v * / ' .'v . ♦ O v e . r.'. ) D. ZEGERI BERNARDI VAN-ESPEN . Celeberrimi jurisconsulti Lovaniensis IVS ECCLESI ASTIC VM IN EPITOMEN REDACTVM AC SVBJVNCTIS BREVIBVS SENTENTIIS, ATQVE ARGVMENTIS STVDII PATRISTICI INSTRVCTVM A Plurimum Reverendo, Religiofillimo atque Eximio D. P. BENEDICTO OBERHAVSER, I. V .D. Reverendissimi ac Celsissimi S. R. I. Principis ac Archiepiscopi Salisburgensis Consiliario ecclesiastico. BARS PRIMA, Editio noviffima et corretta. CILLEJAE, apud Franciscum Joseph um Jenko.. MDCCXCV, T HE M A. Dominus nofier ^fefus Chriftus, qui efi fons o mnium bonorum, tales faciat Sacerdotes no ftris temporibus, quales defcripti funt. S Thom. Optile. 65. capt. ult. «/ V'cev •1it - 3» ADMONITIO AD LECTOREM. Eruditis omnibus fat conflat, quam eximia Ss. Canonum etc. notitia clareret Illuflr. D.Bernard. V an-Efpen. Jus Ecclefiaflicum ab eo fcriptum Aučtoris D očtrinam abunde deprae-dicat, adeo, ut dubitare liceat, an Aučtor ob fuae eruditionis famam magis commendet hoc fuum opus, vel illud ipfms opus ob contentas Doótrinas magis commendetAučlo-rem. Superfluum ergo eli, vel in Aučtoris, aut in ipfius operis laudes longius excurrere. Id unum dole-bant nonnulli, fe dellitui tempore, quo integra ejusmodi volumina perlegere pollent : alii vero fe gemebant impares iisdem emendis. Videbatur ergo non abs re confultum, illa redigere in epitome, retentis Van-Efpenii doctrinis Jurisprudentiam Ecclefiatticam elucidantibus, et fimul additis faluberrimis Ss. Patrum leniendis, ut per illas Le6to-ris intelleftus in Canonum notitia illuminaretur, et per illas voluntas ad eorum obfervantiam inflammaretur. Illa, quae eximius Epitomator addidit, defumpfit ex operibus Cla-riffimi D. Ludovici Tronfon, funt-que aflerifco notata. Caeterum ad adornandum coimiendium hoc adhibebantur opera Efpenii Anno 1753 edita. In noviflima hac editione pauca quaedam, quae Ufui in terris au-llriacis recepto contraria antehac inveniebantur, conformiter Inflitu-tionibus juris ecclefiaftici viri eru-ditillimi Gmeineri correčta funt ; quae quidem potiflimum Matrimonii Sacramentum concernunt. PROLEGOMENA, C A P V T I. De Origine Juriš Ecclcßaßici. I. Tribus prioribus faeculis Ecclefia vix alias leges habuit, quam Scripturas veteres et noviTeftamen-ti. Charitas, qua ducebantur Chriftiani, litibus vix locum fecit. Et fi quae nafcebantur, illae per Apo-ftolos, eorumque Succefibres, pios Pallores, componebantur, quorum autioritas fpiritualis fuit innixa poteftati, quam Chrtftum Palloribus in gregem ftium dedilfe cunfti perfuafi erant, miraculisque et virtutibus , quae in plerisqttePalloribus elucebant, comprobata, nec ultra curam animarum ex-tenfa. In caeteris rebus Chriltiani Principibus, et Magiftratibus obtemperarunt , legum civilium ob-■fervantilTmii. II. Apoltoli Epifcopis , ac Presbyteris non nulla praecepta , ad curam animarum Ecclefiarumque gubernationem generatim pertinentia tradiderant, quae longo tempore hominum memoria confervata, ad ultimum fcriptis confighata funt, licet authore, et tempore incertis. Unde nati funt Canones Apolto-lici, et Conllitutiones Apoftolicae, quae S. Clementi Papae tribuuntur; licet eorum, earumque àuttoritas non fit omni exceptione major ; quandoquidem diverfae diverfis temporibus laciniae iis fuerunt affutae. III. Plurimem civitatum Epifcopi nonmmquam ad decidendas caulas majoris momenti convenerunt. FI cur. JusEcclef. F. I. capi, per tot« — ( 8 ) — quorum Coagregatione Latinis Concilia audiunt. Tribus prioribus faeculis ob perfecutiones rarius hujusmodi conventus agebantur. Nonnulli tamen etiam ex his temporibus ad notitiam noltram pervenerunt; velud Concilia fub Viéìore Papa Anno 196 de controverfiaPafchatishabita: Concilium Carthagiuenfe fub Agrippino Epifcopo , cujus mentionem facit»S. Cypriani epift. 71.: ipfa Cypriani Concilia, aliaque plura. Toties enim habebantur, quoties id fieri commode poterat. Sed ex quo Con-ftantinusM. Ecclefiae pacem reftituit, frequentio-res , atque ordinatiores fuere Epifcoporuin conventus. Ipfo enim imperante celebrata funt Anno 314. Ancyranum in Galatia, et Neocefarienfe in Ponto, quae funt eorum, quorum Canones fuperfunt, antiquiflima Concilia. Ejusdem aufpicijs coattum fuit Anno 325. Niceae in Bithynia Concilium Oecu-menicum I. a eundis- orbis Romani Epifcopis frequentatum. Secuta funt tria particularia; videlicet Anno 341 Antiochenfe in Syria; Anno tjyoLaodi-ceum in Phrygia ; Anno 375 Gangrenfe in Paphlagonia , quorum Canones maximi habebantur. Denique Anno 381 celebratum fuit iu Thracia Conitan-tinopoli Oecumenicum Concilium II. IV. -, _ Horum feptem Conciliorum, videlicetuniver- falium duorum, et quinque particularium Canones Louettion. jn unum corpus colledi funt ; quod appellatum fuit Codtx Canonum Ecclefiae universalis: Quo Concilium Chalcedonenfe ufum fuifie conflat, cujus Canone primo comprobatur. Huic Codici accefierunt Canones Concilii Ephefini Oecumenici III, quod Anno 430 habitum eft, et Concilii Chalcedonenfis Oecumenici IV. Anno 450 celebrati. Denique L. Canones Apoftolormn , nec non Canones Concilii Sardicenfis, quod Anno 347 celebratum et a pluribus Eoclefiis pro continuatione Concilii Nicaeni habitum eft, eidem Codici adjedti fuerunt. V. Omnes illi Canones graeca lingua concepti fuerant ; fed in Ecclefiis occidentalibus recepta fuit antiqua verfio latina, cujus Author incertus eft. Hac veteri compilatione fuum fuit Concilium Chal- . cedonenfe, ipfaque Ecclefii romana usque ad fae-culum fubfequens. Nec caeterae per Galliam , Ger-maniamque Ecclefiae usque ad Saeculum IX. aliam noverant. Denique Djonyiius Exiguus, qui circa Annum 530 Romae vixit, novam verfiottem, eam-quo multo fideliorem adornavit, cui adjecit omnia, quae tum temporis graeco idiomate continebantur; videlicet L. Canones Apoftolorum, Canones Conciliorum, Chalcedonenfis, Carthaginenfis, ac nou-nullorum aliorum in Africa habitorum. Idem Dio-nyfius collegit decretales epiftolas Pontificum inde a Siricio, qui Anno 398 obiit , usque ad Anafta-fium II. defunftum Anno 498. Appellabantur autem decretales epiftolae, quibus Pontifices, ab Epifco-pis ccnfulti, decidebant momenta difciplinae, quae-ve Canonum loco habebantur; quemadmodum Graeci his aequiparabant. Decretales Dionyfii Alexandrini, Gregorji Thavmaturgi, etBafilii M. ad Amphilochium epiftolas. VI. Tanta autem fuit compilationis Dionyfianae auttoritas, ut Ecclefia romana ea femper deinceps uteretur fub appellatione corporis Canonum. Exti-tit praeterea Codex Canonum Ecclefiae Africanae, maximam partem ex Conciliis tempore S. Augu-ftini habitis colleftus, et ab ipfis Graecis ob excellentiam regularum in linguam vernaculam translatus. Martinus, BracarenfisEpifcopus, qui circa Annum 570floruit, iu Hifpania idem fecit, quod Dio-nyfius parvus Romae, edita compilatione Canonum fecundum Orientales, quibus tamen nonnullos Conciliorum Hifpanicorum Canones adjecit. In Francia tamen fola vetus illa compilatio in ufu fuit, donec Carolus M. Dionyfianam , Romae ab Adriano I. Pontifice Anno 787, traditam, domum referret. VII. Orientales etiam veteri Codici nonnulla adjecerunt ; videlicet XXXV. Canones Aportolorum, qui L. reliquis additi ; Codicem Ecclefiae Africanae graece redditum ; Canones Concilii Trullani Anno 692 ut vicem fuftinerunt Canonem Concilio-rum Oecumenicorum V. & VI. quibus nulli Canones fuerant proditi : denique Canones Concilii Ny- — ( io ) — c^eni TI. Oecumenici VII. Anno 787. Atque Tiis partibus conttifit Codex Canonum Ecclefiae Orientalis. Haec pauca praecepta univerfaeEcclefiae Catholicae per VIII. Saecula fufficere. Occidentales pauciora habebant, eaque ab Orientalibus maximam partem mutuata, interim in ufum Ecclefiae Romanae particularem nulla tradita deprehendimus. Tan-tà enim conltantia, ac fidelitate inhaefit difcipli-nae , ab Apoftolis traditae, ut his remediis vix indigeret , ipfaeque Pontificum decretales epiftolae inde hauftae aliis Ecclefiis fcriberentur. Jus hoc , quod primis VIII. Saeculis. 111 ufu fuit, appellare polles jf-ur Hccleßafticum anbiquum. VIII. Ut Colica. Cui mox fucceffit novum; extremis enim Ca-Ifidor. roll M. temporibus ex Hifpania per univerfum Oc-Mercator, cidentem. difieminata fuit colleciio Canonum, cui nomen nefcio cujus Ifidori praefixum erat , quetri nonnulli mercatorem vocant. Illa continentur Canones Orientales ex interpretatione latina Diony-fiana antiquiore ; Canones plurium Conciliorum Francicorum, et Hifpanicorum , et quod omnium maximum , ingens numerus epiftolarum Decretalium a Pontificibus quatuor primorum faeculorum fcriptarum inde a Clemente usque ad Si ricium, a quo aufpicatus erat Dionylius : licet hic, qui du- 1 centos ante Annos vixerat Romae, conteftetur, ab ipfo conquifitas fumina diligentia fuilTe, quotquot reperiti potuerint, fuperiorum Pontificum Conlti-tutiones. Compendia harum fpuriarum Decretalium inferta fuere colleftione, quam Ingelramnus , Me-diomatricum Epifeopus, edidit Anno 781 pluraque earum capita irreplenmt et in Capitularia Francorum , faepeque allegabantur. Sed Hincmarus Rhe-m en fis , quum videret , Nicolaum I. his abuti ad ftabiliendam luam jurisdittionein in Epifcopos, contendit, Decretales illas, quod corpore Canonum non continerentur, plus autioritatis, quam ipfos veros Canones habere non debere. Pontifex e contra bene monuit , autoritärem earum non e corpore Canonum, fed a fcriptoribus, quos Pontifices fuiffe exiftimaverat, ede derivandam C. i. D. 19. IX. Noftro aevo compertum efi:, Decretales illas , inde a Clemente usque ad Siricimn non ab eis, quormv, nomina praeferunt, elfe praefeflas. Idem enim i'yli habitus in omnibus, ipfumque orationis-genus a primorum faeculorum fimplicitate abhorrens. Leguntur in iis ampliffima capita e fcriptis Fatrum , qui iequiori demum tempore vixere; voluti S. Leonis, S. Gregorji, aliorumque. Apparent porro leges a chriftiauis Imperatoribus latae, quales tum non fuerant* Res ipfae, quae referuntur, nec locis, nec temporibus conveniunt. Sed quoniam per plura faecula pro genuinis hahicae fuere ; dici non poteft, quantam difciplinaeEcclefiafticae mutationem , vel potius corruptionem induxerint, praefertim in argumento Appellationem ad Pontificem , quae in iis pro ordinariis venditantur, et Epifcopalis jurisdiftionis, quae in his mire impeditur: cui fini has epiitolas a fe editas , nec ipfe diffitetur Ifidorus. X. Interea labentibus faeculis auftus eli compilationum numerus, in quibus notando eft colleflrio Uegiuonit Prumienfis Abbatis , qui vixit Annoooo. Succeffit colletlio Burckardi Epifcopi Wormatien-fis Anno 1020. Apparuit colletlio Ivonis Carno-tenfis Anno 1100. Denique collegio Gratiani, Monachi Benedičtini Bononiae circa Annum 1150 prodiit, quave continentur fuppofititiae illae Decretales, pluraque e fcriptis Patrum, praefertim Hieronymi, Auguftini, Gregorij, IfidoriHifpalenfis loca , fub certa capita redatta , multisque quaeltioni-tms referta, quae in utramque partem tlifputantur, qppofitis auótoritatibus , quas Gratianus fibi invicem conciliare nititur. Propterea haec compilatio ab ipfo inferipta eft concordia Canonum discordantium ; ufo tamen invaluit , quod corpus Decreto-rum vel fimplicius Decretum appelletur. Hoc opus, licet imperfettum, eo quod temporum injuria ftu-dium criticum tum