populi, qui occurrerunt JmcHs Reliquiit 9 latttia , quafi prafentem , viventenujue Vrophetam cernerent , JuJceperunt •.... Htgtf funt verba blajpbemia Vigilantii. Lib. adv. Vigilanc. c. i. S E C T IO XIII. De Cultu & Invocatione San&orum. /• /. liceat SctnBos colore , E ? 5 jtixta Pbra- fin Scripturce adoravel CUppono i. Adorationem nihil efle aliud, O quam venerationem aliquam externam, v fl %num aliquod,aut indicium honoris ex- hibiti; unde venerari, colore, adorare, in Scripturis fepe fynonyma funt. Sic Loth ado- ravit pronus in terram Angelos. GeneH 19. v. BethfabeeDavidem, 3. Reg. 1. v. 16. Filii Prophetarum Elifeum. 4. Reg. 2. v. 15. To- tus Populus Salomonem. Inclinaverunt Je , Ejf edoraverunt Deum , deinde Regent. i.Paralip. 29. V. 20. Hinc re£te alferunt Patres VII. Syno- di,habita»anteannos millenos centenos: Ne- offendatur in adorationis vocabulo , fiquidem v homines & fanttos Jngelos adoramus: non au- H 4 um 120 o tem quod iatriam , hoc eft , cultum Divinim ex • tu bibeamus. d Supp >no 2. Adorationem comple&i tres lt a£lus; unum Intelle&us, quo alterius excel- P lentiam agnofcimus; alterum Voluntatis, quo li decernimus a&ione aliqua interna externave alterius excellentiam & fiibje&ionem noftram t decla^are; tertium denique, geftum quendam c exteriorem, quo caput detegimus , profter- ! nimus corpus, fleclimus genua, ofculamur ( manum, < 3 tc. t Suppono 3- Dignitatem five excellentiam < efleJtriplicem, Divinam , quae eft infinita, 1 confiftirque in ratione primi principii, & ul* timi finis; humanam five civilem, fundatam in (apientia , virtute, officiis , Regis, v. g* Parentis, Prseceproris; Media inter Divinam & humanam, qute eft ipfiffima Dei gratia, tum gloria, dotesque cajterae fupernaturales, hominem in eminentifllmo quodam gradu collocantes, facientesque ejje proximum Deo. Sap. 6. v. 20. Huic vero triplici excellenfi Gnečo uti neceffe eft:in- finuo, quid velim dicere. Latriam quippe no- firi ubicv.nque fanftarum Scripturarum pofitum efi, interpr etati funt fervitutem; Jed eafervitus , pce debetur hominibus , fecundum qmm pneci- pit Apoftolus , Jervos Domittis fubdtos effe debe¬ le, a!io nominc grčeče nuncupari filet: Latria vero fecundum corfuetudinem , qua locuti funt , pd nobis Divina alloquia condiderunt , ant feni - Pf , aut tam frequenter, ut pene femper, ea di- citur fervitus , qua pertinet ad colendum Deitm. Tom. 5. lib. 10. de civ. Dei, cap. 1. His Pofids > & quafi fundamentis prsejactis. 122 t3$&§ O Dico : Sanftis rebusque faaris, recte de* is ferri, cultum Divino minorem, at majorem h humano. Clari/fima hic funt Seri p tur non colere ut Deos , fed utSanBos. Tom. 8. in Pfal. 96. Curvas ge ma terreno Regi, & id fan- ftis Coelitibus tu facere recu/as, qui funt po- tentiffimi cceliReges, ipfomet Chrifto faten- te: Ego dijpnno vobis, ficut dif ofuit mihi P<** ter meus regnum . Luc. 22. v. 29. Quid nune Adverfarii ? Objiciunt I. Domimrn Hetitu tuum timebis , £ 3 * illi Jbli jervies Deut. 6. v. 1?. $. 1. Ad quid ergo dicitur : Serviant tibi populi , Es* adorent te tribus. GeneC 27. v. 29. 2. So¬ li fervies, fervitute fcilicer latrice. Similiter tu intellige illud Pauli: Soli Deo bonor , & g loria. 1. Timoth. I. v. 17. alioqui nec pa- rentes honorare licitum foret. II. Mardochasus , adorare noluit Ama- num, ne honorem Dei fui transferret ad borni- nem. Efth. 13. v. 14. Superbus ille Aman adorari volebat utDeus, quod Mardochteus TOerito reculavif. III. Divus Pecrus Cornelio Centurioni ^dorationem fui inhibuit. Actor. 10. v. 26. Cornelius pie veneratus eft Petrum, led Pe- 124 $$£>§ o §(» 4 & Perrus exmodeftia reculavit honorem,quifi- P bi alioqui debebatur. £ IV. Angelus D. Joanni volenti eum ado- 1 rare, inquit: Vide, ne feceris , confervus s /um. Denm adora. Apoc. 19. v. 10. Joan- { nes exiftimabat hunc Angelum efle Chrb J {him, adeoque corrigendus non propter er- rorem adorationis , led perlonae. Ita ex- 1 preffe D. Augultinus. Nec movectt , alio loco in qmdam Scriptura pr obibet Angdui bominem adorare fe , (f admonet , ut Domintts potim adoretur. Tališ enim appanierat Ange¬ lus j ut pro Deo poffet adorari , 2? ideo fuerat corrigendus adcraior. Tom. 4. quadi:. 61. in Gen ef. §.2. An liceat SanElos invocare? O Bferva , invocare Sančtos ex fenfu Ec* clefiae Carholicae, non effe idem, ac pe* tere, ut Sančli nobis dent aliquid , tanquam auclores gratiae & gloriae, fed ut ipfi pro nobis Deum orent, qui potens eft dare, quod volumus. Hoc praenotaro; docemus nos Ca- tholici primo, & re£te docemus , Caelites pro nobis orare, non in genere tantum, fed in particulari etiam. Sic enim Onias & Je* remias defunčti orabant pro populo lito. Machab. 15. v. 14. & Angelus pro captivis Judaeis. Zach. r. v. 12. Quidm & Sančti* qui funt a*quales Angelis, & urra cum his prte- t?^s§ O 12 $ 4 p —— - *■— '" '"T 1 '.—r [j. praefunt Eccldia;; tefte Chrifto : Qui vicerit B 5 cuftodierit uscpite in finem opera mea, dabo j. illi potefiatem fnper gen, es , £fc. Apoc. 2. v. /j 26. tefte item D. Ambrollo : Sicut Angeli 1. prcefim , it a &f hi, qui vitani meruerint Ange- . \icam. iib. 8- in Lučam. Docemus fecundo , Angelos, Sančtosque invocari ličite & fru£tuofe. Id enim exem- l plo iuo nobis praeivic S. Patriarcha Jacob > invocans Cuftodem fuum Angelum pro filiis Jofeph : Angelns , qui er uit me de cunBisma- lis, benedicat pueris ifiis. Gen. 48- v. 16. Id eft, protegat hos pueros, uti me protexit. An non hoc. eft invocare Angelum ? Hanc quoque invocationem luadet rado j nam li¬ čite petuntur preces vivorum , cur non & Sančlorum regnantium in ccelo ? Non ribi eft impium dicere : Mi Pater , or a pro me , & tuo ego fenfu ftm idololatra , fi dixero: Sande Petre, orapro nobis? Ergo ex mente tua erunt idololatra’, primte Eccleiia fide- Ls ? Patres Chalcedonenfis Concilii a&ione fecunda fic deprecantes : Flavicmus poji mor- tem vivit, Martjr pro nobis oret: S. Athana- fius : Intercede bera ef domina , Regina , ^ Mater Dei pro nobis. Serm. de Annunt. S. Hieronymus : Vale o Paula , f cuhoris tl{ i idtimam feneEiutem orationibus juva. Fides & opera tua Chrifto te fociant , prcefens faci- w, quod pofiujas impetrabis. In Epitaph. Pau- f 726 o §<»/& ■ . . .. . . —— — es= Paul« circa finem. S. Auguftinus : Ideo ptip ts: pe ad ipjam menjam non Jic eos (Martyres) tit commemcramus , qumadmodum alios, qui in ne pace requiejcunt t ut etium pr o eis oremus^fel m magis, ut ipfi pr o nobis orent. Tom. 9. Trači « 84. injoan. Hos tu Viros Cindiflimos, do« r ' diffimosque erroris, ac fiimmi fčeleris argues, E ut Lutheri tui & Calvini nova fbmnia,&fce- 11 da in firndos dideria peflis defendere ? Quže- v (o ob quam caufam ? queis te rationum mo- c mentis ad id permovent ? Dicunt I. Sandi non fruentur vifioneDei, * niii poft diem judicii. Contra Ad quid ergo ? dixit Salvaror latroni: Hadje mecum eris in Pa- > vadijo. Luc. 23. v. 43. & fi impii in punBo d j inferna defccndunt. Job. 21. v. 13. uti paretin divite Epulone \ cur non Jufiorum animae, plene purgatae, ocyus in c«lum evolent? Dicunt II. Sandi ignorant preces viventium. Contra I. Gaudium erit coram Angelis Dii fi' p er uno peceatore patntentiam agente, Luc. !?• v. 10. Si gaudent Angeli de converfione particulari hujus vel illius peccatoris, ergo & illam noverunt; & fi hanc, cur non & pre - ces ad fe fufas ? & fi haec cognitio conceda- tur Angelis, cur non & Sandis, de quibus Chrillus : Mcpuales enim Angelis funt v Dei. Luc. 20. v. 36. Contra 2. Sandis inno- tefcere preces noftras, exigit eorum officium, cum fint praefides Ecclefite, noftri curam ge* 127 o *-eS5 ©U .JU— n—~ — i 1 '• -- 1 — f rentes; & ftatus beatitudinis, cui debetur no- s) tiriaeorum, quae ad Sandtos, eorumqueho* n norem pertinent. Quis Rex accipiens litteras ei de amid fui felicitare, eas aiTidenti amiconon communicet? Contra Sandi adhuc in ter- 3. ris degentes, cognovere oeculta & abientia* s, Eiif&nis furrum Giezi. 4. Reg. 5. v. 20. S. Pe- !• trus fraudem Ananise & Saphiras Ador. 5. v. 3. quidni & in ccelis, quando in Deo vi- i- derit omnia ? Inftant Adverfarii, Tu es enim Pater mfler , , £f Abraham nefcivit nos , IJvael ignoravit i nos . Lib. 63. v. x6. Contra. Abrahamo & Ilrael tum in limbo detentis ac necdum bea- I tis, ea notitia non debebatur, debetur aurem San&is, qui beata fruuntur vifione Dei. In- ftant iterum. Saltem beati non audient ora- tiones folo corde fiitas; nam id uni Deo Seri- ptura tribuit: Tu nojli folus cor ornnhm filio- nimbominum. 3. Reg. 8- v. 39. Contra. Edam Deus appellarur folus bonus. Matth. 19. v. 17. Solus potem immortalis. 1. Tim. 6. v. 15. & tamen alii quoque funt boni, potentes, im- niortales, nempe per participationem, Deus autem per effentiam. Sic & Deus feereta cor- dium folus novit virtute propria. Sandi au- tem pergratiam revelantisDei,cumofficium dlorum & ftatus id poftulet V. D.Auguftinum Tom. 4. lib, de cura pro mortuis. c. 15. Di- 123 o §fi4fo Dicunc III. Sanctorum invocario eft inju- r es riofa Chrifto : Quia uuus eft mediator Dei f o Lominum. i. Tim. 2. v. 5. Contra I. Magna di> fcilicet injuria eft Regi, fi is adeatur & roge- ftr tur per miniftros, per matrem, aut filios Prin- cipes? imo iftud honor regis eft. Contra2, 42 Fitne injuria Chrifto, dum preces hominis vi mortalis expetis, eumque tibi vis interceffo- m rem elfe apud Deum ? nulla. Ita nec dura lo inrerceffores adhibeoBeatos. Contra 3. Nun- quid & Moyfes dicitur ab Apoftolo Media- ve tor. Galat. 3. v. 30. Chriftus ergo eft uuus ce mediator immediatus ad Patrem , nullo alio ne mediatore indigens, meritis propriis , Sandi n < autem funt mediatores mediati, omnia impt' lu trantes per merita Chrifti. Pulchre Bernar- ci dne: Nam reverentur in Chrifto honrnes Divi- nam Majeftatem , ut opus ftt mediatore ud vit- fi diatorem iftum. Serm. uit. de Aftumpt. B.Virg- g Et D. Auguftinus : Homines omnes Chriftiat/f h invicem fte commendant orationibus fuis,pro {jiio S autem nullus interpellat , fed pro omnibus , Ut i mu s veruscjue mediator eft. T om. 7. lib. 2. conr. v Parmenianum. cap. 8- Dicunt IV. Deus eft paratifllmus nos audi- 1 re, quos impenfe diligit. Unde & ait: Ve- ] nite adme omnes. Matth. 11. v. 2§. Contra 1 1. Quid ergo petis preces viventium ? Con* tra 2. Deus adhuc paratior eft audire San¬ tos, quos diligit prae nobisi unde & aptio- res _ O § e ' ftrte holocauftutn pro voliš : ,lfob anteni Jervus n ' mm orabit pr o voliš , faciem ejns fnfcipiani, J ob. 2 ' 42. v. 8. Nec mihi oggeras, Jobum fuifle “ s vivum & prsefentem, nam & Sandi nobiliifi* 3 ' ma fui parte vivunr, & praefentes fimt, fi non 11 loco, faltem cognitione ^ uti probatum eft. '' Dicunt V. Magnus abufus videtur Sandos 1- venerari Oratione Dominica ^ ad eosque di- s cere Parer nofter. Contra. Nos hac oratione ] non alloquimur Sandos, fedDeum; Oratio* 1 nem tamenDominicam Sandis tanquam libel- lum fupplicem porrigimus, quem fuis ipfi pre¬ skus Deo commeaclent. Dicunt VL Plurium Sandortim hiftorite wnt Apocryphae , v. g. Chriftophori, Geor¬ gii, quidergo eosinvocemus? Contra 1. Erfi biftorise fint apocryphae , an ideo non fint Sandi? Contra 2. Tu , fi colere nolis Cfiri- ftophorum, cole Deiparam, Stephanum, quos( llt Sandos ipfa tibi Scriptura proponit. Dicunt VII. Oiioniodo invocabunt, in qiteni n °n crediderunt. Rom. 10. v. 14. Solus ergo Deus eft invocandus, in quem folum čredi- m us. Contra. Q.ui invocatur ut Deus & pri- Jus audor bonorum, in eum oportet ere* bere. Sandos autem invocamus ut amicos Dei, Sc Patronos noftros apud Deum. I DE ^ 9 $ o _ Dicunt VHI.Sančli habent abundantiflimua praemium (uorum meritorum, dum Deum vi- dent, nihil ergo illis debetur, quod libi, aut aliis impetrent. Contra, Sanciri nec iibi, nec aliis in ccelo merentur, vi tamen meritorum praecedentium , id habent , ut velur amid poffint a Deo aliquid petere & impetrare. Dicunt IX. Cur pro variis morbis varios Sančtos imploramus, cum Deus per eundem prarPare podit omnia. Contra. Poteft, at non vult. Vult enim Angelorum, hominum- que minifteria eiTe diverfa, vult unum Ange¬ lorum praeede mari, alterum igni. Apoc. 16. v. 5. vult D. Paulum operari miracula pluri- ma,D.Joannem Baptiftam nec unicum. Quis autem novit confilium Dei, aut quis ei dice- re potefl, cur itafacis? Ubique quidemDeus eft, inquit D. Auguftinus, 0 * nullo continetur ,vel includitur loco, qui condidit omnia. Vermuti- men quis potefl ejus confilium perfcrutari , re in aliis locis hcec miracula fiant, in aliis »0* fant? Multis enim noti ([ima efifanSlitas loti, tM B. Felicis Nolenfis corpus conditum eft, quo t>0' lui , ut pergerent duo clerici, quia inde noHs facilius , fideliusque fcribi poteft , quidquid in t§ o m neC in omnibus memoriis SanBorum ifta fie- ri vohiit Ule , qui dividit propria unicuique , fi- cut vult. Tom. 2. Epift. 137. ad Clerum, & populum Hipponenfem. Quis nune bonae meatis amans, ob hafče Adverfariorum rationes, tam folidis refpon- fis dilutas, cultum Sančtorum, ut idololatriam exhorrefcat, quem fiincfi/fimi Parriarchae Ja- cobi exemplo confirmatum, Scripturae fenfiii, & re£t* Rationi conformem, Vetuftiffimo- rumPatrum teftimoniis roboratum, planifR- me oftendimus. Quis nos ritus novi damna- bit, quem primitiva Ecclefia complexa eft. Abiifti ab ea ?eadem opera & a veritate abiifti. Ecclefia: filum, du§ o _ {ion ero Catholica Ecclefia transiubflantiatio- & nem appellat. Fateor etiam , fiib altera ar tantum ipecie.rotum, atque integrum Chri- fturn, verumcjiie Sacramentum {umi. q Conftanter teneo Purgatorium efle: ani- f< masque ibi derentas fidelium fuffragiis juva- c ri. Snnilicer dc Sandos, una curn Chrifbo s regnantes , venerandos , atque invocandos < efle, eosque orariones Deo pro nobis ofFerre, i atque eorum Reliquias efle venerandas. Fir- rrofiime aflero imagines Chrifti, ac Deipars femper Virginis, nec non aliorum Sando- rum , habendas , Sc retinendas efle 5 atque eis debitum honorem, ac venerationem im- pertiendam. Indulgentiarum etiam poteftatem a Chri- fto in Ecclefia relidam fuifle ; illarumque ufum Chriftiano populo maxitne falutarem efle affirmo: Sandam, Catholicam, Sc Apo- ftolicam Ecclefiam Romanam, omnium Ec- clefiarum Matrem, Sc Magiftram agnofcoRo - manoque Ponrifici, Beati Petri Apoftolorurn Principis Succeflori, ac Jefu Chrifti Vicaiio veram obedientiam {pondeo ac juro. Caetera item omnia a lacris Canonibus, & Oecomenicis Conciliis, ae prsccipue a Sacro- Panda Tridentina Synodo tradita, definira & declarata, indubitanter recipio ac profiteoi" fimulque contraria Omnia, atque hterefes quas- cunque, ab Ecclefia damnatas, & rejedas, o §<3 m _ J35 & anathematizatas, ego pariter damno 3 rejicio, anathemarizo. Hanc veram Catholicam Fidem, extra quam nemo falvus effe poteft, quam in pra:- fenti fponte profiteor, & veraciter teneo; eandem integram, & inviolatam usque ad extremum vitae Spiritum, conftanriftime, Deo adjuvante , retinere, Sc confkeri, atque a meis fubditis, vel illis, quorum cura ad me in munere meo fpe&abit', teneri, doceri,& prffdicari, quantum in me erit, curaturum. Ego idem N. Ipondeo, voveo, ac juro; Sic me Deus adjuvet, Sc haec Sanda Dei Evan- gelia. In Principio erat Verbum , & Verbum erat apud Deum, Scc. CAPUT II. Quid homo Chiiftianus debeat fugere. INSTRUCTIO I. Qm/1 , 8" quoUi/lex /it ftccatum ? Q Uis dicirur peccare verbo, cogitatiom Sreditur legem Dei. I 4 Is peccat, qui aut opere trans- Enu- Enumera peccata aliqua, quae committun- Sa tur verbo. Peccant verbis, qui fe, alios* fi que diris devovent , jurant per animam, ci mentiuntur, convitiain alios jaciunt, eosque vocant nebulones, fures, meretrices, &c. Enumera peccata aliqua, qum committun* tur cogitatione. iji. Talia funt, fovere iram, aut odium in animo, impuras imaginationes etfi adverteris, non expellere, iisdem con- 1 {entire, alios judicare temere, <5tc, J Enumera peccata aliqua operiš. K. Pec* 1 cat opere, qui slios vulnerat, vel occiditj ( auifuratur, qui mtechatur, qui fc inebriat, I i ! V'- Quotuplex eft peceatum? Duplek Veniale fcilicet, & Mortale. Peceatum veniale quodnam dicitur? H" lud, quo homo meretur non teternas infer- ni pocnas , fed aliquam temporalem, vel in purgatorio, vel in hac vita liiftincndam. Ediflere exempla aliqua venialium pecca- torum. Talia funt, leviter iralci, jocofe ltientiri, aliquid temporis perdere otio, di* cere verba otiofa, &c. Quid eft peceatum mortale ? Quod occidit animam , eamque obnoxiam facit damnationi teterna?. Recenfe in particulari quaedam peccata jnortalia. Peccas mortaliter, fi die Do* minico, v. g, ex negligentia omittis audire Sa- 137 ^ 9 § ° Sacrum, fi ferio alicui imprecaris diabolum, fi falfo juras per animam , fi te inebrias , fi cijm perfona libera fbrnicaris, &c, INSTRUCTIO II. Propottuntur motiva fiigiendi peccatnm mortale. E A eft malitia, fceditas, & pe^rnlcšes cu- jusvis peccari mortalis, ut portenrorum longe maximum fit, hominem rationis capa* cem , pofte fe deliberato confilio in rem adeo fibi fcedam & noxiam immergere, Age ( feditatem illius, & perniciem breviter ex~ ponamus; Quis eft Deus , & quis eft homo? Re- fpondet Ifiiias : Otnnes gentes , quafi non fiht, Jic funt coram eo , £jf quafi nilnltim ff inane re- futata funt ei. Ifa, 40. v. 17. Quam tu ho¬ mo peccator parvus es ad orbem univer- ium? dcfi orbis univerlus nihileft adDeum, ^uanta eft temeriras tua, dum audes Deum infinirec majeftatis, pulehritudinis, bonitatis, Potentiae, peccato mortali offendere, inho- norare, & ad iracundiam provocare? Quanta accepifti a Deo beneficia? creavit te > coniervavit, redemit, juftificavit. Eft frater, pater, & fponfus tuus. Et in eum P e ccas ? hoc eft , lacefiis convitiis , imo ^•antum in te eft, perimis, juxta iilud Pan« I 5 linam s $$$§ o § fint t^§ o 139 fint opera mortua , nec Deo grata, nec conducant ad augendam grariam & gloriam. Spoliar omni jure, quod homo habebat ad vitam aerernam, Sc regnum ccelefle, ad im* menfas cceli opes Sc voluptates. Ita enim afferit Apoftolus: Omnis fornicator , aut im- rnndus , ant avarus (quod efl idolovimi fervi- tus) non habet hčtvedhatem in regno Cbrifli , fj* Dei. EpheE 5. v. 5. Quantum damnum foret excidere dominio, ex quo iingulis an- nis cenmm aureorum millia perciperes : fed damnum infinities majus eft perdere infi- nitos cceli thefauros Sc delitias. Tu igitur, dum peccare vis, teipfum alloquere : Ergo levijjma voluptatnla ccelum vendam ? Addicir hominem, ad cceli gaudia natum, seternis Sc graviflimis inferni fuppliciis : ad peccatores enim dicet a!iquando fupremus Judex : Difcedite a me malediffi in ignem aternum; obfecro te, quanta eft velania, Unica voluptatis ftillula , cruciatus mercari ^ternos! Eripir omnem confblationem fpiritualem, & quietem animae, eamque fusque deque Vei 'fat & agitat. Impii funt quafi mare fer- Ven *, (inquit Haias ProphetaJ quod quiefcere poteft. Ila. 37. v. 20. Et alio in loco ; Non efi pax impiis , dicit Dominus. Ifa. 48. Hominem, qui cceli civis erat, has- re s Chrifti, cohatres Angelorum, Dei filius, tra* 140 &$£>§ o §<* Mt tradit diabolo in fervum Sc mancipium per* petuum. Unde Chryfoftomus dicir : Pejus eft peccare , qv.am a Dcetnone obfcjjum ejje. Ho¬ rni!. 30. ad popul. Reddit animam tam fcedam Sc foetentem, ut nulla in mundo cloaca , nuila fus in luto voluptara, nullum eadaver fanie fluens tam fit abominabile, quam abominabilis &fcctens eft in conlpectu Dei & Angelorum anitna peccaro mortali infefta. Teftis eft Ambro- fius, dum inquit: Interrcga confcienticim peč¬ eni oris, nonne gravius fcctet omnibus Jcpulcbris ’ lib. 1. offic. c. 12. Teftis Jeremias: Deni- gr at a eft fug er carbones facies e or um. Thren. 4 - v - 8- Imo, homo mortaliter peccans , fepe elt pejor ipfo diabolo. Diabolus enim Teme! duntaxat peccavit, homo malus peccat {kr pius. D»abolus breviflimo tempore in pec- cato perftitit, homo malus fepe annos in- tegros in peccatis hteret. Pro Diabolo Chri- ftus non eft mortuus, nec datus eft illi locus pcenitentice , nec provila Sacramenta , qui-- bus tamen beneficiis cumulatus eft homo peccator. Jam autem caeteris paribus majus eft peceatum, quod fit contra majorem be- nefačtorem. Mifer peccator audi, & time. In pecca^ ta proruis gravia Sc multa, led ex peccatis iliis unurn aliquando erit uitimum. Deus enim, eni Se¬ no plu ple tra at de ex ni bt lis m rt li fi a 1 , i *?$£>§ O _141 er* enim, qui omnia in menfiira, & numero , jm Sc pondere difponit, ftatuit etiam ab aeter- fo* no fe toleraturum in te tot peccata, nec plura : htec ubi feceris , Sc numerum com- n, pleveris, nec unicum addes, fed ultimo pa* to trato, nullus forte dabitur pcenitentiae locus, m at moriere ocyus , Sc in p imelo ad inferna defcendes. Cum autem nefcias, quodnam ia ex peccatis tuis futurum fit ultimum , forte >• illud, quodhodie facies , merito caves om- r- nia. Quis in menfia opipera manum ad ci- ? bos extendat, fi certo noverit, unum ex il« - lis efie prasientiifimo veneno infectum? • 1 H&’c,aliaque plura,qui fecum expendir, • nonne is videt inter omnia mundi mala longe ’ maximum efie mortale fcelus ? Satius eft mil* lies mori, quam femel peccare. Q.uid enim fit momentanea mors corporis ad mortem arvimae teternam? Quid breves hujus virae do* lores, ad vit m alterius cruciatus graviffimos & fempirernos ? Quid omnia hujus mundi mala, ad peccatum mortale, omniummalo- tntn compendium ? Hoc enim , ut vidifti, fieum offendit: fumma eh in Deum injuria, & ingratitudo : contriftat Deiparam & An* Selos : fpoliat animam gratia : enecat vitte Ptioris merita : reddit opera omnia infrugi- kta : turbat quietum mentis datum : privat ^ternis & immenfis coeli gaudiis: deiurba- ad ftt er.na interni fuppiicia : facit hominem, Dei 142 o §Zdgt filium, ma-ncipium Dasmonis: replet animam fcetore & fordibus : cotnmutat hominem in beftiam: efficit ipfo Dmmone pejorem: ca«- fa denique eft mala: mortis, & damnationis aeternae. Haec omnia tu nofti, hsec te fides Chriftiana certo & infallibiliter docet, & ad- huc peccare veliš? Recte Anfelmus : Si bic peccati pudorem , £? illic cernerem infernibor- rorem, necejforio um illorum hctberevi itn- mergi , prius me in infernum mergerem , tjuatii peccatum in me immitterem. Lib. de fimil. c. 109. INSTRUCTIO lir. Ojtee peccata Chrifliano adolefcenti potijfimuni vitanda Jint ? O Peram fedulo dabis, ut ea, quae in ordi- nem alphabeticum redegi, a te omnino vitentur. Arrogantia. Nulli te praefer ob formam, ingenium, opes, familiam: nam ha-c dona, non tua, fed Dei funt, qui ifla alteri feque dare potuifTet, ac tihi: & quia tibi data fant, tanto gravius propterea te judicium manet. Illud Tobias monitum nunquam animo tuo excidat: Superbiam nuncpmm in tuo fenfu, in tuo verbo dominari permittas , in ipfo e ^ ,!l initium fumpfit omnisperditio. Tob.4. v. 14* Blaf- 1 De nei mc lut bi da mi pe ce a E i 1 n c t t I i43 Blaiphemia. Chriftianus adolefčensDeum, Deiparam , & San&os blaiphemet, quos te- nere & impenfe ab eo diligi par ell: ? Id vero monftrum eft,& ingens> veile te effe diabo- lum, cum effe poffis Angelus, & cum adffri- bi poffs inter Angelos, affidue Deum lau- dantes, referri tamen te veile in tribuni dae- monis, in cujus officina una blafphemiie ars per omnem aeternitatem & diffitur, & exer- cetur. Comcediae turpes. Impura hiftriouum fpe* dacula nunquam adito. Caufam moniti nu- jus requiris ? dabit D. Salvianus, Maffilien- fis Antiftes, eum audi. Tcilict funt , qu quia fub- w fuj eft. r l it. 3. v. to, Quid te adolefcen* tem incautum, imperitum, & fle£K facilem a geredecet? Si fapis,devita htereticos, vul~ P es illas, qute certo demolientur vineam ani- tua, Juramenta, juramentis nolli aftiiefčere t oam ubi fetnel aftueveris, non faeile defue* fc es; & qui jurat faeile, faeile etiam pejerat, cum inligni damno animae fiite. Tui termo- n * s tegula fit illud Chrifti: diidiftis , (uta dh eft antiejuis, non ptrjvrabis , rsddes anteni temino juramcnUt trn. Ego otitem dico vobiu K nen 14-6 O mn jur ar e omiino, neque per ccelum , quia tlro< p e , 71 us Dei eft , neque per terram , quia fcabellm CU11 eft pedum ejus . Sit fermo crutem vefter, ran eft eft, non non, quod anteni his abundcmtius eft, mu a malo eft. Marth. 5. v. 33. Qui tibi injurato ] credere non vult, eum tu indignum cenfe, re \ in cujus gratiam jures. Te Libido. Adolefcens purus , uti eft Ange- Jot lus, ita impurus fcetens Diabolus. Omniigi- tur fbllicitudine fuge non folum ačlus, fermo- rK nes, & cogitationes turpes, fed etiam id omne, ov quod Angelicte puritati adverfatur, ut funt n£ afpečtus curiofi foeminarum, tačfus manuum, m Si c. Ita monet Sapiens: Virginem non con- & fpicias , ne forte fcandalizeris in decore ilUvn l Eccli. 9. v. 5, Imo fuadeo tibi, ut ettam inter tui fimiles non utare jocis liberioribusi B , nam ab his facile procedes ad fermones mi- _ q nus verecundos, & impuros , & denique a ejusmodi opera. t Mendacium. Noli unquam mentiri,etiWi i: mendacio poftis ingens malum evitare, auI d ingens commodum aflequi. De mendacibus ; inquit Sapiens: Abominatio eft Domino < tnendacia. Prov. 12. v. 22. De iisdem in - quit Chriftus: Vos ex patre Diaboli eft is. Joan. 8. v. 44. Mendaces etiam funt viles & exoit apud homines; unde redile S. Hieronym us: Antiqmis fermo eft, mendaces faciunt y utpec vera dicemilus credatur. Epift, 37. ad Julian De- , _O 147 ' Denique quis temere & facile mentiri velit, * cum SS. Patres & Dočtores Carholici afle- 1 rant, nec pro falure totius mundi, vel mini' 1 mum officiofum mendacium dici debere? Nugse in templis. Templum ingreffurus, ) revoca in memoriam illa Scripturse verba: Tet 'ribilis efi locus ifte , non eft hic aliud, irifi iomus Det, porta osli. GeneC 28- v. 17. Auguftam igirur concipe opinionem myfte- riorum Chrilbanae fidei,& in templo agens, omnem rifum , omnem jocum, fabulas om- nes ? & irreverenriam quamcunque, etiam rainimam cave, Sc ibidem verfare, ut aulicus & domefticus Dei Sc ut homo quidam cce- leftis. Ecclejiam ut calum adi . (inquit B.Ni- lus, S. Chryibftcmi difčipulus) fcf nihilin ca m hquere , ant age , tjuod terravi Japiat. Et • quidni calum Ecclelia fit , in qua Chriftus adeft ccelorum Rex, qui uniuscujusque mo- | l 'm metitur, Sc confcientiae rationem habet ? ln qua Regi Rio adftant Angeli, Cherubim & Seraphim, prae pudore 8 c reverentia etiam al 's facies luas tegentes. Et tu coram Deo & Angelis ridere, jocari, fabulari audeas? vigna fulmine funt hac , uti Chryfoftomus lo- quirur. Odium. Erfi graviter a quopiam laefus fis, °dium tamen minime erga eum in animo ruo rovebis, ne in te cadat illud Joannis: Qut ^ fratrem Jmm , in tcnelris efi , in tene- K s bris 148 o §&Jgf. bris ambulat , if nefcit , quo eat, . p mn diligit , manet in morte. i. Joan. 2. v. n, Turpillimum fane eft adolefcenti, ut fit im- placabilis , cui lenitatem & facilitatem ipfa natura infevir, Paginae impurae. Nulla ratione lege libros, in qu.bus habentur im pura & amatoria car- mina , fabulte, hiftorite , item qui tra&ant de anatomia humani corporis. Ab ejusmo; di librorum le&ione omnino abftinere debent cafti, & innocui juvenes; nam ex illis plu- rimum mali difčent, 4 - Haefitare ad majorum imperia valde mafuro eft (ut mox diceturjfed contra eademmur- murare, longe pejus. Ejusmodi murmur** tores turbant pacem domefticam, parentes contriftant, & Deum ipfiim ad vindidarndui fceleris provocant. Quis nefcit, Mariani Moyfis fbrorem ob murmur lepra percuffa' T1 a Deo, Dathan & Abiron vivos terrte hiatri abfbrptos ? Exempla haec te merico rerreant. Repugnanti« adverfus Superiores. Ado* lefcens Chriftianus non debet efle dura cef* vicis, ant inobediens erga parentes foos. Ma* M Q' qn k no re ra cu fc ra m ta 2 . V( fe Ri ct b ir, rt h te t( v, jii fi d g o § njijut , furorem punBis ofjibus illis , hdentium- r > que infaniam accendens. Atqtie modo hunc vi- 3 ‘ thria effert , illumviSitm mtejlitia premit, 0 V. Hom. 8- in hexam. INSTRUCTIO IV. De remediis vitandi pe c c at um tnortale, prs, hxc conftans confo - fio tui ipftus , cor Dei emolliet ad gratiam efficacem ribi 'Concedendaro, qua malas tuas eonftietudines vincere, & plane emendare poffis. Medium valde efficax contra omnes Tm~ P\onis tentationes eft humilis & fervens ora- m ti' ti t( fe ri fi ? r r r t f 1 < i 1 1 £££§ o §al& ij? ?' tio ad Deum : fdducialis, conrtans, imo quo- ■ tidiana invocatio Beatiffimae Virginis, & cer- n torum patronorum Ccelitum. Unde , fi con- d lequi veliš magnam corporis, animcegue pu- , ritatem , magna devotione recita in dies Of- fidum parvum de Immaculara Deiparte Vir- i ginis conceptione. Similiter mane & vefpe* 1 ri recita binas falutationes Angelicas ad ho- norem S. Jofephi , Sc B. Aloyfii: Sc impri- : mis quidem flecte genua, dum valetudo pa- titur, junge manus, & hanc intentionem prte fige : S. Jofephe, & B. Aloyli, ad ve- ftrum honorem recitabo bis Ave Maria; vos offerte Reginte Matri, & rogate illam per immaculatam ipfius conceptionem , per par- tum virgineum, Sc puriflimam virginitatem, ut ipfa impetrare mihi dignetur a Filio libe- rationem ab omni eo, quod caftitati a d ver- %ur, vel certe fiibitam in refiftendo forti- tudinem. Hac intentione prtemiffa , orabis bis Ave Maria, fed magno fervore Sc devo- tiohe. Evperieris hoc levi remedio conftan- ter per plures dies ufurpato, mirabiliter te adjutdim iri, vel enim omnino a tentationi- bus impuris liberaberis, vel gratiam effica- cem confyqueris , eas mox , ut adverteris , r epellendi. Cum bona venia tui Confeflarii exerce qusedam pcenitentia? opera , Sc cafti- Sationes corpbris, v. g. afflige Sc doma car¬ jem cilicio, catenula ferrea, flagello , cape K 5 Tom- 154 o _ fbmnum humi cubans , jejuna ; nam ipfo n Chrifto tefte, funt qusedam Daemonia, qu Sicut enim fcintillam ignis e fo- co in veftes profilientem Tiibito excutis; <3c ficut ocyus te vertis ac recurris , dum in via venenatum ferpenrem offendis ; eadem promptitudine & celeritate repellere debes jacula ignita & venenara cogitationum im- purarum, Unde quamprimum tentari te fen- tis, pollice imnrime fignum crucis pecton\ & fi non ore, faltem mente proteftare : Mi JESU! non confentiam in seternum. Invoca IESUM tuum, Beatiflimam Vif- ginem Mariam, Angelom Cuffodem. Dic cum D. Thoma Aquinate : Noli permittere Domine TESU, & tu BeatiTIima Virgo & Mater Maria, ut tam foedo peccato me com- tnaculem. Vel ampledtere confilium, qnod V. Bernardinus Realinus, Societatis TESU Sa- cerdos, Sc eximiae Tan&itatis vir , adolelcen- tj cuipiam dedit. Is enim cum a Patre Rea- jjno remedium peteret contra nočlurnas illu- »ones, foedaque Tbmnia, id confilii accepit, l *t velperi ante fbmnum tertio pe&us figno cr ucis muniret, & htec verba adderet: Pu- •■idima Virgo per fanclam Virginitatem tuam emunda čarnem meam. In nomine Patris, & Filii, «Sc Spiritus (an£H, Amen. Paruit vi- n fančli confilio adolefcens, & deinceps ab omnibus impuris fomniis liber exutir. o §$4% _ Admodum etiam falubre eft, fignum Chri- fti crucifixi e collo pendulum geftare, &, tentatione praflente, illud in manus fumere, ofculari vulnera, Sc proteftari cum D. Ber¬ nardo : Deus meus pendet in paribulo cru- cis , & ego voluptati operam dabo ? Malo millies mori, quam femel peccare ? Incipe orare Rofarium illud , quod expli* catur in parte terna, Inftrucb 4 . §. 2 . & quod experieris fraenum efle potens ad cohi- bendos pravos carnis motus, Sc clvpeum efle firmum contra omnes Diemonum impetus. Neque inconfultum eft, mutare fltum cor- poris, vel dolorem aliquem inferre corpori, 11 tentatio nolit remittere. Sic aliqui tenta¬ tione durante mordent linguam , autl labia dentibus, vellicanr unguibus nudam čarnem brachii, & c. Ante omnia laborabis, cogitationes tuas alio divertere. Hinc arripe librum, Sc lege in eo aliquid; defere cubiculum Sc folitudi- nem; accede ad domefticos, vel ad unum aliquem fodalium tuorurn, & iisdem collo- quere , etiam de rebus novis ; non enim erit colloquium curiofiim vel otiofltm, quod intentione tam bona inftituitur. Summopere cavebis, ne in tentationis aeftu tibi excidat memoriaDei pra-fentis, fupremi illius , potentiflimi Sc feveriftimi jvindicis. Dic age, vellesne peccare, fi tibi adeflet, Sc 157 _ o & tuas ifflpuras acHones contemplaretur Pa¬ ter tuus, vel Prteceptor, vel Dominus , vel Superiof, vel Confeflarius ? nulla ratione, inquis ; tum equidem non peccarem. Quo- modo igitur peccare audes, dumDeus Opti- mus Maximus, non fblum eft juxta , & co- tam te, fed etiam inrra te, Sc fi vellet, pof let eodem rnomento, quo peccas, corpus tuum Sc animam perdere in gehennam? Sa¬ ne caftiflima illa Sufanna Dei praefencis me- moria , moleftiflimam ac periculofiUimam carnis tentationem triumphavir : Anguft} non eft- fugiam mantis veftras. Sed melius min eft , absquc opere incidere iti mantis veftras , qmm peccare in coflfpeflu Domini. Dan. 13. v. 22. INSTRUCTIO VI. Otiid faciendum HM , qui in gvave aliauod peccatum , ant in plava , prolapfus eft ? I S prima occafione admifTa confiteatur, ut imminens aeternte damnationis periculum evadar. Nemo enim certus eft, fe vel uni- c um diern victurum. Vae autem illi, qui in fiatu peccati mortalis morietur. Quodfi nul- ta detur Confeflionis occalio, ocyus contri- donem eliciat, & fincere doleat de peccatis ftis. Q.iusquis autem fincere dolet, ačhiretra- 15$ o čtativo peccata fua deteftatur, habetque in fe hanc voluntatem: vellem me hasc peccata ncn fecifle , & fi adhuc facienda forent, non facerem in teternum. Dolor hic Sc deteftatio ex duplici motivo oriri poteft, vel enim ideo doles re peccafle, quia peccatis tuis meritus es inferni pcenas, čc amififti cceli gaudia, & tune dolor tuus & deteftatio peccati non eft nifi contritio im- perfecta, quam Theologi vocant, Attritio- •nem. Er haec, accedente ConfelHone, delet peccata admifta, line Confefllone non delet. Vel ideo doles te peecaffe, quia peccatis tuis offendifti Deum infinite bonum, Sc tune do¬ lor tuus & deteftatio eft: perfečla, Sc fimpli' citer loquendo, Contritio , qute continuo pec¬ cata delet, Sc in cafu necellitatis , etiam abs- que Confeftione hominem falvat. Si rogaš ulterius, quid fit dolere de pec¬ catis , quia Deum infinite bonum offendifti- Si, inquam, id rogaš, audi: Tum doles de peccatis ex motivo perfedfti amoris divini,& Dei infinite boni offenfi, quando ideo doles, quia Deum offendifti, optimum tuum Domi- num, Parentem, Creatorem, Redemptoreffl, Sc Benefačlorem fummum. Quando,inquam, ideo doles, quia Deum offendifti, qui tibi & fibi ipfi, eft infinite bonus Sc puleher, adeo- que omni amore digniffimus , quem tu ta¬ njen, o XS9 men, dum peccafti, & odio profecutus es, & graviffima contumelia, injuriaque effecifti. Denique huic dolori deteftativo debet con- jungi propofitum efficax vitandi non Iblum peccata,fed etiam proximas peccatorum oc- calioaes, v. g. qui lapftis eft in fornicationem, debet apud fe firmiter ftatuere: Ego dein- cepsnunquam fornicabor, Sc iimul etiam vi- tabo confortium hominis illius, qui me ad for¬ nicationem impulit. Formula Contritioms ex P. A T . Lancicio. S Anftiflime Deus , & Pater rneus, ego , li~ cet omni bono indigniiiimus, 8c digbifli- mus omni pcena, doleo ex intimo corde, quod tej {ummum bonum meum offende- T >m : 8c deteftor peccata mea plus, quam omnia mundi mala, idque ex puriffimo amo- re tui, quem agnofco meliorem omnibus, Sc w talem nune aeftimo, amoque fuper omnia bona cceli Sc terrae. Ideoque propononunc vitare deinceps om- ne peccatum, Sc omnes peccatorum occafio- ne s; & qu ut cunčia nofira oratio & operatio a te L z fem- 164 £$ £§ o femper incipiat , & per te ccepra finiatur, Per Dominum noftrumjefum Chriftum Fi- lium tuum, &c. Si opus, quod aggrederis, fit paulo ma- joris momenti, benedictionem Virginis Ma- tris pete pro felici fiicceftii, & certos San- cfos invoca, qui ea in re excelluere , dum in terris viverent. Sic artte ftudia Theoiogica invocari poflet S. Thomas Aquinas, S. Au- guftinus: ante concionem parandam, vel ha- bendam S. Paulus,S.Joannes Chryfoftomus, &c, hi ipfo opere , Mevioria Dei prcefentis. Deus adeft mihi, & obfervat, quidcogitem, loquar, faciam. Renovatio intentionis. OJefu! Deus cordis mei, hoc facio propter te. Gradom s jacuLitorice. Una S. Francifci Se- raphici : Deus meus & omnia. Altera S. Francifci Xaverii: Mater Dei memento mei. Poji opus . Ollatio . B EnigniflimeJefu, fiifčipe hoc imperfeftum opus meum, & per tua, & tute Matris merita fupple defeftus, quos in eo admifij quidquid in eo boni eft, tuum eft, - & q uic j‘ quid tnali, meum eft. Tibi foli laus oinnj* Sc gloria in fecula fteculorum, Amen. £■ fidelium animae per mifericordiam Dei re' quiefcant in pace. Amen. ^ 5 sS>§ o 165 INSTRUCTIO II. ‘Qiia vatione fnrgendum a leBo , & perfohm- da preces matuHna* furge ocyus, ne in te cadat illud Sapientis: Sicut oftiuvi vertitur in cardinefuo> ita piger in le&ulo fuo. Proverb. 26. v. 14. Primas cogitationes omni conam ac fervo- re ad Deum dirige, & utrumque crucis fi- gnum,majus minusque manu efformans,ore dicito. In nomine Patris, & Filii, Sc Spiritus fanfti, Amen. Deus, Deus meus, ad te de luce vigi- lo. Sitivit in te anima mea, quam multipli- citer tibi caro mea. O Deus cordis mei, & Pars mea Deus in aeternum. In nomine Do¬ mini noftri Jefu Chrifti furgo, ille me bene- dicat, regat, cuftodiat, & ad vitani perdti¬ čat aeternam. . Si meditandi peritus es, revoca in metno- r >am punčta meditationis mox inflituendse, cum defiderio eam inftituendi bene ; fimul autem agnofce impotentiam tuam, & tibi ipii diffidens, confide in Deo. Admirare Dei bonitatem, tibi prcefentem diem adhuc concedentis, poftquam tot vitae tu *£ dies male impendifti. Volve animo ii L 3 lud i66_ o lud Pauli: Humiliavit femetipfum Dominus no • fier ffifus Cimfius , fctchis obediens uspe ah mortem , mortem autem Crucis. Ac propone firmicer , quod hodie Deo perfečte obedire veliš in omnibus, qutecunque ipCe imperatu- rus vel infpiracums eft. Veflcs indue ma- gna velocitare , filendo , & modeRsa, idque ob prtefentiam Dei, Sc Angeli CuftoJis. Nam fi modeftus es, Sc verecundus in oculis ho- minum, cjuanto mag»s in confpečtu Dei, & Angeli tui, Cave inrerim alienas a Deo co- gitationes; Sc per pios, ardentesque affedus mentem Deo conjunge, & gratias age San- £Hs, Deiparae, Sc lanftiffimae Trinirati. Aclvs prcecipuarim virtutum. C Redo in re o fuprema Veritas. Spero in te o teterna felicitas. Revereor te o tremenda MajePas. Arno te o incompre- henla bonitas. Glorifico te o fančtiffima Dei- tas. Doleo medullitus , quod unquam & usquam te fummum bonum meum offen' derim. Afpiratio ad S (melos. L Audate Dominum in Sanftis ejus, Iauda- te eum in firmamento virtut ; s ejus: L*- tammi in Domino, Sc exulrate jufti, Sc glo' riamini omnes recti corde. Ad Deiparam dic tertio. B Enedicta tu in mulieribus , Sc benedidtis fructus ventris tui Jefus. Ultima autem vi- 167 £$£>§ o §(*^ ” vice adjunge San£ta Maria , Mater Dei, ai j ora pro nobis peccatoribus nune Sc in hora [le mortis noftras, Amen. re Ad SancHjJimam Trinitatem. a , OLoria Patri, Sc Filio, & Spiritui fanfto, Ie vJ” ficut erat in principio, Sc nune & fem- n per, & in fecula feculorum, Amen. Gio- ria Patri, qui creavit nos; Gloria Filio, qui : redemit nos<; Gloria Spiritui faneto, quifan - ftificavit nos. Benedikta lit fančla, creatrix ; & gubernatrix omnium fančta čc individua Trinitas, nune , Sc femper , & per infinita fecula feculorum. Lotus pexusque procumbe in genua co- ram arula domeftica; aut ftatuaVirginisDei- Para?, Sc junčiis ante pečlus manibus, ma- gnoque mentis teftu preces matutinas per- lolve. Ac primo totum diem fmcerilfima in- r entione offer Deo tuo. , viva & firma fide čredo te h lc 8c ubique praelentem efTe , 8c te obier • Va re omnes a£liones 8c omilfiones meas; Jjam tu es ferutans corda & renes Deus. Mi jap&iflime Domine, Sc Pater amabiliflime , “rincipium meum, Sc Finis , agnofco mc a te in Hune finem creatum, Sc ad liane usq .ie Intentio Iona. ens fempiterne Deus, Deus cor- L 4 diem 168 o §§ o T 7T s ." $. 2. De tribus aliis Rofariis , in quilus ad i. fmgulas Jpbarulas certi ajfe&us elicimntur. fti. pRaster Rofirium B. Virginis , plane utilis Ji ac falubris erit recitatio fequentium Ro* fariorum. Primum eft Rofarium mortis. Ad crucem moča in memoriam illud Pauli: Statutum eft m hominibus femel mori. Ad gram minora pr e* čare Chrifium: Domine Jeiu Chrifte, rogo te per fanftiffimam mortem tuam, concede f. mihi felicem mortis horam. Ad gram ma- jora fufpira ad Dei Matrem : Maria Mater gra¬ fi* , Mater mifericordiae , tu nos ab hofte J Protege , & mortis hora fiifčipe. In fine di- • cito: Jefu, ribi lit gioria, qui natus es deVir- gine, cum Patre & almo Špiritu, in fempi- tema fecula. . Secundum eft Rofarium efficax contra om- n ’ a peccata. Ad crucem dic: In omnibus ope- nbiis tuis memorare noviflima tua, & in teter- nilr n non peccabis. Ad grana majora: Ma¬ lo, millies mori, quam femel peccare. Ad tria grana minora: O tet er ni ras, o aeternitas, 0 aeternitas! In pritua decacle: Momentaneun Ruod deleftat, aeternum quod cruciat. Lo- co Orationis Dom. repetatur: Malo millies mori, | tpiam femel peccare. In fecunda decade: Me- me nto homo,quia pulvis es, & in pulverem 1 re Verteris. In tertia: Ra ti onem reddere de - beo 176 o beo de omni verbo otiofo. In qtiavta: Difce- dite a me maledidti in ignem aeternum. In quinta; Venite Benedikti Patris mei, poffide- te paratum vobis regnum, lnfexta: Oaeter- nicas, o aeternitas, quam longa es teternitas! Tertium eft Ro^arium prscipuarum virtu- tum : Ad crncem dicitur illud S. Jgnatii: Om- nia ad majorem Dei gloriam. Ad grana ma¬ jor a: Mi Deus, in te čredo, mi Deus,inte ipero, mi Deus, te amo ex toto corde. Al tria grana minora: Deus meus & omnia: In pr im a decade: Sil nomen Domini benediftum. In fecunda: Ex corde gaudeo, quod tu mi Deus lis ille, quies. Intertia; Fiat volun- ras tua, ficut in ccelo & in terra. In quur- ta: Deteftor omnia peccata ex amore Dei fr per omnia. In qninta: Propter Deum ig n0 ' fco omnibus inimicis meis, & illos ex corde diiigo. Infexta: Aur pati, aut mori mi jefr Hae praxes recitandi Rofarii ufurpari pote; runt, dum incedis per plateas, dum incubi- culo obambulas, dum ad preces longiores ob corporis debilitatem es inidoneus. Ne- que necefle eft, te ad fingulas decades no- vum affedlum elicere, & verficulum alium & alium confiderare; fed filme eum, in quo plus commodi, & guftus fpiritualis reperies, ac eum toties repete , quoties lubet. Ipio “ certo aflečht te commoveri fenferis, eid^m paulifper immorare, ac tum procede ad alium. T } ( d n \ li li u t i r t *77 INSTRUCTIO V. Traditur modus pie & decenter prandendi ac ccenandu §. i. Qtdd facere oporteat ant e is 1 poji fump* tum cibum ? C tOmefKoni prtemitti debet intentio bona > & preces. Dum ergo ad meniam va¬ diš, ita proteftaberis apud teipfiim: Volo co- medere «Sc bibere ad honorem Jefii & Maria?. Volo comedere & bibere, quia ha?c eft vo» luntas Dei. Deinde crucem formabis, Sc claufis ocu« lis, manibusque ante pečius janftis, orabis, ut fequitun Oculi omnium in te iperant Domine, Si tu das efcam illorum in tempore oportuno. Aperis tu manum tuam, & imples omne ani- tnal benedictione. Gloria Patri, Sce. Si? cut erat &c. Kyrie eleifbn. Chrifte eleifbn. Kyrie eleifbn. B Pater nofter. Enedic Domine nos, Sc haec tua dona, quse de tua largitate fumits fumpturi, per Chriftum Dominum noftrum. Cum menile accubueris , non extendaS °cyus manum ad cibos, fed modefte recita krnel Saiutationem Angelicam, ad honorem * ‘tginis fine macula conceptse, ut ejus pa= M tro- $S0§ 0 178 rrocinio iuperare poffis fenfiialitatem in cibo, & potu, & tantum comedere & bibere, quan- tum jufta neceffitas exigit. Comeftione abfoluta fignum crucis impri- mes pečtori, Sc oprabis , ut quidquid porio- nis, cibique fiimpferis, id omne ad tuam fa- lutem, & Dei gloriam cedat. Ages denique Deo gratias, & fic preča- beris. Agimus tibi gratias omnipotens Deus pro univerfis beneficiis tuis : qui vivis & regnas in fecula fieculorum, Amen. Kyrie eleifon. Chrifte eleifon. Kyrie eleifon. Pater nofter, &c* Sit nomen Domini benedi&um. ijj. Ex hoc, nune Sc usque in feculum. Retribuere dignare Domine omnibus no- bis bona faciendbus propter nomen tuuni vitam aeternam, Amen. f, Benedicamus Domino. Deo gratias. Fidelium animte per mifericordiam Dei re* quiefčant in pace. §. 2 . Qua inter prandendnm & cananchm obfervanda fint 1 I N prandio Sc ccena nihil age , quod & contra honeftatem morum : efto m e mor mortificationis: Sc dum corpus reficitur, vi* de, ne fpiritualis refectio negetur animas. Ho- qn bil co ne P« bi ef bi m fu m P' ft ni ti c' n ti n t < 179 Honeftas morum a te exigit, ut vites , quidquid indecorum eft in comedendo & bibendo, & in aliis ačlionibus ; unde non comedes nimis avide, ac fi faturari nequeas ; nec lonos ingratos ore edes, ut comedentes porci; nec inftar canum ofla rodes denti- bus; nec cochlear ita jufculo implebis, uc effundatur, § o § <»J&__ _____ dis mei, Sc accepde frigidum pectus meum, p ut penitus agnofeam , animitus detefter,per< c fecte emendem orane id, quo infinitam tuam v Bonitatem, /upremamque Majeftatem & ho- 1 die, & unquam alias offendi. Pater nofter, < A ve Maria. < III. DifcuJJio Confcientine , P Ercurre omnes diei horas, & confidera, quomodo , & quando £ijrrexeris, quo pacto pre-ces matutinas per/olveris, qua ra- tione te ge/Teris in audiendo Sacro, perficien- dis negotiis, /umendo prandio, &c, perpen« de, quid quavis hora cogitaris, dixeris, te* ceris, aut omiferis, quod oculis DivinaeMa* jeftatis difplicet. IV. Acius contritionis perfe&a, M i fandHflime Domine, Sc benigniflime Pater, eftne htec graria pro ornni arno- re & beneficiis tuis , quibus me prasvenifti? O me ingratum hominem, Sc plane dege" nerem filiumt Tu me amas, etn omni amo* te indignum, & ego te non amavi'hadtenus, fed offendi te fepius, qui propter infinitam bonitatem, quam habes in teipfo, Sc prop” ter immen/am mi/ericordiam , quam efFudi- fti in me, omne poffibili amore & cultu dl 4 gniffimus es. Mifericordiflime Pater ( fic te appello, etfi appellare non merearj quis modo /um ego, qm tibi coram hic afto ? Ego fum fihus 'illc 185 gjjg$ o prodigus, qui tot pretiofiffimas horas, tot dona Divin« grati« tu«, tot occaliones fer- vitii tui neglexi turpiter, imo male impendi. Paftor fideliffime, ego fum ovis illa perdita, quse propria libertate abifta paftorem fiium deferuit, Sc fe in fauces infernalis lupi conje- cit. Benignifiime Domine Deus, oprime, ma- xime, doleo anirnitus, Sc eft hoc intimum vulnuscordi meo,dum cogito, quod te Deum meum, fiimmum 3c unicum bonum meum offenderim. Doleo & gemo, non quod pec- catis meis pcenas «ternas, aut temporales fim aieritus ( quanquam hoc mali fatis eft ) nec quod perdiderim complures grati« tu«, Sc glori«thelauro$(quanquam Sc hoc darnnum omnia terrena damna fiiperat J fed ideo pure doleo, quia cor Dei mei contriftavi, quia te offendi,qui es Pater meus,Creator meus, Redemptor meus, Sc fiimmus meus, Benefa- dor: quia peccavi tibi, qui es tibi ipfi & mi- fi* fiimmum bonum meum. Ideo pudet me Ir| ei, Sc meipfium confundo in Divino con- ipediu tuo. , Clementiflime Pater, obfiero te per pre¬ dfilm illum fanguinem, quem Filius tiius pro me effudit ; per virginea Mari« Matris u bera, qu« Filius tuus pro me fiixit; per me- r |ta Sc opera Sanctorum tuorum, quibus glo-- *! ar n tuam propagarunt; per tuam immen* * ar n bonitatem, noli agere mecum iecun- M $ dum i86 ^L5»§ o §Zd?$ _ dum juftitiam tuam, nec iecundum mea me¬ rita, (ed fecundum magnam mifericordiam tuam, & fecundum muititudinem miferatio- num tuarum dele iniquitatem meam. V. Propojitum emendationis. D Eus, Deus cordis mei, deteltor corarn te, Sc retradto omnia peccata mea, & fi, quaefeci, adhuc facienda fbrent, non fa- cerem in aeternum. Malo millies mori, quam vel femel mortale fcelus admittere, & iterum deliberate te Deum meum offendere. Cavebo etiam deinceps omnes eujuscunque peccati occaiiones, Sc hoc temporis momen- tum erit finis vitae mese imperfeftae, Sc prin- cipium vita fan&ioris. Omnia verba mea, cogitationes , Sc opera , ad unam Dei mei gloriam cedent. Sic flatuo, fic firmiter pro- pono, tibi fcli deinceps vivere &mori. Tu, mi Deus, relpice in faciem Chrifti tui Jefu, Salvatoris mei, dilectse Matris Mariče, An¬ geli Cuftodis, Sc fandlorum Ccelitum Patro- norum, Sc qui dedifti velle, da perficere. INSTRUCTIO VIII. Preces velpertinae , 8c quies nočturna. ] 3Era qui nos in pace cuftodiant , & benedifti° tua fit fuper nos Temper. Per Dominum noftrum, de c. Pater nofter. Ave Maria, Čredo, Pro Defmttis. D E profundts clamavi, &c. Fidelium animae per miiericordiam requie/cant in pace, Amen. Pete benedidtionem a Virgine Matre, ut in Precibus matutinis. * Ve* I i89 __ o Vedeš depone magna verecundia, & ca- ve, ne teipdim , multo minus alios rtudos afpicias, nec ab illis re nudum afpiei patiaris, Vedibus depofitis, ocyus leftum fubi, ne corporis nuditate oculos Numinis Sc Angeii prsefenris offendas. Dum teipfjm l u leBum acjiia benediBct afpergis. A ŠpergeS me Domine hyflopo & munda- bor, lavabis me, & fuper nivem de* albabor. Doleo Deus meus, quod te dim- rnum bonum meum offenderim. Dum vefies exuis- Q Uierem captabo mi Jedi, quia fič plači* tum ed ante te, ut vires corporis re- ftaurem, & divino tuo obfequio tanto aptior fiam. Mi Jedu, quories per noftem refpi- to, toties tu a me ds benedičlus, ut in c os- lis te Seraphim tui benedicunr Sc Cherubim* Mi Jedi, in te čredo, mi Jedi, in te fpero, 'F' Jedi, te amo diper omnia. Tibi vigilo, r jbi dormio, tibi vivo, tibi morior, arnan* dflime Jedi, Dum kB um Jubis. j N nomine Domini mei Jefu Chridi cruci- * fixi vado cubitum , qui me pretiofo dio *®nguine redemit, ille me benedicat, čudo* , Sc ad vitam perd ucat aeternam. h igo t5^§ O In leBo. J EIus meus moritur in dura cruce, & ego cjuiefčo in moili lefto. G> Jefu, quam mulri homines, lančtiores me, in dura hu* mo jam cubant, & ego in molli culcitra ja* ceo. In Mariae gremium , Sc Jefu vulnera commendo corpus Sc animam meam. Vi* vant Jefu s, Maria, Jofeph, amores mei aeter- num vivant! CAPUT IV. Quid Chriftianus facere debeat diebns Feftis. INSTRUCTIO I. De facrofančto Miflae Sacrificio. §. i. Explicatur hreviter, qnid fit Mijfo- M irta a nemine alio inftituta efl:, quatn a Chrifto ipfo in ultima ccena , cum di- xit: Hoc facite in meam commemorationeM' LllC. 22. V. 19 . Imo Chriftus primus omnium Mirtam ce* lebravic ; quia primus omnium confecravit, obrulit, Sc fiimpfit facratidimum fuum C or* pus Sc Sanguinem. o § in qua fuir illufts ab Herode 5 Stola , manipulus & cingulum, catenas & fitnes, quibus collum, brachia,& corpus Chri* fti fuere conftritda. Cafute chlamydem exhibet ptirpuream, in qua a Pilato productus eft ad Populum, Crux in cafula, indicium eft crucis a Chri- fto bajulatae; uti & corona in capite Sacer* dotis, iignum eft coronae fpineae , quae Ta* cratiffimo Chrifti capiti fuit impofira. Calix & patena nobis ob oculos ponunt fepulchrom Chrifti, & lapidem fepulchra- lem ; Corporale & mappae altaris facradffi* mam ftndoneffl, qua Chriftus mortuus involutus 5 altare ipftim , crucem, in qu a cruente , & menfam ultimae ccenae, in q ua incruente Redemptor nofter oblatus eft- Candelae autem , quse in altari ardent, fignificant Chriftum , dum in paflione & morte obfcuraretur, manftfte lucern mundi, & lumen ad revelationem gentium, Eft itaque Mifla tota, commemoratio p fionis & mortis Chrifti, juxta illud Apoftoh 1 Quotiescunque enim manducabitis petnem hunt » V til a< ir o 193 calicem bibetis , morteni Domini annuntiabi- tis. 1. Cor. 11. v. 26. §. 3. De auditione Miffa. Q Uisvis homo ChrifHanus ex prsecepro Ecclefise obligarur fub peccato mortali ad audiendam Miflam diebus Feflis & Do« minicis. Obligantur etiam pueri, dum funt ratio- nis capaces, & difčernere norunt, quid fit bonum & malum ; quod communiter con- tingit polt feptimum aetatis annum. Čontra hoc pra?ceptum graviter peccanr, 'M fine rationabili & urgente caufa, ex me- ra negligentia vel totam Miflam, vel notabi- lem ejus partem audire omittunt. Similiter peccant & graviter ii, qui diebus Feftis uni folum Sacro interfunt, & hoc ipfum vel totum, vel magnam ejus partem fabulis aut lomno traducunt. . Laudabiliter faciunt, qui MifTam aud/unt »hdies, & fi nullum de ea re prasceptum ex- [et; nam quotidiana Miflae auditio copiofam benedičlionem & opem pro quavis neceli!- ‘ ate meretur & impetrat. MifTam femper audies reverenter & de- v°te. Reverentia a te exigit, ut vites fabu- as 1 & evagationes oculorum, ut ores de- ^nti corporis compolitione, manibus jun- N čtiSj 194 o dtis, genibus flexis, nifi dum ftatur ad utrius- (j que Evangelii ledtionem. Devotio poftulat, ut MifTam audias inten- ^ tione bona , in eaque ores attente , & fer- £ venter , praefertim circa praecipuas Miffk partes , quse funt OfFertorium , Elevatio, / Communio. V Hinc bonum eft, illis partibus peculiariter tf advertere, & precibus aliis tantifper omifiis, c certas devotiones, iis convenientes exerce- g re : fic tempore OfFertorii Miffam cum Sa- c cerdote offer : tempore Elevationis percute j pectus, & elice actus praecipuarum virtu- / tum , etiam renova vota , li qute fecifti: r tempore CommuniQnis communica fpiritua- c liter. a OR ATI ON ES r Tempore Sacri dicendae. Oratio Prceparatoria. V Eni Creator Spiritus, &c. * Antiph. Veni fancte. Oratio. Aeiiones noftras, &c. Intentio bojta. O Mnipotens fempiternae Deus , ego to* tum hoc facrificium, omnesque preces meas ad hanc intentionem offero, ut Divi* nam. tuam Majeftatem laudem , colam , & oblectem, ut gratias agam pro omnibus be- neficiis tuis , ut mihi, NN. & omnibus Chri- r^§ o m Chrifti-fidelibus, peccatorum veniam, aug* mentum gratiae, benedictionem in fpiriruaii- bus & temporalibus impetrern pcr jeluro Chriftum Dominum noftrum , Amen. Hymms Angeli cm. G Loria in exceliis Deo , Sc in terra pax hominibus bonas voluntatis, laudamust te, benedidmus te , adoramus te , glorifi- camus te. Gratias agimus tibi propter ma- gnam gloriam tuam, Domine Deus , Rex cceleftis, Deus Pater omnipotens. Domine Filiunigenite, Jefu Chrifte, Domine Deus, Agnus Dei, Filius Patris , qui tollis peccata tnundi, miferere nobis, qui tollis peccata mun,- di, fufcipe deprecationem noftram, qui fedes ad dexteram Patris, miferere nobis. Quo- n >am tu folus fandus, tu folus Dominus, tu {olus Altiftimus, Jem Chrifte , cum fando Špiritu, in Gloria Dei Patris, Amen. Ad Čredo. Ruando illud dicitur, recita cum Sacerdote Symbolum Nicenum. .9) mbolum Nicenum. PRedo in unum Deum, Patrem omnipo- ,V tentem, fadorem cceli & terrae, vifibi- ^ Urn omnium , & invifibilium: Et in unum u ominumJeftim Chriftum, Filium Dei uni- Senitum, Sc ex Patre natum ante omnia fe- cu la: Deum de Deo, Lumen de Lumine, verum de Deo vero N a gemtum, non fa- 196 * 5 $£>§ o §34$ fadum , confubftantialem Patri, per quem omnia fadta fiint. Qui propter nos homines, Sc propter noftram /alutem defčendit de cce- lis, de incarnatus eft de Špiritu iantfto, ex Maria Virgine, & Homo facius eft: Cruci- fixus etiam pro nobis , fub Pontio Pilato, paflus, & fepultus eft : & re(urrexit tertia die fecundum Scripturas : & afcendit in cce- lum, fedet ad dexteram Patris : & iterum venturus eft cum gloria, judicare vivos & mortuos; cujus regni non erit finis. Et m Spiritum fan&um, Dominum Sc vivificantem, qui ex Patre , Filioque procedit : qui cum Patre Sc Filio fimul adoratur, & conglorifr catur : qui locutus eft per Prophetas - E [ unam Santtam Catholicam, Sc Apoftolicam Eccleliam : Confiteor unum Baptisma in re* miftionem peccatorum : Et expe£to refur- re&ionem mortuorum, Sc vitam venturi fe' culi, Amen. Ad Offertorium. S Ufcipe £an£ta Trinitas hanc oblationem> quam tibi ofFerimus ob memoriam P*jf ftonis, Refurrečtionis , Sc Aicenfionis jEju Chrifti Domini noftri; Sc in honorem B. M* femper Virginis, & beati Joannis Baptilte* Sc fanetorum Apoftolorum Petri Sc Pauli» Sc iftorum , & omnium Sančtorum, ut ill ' 9 proficiat ad honorem, nobis autem ad lalu* sem, &. lili j>ro nobis intercedcre dignen' tur tu te; nc ) tu m m n< hi e / n ir d. a ri <1 «1 it e o »97 tur in cceHs , quorum memoriam agimus in terris. Per eundem Chriftum Dominum noftrum, Amen. Praxis faciendi Memento ant e Elevationem pro vivis. M Emento clementiHime Pater Ecclefiae tua: fan&se, eamque ceu Iponfom Filii tui protege & exalta. Memento etiam Do¬ mine NN. benefačtorum , & malefactorum meorum, omniumque, pro quibus orare te- neor, & qui preces meas expetierunt, atque lios omnes gratia tua dirige in viam falutis ecernae. Ad EJevationem. pErcute peBus tertio , & dic : Deus propi- tius efto mihi peccatori. Ave mundi Salvator , Verbum Patris, ve- rurn facrificium, Dominns meus, & Deus 'fieus. Deus meus, & omnia. In te cre- “°> in te fpero, te amo Paper omnia. Ago tibi gratias Domine pro omnibus be- neficiis tuis, pro omni adveriitate & profpe* ntate. O Domine, libera me ab omni peccato, <]Uod deteftor , & vitare volo propter te, amo fuper omnia. . .0 Domine, propter te ignofco omnibus •nimicis & perfecutoribus meis. Propter te Domine paratus fiim ad quam- e Unque crucem ferendam: led tu adjuva me N 3 in igS o in neceffitatibus meis , & exaudi humiles preces fervi tui. Praxis faciendi Memento poji Elevationem pro Deftin&is. M Emento, clemenriOime Pater, omnium Fidelium Defunftorum , maxime NN, & requiem eis aeternam indulge, per meri¬ ta Chrifti, B. Virginis, & omnium Sando- rum, Amen. COMMUNIO SPIRITUALIS, In fe complečtens quatuor aclus. I. Efi Contritio. O Deus meus, doleo ex animo, de om¬ nibus peccatis meis, quia te offendunr, qui infinite bonus es, & Divina tuae difpli- cent Majeftati. II. Defiderium Euchariftia. D Eus, qui nobis fiib Sacramento mirabi- li Paffionis tuae memoriam reliquifti ; rribue, quae{umus , ita nos corporis & fan- guinis tui facra myfteria venerari , ut re- demptionis tuae fruftum in nobis jugiter fen- tiamus. Qui vivis & regnas. III- Agnitio tua indignitatis. D Omine non fum dignus , ut intres Tub teftum meurn, /ed ta n rum dic verbo, & fanabitur anima mea, Sic repete tertio. IV. 199 ms>§ o §H°s, qui non fiint folliciti, ut liberi fin, fa- H^uli, ancilke Conciones diebus Feftis fre- ftuentent: illos vero agere pefiime, qui eos- ftern fine gravi caula a Concionibus audien- ttis impediunt. Sane de hac negligenria ipfi Parentes & Domini gravifiimam Deo ratio- ner n fimt reddituri. Si quasris, utrum Catechefis , an Concio ^agis expediat pueris puellisve, njo, magis N s ex- 202 O §?Mt expedire Catechefm, in qua breviter & da- re explicantur , quse ad falutem neceffaria funt. Adverte tamen, melius effe , fi a teneris non Catechefi fblum , fed Concioni etiam audiendae affuefcamus. Similirer adultis fsc- pe expediens, ac neceflarium eft, ut expli- cationi Catechefos adlint; cum multi adulti ipfis pueris rudiores fint. Forro, ut Concio Sc Catechefis frufluo* fe frequentetur, fequentia fedulo obfervan- da funt. Statim a principio pie & ferventer Spi- ritus fančti gratiam implorabis, ut fementis verbi Divini in te, aliisque copiofe fru&jfi' cet. Illum in finem orabis femel Orario- nem Dominicam , & Angelicam Saltiratio- nem, vel Hymnum : Veni Creator Spiri- tus, &c. Concionem vel Catechefin audies integre> a principio usque ad finem 5 tum quia Deus non deleftatur multis Sc imperfe&is open- bus, tum guia auditor non referet folidum fručlum , nifi totam Concionis, aut Cate- chefeos feriem percipiat. Audies etiam attente, fine fomno, evaga- tione oculorum, ac praecipue cavebis fabu- las : fabula? enim in templis funt cteteris Fi* delibus fcandalo, Angelos Cuffodes offen- dunt, Chriftum in Euchariftia praefentem in- 203 inhonorant. Satius eft, te e remplo emane- re, quam Conciones totas fabulando tradir cere. Quod dicitur , non aliis, led tibi ipfis ap- plica: nam qui menfie affidet, non aliis 3 led fibi comedit & bibit. Unum laitem aut alterum pun&um obler* va, quod domi parentibus , tamulis Sc an- cillis narrare poffis- Concione & Catecheli finita, offer illam, uti omne aliud opus, Deo, &tibi, aliisque gratiam pete , conlervandi Sc conferendi omnia verba haec in corde tuo. Si ante, Sc poft Concionem vel Cateche- fin canatur, tu limul concine, Sc voce tua cum aliis Deum dilauda. Inter canendum Hude effe attentus , nec unicum verficulum omirte, ut tanto magis Deum glorifices. E templo difcede cum filentio Sc mode- Eia angelica; quia te exeuntem , moresque f uos contemplantur Angeli, Sc Angelorum Eex, Chriftus JEfus. INSTRUCTIO III. De ConfelEone Sacramentali. §• I. Qtue recjuirantur a Panitente , ut Confef- fionetn Sacrumentalem lene infiituat? D Ebet verus Poenitens peccata fua exami- nare; de illis dolere cum ferio emen- da- 204 o dationis propofiro 3 eadem confiteri 3 & fa* cc tisfadione & poenitentiis expiare. ta Peccata examinari debent fedulo , & cum omni diligentia, cum a tali examine pendeat tj falus hominis* Siquidem enim ex negligen- fi ti voluntaria praeparatione peccatum in con- S feftione omittatur , confeffio non modo erit r nulla, fed novum peccatum. Unde patet, 1 quam male fibi confiilant, qui fine debita 1 praeparatione in confeflionalia involant. : Examinanda firnt peccata, quse verbo, co- ' gitatione, & opere , contra Deum, te ipfum, ! &. proximum admififti. In examinandis autem peccaris noli effe nimis anxius : latisfacies enim coram Deo, fi diligentiam adhibeas moralem & hunta* nam, qualis adhiberi folet in aliis magni mo¬ menti negotiis. Conjicere joeccata in chartam, conlultum eft , fi es labilis memoriae, Sc facile unius, alteriusve peccati in confeifione exprimen- di, obliviicaris 3 de caetero id non eft ne- celfarium. Confcientia rite dilcufla, contritionem eli* cies de omnibus peccatis tuis, Sc eorundem emendationem firmiter propones. Contri' tio ipfa Sc emendationis propofitum debent effe comparata, uti in Secunda Parte , ^ n ' flruEi. 6 . declaratum eft: debentque elici an- re Confeffionem, vel ad minimum in ip& ! o _205 confefTione , ante ab&lutionem Sacramen- talem. Confiteberis deli&a tua humilirer , ideo- que cavebis vanas delictorum ruorum excu- fationes, Sc admonitionem Sacerdotis grato & libente animo acceptabis. 2. Breviter, ne Confeffarium detineas narratione hiftoria- rum prolixarum, Sc circumftantiarum (uper- fluarum , multo minus accufarione aliorum. 3. Sincere, unde non quceres crimina palifa- re, Sc extenuare, led candide & rotunde , honefte ramen eadem edices. 4. Plene, ex* primendo non lolum peccata omnia, quce nofti, fed etiam eorundem numerum, v. g. Omili tertio Miffam die Dominico, juravi fexies falib per animam meam , &c. Qui numerum certum ignorac, exprimat verili* milem. Quisque autem fummopere caveat, ne Ičiens volens lethale aliquod crimen in confellione dillimulet; nam hoc eft fcelus mortale, imo lacrilegium, Sc fepe iplo pec- «to, quod tacetur, gravius. At, inquis , pudet me certas noxas con* fiteri, prmlertim quas admifi contra caftita- tem. Oblecro te, vince hunc pudorem, & has iplas etiam labes fincere enuntia: Predat enim coram uno homine cunfundi, coram toto mundo , quod alioqui in* fallibiliter in die judicii continget. De* 2oS_ o _ Denique exp!ebis pcenitennam & fatisfa- d ftionem, quam Sacerdos impofuit pro de- >1 lendis pcenis purgatorii. Explebis autem ocyus a confeffione peracta; fausiactio enim c eft par s integrans Sacramenti: ac tum omni S ftudio deinceps cavebis peccata omnia, & 1 peccatorum occafiones, cogitab : sque nb; di- ci a Chrifto , quod olim Paralytico dixit: > Ecce Janus fachis es : jam noli peccare , ne dt- terius tihi aliquid comingat . Joan. 5. v. 14. §. II. Mon.it a , quce Panitenti , ante Confefo- mle , vel in ipjo Cnnjeffionali funt obfervanda. D Um ante Confeftionale confides, nonfa- bulaberis, non circumfpicies oculis, non inverecunde Sc impetuofe aliis protrulis, te in Confeftionale ingeres ; nam hi moreš non funt moreš peccatoris fe humiliantis, & Deum placantis , fed potius de novo irri* tantis. Omnem ergo moram, qute ante Confel* fionale trahenda eft, exiges in filentio, mo- deftia Sc precibus, qute confeflioni praemit- ti folent. Nulla ratione aucupaberis, quid Pceniten* tes alii in ConfeiTione Sacerdoti aperiant, Sc li ii loquantur altius , tu vultum avertes» Sc aures obturabis, ne quid intelligas; imo, fi quod peccatum ab altero in confellione di- 207 diftum , cafu intellexiffes, nulli mortalium illad vulgabis, fed teterno fllentio fepelies. Similiter , li chartulam reperiffes , in qua confeffio akerius fcripta foret, noli illam le- gere; fed ut primum confeflionem effe ad- verteris, non ledtam in ignem projice. In ipfo Confellionali dum fueris, pete be- nediclionem a Sacerdote 3 recita Confiteor, &c. Indica, quando fis ultimo confeffus, ii id Sacerdos ignorat3 aperi peccata tua bre- viter., clare, humiliter, plene, confeflionem claude precatiuncuia, qute contritionem, < 5 c emendationis propofitum contineat 3 aclver- te diligenter , quid Sacerdos te moneat, Sc quam pcenitentiam imponat, & fi non intel- lexifti, interroga. Dum abfolveris, cogita te cum Maria Magdalena federe ad pedes Domini, ab eo- que tihi dici: Remittuntur tihi. peccata* Vade inpace. Luc. 7. v. 48. Abfolutione percepra, pete veniarn com- ttunicandi , in quo eft laudabilis illorum m os, qui Communionem petunt per amo* r cm Beatiffimas Virginis 3 nam fic Commu- n >o tua magis ©rit meritoria, ex triplici ca* pite , obedientite videlicet, humilitatis , & amoris in Virginem Matrem. 