exularet, nihilominus magno applaufu exceptum, et licet ab homine privato profettum , cujus nulla erat auttoritas , in fcholis praelettum, in foro allegatum, univerfalique con-fenfu unicum Juris Canonici corpus habitum fuit. Id tamen agnoverunt omnes, loca, quae in eo continentur, nullam a libro, led a feriptoribus, a quibus profečta funt, aučtori/atem mutuari Ergo idem et dicendum de collezione Ifidoriana, Nam utrim- De Deeret,. Grat, que faluberrimus, et ampIiflìiVius, faltein art ufum fcholae eft recurfus art fontes. Quid vulgatius illa regula ? Ufus Auctoritati cedat; parvum ufum lex, et ratio vincat. Refert. C. x. D. ii. XI. Ex illo tempore ob Ecclefiae, et Reipublicae mala frequentioribus ex aula Humana Conflitutioni-bus opus fuit. Nam per bella illa, quibus minores illi Principes, e ruinis Regi Carolingici nati, perpetuo confliétabantur, nec Epifcopi conventus agere , nec Metropolitani auftoritatem interponere valuerunt. Qui aliquo numero haberetur, nemo fuit praeter Pontificem , cujus reverentia major effe caepit poli: oppreffam regulorum, Romae vicinorum , tyrannidem. Sic poft Leonem IX. et Anno 1050 plura de morum, et difciplinae emendatione habita funt Concilia, quandoquidem tam Chri-ftiani in univerfum, tum Clerici luxu, libidine, et avaritia corrupti fuere. Quibus vitiis bellum indictu m fuit pluribus particularibus conciliis, quibus vel ipfi Pontifices, vel eorum Legati praefuere. Convocata funt quoque tum non nunquam Concilia generalia , Romae potiflimum , quae a loco Congregationis vocantur Concilia Lateranenfia, in quibus eminet Lateranenfe IV. Anno 1215 fub Inno-centioIII. cui potiora momenta difciplinae , quibus ctiamnum regitur Ecclefia, debentur. XII. Innocentius ille III. nec non et Alexander III. aliique plures Saeculi XII. et XIII. Pontifices ju-rium erant peritiflimi, nec Canonum folum , fed et legum Romanorum , quae tum e fitti refufcita-bantur, calleutiifimi. Undequaque propterea con-fulebantur etiam in caufis faecularibus. Appellationes continuae Romam deferebantur , ubi gravifli-mae caufae non folum Epifcoporum, fed Regum quoque , ac Principum difceptabantur. Iisdem temporibus Ordines Monachorum Mendicantium, et Academiae fuerant inftitutae , Pontificique immediate fubjeòtae, ex quibus prope omnes Praelati, et Ecclefiae Miniftri fuere delefti. Atque fic faftuin eft, ut nullae leges generatim reciperentur, nili quae ab ipfo Pontifice, live in Concilio praefiden- te, fi ve in Collegio Cardinalium decernente, pro-ficil'cerentur. Pontifices pallini decretales fuas et decifiones ad Univerfitates transmittere folebant, ut Per publicum ufum fcholarum in religuas orbis Provincias difleininarentur, XIII. Polt Decretum Gratiani plures novarum Decretalium compilationes fačlae funt, in quibus fola Gregoriana Anno 1234 per Kaymundum dePenna-fort, natione Catalaunum, Ordine Dominicanum, Papae Capellanum collečta , publicam auttoritateni adepta fuit. Ea continentur decreta magni Concilii Lateranenfis IV. pluriumque caufarum decifiones pro natura argumentorum in libros V. diltributae. Atque hoc ipfmn elt , quod fimpliciter jus Decretalium appellamus, licet Interpretes eas, quae prioribus collečtionibus continentur , appellant decretales veteres. XIV. Bonifbcius Vili. Anno 1298 prodidit Decretalium fextum, itidem in libros V. pro natura colle-ftionis Gregorianae divifum ; quem fextum appellant. Eo continentur decreta duorum Conciliorum Ivugdunenfium, feu potius Innocentii IV. et Gregorji X. Anno 1245 et Anno 1274 iis praefidentium: nec non aliorum Pontificum inde a Gregorio IX. Usque ad Bonifacium Vili. Confbitutiones. Accellit poltea nova colleftio Clementinaruin, qua continentur Conftitutiones Clementis V. in Concilio Vien-Uenfi Anno 1311 promulgatae, et a Joanne XXII. Anno 1317 publicatae. » XV. Caeterae omnes , quae corpori juris pofi ad-jeftae funt, Extravagantes appellantur, quod velati errarent, atque a reliquis compilationibus exu-larent. Jam olim Interpretes allegarunt Decretales Gregorii IX. per vocabulum Extra, ut indicarent, tas effe extra decretum Gratiani , quod usque ad ea tempora folum Veluti corpus juris habebatur : Idque etiamnum facere nonnulli folent. Extravagantes funt partim Joannis XXII. partim commu-öts , non folum fubfequentium, fed etiam nonnul- De Colha, Decretai, ■— ( H ) Ionifn ipfum Innocentium TH. praecedentium Pontificum. Atque hi funt illi libri, videlicet/Iecretum.-Decretales iScxtus : Clementinae, et Extravagantes, quibus unfcerfum corpus juris Canonici, quod ili fcholis explicari folet, abfolvitur. XVI. A Gratiani temporibus ad JoannemXXH. vix integra duo faecula circumatta eraut, quo brevi temporis fpario tot novae leges prodierunt. Incidit i in eadem tempora magna illa difciplinae remilfio. i Antiqui Canones, nifi qui decreto Gratiani inferti i elfent, fere ignorabantur, et in fcholis regnabat, i nefeio, quae fophiftica ars, quae mille modos ehi- J (lendi Canonum rigorem argutis mentibus fuppedi- i tabat. Atque hoc modo in moribus remiffio, in I medelis parcitas. Praeterea Pontifices, in Italia a« P dominatum fupfemum evefti, majorqtie Epifcopo- e rum pars domiai faeculares fatti funt. Laicorum p ignorantia Clericorum praefemiam folertiamque in ri omnibus negotiis publicis aeque, ac privatis necef- ai fariam reddidit. Inter tot negotia , inter Itrepi-tum judiciorum, in Principimi aulis, incaftris, in publicis confultationibus, quibus Praelati faepe, ac fanttiflimi Monachi fuere adhibiti, vix fieri potuit, jn ut charitas Paftoralis, et ecclefiafticus candor pu- bi rus illibatusque confervaretur. au XVII. £ Reitiiffioris difciplinae indicia funt Clerici illi- mi cerati , raroque vel ob graviifima crimina deftituii un aut facile rcitituci: poenitentiae canonicae ad pe- lia regrinationes pias, vel eleemofynas obeundas jm- tul peratae, frivole reiniflae : Indulgentiae generales ani publicatae. Privilegia ipfojure communi fatta funt de communia magis. Pontificum potentia nulla re ma- mi-gis cenferi polfe videbatur, quam fi difpenfadones d a Canonum obfervantia in infinitum extenderetur, tifi quarum praeteritis decem faeculis admodum cir- da cumfpettus ufus fuit. Inde a faeculo XI. vicilfim pre cenfura eccleiiailica ultra modum rigorofa invaluit, tim faepeqtie in caufis temporalibus ex levi caula adhibebatur. Initiamini fuit Tnquifitionis officium , ordinato proceflu extraordinario per capturus, et denuntiationes fccretas in criminibus laefarum reli- lam — ( »5 ) — gionum. Poteflas ' faecularis fpirituali jungebatur r tanto exceffu, utPontifici tribueretur jus deftituen-, di Principes, et regna pro lubitu difpertiendi. 1 XVII [. Sed majus exitium difciplina facra vix experta eit, quam tempore fchifmatis A venioneniis, exeun-c te faeculo XIV. Nam in irta Pontificum aemulatio-i ne uterque difpenfationibus, et indulgentiis fetla-t torum fuorum numerum augere la tegit, vitiaque in . iis, qui parti fuae favebant, diffnnuiavit; et quum i mutuis diris, et execrationibusle devoverent, cen-, furae ecclefiaiticae ad ludibrium reciderunt. Conci* - Jium Conftantienfe, quod Anno 1414 convocatum - fuit, tantis malis ex parte medelam adhibuit. De-1 liberatum ibi fuit de emendatione morum , et difei-i plinae ecclefiaiticae: deliberatum et poitea. Omnium - efficaciifimum remedium exittimatum fuit reltridtio 1 privilegiorum , et difpenfationum , ne fumma audto-1 ritas, quam Chriflus capiti Eccleliae concelTerat ad - aedificandum, adhiberetur adKccletiam defiruendam, XIX. 1 c Reclamatum eftiis, qui Papam , veluti unicum > in Eccieiia Legislatorem , ac totius difciplina e ar-• bitnim abfolutum extollebant. Recurfum eft ad audtoritatem veterum Conciliorum et ad poteflatem Hpifcoporum per Canones ordinatam. Interim illi fluctus, quos i chitina excitaverat lenioribus iftisre-. mediis per omnes Chriltiani orbis partes compelei j non potuerunt. Germania , regnaque feptentriona-. lia abufibus iliis, quibus opprefia fuerant, in tan-. tum horrorem conjetia funt , ut maximam partem s animum abjicerent, atque hoc obtentu jugum Ec-t clefiae infaufto omine excuterent. Per Italiam do-. minatus Aulae Romanae , et fpes Principmn , qui s ei adulantur qb certam lucri expetiationem, Pon--, tificis ufurpationes corroboravit , quos per Hifpa-„ niam, Franciamque Regum temperavit auftoritas n pro genio animorum divedo. Nam in Francia aper-f tius Pontifici refifii, manifeftum eli. XX. t Inde a fchifmatis illius temporibus Francia pa- - lam declaravit animum tuendi veterem libertatem. — ( i6 ) — atque exterminandi, quidquid contra Canones per ignorantiam, vel malitiam fequioribus temporibus innovatum elt. Neque tamen eft propterea, quo fibi gratulentur Galli de veteri difciplina conferva-ta, licet inta&i pluribus innovationibus , quibus alia regna vexantur. Nequonoftro aevo opus invectivis iftis , quibus tempore fchifmaris utebamur : nam periculorum remedia morborum intuta fiunt, li male applicantur. XXI. Concilio Conltantienfi optimum corrigendi abufus remedium vifum fuit frequentior Conciliorum generalium convocatio, licet primitivaEccle. lia tribus faeculis iis caruerit , ad eaque tanquam extraordinaria remedia confugerit. Ex hac caufa Eugenius IV. convocavit Anno 1431 Concilium Ba-fileenfe, quod a prima feflione ex caufis notis mox difturbatum ivit : fed tamen eidem adhaerere ,, ejus-que decreta approbare coatius eft. Biennio polt novum inter Pontificem , et Concilium ortum eft diffidium, quod componi non potuit. XXII. Medio tempore in Gallia habitus eft conventus De Con- Bituricenfis, ex omni Clero Franciae a rege Ca-cordat. rolo VII. colleftus, ubi, Conftitutio fatta , quam Pragmaticam appellabant, quod nominis jam antea nonnullis Conftitutionibus Imperatoris , ct Statuto Ludovici Sanéti, quo Romanae Aulae poftulata re-preflit, inditum erat. Pragmatica illa Concilii Bafi-leenfis agnofcitur auttoriras, pluraque ejus Decreta recipiuntur in Franciam, certis limitationibus circumicripta. In Germania Conventus Moguntinus fub Alberto Rege tiecreta Concilii Bafileenfis verbis modificatoribus probavit, donec Anno 1447 Concordata nationis Germanicae inter Nicolaum V. Euge-nii IV. fuccefibrem, etFridericum 111. Imp. Ordi-nesque Imperii inirentur, quibus etiamnum utimur in caufis beneficiariis. Hodie paflim noftri exhibent Concordata nationis integra ad falvanda fua jura. XXIII. Pragmatica Francorum Pontificibus aeque exo-fa fuit, ac ipfum Concilium , cujus decretis nitebatur, : batur. Ludovicus XT. eam abrogaturus, impeditus i elt a Clero , led maxime ab Academiis, et Senati-I bus provincialibus. Ex eadem caufa Julius II. iin-- pe:iit Ludovicum XII. ad ConciliumLateranenreV. ; vocatum, damnalTetque Pragmaticam, fi diutius in ■ vivis veri'ams efiet. Leo X. denique litem hanc com-: pofuit, convennque cmn Franciico I. Anno 1516. , Bononiae in Concordata Gallia", quibus nomen Pragmaticae abolitum, infenfioraquè Pontir.cibus capita exjruncta: caetyra renovata. Potiilima mutatio haec fuit, quod abroga'is Epifcopornn, er Ab-[ batum elcttionibus, Pontifici tributa eft poteftas 1 praeficiendi Epifcoviatibus, et Monafteriis, quos Eex nominaturus elTet. Haec Concorria a fuere a : Concilio Lateranenfi V. quod tum nondum folutum t erat, comprobata. Sed fuprema curia Pariftenfis . omni modo reltidt, quo minus publicam authorira-tem ex relatione iu fcrinia nancifceventur, e. Clerus per integrum faeculum eledionum priltinam libertatem flagitavit, nullo effečiu. XXIV. I Sub idem tempus MartinusLutherus in fcenam , prodiit, quem fecuti /unt alii plures, qui, obtentu , purgandae Ecclefiae, mile.is modis eam dilacerarunt. Sed ex his novis ieceifionibus id utilitatis re-! dundavit in Ecclefiam , ut omnium animi, licet fe-, ro, ferio tamen converterentur, non ad fidei quidem, quae variari nequit, fed morum, et diicipli-cae ecclefiafticae emendationem. Refumpttim eli ftudium antiquitatum Ecclefiafiicarum , veternmque Canonum longa oblivione fepultorum. Inde manavit fan ftailla, faluberrimaque reformatio Concilii Tridentini, qua damnantur, corrigunturque, quantum injuria temporum tulit, fequiorum faeculorum abufus plerique ; difpenfationes autem, et privilegia refhinguntur, ac Infulae Eptfcopales exaltantur. Renovatio antiquorum Canonum fanòtiffimorum hujus Concilii fcopus et labor fuit. Ejus decreta circa dogmata fidei et in Francia ultro recepta fuere, velufi ex Concilio Oecumenico profecta; fed quae ad difciplinam fpettant, usque ad hoc tempus, Cieri Francifci intenfa flagitatione pofthabi-ta, non attenduntur. Non quod ea non fatis pura cenferentur, quippe maximam partem ftatuto Ordinum Bleffetifi inferta ; fed quod reformatae religioe Fan-Efpen J.Ecd, JP, I, B Di Tri/L Riformate •• Dt Tfcins-aH. TVtjl-phniic. ni addiftis civibus, multisque'Catholicis praefertim Magütratibus a iquid dandum efTet, qui iis plurima Gallicanis libertatibus inimica deprehendebant. Inde er alibi nonnuliis modificationibus relittus e It locus, licet Tridentina decreta fimpiiciter recipere placueiit. Atque hae funt origines, progrefius, et reliqua fata jurisEcclefiaftici, inde ab Ecclefiae incunabulis usque ad haec tempora. XXVI. In Germania reliqua religionum diffidia com-pofita funt per pacem Weftp. alicam Anno 1648 qua Jus reformandi ex communi per totum Imperium ufi tata praxi allertum fuit Dominis territorialibus. Dividitur aurem Jus reformandi, veluti jus circa Jac a in vetus et novum, quod Dominis territorialibus per pacis articulos relinquitur. Unde ajunt, jus territoriale eile in regula, juxta receptum aliquando axioma; quod ejus fit religio, cujus efi regio. Keliqcorum articulorum praecipui fpedant per Germaniae Imperium libertatem leligionum, procul ab omni violentia , et oppreifione Quippe omnes tres religiones ad effetius civiles aequipa-rantur, ut, quod uni fit juftum, alteri fit aequum. Refpetiu Proteftantium Jus Dioecefanum cum mris-ditiione ecclefialtica fufpenditur. Bona ecclefiaftica ex Ita tu et poffeflione primae diei anni 1624 dijudicantur : Ulus veto et exercitium religionis ex poffeflione anni normalis lubditis afferitur. Denique huic transatiioni vis, et robur pragmaticae fantiionis, remotis omrtibus exceptionibus , et pro-reftantibus tribuitur, donec amice de religionis diifidiis utrimque fue it conventum. In jure Germaniae amuliorum horum, et caeterorum capitum eil ulus. ( 19 ) C A P V T II. De Divißonibus Juris Eccleßaflici I. Univc-fum jus ecclefiafticum dividitur in jus Fl e ur. hiimanuln, et divinum; in jus naturale, et pofui- SfusEcchf. vum. Jus naturale eil lumen rationis de eo, quod F.I. citp.2. Deo debemus, er hominibus. Hoc ipfum eit et jus per tot. divinum , quia Deus eit Author naturae, et reétae rationis regula eit ejus aeterna fa' ie.itia. Jus divinum politum eit, quod Deo placuit hominibusprae-fcribere, five ejus rationem revelaverit, fi ve minus. Continetur autem Scriptura ve eris et novi teliamenti, et per traditionem Ecclefiae explicatur. E It et hujus juris major pars jus naturale, quod Deus tempore JYJoyfis populo fuo in fcriptis commendavit , quoniam in hominum mentibus exoleverat. n. Decalogus eit juris hujus naturalis compendium , omniaque veteris teliamenti praecepta moralia funt ejus explicationes. Equidem p Iu res iis iniltae funt leges caeremoniales, quarum nonnullis Judaei procul a fuperltitione vicinarum gentium utebantur, nonnullarum autem rationem ignoramus. Illud tamen in univerfum confiat, neceffarias eas fuifle ad continendum illum populum indocilem, et rebus externis additiifiimum in officio, in iisque latuiffe figuras rerum novi teltamenti. Quare, poft-quam Chriftus Jefus venilfet , ut veritatem nos aperte doceret, figurae evanuerunt caeremoniaeque cefiarunt. Ille enim legem Dei reddidit abfolutam, cuntiaque reduxit ad jus naturale, et ad primariam infiitutionem. III. Unde patet, jus divinum naturale effe immutabile , quoniam idea rationis aeque omnis variationis expers eft, ac ipfe Deus, in quo folo ea aeternum fubfiftit. Sed jus divinum pofitivum mutabile eft, conformatum quippe utilirati hominum in certo flatu viventium. Ejus itaque duratiouem nonnifi Deo revelante novimus, utpote ejus autho-re : Ilie vero declaravit, fore, ut vetus foedus novo tollatur. £ed Chviflus nullibi dixit, ante fuum ultimum adventum quidquam mutatum iri. IV. Jus humanum eft multo mutabilius, non folum pro trcceTitatum , quibus mederi cupimus, diverfi-tate , fed edam, quod procedente tempore comperimi s, optimis remediis nos ufus non fuifTe. Hoc jus humani m oolitivum fi fcriptis conceptum , vocatur confcicv.tio, fi non fcriptv.m, confuetudo. Sic conflitutionem nomine veniunt omnes Canones Conciliorum: decreta Pontificum , et Epifcoporum: regulae Monachorum, caeteraeque leges ecclefia-fticae omnes, five generales fint, five patticuiares, «juod autem prae:e.ea confenfu iaci:o , fcloque ufu receptum invaluit, confuetudo appellatur. Ohler-vanda autem confuetudo nonn i! rationabilis, h. e. quae non in fandiones juris divini, et in conilitu-tiones univeaaies impingit. V. Jus divinum omnes aeque fideles obligat. Jus humanum latius vel anguftius paret pro authoritate Conditoris, ac confeniu eorum, qui id admiferunt. Conciliorum Oecumenicorum Canones ubique funt obfervandi, exceptis locis, qui, quod a labe difci-plinse intatti manfere, iis non indigent, vel contraria utuntur confuetudine , quae fi. e majo e malo obrogari nequit, ac juri divino iloti .epugnat. Conciliorum particulariufn Canones, et Epiicopo-rum decreta regulariter extra provinciam vel dioe-■cefia non protendunt obligationem; fed faepe fit, ut a iae Ecclefiae fua fponte iis f'e iubjiciant, quo patio fieri poliunt regulae univerfales. Eft enim totum illud regimen Ecclefiaftici.m , lei.e,et chari-tate temperatum, alteraque Ecciefia alterius leges, fibi uti es , volens lubensque ample litur. Viciltim aegre non 'fertur, fiqua Ecciefia privatis luis infti-tutis fruitur, eoquod forte non fine difcrimine ad legem communem reduci polle videatur. Sola fidei dottrina, et juris divini leges per omnia funt uniformes. VI. Ja_m, utut Ecclefia femper ncn-as legis c®nde« 1’epo®t; ea tamen pote,"as noti eft arbitraria, ne-fiuex homines ea pro fuo affé :hi , ac libitu abiiti pofiunt. Concilia erii.n particularia tum riemumCa-n'mes conceperunt, quando cc ;is depravationibus medendum erat. Generalia autem extra ordinem convenere, ac v'erumqt.e paucos Canones prodi-tic e. Prc.p erea Ecclefia Romana per decem priq-faecula nullos Canones fanxit, e: decretales illo fpatio a Pontil cibus fcriptae fuere ad alios Epifco-pcs , ut eos docerent Canonum argumenta, et inculcai ent obfervanriam. lofi Patres, qui five in Conciliis, five per particulares confiitutiones fece-ruiK Canones, eo ipfo Chriftianis non voluere novas leges imponere, fed tantum legem Dei, et traditiones Apoitolicas explicare, repreflis aberrationibus, quas glifcere animadvertebant. Hinc Pontificum Conithmiones er Conciliorum decreta citationibus fcatent, et Concilii Tridentini prope verba lingula ex fcriptura, Canonibus, et Patrum fcri-ptis bautta funt. VIL Sacra igitur Scriptura maxime omnibus Chri-ftianis habenda efi: lex primaria, quamPaftores ve-luti normam atiinnum fuarum fequi debent. Qui ei multum operae dederit, inveniet regulas, ex quibus facile dijudicabit cafus particulares. Atque hoc modo faci a Scriptura ufi funt Cyprianus, Augufti-fius, Gregorius M. et reliqui Patres. Maximusque horum feriptorum ufus efi, ex iis percipere, quantum in fcriptura lateat, quodque noftram effuge-tet diligentiam, qui tanto ftudio eam meditati haud fumus. VIII. Poft fanftam Scripturam maximae authoritati funt Placita Conciliorum univerfalium , ct particularium , ab univerfa Ecclefia recepta. Jefus Chriftus e,iini pollicitus efi , quoties difcipuli in fuo nomine congregati fuerint, etiamfi nun pltires duobus, aut tribus fuerint, fe fore in medio eorum. Jam fi cujusque Patris magna in fe fit authoritas ; quid fi plures eorum iti nomine Dei, implorato Spiriti» fanéìi auxilio, ad falutem Ecclefiae, quae ipfi regenda tradita efl, congregati fueiint? Hujusmodi con\entus major certe authoritas eri , quam Patrum fingulorum , vel ad populum veri'a facienti im , ve! ad caufas dubias refpondenrium. Pontificum Confti-tutiones legum quoque ninnerò fvnt habendae > ni-verfalium, quatenus vel ab Epifcopis in fuis dioe-ceftbus publicatae, vel longo ufu receptae. Gene-ia-im autem obfervare non renemur leges fcripus, quas in ufum deduclas non fuifTe conflat. IX. Viciflim magna vis eli confuetudinis, et magna in utramque partem, fi laudabilis, fi longo ufu , fi Pallorem Ecclefiae confenfu, vel faltem iis fcienti-bus invaluit, ut ipfam Canonum obfervamiam ex-tufet. Sunt enim Canones, qui a piiffimis hominibus impune negliguntur , licet nullibi legantur revocati ; v. g. de Baptifmo extra cafum neceffiratis nonniii tempore pafchali, et pentecoflali adminh-flrando ; de precibus die folis ad Deum non de geniculo fundendis etc. Quin confuetudinis tanta vis fuit, ut lex in novo teftamento difertis ve bis concepta , pluribusque Conflitutionibus ecclefiaflicis confirmata, de non edendo fanguine et fuffocato per eam tolleretur. Veteres enim rationes defici ant. Neque tamen propierea exiftimandum, juftum effe, quidquid vulgo fieri videmus. Ecclefia enim fere femper magno abufuum numero one ata fuit, quos fpe meliorum temporum toleravit, ingemuitque. Horum loco habendum, quidquid legibus ultimo fcriptis repugnat, nifi forte conforme fit antiquioribus inflitutis , i^uae nonnullibi fervata funr. Maxime autem vis confuetudinis cernitur in Ritibus, hoc eft, in ratione precum publicarum, in admini-ftratione Sacramentorum, obfervatione feriarum, jejuniorum. Quum enim Chrifiiana religio de interioribus mentis humanae follicira fit, in exterioribus magna femper Chriftianorum liber tas fuit. Tu-tiffimum eft, ut fuum morem quaeque Ecclefia fe-quatur, nifi quid habeat, quod doótrinae univerfa-hs Ecclefiae repugnet. Ut autem appareat, quae leges, quaeve confuetudines in ufo fint, videndum, quae perpetuae decretorum normae fuerint. X. Inter ceteras corruptorum morum et depravatae difciplinae caufas fequioribus temporibus hre^ fuit, quod opiniones Doctorum pro legibus fuerint arreptae. Quod tum demum factum, quumEpifco-pi defluerent docere populum, et conventus agere. Ex hoc neglecta regnum opinionum; ex opinionum di-verfitate julti ignorantia; ex ignorantia julti lubri-tum morum natum clt, cum fceleftiflimus quisque haberet Dodtorem in promptu, affedtui fuo obfecun-dantem , nec fere quemquam nof.et, cui fatis