208 ^g§ o OR ATIONES ANTE CONFESSIONEM. Pr ima. S Ančliffime Deus , & Pater meus , &c* Supra pag. i fj?. Secunda. D Omine J Efti Chrifte, verus Deus & ho* mo, &c. Supra pag. 160. Tertia. M I J Efti doleo , doleo mi JEfu , ex toto corde doleo, ex intimis vifteribus & medullis animi mei, quod te, mi JEfu, ium- mura & infinitum bonum unquam offencte' rim. Utinam , mi JEfu , dolor hic meus procederet ex unico illo & puriftimo moti* vo ftimmi illius fincerilftmi & ardentiflimi amoris, qui nnquam vel S. Petri, vel An* guftini, vel Magdalen ce , vel ullius alterius vere ac ftncere pcenitentis cor & animam penetravit. O mi pulcherrime, o mi h ,a ’ viftime , o mi ftuprne atque optifne jEfu» Dominus meus, & Deus meus, pcenitet me> contriftor & conturbor , non quod pffin aS inferni aut purgatorii promeritus fim, quas & čredo , & timeo : non quod ccelefti gl°' ria excidere dignus fim , quam & čredo, & fpero; led pure folum amore tui, quod le offenderim, o JEfti, qui bonus es fuper omn® 209 omne bonum : pulcher fuper omne pul- chrum : amabiliffimus (uper omnia Deus; quem amo, & amabo fuper omnia, in atter- num, oJEfii, JEfii, JEfii! Quarta. D Omine JEfu Chrifte , Deus meus, & Salvator meus, qui ad falvandos pecca- tores in mundum venifti, ignofce mihi, & filva me« O Deus meus, quid agam? quid dicam? peccavi coram te, § o §(J4& tUcE, San£torumque omnium interceffiones. Omnia fcelera & negligentias vitae meae, conjicio in tui immenfi amoris flammas, & jnfinitam mifericordia: tuše abyflum , in fa- cratiilima tua vulnera, ut in iis confiiman- tur , mihiqne poenitentiam injungo. Lava me Domine pretiofiflimo fanguine tuo, quia una illius gutta fofficit ad falvandum totum mundum. Sana me Domine ab omnibus plagis meis , quia tu es fons omnis falutis. Sanftifica me, auttor fancfitatis. Deus meus, largire mihi fan&um judiciorum tuorum ti- morem. Concede mihi boneJEfii, dolorem Sc odium mei ipfius. Da dulciflime mi Do¬ mine robur ad mortificandas meas paffiones. Da mihi, ut reftum de me feram judicium. Da, ut fevere a me exigam pcenas ad fatis- faciendum juftitiae tuae. Da mihi Salvator, ut quamcunque pcenam, tribulationem, con- temptum , libenter recipiam in fatisfaeho* nem pro delidis meis. Da, ut potius dih' gam mori, quam peccare. Da , ut non modo timeam , fiigiamque peccata gravia, fed etiam levia. Da mihi firmitfimum pro' pofitum, non amplius peccandi. Da mi« 1 gratiam perfeverandi, Sc pceniten- tiam tota vita agendi, Amen. C & E De ab( C fen va & a t «t< 5 ort coi 6 'ati ^5§ o §<*4& 211 IN CONFESSIONE. Petitio Benediclionis : Benedic Pater. Confejjio generaJis. C Onfiteor Deo omnipotenti, Beatse Ma¬ ria; femper Virgini, omnibus Santtis, & tibi Pater, quia peccavi nimis cogitatio- ne, verbo & opere. Poji difta peccata dicito. D E his , Sc omnibus aliis peccatis meis doleo ex intimo corde, quod Dominum Deum ofFenderim, & peto pcenitentiam Sc abfolutionem. Snb ip/a alfolutione. O JEfu, infinite amabilis, doleo propter te, quod toties nune, Sc tora vita of- fenderim te; a peccatis in ianguine tuo la¬ va me: amo, & amabo te, ex hoc, nune, & in aeternum : non permittas me feparari a te; fim totus tuus, Sc tu totus meus in *ternum , Amen. POST CONFESSIONEM. Pr ima. S E tibi Domine obfecro meritis Beatae fem- per Virginis, Genitricis tuae Mari« : Sz °mnium Sanftorum , grata Sc accepta ifta vonfeflio mea, &quidquid mihi defuit nune, & alias de fufficientia contritionis , de puri¬ ste Sc integritate confeifionis. fuppleat pie- O a tas 212 tas & mifericordia tua; & fecundum illam digneris me habere plenius & perfečtius ab- fiolutum in ccelo. Qui vivis & regnas, &c. Secunda D. Bernardi. I N unione doloris tui, quo caufam dotoriS mei afiiimpfifti, & emendarionem pro pec- catis meis fiifcepifti, Domine JEfu Chriftef, cum univerfitate dolentium, Sc vere poeni- tentium, & te in veritate quaerentium, con- fiteor tibi omnia peccata mea, mala coni- mifla , Sc bona omifla , vel non pure ant negligenter facta, ficut tu nofti ea in nume- ro, pondere , & menfiira, &dies perditos vitaemese, in quibus te offendi, Sc laudem tuam minui. Sc a te fiimmo bono cecidi, & proximum fimul in cafiim traxi. Suičipe ergo Domine de mea mifera vira refiduum annorum meorum; pro his vero, quos vivendo perdidi, quia perdite vixi, cor contritum Sc humiliatum Deus non de- ipicias. Dies mei declinavcrunt, Sc perie* runt fine fručtu; impofiibile efl: enim , llt revocem eos, led placeat tibi, ut cogite |T1 eos in amaritudine animte meas. Domine , abyfliis profundiffimae miferte mes, abylTum invocat altifiimfe milericor' diae tu®. Ne contineas in ira miferatione? tuas, Sc fontem ihexhauftae mifericordiae ru;r circa me e^liccari non permittas proprer pec- Sd ca 1 mi m ni di di lii di te c< ti ri K č u i ii f ( t c 1 ( 1 _ _ o peccata mea : quimifereris omnium, &nihii odifti eorum, quae fecifti, diflimulans pee- čara hominum propter pcenitentiam. Tuum eft Domine , remittere peccata, miferere mei, quia jam tempus eft gratia: Sc miferationis, Sc cum tempus eft emendatio- nis, da mereri gloriam benedi&ionis , ne in die confummationis me feriat verbum male* di&ionis. Fac me, quaefo Domine, aflueta mala re- linquere, Sc ribi placita opera agere, Sc ftu- dium, quod hucusque in peccatis exercui, te adjuvante deinceps in tua voiuntate exer- ceam, ut ubi abundavit delichnn, tua gra¬ tia abundet. Er rogo te per temetipfum , & per amo- rcm pii/Hmae Matris tuae, gloriofte Virginis Mari®, Sc per interceflionem omnium San- diorum tuorum , atque Elečtarum tuarum , ut jgnofcas omnibus peccatis , negligentiis , & ignorantiis meis ; Sc ne perdas me cum ln iquitatibus meis, neque in finem iratus re- foves mala mihi. Recordare Domine JEfu, quia tuum non eft perdere ex eo, quod Pater tuus dedit fbi; Ted tuum proprium eft mifereri Sc par- ^ere; neminem perdere , fed falvare , quia Pater tuus mifit te in mundum, non ut judi- ce s mundum , fed ut vitam habeat per te , u t lis pro nobis, non contra nos. O 3 Quad o §sj& £14 Q.uod enim debuimus, tu fblvifti: quod & peccavimus , tu luifti : auod negleximus, ris fiipplefti. Proficiat ergo Domine nune , & in extremis meis plenaria fatisfaclio tua: ama- to ra mors tua, Sc pretium fufi fanguinis tui, fo renovatio fatisfaflionis tuše, venerabile my- fc fterium corporis & fanguinis tui, quod tibi c< quotidie ofFertur in Ecclefia pro falute fide- n lium; in quo es tu ipfe Sacerdos & faerifi- J' cium : ille , qui offertur ad promerendum S in praefenti gratiam , quam non merui; ad c obtinendum in futuro requiem, & gloriam, quam tua pia paflio impetravit. r - Imperfečtum meum Domine viderunt ocu- li tui, Ted tu , pie Deus , ne imputes mihi ad aeternum fiipplicium, qui omnia ad fum- mum & perfečtum bonum oprime & pet' fečtiifime praeordinafli. Et ne permittas me deleri de libro vitae : fed ofFer mihi portio- nem, quae me contingit in fiibfidium mei, videlicet pretiofe pafhonis, qua hominem voluifti habere tibi cohaeredem in terra vi* ventium. Te igitur Domine moveat & inclinet ad mifericordiam humanse fragilitatis confide- ratio , quia nofti, quae fit hominis fubftan- tia, & quod non vane conftitueris hominem fiiper terram. Et conferva in me opus tua: pietatis, ne in cafFum circa me laboraveris, _ ®&s>§ o ar? uod & ne infru&uota lit in me immaculati cruo- llls > ris tui effufio. & Tu, qui es purificationem faciens pecca- forum, praefta, ut emundatus a peccarorum UJ > fordibus, & illuminatus acie mgntis, cogno- T; fcam te : arque cognofcens , in direčtione ■ ; bi cordis mei jugiter ad te rendam , & afpi- tem, ut felici exitu ad te merear pervenire, jEfii Chrifte, qui cum Deo Patre in unitate ™ Spiritus fen tli vivis & regnas in fecula fee- ld culorum, Amen, d tabula peccatorum. Contra Primum Prceceptum. A Bvertenter dubitare de aliquo fidei arti- culo. Tentationibus contra fidem ne- giigenter refiftere. Legere libros htereticos. Audire conciones haereticorum. Sumere Communionem, five Euchariftiam apud ha:- reticos. Geftare lehedulas fuperftitiofes con- tra vulnera. Sanitatis caufa recurrere ad anus incantatrices. Credere fomniis. Difce- re artes magicas. Verbis Scriptura: iacrse ad kcetias, & res turpes abuti. Defperare de emendatione vitte, de im- petranda felute. Cogitationes pufillanimes n°n fcrio rejicere. In adverfis contra Deum tourmurare. Peccare liberius, pnelumendo Dei mifericordia. Si femel peccafti, ite- O 4 rum 216 £$£>§ o rum peccare, quod eadem confeffione fint t omnia delenda. c Blalphemare Deum , Sandtos , vulnera ( Chrifti. Dicere Sacramenta te perdant. Im- 1 pedire alium a piis operibus, v. g. ab ingref i fu in Religionem. Irreverentia afficere Ima- gines, & Reliquias Sančtorum. Superbire in doniš natura?. Gloriari & jaftare fe de peccatis admifils, de divitiis, pulchritudine , ingenio, &c. Exrefpefluj; Sc timore humano opus quoddam , v. g. Confellionem , Sc Communionem crebram omittere. Contrct fecundum Prceceptum. J Urare faKo per animam, per Deum. Ju* rare line neceffitate , etfi verum jures. Jurare cum imprecatione, Deus me puniat, diabolus me auferat. Jurare cum damno al- terius. Promifla juramento firmata violare. Votum legitime fačtum non fervare. Cuiitva tertium Prceceptum. O Pera fervilia fine necefiirate exercere die- bus Feftis, eadem aliis facienda prasci- pere. Sacrum integrum, aut notabilem ejus partcm omittere , v. g. venire pofl: le&utn Evangelium. Magnam partem Sacri tradu- cere fabulis, lomno, diftračtionibus volun- tariis. Non curare, ut Sacro interfint, qui tibi o a 17 tibi funt fubditi. Negligere conciones vel omnino, vel ex parte. Non invigilare, ut aonaeltici tui conciones audiant. Dies feftos lufu, otio, choreis, obambulationibus tere- re. Ir e ad confeffionem fine prtevio exami- ne, fine contritione, & propofito emenda- tionis. In confeffione fcienter fubticere ali- quod grave fcelus. Toto anno nec femel confiteri, nec femel communicare. Omit- tere prenitentiam in confeffione impafitam. Communicare cum confcientia peccati mor- talis, quod nondum es confeffus. Commu¬ nicare, poftquam aliquid bibifti aut come- difti. Sacramentum aliquod adminiftrare in fiatu peccati mortalis. Omittere recitatio- nem horarum canonicarum , ad quam obli-- garis. Omittere preces folitas, mane, ve- fperi: opera pcenitentiae. In precibus effe diftradtum voluntarie , vel certe data caufa. Diftra&iones negligenter repellere. Circum- Vagari oculis. Orare fine reverentia exte- dori, Temere violare bona fua propofita alias concepta. Divinis infpirationibus non Parere. Comedere carnes diebus prohibi- fis. Violare graviter aut laeviter jejunium. Contra qmrtum Praceptum. M Urmurare contra Parentes & Superio- res, eisdem non obtemperare. Ver- bis contumeliofis & afperis eosdem excipe- re> Minari illis verbera , imo reipfa verbe- O 5 rare. fii8o rare. Imprecari iliis mortem. His in no- r tabili necemtate non fuccurrere. Non exe- /f< qui voluntatem parentum, teftamento decla- I raram. Si Superior , aut parens lis, vide, d an fiibditos tuos peccanres correxeris, an c eosdem fciru neceftaria doceri curaveris* An I infirmos Sacramentis muniri neglexeris. De- c cimas non folvere. s Contra quintum Praceptum. i I Ndignari in animo. Impatientiam foris 1 prodere. Ex impatientia libi, aliisve im* i precari diabolum, mortem, grave daminim, t idque vel ex tubito motu, vel animo delibe- i rato. Odium fovere adverfus alterum, Sc 1 eidem nolle ignolcere. Verberare, vulne- I rare, occidere proximum. Gaudere de gra- vi malo alterius, dolere de ejusdem bono. Exprobrare alteri defedtum corporis, pa u ' pertatis. Rixari cum aliis libere. Dare co* 1 gnomina, vocarefurem, meretricem. Itd- i dere, &c. Contra fextum cf nonum Praceptum. 1 T empus perdere otio. Intemperantius ede- re & bibere. Inebriare fe & alios. Ha- 1 bere turpes cogitationes & motus, & P 0 ^ 1 aliquam advertentiam negligenter repellere- | Plene advertere ejusmodi cogitationes, & ramen voluntarie iisdem immorari, imo con- fentire. Hic exprimendum in confeflione, an cogitationes fiierint circa perfonam libe- ram, o §<* 4 & 219 0- ram, eonjugatam , confanguineam, religio- e- fam, aut quam fcias feciffe votum caftitatis. a- Item, an cogitariones fuerint de afpeftu, an i, de taftu, an de ipfc aftu fornicationis. Lo¬ la qui verba oblečena , eadem libenter audire. .n Idem de cantilenis. Legere libro? impudi- e- cos. Curiofius alpicere fceminam. Tuipiter afpicere feipfum, aut alias perlon as, Duce- re choreas inhoneftas. Dare olcula animo is lalčivo. Seipliim aut alios impudice tange- re. Ipfum peccatum carnis opere explere : ij explicetur fpecies peccati. Turpibus fom- :■ niis voluntarie le obleftare, quando evigi- ’i Mi. V. etiam Memoriale Granat. 1 . 2.,o. 8. & 9. 1- Contra feptimum & decimum Praceptum. I ^Urari aliquid. Exprimenda eft quantitas rei furto fublatte. Velle aliquid furari, & deftderare rem alienam. Mercenariis Sc famulis non lolvere mercedem, aut ejus fo~ lutionem diu differre. Vendere rem ultra juftum pretium. Emere res furtivas. In vendendis mercibus uti iniquo pondere Sc ttenftra. Pecunias a parentibus ad viftum t Mlatas, in lufus & compotationes inlumere, jater ludendum alios fraudare, Sc fraudibus 1 jucrari fummam notabilem. Movere litem ‘njuftam, & ea prolequi. Furari in templo. 7 Si famulus aut ceconomus es, perpende, an fideliter lervieris, Jaboraris, &c. Con? 220 Contra ociavum Praceptum. Entiri leviter, jocofe, cum damno al* terius. Divulgare occultum peccatum proximi , licet fit verum. Crimen falfum alteri imponere. Libenter audire detrahen* tem alteri, nee impedire, cum potes, & teneris. Contumeliis alios laceffere. Sufpi- čari male de aliis. Temere judicare, & in malam partem accipere dieta & faeta proxi- mi. Secreta fibi credita revellare. Aliorum fiteras illis infciis aperire. Qua devorione percipi debeat Sacramentum §. i. Qiice praftanda fint ant e Commu- nionem ? A D divinam hanc efcam pra-parabis te non fblum ipfo Communionis die, fen die etiam prascedenti; & hoc quidem Con* feflionem, fi per occupationes liceat, inlb' tues , exercebis opus aliquod pcenitentite, leges aliquid ex libello pio, & preces ve- lpertinas folito ferventius perfolves. Per Confeffionem expiabis animum ao omni etiam veniali noxa , ne quid in te la* teat, quod oculos purilfimi illius. ad te ven* turi hofpitis offendat. INSTRUCTIO IV. Euchariftias. Ope* o 221 Opera pcenitentiae ante Communionem ai ' exercenda, effe poffunt flagellatio, geftatio 1171 cilicii, aut catenulaa ferrete, jejunium pridia- ™ num, & c. & fi hacc ribi difficiliora videbun- mr, falrem in ccena uno aiterove bolo abfti- 'v nebis, ex amore & fpe cibi illius divinioris. 31 " Lečtio pia inftituetur deCommunione ipfa, in v. g. ex libro quarro de Imitatione Chrifti. a ' Ex Tračtatu P. Rodericii de Euchariftia 3 aut ,n alio fimili Scriptore pio. Ipfo die Communionis, dum tempus adeft furgendi e lečto, forge ocyus, Sc tibi di&um puta illud Sponfi: Sur ge., pr oper a amica viea, ij coiumba mea , formofa mea , veni. Canr. 2. V. 10, Surges itaque circa quintam aut quar- tam matutinam, eum maximus ille Domi- nus a te excipiendus , digniffimus fit, cui fiimmo mane obviam eatur. Preces item matutinas omni devotione pofTibili recitabis* Ut primum domo egrederis, cogita tibi dici ab Angelo tuo Cuftode : Ecce Sponfus venit , exite obviam ei. Matth. 25. v. 6. Sc tum in confortio tui Angeli, pulchra morum compolitione incede per plateas. Noli ita- § o §is , prsefta ; ut hoc tuum Sacratnentutn P 3 noti 33° *«&£§ o non fit nobis reatus ad pcenam , fed inter- cefiio falutaris ad veniam : fit ablutio fcele* rum, fit fortitudo fragilium, fit contra om- nia mundi pericula firmamentum, fit, vivo- rum , atque mortuorum fidelium, remiiilo omnium deličtorum. Per Dominam, Tertia. T Ransfige, dulciflime Domine JEfu, me* dullas ac vifcera anima; mete fuavifiimo ac faluberrimo amoris tui vulnere, vera fe* renaque Sc Apoftolica fančtiflima charitate, ut langueat & liquefiat anima mea fblo fem- per amore, & defiderio tui. Te concupifcat, Sc deficiat in atria tua, cupiat diflolvi, & efle tecum. Da, ut anima mea te eiuriat panem Angelorum , refeftionem animarum fančlarum , panem noftrum quotidianutn, fuperfubftantialem, habentem omnem dul- cedinem & faporem, Sc orane dele quam invifibilium, firma defenfio t rnotuum meorum, tam carnalium, quam ffiiritualium perfečta quietatio ; in te uno ac vero Deo firma adhadio, atque fviis mei felix con* fun bil< dig fan na fut CI l fi h i s a 1 *5^§ O §9l& 253 im« fummatio. Et precor te, ut ad illud ineffa- tiat bile convivium me peccatorem perducere no- digneris , ubi tu cum Filio tuo, & Špiritu ml* fanfto, Sančlis tuis es lux vera, fatieras p le- ret na, gaudium fempiternum , jucunditas con- eii fummata, & felicitas perfečta, per eundem jr, Chriftum Dominum noftrum, Amen, PRAXIS ALIA DEVOTE COMMUNICANDI, Prseparatio ante Communionem. jjd templum ubi perveneris, eum in locum te r e cipe, in quo or at ioni quietius vacare poj fif- Confultum erit , meojudicio , iftic procnm- bere in genua , abi venerabile Sacratnentum, fipidem expoJitum eft, intueri, £?* fuavi atque amorofo DileEti intuitu cor tunm exhilarare , £f divini amoris ceflu fortius accendere valeas. h eo Miffk Jacrificio , in quo menjce Jacrce tocumbes , poteris orare vocaliter usque ad Of- f&torium, inde mque ad Elevationem Hojice, breviter ctpud teipfjm expendes tnagnam illam ^ excejjjvam cbaritatem, qua Chnflus JfEJus te non modo per omnem fuctm vitam , Jed in fanBiffima quoque Pajfione r df Morte complexus e fl > pr afer tim cim myfteriitm hoc, etiam ex prima injiitutione , memoriale /it niortis Do* fdni, P % O 234 1 O J Elit, Deas cordis mei, quam igneus eft amor tuus erga me , & quam fri« gidus eft amor meus in te! Quam multa tu mea caufa , & quam parum tua caufa ego hucusque luftinui ! Propter me deferuilli terni Patris gremium, Sc intra tenella Vir- ginis vilcera homo fadtus es, infans natus es in ftabulo Bethlemitico, educatus in E- gypto, Sc id qiudem in paupertste, in con- temptu, in penuria rerum neceffariarum, in Jaboribus ajuventute tua. AmabiMimeJE- fu ! tam parvurn Sc contemptibilem te fecit amor tuus, quo adverfus me ardebas. Pro¬ pter me multa difficilia Sc labonofa itinera fufcepilli: percurrifti pagos Sc oppida : ubi- que praedicafti Evangelium falutis, in farne Sc liti, in aeftu Sc frigore , in vigiliis Sc ora- tione , in defatigatione corporis anfmique> Sc interim quo zelo, qua invidia, queis odiis erga te Ju dan exarlerunt? Ouarn conrinuas contradičliones ferre coactus es ? Quot ea- lumnias, Sc maledicta, Sc blasphemias fufti- nuifti? Quam graves omnis generis injurias es perpedus ? Sc ramen lubiifti h are omnia mente non folurn quieta & pl-acida , Ted li' quidis etiam gaudiis referta. O agne m an " iuetiffimel tam te hboriolum & patientei« effecit amor ille, quo cor tuum divinum er¬ ga me ingratum hominem fiagrabat. Non hic quievit amor tuus, Ille s inquam, amor in in cop fCEC te eg« lur mi luc pit Ju< lat let eg im nt m te rt fi! ft ji u ti n 6 It i 215 eus in horro Gethfemani fudorem fanguineum fri- copiofiim tibi exprellit, ut effet anima' mes tu fedae & peccatricis falutare balneum: Amor ■go te colaphis Sc fiiftibus diriflime contudit, ne lifli ego, fervus durus & refračtarius, Iciens vo* if luntatem Patris tui, Sc nonfaciens, a Patre 'us multis vapularem : Amor te ab Herode il- & ludi voluit, tanquam fatuum , ut occulta &• pientiae tuae manifeltarentur mihi: Amor te Judseis accufandum tradidit tanquam malefa- E’ dorem, ut ego juftificarer : Amor te a Pi- :it lato condemnari fecit, tanquam hominem feditiolum , & regni affedtatorem , ut tuus ? ego fierem cohteres regni coeleftis : Amor innocentiffimum corpus tuum in flagellatio- e tie mille vulneribus concidit, quae fierent ttiedicamenta, Sc falus anima: mete : Amor l te regem feculorum immortalem fpinis co- ’ ronavit, ut ex iis mihi nalceretur immarceC ’ fibilis corona ceternse gl orise: Amor exhau- fto tuo corpori grave Crucis onus impofuit, jullitque ferre principatum fuper humerum, ut in manus meas inderetur alkjuando fcep- trum regni: Amor denique voluit, ut pro ite, non amico , led hofte tuo , dirilTimam & ignominiofidimam Crucis mortem , inter latrones medius , fiibires. O amor lingula- ris, admirabilis, divinus, immenlus, incom- Prehenfibilis, qui Creatorem pro creatura, Regem pro lubdito, Judicem pro reo, Deum pro 2^6 pro homine in mortem tradidir. Sic mi JE- te u lu, fic dilexifh me, qui omni odio fum dig- tu 5 nus, & ego quomodq vicifEm dilexi te, qiii hen dilečtionem tui infinitam mereris? /tgnofce ingvatitvJinem tmpt erga talent h demptorem , Sf emendationem prepone. A h mi JEfu! quam dile£Uon.em dileclioni tuae rependi ? Pudet eloqtii , elocpr tamen , quia verum eft, Amorem tuum compenfavi ego non amore, fed odio, Tu es Creator meus, qui mihi corpus dediffi & animam ? Tu es Redemptor meus demifti me pretiofo fanguine tu o : Tu es fiimmus meus Benefa&or > a quo innumera accepi beneficia, 8c a quo omne bonum ex< pecio in c celiš : Tu ex te ipfo es bonitas in- nnita, pulehritudo inconceptibilis, ens pe r " fectifiimum, captum omnem excedens: Tu in te, Sc propter te, omni amore, cuituqu e dignifEmus .es, & tamen tam fcedis, tamqu« gravibus peceatis te lacefTere film aufiis. D°' leo medullitus, quod te fummum bonum meum offenderim, Doleo, quod te often- derim, qui ille es, qui es ; Ego filius im - pius contriftavi te parentem optimum ra impietatem hanc mihi condona : Ego cliens ingratus te fummum benefačtorem meunv {um afpernatus, tu ingratitudinem meamne recogites . Ego viEffimus terrae vermiculus tc mes qua fim me me tua rev Sle co tre bo cu hc C m 0 ( b, 7 v h o §t ate, nihil te a me. Tu meus es , Sc ego tuus fum, idque seternum : Tu eris, quod ego, Sc ego , quod tu, ita tamen, ut noti tu in me, led ego muter in te : ut tu tni' neas , qui es , nempe jEfus , nempe fin - &us , fandlus , fančtus Dominus Deus Sa* baoth. EXERCITIUM PIETATIS POST COMMUNIONEM. Jn hanc horam cadit , quod ait Sapiens: tkula boni diei non te pratereat . Unde p a ' ntrn m int\ m lih H ten # on Ck jid cie g« eu A ( m fti S' S n P 241 cim 1 “C ca* tio* • es fu* ibi- sfi- r ita te¬ ina :e$ le* us e, 11 $ >> m a* i- 1 * ram laudabiliter faciunt, qui Chrifio in peBus introduBo, 'a ad loquendum par ato , ftatim ab- eunt , audituri vocem concicnantis hominis , vel Bnm a!iquem lecluri fpirituakm , vel, quod pjjimnm efi , negotiis domeflicis vacaturu Hoc tmpus ejusmodi eft > quo tu Di/eBo , quo ipje tihi colloqui defiderat. Unde nec pr oho, ccnlos tum temporis defigi in pias dmgines. Claude externos , & internos mentis octilos con- jice in tihi pnsefentem DileBum , cwn to lo- pere, ficut amicus cum amico de facie ad fa- tim loqui /okt. irincipio itaque , uli a Communione redux genua flexeris , dic cum Sponfa: Inveni, quem eum, nec dimirtam,, anima mea, temu dtiilus Fidei , Spei , £5" Charitads , tanquam arnica falutadone , DileBum excipe. JBus Fidei. f^Redo In te, o fiiprema Verltas. Firma Sc viva fide čredo te JEfiim Deum ve- tnm ac hominem in hoc Sacramento fiib- ftantialiter prateentem effe. Čredo, quid- 'juid in Scripturis (acris revelafti, & quid- S u id per Ecclefiam credendum proponis» «ve fcriptum fit, five non fit. Et haec om- ^ čredo, quia tu dhdfti, qui es verax Ca- Pienria } fine ullo errore : & (apienti/Tima Q fine 24® o fine ullo mendacio Veritas. Utinam, ra! JEfu, pro hac fide vitam daretur & fangui- nem profundere , & id quo citius, hoc fo- ret gratius. Haec eit votorum meorum fum- ma, miJEfii. Acius Spet. S Pero in te, o aeterna felicitas, tu es de» fideriorum finis , cupiditatum perfeda quies, & humanae mentis plena fatieras. A te ipero, mi Deus, copiolam benedičtionera gratiae tuae in hac vita , & plenitudinem vi* fionis beatificae in altera. Agnofco imbecil* litatem meam, & mihi ipfi diffido in omni¬ bus, {ed per te adjutus, poffum omnia. Ti! me juvare potes, quia es inexhaufta poten* tia ; Tu nofti juvandi modum , quia nofti omnia j Tu vis juvare , quia non eft finis miferationum tuarum ; Tu etiam reneris, ut juves, quia promififti, & quia in verbis tuis fidelis es, Sc verax. Ideo proteftot cum Apoftolo tuo : Omnia poflum in eo* qui me confortat. Acius Chantatis. A Mo te, o incomprehenfa Bonitas. A m0 te, Deus meus , plus quam me, i' 110 odi meipfiim , ut te amplius amem. An 10 te fuper omnia, quia tu prše omnibus es in' finita amabilitas. Amo te fblum, Sc nihu prte- pn nu< fon Pn m diu £ibi gei coi An Ml l pe: & fiei m ftcrationi meae. Obfecro autem, ut mihi des te diligere fliper omnia, Mariam plus Snam me, Sc proximum ficut me ipfiim. Uti- nam amore tui, Mariae, &proximi, mollia omnia contemnam, Sc quidquid durum eft, P e rferam. Sit amor meus. in te eonftans, Snem nulla interrumpat offenfa; fit fincerus & defsecatus, quem nulli viti.ent terreni af- feftiisdc comm tda ;■ fit intenfiis Sc heroicus, Sni nullum periculum tkneat, nullum labo- fem fugiat; fit denique conjun&us cum ma- Sno mei ipfius odio. Oderim me, mi JE- jn 5 Sc amem te. Avelle me a me , Sc trans- j? r me in te. Emoriar mihi, ut vivam tibi. bradica ex me, quidquid meum eft, Sc in- 6L4 fe- 24 § £$£§ o fere, quidquid tuum elb Aufer me, & red* de teut femper & ubique unus tecum fpi* ritus effidar. Fiat, fiat. Commendatio aliorum. B Enignifllme JEfiu, qui neminem perire, Ted omnes vis falvos fieri, commendo in benedictum cor tuum parentes meos, NN. omnes meos benefa&ores & malefafto* res, omnes illos, qui meas preces unquam petierunt, vel pro quibus orare teneor. Hos omnes paternse tiue protectioni committo, libera eos ab omni malo, & perfice greffus illorurrr in viis mandatorum Domini. Lar* gire illrs copiofirm benedictionem in tempo* ralibus.bortis & aeternis, fac, ut te unum & fblum in hac vita diligant, in altera auteffi beate fruantur in ceternum. Orabis etiam pro converfione infidelimn , reticorum , 8 impiorum precatiunculam £ Francifci Xaverii , 0V. Precibus hisce ail Chriftum direEHs , reflett* il denuo ad indignitatem tuam, 8 qnia pecOt¬ tov es, adeoijTte indignus , cjuem Deus audiat, ad Virginem Matrem , JdnBoscpue tuos Pa¬ tronat recurre, 8* illis commenda , qn§ O Benedičiče Patrem luminum omnes ftella & lumen: Aftra ferotina & matutina admi- ramini > Sc prardicate magnificentiam pul* chritudinis ejus. Dicite nobis, quantus eft ille Rex gloris, qui vos lumine induit ficut veftimento , & annuntiate nobis eum, qui lucern habitat in> acceflibilem. Cantate Domino qui in altis habitat , vo lucres cceli , & exaItariones Det fint m gut- ture vedro. Piaudite pennis Deo exceho y qui ambulat liiper pennas ventorum ; pfallite vocibus Deo terribili, qui tonat in nubibus, & mon- tes facit tremere a voce virtutis fua:. Jubilate dominatori fiuftuum pifees rnaris, Sc omniaquse moventur in aquis : Delphi' nes Sc čete grandia, laudare etim fecundum multitudinem magnitudinis ejus. Magnus Dominus , & magnitudinis ejus non eft finis, excelfior ccelis, Sc profuadiot abyflis aquarum. Domini eft terra, & plenitudo ejus: exul- tate illi animantes terrse , Sc procedite ad nutum magnificae voluntatis ejus. Ouoniam ipfe ftabilivir orbem, fundamen- ta pedum veftrorum , ipfe aperit manum fiiam , & implet omne animal benedi flores Sc fructus Sc omnia ligna fylvarum- Ger- C .fign fem F pro ope S fen ma ( nes exs ] nia eft bil co jel bu Pa C, I ti; § 253 'f c Germinate Regi feculorum immortali, & I iignare immarcelfibilem gloriam Majedatis P 1 11 *' fempiteraue. Filii hominum benedicite Domino , qui ™P propter vos fecit heec o nnia , Sc vos. ip£e ’. operatus ed propter {emetipliim. tm ' Subjekti edote Domino Dominanrium, Sc fervire illi in timore & tremore , qui opera £ manuum fiiarum fubjecit fub pedibus vedriš. 5 Connremini illi in voce exulrationis juve- j f fl es & virgines, fenes cum junioribus, quia s e)£ altatum eft nomen ejus folius. , Diligite Deum ex toto corde vedro, quo- mam ipfe prior dilexic vos: Sc quoniam iple • s fpeciofus fuper omne pulchrum, Sc ama- jj’ “lis luper omne bonum. m Deus magnus , infinitus, ineffabilis, in- comprehenlibilis, in bonitate, fapientia, Ma- ,j i e ftare, 8c virtute, in omnibus perfectioni- . ° us fuis ab aeterno in aeternum. Gloria Patri. 1 - Crefce in fervore Deum tuum laudandi, 85 * ipfos 1 calos fubi , if ad Dei laudem Coelites omnes invita. 1 JjEus Deorum in Sion, quam magna eft , multitudo dulcedinisrute, quam diligen- ; f| t>us te oftendis in {upremo habitaculo tuo. Dignus es Domine accipere laudem Sc &oriarn Sc benedičtionem ab omnibus San- i § o § 3 ^ Efurientes implevit boois, & divires di* mifit inanes. Magnificet anima tua Dominum, o Ma¬ ria , & exultet fpiritus tuus in Deo falutari meo. Sufcepit Iftael puerum fuum, recordatus mftericordite fiiae. Magnificet anima tua Dominum , o Ma¬ ria , Sc exultet fpiritus tuus in Deo falutari meo. Sicut locutus eft ad Patres noftros, Abra¬ ham Sc femini ejus in fecula. Gloria Patri. Demnm, quia magnitudini divina , omnis crea - turartm Ictus minime rejpondet, cum finitt ad infinituni nulla fit proportio , ex fiagran- ti cordis aflu , Deum , qui tihi fe dedit , D to ipfi redom. D Eus infinite, fitnčliflime Domine, ama- bililfime Pater, omnis creaturarum tua- rum laus infinitae tiue & fiiperfiibftantiali Ma- jeftati nimis eft modica. Tu folus te, ut pat eft, laudaredc amare potes. Ex amore ergo tui, teipfiim tibi ofFero. Te tibi dono , p 1 } Deus , qui Deus es , te tibi trado , te tibi configno, te tibi cedo, quantus quantuses, cum omnibus tuis divinis Sc infinitis perfe' •ftionibus. Et ex corde fimul opto, ut cer fio Sc oblatio tui ipfius cedat ad majorem guftum, obletbationem, gloriam, adoratio- nem, nei ne ad rui au ut fei Hi ft di ( n ir ti i i di" -fa¬ ran tus fa- ari ra- rri. 'ti¬ hi n- 10 a- a- a- ir 0 n ii >» r- n r o 257 nem, & obfequium tuum ; ad compenfatio- nem rot beneficiorum a te nobis coliarorum; ad fatisfadtionem tot noftrorum in te fcele- rum admiflbrum ; ad impetrandmn efficax auxilium pro omnibus neceftitatibus noftris: ut Divinse tuas Majeftati perfedtius femper fervire valeamus. Hic finire poteris , fed finem profunda humili- tcis, Sf ar dem c bar it a s, qua in tot o prcefen- ti exercitio potiffimum eluxere impcnant. P R /E P A R AT IO SACERDOTIS AD MISSAM. Ant. Ne reminifcaris Domine delidta no* ftta, vel parentum noftrorum , neque vin? didam fumas de peccatis noftris. Pfalmus S 3. Q Uam diledta tabernacula tua, Domine virtutum! concupifcit Sc deficit anima me a in atria Domini. . Cor meum , Sc caro mea, exultaverunt ln Deum vivum, Etenim pafler invenit fibi domum: & tur- tUr nidum fibi; ubi ponat pullos fnos. Altaria tua Domine virtutum: Rex meus, ^ Deus meus. . Deati qui habitant in dorno tua Domine: ln fecula feculorum laudabunt te. R Bea- s 5 8 o §. pice fu- ma- ato- ligil us. t in ho' ver :rui' i ab o Numquid in teternum irafceris nobis ? auc extendes iram tuam a generatione in gene- rationem ? Deus tu converfiis vivificabis nos 5 & plebs tua lsetabitur in te. Oitende nobis Domine mifericordiam tuam: Sc falutare tuum da nobis. Audiam, quid loquatur in me Dominus Deus: quoniam loquetur pacem in plebem fuam. Etfuper Sanftos fiios: & in eos, qui con« vertunttir ad cor. Verumtamen prope timentes eum faluta¬ re ipfius : ut inhabiter gloria in terra noftra. Mifericordia, & veritas obviaverunt libi: juftitia & pax ofculatae funt. Veritas de terra orta eft : Sc juftitia de c ®!o profpexit. Etenim Dominus dabit benignitatem ; Sc terr a noftra dabit frucium fitum. Juftitia ante eum ambulabit: Sc ponet in grefTus fuos. Gloria PatrL Pfalmus jff, TNclina Domine aurem tuam , Sc exaudi ^ me, quoniam inops & pauper firm ego. Ciiftodi animam meam, quoniam fancius uim : falvum fac fervum tuum, Deus meus ‘Perantem in te. . Miferere mei Domine , quonism ad te c 'amavi tota die: laetifica animam fervi tui 7 E % quo- T fl6o ts$£§ o §<šjgt quoniam ad te Domine animam meam le¬ va vi. coi Ouoniam tu Domine fliavis & mitis: & vei multa: mifericordia; omnibus invocantibus ] te. riu Auribus percipe orationem meam: & in- an< tende voci deprecationis mete. In. die tribulationis mete clamavi ad le'' quia exaudifti me. tu Non eft fimilis tui in diis Domine : & m< non eft fecundum opera tua. Omnes gentes , quascunque fecifti, ve- s nient, & adorabunt coram te Domine: $ glorificabunt nomen tuum. Quoniam magnus es tu, Sc faciens mira.- m bilia : tu es Deus folus. Deduc me Domine in via tua , & ingte- diar in veritate tua : ltetetur cor meum, u 1 timeat nomen tuftm. ^ Confitebor tibi Domine Deus meus in to* to corde meo: & glorificabo nomen tuu® P' in aeternum. Quia mifericordia tua magna eft &P ei r me & eruifti animam meam ex infe rnl> inferiori. ^ Deus , inlqui inftirrexerunt fliper Sc Synagoga potentium qua;fierunt aninj? ^ meam, '& non propoflierunt te in corup . flio. Et _ t& 9 § o _261 1 k' Et ru Domine Deuš miferator & miferi- cors: patiens , & multee mifericordiae , Sc • & verax. ^ us Refpice in me, & miferere mei: daimpe- , ritim tuum puero tuo , Sc Falvum fac filium ‘ in ' ancillae tuše. Fac mecum fignum in bonum, ut videant, te: qui oderunt me, Sc confundantur: quoniam tu Domine adjuvifti me , & confblatus es & me. Gloria Patri. PfalmuS 11 f. $ J^Redidi, propter quod locutus fum: ego ^ autem humiliatus fiim nimis. Ego dixi in exceflii meo : omnis bomo ri ' mendax. Quid retribuam- Domino : pro omnibus , e ' lum retribuit mihi? ut Calicem falutaris accipiam: Sc nomen Do¬ brni invocabo. Vota mea Domino reddam coram omm 111 P°No ejus: pretiofa in confpečlu Domini m ° rs Sančtorum ejus. ;i , O Domine , quia ego fervus tuus : ego 0 er vus tuus, Sc filius anciilte tuae. Dirupifti vincula mea, tibi facrificabo ho- iaudis : Sc nomen Domini invocabo. J 1 v ?ta mea Domino reddam in confpetfh* ■ ptnnis populi ejus : in atriis domus Domini, n tnedio tui Jerufalem. Gloria Patri. R 3 " Pfol- 262 o ___ VfalmuS lig- f. D E profundis clamavi ad te Domine: Do* iji. mine exaudi vocem meam. ir. Fiant aures tute intendentes : in vocem deprecationis meas. ir. Si iniquitates obfervaVeris Domine: Do* mine, quis fuftinebir? f. Quia apud te propitiatio eft: & propter legem ruam fuffinui te Domine. Suftin-iit anima mea in verbo ejus: ipera- « vit anima mea in Domino. £ A cuftodia matutina usque ad no&em: r j, iperet Iflael in Domino. Quia apud Dommum mifericordia: & co* p piofli apud eum redemptio. _ Et ipfe redimet Iflael: ex omnibus iniqui* 1 tatibus ejus. Gloria Patri. ■* Antiph. Ne reminiicaris Domine delida f noftra , vel parentum noftrorum , nequ« [ vindi&am flimas de peccatis noftris, , c Kyrie eleifon. Chrifte eleifbn. Kyrie elei' , fon. Pater nofter. f. Et ne nos inducas in tentationem. j . Sed libera nos a malo. t * Ego dixi, Domin«, miferere mei. *5?. Sana animam meam, quia peccavi ribi* f. Convertere Domine aliquantulum. Et deprecare fliper iervos tuos. ir. Fiat mifericordia tua Domine iuper nos. Quemadmodum fperavimus in te. f. Sv ^ 5 >§ o §zi& 265 f. Sacerdotes tui induantur juftitiam. Do* $i. Et Sandi tui exultent. f. Ab occultis meis munda me Domine, cem Et ab alienis parce fervo tuo. ir. Domine exaudi orationem meam. Do- Et damor rneus ad te veniat. t. Dominus vobiicum. )fer Et cum Špiritu tuo. Oremus. A Ures tu£E pietatis, mitiffime Deus, incli- na precibus noftris, & gratia fondi Spi- titus illumina cor noftrum : ut tuis myfteriis ;fli digne miniftrare, teque aeterna charitate di- ligere mereamur. ii* T\Eus, cui omne cor patet, & ornnis vo* •L' luntas loquitur, & quem nullum latet :1 fecretum: purifica per infufionem S. Spiri- e tus cogitationes cordis noftri r ut te perfede diligere, & digne laudare mereamur. U Re igne S. Spiritus renes noftros, & cor noftrum, Domine : ut tibi cafto cor- pore ferviamus, & mundo corde placeamus. M Entes noftras, quaefiimus Domine, Pa- raclitus, qui a te procedit, illuminet: & inducat in omnem , ficut tuus promifit Eilius, veritatem. A Dfit nobis , quaeiumus Domine , virtus Spiritus fandi , quse & corda noftra R 4 cle- 264 o § l £& clemenrer expurget, & ab omnibus tueatur adverfis. D Eus , qui corda fidelinm fancti Spiritus illuftratione docuifti : da nobis in eo- dem Špiritu rečta fapere, & de ejus femper confblatione gaudere. C Onfčientias noftras, qucefumus Domine, vifitando purifica, ut veniens Dominus nofter JEfus Chriftus Fiiius tuus, paratam fibi in nobis inveniat manilonem. Qui te- cum vivit & regnat. Gregorius XIII. conceflit <;n. annorum Inhb gentiam dicenti bane orationem: I d 1 < E Go volo celebrare Miffam , & conficere <■ Corpus & Sanguinem Domini noftriJE' fu Chrifti, juxta ritum fanedas Romana? Ec- clefiae, ad laudem omnipotentis Dei, rorius- que Curiac triumphantis, ad utilitatem quoque meam, totiusque Curiae militantis, pro om¬ nibus , qui fe commendaverunt orationibus meis, in genere, & in fpecie , & pro feb cl {tatu fandtas Romanse Ecclefiar. Gaudium cum pace , emendationem vi- tac , fpatium vera: pcenitentise , gratiam & confblationem fancti Spiritus , perfeveran* tiam in bonis operibus, rribuat nobis omnipotens & mifericors Dominus, Amgn. RE- RECESSUS ALTA RIS. Antiph. Trium puerorum canremus Hym. num: quem cantabant Sandi in camino ignis benedicentes Dominum. Canticum trium Puerorum. B Enedicite- omnia opera Domini Domino: laudate & fuperexaltate eum in fecula. Benedicite Angeli Domini Domino: bene- dicite cceli Domino. Benedicite aquae omnes, quae luper coe- los funt, Domino : benedicite omnes virtu- tes Domini Domino. Benedicite Sol Sc Luna Domino : benedi- dte ftellae cooli Domino. Benedicite omnis imber Sc ros Domino : benedicite omnes fpiritus Dei Domino. Benedicite ignis Sc tellus Domino : bene¬ dicite frigus & asftus Domino. Benedicite rores Sc pruina Domino : be¬ nedicite gelu & frigus Domino. Benedicite glacies Sc nives Domino : be¬ nedicite nodes Sc dies Domino. Benedicite lux Sc tenebrae Domino : bene¬ dicite fiilgura Sc nubes Domino. Benedicat terra Dominum: laudet Sc fu* Perexaltet eum in fecula. Benedicite montes & colles Domino: bene¬ dicite univerfa germinantia in terra Domino^ R 5 Be« *66 o __ Benedicite fontes Domino : benedicite maria & flumina Domino. Benedicite čete, & omnia, quae moven- tur in aquis, Domino : benedicite omnes vo'ucres coeii Domino. Benedicite omnes beftfe, 8c pecora Do* mino: benedicite filii hominum Domino. Benedicat Ilrael Dominum : Iaudet & fu- perexalret eum in fecula. Benedicite Sacerdotes Domini Domino: benedicite 'ervi Domini Domino. Benedicite Ipiritus & animae juftorum Do¬ mino : benedicite fitrufti & humiles corde Domino. Benedicite Anania, Azaria, Mifael Domi¬ no : laudate Sc fuperexaltate eum in fecula. Benedicamus Patrem Sc Filium, eum fan- &o Špiritu: laudemus&fiiperexaltemus eum in fecula. Benediftus es Domine in firmamento cce* li: 8c laudabilis, Sc gloriofiis, Si fiiperexal- tatus in fecuia. Pfalmur i r o. L Audate Dominum in Sančtis ejus: lauda¬ te eum in firmamento virtutis ejus. Laudate eum in virtutibus ejus : laudate eum fecundum multitudinem magnitudinis ejus. Laudate eum in fono tubse : laudate eum in pfalterio Si cithara. Lau» o _267 Laudate eum in tympano & choro r lan- date eum in chordis Sc organo. Laudate eum in cymbalis bene fbnantibus, laudate eum in cymbalis jubilationis-: omnis fpiritus laudet Dominum. Gloria Patri, &Filio, &c. Antiph. Trium Puerorum cantemus Hym- num: quem cantabant Sančli in camino ignis, benedicentes Dominum. Kyrie eleifon. Chrifte eleifon. Kyrie elei- fon. Pater nofter. t- Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos a malo. t- Confiteantur tibi Domine omnia opera tua. Et San&i tui benedicant tibi. Exultabunt Sančli in gloria. Lsetabuntur in cubilibus fuis. Non nobis Domine, non nobis. Sed nomini tuo da gloriam. Domine exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. Dominus vobifcum. Et eum Špiritu tuo. Orrnus. D Eus , qui tribus pueris mftigafti flammas ignium : concede propitius, ut nos fa- ^los tuos non exurat flamma vitiorum. Ačtio- *6S o $sjfa A Ctiones noftras, qua;fumus Domine, afpi* rando praeveni, & adjuvando profeque- re, nt cun&a noftra oratio, & operatio a te tfemper incipiat, & per te ccepta finiatur. D A nobis, quae{umus Domine , vitiorum noftrorum flammas extinguere: qui bea- to Laurentio Martvri tuo tribuifti tormento- rum fuorum incendia fiiperare. Per Chri- ftum Dominum noftrum, Amen. CAPUT V. De Meditatione, & Particulari Examine. INSTRUCTIO I. De Meditatione, feu Oratione mentali* i. QuicJ t B 3 quotupleX oratio ? O Ratio in genere , eft devota mentis in Deum elevatio : vel, ut alii, familiare colloquium, quod homo inftituit cum Deo, tanquam Filius cum Patre, Sponfa cum Spon- o, rogando eum , ut quidquid vel anim® Ivel corpori noxium eft, propitius avertere, St quidquid in rebus vel temporalibus, ve ’ sternis neceflarium ac lalutare, benigne lar* g iri I 26 9 giri velit. Hsc autem Oratio dupliciter in- ftitui poteft, vel are, aliisve fignis exterio- ribus, & dicitur Oratio vocalis 5 vel mente tantum Sc affečlu, Sc vocatur Meditatio Sc Orado interna. Vocaliter orat, qui pia Sc lancla verba cum motu lahiorum ac lingute depromit, decantatve. Ad quam oratio- nem, ut cum frudtu fiat, requiritur 1. At- tcntio, ut vel ad fenfiim verborum adver- tas, vel aliud interim devotum myfterium, v. g. Pallionis Chrifti, animo rumines , vel ad ipfa faltem verba attendas, quo redte ac diftindte pronuntientur. 2. Reverentia, quam affequeris, fi oculos vel modefie claufos te- neas, fine ul!a circumvagatione, vel in piam aliquam iconem , expofitumve in Altari Ve- nerabile Sacramentum, vel in apertum ante te precatorium libellum , devote conjicias: fi manus Sc reliquum corpus inordinate non motites: fi genua fledtas, &c. 3. Tarditas fine prEccipitantia, ut tantum faltem morae tribuas verbis tuis , quae cum Deo facis, puantum impendere foles , fi quando cum viro aliquo in audloritate conftituto , cum Principe, vel Rege tibi loquendum eft. Ca- ve etiam, cum in templo verfaris, ubi plu- res funt prasfentes, ne ore fibiles, aut alium editiorem fonum edas, quo aliis tecum ora- turis , moleftiam , turbationemve aliquam creare pofies. 4. Puritas, »e quid inter oran- 270 1^L2§ o §^4^ orandum inrerveniat, quod delicti culpam tu mereatur, uti funt diftračtiones voluntarive, p: vel negligenter repulfe. tv Meditatio five oratio interior eft, qua in- H teriores Iblum animae rationalis potentiae fine g motu labiorum & lingua:, aut externa pro- £ latione verborum circa Deum Sc divina my- t fteria exercentur, fblaque mente colloqui- l mur cum Deo de rebus fpirirualibus Sc aeter- t nis, quam orandi ration,em Chriftus ipfe Sa- i maritanam docuit, quando interroganti huic ' de loco orationis in htec verba refpondit: J Špiritu s eft Deus , £?* cpui adoranl eum , infpi• 1 ritu veritate oportet adorare. Joan. 4. v. 24 §. 2. Quid Meditatio fit y prolixius declaratur ? F Undamenri loco ftipponendum eft, tres ef- Ce in anima hominis potentias, Metno* riam videlicet, Intellečlum, Sc Voluntatem; per memoriam reminifcimur praeteritorum, Sc ea etiam, qu<£ adhuc futura funt, nobis repraefentamus ; per intelleflum circa ea, qute memoria objicit, varie difcurrimus, & fingula momentis fttis ponderamus ; per vo¬ luntatem denique ea, quae perpenfa funt, vel ampleftimur , vel rejicimus , prout aut bona, aut mala efte, deprehenla funt. Jam vero tribus illis facultatibus ad virtu- tem Sc vitium uti poffumus. Exempli gra- £ia; ante medium annum alteri injuriam in* _ o _£71 tulit, & graviter ejus honorem laefit : id primo occurrit memorise, Et ecce , taci- tus inquit, nebulo ifte ante mednem annutn tu¬ li me cahmnia perftrinxit: mox exa£vius fin- gula expendens, examinatis omnibus adjun- dis: ltane vero! cogitat, ifte homuncio, cui tantim prcsftiti , quem tot cumulavi beneficiis % boe nlihi fecerit ! tani impnrtums me laceftierit verhis, tam injariofis , idqv.e in prcefentiu tot homimim honeftijjimorum , cfc. Denique per- verfa £ub(equitur voluntas. N on feram, non padar, par pari ref eram , non Jic abibit inul- tui. Ecce tibi fpeciem meditationis, at ma¬ te. E contrario autem , fi fimili ratione ex- erceatur esedem tres animte facultates circa piyfteria fidei, veritates Divinas & Evange- licas,, Sc quamcunque aliam materiam piam &fpiritualem, quae ad Dei gloriam, & ani- tttefalutem referamr, pia, fančk, laudabi- lis ac falutaris meditatio eft. Exemplo rem declaremus. Sit inftituenda meditatio de cru- dfbuone & morte Chrifti, primo officium ftum faciat Memoria , Sc ob oculos ponat ipfa hiftoriam five myfterium 5 confultum etiam eft circa illud , elicere adum fidei, c um proteftatione, quod firmiftime id cre- das ob Dei infinite fapientis Sc veracis audto- btatem & revelationem, paratusque fis pro eo articulo vitam Sc fanguinem, fi opus fit, P r ofundere. Tum 2J2 X?%S§ O §?JŠt _ Tum fequatur dilcurlus Intelledtus , ex- pendendo omnes circumftantias crucifixi & morientis Chrifti. Te ipfum interroga, quis eft, qui patitur & moritur? nempe unigeni- tus Dei filius : quo loco ? In monte Calva- rice: quo tempore ? In Iblemnitate Pafcha, in meridie: quanti funt, Sc quam multiplices dolores Sc cruciatus, quos rolerat ? Maximi & ineffabiles : quinam funt perlecutores & rortores? Judad, Gentiles, Cacodamones, pro quibus moritur? Pro nobis hominibus, pro amicis Sc inimicis, iplis etiam crucifbto- ribus, Sc tortoribus fuis , quo affedtu? Fer- ventiflimi amoris de defiderii adhuc plura patiendi: qu£enam in hac morte ejus eluce- Icunt virtutes? plurimas & excellentiflim doneč intelle&us convincatur, & ad pium aliquertt atque ardentem affedtum inflammetur volun- tas, quae tum demum & ipfa fuo fungetur munere, & diveriarum virtutufn adtus, bo- nacjue concipiet propofina , ac piis & fer» Ventibus affeclibus infiftet. Ejusmodi autem affeftus nune dirigentur ad Deufn, quem ex toto corde diligere , cui nos totos com- mittere , in quo folo fpern ponere , quent obbonitatefn & pulcTiritudinem dram rnagni- ficare & laudare , cui ob prteftira nobis be^ neficia redhibere gratias , cujus fanctiffimam implere voluntatem oporten Nune affečtus illi ad proximum referen- tur; ut eidem in necellitatibus, qua tempo- ralibus, qua,ipiritualibus, pro virili opitula- ri, falutem ejus tum animte, tum corporiš promovere , illi ad omne bonurri praelucere exemplo , illum amare, quantumvis inimi* cum & infeftum ; ejus defectus & onera ®quo animo tolerare^ &c. decernamus. Alias ad nos ipibs orcNnabuntur, ut cum °dium noftri ipforum excitamus; certa pce- ttitentite & mortificationis opera {ulcipimus; vilitatem noftram & nihilum confundi* S jnur j 274 *v 43 <$ o mur; deteftamur peccata praeterita; prono- nimus emendare vitam; fecftari impofterum maximam confcientiae puriiatem, exercere heroicos virtutum praeftantiflimarum aclus, &c. In hifce itaque, quae diximus, confiftitto- ta ratio, & ars meditandi, hoc eft, orare mente, nimirum rres illas animas potendas exercere circa myfterium a]iquod divinum, ejus per memoriam reminifci ; per intelle- dum circa illud difcurrere, & adjunda ejus enucleate perfčrutari; ac denique per volim- tatem pia & laluraria excirare defideria, aft fečlus o im :re is, :o- re as i, e* JS n- if !o ie is 'd b e a c _o _275 eft: Beati mundo ccrde , quoiiiam ipfi Deum videhmt. Matth. 5. v. 8- H. Edomandae funt paftiones, Sc pravi affe&us irae, invidia?, Sc fuperbEe, &c. qui etiam tempore orationis tranquillicarem meri' tis interturbant. Aquse vivarii dum limpidte funt & quietee oculos hominis ad fundum «sque admirtunt, videnturque pifciculi etiara minimi: at cum turbantur , aut ventis agi- tantur, nulli omnino comparent piičes, qui cerni queanr. Ita prorfus cum animo homi¬ nis comparatum eft, qui dum paftionibus in« ordinatis iaquietatur , capax non eft ad con- templandas & percipiendas veritates divinas, & cum Propheta Jamentari cogitur : Turbo* tns eft a furore oculus meta. Pf 6. v. %. IH* Nunquam efFundendum eft cor ad res terrenas Sc fenfuales 5 fenftis quoque exte- dores ab orni inordinatione cuftodiendi funt, prafertim oculi, aures Sc lingua, in quo te- nenda eft regula prifcorum Patrum : Horni ’» vm orationis ftudiofum oporiere cdecum , fur- ac niutnm ejje. IV. Vefperi, "priusquam decumbatur, tar- ac conliderate pradegenda eft materia, ‘ lv e punčta meditatioms ex aliquo libello, & inter legendum danda ooera, ut omnia re &e intelligantur, &praevidendi etiam. funt dfeftus congruentes , qui ad quodvis pun* ‘lum excitentur j ac denique, quantum hu- S a ma¬ li 276 o mana fragilitas permittit, elaborandum eft, ut quae praelegimus , memoria retineantur. V. Poftquam decubuifti, Sc ad quietem te compofiiifti , rurfiis futurte meditationis pundla quam brevifiime recole, acfimul An¬ gelam nium tutelarem roga , ut te pra- ftituto tempore exc?tare dignetur, illi vieif- fim promittendo, quod vocem ejus audire, Sc ad datum lignum continuo deferere ledu- lum veliš, Sc c. §. 4. Quid ipfo meditationis die mane mite ipfam prajiare oporteat, I. /^Uamprimum tempus furgendi adve- V 3 i nerit, nihil cundlare, led fine ulja mora de Jedlo conftrge, angelico tuo exci- tatori obfecundans, alioquin enim de cscte- aro non excitabit, ne adtum apud te agat. II. Mox omni ftudio cor tuum ad Deum dirige, Sc ipfiprimitias cogitarionum tuarum offer: nullas admitte de rebus terrenis co- gitationes, alioqui te ad meditationem ipfi m comitabuntur, &ad finem usque tecum per- fiftent. Primae cogitationes tua; fint de illo Pauli: Humiliavit femetipfim. ITI. Revoca in memoriam meditationis puncla, Sc ardens excita defiderium eam re- dle inftituendi. IV. Quod fi meditationis pundla tibi cidiflent 5 ne turbare: led polt abloluras pr e ' ces O §3^ 277 A, * nis tn- ae* :if- e > te e- la i' i 1 1 i ces matutinas ea relege, imo eriam durante mediratione licebit tibi ante te librum expli- čare, ut fi forte memoria defecerit, inde ju- vari poiPs; nam & hoc de S. Therefia me* morite proditur, quod multis annis fub me- diratione uti libro coafta fuerit; poftmodum nihilominus ad fublimiffimum contemplatio- nis gradum , poit tam diuturnam defolatio- nem a benigniflimo Deo evecta eft. V. Cum hora meditationis inftat 9 aqua luftrali te confperge, & immotus paulifper confiftens, confidera per unum circiter Pa¬ ter nofter, quo pačto Angelus, caeterique tui Patroni, ac Sancii omnes, cum beatiffi« maVirgine, ac Deo ipfo, te contemplen- tur e ccelo * & vehementer optent, ut in- ftantem meditationem quam perfectiflime peragas, & mox uno alterove paffu pro* grogreffus, profunda inclinatione corporis venerare Imaginem Matris tuše Deiparap, ac denique cum viva fide, & interiore adora* done praefentis Dei in genua provolvere, & tluam demififlime ufurpa illud Patriarchas Abrahm : Loqmr ad Dominum viemi , cum fint puhis cinis. Gen. 18- 27. §. 5. Quid in ipfa meditatione faciendum. M Editatio quatuor conftat partibus , quae funt oratio pra-paratoria , prseludia, S 3 con- 278 o § 1 ^ji confideratio pun&orum cum congruentibus affe&ibus, & colIoquium. L Eft orario preparatom, qua gratia pe- titur ^ recte, id eft, attente, devore ferven- ter ac triutuote meditandi. Que orado vel propriis verbis concipitur, veljam alias con- cepta ufurpatur, qualis eft, qu® fequitur, Oratio pr čepar atoria . E Cce , Deus meus , hic fto in confpeflu tuo, licet illo undequaque indigniflimus & accenlus te magis magisque amandi atque laudandi defiderio, cupio quam perfetftilfime inftituere praefentem meditationem meam: fed ex me nihil poflum, & quod magis do- lendum eft , ob antecedentes negligentias meas nullo modo fum dignus, quem tuad- juves gratia tua. Sed refpice in faciemChri- fti tui, & merita dilecdiftime Matris ejus, & omnium Sanctorum , & miferere mei. Per efficacem gratiam tuam trahe metno- riam meam ad te, ut nihil cogiret, nifi te: illumina inteilečtum meum, ut nihil lerute* tur , nifi te : inflamma voluntatem meam, ut tui folius amore inardefcat, ex hoc nune quibus ad ea coneipienda motiis & incita- i* tus es, e §. 7. Documenta qucedam meditaturis <* perutilici. , L T7Ixum ad ftatutum habeas meditarionis , I 1 tempus, & locum; & tempus quidem , opportuniffimum eft maturinum , ftatim a 1 fomno, priusquam alias occupationes aggre- < diare, & minimum durabit per femihoram, melius autem per horam. Locus , quo eft < quietior, & a turbis omnibus fegregatior, hoc eft, commodior & aptior. II. Materia coniueta medirationis poteft e fTe exemplo magnorum Sandtorum, hifto- tia Vitm & Paflionis Chrifti. Hanc ob cau- lam in feptem meditarionibus infra pofitis, qose totidem hebdomadce diebus refpon- dent, pro materia earundem praefcripta funt Prarcipua Chrifti patientis myfteria, & quae- y is meditatio in quatuor puncta diftributa e ft, eaque tam fertilia, ut facile uno etiam slterove puncto prseftitutum tempus impleri Podit, O. lil. Si in uno aliquo punčto fatiatur ani- mus, & defiderato fruitur devotionis guftu, ne feftines ad alia, led illi immorare ad fi¬ nem usque meditarionis, & tum alio tem- pore reliqua punčta expende. IV. Inter difcurrendum , ne lublimes fr flare conceptus, aut phalerata qu£erd ver- ba. Quo fimplicius converlaberis cum Deo, hoc ipfi eris gracior; quia cum Jimplicibus/er- piocinatio ejus. Prov. 3. v. 32. Plus etiam temporis tribuendum affe£libus & propofi- tis , quam dilcurlibus & ratiocinationibus; affečtus enim & a&us voluntatis plus apud Deum meriti, apud animum tuum plus uti- litaris Si necelfitatis habent. V. Quia meditatio efficax omnino , & praeftans meditim eft ad extirpanda vitia, & inlerendas necelTarias virtutes, hinc ordina- rie, 8 c quantum fieri poteft, meditationem tuam diriges ad illud vitium luperandum, circa quod magis labi, Sc eam virtutem af- fequendam, in cujus exercitio, plus difficul- tatis percipere confiievifti. Imo quotiescun- que generatim in pia aliqua defideria effer- vefcis, placendi Deo, expiandi peccata, fr člandi perfe&ionem, mox ad particulare il* lud vitium, Si virtutem defcende, & circa hiEc opere iplo oftende, quam leria & efr cacia Aierint antecedentia generalia defideria tua. bi c< & C( ri fi n a: & a c r d ti e t c t c r c t r 1 i c VI. c 28? _^Ls>§ o \S >» i s ) } *85 J. 8. Bacumenta alia a'P. Nicolao Lancicio data pro tempere ariditatis & defolatinnis. I. Pl non es tibi confcius ullius negligdntias paulo ante commemorarae, eciara ii to- to tempare nullam fentires con/olationcm, fed perpetuis impetereris diftraetionibus in- voluntariis , aut tentationibus, etiamii fenti«* res cor aridum inftar lapidis, noli ob hanc rem triftari, /ed perfifte in oratione , & Ju- ftare cum diftra&ionibus ; tališ enim orado valde utilis »Scjneritoria elt, quia confort ad humilitatem , cum fenfibiliter devota /tepe praebeat occafionem /uperbiae, Sc vante glo- tjae. In tali oratione exercetur heroica for- titudo, dum aequo animo /iiftinentur infefta- dones daemonis, vel naturte, Sc non obftan- te impetu diftradtionum Sc tentationum, ho- m o in oratione /ua per/everat: In eadem m5|or erga Deum amor elucet, quia collo- 'pia cum Deo protrahit, quae per diftradtio- nes Sc infeftationes moleftas, Dtemon im- Pedire molitur. An non majorem meretur laudem miles, pro Rege /uo excubans /ub dio, Sc Soliš teftum, imbt es ae nives pro eo ftftinens, quam ille, qui in palatio Regi a£ “ftens , fimilia non patitur ? II. Quod fi diftračliones follicite repellis , «ec tamen illte recedunt; /ed ariditas durat, & nulla pia cogitatio occurrit circa punfla o §z£fa 286 Meditationi prseparata, hoc modo procede: 1. Humilia re coramDeo, & agnolce, quod indignus fis, qui devote ores; & quod ob peccara tua dignus lis, ut ea in te punian- tur hac ariditate , & mentis inguietudine. 2. Age Deo gratias , quod hac ratione te humiliet, & puniat peccara tua, ut minus habeat, quod in altera vita pcenis afficiat. 3. Roga Deum , ut a te ariditatem illam au- ferat, fi id ad majorem ejus gloriam condu- cit, eique magis fit placitum 5 fin minus, offer te Deo ad fupportandam talem aridita¬ tem per totam vitam , dummodo tibi det gratiam efficacem illam fine peccato uilo, led potius cum Deiguftu fuftinendi. III. Contra occurrentes diftračliones in- terius in animo concipe difplicentiam &aver- fionem, nec opus elt aut caput movere, aut ullum corporis membrum, fatis enim eft, fbla mente nolle praebere conlenlum. IV. Ouando vel morbus, vel magna de- fatigatio corporis aut capitis non permittit te meditari, & difcurrere circa puncla pr*- parata, v. g. dum es initinere, & c. Sic age- Primo quadrante adora Divinam Majeftatem in ccelo, & in omnibus mundi partibus pr** fenterrh Secundo quadrante humilia te co- ram Deo, agnolcendo te vilifiimum & in* digniffimum omni bono, ob peccata tua, & limul de iis dole, eaque detellare, & cave* re re nia efl( Dt on ce a tu JF §! n( tr & a< tt n a d ii I i re propone ob Deum fttmme, & fuper om- nia amatum, dicendo fope: Dm, propitius ejlo viihi peccatcri. Tertio quadrante age Deo gratias pro omnibus beneficiis , tum communibus , tum particularibus , Chrifti Domini Humanitari, Beatiftimae Virgini, & omnibus aliis Sančtis, ac tibi denique con- cellis, Sc adhuc concedendis in aeternum: Quarto denique offer Divinae Majeftati fpiri- tualiter Corpus Sc Sanguinem Domini noftri JEfu Chrifti, Sc merita ejus , in laudem Sc gloriam Dei, in gratiarum ačlionem pro be¬ neficiis perceptis Sc percipiendis : in impe - trationem rerum, tibi Sc aliis neceJTariarum, & in fatisfaftionem pro peccatis tuis. Et his aftibus adde oblarionem bonorum propofi- torom alias a te fa&orum, idque in unione raericorum Chrifti, fanctiftimae Matris ejus , & CtElitum omnium: ac denique commen- da Deo pracfentes neceftitates, tum Eccle- fe, tum Regni aut Provinciae; Civitatis , Domicilii, in quo habitas, tum amicorum, & eorum omnium, qui fe commendarunt orationibus tuis, vel pro quibus orare teneris. * m * # ME- 288 o §^f MEDITATIONES SEPTEM De Chrifto patiente , pro feptem hebdo- raadse diebus« MEDI TATI O PRIMA, De geftis in ultima Ccena. jpUnStum I. Chriftus cum Diicipulis fiiis manducatAgnum Pafchalem, & accura* tiftime obfervat omnia , quaecunque in lege Mofaica de Agni Pafchalis efu prEecipiun- tur, videlicet, ur edatur aftus igne, cum k* dtucis fylveftribus , pratciruftis lumbis, cal* ceatis pedibus , cum baculo in manibus. Q.uanta eft exterior Domini tui modeftia & reverentia ? quam devotis cogirarionibus at- que affečftbus inardefcit cor ejus, dum eden- do Pafchalem hunc Agnum , feipfum seter- no Patri offert, in holocauftum pro peccaris tuis ? Difce perfe^le obfervare mandata le* gis toovte , & Ecclefite , quas & utiliora ac perfectiora funt ceremoniis Mofaicis. Difce, qua externa reverentia, & interna devotio* ne te oporteat perficere quodcunque opus pietatis. PiinBim II, Chriftus fiirgit a ccena, & depofitis veftimentis , prtecingit fe linteo: mittit aquam in pelvim : lavat pedes difcip 11 ' lorum fiiorum, & exofcu!ans eosdern , li n ! teo abftergir. Sedulo expende, quis fit, 8 U1 la* lat inl & fin nit de de te: tu ife m ell co Pf te a m Sa ad nt in P< tu fu Pl fa la: vi lu t »do- fuis ira- -§ e un- ia' :al- us. & at- :n- T ris le' ac :e, . 0 ' 'US & 3 ' lU- jr [U‘ _ t*$£>§ O §ZjŽ?y _ 289 lavar pedes? fčilicet fuprema, Divina, atque infinita Majeftas: quibus? vilibus pifcatoribus, & inter eos infeftiffimo inimico, & prodirori fuo Judae : quomodo ? cum maxima huma- nicace , diligenm, fervore, amore , & deli- derio majoris ac majoris humiliationis : qua de caufa ? ut te doceat profundam humilira- tem. Vide,quomodo hucufquehancDomini tui abiedtionem imitatus fueris , & firmiter ftatue,fuperbiam tuamftrenue deincepsedo- mare, dcinofficiis abje&is, atque humilibus efie fedulum & frequentem ; heroicumque concipe defiderium,te fetnper & ubique,quam potes,profundiftime coram omnibus demit- tendi, abjiciendique. PnnSum lil. Chriftus inftituit facrofan- dum Euchariftite Sacramentum. O quam excellens & eximius hic eft acdus Chariratis Salvatoris tui JEfu, qui , dum mundus eum a d nečem qua?rit, ipfe vicifHm mundo tribuic non Angelam, ied femetipfum, nec utante, in Magiftrum Sc Fratrem, ded in cibum Si potum. In Communione iraque accipis to- dim Chriftum ; Divinitatem cum omnibus ftis attributis ; animam Chrifti, in qua eft Plenitudo omnis gratiže , & infinita merita; fšcratiliimum Corpus ejus j thaumaturgas il- ias manus tot miraculorum effedlrices ; di- dnum os illud, quo edocnit Evangelium Ca- U ‘i$> Adora illum, & mirare exceffivam ib T lam 29 ° o §<2 d gi lam liberalitatem Chrifti tui, gratum te red- hibe verbo & opere , ac vide', ut deinceps & corpore & animo , anima' & membris JEfti tui te conformes. Puvftvm JV. Perpende effečlus Cornmu- nionis : videlicet, murat hominem in Chri- ftum : ext : rpat viria: minuit tentatones: au- get virtutes. Poft unicam fufcepram iacram Synaxin, oporteret te in v ir urn fancuim e- vadere . & ecce toties eam frequentafti, & iniiidem adhuc hares imperfe£lionibus. Quid caufe ? forraftis in Patu peccati lethalis ac- cedis ? fbrtaftis minus fincere te accufas de noxis venialibus, nec eas debite per facram Exomologefin expias ? fbrtaftis requifita deeft praeparario, reverentia & devotio ? quidquid lit, emendandum eft. MEDITATIO SECUNDA. De a£Hs in horto, & monte Oliveri. P UnShan I. Expende, qua ratione Dominus tuus oret in horto : i. Ouantumvisde- feflirs tum ex lotione pedum,tum longoilloftr- mone, quo extremnm allocutus eft difcip 1 '" los ftios ; quantumvis triftis & debilis, orat nihilominus. Quam tu levi de cauft inter- mittis confttetas ruas devotiones,& pia exer- citia ? ubi tu tempore affliftionis coniblari°' nem qua'ris ? apud Deumne., an vero apud homines ? 2. Chriftus orat folus & lepa ra ' tus tus hib' ora gen Sil pec Ch Pat' 5' u(q dur qua 6 ; ejui trm H Ch ofF« que id cor ino j tur. par ftu: ata illu cor alti 291 ed- ;ps )ris iu- iri- au- am e- & aid ac- de am eft lid iuS le- er- )Ur rat er- er- io- ra* tus a diičipulis : quam tu diligentiam ad- hibes, ut orado tua (it attenra ? 3. Chriftus orat cum fiimma reverentia, provolutus in. genua , imo & facie in terram proftratus ; Si hoc Filius DEI, quid te par eft facere, o peccator , Sc vilis terrae vermiculus ? 4» Chriftus orat confidenter , propterea dicit: Pater mi; quam tu adhuc infirmus es in fide ? 5. Chriftus orat perfeveranter in tertiam ufque horam, Sc ita fervide , ut inter oran- dum fanguineo etiam ftidore perftmdatur , quam tu in orando inconftans & frigiduses? 6. Chriftus in oratione refignatus eft, ut illa ejus verba teftantur : Pater , fi poffilile eft , tmfeat a me calix ifle> verumtamen nonmea % fid tua voluntas fiat. Matth. 26. v. 39» Si Chriftus ad calieem tam amarum fponte fe offert, Sc paratus eft obedire Patri fuo ufi ad mortem crucis amore tui, arre de, quid te viciflim ex a™ore ipfius offerre conveniat, & omnem tu a m pervicaciam & inobedientiam emendare ftude, PunBum 11 . Dominus tuus fumme trifta* tUr - Evangeliftar triftitiam ejus appellant pavorem, tsedium , & agoniam , ipfe Chri- itus: Triftis eft , inquit, anima me a ufque a d »Krtem. At cur hoc ? cur JEfiis gaudium ! “ u d Angelorum ita veh em en ter angitur & c °nturbatur ? Duabus potift*mum de caufisr J hcra eft,quod ad vivum fibi jmaginatus fit T 2 o m- 292 O omnia & lingula rormenra & opprobria, quae vel in tenerrimo fuo corpore,velinex- cellentiffima fua perlona tolerarurus erat; unde inter parrem ejus Superiorem & Infe- riorem acre nalcebatur certamen, ira ur fanguis etiam inftar fiidoris , vi anguftiae per poros protruderetur. Vicit nihilominusparsSupe- rior , Sc de Inferiore triumphavir. Statue Sc tu, vincere te ipliim , pugnare & relifte- re eriam ulque ad fanguinem. Altera trifliris caufa erat, quod cognoverit, Sc cjuafi pr tnaumaturgas ejus manus tam vinxerunt arc- ut & fanguis inter ungues protrufus fit: ^cratiffimum Corpus ejus terrse affligentes , ^onculcarunt pedibus , & per torrentem Ce- dfon canis inftar raptarunt. O fpečtaculum tttlerabile ! compatere Domino tuo, qui a- m °re tui tam arete conftridtus, mibere adep T 3 & ' m t&3§ o _ & crudeliter rraclacur : Conftringe :ta eurn vinculis & nexibus amoris, Sc amore iplius, ornnium lubigi Sc conculcari pedibus defide- ra, &erubefce atque confundere deluperbia tua , qua exiguas etiam humiliationes Sc de- Ipečlus cum tanta impatientia , querelis & murmurationibus hactenus fiifcepiui. MEDITATIO III. De geftis in domo Annse Sc Caiphar. P UnBum h CGeleftis Magifter Chriftus in* terrogatu9 ab Anna de doftrina fua, refpondet , fe palam femper locutum fuifle, & in occulto docuifle nihil, eos proinde in- terroget, qui audierunt. Pro quo refponfo alapam fevillimam refert, cujus tu circum- ftantias apud te confidera. Ouispercutitur? Summa , atque Divina Majeftas tj a quo ? a mancipio Diaboli: in qua parre corporis in facie f cujus afpe&u in ccelis Sc homines & Angeli beantur : quo modo ? pugno ita ve- hementi, ut Sc dentes inde vacillarint, &f a ‘ cratiflimus cruor copioie per Divinum os «tque nares profluxerit: apud quos ? in prat' ftntia Sc confpečtu plurium gravilfirnorum Virorum : ob quam caufarn ? citra omneffl rfoxam Sc culpam, tui dunraxar caula, utipfe in fe evpier, quod tu toties aburendo facie tua promeritus es : quo animo hanc tam di- ram alapam Dominus fiiftiriuit ? arqui/Iimo; fin fp' mj uli fic irr nc cli de or ti & tr¬ te & 0! ei ta a tr P b y n t< It I- ti o _295 um fine ulla non modo vindičta, fed <3c vindi&ae us, fpecie, cum alias tamen etiam muko minores de- injurias fervis fuis irrogatas, gravilfime fit bia ultus. Quam tu ex hoc antecedente conclu- de* I fionem deduces ? nimirum conclude, quod & impokerum lan&ius uliirus fis facie tua,ne novos Domino tuo calaphos impingas: con¬ clude ; quod nullas, quantumvis graves vi- deantur,illatas tibi forte injurias veliš u!cifci,{ed omnes xquif?imo, ketififimoque animo ferre. n* PunBum II. Princeps Sacerdotum, & to- , tum Conc iium conveniunt in domo Caiphae, & falfa teftimonia undique conquirunt con- 1 - tra Dominum , Sc poft extrema omnia 0 tentata fateri nihilominus coguntur, confilia i' & machinationes iuas irritas efle, & culpa ? omni vacare JEfiim. An non haec fuprema J e ft Domini tui innocentia Sc irreprehenfibili- ’ ta s, utpote in quo invidiflimi etiam , perfpi- - ca ciffimi, fimulque inter fiios graviffimi ho* mineš, nihil reprehenfione dignuvn invenire Potuerunt. An Sc vita tat ita irreprehenfi- 1 biliseft,? Heu, quoties aliis ratione tua vi- v endi ofFendiculo Sc fcandalo fuifti! quam muka etiam optimi amici tui, qui familiarius te utuntur , de te norunt, quaz laudem nul* merentur ? nihil dicam de inimicis. V®c emenda , Sc in omnibus verbis Sc ac* Ponibus tuis proximo tuo prselucere bono e xemplo ftude, juxta illud Chrifti monirum: T 4 Sic 296 O Si \uceatlux vejiva coram hominibus ,utvideant opera vejiva bova , glorijicent patvem ve- Jtrum, qui in ccdis e ji. Matth. 5. v, x6, PunShtm III , Cum fummi Sagerdotes ni- hil falfis fuis teftimoni s proficerent, Cah phaš iubdo ! e < 3 ; fraudulenter /apientiihmurn Dominum aggreuitur, & adjuro , inquit, te per D mm vivum , vt d 1 car nobis ,ji tu es Cim- fim Filius Dei. Matth. 26, v, 63, Etquamvis Cirildum minime lateret , interrogationem hanc plenam dolo, efle , & refponftm fuum peHIme acceptumiri, & mortis eriamanfam praebiturum , nihilominus fepofito metu, & re pectu omni humano , in folam majorem Patris (ui gloriam intentus liberrime refpon- det: Tu dixijii : Venmtamen dico vobis, a* modo videbitis Filhm bomitiis fedentem a dex- tris DEI, & venientem in nubibits cedi, Matth. 26, v, 64, Utinam tandem, tam praeclarum Salvatoris tui exemplum te doceret, relpe* dum omnem humanum exuere ! Cur toneš apud te DEUS cedere debet vili homunicio- ni, qui pulvis Sc cinis eft ? Cur tanrum a- pud te valettimor,amorque hominurn,ut in eorum gratiam tot, tantosqne gratise & gloriae thefauros perdere non cures,&P r( p priam inqu nare animam , inquietare confci- entiam , Sc tantis , vel ignis piacularis , vel jpEus etiam gehenna? pcenis te ipfitm red- dere gbnoxium ? Serio propone, nunquaru . dein- d 01 fii l\ h ti (J « v F p: o fc d n A C I q C! a & 297 m ve' ni- !ai- im te 4 ' ds m m m & n i’ !