effer animi pro veritate. Ipfae Academiae, et Religio-forum hominum Ordines vitia haec promoverunt, Suum Epifcopi ex hoc gremio feligerent, quos confidis fuis adhiberent. Facile unius Monachi dottrina nniverfo Ordini, et unius Dottoris Academici fen-tentia univerfo Collegio imputatur. Interim ipfa Collegiorum Decreta non funt, nifi confultationes Prudentum ; quae utut multum momenti habeant, legum tamen vi deflituuntur, quippe profetta ab hominibus , qui jurisdictione carent. Idem dicendum de Congregationibus, noviifimis temporibus inlHtu-tis, quarum confdiis in variis rebus utitur Pontifex. XI. Privilegia quoque nutriverunt vitia. Sunt autem privilegia certae leges ad certam perfonam, vel ad certam Univerfitatem ab obfervantia juris communis eximendam latae, cujus generis etiam funt dif-penfationes, quae licet falutares efie pollinr, in uni-verfum tamen indoli Evangeli! adverfantur. Ani-nnis demiffus non affettar lingularia, nifi forte plure pati, altiusque defeendere opus. Et charitas aequalitatis cultos elt, propriisque commodis inimicilfi-ma. Ipfe Jefus Chriffus Dominus omnibus religionum caeremoniis legibusque patriis fernet fubjecit. furis illis temporibus rariUima fuere privilegia, potiero aevo profufiflima. Quotidie obfervantur, quotum nulla elt ratio. Et, fiqua jufta caufa nituntur, ea invidiam, difeordiam, ac legum contemptum alunt. Vilefcunt enim leges,fimul atque negligi pof-tiint; et qui difpenfationibns funt indignifllmi, ii ari eas flagitandas funt omnium prompdflimi, auda-ciffimiquc. XII. His aliisque caulis idea juris canonici valde confuta e it, quippe in prači icam heneficia'ein, re-liquamque cameram difceptationum, depravatio« niimque ver itemata novorum Interpretum dege-netavit. Q- ae ri;a facies difciplinae ? Quum quidem ex fuo genere jus Canonicum , utpote complexus facrarum regularum , fpečlec direčlionem , et corre-ftionem morum ad rationes, et leges Chiiftianae honefiatis inftruendam ; vete. i jure omnis flatus ex» tertoris, intetiorisque difciplinae praelertim ad or» diuem , forum , et cenfuram poenitentiae Canonicae recidit. Novo jure fucceflit divifio inter flatum exterioris , et interioris difciplinae. Exterior dilcipli-na ftylo Curiae reiilta eft. Interior difciplina, velit ti fpiritus difciplinae pafBm ad moralem rioclri-Fieni", nam recidit. Inquit Fleuiius : Univevfa J-uvis Ecch-Praef. §.6. fiaflici prudentia, tanquam pars Ethices , difciplina Chriftiana nititur, nec rigorem juris, qui faepe in fummam degenerat injuriam, fellari debet; fed in-fpirare aequitatem, compendiorum contemptum, animi demijfioncm, charitatem ac pacis fludium. XIII. Haec tum jurisprudentia, tum et difciplina praeprimis Clerum fpedlat, quia nihil efi, quod alios magis ad pietatem, ac Dei cultum infimat, quum torum vita, et exemplum, qui fe divino miniflerio dedicarunt. Cum enim a rebus faeculi in altiorem faldati, locum confpiciantur ; in eos, tamquam fpe-culum reliqui Chriltianorum oculos conjiciunt, ex iis-gui fumunt, quod imitentur. XIV. Ecce reliquum pium monitum : In hoc ergo clericalis vitae fpeculo fan irta Clerici anima fe Jemper infpiciat. Videat, fi hoc efi, quod dicet fpeculum; fi nondum eft, oret, gemat, laboret,ut fit. Et fic fae-cularis vitae vitia corrigat et quafi retinentes , vehit ex reddita imagine alius fuos componat, ut tandem perfeltus fit homo Dei (et Ecclefiae *, et Jit pofiit magnificari fecundum regulam nofiram, non autem in aliena-gloriari, liefert Ludouic. Tronfon. de Form. Cler. P. I. Praefat. I. Trident. Sff. 22. tap I. $. Aug. Cone. i. in Pjal. 103. D. VA N - E S P E N ivs ECCLESIASTI C VM. P ARS L , DE PERSONIS ECCLESIASTICIS. T I T V L V S I. D ß Clericis. CAP VT I. De prima Tonfura. Prima tonfura feparatim ab aliis ordini-bus conferri primum coepit a faeculo VII. Juxta Morinum, qui etiam, quanam occa-fìone id faóìum, enarrat his verbis : Parentes filios fuos impuberes, immo vero infantes, Ecclefiafiicis officiis confecra-bant, et Epifcopis inftituendos offerebant. Eos Epifcopi in eadem domo educandos, et infiruendos curabant, ut ef-fentCleri reparandi feminarium.Eorum injtitutioni fenex aliquis e Clero praeficiebatur, atque ut plurimum Archidia-conus. Cum autem, propter aetatis infirmitatem, Oftiariorum, aut Leclorum °fficiis inEcciefia fungi non poffient, Or- Morin. de Ord. P. 3. Exerc. 15. c. 3. — ( 26 ) — dine stilos illis non conferebant,fed fo-lum tonfuram cum vefte Clericali, ton-furam ideo ab Ordine feparantes, ne pueri ifti Ecclefiae Minifieriis parentum pietate devoti ■> utprorfus fecula res, et profani hominum oculis comparerent. Longo pofi tempore,quod in pueris propter aetatis infirmitatem fiebat-, in artute valentibus ufurpatim efi; tonfara-que Clericalis, ut ordo quidam ab aliis feparatus, quibuscunque feparatim collata efi. Pont.rom. 2. De novo jure prima tonfura infigni-edit 1663. ti et nomen Clerici, et fori, aliaque privi-18, legia clericalia obtinuerunt. lude in collatione primae tonfurae pronuntiat Ordinator: Filii Charifiimi ! Adnimadvertere debetis, 'quod hodie de foro Ecclefiae, nipote valuti Clerici, faSti eftis, et privilegia Clericalia fortiti. 3. Hac occatione et collatio primae tonfurae Epifcopo, vehi ti Ordinario refer-vari coepit. Quippe tonfura quafi Novitia-tus quidam Ordinum minorum fpeétatur. Cat. Trid. Ait Catecliifmus Concilii Tridentini : Ut P.2. cap.7. homines ad Baptifmum exorcifmis, ad matrimonium fponfalibus praeparari folent, ita, cum tonfo capillo Deo dedicantur, tanquam aditus ad Ordinis Sacramentum illis aperitur. 4. Corruptis faeculis invaluere fraudes» quod homines, vel ut judicium civile effugerent, vel ut nonnulla beneficia, quo- Tum quaedam in fimplicem Clericum cadunt, libi compararent, indilcretius primam tonfuram ambirent. VetatSynodus Trident. Tridentina, eos ad primam tonfuram ad- ^fr'423* mitti, de quibus probabilis conjeSlura cap‘ non eji, eos, non faccular is judicii fu-giendi fraude, fed ut Deo fidelem cultum praejient, hoc vitae genus elegij]e. i. His corruptelis ut mederentur Episcopi, inde ad exemplum Tridentini decreti ediderunt Ordinationes, ut a prima tonfata repelleretur, qui tum a Parocho, tum a Ludimagiltro, tum ab alio Rečtore ohfignatas litteras, in lidem fuae innocentiae, probitatisque, accipere non mereretur , ut probabilem de fe fpem faceret, quod iti Clericalis ordinis difciplina fit Ordin, permanfurus; quodquepotijfimum, ut 0^1654' Beo fidelem cultum praeftaret, ad hoc vitae genus fuerit induŠtus. 6. Ecce Concilii Mediolanenfis IV. ra- Condì, tiones ! Quoniam, inquit,primatonfura fif’ ad Ordines fufcipiendos quaedam prae- tm.adfacr. paratio eft iis, qui Dei minifierio dicati- 0rd,n-di funt, permultam propterea refert, omnem in illa conferenda, et Jufcipien-da diligentiam fiudioje adhiberi. * 7. Quis dubitet, tam faiubri decreto Praeprimis jultum divinae vocationis examen commendavi inftaurarique. S. Gre- s. Greg. gorius ait : Penfandum valde efi, ad cui- Paftl piro1' vien quisque regiminis qualiter veniat, atque ad hoc lite perveniens qualiter vi- — ( 28 ) — vat, et bene vivens, qualiter doceat : et recte docens, infirmitatem Juam quoti-die,quanta valet, confideratione cagno-s. Bern, ficai. Ex (ententia S. Bernardi : Antejux-■ccmfidVls ta confilium Salvatoris fedijje debiliti ante aeftimajje opus, metiri vires, poti-deraffe fapientiam, merita comparale, fumptus computale virtutum. Hanc ob sixti v. in rem Sixtus V. emanata deiuper conditu- Cler mal* ^0ne ^lC 111011 et EpifcopOS : Cum multi, prom. ait, interdum — non vocati fan fila Dei vocatione, fed potius fatanae dolis de-lufi, praetextu devotionis, et pietatis, rem quidem facram, et divinum munus; intempeftive tamen, et inordinatae affe-Slantes, feu temporale aliquod commodum , vel lucrum fibi proponentes, vel nimia /implicitate et imperitia, malitia-ve, aut fraude ad fu/cipiendumClerica-lem carafilerem — temere fe ingerant: debent Epifcopi paterna charitate, et prudentia eorum faluti, qui faepe ne-fciunt, quod petant, melius etiam, quam ipfi pofiulant, confidere falubrius, nec tam, quid flagitant, quam quid expe-s Bern, diat, confiderare. S.Bernardus corruptos ad clerici hac re Caeculi mores i dis deplorat ver-c. 29. bis : curritur paßim — et reverenda ipfis quoque fpiritibus Angelicis minifieria homines apprehendunt, fine reverentia, fine confideratione. — C 29 ) — CAPVT IL D« Minoribus Ordinibus. 1. Concilium Romanum Jnno 1059 coaoii, vetus decretum Ecclefiae inftaurat, ut Rom-c-J3-nullus laicus ad quemlibet gradum ec-cleßafiicum repente promoveatur, nifi poft. metatum habitum faecularem diuturna converfatione, divinae vocationis explorandae caufa, inter Clericos fuerit comprobatus. 2. Juxta Morinum veteri more Eccle- Mor.fupr. ftae minores Ordines, quorum quondam Ii” diverfa fuit difciplina, eum praecipue in nnem Majoribus fuere praemilli, ut in ho-riim exercitiis ad altiores Ecclefiae functiones alfumendi prius probarentur, et exercerentur. 3. Sic accidit, quod olim nunc plures, nunc pauciores iacris Ordinibus praemitterentur ; prout nimirum Epifcopi judi-eabant, ordinandum plus, minusque ef- probandum, promovendumque. Ait s.Ambr. S. Ambrofius : Jlius diflinguendae Le- offi/č 44 elioni aptior-, alius pfalmo gratior, Edit‘Can-ulius exorcizandis, qui malo laborant no I(J2o. fyiritu, folli citor, alius facrario opportunior habetur. Haec omnia fpeSlet fa-cerdos, et quid cuique congruat, id officii deputet. Quo enim fuum unumquemque ducit ingenium, aut quod officium decet, id majore implet gratia. 4* Novo jure quatuor minorum Ordi-nuin fulceptio ad integritatem majoris — ( BO ) — Ordinationis praefcripta eft, ita, ut is, qui vel unum inferiorem ordinem praeter-volallet, ad fuperiorem convolare vete-tur, aut per lai tum promotus a lufceptis Ordinibus lufpeudatur, donec ormiium gradum recepilfet. Tit.de Cler.per jalt. prom. ^ 5. Corruptis faeculis minorum Ordi-Trident. numfunčtioiies negligi coeperunt. Syno-ca.11"" 173" dus Tridentina ea occatione ditene prae-r' ' cepit, ut Ecclefiarum Praelati, in quantum fieri poteft, provideant, quatenus funftiones hujusmodi in cathedralibus et collegiatis Ecclefiis, per confli tutos in dičtis Ordinibus duntaxat praeftentur. Ibid.c.u, 6. Rettituit Synodus Tridentina et in minoribus Ordinibus vetera interftitia, nifi aliud Epilcopo magis expedire videretur , ut co accuratius, quantum /it hujus difciplinaeponduspoffint edoceri ; ac in unoquoque munere juxta prae-fcriptum Epifcopi fe exerceant, atque ita de gradu in gradum afeendant, ut in iis cum aetate vitae meritum, et dottrina major accrefcat. ^ 7. Quid evidentius, quam Synodum Tridentinam juxta Patrum dilciplinain commendalfe, ut probatioOrdinandorum etiam in minoribus Ordinibus diutina fit Ì s.innoc. Sic evenit;, inquit S. Innocentius l.ut in-«pift, 6. digni quique praeterita diutina probatione honores fufcipiant ecclefiajlicos 9 et admittantur ad Clerum, qui nec inter. — (30 — la icas quidem dignum locum habere mererentur. Juxta S. Gregorium diu ergo s. Gre-religiofa meditatione poliatur, ut pia- Yj ceat, et ficut lucerna Juper candelabrum syagr.’ pofita luceat, ut adverfa ventorum vis irruens conceptam eruditionis flammam non extinguat, fed augeat. Audiatur fententia S.Hormisdae. Longa,'m- sj.riorni. quit) debet vitam fuam probatione mon- Y' Epifc.' firare, cui gubernacula committuntur Hifp. Ecclefiae. Non negamus effie in Laicis Leo placitos mores, fcd milites Juos probatos fibi quaerunt infiituta fidelia. — Longa obfervatione religiofus cultus tradatur, ut luceat, et clericali-busobfequiis erudiendus, per minorum Ordinum interllitia, inferviat, ut ad venerandi gradus fumma perduSlus, qui fit fructus humilitatis, oftendat. Refert Gratianus c. 2. et 3. L. 61. et fententiam S. Leonis eo tenore : Quid eft manus cito imponere, nifi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum laboris, ante experientiam difcipli-naefacerdotalem honoremtribuerenon probatis. In decr. ÌJ. 78. c. quid eft. CAPVT III. De Majoribus Ordinibus. i. Subdiaconatus fatis diu inter mino- De Sub-res Ordines perftitit. Novo jure accidit, diacon' quod inter facros Ordines locum merere-tuij quia legem caelibatus Ecclefiaftici in - ( 32 ) - effe flu impedimenti dirimentis recepit.( c. j* de aet. et qual. 1 Pontif. 3. Inde ad collationem Subdiacnnatus1 Bom adm. in ea verba alloquitur Ordinator Candi-ad Sub . datos : Haflenus liberi ejlis, licetque vo-1 bis pro arbitrio ad faecularia vom1 tranfire. Quod fi hunc Ordinem fufce* * peritis, amplius non licebit a propofito 1 refilire, fed Deo, cui Jcrvire regnare efii1 perpetuo famulari, et cajtitatem illo adi J juvante fervore oportebit, atque in Ec‘ clefiae minifterio femper mancipatos. 3. Quid aequius tam gravi monito ? E* 1 s. Gre- veteri lententia S. Grego rii. NeunquaM 1 ii, qui ordinati funt, pereant, procide' J epi ' * ri debet, quales ordinantur : Ut priuS1 afpiciatur, fi vita eorum continens iti5 plurimis fuit, fi fiudium Orationis, j * eleemofvjnae amorem habuerunt. 1 Condi. 4. juxta vetus decretum Concilii Eli- ' Eiib.e.30, beritani Subdiaconi ordinari non di', beni, qui in adolefcentia fua fuerinh 1 maechati. Quippe in veteii rigore dilev . piina irregularitas criminis ex luo gene-13 re irremiiiibilis fuit. 5. Recentiores Synodi vetant, eos ad Subdiaconatum recipi, qui de incorni' nentia periclitantur. Statuit Anno 1^83* synod. Synodus Audomareufis : Nemo ad Sub' Au domar, diaconatus Ordinem fufeipiendum ß 1 ' ’c’ ' offerat, qui non Juani ipfius Dei benefi' ciò cajtitatem expertus firmiter fiatuati mulieribus, et mulierum defideriis> omnisque t, Qftinìsque generis turpitudinibus per* petuo abfiinere, tum animi, tum corpo-5 Tis cafittati find er e. ’ f 6* Juxta Pontificale Romanum haec lunt officia Subdiaconorum. Subdiaco-i num oportet, aquam ad minifterium Al-' taris praeparare, Diacono miniftrare, f pallas Altaris, et corporalia, calicem, , Jt patenam in ufum facrificii eidem of- ‘.. 7-Reliquum eft, quod Subdiaconis oblatio divinum officium recitandi, fal-: tetn privatim, praecipiatur. Sic Pontiii-cale eos inftruit : Efiote ergo tales, qui Jacrificiis divinis, et Ecclefiae Dei, hoc efb Corpori Chrifii, digne fervire valeatis. — Et ideo, fi usque nunc fuiftis tar-di ad Ecclefiam, amodo debetis effe aflì-dui. Si usque nunc fomnolenti, amodo Vlgtles. Si usque nunc ebriofi, amodo Jobrü. Si usque nunc inhonefii, amodo . 8* Ut Subdiaconi miniftri Diaconorum» ^Diaconi miniftri funt Presbyterorum. Quippe ex fententia S. Ifidori fine ipfis, Uiaconis, facerdos nomen habet, offi-eium non habet. Quis dubitat inde, am-Pliffimum olim fuilfe Diaconorum tum lDtra, tum extra Ecclefiam officium. 9* En exempla ! Ipfi, inquit Ifidorus, clara voce in modum praeconis admo-Wewt cunSlos, five in orando, five in flettendo genua, live in Plallendo, five in /'»n-Efpen Eccl. F. L C Pontif, Rom.p.gfc, Exhor-zat.adSub-diac. Ord. De Diae. S. Ifidor. Lib. 2. de div. effie» cap. S- Ibidem. - ( 34 ) “ Lečlionibus audiendis. Tffi etiam, ut 1 aures habeamus ad Dominum, clamant- , Iv fi quoque evangeli x ant. - Nam fient in fac er dot e confecratio, ita in minifiro i difpenfatio /aeramenti e fi. UH orare > „ buie pfallere mandatur. Ille otiata Jam • Slificat, hic fančlificata dijpenj’at. tpfii . etiam fccerdotibus propter prae [um-ptionem non licei de menfia Domini cali' cem tollere, nifi eis traditus fit a Dia' cono. Ponti/. io. Juxta Pontificale Romanum Levi Or™Dia" interpretatur additus, five ajfiumptus. Et vos, qui ab haereditate paterna nomen accipitis, efiote ajjumpti a carnali' bus defideriis, a terrenis concupificen-tiis i qua e militant adverfius animi tn. Efiote nitidi, mundi, puri,cafii, ficut decet miniftros Chrifii, et dijpcnj’uiores myfieriorum Dei — ut haereditas, et tribus amabiles Domini effe mereamini' pont.Bibi. 11. Hodierne rituj)07tžYw eis orarium finper finiftrum humerum, ut per hoc Diacon, cognoficant, fie accepijfie jugum Domini, quo omnia, quae ad finiftram,id efi, praejentem vitam pertinent,/pernant, et jugo Domini futjiciantur. Ponti/. i2. Hodiernum officium Diaconatus Ord!Diaci explicat Pontificale Romanum paucis * verbis. Diaconum, inquit, oportet mini-firare ad altare, baptizare ablente Presbytero, et praedicare. Nam noftris moribus Diaconatus iere non aliunde fufeipi f quam ut per eum gradum expletis • toterftitiis ad Presbyteratum alcendatur. I3* Ex lententia S. Amhrofii: ReSle 0 comparantur apibus fa cer dotes ; quia 1 ßcut apes -, cafiitutem corporis praeferunt, cibum vita e caelejiis exhibent,acu- 1 Itum legis exercent : puri ad fanSlifica-' Tonern, juaves ad refectionem, feveri funt ad ultionem. JpAbus planae funt comparandi, qui vehit alveario quo-, dam gratiam matrisEcclefiae continent, * qua diverforum meritorum cellulas, ' dulciffimis praedicationibus componentes, de unaSalvatoris examine, chrijlia-norum examina milita producunt. 14. Juxta Pontificale Romanum cum ; magno timore ad tantum gradum afcendendum eft, ac providendum, ut caelefiis fapientia,probi mores, et diuturna juftitiae obfervatio ad id eleSlos commendent. M. Praecipit Concilium Tridentinum : Qui ad Presbyteratus Ordinem ajjumun-tur, idonei comprobentur, atque ita pietate, et cafiis moribus confpicui, ut praeclarum bonorum operum exem pium, et vitae monita ab eis pojfint ex-pedlari. 16. Summa Officii confiftit in his : Sacerdotem, inquit Pontificale, oportet offerre, benedicere, praeejje, praedicare, et baptizare. Concilium Colonienfe de -dnno 1539 ita explicat : Presbyterorum C2 De Presbyter. S. Ambr. Ssrm. 83. Ponrif. Roman ia Ord. Presbyter. Concil. Trident. Sefi". 23. cap. 14. Ibidem. Conc.Col. Decret. de facr.Ord. — ( 36 ) — officium in primis in praedicatione ver* bi: deinde in conficiendo corpore, et fanguine dominico, et caeteris [aeramentis adminifirandis (Confirmationis tamen, et Ordinis exceptis) denique in orando Deum pro totius Ecclefiae, et populi chriftiani profpcritate /itum eft> Pom.rom. 17. A ini ii es ordinans his verbis ordì- pas’53.63" nandos affatur : Filii dileStiflimi, quos ad adjutorium noftrum, fratrum noftro-rum arbitrium confecrandos elegit, fer' vate in moribus vefiris cafiae, et fan dae vitae integritatem. Agnofcite, quod agitis; imitamini, quod tradatis ; quatenus mortis Dominicae memoriam celebrantes, mortificare membra a vitiis, et concupifcentiis omnibus pro curetis. Sit dodrina vefira fpiritualis medicina populo Dei. Sit odor vitae veflrae deleda-mentum Ecclefiae Chrifti, ut praedicatione, atque exemplo aedificetis domum, id efi, familiam Dei ; quatenus nec nos deprovedione vefira, nec vos de tanti officii fufeeptione damnari a Domino, fed remunerari potius mereamur. * 18. Ergo probata virtus Ordinando-s. Auguft. rum praeferibitur ? Ut quisque, ex fen-Petii'L 2* tent*a S. Auguftini, vere /acerdos fit, cap. 30. ’ oportet, ut non folum faeramento, fed s. Ambr. etiam juftitia induatur. Quippe juxta in Tim. 5. S.Ambrofmm merita debent praeire bonorum operum, ut dignus habeatur ud — C 37 ) — - Ordinationem. Ait S. Chryfoftomus: s.chrìf. : Gr atia fidei omnibus prae flatur; gratia Mauh3- m fiutem Clericatus non omnibus fed tantum dignis, quia in illa caufa Jalutis efl i in ifita autem difpenfatio minifterii. Eti et S. Grego rii fententiam: Ax anteaSla s. Gregor. wgo vita, inquit, fe unusquisque inve- ^.'9,P'I' uiat, ne in appetitu culminis fe imago 1 cogitationis illudat. Quid brevius verbis S. Bernardi P Viros probatos opor- T .S-Ber"* tet deligi, non probandos. Praecipit corife.s Concilium Ti id en tinum, ut non fingali Conen. in ea aetate debeant ad faeros Ordines uflumi; fed digni duntaxat, et quorum cap. ia. probata vita JeneStus fit. CAPVT IV. Di vagis Ordinationibus. i« Nihil magis vocationi clericali op-Pofitum, nil magis Ecclefxae probrofum» et lai cis icandalofum eft, quam otiofa ac uters clericorum vita ; hinc jam dudum Pollicita fuit Ecclelia, nequis in clerum af-fumeretur, nifi certo loco adferiberetur , 5,bi funótionibus Ordini luo convenientibus occuparetur. 2. Prudenter ftatuit ConciliumTriden- Gap. iG. tinum : Ut nullus debeat ordinari, qui Judicio fui Epifcopi non fit utilis, aut toecejjarius fuis Ecclefiis. 3. Gratianus decreto fuo veterem calonem Concilii Chalcedonenfis infperfit, 9uo fufpenduntur Clerici > qui absque ti- — C 38 ) — tul o, id eft, absque Ecclefia» cujas mini-fterio deputantur, effent ordinati. C. i. cb 2.1). 70. Cap. 16. 4- Hoc exemplo Concilium Tridenti- num di ferte ftatuit-, ut nullus inpofte-rum ordinetur, qui illi Ecclefia e, aut pio loco, pro cujus neceßtate, aut utilitate aßumitur, non adjcricatur, ubi fuisfungatur muneribus, nec incertis vagetur Jedibus. Sv'tj. eam. s- In obiequium Tridentini decreti T. 10. c. 6. praecipit Synodus Cameracenfi : II. : Ut in proximi Ordinis fufceptione examinentur finguli, num in iisEcclefiis, quibus adfcripti fuerint, Juas functiones obierint. syn. Nam. 6. J uxta decretum Synodi Namnrcen-Tn,£. c. 9. fis fu5 Wachtendonck difpeniantur Clerici, qui ftudiorum cauta in uni verti tate aut in feminariis degunt. Quippe qui, praeterquam quod in Oratoriis Collegiorum funčtiones Ordinum obire foleant, etiam (ludiis, aliisque exercitiis fe ad al-tiores ordines ex voto Ecclefiae praeparant. 7. Sive ergo veterem, live recentio-rem Ecclefiae difciplinam fpeétare libet, nullus ordinari debet, nifi uni Ecclefiae pro fua conditione, et fuo talento infer-viat. Neque ex mente Ecclefiae fufficit, aliquoties forfan in Ecclefia, cui adfcri-ptus quisque eft, Ordinis fundtiones obire, fi de reliquo nullum Ecclefiae fervi- — ( 39 ) — tìum praedet. Nara ita fe exhibere debet» ut vere dioi queat, quod Ecclefiae ler-viat, ideft, ejus obiequiis occupetur: v. g. peragendo divino officio, vel Parocho iu catechizandis pueris » vifitandis aegrotis, aliisque funčbonibus allidendo. Synodus Cameracenfis II. datuic, ut syn. Cam. omnes Sacerdotes, et Clerici » qui intra Tl 21' c‘6’ hnes Parochiae degunt , Parochum in iu-druenda juventute pro fu a quisque virili parte adjuvent. ^ y. Ergo boni f dum, etfi pauci, ordinandi funt ? Supered in decreto Gratiani ex epidola Pfeudo-Clementis regulae locus. Tales, inquit, ad tniniflerium eligantur Clerici, qui digne poßnt dominica /aeramenta trattare. Melius eft enim Domini facendoti paucos habere minifiros, qui poßunt opus Dei digne exercere, quam multos inutiles, qui onus grave Ordinatori adducunt. Refertur D.23. c. tales. Ex lententia Inno-centii III. frtius eft maxime in ordinatione fucer dotum, paucos bonos, quam multos malos habere niiniftros. Supered in novo jure c. 14. de aet. et qual. Ordi-nand. Juxta decretum Concilii Burdiga- ConciT. lenfis : Ut vinea Domini ex illius prae- ®urdis de cepto rite Jemper colatur, multaque ‘ vi e (Jis in ejus horreum reportetur, multis operariis opus eft, quorum tamen ■non tam numerus quam virtus /pectenda eft. Paucos enim idoneos, et proba- S>. Bern. Se Conv. ad CJeric. S. Petr. Dam.L.2. epift. 