* 1 . [1 * S ^ 3 $ o deinceps quicquam vel mali facere, vel boni omittere , extimore, amoreve hominum. Punchim IV, Caiphas audito Chrifti aequi£ limo refponlo , fcindit veftimenta lua , Sc liafgheniavit , inquit, qvid adhuc egenms tefti- ks ? Ecce , nune audiftis blajphemiam : quid vobisvidetur? atilli refponfdentes dixerunt: Reus eft mor tis. Tune expuerunt in faciem ejus , B* colaphis eum ceciderunt , ctlii anteni paJmas in faciem dederunt , dieentes : Prophetiza nobis Omfie y quis eft , qui te percuffit ? Matth. z6. v. 65;. Sc c, Adverte bene : Naturalis Dei Filius , qui peccare non poterat, pro blaft phemo habetur. Htec funt judicia mundi , ob quas tantopere turbaris. An non fatius foret , ut refte vivendo neminem timeres, dicereque pofTes cum Paulo : Mihi anteni pro rinimo eft, ut a vobis judicer , aut ah humano d‘t , qui aut eni judicat me , Dominus eft, J. Cor, 4. v, 3, MEDITATIO IV. De accufatione Chrifti apud Pilatum B* Herodem . P UnBum 1 . Salvator tuus coram Pilato Praefide a Principibus Sacerdotum tan- ^am maleficus in judicium vocatur. Ac- Cl '(ationis capita funt h ste : E (Te eum fedu- ^orem 8c concitatorem plebis : perduellem ^ rebellem Catfari, ut qui prohibuiflet, illi T 5 iare 29 % ^9$ O §g4&__ dare tributum : feditiofum hominem, & qm' fe ambitiofe fecerit Mcfiiam, & Regem ju- dceorum. Quam eandem accufationemapud Herodem repetunt, ad quem Principes Sa- cerdotum cum hoc fuo captivo remiferatPi- latus. Chriftus autem & apud Pilatura, & apud Herodem totus filet, nihil in fui pur- gationem in medium profert, licet omni ex parte innocentifiimus. Cur hoc ? nimirum ut hac ratione expiet multiplicia mendacia& excu(ationes, quibus toties obtegere cona- tus es defečtus & culpas tuas: quando deiis a Superioribus tuis commonebaris. ./Equo itaque faltem animo feras, fi quando a con* fcientiae tu« arbitro optima mente moneris aut reprehenderis : imo da operam,utquas- vis etiam injurias , & falfits accufationes, qnas Deus evenire tibi permittit , patienter fuftinere afliiefcas. VunBum 11. Multa Chriftum interrogat Herodes. Exempli gratia , num ipfe lit, qui a mortuis refulcitarit Lazarum; numipfe fanarit ccecum a nativitate , Sc his fimilia; defiderat etiam fieri a Chrifto miraculum a* liquod ; quod fi faceret , promittit, a fe ipfiim liberatum & ereptum iri e‘ manibus inimicorum fiiorum. JEfiis autem , qui v ‘‘ debat j intenrionem Herodis vanam efle, & ex mera curiofitate ortam, regi« huic per- ion« , licet tanta promittenti ,• nec vejbulo re- rel tol qil te ell ni< co fo' Di hc cu re C ni ht tu P' in ni « in c< iti bi fi fi S 299 liii u- ad ia- 3 i- & r- :x m S a- is o i* is s- » r t > o refpondere voluit. i. Ut fatisfaceret pro tot tuis non otiofis fblum , fed noxiis verbis, quae toties in aliorum gratiam effudifti, & te doceret in verbis tuis parcum & tenacem efle. 2. Ut conftmmaret opus redemptio- nis, & plura amore tui pati poflet ; at tu e contra omnes patiendi occafiones declinare foles. 3. Ut tu exemplo ipfius collata tibi a Deo gratiae dona celare difceres 3 nec enim ip r e gratiam fuam miraculorum oftendere hoc loco volebat, licet vel maxime,utmira- culumhic aliquod patraret,neceflarium vide- retur. PunSlum III. Herodes ignominiofe a Ce Chriftum repellit, jubetque alba veftiri ra¬ nica , Sc velut ftultum , ac ftolida: mentis hominem , ex aula fua ejici ; quod manda¬ rin extemplo exequuntur aulici. Tu re- puta tecum , quanta haeclit, & quam enor- ris ignominia , quod divina illa atque infi- n| r Sapientia , velut ftulta reputetur , Sc plibiletur, idqueaRege, & tota ejus aula, in publicis compitis & plateis , ab innumera concurrente multitudine hominum. Ecce, 'ta a Verbo ceterno Patris folvi oportet de- bitum, quod tu ambitione tua contraxifti, Sc ^nia toties ob fcientiam , aliaque dona tua , inper alios vane reiplum extulifti. Coerce ^Perbiam tuam , Sc ficut huc ufque laudem & gloriam in_ore hominum captafti; ira de- inceps 300 r o §&Ify inceps apud eosdem contemni & defpici quaere. PunElgm IV. Ab eo die Herodes & Pila- tus in gratiam in vicem redierunt, quiante- hac inter fe non levirer diflidebant ob tern- poralem jurisdi&ionem, quam alter alterius nontranquam violabat: reconciliatus autem eft Herodes, dum Pilatus tantiiperjuri (iio ceftif, & captivum Dominum tanquamGa- lilreum ad Herodem Galitece tetrarcham re- mifir. Tam potens eft humilitas in recon- ciliandis animis diftidentium. Ad haec ex- pende , quid per reconciliationem Pilati & Herodis 'ignificetur , nempe, per Chrifti Paftionem Judteos & Gentiies in imam Ec- clefiam coituros efte, & toturn genus huma- num reconciliandum aeterno Patri. Sed quandonam tu perfečbus evades amicus Dei, Sc hujus amicidtE impedimenta omnia rerno- vebis , quod tantopere defiderat DEUS, & ribi tam proficuum ac neceffarium eft ? MEDITATIO V. De Us, (jim Domino acciderunt in domo Pilati ? P UnShtm I. praries Romanus quotannis cir- ca tempus pafchale tenebatur unume vinftis , querrj vellent [udari, dimittere; cui confuetudini fb acco#nnodans Pilatus, binos Judaeis proponit, alterum Barabbam, lan’ 0 ' nem nei figi hat g$ nia vel ele lat: h 18 qu ari mi q« tei q« cit tu ta: ca gl rt fii fn C( ni bi di m $& P §'0 301 3ici ila- ite- m- IllS !T1 iio ta- ■e- n* x* & li i- d nem, praedonem, feditiofiim & vincbum in- fignem, akerum JEfiim; Sc eosdem interro- har, iitrum ex his cupiant dimitti. Oquaenam gaec comparario ! quam enormis ignomi- nia, & inexplicabilis JEfu tui defpe&io! quae vehementer aučta eft , cum populus ejus eleftus legitimo Regi fuo fčeleratillimum latronem pržcpofiiit , exclamavitque : Tolle lune , dimitte nobis Bar albam. Luc. 23. v. 18. Quid tibi videtur? adhucne jure con- quereris , fi alii tibi praeferantur ? An non arrogantia tua in caufa eft , ob quam Do* minus tuus tam vilipenditur ? Conlidera quo- que , quod & tu ftepenumero Judseos imi- teris , & Barabbam Chrifto praeponas, fi quando plus apud te momenti habet judi- dum tuum proprium, quam praepofitorum tuorum : plus valet commoditas Sc fenluali- tas, quam falus Sc beatirudo : plus efficit «ro, quam Ipiritus, honor proprius, quam gloria Dei. hmciv.m 11 . Pilarus , ut quovis modo fu- ffentem compefcat plebem , jubet Chriftum flagellari. Toius itaque denudatur caftif- fimus, ac verecundifilmus Sponftis: alligatur aolumnte , & criideliflime caeditur , a tora nimirum cohorte milirum , qui & natura ro- bufti Sc efferati, & pecunia iniuper a ju- da;is corrnpti erant ,utadmortem ufque Do- m >num mulclarenr, ut fi forte eum Pilatus 302 ®č>§ o abfolveret, mori nihilominus cogererur. Nec ipfi crudelitati defuere ; fed alrernatim pro libiru fuo tenerrimum Dominum non aliter, atque incudem pulfarunt. O quanros dolo- res delicatidimo corpori , cx virgineo fan- guine formato , intulerunt violenti Sc atro- ces iotus ! A planta pedis, ufque advert : cem capitis non erat in eo fanitas : fed ubique vuinus, & livor, Sc plaga rumens. F rudarim confciffa caro hinc inde dependebat, nec a- lia eratJFfu tuifacies, quam fi fanguineoe balneo extrachis fuiflet. In tanta tamen ty- rannide , Sc plusquam ferina crudelitate, ne minimam quidem adverfus flagellatores que- relam effundit, quin porius identidem facie in ccelum fublara , quoniam , inquiebat, in fagella paratus fnm. Pfil. 37. v. 18. Accede, qutefo , Sc interroga Dilcchim tuum, quanr obrem ita levere fiagelletur, Sc refpondebir, ob peccara Sc fcelera tua. Tu es, qui col- ligafti virgas, & in manus militum rradidifti. Age itaque poenitenriam , Sc fceleratos cor- rige moreš , commiflasque culpas operibus latisfa&oriis expiare ferio propone. Offei etiam corpus tuum ad quofvis morbos &do- lores. Pmflum 111 . Hanc inhumanam flagella- tionem non mitior excipit coronatio; etenim petulantiflimi milites nullius judu , fponte im. s diriflimam ex. acutis fpinis coronam plec- pled in c ut 1 run affe gnis cap: rani tiar hab Ma ere to fet. in 1 gits iiio vid vic tioi frai val mii ait ho, haa mc fed liji _o §<ž4fo503 ple&unt, & exhaufto capiti imponunt, & incerebrum ufque fpinas fuftibus adigunt, ut undique aculei promineant, manum a- rundine , velut foeptro gravant., in fignum affeftati regni : in faciem confpuunt: pu- gnis & palmis catdunt : pilos e {ančtiflimo capite & barba vellunt, Sc ignominiose falu- tant: Ave Rex Sfudceorum. Matura teftima- done hic penfa, quis fit, qui tanto ludibrio habetur ? nimirum Rex gloriat , fiipremus Manarcha , verbo , Deus. A quibus ? a creaturis ftis , quas pulveris inftar moraen- to conterere , Sc in nihilum redigere poA fit. Quocirca ftatue , deinceps vitam tuam in omni dolore Sc defpectu abfolvere. Co- gita quoque , qua de cauia tantos in (anfto iiio vertice cruciatus fuftineat Servator tuus ; videlicet, ut te doceat , obftinatum ac per- ^icax caput, quod maximam partem in ac- donibus tuis pro regula habes , edomare Sc fiangere. Sedulo hanc lečtionem edifce, quia Valde tibi neceffaria eft. pmftnm IV. Hac ratione exceptum Do¬ zirnim JEfum popuio proponit Pilatus , & ®it: Ecce bomo. Videte , qua£fo, an adhuc honiinis formam gerat ? certe miferabilis Chrifli facies etiam faxa & marmora e- Zollire valuiflet, nec tarnen emolhit Judceosj fid magis exacerbati clamare cceperunt: Cru- ci h' , crucifige eum. Joan. 19. v. 6, Infuper o _ & minanturPilato, quod, ii dimittereteum, accufaturi ipliim ellent apud Caeiarem. Pi* latus itaque, timens offenfam Caeftris ; tan¬ dem Crucis fententiam pronuntiat in inno* centiffirnum JEfum. Hic omnia miicentur, unde & ru diverfbs affečtus miice. Compa- tere affli£lilfimo JEIu tuo : refraena pravos affectus , qui, ur in Judaeis patet, excaecant Sc indurant mentem : deteftare refpedus humanos: ac denique Pilato te offer , ut te loco Chiifti ad Crucem condemnet, urpote nocentem, pro innocente. MEDITATIO VI. . De bajulatione crucis , crucifixione £3* m or te Cbrifti . P Unchtm 7. r Quanquam latronum cruce$'a licdoribusdeferantur ad locum fupp!icii> debiliflimus tamen, & toruse\hauftus Chri- ftus , cogitur crucem fiiam ip/e eodem de- ferre. Vide , qua ratione a Praetorio Pd atl procedat, totus capite & vultu cruentatus, laffis Sc vacillantibus pedibus hinc illinc of- fendens , fepries fub crucis onere farifcens, ac fanguinolenra pedum vedigia plateis im- primens. Surge anima mea, Sc quemad- modum S. Veronica fudarium Domino por- rigit , ira Sc tu cor tuum porrige , ut Paf fionis fiiae effigiem in eodem efformet. Cru- cem quoque tuam , live externa illafit, in* inte min ta: [im tur I fus mili con bil^ con affe nia Per doli tot dus in i run vis tur. črni fcrc cori Tant ciua cru lice in ( fus O _3°S interna , patienter & fortiterportando , Do- minum fequere, tibique illud didtum cogi- ta : Qyi vult poji me venire , abneget Jemetip- fitm , 'a tolhet crncevi fuatn quotidie ^ & fequa~ m me. Luc. 9. v. 23. Punttum II. Cumprimum Virgineus Spon- fus pervenir ad montem Calvariar, continuo milites facram ei togam inconfimlem defiiper contextam per totum , immanitate incredi- bid detrahunt, atque ita Sc fpineam coronam commovendo , novum ei atque immenfum afferunt cruciatum: quin etiam vulnera om- nia , vialenta togae detra&ione renovanr. Perpende, quantum verecundiflimo Domino dolorem incuflerit tam propudiola coram tot millibus hominum denudatio. Ita nu- dus in crucem dejicitur, manus, pedesque, >n quibus acutior efle folet fenfus(ob vena- rum, nervorumque concur/um) obtufis da¬ viš terebrantur , ac cruci denique configun- tur. Quam impetuofe in fiiblime extollunt »ucem ? quam immaniter in praeparatam fcrobem labi permittunt ? quam immiferi- corditer totum corpus concutiunt, conquaf : - &ntque ? Tu Chriftiane , ferio fcrutare , ^uamobrem manus, pedesqueDominituitam crtidelirer ar£teque confm fint cruci, vide- ket, quia toties tu inanibus pedibusque tuis J? ejusdem contemptum ac defpedum a.bu- ' Us es: vide, .in quo, & ernenda; Sc te quoque U per t&£>§ 306 o §§ o fug ruus. Imo, fi jam in crucem adtus e/leg, eandem jure meritiffimo ob pcccara & fcele- ra tua (uftineres. hmSinni IV. Poftquam ieptem a Domino tuo prolata in cruce verba devora mente percurrifti, conlidera , quemadmodum incli- nato capite emittat fpiritum. Moritur in ex- trema pauperie; lechis agonizantis crux efl ; corona fpinea pulvillus ; decurrens undique cruor lodices : nec aliud quicquam linteami- ntim praefto eft , quo nudiras ejus veletur : & tu adhuc temporalibus inordinate adhaere- fcas ? Moritur inter principum Sacerdorum jannas & opprobria : Alios falvns fecit , Je* iffum mn pot e ji falvum fctcere : Si Rex ljrael , defcendat nune de cruce , cvedimus ei. Matth. 27. v. 24. Non lic , mi JEft , non fefcende : fed in cruce perfevera , ut no? Kemplo tuo doceas perfeverare ufijue in finem. Moritur in acerbiflimis cruciatibus c otporis, & extrema defblatione animi» O, <]uantum igitur eft pretium animae hominis, P r o qua Dei Filius vitam fiiam infinite pre* '■ofitm impendere non recuiavit. Vide, ut ^ tu amore JEfu tui mori paratus fis: amor tnirn amore compen{anduseft;mors,morte. v ’de, ‘ne animae tuae ja&uram facias, quam ttoto pretio Servator mus redemit, quin po* omnibus viribus cdllabora, ut Si pro* Xl mi tui animamlucreris. V a ME" . MEDI TATI O VII. De tis , qnce poji Chrijii mortem contigerunt , IŽ de ejnsdmfepultura. P Unthim 1. Poftquam Creator orbis crudeli fato extinclus eft, omnes creaturae morti ejusdem indoluerunr : Sol pleno die obfcu- rarus eft, quia lux mundi occubuerat: petne difliluerunt , atque adeo & faxa Chriftum Filium Dei confefla funt , dum homines de eo filebant: velum templi in duas partes fciffum eft , quia finem accepit lex antiqua, & aditus patefačlus eft ad fancfa fanttorum: terra mota eft, Sc ob tam crudele judaeorum facinus cohorruit : fepulchra aperta funt, Sc ipli mortui cadaver Domini fui quodammo- do amplečli velle vifi funt. Amina mea lu¬ ge cum lugentibus : probe eiiim nofti, quid alias profatus fit Dominus tuus : Beati , lugent , quoniam ipfi confolabuntur. MatrM- v. 5 . An non juftam fatis lugendi caufam habes , cum fato abs te difcedat Dominus tuus , iponfiis tuus, magifter tuus, optimus amicus tuus ? An non ploratu dignum eft> quod tot fceleribus mortem confciveris Deo tuo ? quod hodiedum idem ipfe Deus tam variis atque enormibus flagitiis paflim adira' cundiam provocetur ? quod tot milim am* marum ad extremam perniciem Sc interitum ruant? ( S j' i I a t a I < I < I i i 1 I o 309 ruant ? Hasc & iimilia perpende, & facile a rifu, jocis & nugis ribi temperabis. PunBum II. Jam mox fru£tus Paffionis Chrifti patefcit, dum peccatores ad frugem & Deum redeunt, percutientespe&ora fua: !l jufti animanrur Sc confortantur. Jofeph ab :i Arimathia, nobilis Decurio , clandeftinus l ' hucusque Chrifti difcipulus, licet Sc oculis Sc E auribus uiurparit fummorum Sacerdotum , 1 totiusque plebis vefaniam contra Chriftum, adeoque meriro fibi timere poffet, quisquis pro Chrifto ftaret; jam tamen metu omni depofito , audafter acceflit ad Pilatum, Sc petiit Corpus JEfii ; prerioiam quoque iin- donem coemit : quo corpus illud involveref- Similia prseftirit Nicodemus , Sc ipfe nobilis ac Princeps Scribarum ac Legisperitorum, qui ad centum libras aromatum atque un- guentorum mercatus , eas artulic in montem Calvariee , ut Domini corpus iisdem ad iepulturam condiretur. Tu gratias age cce- lefti Patri , qui tam provide /olicitus eft de bonore Filii /ui , atque ita continuo poit e jusdem obitum incipit eundem exaltare : e *ue quoque Sc tu refpečhim omnem huma- n um, imperterritusaggredere,quidquid ate Dei tui major gloria requirit, dicque cum Paulo : In quo qnis audet , audeo & ego. 2. Cor. v. 21. PunBum Ul. Tofephus Sc Nicodemus ope ' U 3 fa- 310 o §<$£& famulorum £uorum , ac B, Joaanis!, quam reverentiffime tollunt de cruce corpus Domini , atque illud in dnu afflidtiiiima' . Matris reponunt. O quanca hanc ex ima parte triftitia invafit, dum facrofandtum at- que innocuum corpus filii lui vidit tam mi- Cere atque crudeliter excarnificatum , quod illa tam blande ac duiciter enutrierat: ex alia vero parte collaudavit atque extulit amo- rem ejus, quo illečtus , tanta pati , tamque acerba defungi morte pro ialute mundi vo- luit. Accede , mi Chri liane , & primum a Beabffima Virgine veniam pete , quod di- lectifflmi Fiiii e/us mortem procuraris ; tura maxima , qua potes, grati animi fignificatia- ne omnia Salvatoris tui membra exofcuiare, & membrorum tuorum deliila deplora, & emendationem fponde. Verbi gratia in- ehoando a pedibus, dic : Mi £fESU , g^* tias tihi ago , exofculor facrntiffimos tms , pro me clavis perfc/ratos ; heu, doko , $ ingemifco , quod toties pedibus meis abufus in decurrenda ina vunitath ; mn comnittam ul • train aternum, &c. Punchtm JV. Confidera , qua ratione viri ldi fandti clavos, Coronam , Sc cmtera fitp 1 * lia tanquam pretioftdimas Reliquias , Sc ' n ' flrumenta redemptionis humanm pie vene- rati finft, Sc aflervarinr. Quo padlo abluerint corpus, Sc munda lindone involverint,ftm- ma* m: ch jui tu 1 vi ali di d ali P‘ cc re ai c< d, re at te 1 n r o 3*1 maque devotione ac veneratione in fepul- chrum intulerinr. Ubi etiam fepulchri ad« jundta adverte , & fimilibus exorna cor tuum, in quod toties non mortuus, fed vi- vusJEfus tuus reconditur : videlicet, quod alienum fuerit; quod novum , in quo non- dum quisquam pofitus fuerat ; quod e petra exci(um 5 quod linteis, myrrha, acpretiofis aiiis unguenris inftručtum , quod clauflim la- pide, arque fignatum : tale & cor tuum efle convenit, ut amet paupertatem , exuat vete- rem hominem, nullam admittat creaturam ? aut amore inordinato proiequatur : ut fit conftans inftar petrse , mundum inftar fin- donis, amet myrrham pcenitentia:, fpiret odo- tem bonse atque exemplaris vitse, cauturr* atque follicitum in cuftodiendis fenfibus ex- terioribus. INSTRUCTIO II. De Examine Particulari. §♦ /. De nomine ajfeSlioue hujus Examinis. r\Uplex eft Examen, alterum Generale, V fic didtum, quod in eo generatim om- n >a totius diei adla expendantur; Particula- re alterum, quod ad extirpationem certi & U 4 par- 312 $kS>§ O particularis vidi , aut confecutionem cer- rie virtutis dirigatur. Inftitui autem debet eo modo, quem hicfubječtum Sc defcriptum invenis. Mane firmum concipiendum eft propo- fiturn , certum hoc vitium aut defechim ferio per diem emendandi, & virtutem ip(i oppofitam crebro exercendi. Sub meridiem ac vefperam disquiren- dum eft, quoties circa vitium , cui extir- paudo fingulariter ftudes, lapfus fueris, ftut quot virtutis contraria: ačtus elicueris, cum dolore de iapfibus , ac emendationis -propofito in futurum. Pro quovis die binae ducenda; fiintlineofei quarum altera antemeridiano, pomeridiano tempori ferviet altera , ut fequenS figur 2 exhibet. Pro numero lapfuum virgulse illis adfčribendas, Sc ad finem linearum fignari poteft numerus exercitorum acluum virtu- ris oppofitae. Sciendum etiam, quod pri' mae duas linea: fequentis figurae ferviant diei Dominko ; duše fequentes diei Lunae, Sc ita confequenter , quae femper fiunt bre- viores propterea, quod quotidie lapfuum nu- merum decrefcere conveniat. ] jel cc lii ef a ] e v I t 1 i Dies I o 315 Dies Dominica — -—. Lunae ' ..—_» Mar tis ,7 . .Z-- Mercurii .' .. Z - ■■ . Jovis - Z .. . ZZ~ Veneris Sabbathi ; Has lineae ducenda: funt non in quavis ab- jefta chartula, fed in libello aliquo, pluribus conftante foliolis , qui inftar codicis fpiritua- lium rationum , fumma cura cuftodiendus eft, ut in eo rationem fpirirualis tui profe- flus diurni, hebdomadarii, menftrui, annui- que perlpicere , & inter fe fe conferre poffis. §. . 2 . De modo inftituendi examinu circa vitimi aliquod , vel defecium. I Nitium faciendum eft a culpis & defecH- bus , &continuo progrediendum ad ex- ercitium prtecipuarum virrutum , priusquam vitia & defecftus extirpati funt, autfiipprefli. Ha:c enim eft caufa , quare nonnulli poft nultos vitae fpiritualis exactos annos , exi- ?uum in via virrutis & perfectionis progreft film fecerint; quia nimirum ab extirpatione v |tiorum non duxere initium, neceidemftu- fiio fufficiens tempus tribuerunt. In vitiis extirpandis inchoandum eft ab iis, U 5 qu;e 314 $$£)§ o quse exteriora funt, &magisincurruntinalio- rum oculos adeoq; in animis offenfam & fcan- dalum generare, aut certe moleftiam creare poffunt j qualiafunt mendacia, impatientia ex- terior, contentiones, curiofitas oculorum', lo- quacitas , &c. Nunquam autem plures fimul, fed fingulos ienfim per/equi defea-us oporter, Cum itaque pluribus te iftiusmodi defefli- bas obnoxium deprehendis , ab eorum im- pugnatione incipe , quos facilius te fiibjuga- turum eredis ; ne mox fub initium a vi£boriae difficultate deterritus , animum deipondeas. Poftmodum totus fis in edomando eo vitio, quod maxiine prsedominatur, Sc radix ac fons eft caeterorum, nec ab ejus perfecutio- ne defifte , doneč ita fubegeris , ut jam, aut nunquam, aut quam rariftime in illud re- labaris- Utque fecurius procedas , coniule hac fu- per re Direčtorem tuum fpiritualem, & confcientite arbitrum. Hic autem, ut me- lius tibi ac certius examinis hujus materiam praefcribere poflit, necefle eft , ut te penitus peripečfcum habeat. Unde ei te totum fin- cere Sc candide manifeftabis , Sc quaenam pafliones ac pravi affeehis in te potiflimum dominentur , Sc ad quae peccata proclivior fis, fine fuco &ambagibus aperies. Quotiescunque per diem in praefixumde- fe&ura laberis s pedfcus percute, Sc dolorem ac ac c lum fieri mec lapi l pari tos per lide poi fuei circ qui nec occ par nur h cufi M ( c vd ni tuis toii » 07 ; mi! qui t tur io¬ ni- ire :x- lo- ul, er. Si¬ ni¬ la* ia: as. h ac o* i» e* ii- & e- m is n- n Tl ir ■ J*&£>§ o 31? ac dereftationem excita , quod eriam clancu- lum, allis non obtervantibus , ab induftrio fieri poteft. Valde quoque expedir , imo , meo judicio,neceflarium eft, ut ad quemvis lapium oppofitae virtutis aftus exerceatur. Unde cum de culpa aliqua vel defeftu particulare examen inftituis, temper in cer- tos aftus inreriores virtutis contrari<£ erum- pere Hude : fine hac enim cura nunquam fo- lide in vitiorum extirpatione procedes , & poilquam deinde alteri edomando intenrus fueris, continuo in prius illud recides : quia circa interiora non tetis provifiim eft , ex quibus vim oinnem in exreriora dimanare necefium eft. Quocirca ; fi quando circa oculorum curiofitatem fiiperandam occu- paris , fepius per diem , nune ad jEftim , nune ad Mariam fufpir« : Modeftijftme popitim mibi gratiam concede , ut rite oculos tuftodinm .- AmcmtiJJima Mater , ora pro me , w oculi mei femper ad exemplum tuim bene fint ordinati. Subinde proteftare : Abfit a me , $Efu , ut aliquid videam , nifi quod oculis tois placeat. Ogictm bonitet me , mi Deus , quod toties oculis mei s Majeftatem tttum offenderim: »op committam id amplius in eetermm. Er fi- m i!em modum in aliis mareriis obterva , 1 ll eis fequentes afoirationes tervire pote?- funt. r 316 o §< 2 j & Afpirationes pia pro emendando mendacio . J ESU mi, aeterna Veritas, cuftodi a men¬ dacio linguam meam. Doleo ex intimo corde meo , quod unquam te, mi Deus, ul- lo mendacio offenderim. Mi JEiu , malo millies mori, quam vel leviflimum menda- cium dicere. Afpirationes pia pro impatientia extirpank- H Eu , quoties fcandalum praebui proximo impatientia mea ! doleo ex toto corde meo- O JE(u, quam dulce ac jncundura eft , amore tuo pati. Patientiftime JEft, mitem me effice , & manfiietum corde. 0 dolorofiflima Mater Maria, patientiam milu impetra in omni adverfitate & cruce. Afpirationes pice pro vitandis temerarih fufpicionibus & judiciis. D Omino fuo ftat aut cadit , quid tu judi- cas alienum fervum ? Nolite judicare, Sc non judicabimini. Ego nullius cor pene- travi : tu folus es , mi JEfii, fcrutator cor- dium Sc renum Deus. Ipfi mihi difficilis red' denda eft ratio, quid me aliorum rationibus immiiceo ? quidaliena curo ? Sunt , qui fcrupulos , feu lapillos fecum portent in laccis, Sc ad quemvis lapfum aut vir- virtt in al adui Plao adve pari fper Ir nem moc ceri: geni vefp exig fige lutai in m nun tuer dib Pro fiiae Pro ftuc vef Pre P nen- tima :,ul- nalo nda- k. imo »rde ium ift, O nihi ^S>§ 317 virtutis acium , lapillum aliquem defacco uno in alterum rransferant. Sunt, qui errorum, actuumque numerum in Rofario delignent. Placet induftria, liquidem clam aliis, &. non advertentibus, fieri poilir; juvabit enim non parum ad cirius expediendam meridie aut ve- fperi difculTionem. In quavis Exomologefi Sacramentali ratio- nem redde de parriculari ruo examine, & quo- modo per illud vel profeceris, vel in eo defe- ceris, manifefta; & fpecialemfrbinde de negli- gentia tua pcenitentiam pete.; imo iple de te fub vefperam de commiffis defedtibus pcenam exige, & vel pro numero lapluum terne olcula vel Orationem toties Dominicam, & Sa- (utationem Angelicam recita, idque expanfis aimodum crucis brachiis, &'li in complendo amnero actuum virtutis , quem tibi pra*fti- tueras, negligentiam admilifti, eam iteratis a* dibns compenla. De S. Ignatio memorite P r oditum eft, quod fub initium converlionis cum riliii fuperfiuo , ad quem valde Pronus erat , corrigendo cura peculiari fiuderet, tot corpori fuo idtus flagello lub- Ve lperam inflixerit, quoties le deliquifle de* Ptehenderat. §. 3. De modo inftituevdi boe ipfum examen cina virtutes. pOftquam in edomandis vitiis latis te pro* fecilfe advertes , totum te acquirendis & 3i$ __ t$S§_o & inferendis virtutibus accinge ; fed earum potiflimum ihidio intende , quse funt veluti radices 8c fiindamenta caeterarum ; qua]es funt ftudium purte intentionis, Patientia, Humilitas , Obedientia, Conformiras volim- tatis noftree cum Divina', Impendium hone- ftum, & eura temporis, Amor JEfii & Ma¬ ria;, &Exercirium aduum heroicorum. Cerra prceffitue ribi tcmpora, quibus vir- tutum propofirarum ačtus iteres, & quoties negligentem te fuifle comperies , tot vir- gnlas confuetis lineis imprime. Sub initium denos quotidie achis elice, poft aliquantulum temporis duodenos; &ita femper progredere, doneč ad continuam& perfecbam animi tui cum Deo conjun&io- nem pertingas, Nec opus efl, affe&us efle longiufculos, {e d fufficit, br e vidi me ac ferventiffime illos elicere, juxta fequ Deus , quidquid perfe&ius eft , Sc tibi roagis placitum. Ex duobus seque perfe- «is illud ferio Sc fincere opto , quod ienfiia- J^ati mete maxime repugnat. Oro te, mi “ e us, ut amore tui contemnar Sc projiciar a “ omnibus, Sc tanquam purgamentum hu- |? s tnundi fiam , omnium peripfema. Da homine , ut profperentur omnes- inimici Sc ego fubefle illis, & fervire compel- ? r - Hanc mihi gratiam concede, miaman- MRme JDeus , ut per abjeftionem Sc exina- n itionem meam rnagis, magisque amplifice- tUr )& dilatetur gloria tua, Sc ego in conipe- X dtu 522 O §2jg$ _ £tu hominum inftar facula:, vel thuris, quas lucern aliis , aut fuavem odorem imperriunt, difpeream & evanefcam. Non eft necefle, utomnes &fingulas vir- tutum praemifTarum ačliones femper limul ufiirpes , fed ex omnibus eas ribi elige, in quibus majorem confolationem aut fpiritua- lem guftum Si. fruftum percipis, &easdem tibi crebro ufii familiares faciro. Cujusvis virtutis exercitio menfem unum potes impendere , & pod: eum tranlire ad ftudium alterius ; quanquam me aufiore conducibilius faceres , fi poftquam extirpan- dis & edomandis praviš affedtibus lufficien- tem operam impenderis , totum te ad con- fequendam humilitatem conferas , & in ea una obtinenda totam reliquam vitam confu- mas. Licebit ramen interdum de virtute alia examen particulare interponere, v. g. deto- vando ordinediei, &c. fed mox adidemftU' dium redeatur, illudque continuetur, modo> quo fequitur* IV. Declaratuv modus inftiuiendi exavii^ particularis de humilitate. C Um nemo h umil is corde efle podit (i ne fpeciali Dei gratia & auxilio, ante om' nia oportet , ut labores in excitando h? quenti,& ferventi ejus virtutis deflderio, $ crebro eandem a Deo pofhiles. De- H (im? ad - &c di li pro| prin mat nec tuan E gniti pro pecc rio ] expl sum D ! mil de q cont !o a! Dem 32? ,quae iunt, ; vir- flmul e, in ricua- ;dem mum ■e ad Sore ■pan- cien- con- in ea onfu- ? alia efer- nftu- odo', vrinit fine OUT fr e* d, & k- Dejiderium Humilitatis. H Umillime JEfu , fac me vere humilem amore tui, & exemplo tuo. Amantif frnia Marer mea Maria, quandohumilis ero ad exemplum tuum in verbis , aebonibus , & cogitationibus meis! O bone JEfu! cufto- di linguam meam, ne unquam prorumpat in proprias laudes , &c. Hi, vel alii fimiles , primi erunt affecfus tui in hac humilitatis materia, & tum fimul invigila , ne unquam nec indirečte quidquam loquaris, quod in tuam commendationem cedat. Exin progredere ad profundifTImam co- gnitionem tui iplius , &ut te reputare poffis Pro abjecliffimo mortalium omnium , pro Peccatorum maximo, minimo juftorum , fe- rio perpende caufas vilitatis propriae, infra ^plicandas Parte 3. Inftruct. 1. 1. & fepe- ®mero modisfequentibus ad Deum afpira, Aflus cognitionis fui ipjius. nOmine Deus , quid fiim, aut polfum ex V me ipfo, nifi nihii ? Totus confundor, J 1 Deus , quando cogito tot peccatamea, 7 quibus irrefragabile pertulit teflimjfnium ^ntra me confcientia mea ; & qualia de nul« j°alio certo miht conflant? Obflupefco, mi “ e us, quomodo adhuc tellus me fuftineat 3 m grave & inutile pondus, Dignus fum„ X 2, Do« 324 *^S>§ o Domine, & millies , quem projicias a facie tua, & ab omnibus auxiliis gratiže deftituas, ut qui toties ea milii tam liberaliter & paterne prseftita , tam impie & malitiofe repudiavi. Sc afpernatus fiim. O quoties merui, ut asi inferos detruderer aeternum cruciandus ! Dignus {um omnium pedibus conculcari, Exhorre{co Domine judicia tua ; forte de- letus fiim de libro vitae , Sc expun humilitatis, quae in om- niServatoris tui converiatione manifeftefem- per emieuit. Excita ferventia defideria , quibus ftrio exoptes ab aliis etiam contemni , vilipendi, irrideri, ludibrio haberi , falfo deferri, de- poni, fitpprimi, & aliis quibuscunque mo- ois, quanrumvis indignis , vexari če cum humi* hm qu< ni, rio tra m rad pei pri mc cur fer im] qa m i orr ha< Ca erj vo ali< de off hal riv Jat hu ne. titi vigi- tione reat, juid- ant >prii mi- affe* ran* limi ne- iint, do- bus oix jm- aut fri- ,& m* m- rio di, le- io- im o _?27 humiliationis occafio oblata fuerit, etiam at- quc etiam vide, ut eam nontantumfine om- ni, vel minimae, five exterioris , five inte- rioris impatientiae figno , led grato potius , tranquillo, laetoque animo amplexeris & ftrin- gas. Ad haec in exterioribus quoque humili- tatis operibus te gnaviter exerce : elige lem- perpoliremum potius, & deteriorem,quam primum & honoratiorem locum: fimplici Sc modefto utere habitu : libenter converiare cum pauperibus , fimplicibus , Sc idiotiss fervilibus obfequiis operam tuam fedulus impende : invile debiles Sc infirtnos, Sc iis , puantumvis abominabili infečlis malo, prom-= pte deiervi, &c. Serio, Sc ex animo age gratias Deo pr o omni humiliatione tua, quam aut pafliis es haftenus , aut patienda reftat impofterum. Candidum in animo tuo accende amorem er ga inimicos & perfecutores tuos: ex corde vove Sc opta , ut nec pod mortem tuam in aliorum mentibus obliteretur finiftra, quam ^ te conceperunt , opinio , modo ne Deus offendatur. Atque ut hi affedlus plus meriti habeant, diverfarum aliarum virtutum mo- bvis conlperge, praslertim 'puri amoris Dei. jam vero quisquis ad hunc tam fiiblimem humilitatis gradum pertigerit, nunquam ille P e c fidelifiimis amicis fiiis , quas occulte pa¬ stir adverlitates & moleftias, injurias Sc ca- X 4 lum- 32g o _ lumnias folius folatii captandi caula revelabit, quin potius laborabit, ut ea omnia, & totum interiorem animi tiiiftatum occultum &fecre- rum cuftodiat , imo etiam ea nonnunquam fancta quadam fimulatione operabitur ( quan- tum ramen ftatus ejus , Sc conditio patirur, Sc citra Dei offenlam fieri poreft) quaein fi- niftram & deteriorem accipi partem poffent, & majorem eonremptum atque defpeftum caufare. Hse funt induftriae Sc ftraragemata eorum, qui in vita fpirituali longius provedi tiint : hacc eft fepientia , quam loquitur A- poftolus, inter perfe&os, Sc quam te melius, quam ego, Magifter tuus Chriftusedocebir, ti modo ejus te difciplinae docilem & fidelem difcipulum prompte , liberaliterque commi- Te ris* CAPUT VI. De perfečta Cordis Puritate. C Um vera Sančtitas, ex menteD. Diony- fii Areopagitte , (it ab omnifcelcre liber«, omnino perfečta , omni exparte wimacu- lata puritas , primum tibi ob oculos ponam, quam purus vitiis, & nitensefle debeaf pe r ' fečti Chriftiani animiis, tum queis virtutibus idem idt rui dii JE m pe ci\ ali rili ne tei ne hil da ex lu< ut fta let rit co im ha co Pc d« o _329 idem e (Fe debeat ornarus, exequar. Caete- rum valde delicata & fubtilis eft cordis mun- dities , quam Evangelicus Magifter nofter JEfus Chriftus ab unoquoque Fidelium exi~ git. Siquidem pra?cipit , ut ex corde ex- pellantur omnes prava 1 cogitationes , & no- civa omnia , atque im pura defideria, haud aliter , ac fpirituale quoddam cordis adu-lte- rium fugiantur: ab ore vero abelTe vult om- ne verhum otioftim, de quo feveram in- terminatur reddendam in die judicii ratio- nem ; In operibus denique exterioribus, ni- bil omnino patitur , quod perverfum , fcan* dalofiim , aut minus tedificativum eft; cnm »preiFum ipfius praceptum fit, ut inftar lucis opera noftra ubique efFulgeant , atque ut verbo abfolvam , Ecclefiam fuarn , atte- ftante id Apoftolo , & unamquamque fide- leni animam ita mundam, puramque requi- r >t, ut qua in interiore , qua exteriore ejus converfatione, nec macula ullius peccati, nec jmperfeftionis ruga deprehendi podit. Ad nune itaque tantopere tibi commendatam eonfcientiae puritatem , ut fcias , qua via Poflis pertingere, fequentia documenta fe* dulo, diligcnterque obfervato. X 5 IN~ 330 $&§ o _ INSTRUCTIO I. Potius moriendum, quam ut mortaliter pccces. H Oc efto ferium & efficax, & in omne tempus perpetuum, contraomnes quos- cunque ingruentes cadis inconcu/Tum, pro omni occafione inviolabile , Sc conftans ani- mi tui decretum; millies potius mori, quam lethali te fcelere unquamobftringere. Quo- circa, ut res cadat, paratum te effe oportet omnium potius bonorum temporalium , ho* norum , commoditatum , favorum hutoa* norum , atque ipfius etiamvitae tuae, quam grada divinae per delichim mortale jačturam facere. Hoc Chriftus docuit, quandodixit! Qmd emm pr odeji homini , Ji itniverjum vM- dum lucretur , črnima vero Juce detrmentumpu- iiatvr ? Matth. x6. v. 26. Hoc decretum fundamentum eft , Sc primum principium, cui Chriftiana Sanftitas , & confcientia P er ‘ fetfba puritas innid debet. INSTRUCTIO II. Cor purum fugiat peccata venialia. §. 