5. Petr.BIeiT. ad Rich. Ep. Lond. eP* I23* Trident. Seff. 22. eap. i. tos habere fatius e/i, quam inutiles-) atque ideo ipfo vitae genere perniciofos. Ait S. Bernardus : Dilatata videtur Ec-clefia; ipfe etiam Cleri facratiffimus Ordo fuper numerum multiplicatus e fi. Ferum, et fi multipli cafii gentem, non magnificafii laetitiam. Domine, dum nihil minus apparet defecijfe, quam numeri accejfifie. En rationes S. Petri Dam. Exiguo quippe, inq-uit, fate multa dul-cefcunt, et parvo, fed elefto , facerdo-tum numero totius Chriftianae plebis eruditur, et inftituitur multitudo. Quid verius querela Petri BlelFenlìs : Ex inordinata , inquit, et indifciplìnata multitudine facerdotum hodie datur ofientui nofirae redemptionis venerabile /aeramentum. TITVLVS IL De vita, et honeftate Clericorum. CAPVT L Singularis morum honeflas in Clericis requiritur. I. Juxta monitum Concilii Tridentini : Nihil efi, quod alios magis ad pietatem, et Dei cultum aßidue infitruat, quam eorum vita, et exemplum, qui fe divino minifterio manciparunt. Cum enim a rebus faeculi in altiorem fublati gradum conjpiciantur, in eos, tanquam in fpe-culum reliqui oculos conjiciunt, ex iis jumunt, quod imitentur. Qiiapropter — C 40 — fic decet omnino Clericos-, in fortem!) o-vtini vocatos, vitam, mores que fuos omnes componere, ut habitu, geflu, in-ceffu, fermone, aliisque omnibus rebus nihil, nifi grave, moderatum, ac religione plenum praefeferant. 2. Alibi Synodus Tridentina Epi fco- Seff.14.ja pos obftringit, ut Clericos fui flatus, et Faefat* officii moneant. Monebunt, inquit, propter ea Epifcopi fuos Clericos, in quocunque Ordine fuerint, in converfatio- ne, fermone, et fcientia commiffo fibi Dei populo praeeant, memores ejus, quod feriptum e fi :J ancti eftote, quia et ego fanStus fum ! Èt juxtaApofioli vocem : Nemini dent ullam ojfenfionem, ut non vituperetur minifterium eorum; fed in omnibus fe exhibeant, /icut mini-ftros Dei. 3. In reliquis S. Scripturae locis faciunt ad id genus argumenti plures autbo-ritates ; utpote illa fententiaChrifti : Fos Matth. 5. efiis lux mundi; fic luceat lux vefira coram hominibus, ut videant opera vefira bona, et glorificent Patrem vefitrum, qui in caelis e fi. Et illud monitum Apo- Ad Tit. ftoli : In omnibus praebe te ipfunt exem- caF ** pium bonorum operum. — Ferbum fanum , et irreprehenfibile ,ut is, qui ex adverfo efit, vereatur, nihil habens malum dicere de nobis. 4. Quis dubitet, has rationes in omnes Clericos, in quocunque Ordine, juxta — ( 42 ) — verba Concilii Tridentini, fuerint, cadere» quia ex ratione divinae vocationis quisque ad ftatum fanftitatis obrtringi' tur. Inquit S. Hieronymus : Unde no* folum Epifcopi, aut Presbyteri, et Diaconi debent magnopere providere, ut cunStum populum, cui praeficient, coii' verfatione, fermane et fcientia praeit' dant ; verum etiam et inferior gradus^ Exorciftae, LeStores, aeditui, Accolytii et omnes omnino, qui Domino Deo fet' viunt. Refert Gratianus c. 21. FUI. (J. I V Quippe omnem vitam cujusqueCle' rici oportet effe tacitam praedicationem Evangeli! ad inftruendos» excitandosque s.Auguft. fideles in via (alutis, ut juxta S.AuguAv num, eorum vita, eruditio fit aliorunh et affidua falutis praedicatio. * 6. Sančfitas Cleri ex Patrum fenteiv s. AugufL tiis indifpenfabilis efl. Juxta S. Augniti* com ' num : Clericus duas res profeffus eft, et cieric. ' ’ fanclitatem, et Clericatum. Ait S. Gre* s. Gregor, gorius : tales virtute exifiant, ut non Oratui2' winus eorum vitae probitate, et morum elegantia, quam dottrina Evangelium s Ambrof. praedicetur. Ex lententia S. AmbrofiP Potior facerdotis praedicatio ex em-Conc.se- pium pietatis eft. En rationes Concilii nonf. de Senonenfis : Cum in fandiorum numero nn' ’ fint Clerici, necejfitatem bene vivendi fi affecutos effe fciant, non licentiam pec> Cone Me- candi. Concilium Mediolanenfe IV. Cie-Th, MÓn." ricos ita inftruit : Eam vos virtutem in- duite, ut videant alti, quafi lumen, ve-fanélitatem elucere. Concilii Bur-^igalenfis de Anno 1642, id ert argumen-tum : Eas virtutes Clero attribuit Apo-fiolus, quae ad Angelicam paene accedunt puritatem. C A P V T II. De modeflia habitus Clcricitis» . , Concilium Alerienfe de Anno 1 <71 ’ta Pronuntiat : Exterioris Clericorum "■abitus modeftia fignum eft, et indicium ^mpofitionis, et ornatus hominis interioris. 2. Unde frequens Conciliorum argumentum fuit, ut clerum ad decentem habitum obftringerent. Canon V. Concilii Matilconenfis I. fic fonat : Nullus Clericus aut veftimenta,aut calceamenta fae-eularia, nifi quae religionem deceant, tnduere prae fumat. 3* Novo jure, qui abjeSUs veftibus, proprio congruentibus Ordini, alias oßumere, et in publico portare, rationabili caufa cefi ante, praefumit, profef-forum illius Ordinis praerogativa fe reddit indignum. Refert. Clem* 2. de et Honefi. Cler. 4* In Concilio Conftantienfi querela locus fuit, quod inter caeteros Praelatorum , et Clericorum excefius hoc ma-xfnie inolevit ■> quod fpreta in vefiibus jorma ecclefiafticae honefiatis plurimi Conc.Bur« digal. Tit. de Ord. Conci!. Alerieni. Condf. Conflant. SefT.43. de vit. et ho-neft. Cler. - C 44 ) - delectantur e[fe deformes, et ciiphié laicis conformari, quodque mente gi‘ runt, habitu confitentur : Unde pr a et ^ Caetera, quae circa cefi es — fura jU turnt et qua e nimium collapfa funti tam in faecularibus, quam in regulari' bus facro approbante Concilio innova' mus, et praecipimus inviolabiliter ob fervori. Trident. diorum Ordini, ac dignitati congruentem, et juxta ipfiusEpiJcopi Ordinationem , et mandatum non detulerint, per fufpenfionem ab ordinibus, officio, et beneficio, ac fructibus, reditibus, et V^oventibus ipforum beneficiorum, nec non, fi femel correpti, denuo deliquerint , per privationem etiam beneficio-rum , et officiorum hujusmodi coerceri poffunt, et debent etc. $9* Hujus rigoris rationes indicantSy- syno». frodi : Herbipolenfis : Ut Chrifti militia laudibus deputata divinis, vita, geftu, n“'IJ 7’ moribus, et habitu a militia fecernatur humana. Eboraceufis : Incedant in vefii- synod. bus fuo Ordini congruis ; ut, ficut cae- ^°r^e twis dignitate praeeminent, fic plenius decr.' 6. et formam, et exemplum exhibeant. Ve- Cone Ver. r°i'entis : Quanto honeftioribus pote- ^vu54« runt, indumentis utantur, ut ex illis, hon.cier. Quales fint, non modo cognofci, fed et Conci!. Londin. Ann. 1208. de habit, Cìeric, De fm-gul. Cler. 519. edir.Plam. Conci!. Camerae. Ann. 1563. T.g. c.3. honorari poffint. Cum aliter mali ani- ( mi argumentum fit, uti quod quisßti i illud videri nolit. Quid plura ? Concilium Londinenie ait : Dum Clericum <•J laico refpiciens oculos non difcernit fd ' diverfitatem, et honeftatem habitus, ß " omnibus vere fidelibus in fcandalum, ' in defpeStum. “ CAPVT III. De Cohalitatione, et cotwerfationc Clericorum tuli1 Mulieribus, 1. Valde femper folli cita fuitEcclefia> ut Clericos a fequiore confortio mulierum divellat: Extant defuper pluresCon-ciliorum Canones et Patrum lentendae. , Inter opera S. Cypriani erili jufhis locus i eft. Oualepraemium-, inquit, JcnSlitati! expeclat, qui non folum blafphemiart fanSUtatis ab infidelibus provocat, fei etiam fidelibus pernitiofum praebrt exemplar, ut infirmi Jub praetextu di-lefilionis fubtiliter fornicentur et pudicus impudentiffimae cafiitatis praebeat magifterium, deftruens, quod Paulus Jpoflolus comminatur: Peribit fratei infirmus in tua conficientia. 2. Vitanda ergo eft juxta praefcriptuiti Canonum Clericis cohabitatio cum mulieribus. Inquit Concilium Cameracenfe: Confortium m-ulierum non convenit, quem cafiitas, et continentia ornare perpetuo debet. 3 • Concilium MediolaneiifelV« vetat, Conc.Me-Clericos cum mulieribus — quamvis ll0’- 4* ve{ arcfijmo confanguinitatis, vel af- 1 'a m* finitatis vinculo — illae conjunBae flit, — in iisdem domiciliis, aedibusve fimul habitare, nifi cum ex caufa — alienando Epifcopalibus litteris permif- 4- Jure communi huic decreta indubie locus eft, liquidem et in eas turpis crimi-1115 juita lulpicio cadere poteft. Supereft Veteris decreti Moguntini exemplum in-t.er compilationem novarum Decreta-*ium c. i. de Cohab. Cler. et Mul. 5* Reliqua recentiora decreta Clericos a quacunque fuipečta, vel periculofa familiaritate, vel frequentia fequioris fexus divellunt. Ajunt Synodi Belgii : Ne Cie- Mechi. rici cum fuis ancillis, quantumcunque I' honeftis, nimiam contrahant familiaritatem , aut cum eis ad convivia, quantumvis honefta, etiam vocati accedant. 6. Praecipit Synodus Audomarenfis, ^yn- Au. ut cum mulieribus, etiam fanclitate Tiufi.cX confpicuis, extra honefiatis necejfitatem uon converfentur : De veftimentis enim (quod monet Sapiens) procedit tinea, et a muliere iniquitas viri. . 7* Juxta decretum Concilii Antuer- SynorfAn* Plcnfis teneatur unusquisque fuam an- Ann.’jóiò. Clllam fine ftrepitu dimittere, quamcun- t, 17, c.6, VUe vel Epifcopus, autDecanus, autCa- — C 48 ) — pitulum, quoad ßbi fubditos, caufa fu* Ipicionis dimittendam judicaverit. Condi. 8. Ex decreto Concilii Mechlinenfis II-Nemo Eccleßaftici Ordinis lafcivas, d c‘ 3‘ ob nuditatem, vel alias obfcoenas, d quae pias mentes offendunt, imagine* infuis aedibus-, ac hortis poßtas vel retineat, Jub paena arbitraria,Conciona-toresque contra hujusmodi imaginum quocunque etiam profano loco pofita-rum deteftandum ufum frequenter conciones fuas inflituant. D« fingui. * 9« Inter opera S. Cypriani fuperefl BdTc Pam' ^ocus C!'^ • 311 Clerici converfationepi ‘ c gere, aleas amare— minifiris Mtaris fi Domini — omnino contradicimus.Adeo t alea, vel quisque alius luius fortunae n '! Senere joci faecularis excufari nequit. ; 4. Jure novo Innocentius III. vetera , decreta in Concilio Lateran enfi inftau-, rat: Ad aleas, et taxillos, inquit, non 4 ludant, néc hujusmodi ludis intprßnt: i) quid clarius ; quam id genus iulus in leges vitae, honefladsque Clericalis peccare ? c. i v de vit, et honejl. Cler. 5. Concilii Aquileienfis de Anno 1596 c blafphemiae, et rerum defpe rationes excitantur ; cupiditatum intern4 peratiorum, et fraudimi obleSlamenU aluntur: denique ipfa Dei Clementia i per jurgia et contentiones affidue offen4 ditur : qui tanto periculofior morbus eft, quanto ardentius interdum animos Clericorum occupat, et EcclefiaJlicaS opes pervadit. 