1. Cur e a vit ari dele ant ? I Nvenies e Chriftianis non paucos, qui v f ' niales noxas fusque deque habent, earum- que qu tat ne: vei ri ne: bei mi nia M £ ni tur qui dui tat« pre 1 pec bot cur žt da lior tok iuci tam pas pas quii _____ ° si* que vitationem fere negligunt. Quorumcasci- tati & incuriae ut medear , fequentes ratio- nes confideraudas propono. Ratio priim. Tanta eft ve unius peccari venialis malitia , ut fi unico verbo otiofo lucra- ri pofles totum mundum , & redimere om- nes ex inferno damnatos , non tamen de- beres id dicere ; cum ex mente Apoftoli mmquam fint facienda mala , ut inde eve- niant bona ; nec debeat Deus , infinita illa Majeftas & Bonitas, ullius etiam maximi bo¬ ni intuitu vel leviftime offendb Quod, fi ve¬ nim , uti eft verillimum , & fide certum , fluanra, obfecro, eft amentia tua , & ftupor, dum propter exiguas vanitates & fenuiali- tates in plura venialia peccata te quotidie Pracipitem agis ? katio fecunda. Venialia peccata fepe im- Pediunt ačtus virtutum; enervant meritum bonorum operum , vitiando finem & cir- cumftantias eorundem , ac proinderemoram & obicerrfiponunt, quo minus augeatur gra¬ da & gloria , cujus gradus minimus eft me- bor Orbe univerfo. Quis in domo čua fervum folerare vult, qui fingulis diebus impediret 'ucriim centum ducatorum ? certe nemo ; & f amen in anima toleramus tot minutas cul- Pas, qute obftant, ne tot nobiliftimas gra- centum ducatis longe excellentiores,ac- ^iranius. 332 o § /iint, quod David Rex iandus ex quadatn levi elarione animi jufliflet numerari pop u ' lum. z. Reg. c. 24. Ita Moyfes fidelidim uS Dei lervus & amicus inrimus, ad ingreiTum ter* teri que circ cer liffi 20. buc leg tia 10. Vit! riu: vin At i etii rer Dc V m gr! S. riu rut C 0 £ 911 un fps fla £&5>§ o 335 t fer- nguir am- it o- is re- quil- litarit :r ad alem ; pa- li, ut lim x fere uiti, libus iros, cau- rum !ant, vi- Do¬ lam leus rus. nfli lam .pu- nus um terras f a nete mori debuit , nec populum, quem ipios quadraginra annos fiimma cura circumduxerat , in rerram promiffam indu- cere poruit, quod levi dubitatiuncula percuD (iffet petram , inde aquam eliciturus. Num. 20. v. 12. Ira regnum Solymceum a Na- buchodonofore devaftatum eft, quod ejus legaris thefturos ftios cum vana complacen- tia oftentaftet Rex Ezechias. 4. Reg. 20. v. 10. Quanta igitur ineft peccato veniali pra- vitas, quando vel unicum Deus morte plu- rium hominum , & vaftatione inregri regni vindicat , neque ramen fupra condignum. Atque hinc fequitur: Ra ti o qninta. Ouodvis veniale peccarnm , etiam minimum, eft pejus morte , &ja£tura rerum temporalium omnium , uti teftatur S. Dorotheus : Longe vielms eft & corpusjmm. o omrtia corporea perire fimul , quam leedi ani- mu tuam in re etiam mininia, Serm. 20. Ratio fexta. Peccatum veniale meretur gravillimas poenas purgatorii, de quibus audi S. Caefarium Arelatenfem : Ule ipfe purgato- rius ignis dnrior erit , quam quod pojjit pesna- tw» in hoc ftecido aut accidere , aut fentiri , aut cogitari. Hom. 8- Imo, li fores tam ian&us, <]uam fuere Apoftoli , & morereris cum Unico veniali peccato, anima tua ad Dei con- fpeftum non admitteretur , nifi purgarorii femmis expiata. Jam veto tam delicatus tu 334 o § 3 ^ tu es , ut nec per horae puadrantem unius candelte flammam minimo digito experiri queas, & tamen ea audes indies & fopius, ob qute acerbiffimi purgatorii ignes multo te tempore torquebunt. Ratio feptinta. Venialia peccata diTponunt ad damnationem aeternam , cum enim fint quafi puivis animae oculos excaccans , ne vi* deat peccati mortalis gravitatem , hincfit, ut, qui frequenter in peccata levia delibera- te fe prascipitant, tandem in mortalia laban- tur, uti pulchre expreffit S. Dorotheus: Ex his minimu cf vere vilibus ad magna contem- tienda ddalimur : cum enim cceperit quis dtet¬ re: tjuid e/i t Ji verbulum hcc unieum loeutus jutro ? quid Ji modieum hoc comedero ? quid[i in hanc remintendero ? Ex boc/jnidid., qtiidihd, admittitur tnala £5* atnara ejca , cf'fenjini incipit (Juis pedetentim in major a ac gravioraprolalh cf Jic deinceps per partes profuem periciitatur, atque in perfeflam infenjibilitatem deciditAo&r. 3. Jam autem , quis velit cibos comedere, qua; phthifin generant , & infallibiliter ad mortem poft unum forte annum fubeundaffl difponunt. §. 2. Certa venialia prte cceteris Jludio- fius vitanda. i IPUge mprimis ex venialibus ea, qu* Ant a periculofa , & viarn facilem ad mortalia fler- 33S fternunt, q aalia funt negligentia in repel- lendis cogitadonibus impuris , curiofitas in afpiciendis perfonis alterius fexus , imagini- bus non fat caftis, lečbio librorum vanorurrt &amatoriorum, <5cc. Fuge deinde ea, qutc dedecentvirumma- turum & prudentem , Sc quse illam ob cau~ fain etiam apud fapientes Ethnicos exoba fuere 5 uti funt mentiri , rixari, feciari delicF tas ciborum, &c. Fuge terno omnes illas imperfečtiones , qua; nimis crebro Sc facilc a multis admic- tuntur in Officiis Divinis , auditione Sacri 4 recitatione precum , in quibus muiti di(bra¬ di funt voluntarie , vagantur oculis, fabu- lantur libere de rebus non neceflariis. Ouae omnia ceduntin infignem contemptum Divi- n a' Majeftads infiniro cultu dignifiimae. Fuge quarto omnes illas noxas , quae ad- verfantur fraternas charitati , prtEcipue di* gillationem alienorum morum , fufpiciones, &judicia temeraria, Sc quia in his fere fine ullo bendi peccant homines , Sc cum infigni ln juria Dei, Sc proximi, tu in hac materia janto cautior eris , Sc binas, quas propono p e gulas, nunquam devio-mentis propofito lequere. Prma Regula. In rebus, quae naturalirer tiri a te certo non poflunt, neminem im* quam judicato ; talia autem funt fecretacor« diutn, 336 ts^>§ o dium , ut cogitationes , intentiones, affe- here, & a tranquillitate & puritate perfedta dim o vere. Cum aliquo pergis, five domi, five foris, occurrentes & tranfeuntes non afpicies libere s & leviter , & fine aliqua necefiirate. Etiam in rebus indifferentibus , & non malis viden- s dis regula tua lit non curiofitas, Ted necef- ■ iitas. • §. 2. De moderatione odoratus E?' ; auditm. C Lemens Alexandrinuš Chriftianum ado- lefčentem inltituens, muka difputat ad- verfus unguentorum amatores , praeter falia h*c digna notatu habet: Oportet viros im- pvimis, apud nos , unguentanon okre , fed vita: probitatem. 1. 2. paedag. c. 8. Quanquam five viros, five foeminas fipedles, valet pro omnibus illud Attali Regis Ethnici Y 4 ' apud 344 O §§ o §<*£& ort de- res re: lo* bi* s, es, te* te* o, d- o* r* a* r, e. :i* r* d r- it _ m fortio fe crete loguentium te ingere. Nihil audire aveas, nili quod neceffitati , aut uti- litati, aut charitati alicjuo modo conducit. §. 3. De mortificatione gufius. A cucumere , cupediis ex baccharo confeflis, &c. prtefertim fi haec ftomacho funt noxi a - Si religiobiis es , nullam porrionem attinge» qu .im tos ras o Prasclara eriamillorum abftinentia eft, qui confiietis Ecclefiae jejimiis minime contenti, adhuc certa jejunia fibi ipfi imperant, idque feptimanis ftngulis , Die Veneris v. g. aut Sabbarhi. Htec funt , quae in temperantise mater ia te monendum duxi. Haic omnia autem li- cet tu feceris , adhuc fervus inutilis es, fi. re magnis cum Sanftis compares, qui cibos ap- pofitos cineribus afperlis, vel amara herba immixta reddidereinfipidos; qui peromnem fepe vitam čarne & vino abftinuere; qui totos menfes , imo Sc annos in pane Sc aqua jejunarunt j qui herbis lolis & radicibus vi- tam omnem traduxere ; qui &pe cum he- roica lui vi&oria linxerunt ulcera , & puru- lentam vulnerum faniem, velut dulce lac ex- feerunt. Tu homo mollis, quid ad ifta ? etiam horrore concuteris, ifta quando velle- gis, vel audis. Cavebis tamen indifcretas, Sc nimias ab~ ftinentias, quae valetudinem poflent laedere, teque ad majora Dei obfequia inhabilem red- dere. In his, uti aliis confilium Confeflarii fequere. jf. 4. De mortificatiotie Taflus. A D mortificationem Taftus fpeclant , di- verberare le flagellis, quod muki faciunt indies i geftare cilicium, vel catenulas ferreas acu- 34 § o flMt _. aculeatas; cubare in dura humo, vel lodici* bus mbfternere aflerem: fcribere & ftudere ftando *, in veffibus & lečto non mollitiern, fed Iblam necelfitatem quaerere ; de veftitu & lefto viliori non queri ; tolerare morfus pulicum & mufcarum ; ledere line pulvillo luppolito; inter ledendum non acclinare ter* gum ; ulurpare lellam non corio obdu&um, led ligneam ; oraremultum de genibus, idque in templo coram Venerabili Sacramento, etiam de hveme; non lenire pruritnm carnis fricando; gradus alcendere line adminiculo; libenter facere iter pedibus , non dormire fep- tem horis , fed aliquid Ibmno detrahere; fomnum interdiu obrepentem excludere j arn* bulare inferris lapillis in calceos, &c. INSTRUCTIO V. De externa Chriftiani compofitione, & vitatione defectuum etiam inculpa- bilium, T Anrus eft Chriftianas puritatis nitor, ut non lolum ex corpore & animo arcita velit, qua:cunque habent rationem ver« cul* pae , led etiam ifthaec omnia cavaat ledulo, in quse licet formalis peccati rado non cadat, &nt ramen ejusmodi, quas in oeulis hominurn & tui bu fec tui fen eri dtp tra des t pei ut Ms po in lau Spi lic ( tali gel pe< ple tu 349 ici- ere m.i :itu fus 11q er* Tl, iue o, lis 3> P; - 5 H' it :a I- > r > n o & DE1, ut indecora & inconcinna teftiman- tur, qu<£ eam ob caulam a viris prudenti- bus & exa£te fancEs non iblum improbata, fed etiam ftudicfe vitata funt. Sic indeccns & minus compolitum habe- tur, inrer ambuiandum jaftare brachia inftar feminantis, inter fedendum divaricare pedes, crus cruri fliperimponere , aliis cernentibus digitos naribus inferere, Sc inde fordes ex- trahere, ungues non habere praecifcs: eos- dem coram aliis refecare, decerpere foliola aut ramufeulos ex arboribus , iisque lufitare , fputa a te ejecta non obterere pedibus,ri- dere, & loqui altius , Sc id genus alia , quats perfedtae puritatis amans , fedulus cavebit, ut in quavis occafione nitidiflimos Divinae Majeftatis oculos & cor folari, Sc exhilarare poffit. Felieem te , fi Sponfiis ille coeleftis in te hoc depraedicet, quod fiia in Sponfa di- laudavit : VulneraJH cor meum , foror men Sponfa , vulnerafti cor vieum , in uno oculorum Krnim , 0* in uno crine colli tui. Cant. 4. v. 9. Modelte videlicet, Sc decenter compofito. Qualis igitur eft aulicus , dum Regi aftat,. ^is tu effe enitere coram oculis Dei Sc An- Selorum. Quales effe folent ipfimet Princi- Pes, qui oris fpecie , Sc morum majeftate Pbrumque inter aulicos (uos eminent , tališ tl1 effe, Sc morum compofitione, verecundia- inter domefticos tuos excellere dude : Dico gfO o _ Dico, quod eftamplius: Ipfos Angelosmo- ribus tuis exprime , & in terris vive ficut terreftris quidam Angelus , ut dicere poffis cu'n Paulo : Noftra autem converfatio in calis efi. Angelicam converfcitionem tenere c^nen- tur , inquit S. Laurentius Juftinianus, cjuotpoi calefii Domino gratijjimum dejidermit exbihrt famulatum. ftt du ni ve pe m INSTRUCTIO VI. De aboknda obligatione pccnanim in Purgato• rio fuftinendarum. E Cce ribi ultimum, eumque iublimiffimum puritatis perfečtae gradum , ut des vide- licet operam, quo pro peccatis praeteritis ac praefentibus ita plane fatisfacias, ne pok mor- tem purgatorii carcere detineri cogaris , fed omnino purus & integer ad Det confpe- &um admittare ocyus. Res enimvero ar- dua , & difficilis, fateor, fed cave animum defpondeas, monidsque, quae fuggero, ob- tempera,ac tum,quod optas, obtinebis. Tenero ac praecipuo quodamamoreconi‘ plecdere Virginem Deiparam , ejusque glo* riam apud omnes propagare ftude. Nam u ipfa patrocinio iuo ( uti cerne hi ft orise teftan- cur ) homines etiam impios, Sc in peccato mor tali detimcdos , propter ob r equia exigu a conftanter ab illis adhuc viventibus iibi e*' hi' ru lu< tei tUl fiu ea fet lin ru. eti BIJ Pit de tar ex; 1 k Sac Pl« &&£)§ o §'ZJ& 351 10- cut (lis tliš 'en- 1 not m hibica, ah inferni pcenis liberavit, quidni Sc peculiarem Patronam ipfa agat hominum ju- ftorum, illorum , inquam , qui impenfe eam, dum viverent, amarunt & honorarunt ?quid~ ni & illis a Filio condonarionem purgatorii vel ex toto, vel faltem aliqua ex parte im- petret ? certe pollicetur ipfa: Qui elucidant bi?, vitam ceternam habebunt. Efto fingularis patronus & adjutor anima- rum in purgatorio jam detentarum ; pro illis lucrare indulgenrias, quascunque lucrari po- teris. Pro illis offer fatisfačliones omnium tuorum operum : qua enim menuira menfus fneris, remetierur tibi, quas liberafti animas, beneficium a te acceptum memori mente fervabunt, & Deum pro te rogare non de* foent , ufque dum evincant, ut tu moritu- r us, vel nullum, vel certe levillimum pur- Sttorium experiaris. Pcenitentias a Confeflario tibi impofitas „ etiam graves , £equo animo fufcipe , Sc pri- occafione catn infigni mentis fervore ex- Pleto. Ssepenumero elice dolorem internum 'kadrniffis peccatis, Sc eadem pcenis volun- tar iis, v. g. jejuniis, humicubationibus, &c„ ex Piare flude, Utere frequeoter Sacramentis Pcenitentiie p Euchariftiae, praefertim quando cum ufu ^cramentorum con junci« funt indulgentise P«aari*. Om~ Omnes cruces , five internas, five externas tolera inviČto animi robore : haec enim tole- rantia eft quoddam quafi martyrium, quod ani- rr am morientis reda facit evolare adccelum. < Opera bona fac muka, in iisque egregium mentis fervorem & conatum adhibe , & in- tentione ačtuali ad fifiem fupernatu; a’em majoris divinae glorias femper eadem re- ferto. Ante omnia autem ftude operibus chariratis : F1eemofiynas , fi potes , elargire Jiberaliter: Elee«‘ofyna enim , ut dixit Ange- Ius Rapbael Tobite, purgat peccata , & facit invenire mifericordlani, & vitam atertmm. Tob. 12. v. 9. ufque adeo , ut S. Thomas cum aliis doceat: Eleemojfnam plus ejfefatis - faBoriam pro peccatis , (pitam jejunium °a ortr tionm. in 4. d. is. a. 2. q. 2. Inardefce infigni animarum zelo, & ftudio convertendi peccatores- Quomatn qui convertifecetitpec* catorem ab errore vice fuce , falvabit anitnam ejits a mor te , 0” operiet multitudinem peccato- rum • lacob. 5. v. 20. Denique inimicis tuis ignofce ex animo , dimitte debkoribus tuis, utqute peccando contraxifti debita, tihi dimittantur a Deo. Nam veriftimum eft, quod D. Chryfbftomus fcribit: Cogitemus er go , čutit injufie alicpuidpatimur , quiafcilicet pro Ulatis in m juriis nolis remiffionem accipievms omniumpecctt* torum , autfiin nobistanta deliBci nonfuerint !, d a ‘ rioribushcnoremur eoroms, Hom- 9. in Matth. CA- h or hir id vo teh Uri raf j run bu< qus De did nis fet feci 3K CAPUT VII. De exercitio folidarum virtutum. INSTRUCTIO I. Quse lit indoles humilitatis perfe&a?, /. i. Qt{lč£l) marerianempe fceda '0 confunde teipium: tuiipfius tenebras, laribula, contemptum , confufionem in om¬ nibus occafionibus quoere , ut tanto fimilior fiasjEfu tuo. In confufionibus tamen publicis quaerendis noli procedere ex {piritu exotico aut eremi- tico, fed Chrilii ; prteftat in iis fequi confi- lium Superioris Sc ConfefTarii, a quo tamen licenriam non decet extorquere. Ex duobus seque conducentibus ad Dei gloriam , elige id, quod abječlius efl &diffi- cilius : ita etiam Chriftus voluit mundum re- dimere per viam crucis, etfi vite aliae ipfi non deeffent. Ex his patet, quomodo magni etiam Do¬ mini debeant effe contenti titulis ac ceremo- niis , quar ipfis exhibitse fuerint, &quomodo omnenij quam poflimt moderationem , GoS a< h , f I r u t Tl <3 < 1 __o . adhibere oporteat , quando eis non omnis honor datur , qui fecundum humanum mo- . tem debetur. Confiderenr rales fe efie eo- t ram Deo peccatores , Sc propter oftenfas, quas contra Divinam Majeftatem commife- , rune, omni contemptu dignos , ideoque ho- ■ norem , qui ipfis fit, adhuc majorem efie, quam mereantur, §. 3 . Qttales ep deleant piores externi veri butnili;, C Um nemine rixofe conrende , Sc fi quid d;\eri9, cuialter contradicat, fiieocyus, *i res fit leviš momenti, nec D El honorem, aut proximi falutem concernat. Summo ftudio cavebis , ne apud ullum °iTinino hominem ulla tibi propofitio excidat, direčte vel indiretle cedens in laudem tuarn, & fi in hoc genere deliquifles, vefperi certis Pcenitentiis deli&um expiabis. Si quid boni alium doces , quod eum fa- cere defideras, noli pro motivo perfiiadendi facile Sc leviter proponere te ipfitm, Sc pro- Pnam experientiam. Sed pete argumenta do&rinae tuše, ex re ipfa, ex vita Chrifti, B. yirginis , Sc Sančtorum. Ita efficacius per- Aadebis, quod voles ; nam certum eft,vir- ^tem, quam doces, fuifTe in Chrifto, Sc Sžtn- «is j incertum autem, an iila fit in te. Si $Jč>§ o §3^ 360 Si te alii laudent, & commendent ea, quac feceris, ocyus te reflectas ad propriam tuam vilitatem*, quam nihil ex te fis , & polfis; quot /celeribus & imperfe&ionibus fcateas; ut a planta pedis u/que ad verticem capitis non lit in te fanitas : ac tecum cogitabis , ii te altermelius noflet, non diceret, qua: di- cit, rum autem, ne tu ip/e juves tam vanos Sc falfos de te lermones fovere , quam pri- mum tales incident, /ubito oculos in terram conjicies, & lilebis, aut levirer elevando id, quod dicitur, /ermonem ad alios transferes. Libenter conver/are cum hominibus vili- bus ac pauperibus, nec ullius conver/ationem dedignare ideo prasci/e, quia vilis Sc pauper cft. Sen/a fpiritualia , & gratias a Deo conceP /as omni ftudio ab/condes. Si juvat haec /ecreta amicis communicare, optimus tuus amicus Deus eft , qui corda Sc renes /cruta- tur. Sufficiat tibi eum /čire , quae in animo tuo latent ; ille unus inftar eft omnium , Sc cum magna gloria aliquando toti mundo pan- det, quae tu ftudio/e celas. Adverte tamen manifeftationem Divinorum donorum fepe effe laudabilem, /i cedat in notabile emolu- mentum proximi, Sc fiat fine intentione tna¬ la , Sc periculo jadantias. Unde ad eam fe* pe etiam divinitus Sandi impellebantur. Q.uando Clicis adus internos alicujus vir- tutis, tui lo: fti be tei ru P< Si in fit P f ta di il! n : fa dt ai ti d d ri 8 n E (i » tac m s; s; tis Ji li- os ri* m 1, li- m ;r C- ’C is 0 % n* 'n ie i- i- j- c* o §§ o §zM$ meiticorum aut externorum agendum erit, cave , ne quid liberius aut prasfidentius io- quare : nam hoc eft indicium alicujus pra- emnentias fiiper alios. Tu autem juxtaprin- čipsa Ipiritus , quae tibi Deus oftendit, debes arbirrari omnes luperiores te, & te interom- nes judicare peffimum &ulrimum, imo abon tivum hominis Chriftiani. Si quis te invifet, adurge , & occurre illi ocyus, & omni hu- manitate, qua poteris, excipe. In omni incelTu , alloquio , modo agendi, elucebit judicium illud internimi, quo teonv nium noviffimum reputas , quo omnes te pluris aeftimas ; huic enim judioio , ne liro- tioftim & vanum, conformandi funt moreš «xterni. INSTRUCTIO II. De Manliietudine & tolerantia adverfi’ tatum. §. I. Qtiid dejiderare debeat verus crucis amator. Q uicunque tollere vult crucem liram, & fequi JEIiim , is ieqno animo ferre, & ddiderare debet, qusecunque amori propno molefta accidunt. Quarum rerum claffis eft gemina: Sunt enim res , quas infeftant corpus, ut mor- n c n v b it u fi is c d a r c r iii « f c ( 1 1 ( s j s 1 s i t O 36? , morbi, dolores, infomnia , vigilise, aerisin- 1- clemenria , morfiis culicum , latratus canum :■ nochirni, defechis varii in cibo, potil, lečto, i- vclbru , aliorum oblequiis , quae nobis de- s bentur , maxime quando fiimus asgri, labores - item affidui fine levamine, aliorum moreš in- • urbani, &c. Sunt deinde res aliae, quae immediate af- * ficiunt mentem, ut finiftra aliorum judicia, de ingenio noftro, dočbrina, aptitudine ad do- , | cendum , regendum , & de noftra virtute, ’ de fpiritu noftro, tanquam exotico & illufio; i accutationes falfe , detracliones , irrifiones, - reprehenfiones, complexio aliorum noftrae s complexioni contraria, nimius rigor Supe- riorum , ariditates , defolationes , fcrupuli immifti a Deo, &c. Haec igitur omnia non faftidiat, fed ambiat Chriftianum peclus, de- fideret inquam : Primo, ut maneat in tali lo¬ to, fcilicet civitate , domicilio , cubiculo , a quo abhorretejus amor proprius. Secundo, ut maneat cum ralibus perfionis , & lub tali- bus Super ioribus, quos habet minime addidlos, &ergaquosexperitur in feantipathiam quan- t dam naturalem. Tertio, ut tale officium & t occupatio ei deferatur & imponatur, ad quam > Parum afficitur. Quarto , ut omnia ejus di- t da, fafta, &res improbentur, & in tnalam Partem accipiantur. Quinto , ut omnia ei c Agentur , quae defiderat, etfi concedantur aliis. 3^4 -o §'zMt _____ aliis. Sexto , ur perpetuas pariatur .accufa- tiones fui, detra&iones, contumelias , con- viria, defpedtus, degradationes, non prcmo- tiones , & lic tanquam fignum quoddam, in quod vibrentur omnis generis moleftiae. Se* ptimo, ut non habeat ullum fui defenforem, & patronum in perfecutionibus , fed fit de- reliftus ab omnibus , adeoque podit renero affectu dicere cum P (alte Regio : Pater meus, mater meči dereliquerunt me. P/al. 26. v. 10. Očtavo, ut defenliones ejus ab eo non qusefitte, led fponte liilcepttE ab aliis, cedant in majorem ejus humiliarionem & contem- ptum. Nono , ut ne quidem Deus eum li¬ ber et ab iis , quae pati tur , quo magis anni- hiletur per adverfitates & contradiftiones. §. 2. O^uicl reipfa a Chriftiano herce prafa¬ ri debectt , cum perfecutionem alujuatn patitur ? C Onlidera imprimis , an lint vera ea otrl' nia , quae tibi attribuuntur , teque affli' gunt , an non ? nam li vera funt, accep ta > quidquid pateris , tanquam pcenam peccatis tuis debitam , aut defe&us alicujus correftio' nem: li autem vera non funt, gaude, q u0 “ occalionem habeas aliquid pro Deo toleran' di , & ita Deum tibi obligandi , & arflius devinciendi. Ani- 36? i- Animus tuus fit vacuus ab omni affečlu i* irse , averfionis , disguftus , & vindi&a: ad- >• verfus perfecutores tuos r nec fiifficiar con- n donare injuriam , fed pofitivo Sc renero a- more eosdem profequere, eumque amorem ,■ lignis externis prode , Sc quoties la?deris, '• toties fingulari beneficio afficere ftude eos, a a quibus kefiis es, prfefertim tune , cum ad r, gradum altiorem v. g. evečius , adverlariis tuis nocere pofles. Ita fuadet Chriftus: Di- i Jigite inimicos vefiros , benefneite bis , qui ode- t runt vos. Matth. 5. v. 44. Conare demftione ■ tua, Sc pulehris agendi modis inimicos con- * vertere in amicos, 8 c eos, qui tua caufa ira- ■ fcuntur adverfariis, ftude ad pofitivam erga illos benevolenciam adducere : attribue per- fecutiones tuas non eorum malignitati, fed bonozelo, &tibi ipfi, &aliis perfuade, eos Potius mereri, dum ita te exagitant. Non inquire, nec curiofe indaga, quidab adverfariis contra te fit dichun, faflum, aut ' kriptum. Accufatus, Sc forte non audita caufa con- ■ demnatus, non te purga, fed file. Si inter- 1 rogeris ab eo, qui habet jus feiendi, an de- ’ Hqueris , ad id tantum pracife refponde , <]uod fufficit ad interrogationem , non com- niernoratis aliis rebus & circumftantiis, qii£e ’ ^agis poffunr declarare innocentiam tuam, & adverfarii culpam. Non 366 o Non te purga coram adverfariis tuis ; nec coram iis , qui funt adverfariis tuis addi&i, adeoque eos aliter informare poffent ; nec coram iis , qui defenfionem tui effent flifce- pturi, aut faltem compaffuri ; nec in genere dic: talia folere homines bonos pati. Sed potius oftende fignis exrernis, te nihilpati, ut funt : leetitia , fuga fblitudinis majoris, &c. Si accufatores tui vel cenfores agnoverint innocentiam tuam , & hoc tibi vel aliis figni- ficaverint, noli hoc ulli indicare. Pum vides , aliquid ex fe non malum , fieri ab aliquo tibi requali, cum tua vel nau- fea, vel difplicenra, uti funt moreš quidam inurbani in comedendo , tace, nec mone, nifi te ratio officii tui ad monendum cogat, vel charitatis obligatio. Si reprehenfus es , etiam inique , id nemi- ni patefacias, praefertim tali , qui a repne- henfore tuo averfiis effet ; tum , ne huic prtebeas occafionem averfionis ulrerioris f tum ne fentias aliquod levamen, quod fen* tiri folet, dum cruces noftras patefacimus. Similiter ffentio preme leves morbos, do- lores, & infomnia, & fimiles affe&iones cor- pori moleftas , ne ex earundem rerum ma- nifeftatione tibi tantillum fblatii adfcifcas. Adverte tamen, effe certos cafiis , in qui* bus filere non convenit. Primo , fi Supe* rior r 1 c l r r 1( n d n a n 6 ci r< li .0 ja n q lc li ni a' P ir ai k e 5$7 c rior jubet , ut rei feriem enarres ; nam in i hoc cafu filentium eftet manifeftat inobe- j dientia. Secundo , fi filentium tuum ver- - gat in periculum aliorum , noceat commu- ; nitaci, domefticis, rečtte adminiftrationi mu- l neris tui; reddat te ineptum judicio credu- , lomm ad occupationes Divinte glorite pro- , movendse. Verum, quia amor noftri inor- dinatus, obfufcat rationem, non eft facile ti- : mendum, ex noftri infamatione damnum in alios derivatum iri. Nam experientia docer, multis non profuifte excufiitionem, nec in- famite incendium aliorum maledico ore ex- citatum, potuifle reftingui; defenfionem ve¬ ro mukam bene merendi occafionem abftu- liffe; certum etiam eft, multis vere Deum colentibus, etfi graviffime infamatis, famae jačturam , nec officiorum rite obeundorum aiunus,nec animarum lucra impedivifte. Ita- que, ne decipiaris in hoc negotio, praeinitte longas ad Deum preces , conftitue te in teqi- librio, & porius ad filentium propende; de- nique Confeifiarium aut Superiorem confule, ant certe taiem, quem putaveris magis pro- Penfiim ad filentium. Conare heroica compreffione exurgentis impatienriae, & multis ad Deum precibus id a ffequi, ut fuftineas res adverfas fine do- lore ac mcerore partis inferiors, imo cum Studio. Age 368 o _ Age gratias Deo pro affličfionibus, & ad- huc maiores pete, ut nempe te Deus in hac vita magis atterat, deprimat, Sc quodam- modo redgat ad nihilum. Non allevia fenfum doloris percepti ex tribifiationibus, aut efFufione lacrymarurn, manifefiatione eorum , quae inique pateris, aut confideratione rerum etiam piarum Si fanftarum, fi absque tali confideratione pof- fis cruces ita, uti par eft, tolerare. Non defere loca & occupationes, quarurrf cccaficne aliquid paflus es , nec propterea defifte a bene cceptis , etfi multos finiftros cafiis , eventusque in operibus fincera inten- tione fiifceptis experiaris. Edam erga mor- tuos , qui te afflixerunt, oftende amorein tuumorando pro illis, & honorifice deillis loquendo. Etiam cognaros 8c amicos te tribulantiuffi hoc refpečtu ama, Sc benefacies, & ornnia ea exhibe , qu tu ca k k Dt cu, am lot nis tm Iflai Pr, illa loc Stli $to§ ° 369 d- ac n* ex i, s, & >f- trt ea os n- ir- m lis m ia te :f- a* & in ci td 'e- tem , B* ad Deurn currit , ormri die, quo via- klicla ncn fuftinet, ingens detrimentim Je Ju~ fiimijje arbitretur. Contemne adverfitates, tanquam res le- ves , & nullius momenti. Nec reputa un- quam pro injuria, quidquid demum infera« tur, quia quoddianis noftris in Deum pec- catis id omne optime fivrnus meriti ; potius reputa pro beneficio, quod enim in pr&fenti (ji, momentaneum B* leve tribulationis m Jr a fupra modum infublimitate ceternum gloriapoti* ks operatur in nobis. 2. Cor, 4, v- 17. INSTRUCTIO III. De a mor e Jolitudinis B 3 Jilentii. fAUanto magis te abftrahis & feparas afe vX hominibus, tanto propius accedis ad Deum. Unde , fi Religioius es , nunquam cubiculo pedem effer , nifi aut neceffitas, aut charitas id exigat. Summo ftudio vira converfationes & col- loquia five cum domefticis , five cum exter- n ‘s iuperflua. Nam id nifi feceris, animutu tuum a peccatis immunem minime cuftodies; ^rncjue in multiloqnio non deerit peccatum ; 10. v. 19. Diicindes jucundifiimam 'Ham mentis conjunčtionem cum Deo , qut pqui folet ad cor eorum , quos duxit in &-■ “Edinem, quamdiu in eadem perleveranr; & A a ob* 370 o obftrues fontem Divinarum confolationum, queis animae quietis & taciturnitatis amantes irrigari folent. Prtecipue congrefliis & colloqu : a cum foe- minis & rara fint, & caura, & neceflaria; quippe lubricum negotium eft, ubi minimum lucri fit maximo periculo. A colloquiis pro- lixis, quse cum muHeribus habentur, plerum* que reditur cum infigni confcientiae remorft, & cum magno imperfečtionum Angelica: pu* rirati adverfantium cumulo. Efto in rebus tuis valde (ecretus , & quod tacitum efle vis , nulli mortalium reveles, nam ita periculum non erit , ut prodaris. Alte imprimendum eft illud Poeta: : Silen mod alium vole s , primi s file. Prtecipue con- filia , quae adhuc executioni tradenda funt, nulli aperito, nift illi, qui eorum debet efle particeps. Nam confilia etiam optima, ia* circo fepius fucceftu carent, quia cito niro is in publicum erupere. Nihil temere enuntia de rebus , quse aib huc fimt in manibus Superiorum, & Provi* dentiae Divinae. Nam de his inconfulto & facile aliquid eloqui, eft fere femper falli & fellere : Sc cum ftepe res aliter contingant, quam ipfe fperaveris 8c edixeris, ita fier, ut authoritatem tuam propria culpa diminuas> Sc teipfiim , & veiba tua ludibrio exponas, Summo ftudio temper cave crifes Sc vitu 1 peria Cii fai & & w ofl Kil far me m loc jvei Ve; Pr< % lilil o iyi > peria aliorum. Qui libere eeafet & carpit s alios , femper duobus nocet. Alteri, quia fatnam ejusdem obfčurar; fibi ipfi, quia pafi ■ fim audiet homo criticus, & in periculo erir, j ne alterius, quem laefit, offenfam incurrar, fi 1 nempe h te c dida alter ab iis inrelligar, qui- bus eadem credidifti. De alienis tacere 5 eft cum omnibus pacem habere, > Antequam ad loquendum profilias , ex- pende <3c praemeditare, quid loquendum fit. Quo pertinentillaChrylbftomiverba: Etlin- pia regulas quasdam , E/ leges ponamus , Ut > ftius veri a ruminet , & ita prof er at. ’ Si loquendum eft , efto in loquendo par 1 * ? dlirnus, nec quidquameloquere, nifinecefi farjum fit, Sc nifi ad majorem DEI gloriam, ’ &animae tute, aut proximi falutem condueat: ' & ubi plures adfunt, fine prte te alios loqui, (jni toties lingua non ofTenderunt, quam tu ’ °|Fenderis. Sane eflet conveniens Sc ma» sime deeens , ut ar£lo filentio compen- 6res damna, quae toties alienae ialuti & fa- d'vinoque honori, fcandalola Sc effrae* si tua lingua contulifti. Cum os aperis ad taqucndum , cogita ( quod veriflimum efl: ) ’ v wba tua ab ipfo Domino Sc Conditore uni* v erfonim audiri; timeque apud illam lu» ’ P^mam Majeftatem ea fermone proferre, ” lu® coram Praelato, aut inculpatte vita? ho- taine loqui erubefceres. A 8 % Ab' 372 o Abfim a verbis tuis omnis duplicitas , in- confideratio, prtecipitantia, imprudentia, im- portunitas, irreverentia, prolixicas , quidquid demum inordinationem aliquam fapit: Sc fi quid contra haec monita per diem deliqueris, voluntariis poenis circa vefperum expiare ftude. INSTRUCTIO IV. De obedientia patri ipirituali ex- hibenda. §. I. Utrum afpiranti ctd perfeflionem necejftt - rius Jit Magifter Spiritus ? "jV/TAgiftrum Spiritus , fic Patrem fpiritua* A lem, hic voco, non (blum Superioreni legitimum, qui cum jurisdi&ione praelir, uti praefunt in Ecclefia Epiičopi & paftores, & in ftatibus religiofis Prodati, aliique Superio- res , fed virum quemcunque fpirituali pru- dentia, Sc rerum afceticarum cognitione or- natum, quem mentis tuae arbitrum Sc dire- čtorem tibi ipfe elegifti, vel cui te commen- darunt Superiores tui, ut ejus du&u Sc con- filio in via perfedionis progrediare. Dire* dio tališ viri» omnino neceflaria eft cuivis homini, qui fanditatem afTequi ftudet. ‘ ci evincunt rationes, quas fubnedo. Rado J, Nulla ars, aut fcientia rede »n® ma- 373 _o magiftro difcitur , & quis igitur fcientiam San&orum, artem, inquam , artium , fiibli- mitate fua omnino arduam, & captu diffi* cillimam fine magiftro fe plene aflecuturum fperet ? Bene id ponderat D. Ifidorus i Ri- dkuhtm plane e/i , cim , ut viiium ac tnechani- carum artium magifiros nancifcarnur , hvc at- que illuc oberremus , Divinam tamen Vhilofo- phiam teminam vile alicinid ac defpiciendum no- Ms coTJiniittamas. Lib. i. Ep. 260. Ratio II. Quemadmodum in proceftu 8 c ordine natura; Divina Providentia ftatuit, ut non ipfa fola, fed una cum caufis (ecundis res creatas producat & moderetur Cficenim videmus , hominem gigni ab homine , plan- tas Sc metalla aftrorum influxuprocreari)ita & in operibus gratice non vult Deus a (e folo immediate fieri omnia, fed boe vult DEUS (verba fiint D. Bernardi, } ut bomo per bo¬ trinem doceatur , & minor major i fubdatur. Lib. de ordine vitae. Ratio III. Tot fiint in via Splritus pericula; tam crebrae & fiibtiles Daemonis iiluftones ; toties hic transfigurat fe in Angelum lucis ; tam firpe tingit vitia colore virtutum , Sc gratias gratis datas, devotionis Sc lacry- atarum donum, ipfos internos Dei inftin- dus, Sc apparitiones , velut fimia quaedam verfipellis Sc dolofa imitatur, ut technas s il- lius, vix oculatiflimi, ac diu multumque in A a 3 vir* Virtute exercitati viri poflint difčernere, & tu mifelle tyro, tuopte ingenio has oranes D-fmonis artes te agniturum, & propria in* duftria evaiurum, tibi ftulte perfuadeas ? In- dubitate in te cadet, quod D- Bernardus af ferit: Sedučiori dat mamim , qui dare dijjimu- lat Prceceptori. Serm. 77. in Canr. Et quod Caflianus : Nullo alio vitio tam pracipitem Dia- bolus monachumpertrahit, acperducit admorim., {pitam eum eum negleBis confiliis Seniorum Juo judicioperfnaf rit , definitionipiie confidere* Coli. 2. c.11. Ratio IV. JuITa Superioris aut ConfefTarii perficere, eft obedire ipfi Deo : &c harc ra¬ tio, quia fundamentum & radix omnis obe- dientise eft, eam paulo fuftus ac folidius fta* bilire oportet. §, 2. Patri Spirituali obedire , efl obfepui ipfimet Deo. Q Uamdiu caecam bane , fragilemque vitaffl in hoc mundo vivimus, tamdiu rnnltis non modo dubiis , fed erroribus efiam ob* noxius eft humanus animus. Labyrinthus enim vero efthic munduSj in quo ne erreS; filurh illud fequere, quo Divina Providenria greffus tuos dirigere ftatuit, fequere , > n ' quam , ductum Patris Spiritualis, & (equere in rebus plane omnibus ^ modo in Ce peceat tationtm non habeant, Exenr 37? g£g§ O it Exempli cauia dubius h&'res , an haec ha- :S bitatio, ofEciumve ribi expediat, an aliud ; fis- i« ne vocatus ad hunc ftatum Religio/um, an !