6, Veteri exemplo repreflit Innocentius III. Clericum, qui alearum luium obtutu patriae confuetudinis, civilisque converfationis excufamm ivit. Inquit Pontifex : Nos, qui cx officii nofiri debito, peftes hujusmodi extirpare proponimus, atque ludos voluptuofos, occa-fione quorum Jub curialitatis quadam imagine ad dijjblutionis materiam venitur, penitus improbamus. Superelt referiptum c. 11. De Excejf Praelat. * 7. In ftudio Patrum uberior e It cri-fis, an Clerici quemcunque lufum live fortunae, five induftriae excufare queant, ut fibi licitum reddant ? Ecce ! lutus placet vel lucri caula ? et a rudi avaritia ex-culari nequit;.vel fallendi otii ftudio luditur ? et certe ex genere joci faecularis s- Ambr. tunc lufus eft. Ait S. Ambrofius : Non offic c 2ri3e folum profufos, fed et omnes etiam jo-s. chryr. coj- declinandos arbitror. JuxtaS.Chry-111 foftomum : cum recreare mimum volueris, poteris hortos petere, fluentes ri- vos co nfpicer c, ingentes lacus confide* rare, am aena cernere loca, cicadas audire canentes, in templis Martyrum converfari ; unde praecipua tibi fanitas tribuetur corporis, ac ad animam tuam eximia perveniet utilitas : unde fingu-larem capies voluptatem, milio omni genere Mus. Ait B. Job : Nunquam cum ludentibus mifcui me. Ex fententia S.Ephrem : Qui docuit idola colere ; docuit etiam ludere : Idcirco Apoftolus tdololatrds ludentes denominavit quemadmodum fcriptum efi; fedii populus manducare, et bibere, et furrexe-funt ludere. Inter opera S. Bernardi re-cenfetur illa fententia : Cavenda fiunt omnia, quae in flectere pofifunt gravitatem propofiti nofiri, nofiraeque profiefi-fionis: vae vobis, qui joci, lufusque gratia ridetis, quia flebitis vos. Monet quemlibet Clericum falubriter Synodus Mechlinenfis. Sciat propter ea, inquit, id in officio firn pofitum effe, ut cum in officiis divinis obeundis, vel frequentandis Ecclefiis, quod debet, tempus con-fiumpferit, fi quid fibi reliquum otii efi, id omne non in rerum fiaecnlarium colloquiis , profanisque aClionibus, oble-ftationis gratia,/ed in divinarum rerum fiudiis, et in caeleflium rerum contemplati entibus 5 et J ancììs, piis que officiis traducat. Job. 7„ v. 17. S. Ephr. Interrog. et Refp. Tom. I. p.145. Eda Àntuerp. S Bern, de Ordin» vie. c.3. Synod. Mechlin. Tit. 17. cap. i. - ( <6 ) -C A P V T VI. D< negotiis faecularibus, quae Clero vetantur. 1. Ex fententia S. Hieronymi Clerici vi fuae vocationis, et profeifionis de eo genere hominum funt, quod divino affi’ ciò mancipatum-, et deditum contempla' tioni, ac rationi-, ab omni flrepitu tetri*' poralium cejjhre convenit. Supereft io decreto c. 7. XU. Q. I. 2. Rationes dat S. Paulus : Nmo mili* 5.Tintoti), tans Beo, inquit, implicat fe negotiis i. v. 4. faecularibus, ut ei placeat, cui fe pro* bavit. Id eft, Clericus ad i urtar militis ad' feri p tus eft minifterio Chrifti, et Eccle-fiae, ut placeat ei, a quo eleftus eft, ab' jeéìis reliquis negotiis faeculi, quae ab officio illo militiae Ecclefiafticae alie' na funt. 3. Vetus eft privilegium, quo Juftinia-nus Imp. Clericos, et Monachos ab omni genere tutelae et curatelae excufavit: Cum propter hoc ipfum beneficium, inquit, e/j1 mdulgeamus, ut aliis omnibus . derelictis, Bei omnipotentis minifterio inhaereant.Un veram et praecipuam c anfani veterum immunitatum , et privilegiorum clericalium. L.i<). C. deEpifcop-et Cler. 4. Gratianus reliqua vetera decreta Ec-clefiae colleétioni fuae infperfit, queCle-rum a diverfis curis, et negotiis faecularibus milium faciunt, ut tanto liberius le- — ( si ) — £tiom, orationi, reliquisque focris ftm-dtioiiibus vacare queac, c. 6. D.&$. 5. Inter haec quaeftuofo negotiatio omnium invififfima eft. Inquit S. Hieronymus : Negotiatorem Clerhmm, et ex inope divitem, ex ignobili glorio funi qua fi quondam poftem fuge. liefert Gratianus c. 9. ibi. 6. Hoc exemplo referipfit Alexander UL Secundum inftituta Praedeceffo-rum noftrorum fub interminatione Anathematis prohibemus, ne Monachi » vel Clerici caufa lucri negotientur: Et ne Monachi a Clericis, velLaicis fuo nomine firmas habeant, c. 6. Ne Gier, vel Mon. 7. Ad exemplum veterum Canonum accenflntur illicitis negotiis Cleri procurationes, adminiftratioiies, tutelae, et cuvatelae faeculariumPerfonarum, S.Cy-^ pnanus quemdam Viéforem piis fuflia-giis multavit, quod Clericum teftamen-taria tutela oneralTet, c. 14. D, 84. _8. Novo jure vetatur Clericis, Monachisque et ftudium Phyficae, feu Medicinae , et legum civilium. Quondam enim et his ftudiis Clerus laepe queftum fecit. Sed poftquam Univerlitates privilegia obtinuerunt ? ut et Clericis ftudium juris civilis, pro majore facrorum Canonum int eilig entia, liceat, rigor cenfurae remi-quidem alterutri ftudio jufto mode-ramine vacent, c. 3. et 10. Ne Cleric. vel Monadi. -- ( ?8 ) - conc.Me- 9. In Concilio Mediolanenfi L rečen-djoian. de fentur illa negotia faecularia, quae Cleri- : cuL° ae cis prohibentur; nimirum, aSiio can,fr- 1 rum advocati, aut Procuratoris nomi' \ ne coram fudìèe faeculari. Officium ta- l bcllionatus in prophano negotio. d>'S ' medendi per feStionem, aut iacilionerfl* ' Mediatio in negotiationibus et. me rea- \ turis. Negotiatio omnis generis. Con- \ ductio praediorum alienorum lucri caufa, fufeeptio cura e, aut tutelae alienae. Fidejuffio pro aliis. Procuratio rerum ffcalium. Famulatus Principuin< Co mit atu s faeminarum. * 10. Cur negotia 1‘aeculariaClericis ve-s. Gre;r. tentur, edicit Š. Gregorius : Efi et aliud Matth7'in frotres chnrijjmi, qupdrne invitaPajio-rum vehementer affligit— curis enim fae-ciliaribus intenti, tanto infenfibilioreS intus efficimur, quanto ad ea, quae foris funt, jiudiofiores videmur; ufu quippe ■ curae terrenae a defiderio cdelefii and ‘ mus obdurefeit, et dum ipfo fuo ufu du-, rus efficitur, per actionem faeculi ad et emolliri non valet, quae pertinent ad s. Ambr, charitatem Dei, En lententia S. Ambro- 3. : erg°> cui Deus portio eft, nihil debet ‘ ' .. curare, nifi Deum-, ne alterius impedia- tur neceff tatis munere, quod enim ad alia officia conferturfiioc religionis cultui, atque huic noftro officio detrahitur' r Tfihni Juxta S. Hilarium fi.cerdotes in corpoft Ckrifii oculorum tenere vices, obfeura-tisque oculis totum corpus fieri tene-brofwn, quis dubitet P Ex quo ingenti periculo facerdotes, qui Ecchfiae oculi funt, negotiis faeculi, curis pecuniae, et familiarium incrementis, et conviviorum luxibus occìipantur. Supevetimde, , quod haec res cujuscunque faecularis ne-, godi Clericum ipfum vilem reddat, et I reverentiam facerdotalem annihilet, c.4, , •*-'9 88» * I TITVLVS III. De Pafioribus, et Fice-Pafioribus. CAP VT I. Dt officio Parochorum. , ¥• Ex lententia Gratiani fimpliciter . majorum, et minorum facerdotum dif-■ cretio in novo Teftamento ab ipfo Chri-, fio fumpfit exordium, qui XII. Apo-. fiolos, tanquam majores facerdotes ; LXX. Difcipulos, tanquam minores fet-( cerdotes injtituit. I 2* Hoc exemplo in ordinatione Pres-Pont.rom, byterorum pronuntiat Epitcopus : Fra-. tres dileclijfimi, et facerdotes Domini! ' Cooperatores Ordinis noftri eftis. Nos ; (ntpote Epitcopi ) vice duodecim Apo-; ftolorum fungimur ; vos ad formam LXX. Difcipulorum eftis. I 3. Unde pius Geribn ftatuit : Domini Gerfra de Curati funt in Ecclefia minores Praela- S.Hieron. in Ep. ad Tit. c. i. S Athan. Apel- 2. ti, 'it Hier ar chete ex primaeva inflittiti0 "j ne Chrifti, quibus competit ex fiatu j11] ^ praedicandi, jus confcßones audient (-jus Sacramenta Ecclefiajlica, fecund^ (i exigentiam fui flatus, et ParochjanO rum adminiftrandi, jus Jepultuf^ < dandi, jus infuper decimas, et alia jutf ( Parochialia recipiendi. 4. Quippe juxta S. Hieron}^mum,cui'1 ' dixit S. Paulus : attendite v o b is' ET UNIVERSO GREGI etC. EpifcO1 pus hic*non jblun Pontifices, Jed ^ Presbyteros intelligimus : non enim i*1 , una civitate plures erant Epifcapi. Haec praerogativa iingulaiiter ed fpeéìat Presbyteros, qui per Parochia1 regimini animarum praeficiuntur. Vetui hujus inftituti monumentum eft in A po' logia S- Athanafii, qui refert : MareotP ager eft Mexandriae, quo in loco nun4 quam Epifcopus fuit, immo nec Choft pijcopus quidem, fed univerfae ej 'P loci Ecclefiae Epifcopo Alexandrini fubjacent, ita tamen, ut finguli pu$ Juos Presbyteros habeant. 6. Sic inltimtis Dioecefibus Epifcopo' rum , placuit quamque earum in plure5 portiones dividere, quarum cuique fua attribuebatur Ecclelia, cui praeficiebatur proprius Presbyter > ut populo Ecclefiae illi vicino (unde dièta Parochia elf) (acri faceret. En puriores natales Parochia-rum) milia fpuria decretali Papae Diouy' — ( 61 ) — i ti y]nam refert Gratianus cap. i. Z/7/, , i 7. Supereft novo jure vetus decretum I Concilii Nannetenfis, ut diebus Domini-i' c]s‘) etfeftivisPresbyteri, antequamMif-J fam_ cclecrent,plebem interrogent, fi nl-3 Parochicmus in Ecchjia fit, qui contempto proprio Presbytero ibi velit 1: "fijjum audire, quem, fi invenerint, fta- ii aìJ E cele fi a abjiciant. Refert c. 2. de , Parodi. j 8. Ita tantus rigor quondam Miffae pali J°cbialis erat. Edixit Heraldus Epifcopns Hc-nia Euronenfis : <7t nullus Presbyter alie- onft cyn, 1 num Par ochianum , nifi in itinere fuerit, cap‘29 " i vel placitum ibi habuerit, absque licen-i fui Presbyteri ad Miffam recipiat, i velfollicitare praefumat. 1 9-_ Synodus Colonienfis Anno 1310 synod. , Itatuit: Ut nullus Parochianus ab alio, C0l0n" - quam a fuo vero Plebano communionem 1 ifictpiat : nifi de hoc privilegiis authen-1 ltcis .fit munitus. Contrarium facientes Ì a perceptione Corporis Chrifii abjli-neant, quousque ipfi Plebano fatisfece-, ruit de contemptu. * ; i°._Ad extunulum veterum Canonum Conc TH-1 Praecipit Kpiicopis Synodus Tridentina : ci®nc*^e£* . ut difiinclo populo in terras, proprias-: que Parochias unicuique fuum perpetuum, peculiaremque Parochum ajfi-gnent, qui eas cognofeere valeat, et a quo folo licite faeramenta fufeipiant. Cip. 2. de Vice-Faft. Tvid Sefi". 21. cap. 4, Cap. 3. de refid. Paß, ir. Alibi facra Synodus in mandatis reliquit Epifcopis, ut in omnibus Ecclfr fiis Paroehialibus-, vel baptifmalibus, in quibus, populus ita numerofus ßt, ut unus Reèìor non poßit fufficere Eccle-fiajìicis facramentis adminijìrandìs, et cultui divino peragendo ; cogantReÉlo-res, vel alios, ad quos pertinet-, fibi tot facerdotes (ucpote Cooperatores) ad hoc munus adjungere, quod fufficiant ad facramenta exhibenda, et cultum divinum celebrandum. 12. Ex his verbis elucet -, eleéìionem cooperatoris, vel Vice-Paftoris effe penes Parochum, aut Vicarium perpetuum? exclufo Parocho primitivo, nifi antiqua poffeiiione, vel alio particulari titulo ju« vatur, nam ad Parochum refert Conci-, lium, fibi neceffarios facerdotes ad hoc munus adjungere. 13. Ipfiilli Vice-Pallores, tametfi nullum titulum veri beneficii inde confe-quantur, cenfentur tamen curatum officium , ratione cujus Parochiae pro cura animarum fuftineuda deputantur, obtinere, ita, ut ad flutum Parochorum leviter» vel uti reliqui Stationarii removeri non polfit. Quippe Vice-Pallores folenc in Vice - Paltoratu perfeverare, donec ad aliud beneficium, vel officium a Humantur. 14. Ait ConciliumTriden tinum : Praecepto divino mandatum ejje omnibus » — ( 63 ) *Jt Quibus animarum cura vel titulo bene-beii, vel nomine oilicii, commiffa efl, 0tes faas agnofcere-, -pro his J a er iß cium Qfferre, /aeramentorum cdminifiratio-he, ac bonorum omnium operum exem-P; o pafcere, pauperum, aliarumque mi* ferabilium per/onarum cura paternam gerere, et in caetera munia pafloralia Trident. incumbere; quae omnia nequaquam ab ^I23-iis prae fiati pofiunt, qui gregi/uo non invigilant, Jed mercenariorum more deferunt. 1V Unde fubjungit Synodus Bofcodu- syn. Bof-cenfis lub Mafio: yPd implenda, et prae- If*'!'17, ftanda haec paftoralis officii debita ad cap' ‘‘ affiduam apud oves fuas refidentiam, se jure divino obligatos effe in-telligant Paflores. . ! 