• ad alium; quae poenitentiae opera a te fiifcipi f debeant, quoties in feptimana geftandum ci- <- licium, quot ufurpandte flagellationres, quo- i ties Sacramenris Euchariftia’ & Pcenitentiae - utendum, Etne haec infpiratio interior a Deo, an a Diabolo ; Etne hac vifio Sc revelario a i bono fpiritu , an a malo ; utrum pecuniee , tuae in rem hanc facram, an in illam melius impendantur; in his , inquam omnibus, ad Pacrem tuum fpiritualem recurre; ejus vo- cem audi , accepra , Sc fequere , tanquam vocem ipfius Dei, quamdi.u nonEiadet, quod legi Divinae repugnar. Chriftus enim Šalvator nofter Patres fpi- rituales bili loco conftituit, voluirque, ut obe- diendo illis, cenfeamur obedire ipfi Chrifto, & eorum voluntatem facienres , facere vo¬ luntatem ipEusmet Dei. An non clara funt illa Chrifti verba : Qui vos audit , me trudit: ^ qui vos fpernit , me /penit. Luc. io. v. 16. An non Sc clara Eint fanctorum Patrum te- ftimonia, hanc veritatem ita , Sc non aliter e xplicantium ? Obedientia, inquit S. Renedi- dus , quce viajoribus pr a bet ur , Deo exhibetur : ipfe enim dicit: qui vos audit , me audit. in Reg» Non mea fponte , inquit S. Bafilius , jed Divi- nis litteris indubtus , ajjirmo obedientiam , qu§ o adverfus homines antiflites adbibetur , ejje ficut iiiam , er ga Deum ipfum adbibetur , £ 5 * linam alteri afjtmilari , r«»/ Dominns difcipulis fuis dixerit: qui vos audit , me audit. in Conlt. Monaft. c. 23. Viden’ quis fir San&orum hac in re fenfiis ? quem tamen ipfi non fo- lum verbis, fed exemplis etiam fuis teftatiP iimum reliquere. Quotquot in Ecclefia fuere illuftres anima?, alto fpiritu, & exceHis co- gitacionibus filiorum Dei imbuta?, caecam il- lam obedientiam & fubječtionem perfeflam in rebus omnibus ( fi unum peccatum de- mas ) non /bitim erga Superiores, fed etiam efga confcientiarum fuarum arbitros, & fpi* ritus moderatores ad unguem exercuere. S. Joannes Damafcenus Seni, cui fe regendum crediderat, in re quavis di£to audiens erat, uti in ejus vita teftatur Joannes Patriarcha Hierofoiymitanus : & fe nex ip fe cum pri' . mum Joannem in curam fufciperet, eurn i* 1 celiarn abducens, id pro principio Sc funda- mento monuit : Ne quidfuo arbitratu face' ret. S. Hugo Gratianopolitanus EpifcopuSi D. Brunonis confilia, non fecus ac paterna imperia amplečtebarur. Itaque cum vellet omnes equos fiios vendere, Sc pretio p aU ' peribus impertito, pedibus deinceps oves vi* ntare, Sc in Evangeličani prtedicationem di* {currere, S. Bruno vir cordatus, id penitus diP fuafit, veritus, ne vel fingularitatis, vel levitatis accu- 377 'Ut & lis li lil o- if- re o- il- m e- rn )i* S. m ia ■i- in ar r 5j ia Zt 11- ri¬ li- i f :is o accufaretur j & Hugo Brunoni paruit. S. Carolus Borromaeus , etfi Cardinalis S. R. E. & ArchEEpiicopils Mediolanenfis , Si ma- gna rerum humanarum atque Ecdefiaiiica- rum experientia prseditus, pro Duce tamea vitse fiate fpiritualis elegit primo joannem Baptiftam Riberam , deinde Frandičum Adornum, utrumque Presbvterum e Sode- tace JEfii, curri quibus ille in Irt s confiiia fiia communicabat, Si eorum nudii obtempera- bat in omnibus. Ipfe S. Pater Ignatius , Societads JEfii Parens , a Sodiš in Prtepofi- tum Generalem elediu, nullis Sociorum fiuf- fragiis aut precibus, fed uno Confeflarii fiii F. Theodofii ad S. Petri injaniculo Frand- fcani imperio perfiiafiis eft, ut injuncbo offi- cio cervicem fiibderer. Simili fpiritu fuere etiam inftrufta; fexus alterius perfonae , infigni Sc extraordinaria vita; jfandimonia decoratte. S. Eliiabetha Regis Hungariae filia , jufla a Magiftro Spi- rituali, duas chariflimas comites a fe dimit- tere ( quod privatam erga familiares affectio- nem vitae fpirituali grande putaret efle im- Pedimentum ) dimifit eas illico , non fine uberibus lacrymis utrimque profufis. S. The- refia ex Confeflarii mandato, librum, quem Rripferat in Cantica Salomonis, mirabili fit- pientia refertum, in flammas projecit ; di- cere fblira: Si omnes Angeli ctslefies uniti , ali- A a 5 quid 373 o §gj &_ quid ei dicerent , °df Super2or vel Confeffarius aliul; quct}n vis jcivet , eos ejfe Augelos Bom s , non quol uii , Jed qw d Superior jiiberet, faceret ; quk hoc ejl Jecurius, inquit, r df quifequitur i decipi non potejl. Hic nempe ell: fpiritus illuftrium Sanctorum & Sančtarum ; fpiritus videlicet obedientite perfedbe, a quo quisquisobratio- nes humanse prudentiee deviat, non ilieduci- tur {piritu D n, fed mundi, &politico, queol proh dolor! ahimse quadam fciolae,magno fuo difpendio, ■ contra Scripturae , Patrum, San- ctorum omnium fenfiim, ac dočtriaam, ni- mis quam fepe fequuntur. §. 3. Opualis effe debeas adverfus Pcttreni •Spiritualem ? S Uperiorem, Sc confcientias rute arbitrom atna, ut parentem filius. Sed id cave, ne amori illi fe immifceat aliquid affe&ioms minus pura: 8 c defacata:. Eundem reverere , ut terreftrem alique m Angelum , ac talem, qui fupplet vicem ipl lllS Dei. Mirus hac in re ,fuit S. Carolus Borrcr maeus , qui , tefte Giuflano, adeo veneran folebat P. Franci/cum Adornum , Con fena- rium fuum, ut indies ei, in eadem fecurrt do- mo commoranti, lumen ip(e ante lucern m- idar famuli deferret, Sc dormienti adhuc, m* trans cubiculum ejus aut exiens , capnt P r0 ' *»« fu fil h. Cf c< $ te r< fr *j d n » rs P' re h h tu Ja cp 4 funde inclinaret, eo modo, quo Cardinales id fibi invicem occurrentes , reverentiam ex* itt hbere fo'ent. id Accede illum firequenter, veluti ad nutri- m cem infans fepe dolet accurrere : fed in ac- st ceflu illo nihil fpečla , nili folidum fručtum > fpiritualem. i- Ubi eum conveneris , non tacitus obmu- fl tefce, nec expe£ta, ufque dum variis incer- 0 rogationibus ipde ex te eliciar, quidtibi de- ;* lit, fed ultro eidem te aperi, Sc confilium ejus avide exquire. Aperies autem illi defe- dus Sc peccata,in quse lapfuses; tentationes, quas pateris; fcrupulos Sc inquietudines ani- mi, quae te affiigunt; opera poenitentiee, qute exerces; modum orandi, quem fervas; gratias Sc favores extraordinarios, quos tibi 1 Deus communicavit. > Si quid imperatur, noli rationes invefti- 5 gate, qute Superiorem moverint ad impe- Mndum , fed 'tibi fufficiat noiTe , id, quod 1 ptscipitur, non efTe peccatum , Sc Superio- ’ rem efTe locoDei, ItatedocecD. Caffianus: Hoc pr a omnibus exco!e , ut ftultnm te facias in k°c mundo , ut Jis fapiens; nihil)'cilicet difcer- Xe ns , nihil dijudicans ex his, quce fuerint im- t er at a , fed cuu omni fimplicitate Sf fide obe - “ientiam femper exhibeas ; Jllud tantmmodo ‘ kncium , illud utile , ifh/d fapiens ejfe judicnns , epndcjuid tibi vel lex DEI, vel fenioris examen 38o o §§ o 382 probatumque verbulum elabatur; fi vires te. 1 neros, effbeminatos , delicatulos, & affefta. ( tos ridendi & loquendi modos; fi lermonem i abftineas, non modo ab omni re turpi, fed 1 etiam naturali quacunque minus decenti. 1 Angelus demum eris in adionibus tuis, 1 fi in geftu, totius corporis compolitioneni. 1 hil le prodat, quod al : quam vel inverecun* 1 diam, vel levitatem, vel liberiorem ac pra> t fidentiorem agendi modum lapiat. Atque i binc inceflus tuus fit virilis &maturus, alpe* < < 3 us oculorum non lir nimium mollis, tener Sc gratiolits, multo minus protervus & im* pudens. Arceantur oculi ab afpe&u Ipecio* j forum hominum , etiam proprii corporis, t etiam ab otiola contemplatione propriarum manuum , lintne illte elegantulae, mundae, Sc bene proportionatae: abftineantur manus ab omni atta&u non modo impuro, led etiam J fenluali manus &faciei alterius. Dum te ad dormiendum componis , nulla pars corporis 11 nuda appareat, Sc litus jacentis in lefto fit tališ, quem etiam in proeleritia virorum gra* P vium, fi coram his neceflario jacendum | efiet, non erubelceres , vitabisque omneffl ! etiam ulnarum Sc brachiorum denuditatio- „ nem, non modo dum fanus, led etiam dum ^ aeger decumbis. Converlatio tua, licer cum perlonis lančlis, nihil tamen habeat non hu« t manum, aut afFečfionis minus pura. Veffitus 1 qug- 383 o >. quoque ruus mundus lit & pudicus : mun- j, da cubicula & conclavia, ut nihil in illis lit n inordinatum , nihil minus compolitum , ut, d nunquam verecunderis, li magnae authorira- ris vir ex improviio cubiculum ingrediatur , , ne videlicet tum necefle fit, aliqua lubito ex i* ocuiis amoveije. Exterior haec compolitio [- & mundities index fit, & argumentum in- > terioris. Gluanto caftior & purior eris, tan- e io majores habebunc delitias JEfiis , Maria > & Angeli, ut tecum converfientur. . r INSTRUCTIO VI. Aftiones Paupertatis Chrillianae ac Religiofe? | i i. Qiicepanpertas qnemvis Chriflianum deceat ? D Ivitias nunquam procurare , aut conler- vare Rade per media illicita , & cum m ulta cupiditate cordis, ac lolicirudine inor- dinata, ut propterea ea , quae bonum ani- ftae concernunt, negligas. Fceda fordities eft , & labes Chriftiano Pe&ore indigna, li praeclara & eximia opera hmptibus tuis pro Dei gloria , pro anima- fum ftlute prteftare valeas, eaque negligas, le exiguo lucro te ipfiim defraudes. Chri- jtos tua caufia ccelum deleruit ; vitam ribi ham impendit & languinem, & tu modicum P.ecuniae Chrifti caula nolis deferere , nee e J u sglorise impendere? lLau> 384 o §<2^ Laudabilis & mos ille eft, 11 aliena? čuta: te veftiendum & pafcendum committas: fic Thomas Morus hanc curam uni famulorurn fuorum demandarat, atque hunc Tutorem luum vocavit. Moderacionem lerva in veftitu, cibo, liipel- lečdile,& sedificiis. Muko latius eft, pecunias in pauperes , hoc eft, in Chriftum ipfiim , quam inpompam , & oftentationem impendi. Etfi habeas , qui ribi lerviant, in multis tamen rebus, akerius oblequium non admit- te , led adluefče, interdum tibi ipfi tanquam pauperem fervire. §, 2. Qi/ce paupertas conveniat Religiofo ? G Radus Paupertatis excellentiftlmus eft, divirias omnes non lolo affeftu, fedre- ipla relinquere, & a le abdicare in perpe* tuum, fiiadente Chrifto : Si vis perfeBttseffii vade , ven de omnia , qu id at bi: hi] qti vit vi/ m Vič dil re lil I vir etif tibi hor ( tnai rab 387 o __ - procuras bonum, eo tantum dirigarur, ut pro* • ximus in hac vita fir juftus, & in akera beatus. Amor verus non efl mercenarius, fed a • prouriorum commodorum refpečlu omnino - liber & purus: unde non amabis, urirerum ameris ; nec benefacies, ut viciflim benefiat - tibi, nec te ideo communicabis alteri, quia ) ex ejus converfatione guftum percipis : fed ideo praecife, quia lic placitum eft Deo, & - ab illo prteceptum. Vera charitas non confiftit in lenociniis 8 c - blanditiis verborum & affechiurn, fed in ex- hibitione operum. Unde : Qtri habnerit, in- - qm’t D.Joannes, fubftantiam hajus mundi, & l vider it fratrem fiium necejfe habere , clauferit s vifcera fua ab eo i qaomodo charitas D El ma~ i netineo. i.Joan. 3. v. 17. Juva igitur proximum confilio & re : fed 1 Vide, ne in eo iuvando vel latutn unguem 1 difcedas a lege DEI: lic noli mentirl, jura- * re falfo, ut liberes proximum a morte : no- H furari, ut des eleemofynam. Gaude & gratulare de bonis proximi, de virtute , fapientia , honore, opibus ; gaude etiam, fi proximo mellus fit, quam tibi 3 Si dbi negetur, quod ipfi conceditur j fi iile plus honoretur, quarn tu. * Gaudium illud intemum lignis externis ■' ^anifefta. Unde, fi proximus perat, hono- r abis eum praefentia tua, in nativitate filio- B b 2 rum, £8S ^ &?*§ o §6^3__ rum, in Iponlalibus, in Miflarum primiriis, in Academicis inaugurationibus , in funeribus & exequiis. Nam Sc hxc flmc Chriftianse charitaris opera, Sc conformia exemploChri- fti , lila praelentia .nupcias Canae Galiiaeae condecorantis , modo fiant line relpeflu humano. Compatere intime alienis mileriis, five ese corporales, live fpirituales lint: nam verus amor aliena mala relpicir , ut propria: cum fratres limus, Sc teneamur alios diligereuti nos iplos. In eleemolynis dandis eflo non parcus, led liberalis , non tardus , led velox : qui enim cito dat , bis dat: nec curiole difcute merita pauperum ; tu enim quod das, das Deo. Nec differ eleemolynas ufque ad mortem: led dum vivis, priva te illa voluptate, qu s capirur ex confervatione bonorum tempora- lium , ut ex eorundem profulione propter Deu m facba , Deum oblectes. Redime te mo, dum vivis , luadet D. Auguftinus, dutn preiium in manibus habes; ne , dum te mor s ain&' ra prcevenerit , vitam fimul%? pretiuniperd^- iNcita ardentem zelum animarum , & I ftudium hoc juvandi proximum maximi m°‘ menti efle , firmiter tibi perluade : etenim certum eft , promotionem Sc curam laluti* animarum Divin« Majeftati magis placere 1 1 ' ' ' : o 3S9 Sc majus illi gaudium adierre, majoremque te in ccelis gloriam & coronam par illam promereri, quam per muka alia pietatis & devotionis exercitia. Audi hac ftiper re differentem D. Chryfbftomum : T11 igitur , mi f rater , (juamvis farne conftciaris , quamvis cinerem comedas , quamvi$ femper lacrjmis viadeas , 'a nihil cuicpuam proficias , nibil nia- gnum facis. Et alio loco: Etfi immenfas pe¬ nini a s paupevibus er.nges , plus tamen effeceris , ji unctrn convertens animam. Cum D* Chry- foftomo confentitS.GregormsMagnus: Nul- lum omnipotenti Deo tale eft facrificium , quale tfl zeius animarum. Cum utroque S. Diony- (ius Areopagita : Omnium divinorvm divinif- fimum eft , cooperari in falutem animarum. Si ergo animarum faluti promovendae taien- tum aliquod tibi conceftiim eft , ca ve dl ud defodias in terram. Si aliud prasftare obfequium in hoc genere nequis , frequenter ad Deum preces funde pro converfione gentium , redučtione hae- teticorum, peccatorum converfione, & fm- da educatione puerorum , Sc praecipue pro ds , qui vi vocarionis Sc profeftionis fuae, hanc animarum curam exercere tenentur,ut officio fiio cum laude fungantur Sc fr udu. Imitare Francifcum Seraphicum, & exem- Plo aliis concionari , & ad omnem virtutemr Praducere ftude : efto inftar templi Deo fa- B b 3 era«, 39° o §<5i& -- I H»-l. -- I -. „ - crati, in quo nihil nili fanftum, & majori <] Dei honori dedicatum inveniatur: efto fa- c culse inftar ardenris & lucentis, Sc fanftitatis e fase radios quaquaverlum diffundentis: efto r velut columba, ballamo, aliisve odoramen- f tis delibura , quae alias fecum columbas in d coelefte columbarium alliciat. S Cui ex officio incumbit animarumcura ,is i in converfatione non fit aCper Sc morofus, J fed placidus ac dulcis ; ad cujusque moreš & t naturam factus, ut omnes Chrifto lucrifaciat. t Pro animarum lucro nulla pericula, nullas J difficultates , nullos labores, nullas pceniten- s tias, nec mortem iplam metue. Oportet in c doloribus Sc angultiis animas parturire Chri- r fto. i' INSTRUCTIO VIII. ,i De cultu & veneratione Sančtorum, Sc £ feftorum illis confecratorum. l: r §. I. Qtw pctcio colendi firtl dies fefti, r A D dies anni £olemniores fi te rite pracp a ‘ 11 ratum cupis, Sc tempus fanftum fanfls 5 traducere, omni imprimis ftudio conniti de- ? bes , ut leves etiam noxas quam diligentir * fime caveas ; Sc maxima, qua potes, am ' * tnum tuum exornes confcientiar puritate, J qu* _____o 391 i qua & Deus & Sandi jfuavifiime affici & re- creari folent. Deinde circa ejusmodi dies 5 exade obfervare ftude prsefčriptam tempo- > ris rationem , & conlueta pietatis exerciria , folito perfedius peragere. Nemo enim pru- 1 dens ibit inficias , mag : s Deo placere , & Sandis ejus , fi quis confuetas occupariones ! fiias quam perfedifi me obeat, quam ii ne- , glcdis illis, fingularibus quibusdam devo- ; tiunculis adharefčar. Hic iocum ha bet tri- tum illud : Urnm cporlet jacere , & aherum mn onrittere. Tertio, fi quid moleftfce, vel adverfitatis occurrar, ur fi injuriaaliqua, vel cor.tumefiofis verbis lacefieris a prosimo,id non aquo tantum , led hilari etiam animo fiife-pe, & offerJEfii tuo, diledilfima: ejus Matri, aut Divo, cui dies lacer inftat, di- cendo : Mi gfEfu , tibihoc offero, tihi dono amore uri non ulcifcnr , fed bolum hnnc latu! devorabo. Poftquam autem lemel donafti Chrifto , perpetua oblivione fepeliri , nec unquam recoquendo, aut, quod foret dete- r jus , obmurmurando debet repeti, ne fpi- rituale aliquod fiirtum admittas. Quarto, in operibus humilitatis Sc charitaris erga pro- ximum diligentius te exerce , vifitando v. g- infirmum aliquem, largiorem dando elee- iuofynam , afiumendo fpontaneam aliquam tuj ipfius confufionem. Quinto , plus a iquid jejunii aut caftigationis corporis, aut p;etatis B b 4 afi 3 392 ^S>§ ° flflumi poteft, cum confenfu ramen & ap- probatione Confeflarii. Sexto, ama fecre- tum, fblitudinem & filentium, inftituta bre- vi aliqua recollecbone, & relege concepta alias propofita, quae fi te obfervafle, atque complefle deprehenderis, age Deo gratias, dicendo ad fingula : Deo gratias , ant Gloria Patri, £fc. fin minus, dole, veniam preca- re, emendationem fponde : & per merita Saneb , cujus celebritas agitur , gratiam a Deo poftula id praeftandi.., Septimo, toties proteftare per diem, quot annis vixit Divus ille, quod in ejus honorem, certum vitium emendare deinceps veliš, quo alias labi fa- cile folebas. Octavo , fiepius Deum roga per merita & mtercefllonem Sanfti illius, ut eam tibi virtutem infundat , qua is maxim- excelluit, quod fieri opportuniffime poteft in colloquiis meditationis; in Sacro poft Ele- vationem, Sc fub Communione j ac denique in fine examinum. Nono , confiieta leftio fpiritualis , Sc meditatio inftitui pofiunt de vita San£fi. Decimo , crebro age fiimmo & aeterno Deo gratias pro omnibus benefi- ciis Sančlo illi conceflis. Undecimo, ipf° fefto Sančti, Sc per odtavam, afluefce orare hymnum, antiphonam, verficulum , Sc ora* tionem,.quse fefto illi conveniat. o §?.M* 595 §. 2 . Devotiones pro Adventu & Nativitate Domini. T?Xemplo Japonici Martyris Caroli Spino- J—i lae, in memoriam & honorem novem menfium, queis intra Matris vifcera Chri- ftus claulus delituit, novies devote recita Sa- lutationem Angelicam, recolendca ad lingu- las Ipecialem aliquam gratiam & prseroga- tivam , quam gratilfimus pufio pro impen- fis fibi per novem menfes obljquiis, Matri (use impertivit. Maria eft Mater Dei: pe¬ te, ut & tu Dei Mater fias , perfe£le im- plendo , Sc perficiendo voluntatem DEI, juxta lllud : Qttiamque enim fererit voluntatem Patris mei , qui in c celiš eft, ipje tneus frater 9 foror & mater eft. Marth. 12. v. 50. 2. Ma¬ ria fimul Sc Virgo, Sc Mater eft: pete abun- dantiam bonorum operum cum fttmma ani- tni puritate. 3. Maria novem menfium fpa- tio in utero fiio geftavit filiolum finim abs- que ulla moleftia vel onere: pete: ut jugum Domini tibi fuave ac. leve /it. 4. Maria line dolore peperit : pete, ut omnia bona pro- polita cum laetitia, Sc vicioriolb contemptu occurrentium difficultatum, opere perficias. S- Maria incomprehenfibilem utero fiio com- Prehendit 5 utinam & tu ad redpienda om- nis generis donafiipernaturalia,&gratias di- vinas idoneus, Sc capax efficiaris. 6. Maria B b 5 pu- , • 394 o puriifimum templum eftjEfti fumrni Ponti- J ficis; raxit Deus , ut & anima tua Temper n ejusmodi templum inveniatur. 7. Maria p penuarium dl , in quo repofitum manna fj coeiefte ; age, ut tu digne fernper ad facrum p epulum accedas. 8. Maria puriflimum vel- d lus eft, quo iecundus Adam conveftitur; & q tu ad Mariam accurre , tanquam ad Matrem v viventium , & in ejus te finu abfconde. 9. d Maria Virgineus ParadiRis eft fecundi Adam; utinam & anima tua hortus foret, ab otnni q, lolio expurgatus. ta S ud noctem Natalis Domini ante ftruelum g alicubi praefepe devote procumbe , & ante 0 j omnia reverenter adora Chriftum Domi- fi num tuum, Puerum Bethlehemiticum , quo ip* ri Tum nomine compellare Tolitus eft S. Fran- y_ dfcus Seraphicus. Adora autem ipfum ta- V i lem, qualis eft , videlicet tcmquam exemphtr j c & formam virtatum omnium , tamjuam lucern: ui mundi, tanqmm viam , veritatem & vitam , tan- jj ( quctm optimum amicum tuum , fratrern , P*‘ in ' cipetn, Ducem, Magiflrum , Legislatorem , R e ~ ni demptorem, Patronum £7 Mediatorem apudP a " qi trem fuum , taiujuam panevi , qui de celo de- ci fcendit , tanquam agnum , qui fuftulit peccntt pj mundi , tanquam Regem Regum , £7 Domini m dominantnim , ac ffudicem vivorum rnOC' m tuorum , tanquam Deum fortem, Deum vivw > 1 m c? 1 venim , Deum de Deo, unius cum P atre fc 395 _ o §S o quae contra reverentiam facrofančli iftius Sa- cramenti in illa mundi plaga commitruntur. 2. Age gratias pro omnibus beneficiis vircu* te ejusdem mvfterii tamvivis, quam defun- čtis conceilis. 3 . Commenda Salvatori tuo in facra Euchariftia prasfenti , omnes torius Ecclefiae , vivorum Sc mortuorum necelfita- tes ipirituales Sc corporales, fed prscipue tuas proprias. INSTRUCTIO IX. j De cultu r a amore Virginis Deiparce. C Erto ribi perfuade, Sc firmiflime impri- ( me animis omnium, quoscunque in viarn e perfe&ionis dirigis, efficaciflimum ac poten- v tiffimum efle medium ad confequendum non fi vulgarem fan&itatis gradum , fpeciali devo- q doniš affečtu ferri in gloriofiifimam cceli ti Reginam , & tenero quodam amoris igne ci fiiccenfum erga benigniifimam illamlvlatrem v> peftus gerere. Hasc etenim Mater clavem auream gerit cordis filii fui, in quo recon- la eliti funt omnes donorum cceleftium Sc di- p; vinorum gazae Sc thefauri. Poteft nos juva- gi re, quia patrocinio fiio omnia poteftapud Ei filium , qui nos omnia habere vult per MA- fu RTAM : vult juvare, quia diligentes fe dili* gf git: ac proinde 3 qua:cyinque te injfefiet tea* ac ta- #&§ O §%£&' 401 tatio, quamcimque confequi defideras virtu- tem, fecurus confuge ad MARIAM, haec tibi inftar folicir« Matris gratiam efficacem procurabit, qua Sc de tentatione triumpha- re, Sc virtutem defideratam adipiici queas., Firmiter apud animum tuum conftitue, nihil unquam poftulare a ut impetrare a Chri- fto, nifi per Virgineam Matrem ejus. Non- ne abjeclidimus terrae vermiculus es? Nun- quid fbrdidiffimits homuncio, ornnis generis fceleribtis contaminatus Sc confpurcatus ? Qua igitur fronte ad JEfum, id eft, ad Deum excelfum , Sc magnum fupef omnes Deos, immediate audebis accedere ? Quoeirca, ficut apud cceleftem Patrem Mediator tuus eftChridus, ita apud Filium Patrona &Ad- vocata fit MARIA: muko acceptius erit ip~ ft, quod per mamiš dilecfiffimte Matris, quam quod per tuas offeretur: ar£Iius etiam ipfim tibi Matrem obdringes, quod donum nullum ccelefte , nid per ejus manus tibi obvenire veliš. Nullum opus perages, in quo non fingu- laris aliquis devotionis Sc amoris erga Dei-* param affečtus elucefcat. Uti Sc praxes fin- gulorum ooerum lupra polit« te docent. Eris velut ledula Sc irrequieta apicula , qu« fuaviffimum Mariani amoris mel ubique exu- gat, Sc Mari« memoriam & amorem cuivis anioni admilceat, Cc Vc- 402 'o Veneratione peculiari profequere nomen Mariae, & dum horas fonitum audis, devo- te recita Salutationem Angelicam , & ad fin- ctum Nomen ejus aut caput detege , autcor- pus inclina, aliudve reverentiae lignum ex* hibe. Quoties in nova pagina fcribere in- cipis , in fronte nomen JEfli ac Maria; con- figna. Cum calamum paraš, prima, qute illo exaresverba, JEfits & Maria funto. Ssepins, fed reverenter ac devote dulciflimum illud Nomen pronuncia: Illo ipfb mane ac vefperi pedfus tuum muni tanquam tutiffimo adver- fts omnes infultus Daemonis clvpeo vel lo* rica. Simili . devotione & honore profequ£re Deipara; imagines & fimulacra. Certamha- beas iconem ejus , quam fingulari femper pie- tate colas : hanc ofculare millies, incipien- do a pedibus, & inde ad fančtilTimam faciem progrediendo : ante hanc in genua profita* tus , omnes tuas preces, quantum occalio finit , perfblve. In neceffttate vel angulliis conftitutus, eas fchedulae commifTas ad ps' des ejus depone: Gum in itinere venaris, eam i velut Altare domefticum circumfer: tempore ] verno atque aeftivo floribus & fertis exorna, i & quos femel ei confecrafti flofculos, eos nunquam olfaciendi caufa naribus deinceps < admove. Opera; quoque pretium erit, in i quatuor cubiculi angulis Deipara; Imaginem ( #£>§ o 403 figere, ur, quocunque re vertas, femper il- la in oculos atque animum incurrat; prse- cipue autem cubiculi fbribus appendere, Sc intrando, exeundoque poft fumptam aquam luftralem ofculum eidem delibare. Q.uodfI humi abjedtam ejusdem Divre Imagunculam reperies, quantumvis vilem, laeeram ac Co r- didam , reverenter , Sc cum bafio tolle, ac loco honeftiore repone. Nunquam etiam expofitam puhlice alicubi magme iftius Ma- tris ftatuam praeteribis, quin argumentum aliquod honoris & reverentiae exhibeas. Dies Virgini faeri devotione maxima cele- brenrur: pridiano eos jejunio prasveni, Sc per fugam folertiorem omnium defecluum, frequentationem achrum virrutum ipfi. magis acceptarum, Sc operum humilitatis Sc pcenb tentiže amore ipfius fufceprorum ad eos dies te pnepara : ipfis vero diebus lacro Eucha- rifiiae epulo reficere : quid enim aut potius aut gratius magn® illi ac piše Matri donare poteris, quam proprium iplius ac dilečtiffi* mum Filium JEfum ? Reliquum vero diei, tacendo, precando, legendis libris fpiritua-’ libus, audiendo verba Dei, & pie colloquen~ do coniiime. Staraš habero precatiunculas, quas quori- die in Deiparas honorem decurras, anteom- nes alias vero Rofarium, in quo perfolven- do ad tres primas Salutationes Angelicas C c 2 liv 4°4 luta illam tanquam filiam aeterni Patris, Ma- trem Filii , & Sponfam Spiritus fančti, ad decem relipuas fingularum decadum confi- dera eandem ut reginam Angelorum 5 Spem Patriarcharum ; IH uminatricem Prophetarum; Magiftram Apofdolorum ; Principem Mar- tyrum; Decus Confefforum; Virginem vir- ginum; Exemplar viduarum ; Speculum amo- ris conjugalis ; Reginam Sanctorum omnium. Ad fingulas item falutationes etiam depofce virtutem. 1. Ingentem & eximium erga Deum , JEfam , Sc Mariam amorem. 2. Firmam in Deo fiduciam in quibuscunque neceffitatibus Sc anguftiis. 3. Claram noti- tiam articulorum fidei. 4. Zelum ardentem gloriae Dei, Sc falutis proximorum. 5. Ani. mi fortitudinem excel/am in adverfitatibus. 6. Cor pcenitens Sc humile. 7. Summam animi puritatem. 8- Donum orationis, Gr lentii &Iblitudinis, 9. Charitatem erga pro- ximum. 10. Denique plenitudinem omnium virrurum, Sc totius fančditatis, Sc in omnibo- no perleverantiam ufque ad mortem. Alias devolvendo globulos tuos precatorios loco Salutationum Angelicarum, aliam affectu ple- nam fententiam devote pronuncia, v. g- 0 ScinBifJima Virgo Maria , Mater Dei , or a pvo me , vel, Mater admirabilis or a pro tne. Vel, Tum ego funt , o Maria , tu men es in § o _ 40 S ]o modo per occupationes licet, perfolve Officium B. V. parvum, & quod eft de Im- maculata ejus Conceptione , cum Litanii« Laureranis. Magnam femper concipe de BeatiflTma Virgine , & omnibus ad eam /pe&antibus exiftimationem : ira cum Viris fančiiffimis atque dočtiffimis certo ribi perfiiadeas, eam jam ab utero Marris ufu rationis prreditam fuiffe: magnitudine & multitudine merito- rum & grada; anrecedere Sančlos omnes,& fine noxa originali conceptam fuiffe. Pro hac ulrima veritare Sc viram ac fanguinem profundere paratus efto, Sc ad ejus propu- gnarionem voto aut juramento re obftringe. Quotidie quafi in fčena a!iqua perfbnam age mendici, qui anre fores potenriffimae Re- ginae ac clementiffma; Domina; fuae propo- litis neceffitatibus fiiis ftipem atque eleemo- fynam pečat. 1. Itaque , ačlum amoris in- tenliffmum elice erga Virginem Deiparam* & gratulare ipfi de omnibus praerogativis Sc privilegiis ejus. 2. Gratias age pro omni¬ bus beneficiis ha&enus ab ipfa in te tam be¬ nigne Sc copiofe collads. 3. Recenfe acpro- pone neceilitates tuas, Sc a Matre miferi- cordia; maternam opem implora, ut defe- ctus omnes, Sc imperfe&iones corrigere, & in virtutifeus provehi poflis. Ubi Sc hoc ob- ferva, ut congruentes virtutibus, quas po- C c 3 ftu* o 406 ftulas, honorum titulos , quibus eam coin* pelles,ufurparenoveris:v. g. 0 Regina’demif- fijjima , omnii bumilitatis forma £> exemplar , jzo/?z' Juperbiam Er arrogantiam meatti , impetra igitur mibi ctpud dileBtffmum filiirn tnum pro- fundifjimam bumilitatem cordis , £fV. 4. No- minatim commenda eidem omnes dile&os tlbi amicos. 5. Praxi linic & devotioni fi¬ nem imponat precatiuncula illa : Sub tuum praefidium, &c. Cum pro defun&is oraveris, illi animaepo- tillimum luccurrere intenue, quam per pre- ces tuas juvari maxime optar Eeanflima Vir- go. Simile quid praefta, cum pro converfione peccaropum, infidelium, haereticorum, pias ad Deum preces fundis , ut illi potiffimum ad meliorem frugem redeant, quorum falus maxime curte & cordi eft Deipara? Virgini. Denique fatis ribi non erit , quod tu iple quotidie crelcas in amore ac devotione erga gloriofillimam illam coeli Reginam, fed &in aliis eandem pro viribus amplificare ftudeas, docendo, concionando, fbribendo , loquen* do , exemplo aliis prtelucendo , & quibus- cunque aliis modis potes. Facem te efie oportet, quse & amore Mariae in ardefcen- do conlumatur, & aliorum omnium animos eodem igne inflammet. Ita faxit benignilfi- mus Deus. IN- o § propter Jeipfmi. Lib. 6. de mor. Ec- ckb' c. 1 f. In omnibus igitur operibus ruis fincerifli- ma intentione procedes ; eaque perages non ex timore pcenae ; nam id faciunt fervi Sc mancipia; nec fpe prtemii, ne videaris velle effe mercenarius; fed expuro Dei amore Sc ftudio eidem placendi, quod eft munus fi- liorum ingenuorum , qui obfequuntur etiam parenribus egenis , quamvis nullam ab his Im-editatem expe«ftenr. Imo fanHus Ber- narduš putat, amorem filii nondum effe lat purum , ob fpem aliquam haereditatis adhuc mixram, hinc vulr nos amare Deum , uti Sponfa amat Sponfum. Puriflima intentio erit, ft , quod facis,non ideo facis, ut propterea tu placeas Deo, led quia id, quod facis, Deo placet, Deum ho- norat, Deum obleHat. Solius Dei guftum Sc gloriam fpeHa fine ullo affeHu ad com- moda tua etiam fpiritualia. Ipfa dona fuper- naturalia non peres, qiiia cedunt in bonum tu- 412 O tuum, šed quia per ha?c impletur Deivo- luntas, & quia his in te vifis cor Dei oble- člatur : ita fuadet S. Paulus: Sive ergo man- ducatis , five bibitis , five aliud aliquid facitis, omnia in glcriitm Dei fciciic. i. Cor. io. v. 31. Et Clemens Alexandrinus : Qiii petfeflus eft , opus bornim eo folo expetit , quonicm hone- fium eft , eft quia Deum amcrt. Ea operim ipfius caufa lenge gravijfima eft. Auftm enim dicere , non eo operatur , quodfalvus ejje velit. Porro fi agnofcere veliš, an tam pura in- tentione in operibus tuis procedas, id ex eo colliges. 1. Si a?gre fers opera tua vi- tu perari, aut non laudari , ant non fuc- cedere, ideoque cupias ab iisdem defiftere, fignum ell: te non pure quaerere Deum. 2. Si minus diligenter te praeparas ad concio- nes, v. g. quando habendae funt in loco vi¬ li , & coram paucis auditoribus, ac te pra?- parare foles, cum dicendum eft coram mul- tis, Sc hoc fignum eft, te praeter Deum ad- huc fpe&are plaufiim populi. Porro praxis intentionis tam pura? erit haec. Elige tibi certos Sančlos , per quo- rum manus adtiones tuas ofFeras Deo , v. g- Die Dominico venerare particulares tuos Pa- tronos ; die Lunas, fanflos Parvulos Innocen- tes ; Martis, Virgines Sc Viduas; Mercurii, Confeffores; Jovis, Martyres; Veneris,Apo- ftolos j Sabbathi, Angelos. Mane ergo cum J I 1 1 t I J F f fl I _$&£>§ o _415 furgis, ita intentionem formabis : Ego A T . (infere nomen tu um J confpeBu & accejfu Di¬ vina Majeflati s indigniffimns , omnict mea ver- h, cogitationes Ifl opera , omnes corpnris ani- mique motus vobis offero , o fcindi P ar vidi In- nocentes , tihi etiam ( nomina Parronum menflruum & annuum, item Sanflum, cu- jus Feftum eo die Ecdefia celebrar) Vos of- ferte Regina Matri, Regina Mater dignetur vi- lifjinia mea obfequia prafentare PfEfu filio , & ffEfus filius ceterno Patri , imgrimis in gratia- nun aEiionem pr o beneficiis omnibus, mihi &T vobis a Divina Majeftate concejfis , fecundo in [(ttisfatfionem iftorum peccatorum , qua admifit j mirna illa , quam Beata Virgo pra aliis ex . hirgatorio vuh effe liber atam. Tertio ad im- ■ petrandam mibi, aliispue gratiam copiofam pro- ■ ficiendi valde in tis virtutibus , qua maximepla- • cent Divina Majeflati, &c. Proteftor tamen : . Etiamji toto boe die nibil Jim impetraturus, mo * - do poffim alipuid facere , qnod fua Majeflati phceat, boe mihi erit pr amil fatis , nec quid- t lun,m pr o meis obfepuiis defidero , nifi maj or eni • Dei gloriam , guflum, obkElationem. Hic modus facien ice intentionis eft valde ■ Perfečtus, & in le continet humilitatem pro- 1- fundam, gratitudinem pro beneficiis , dete' i, ftationem peccati , infignem amorem pro- i* timi, San&orum, Deiparae, & ipfius Dei, adep' n 4H o §š4f* adeoque opera diurna, quse ex motivis tot t virtutum fient, erunt Deo lumme accepta. e Generofo pede calca omnem reipe&um e humanum, nec in hominis grariam aliquid I mali facito, aut boni aliquid omirriro. Ope- t rare femper corde libero, excelibque , quod f iniqua hominum judicia nonmetuat, & opi- a niones honorificas non ambiat. Alloquere a Deum fiepius, & proreftare : Domine , tihi p Jolu Ita fentiebat 0 . Paulus, inquiens: Mi- [ bi antem pro minimo efi , nt a vobis judicer , aut ab humano die, q,ui autem judicat me,Do- fl minus efi. 1. Cor. 4. v. 3. o Experientia diices, debere cor feparan ab fi omnibus creaturis , & viram effe inftituen- e dam, ac fi praeter te & Deum nihil ht aliud o in orbe , fiquidem quiete animi folida & d conftante frui veliš. Si vel unicus homo lir, ti ex quo (olatii aliquid & recreatiuncula: mi- n nus ftncke & defascatae adbuc Iperas , ideo- ir • que colloquium & converfationem ejus avide q expetis, črede mihi muka taedia, & disgu- R ftus & inquietudines ab illo ipfbhominetibi dt evenient , ita videlicer difponente Deo, & v cor tuum totum ad fe attrahente, ut tandem ri praclice difcas fentire, & dicere cum San- rr el o Ignatio : Domine, quid extra te volo ,aUt gnid velim? $ In iplis exercitiis pietatis nihil qusere, ni« ft Deum. Velle triftari, dum Chrifti prtefen' 4 tia 41? t tia devotione & guftu fenfibili non fendtur, eft amor imperfeiftus & fenfiialis , adeoque 1 eliminandus. Contentus e de debes folo Chri- 1 fto , il 1 ique adhrerere tempore ariditatum Sc ■ tentationum, & eum quafi juvare in cruce i fiia ferenda. B.Lndovicus Bertrandus, cum aliquando molefta cogitadone infeftaretur, 3 audivit Deum fe alloquentem : DEO magis i placet aftliElio cordis , contritio & tribulatio , pam dulcedn , folatium Sbf confolatio. , Cum amor confiftat ex mente S. Patris no- - ftri Ignatii, in mutua facultatum, rerum, Sc operum communicadone, debes id Deo eon- 3 fecrare , Sc penitus tranfcribere, quod tibi eft charifiimum. Unde , fi inordinare amas I opes, has Dei caufa profundes; fi valde pen¬ is deas ad eladonem animi, ftudebis defpicien- tite tui ipfius. Htee, eft excellens Deum ho- i- norandi ratio , fi ex refpechi Dei te ipfiim <“ inhonores , atque hanc inhofiorationem mi e que contemptum pro fiimma gloria repures, i' Recte Chryfoftomus : Probrum anteni , SjJ 5 de- )i decus quid ftt, ignorat charitas. Amor Dei is vehemens, piam quandam impudendam pa- II rit, Sc omnern extinguit humani pudoris , f rnetusqne fenfiim. M Veriftimum eft , quod ait S. Gregorius r Sigrmm amoris non eft in affeBione animi , iii [edin flndio lovce operationis. lib. 2, iq 1. Reg, tt' 4 * Unde , li vere Deum diligis , parebis exa- 416 o §ri vedro commendo, &c. Omnes Sanfti Sc Sančlte Dei , Sc tu pra; omnibus S« Mater mea Maria, impetra- 'te mihi a JEIii, ut Deum beate vobiscum vi- deam in omnem aeternitatem. Materno cordi tuo, &c. Amor Deipara. V Eneror te, o potentilHma c osli Sc terrse Regina! ago tibigratias, o fumma bene- fačlrix mea: in te confido, o fidiffima Patro- na mea : amo te tenerrime , o diledtiffima Mater mea. Gaudeo , quod ea lis, quaees, Primogenita Filia Patris, Mater Filii, Spon¬ ki Spiritus fanfti : ex intimis medullis cor- dis mei faveo tibi omnes praerogativas tuas, Sc plus tibi illas faveo, quam mihi ipfi: tum, quia certus fum, me nunquam iis tam bene ufiirum fuille , quam tu ufa es: tum etiatn, quia hunc amorem tuum , tua erga me di- leftione Sc beneficentia jam millies & mil* lies promerita es. Omnia tua fi forentmea, tibi libens Sc ultro concederem. Si eflepof fem, quas tu es, id tamen efle nollem, ut tu maneas , quas es MARIA. Ita amo te, o MARIA: ita diligo te, o Mater: ita te am- pleftor, o mea, tu ego. Tu mihi es plus, quam ego tu ; omnia mihi es pod JESUM #$§ o 429 Rperbenedičtum Filium ruum , Patrona , Magiftra mea, Matermea, diledamea,the- faurus meus, refugium meum, folatiumme- um, {pes mea, vita mea. Quid amplius? Mea tu es MARIA. Totus ego {um tuus, & tu tota mea es , idque in aetemum & ul¬ tra. Dejiderium patiendi pro Chrifto, J E SU, Deus cordis mei , tu Ris cor me? um, tu Ris quia amo te : tu teftis mihi es, quod hax fit maxima mea confclatio , hoc unicum gaudium cordis mei, quod pati mihi liceat pro te, ficut tu paftus es pro me. Utinam mi JER , omnes artus & membra corporis mei per dolores & cruciatus vel in unicam guttulam divino guftui tuo placentem eliquarentur ? Ah miJElu, hic ure, hic le¬ ča , modo ut aeternum parcas ! O quam mo- dicum eft omne id , quod patior pro te, mi JESU ! Quam diffimilis Rm ribi, o DEUS meus, & Rex Paradifi , qui ex duro Rfpen- Rs ligno pendes medius inter latrones ! Dolores, mi JER, dolores expe o una cum amore tuo & nihil amplius. Pati, mi IER, pati, pati malo, quam autangelus autArch- angelus , aut e numero etiam Seraphinorum effe. Nonne enim ex amore pari, eft imitari te, & eft facere, quod ipfi Angeli non poP Punt 3 Ergo mi JESU, aut pari, aut mori. 43o ^?§o § r-—* Delitice cegri in Chvifio Euchuriftico ♦ S Alve faluberrima falus infirmorum - Sal¬ ve lux pulcherrima in tenebris caeco- rum. Salve deliderium Patrum antiquorum; Salve te amantium amor amicorum. Salve candidiflime panis Angelorum : Salve lapor oprime in corde devotorum. Manna es & fimila; guftus fuavitatis : Satie- tas fuaviffima, farne fatigatis. Tu es, quem veraciter defiderat cor meum: confitebor tenaciter te hominem & Deum. In mea confcientia quidquid lateti obfcurum, tua de praefentia clarum fiat & purum. Nilapud me permaneat, quo mihi lis offen- fiis: fed totus in me tranfeat, amoris tui fenfiis. Cor meum fenfibiliter , divinitus accende, te invilibiliter prtefentem hic oftende. Per cordis mei nebulam, tuos da fulgores: omnem fuga maculam; ejice languores. Veni, veni Rex optime, veni JEfu chare : in meae finu animas, gratanter hofpitare. Charitas , quas aureo te transfixit telo ut nos ab aethereo, vilitares ccelo. Vulneret te hodie, ut ad me venire digneris, Rex gloriae , nec me praterire. Tibi fac hofpitium , per gratiam dulcoris, fedem Sc triclinium, in corde peccatoris. 43i o O Deus amantiflime , mihi eonjungaris : <5c peccarrici animae, nequaquam irafcaris. O Domine dulciffime, hoc unum precora tefac pro tuo nomine , in ea charitate. Ona in čarne fragili, dignatus venirej adme defpicabilem digneris introire. Totus mihi jungere , verus Helifeus : Cor meumcircumplecdere, fidelis hofpes meus. Quis fim, ne confideres : Peccator fum Sc reus. Cur Deus homo fieres, memento pie Deus. In charitate nirnia, qua crucem afcendifti 3 cui amabilia membra conjunxifti. Amoris tui brachia , fuper me extende, cum abundanti gratia, quod pradens lis, oftende. Accelera, ingredere: veni feftinanter: pec- catori jungere; rogo te amanter. En vere totum habeo, quem avide fitivi : teneo , pofhdeo, quem valde concupivi. Tibi quid retribuam, pro tam Claris doniš, qui mentein meam vacuam , tam charis imples bonis. Hymnus Eccle/ia de V. Sacramento. L Auda Sion Salvatorem, lauda ducem Sc paftorem, in hymnis & canticis. Quantum potes, tantum aude: quiamajor omni laude, nec laudare fufficis. Laudis thema fpecialis 3 panis vivus Sc vi* tališ hodie proponitur. Quem 432 $fcS>§ o Quem in facrte menfa ccen.ee , turbee fra- trumduodenee, datum non ambigitur. Sit laus plena, litfonora, litjucunda, lir decora, mentis jubilatio. Dies enim folemnis agitur, in qua menfie prima recolitur hujus inftitutio. In hac menfa novi Regis, novum pafcha nova: legis, phafe vetus terminat. Vetuftatem novitas , umbram fugat veri* tas, nočlem lux iliminar. Qu.od in ccena Chriftus geflit, faciendum hoc expreflit, in fui memoriam. Docti facris inftirutis panem, vinum in fa- lutis, confecramus hoftiam. Dogma datur Chriftianis, quod in čarnem tranlit panis, & vinum in fanguinem. Quod non capis, quod non vides, ani- mofa firmat fides , preeter rerum ordinem. Sub diverfis fpeciebus, fignis tanttim, Si non rebus, latent res eximite, Caro cibus, fanguis potus: manet tamen Chriftus totus, fiib utraque fpecie. A fumente non concifus , non confračtus, lion divifus, integer accipitur. Sumit unus , fumunt mille : quantum i,fti, tantum ille: nec fumptus confumitur. Sumunt boni, fumunt mali: Torte tamen inaequali, vita: vel interitus. Mors eft malis , vita bonis , vide pari* fumptionis, quam fit difpar exitus. Fra» o 433 Fračto demum Sacramento, ne vacilles, led meinenro, tantum efle fub fragmento, quantum toro tegitur. Nulla rei fitfeiffura, figni rantum fit frar «£tura : qua nec ftatus , nec ftatura, fignati minuitun Ecce panis Angelorum, faftus cibus via- torum : vere panis filiorum, non mitten- dus canibus. In figuris prsefignatur, cum Ifaac immo- latur - agnus pafchae deputatur: datur man- na Patribus. Bpne Paftor, panis vere , JEfii noftri mi- lerere: tu nos pafce, nos tuere : tu nos bo¬ na fac videre, in terra viventium. Tu, qui cunčta fcis Sc vales, qui nos pa- fcis hic mortales : tuos tibi commenfales, coharedes Sc fodales, fac fanctorum civium, Amen; Alleluja. Bevotio crga JEfum crucTfknm , quotidiaiw \ConJcientiee ex amini accommodata. OJadare vitima munus dextree , Zf gratias ctgs? A Doro te Deus meus, 8c gratias ribi ago> medullirus pro omnibus bepeficiis, qusc Filii tui fan&iffimae Humanirati, amantifli- snae ejus Matri, & Sanflis omnibus tam pa¬ tente contulifti. Benedika fit Omnipoten- tia tua, quaeme creavitCharitastua, quae E e me 434 me redemit ; Divina Providentia tua, quse omnibus vitae mete diebus, etiam hodierno benigniflime me confervavit. In gratiarum a&ionem perfectam, offero tibi laudes mili- tantis & triumpbantis Ecclefiae, merita JEfii Filii tui, Salvatoris mei, languinem ejus in- finite pretiofum, quem in Cruce e vulnere manus dextrae effudit, per quam in principio creavit ccelum & terram, & omnia, quse in eis funt. Ofculctre vtilnus mami! finijira , B* pete himen, D EUS cordis mei, obfecro te per focra- tiilimum Sanguinem Filii tui, qui ex vulnere manus liniftrte pro nobis manavit, da mihi gratiam copiofam cognofcendi & de- flendi peccata mea, ut in die judicii, non ad finiftram, led ad dextram Judicis per SS. Angelos tuos collocari merear. Ofculare vulnus pedi s fmiflri , B* confcientiam difeute ■ H Eu fnihi,quam longe aberravi avia man- datorum Domini, etfi viam illam cru- entis veftigiis mihi Chriflus defignarit! Quam turpiter ac frequenrer etiam hodie fiim pro- lapfus : Expende , quid deliqueris in verbo , co- gitatione , B* opere, B* omfffione. O me mi- Feram, & mea culpa perditam oviculam. Sa- ^£>§ o 435 Sacratiffimus Sanguis e vulnere finiltri pedis fcaturiens deleat veftigia pcdum meorum, queis abcrravi a Deo meo. Ofculare vulntts pedis dexteri, EiJ’ contritionem elice. Q Uis dabir capiti meo aquam, & oculis meis fontes lachrymarum, ut ad pedes Domini cumMagdalera defleam peccatamea? Ti bi foli peccavi, & malum coram te feci. Dolec medullitus, quod te offenderim , mi Deus, qui es ille, qui es, fummurn Bonum. Ample&or pedes Filii tui, Sc pervulnus pe¬ dis dexteri rogo te teterne Pater, ut mihi dicere digneris , quod olim Magdalena? di- xit Filius tuus; Remittuntur tibipeccata tua. Ofculare vuhus cordis , & emendatimem prepone. U Nlo cor meum cum vulnerato corde mel JEfii. CorJEfa fit caverna maceria?, inqtla babirer animamea 4 fbramen petra? me fuften- tantis. Nihil ita deteftor, nihil ita deinceps fogiam, quam peccatum , quia illud difpli' cet Deo meo. Paratum cor meum Deus, paratum cor meum. Deus propitius efto mihi peccatori. o 436 TESTAMENTUM Chrtftictni hominis indies vefperi legendum. In Nomine Domini, Amen. E Go animam meam trado & commendp Deo meo, corpus autem ter ra*, vermi* bus de corruptioni. Libens defero ornnes hujus vitae illecebras, quar nihil funt, nifiva- nitas vanitatum, & omniavaniras. Deteftor peccata mea, quia dilplicentDeo infinitebo* no , quem amo fuper omnia. Ex amore Dei animirus ignofco omnibus inimicis meis. Čredo in Deum , Unum in efientia, & Trinum in Perfonis, Parrem, Filium, & Spi- ritum San&um , qui eft Creator , Redem- ptor, Sc Sanftificator meus, infinite potens, fapiens, & bonus. Čredo firmiter, quidquid credendum fančta Mater Ecclefia proponit« Spero a Divina Bonitate remiliionem pec- catorum, grariam Sc vitam aeternam. Arno Deum ex toto corde , ex tota mente, Sc ex omnibus viribus meis. Subjicio me penitus & perfe&e omniilli, quidquid de me fančliflima Sc femper ado- randa Dei Voluntas difpofiierit. Paratus fiim facere Sc pati, vivere Sc mori, uti placitum eft ante te , mi Deus. Fiat voluntas tu«, ficut in ccelo , & in terra, Amen, Am. Am. Commendo corpus Sc Animam meam pa* iro* 4 17 trocinio glorioiiftimae Virginis Maria:, Ma- tris, & Patronae mes dilečhflimse, S. Jofe- phi, S. Angeli mei cuftodis, & omniumSan- ilorum, quos demiftifeime obteftor, utmi- lii adefte velint nune , Sc in hora mortis me^. Ultima mea verba erunt JESUS, MARTA, JOSEPH. In horum amplexu vivere & mo¬ ri volo* Et fi fančta haec Nomina rum lin- gua non poftet eloqui, eloqiretur illa cor me- um. Et fi ufii rationis in hora mortis deftb tuar, jam proteftor, jam enuntio pro tune, oinni poftibili ardore, reverentia, &fiibmifi fione, JESUS, MARIA, JOSEPH. Deus meus, in manus tuas consmendo fpirirum meum, PROTESTATIONES S. CAROLI BOPvR.OM,EI. Protejiatio L I j* Go infelix & mifer peccator, proteftor -< in praefentia rua , Angele Dei, a divina Majeftate mihi in cuftodem aftignate, Sc in tua praefentia, mi Pater fpiritualis : quod ve¬ lim ac fummopere deliderem mori in hac ve¬ ra Sc Catholica fide , quam fenfta Ecclefia Mater Romana Sc Apoftolica tenet Sc confi- tetur, in qua omnes fančti mortui funt, nec ullum momentum ulterius vivere r aut vitam E e 3 me- 418 O _ meam prolongari volo , quam ejus divinte Majeftati placuerit. a. Cftmiliter proteftor, o Angele Dei, quod |3 fub tua proteftione Sc auxilio divinae gratiar defiderem, ac velim ab hoc mundo feparari, Sc mori absque ulla delperatione, ant dubitatione in fide, propter multitudi- nem aut magnitudinem peccatorum meo- rum, quac me in bararhrum| delperationis pertrahere poflent, certiflime fciens, &fir- miflime credens quod minirna guttula pre- tioliffimi iariguinis JEfu Chrifti in arido trun- co lančtas crucis effufi, fiifficiens fuiffet pro redemptione totius generis humani, 11 ira di¬ vinte ejus Majeftati collibitum fuiflet. 3. Olmiliter proteftor, quodfi pufillanimita- te Ipiritus tremendum Dei judicium, cui prtelentandus lum , cogitans, aut tentatio- ne diabolica , aut perturbatione rationis { quod Deus avertat ) in a!iquam delpera- tionem incurram , aut de fide dubitem, id nune mente fiana, mihique prsefens revoco, irrito, annullo, & pro non fa<£k> habeo , eo quod non procedat de animo lano čc deli- berato : fed in omnibus, Sc per omnia me divinae pietati Sc milericordite fiibmitto. 4. FjRroteftor prseterea, quod cum divina J. milericordia nulli peccatori contrito Sc confeffo denegetur , toto corde defide¬ rem £££>§ o §<*Mj 419 rem ac rogem, ut dignetur me facere par- ticipem faa: mifericordite , mihique conce- dere remiflionem peccatorum meorum, per merita amarifilmae flise paflionis, Sc mortis, Sc virtutem pretiofiflimi fanguinis in duro li- gno crucis effuft, & per merita flančtifliime Matris fuse, Sc omnium Sančiorum Sc Ele- itorurn. 5. TlLterius etiam proteftor fuper petitione U mea, qua humiliter requiro, ut divi¬ na pietas dignetur me recipere in illorum numerum, quos ab seterno in extremo judi- cii die falvandos ordinavit, Sc inter eos etiam, qui propter flia demerita Sc peccata in purgatorio patientur, ne in ceternum mi- flericordia Dei privenrur, aut a vita aeterna excludantur. 6. V/|ARTA {ančtiflima, poft hasmeaspro- lTl teftationes, ribi pro teftamento ani- mae mea? bane meam ultimam voluntatem r & affe&ionem commendo , & ut te media- trice , tria mihi viciflim ex teftamento Filii tui concedantur, rogo. Primum eft, lacrymoflis afpeflus, & do- lorofum fiifpirium, unum ex tantis, Sc infi- nitis iltis, qiuc emifit ipie Salvator s mundi, cum tres horas vivus in cruce penderet, ut dolores, fingultus , gemitus , Sc graviifima E e 4 fli- 44 ° fiilpiria , qute me in hora mortis prementj mitigare ac lenire podim. Deinde, ut tu mater totius gratia; digne- ris mi hi largiri unum ex dolorofis fiifpiriis, $tlacrymofis afpectibus, & gemitibus cor- dis tui, quos experta es ftans lub lan&iffims Cruce, afpiciens chariflimum ruum Filium, Redemptorem generis humani, qui me re- • dpere dignetur inter illos, qui ejus fandiP fimis precibus & meritis , ad minimum in extremo die judicii, remilTionern peccatorum fuorum, & falutem animte confequentur, Tertium eft,'ut in Angelo Dei mihi fiic- Curras , quando cor meum rumpetur, & mi- fera mea anima a corpore feparabitur, & ut tune benignum ac propitium Judicem inve¬ ntar pro Fua Divina charitate 7 in qua cor ejus totum amore plenum , in cruce pro la- !ute mundi difruptum eft , Sc anima ejus diviniflima a fandlilfimo Corpore ejus fepa- rata fnit. Ultimum , quod tibi fancliflimo Angelo meo commendem, eft, ut ultimam horam vita; mea;, exitumque anima; mea; protegas atque defendas ab inimico, illud etiam te ob- /ecrans, ut ubi, & quoties neceflarium fiierit, veliš e/Te mihi fidelis teftis, Sc protečtar dičtarum mearum proteftationum, Amen. D& $$£)§ o §°J&, 441 DEVOTUS AGON MORTTURI. H Umiliavit femetipfiun Dominus nofter JEfus Chriftus , faffcus obediens ufique ad mortem, mortem autem crucis. JE¬ fu crucifhte , miferere mei. JEfu fili Da¬ vid , miferere mei. JEfuagne Dei, quitol~ lis peccara mundi, miferere mei. JEfu fili Dei vivi, fili Mariae, falus infirmorum , re- fiigium peccatorum , Deus, Deus cordis mer, miferere mei in his anguftiis meis: ne abjicras me , qui čredo in te : ne repellas me, qui fpero in te : ne permittas me feparari a te, qui amo te ex toto corde meo, Sc amare te defidero in asternum. JEfii in manus tuas, in vulnera manuum & pedum tuorum, in amantifiimum & fauciatum cor tuum com- mendo corpus & animam meam. JEfu crucifixe , miferere mei: memento, qusefb , fuaviffime Redemptor meus, om- niurn anguftiarum & amaritudinum , quas in hora mortis tuae pro me fuftinuifti: ne per- mittas, obfecro, ut mifera & peccatrix ani- tna mea a malignis fbiritibus anguffietur in difceflu fuo. Tu, mi JEfu, fis defenfbr me¬ us , & introduc me in teternam libertatem fi- liorum Dei, ut ibidem in pace & gaudio fruar te fine fine. JEfu, in facratiffima vuE nera tua commendo corpus Sc animam meam, JEfu, in te čredo. JEfii, in te fpero, JE- E e 5 fu, 44 2 $&§ o fu, te amo ex toto corde meo. Doleo ex animo , quod unquam offenderim te. JEfu, tibi vivo, JEfu, tibi morior. JEfu, tuus fum in vita & in morte. JEfu crucifhte , miferere mei. Tu, mi JEfu , in extremis doloribus non oblitus es inimicorum tuorum , fed fuppliciter pro eis deprecatus es Patrem , dicens : Pater, dimitte illis, quia nefciunt, quid faciunt. Ec- ce , mi JEfu , nolo effe inimicus tuus, fed amicus potius, & filius effe defidero, idque aeternum ; deprecare itaque pro me seter- num Patrem tuum : nec afpice multitudinem peccatorum meorum , de quibus ex animo doleo, fed infinitum thefaurum Paffionis & Mortis tu«. Et quemadmodum pcenitenti latroni ; ita & nune mihi diciro: Hodie me- eum eris in Paradifo. JEfu, in facratiffima vulnera tua commendo corpus & animam meam. Sande Michael, Prmpofite Paradifi; fande Angele Cuftos j omnes Sandi & San- d« Dei, fiifcipite animam meam, & apud teternum Judicem defendite contra omnes Dsemonum accufationes. O JEfu. propitius efto mihi, & miferere mei: JEfu , in quem credidi, miferere mei« JEfu , in quem fperavi, miferere mei. JEfu, quemdilexi, miferere mei. JEfu, ego tuus fum, tu meus es, o JEfu, aeternum. JE- 44? __ o JEfii crucifhce , miferere mei. Tu, mi JEfii, in extremis dixifti Mam tune de me : Mulier , ecce filius tuus. Et de Maria mihi s Ecce Mater tna. Ita mi JEfiiipfa efi: Ma¬ ter mea. In gremio hujus Matris & vivere, & mori defidero. Tu, mi JEfii pendens e cruce , clamafti : Šitio. Sitifti nempe ani- mam meam : & anima mea vicifiim fitit ad te. Quando fatiabor de fonte aquae viven- tis, & de torrente voluptatis tviae? Tu, mi JEfii, proteftatuses : confummata effe om- nia, quae tibi Pater tuus arternus demanda- vit. Hoc ego proh dolor ! de me teftari ne- queo : fed commendo me meritis tuis , Sc per lisec fpero mifericordem Patrem. Tu, mi JEfii, queftus es in cruce: Deus , Deus meus, ut quid dereliquifti me: per hanc ex- tremam dereli&ionem, obfecro te, ne dere- linquas me; fed tu fis confolatio mea, forti- tudo mea, amor meus, gaudium meum in fecula fieculorum, Tu, miJEfu, commen- dafti fpiritum tuum in manus Patris tui, <3c ego commendo corpus Si animam meam in maternum finumMarite: in facratiffima vul- nera Redemptoris mei ! in manus coeleftis Patris. Mi JEfii amantifiime ! in te čredo firmiter ; in te /pero fortiter; te amo Sc ftrin- go dulciter. Maria Mater gratiae , duleis parens clementiae, tu nos ab hofte protege, & mortis hora fuicipe. 444 o _. JEfii crucifixe , miferere mei. Oro te, mi JEfii, per pretiofiun illum Sanguinem, quem pro me fudifti, miferere mei , & fir Sanguis tuus balneum falutare peccatricfs ani- mas meae. O JEfii, oro te per acerbifiimam coronationem tuam , miferere mei, & redde mihi coronamjuftitise. O JEfii, oro te per amariffimum fel & acetum , quod in extre¬ mi s guftafti , miferere mei, & fis folatium & refocillatio mea in aerernum. O JEfii, oro te, per fcedifiima fputa, quibus bene- dičta tua facies fuit confpurcata: per (acra- tiflima quitique Vulnera: per omnes plagas & livores corporis tui: per acerbifiimam & ignominiofifiimam mortem , quam ex amore mei fiiftinuifti 5 miferere mei , & concede, ur haec mors tua , fit vira mea fempiterna. OJFdu, in fanftifiima Vulnera tua commendo corpus & animam meam. O JEfii, tota fi- ducia mea : JEfii, tota ratio fpei meas: JE¬ fii, unicus amor rneus: JEfii , Deus meus, &. omnia. JEfii crucifixe , miferere mei ; rogo te, mi JEfii , per omnia obfequia , qua; tibi a Cherubinis & Seraphinis, & reliquo ccele- ftitim fpirituum exercitu exhibentur in ccelis; per firmam illamPatriarcharum fiduciam; per verifiima prophetarum vaticinia; per igneum Apoftolorum zelum , per invi&am Mari¬ inim conftantiam; per diuturnam Confeffo- rum o && 44 S" rum pcenitentiam ; per immacularam Virgi- num puriratem ; per merita omnium San* ftorum j per dilečtiffimam Matrem tuam, quam ut tu , ita &ego prač omnibus diligo, O JEfu, Deus cordis mei, rogo te per Spi- ritum Sančtum; per acternum Patrem; per temetipfiim , miferere mei in hac extrema anguftia mea: defende me contra omnes in- fidias & tentationes inimici : efto mihi cle- mens Sc mifericors Judex poft exitum vitae meac: & fac, ut audire merear defideratam vocem illam: Veni Benedike , & pofiide RegnumPatris tui. O JEfu, in facratiffima tua Vulnera commendo corpus, & animam meam. O JEfu, efto mihi JEfus in vira Sc in morte. O JEfu, in fide tua vivere Sc mori cu- pio. O JEfu , etiamfi occideris me, in te ta- men fperabo. O JEfu , etiamfi affligens me non parcas , te tamen amabo. S. Jofeph , ora pro me* S. Maria Mater Dei, ora pro me. JEfu crucifhce, miferere mei. In braehiis S. Jofephi moriar : in gt e- mio Matris Marisedormiam Sc requiefcam: in vulneribus JEfu abfeondar , Sc babitabo seternum. JEŠUS, MARIA, JOSEPH. •e§§£ m COM* 446 £& 5 >§ o §°J$i COMMENDATIO ANIMdi. K Yrie eleifon. Chrifte eleilbn. Kyri& eleifort. Sanda Maria, ora pro eo. Omnes fondi Angeli & Archangeli, orate pro eo. Sande Abel, ora. Omnis Chorus Juftorum, ora, Sande Ahraham, ora. Sande Joannes Baptifta, ora. Omnes fondi Patriarchae & Prophene, ora¬ te prd eo. Sande Petre, ora. Sande Paule, ora. Sande Andrea, ora. Sande Joannes, ora. Omnes Sandi Apoftoli & Evangeliftae, ora¬ te pro eo. Omnes Sandi Difcipuli Domini, orate. Omnes Sandi Innocentes, orate. Sande. Stephane, ora. Sande Laurenti, ora. Omnes Sandi Martyres, orate; Sande Sylvefter, ora. Sande Gregori, ora, Sande Auguftine, ora. Omnes fondi Pontifices & Confeffores, ora¬ te pro eo. Sande Benedide, ora, San- 447 o §§ o 449 lum tuum N. & remiftionem peccatorum fuo- rum tora cordis confeftione pofcentem depre- catus exaudi. Renova in eo, piifiime Pater, quidquld terrena fragilitate corruptum, vel diabolica fraude vioiatum eft: &. unitati cor- poris Ecclefise membrum redemptionis an- nečle. Milerere Domine gemituum, lnife- rere 3achrymarum ejus : & non habentem fiduciam, nifi in rua mifericordia ad tuše Sacramentum reconciliationis admirte. Per Chriftum Dominum noftrum. R. Amen. Oremus. C Ommendo te omnipotenri Deo, chariftl- me frater ; & ei, cujus es creatura, com- mitto : ut cum humanitatis debitum morte interveniente periolveris, ad auctorem tuum, qui te de limo terrse formaverat, re vertaris. Egredienti itaque animae tuše de corpore fplen- didus Angelorum coerus occurrat: judex A- poftoiorum tibi fenatus adveniat r candida- torum tibi Martyrum triumphator exercitus obviet: liliata rutilantium te Confeftbrum tur- ma circumdet: jubilantium te Virginum Cho- rus excipiat: & Bearse cuiietis in finuPatriar- eharum te complexus adftringat: mitis atque feftivus Chrifti J Efti tibi afpe&us appareat, qui te inter aftiftentes ftbi jugiter interefle de- cernat. Ignores orane, quod horret in te- nebris, quod ftridet in flammis, quod cru- F f dat 4^0 t»^ 9 § o ciat in tormentis. Cedat tibi dererrimus fa- tanas cum fatellitibus fuis, in adventu tuo, te comitantibus Angelis , contremifcat , atque in teternae noclis chaos immane diffugiat. ExurgatDeus, & diftipentur inimiciejus: & fugianr, qui oderunt eum a facie ejus. Sicut deficit fumus, deficiant: ficut fiuit cera a fa¬ cie ignis, lic pereant peccatores a facie Dei: & jufti epulentur , & exuitent in confpečtu Dei. Confundantur igitur & erubefcantom- nes Tartareselegiones , & miniftri fatanaeiter tuum impedire non audeant. Liberet te a cruciatu Chriftus, qui pro te crucifixus eft, Liberet te ab asterna morte Chriftus, qui pro te mori dignatuseft. Conftituat te Chriftus Filius Dei vivi intra Paradifi fui fernper arncena virentia, Sc inter oves ftias te verus ille Pa- I ftor agnofcat. Ille ab omnibus peccatis tuis te ablolvat; atque ad dextram fiiam in ele&orum fiiorum te (orte conftituat. Re- demptorem tuum facie ad faciem videas, & prsefens Temper aftiftens, manifeftiflimam beatis oculis afpicias veritatem. Conftitutus igitur inter agminabeatorum, contemplationis divince dulcedine potiaris in fiecula fieculo- rum. Amen. Oremtis. S Ufčipe Domine fervum tuum in locum Iperandae fibi falvationis a mifericordia tua, Amen. o _4^i Libera Domine animam fervi rui ex omni¬ bus periculis inferni, & de laqueis pcenarum, Sc ex omnibus tribulationibus. Amen. Libera Domine animam fervi tui ficut li- berafti Enoch & Eliam de communi morte mundi. 152. Amen. Libera Domine animam fervi tui, ficut li- berafti Noe de diluvio. R. Amen. Libera Domine animam fervi tui ficut li- berafti Abraham de Ur ChakLeorum. Am. Libera Domine animam fervi tui, ficut li- berafti Job de paflionibus fuis. Amen, Libera Domine animam fervi tui, ficut li- berafti Ifaac de Hoftia , Sc de manu Patris fiu Abraha:. Amen. Libera Domine animam fervi tui, ficut li- berafti Loth de Sodomis, Sc de flammaignis. Amen. Libera Domine animam fervi tui, ficut li- berafti Movfen de manu Pharaonis Regis iEgyptiorum. Amen. Libera Domine animam fervi tui, ficut li- berafti Danielem de Jacu leonum. Am. Libera Domine animam fervi tui, ficut li- berafti tres pueros de camino ignis ardentis, & de manu Regis iniqui. Amen, Libera Domine animam fervi tui, ficut li¬ beralki Sufannam de falfo crimine. 152. Amen. Libera Domine animam fervi tui, ficut li- F f 2 be- I 4?2 O berafti David de manu Regis Saul, & de ma- nu Golias. Amen. Libera Domine animam /ervi rui, ficur li- beraftiPerrum & Paulum de carceribus, ty.A. Et licut beatiftimam Theclam Virginem Si Martyrem tuam de tribus atrociftimis tor- mencis liberafti, Ik liberare digneris animam hu;us fervi tui, Sc tecum facias in bonis con- gaudere cceleftibus. ty.Amen. Ommendamus tibi Domine , animam fa- muli tui N. precamurque te Domine JE* £u Chrifte Salvator mundi, ut propter quam ad terram mifericorditer defcendifti, Patriar- charum tuorum limbus infinuare non renuas. Agnofce Domine creaturam tuam, non a diis alienis creatam , fed a te folo Deo vivo Si vero: quia non eft alius Deus praeter te, Sc non eft fecundum opera tua. Ltetifica Do¬ mine animam ejus in confpečlu tuo , Sc ne memineris iniquitatum ejus antiquarum , Sc ebrietatum, quas fit (čira vit furor, five fervor mali deftderii. Licet enim peccaverit, tameri Patrem : & Filium, Sc Spiritum fančtum non ne^avitj fed credidit, 6c zelumDei in feha- butt ; Sc Deum, qui fecit omnia , fideliter adoravit. D Eličla juventutis Sc ignorantias ejus, quarfu* mus, ne memineris Domine: fedfecun- Ot e mus. Oremus. dum 45 ? o .dum magnam mifericordiam tuam meraor efto illius in gloria claritaris tuae. Aperiantur ei cceli, collaetentur illi Angeli. In Regnum tuum Domine fervum tiium fufčipe. Sutcipiat eum S. Michael Archangelus Dei, qui militite cceleftis meruit principatum. Veniantilli ob- viam SS. Angeli Dei, & perducant eum in civiratem cceleftem Jerulalem. Sufcipiar eum B. Petrus Apoftolus, cui a Deo claves Regni cccleftis traditae funt. Adjuvet eum S. Paulus Apoftolus, qui dignus fuit efle vas electionis. Intercedat proeo S.JoanneselečlusDei Apo- ftolus, cui revelata funt lecreta cceleftia. Orent pro eo omnes SS. Apoftoli, quibus a Domi¬ no dara eft poteftas ligandi arque folvendi. In- tercedant pro eo omnes Sandti & eledli Dei, qui pro Chrifti nomine tormenta in hoc fccu- lo fiiftinuerunt: ut vinculis carnis exutus per- venire mereatur ad gloriam regni cceleftis : prajftante Domino noftro JEfu Chrifto : Qui eum Patre «Sc Špiritu fandlo vivit & regnat in ftecula feculorum. Amen. Si anxiatur adhuc anima , dicuntur hi Vfal- videlicet: Confitemini Domino, EJ totus Pfalmus. Beati im r aculati. Egreffa autem anima dicitur hoc. $!. Sub- venite Sancli Dei, occurrite Angeli Domini: * Sufcipientes animam ejus : * Offerentes eam in confpedtu Aitiftimi. .f. Sufcipiat te Chrrftus, qui vocavit te, & in finum Abra- Ff 3 hie 4 < >4 o __ hte Angeli deducant te. Suicipientes. ir. Re* quiem teternam dona ei Domine, & luxper- petna iueeat ei. Offerentes. Deinde Kyrie eleifon. Chriile eleifon. Kyrie eieiibn. Pater nofter. f. Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos a malo. f. Requiem ceternam dona ei Domine. j$j. Et lux perpetua luceat ei. ir. A porta Interi. Erue Domine animam ejus. f. Requie(cat in pace. 152. Amen. f. Domine exaudi orationem meam. Etclamormeus ad te veniat. f. Dominus vobiscum. 152. Et cum Sc c. Oremus. T Ibi Domine commendamus animam fa- muli tui N. ut defunčtus feculo ti bi vi' vat: Sc quae per fragilitatem humance conver- jfationis peccata commifit, tu verna miiericor- diilimte pietatis abflerge. Per Chriftum Do- minum noflrum. Amen. D les irte, dies illa folvet feclum in favilla, Tefte David cum Sibylla. Quantus tremor eft futurus, Quando Judex eft venturus, Cuncta ftricte diRuftiirus! Tu- 4 ?? O Tuba mirum fpargens lomim, Per fepulchra regionum, Coget omnes ante thronum. Mors ftupebit; & natura, Cum refurget Creatura, ’ Judicanti refponfura. Liber fcriptus proferetur, In quo totum continetur, Unda mundus judicetur. Judex ergo cum fedebit: Quidquid latet, apparebit: Nil inultum remanebif. Quid {um mifer tune dicturus? Quem Patronum rogaturus ? Cum vix juftus fit fecurus.. Rex tremendte Majeftatis s Q.ui {alvando {alvas gratis, Salva me fons pietatis. Recordare Jesu pie, Gfitod fum caula tute viae, Ne me perdas illa die. Gluaerens me, fedifti laffus: Redemifti crucem paflus: Tantus labor non fit caffus, JufteJudex ultionis Donum fac remiflionis, Ante diem rationis. Ingemifco, tanquam reus: Culpa rubet vultus meus: Supplicanti parce Deus. Q.ui 4S6 g*i>§ o Qui Mariam abfolvifti, Er latronem exaudifti, Mihi quoque fpem dedifti. Preces mete non funt dignae: Sed tu bonus fac benigne, Ne perenni cremer igne- In ter oves locum praefta, , Et ab ha;dis me fequeftra, Statuens in parre dextra. Confutatis maledičtis, Flammis acribus addiclis, Voca me cum Benedi&is. Oro fupplex & acclinis, Cor contritum quafi cinis, Gere curam mei finis. Lacrvmofa dies illa, Glua refurget ex favilia , Judicandus homo reus. Huic ergo parce Deus, Pie Jesu Domine, Dona eis requiem , Amen. FINIS. I