6. In reliquis recentioribus Conciliis inde nihil frequentius , quam quod refi-dentiam Palloribus veluti rationibus divini juris juxta exemplum Concilii Tri-dentini commendent» Concilium Colo- Cone, coniente II. Anno 1549 diferte edicit : Si quis curatum habet beneficium, apud for.Ecci. Ecclefiam,ubi beneficium habet, refideat, et officio fatisfaciat ; alioquin nihil re* eepturus. 17. Juxta decretum Concilii Mediola- Condi, ttenfis I. db hoc munere refidentiae non re-excufatur, neque qui beneficium, Eccle- fili.’ fiamve habet, de cujus titulo adhuc lis, et controverfia pendet ; nec vero item, - ( 64 ) - qui nondum Sacerdotio aut eö Ordine, quem beneficium illud requirit, initia* tus ejl, nec praeterea, quijufta aliqua c a afa fini .pedi: nent ove detinetur etc. quo minus eo initietur. 18- Superfunt Arrefta politica, quae etipfos Canonicos Cathedrales ad leges fìriétae relidendae adftringunt, ü beneficium curatum, vel Parochia)e polRdeant. Arreft. In Senatu Padtienfi de Anno 16^4 inde Pari. Par. deciium fuit, ut, fi quis duo beneficia cu-elii>"17' rata teneat, uounili illius Eccleliae fru-élibus potiatur , in qua relidet, alterius beneficii proventibus Vicario, qui defervit, integre relinquendis. 19. Quum in Itylum Curiae irre pfiffet, quod privilegium de non refidendo, concedi aliquando feieret, alibi Principes Edia.reg. ediftis Regiis caverunt. Placetum non ef-2°' r?4 Ari elargiendum fu per privilegio de non tk!°32. r refidendo in beneficiis curatis, aut fuper difpenfatioue aetatis, aut quod ignoret idioma patriae : Que lettres de Placet ne feront accordèes fur privilege de non refider fur les cures , ou fur difpenfe d’age, ou qu'il ne fcait langage du Pays, ni aufifi fur coadjutories des praeben-des, ou autres benefices fimples. 20. Julia ratio tanti rigoris eli, quod relidentia Canonica referatur ad implen- synod. dum officium Paftorale. Unde Synodus Refid.^.r Cameraceiifis P. r. Pafiores, inquit, non. modo — c 60 — modo pra efentia, fed officio^ et mini fi e* rio rejìdeunt in finis Eccìejus. 2i. Tenentur ergo Parochi per Je> cap.4.de quantum heri poteh, functionibus Pallo- c' raiibus incumbere : hinc Concilium Bitu- cone. Bi-licenfe Anno 1^84 (iiferte üatuit ; Refi* ^ituOs de ant, ut Mififias Parochiales fer se- calp. 5. ipsos celebrent, et fino muneri fiatis-faciant. — Juxta decretum Concilii Condi. Aquenfis de Anno it8s Parochi alis mu* nera curae, atque officia, non per alios, roch. * ficd ipfimet Parochi, anitkarumve Curatores obeant, ac prnefient. Quippe Concilium Tridentiuum inde ex rationibus juris divini leges refidentiae Canonicae explicat, quod Pallores oves luas agno-fcere, easque per le pa Icere Ipirimalibus pabulis debeant. Tria. Seff.23. c. 1. Ergo’ Trident, inquit alibi : (fiuicunque Parochiales, vel Seir 5-c-. alias curam animarum habentes Eccle-fias quocunqus modo obtinent, per s e , vel alios idoneos, fi legitime impediti f uerint, diebus fialtem dominicis, et fefiivis Jblemnibus, plebes fibi com-miffias profua, et earum capacitate pa-fcant /aiutar ibus verbis i docendo, praecipue per frequentes Catecheles •> Quae ficire omnibus ncceffarium ejl etc. llominicus Soto hac 111 re-prudenter dif Dom.Sot, currit, inquiens : quid opus efi tantam l ra de Sollicitudinem, vigilantiamve adhibere q! 3.' ad digniorem per concurlum eligen- Ait.s. dum, quantum jura omnia clandmt, fi ran-£fpcn jf.Eul. P.I. E e? — C 66 ) — fatis — eß » alios fune Ecclefiae mìni' ftros deligere ? Reliquus ergo locus regulae ; quod, quis facit per alium, pe? Cap. 5. fe fecijfe cmfetur tunc eft, fi legitime RelP arl impediti fuerint, ut alios idoneos juxta Beg. jur“ Concilium Triden tinum fibi fu bili euere in 6. queant, et debeant« ČAPVT VI. D e Stationariis. Trid.fupr. i» Ex fcntentla Concilii Tridentini fi vero, utpote perfonale minifterium, fi quis eorum, (Parochorum) praeßare ne* gligat, etiamfi a fpurisdi&tione Epifco* pi quavis ratione exemptum fe effe praetenderet ; etiamfi Ecclefiae quovis modo exemptae dicerentur, aut alieni mona-flerio, etiam extra dioecefim exifienti j for fan annexae, vel unitae, modo re ipfa in dioecefi, fint provida paftoralis Epifcoporum follicitudo non defit. 2. Declaravit inde Innocentius XL Parochos Bruxelleufes perArchiepifcopum Mechlinenfem cogendos elfe, ut per fe catechizent ; tametfi annis nonaginta continuis id per Patres Societatis fecif-Trident, fent. Quippe Concilium Tridentinum di-capi'4,4' ferte praecipit, Epifcopos non legitime impeditos obbligar i per fein cathedra-libns Ecclefiis, in aliis vero Parochos* five illis impeditis, per alios fueras feri' pturas, divinamque legem annuntiare. ( 67 ) — 3“ Quurii abhinc novo jure ftätütuiil m ut in Eccleßis Patochialibiis fratres PH (Praedicatores, et Miriores) nullatenus audiant >, vel debeant praedicare > v?l proponere verbum Dei, nifi fratres praedicti a Sacerdotibus Parochialibus invitati fuerint, 'Cei vocati, et deipjo-rim beneplacito j et ajfenftfr, feu petita heentia fuerit, et obtenta; nisi episco- pUS, VEL PRAELATUS SUPERIOR PER EOS-* DEM fratres praedicari mandaret. Extremae huic claululae locus e(t, fi aut Parochus per fe praedicare 11011 vult, aut riifufficiens cum iis, qui curam animarum Eiftiuent, inftruétioui populi eft, ut Epil-c°pus, cui principaliter cura incumbit, ad defeétum Parochi liipplendum, etliis, utcunque rogatus, aut monitus, lit invitus , fratres illos fubmittere poilit > quia adjutorium irrationabiliter reculat. Gern* 2» defepult 4* Quippe in fubfidium Parochorum Fratres Mendicantes inilituti - ac recepti lunt. Sic juxta S.Thumam ficuii religiones monadicae inflituuntur ad praedicandum, et confe/fiones audiendum,non quidem authoritate propria, f 'ed autho-ritate Superiorum, et inferiorum Praelatorum, ad quos ex ojficio pertinet, et ita in tali minifte'rio (ad defectum Pallorum, Vice-Paftorumque fupplendum) fubvenire eft hujus religionis proprium. CSv. 7. De iuftit. Ration. S. Thom. 4.3.q. 188-Art. 3, ad i. Cap. S. 3yu. Co-lon. P. 4. ca j., i). Cap. g. , De caut. arochiae cii ca Stat, Sya. Au-■ marenf. ‘i jg, c, 4. Corruptis faeculis rara erat häbiliuitl Paftorum, Cooperatorumque Ecclefiafti* corum copia, ut opus fuerit ex ordinibuS religiofis regulares concionatores 9 con-fett'oresqué ili fuppetias vocare, qui inde» quod certis diebus illis l'acris funétioni* bus vacarent, diófi Stationarii funt. 6. Hi Stftionarii in Ordine ad Parochum nonnifi titulo precarii fruuntur, ut nulla po Re Hi one eum, ejusque coopera^-torem, fi otiicio tuo per fe fungi velint, polfmtque^, excludere queant, quia titulum precarii nulla poffeflione cujuscum-que temporis fibi mutare queunti En inter reliqua juris argumenta Synodi Cplo-nienfis de Anno 1536 decretum : ^ui tamen, (Regulares ftationarii) cum in fub~ fidium tantum, utpote precario, vocati fint, ordinariis Ecclefiarum reclonbas molefii effe definant; ita videlicet, ne eosdem, cum Juo munere ipfi fungi velint, praeoccupent ; neve, quos in excolendo vinea Domini juvare debent, in concionibus virulenta, ac detreSlatoria lingua carpant. 7. Reliquum eft, ut Parochi nullum contionatorem in luis Ecclefiis admittant ad faCra facienda pafioralia, nifi de licentia E pi Ico pi fidem authenticam fecerit. Trid. Seff. v cap. 2. Praecipit Ann. 1583 Synodus Audomarenlis: Ut, quando-cunque alius de licentia Epifcopi, quam ipfie Pur ocinis condonatur, Pafior ipfit p?r fi, vel idoneum fubßitutum concioni interfit,diligenter que audiat, an porrigatur Chrifii ovibus, quale convenit, pabulum : an dicatur aliquid, quod fidei catholicae., aut bonis moribus non fit confonum vel quod pias aures pqjfet offendere — denuntietque concionato-res eos omnes {id, quod etiam rogamus omnes utriusque fexus fideles pro eo, quo tenentur zelo tuendae gloriueDci), qui opere, fer mone, aut converfitione fcandalo/i, vel criminum fufpedti maleque famati plus exemplo juo definiunt, quam verbo aedificant. His repu i fis quicj. amplius ? 1 Monet, praelaudata Synodus Parochum» cui ftacus fu a e Parochiae exploratior eft, cum iis Stationariis, feti Terminat iis» de iis rebus, quas maxime expediat in concione ad populim trax clari, aliquando conferre; v. g. ut in vitia, quae maxime illic regnant, maxime invehantur : ut virtutes, quae illic frigent , commendent, et alia pro populi conditione fibi fumant trafilando, ctc. Stationarios lios, leu Terminarios » fi fy veros Parophorura fubfidiarios exhibup-rint, ilti Parochi juxta monitum Synodi Cameracenfis apud populum habeant commendatos tanquam operarios mercede lua dignos. * 8. Ecee quam falubres partes in ufq Stationariorum Parochis Ihp er funt» ut fa-hiti fuarum plebium optimo» quo poliunt» Synorf. Camerae. P. 1. T. 6. cap. 6. ( 70 ) -~ zelo confulant : quis enim dubitet a iufto zelo animarum difpeniarì per Statlona-.*• c,iri.f- rios non polfe. Ait S. Chryfoftomus : Generi1U Curam fratrum nofirorum gerere funi" s. Micron, ma vitae nofirae. Juxta S.Hieronym um : epifk 13. ß 0ßßcium vjx exercere Presbyteri, alio ■ rum falutem fac lucrum animae tuae, s.Ambr. Ex fententia S. Ambrofii : Eft quaefius j"gjCap' L filane non modicus. Clericatus pali oralis officium, ubi lucrum non pecunia* rum, fed acquiritur animarum. Efi magna negotiatio, ubi redemptio hominis conflat, non annumeratione pretii, fed annuntiatione praecepti. Praeceptum enim Chrifli talentum quoddam eft pre-tiofum, quo falus comparatur, quo vita redimitur : et magna eft redemptio, cum et pretium datur, et pecunia non videtur — Mercimonium igitur eft ad-miniftratio fac er dotum. Praeclare quo-L.s.Bem. que S. Bernardus i cri bit: Fuerunt antei confìtte,z! fi totos ovibus pafcendis expone- rent, paftoris opere, et nomine glorian-tes ; nihil fbi reputantes indignum, nifi quod faluti ovium obviare putarent ; non quaerentes, quae Jua fiunt, fed impendentes. Impendere curam, impendere fubftantiam, impendere et fcipfos,un-de unus illorum,et e godati, fuper impendar pro animabus veftris etc. Unus erat de fubditis quaefius, una pompa, una-que voluptas, fi quomodo poftent eos parare Domino plebem perfectam etc. — C 71 ) ~ CAP VT X. ctc. i9s alligatione plebis frequentandi prepviam Parochiam. i.Laneguente zeloPaftonnn contem-P-us veteris Miifae Parochialis in populo juecreyic > ejuia plerique fatis elfe duce-usjit, in obviis Ecclefiis regularibus dominicis, feftisque diebus brevem Millam judice. Hac occafione, inquit S. Tarolus 3,1 Concilio Mediolauenfi.IV. Obrepfitin plerisqne fa epe articulorum? et praeceptorum Dei, fanclaeque Matris Eccle-finc, quae ad falutem confequendam Chrifiianum hominem nojje oportet? ini-peritia, feßorum dierum cultur negle-rtus, debitu pietatis chrifiianae opera non exculta? non cognita chr ili inna fu-ndiarum infiitutio, languefcens facer* dotum Parochorum officium ehe. 2. Ortis aliquando inter Parochos, et Regulares dimdiis Sixtus IV. edixit, ut matres mendicantes non praedicent, populos paraecianos non teneri audire Mif-iam in fins paraeens diebps dominicis, et feftivis : Cum jure fit cautum, illis die-hus- paraecianos teneri audire Miffam in eorum Parqchiali Ecclefia, nifi forfi-tan ex honefia caufa ab illa Ecclefia le absentarent , cap. z de Treug. et Pac, int. Extrav. Co m. ' " 3« Praecipit Concilium Tridentinum : Trident. ^t moneat Epifcopus populum diligen-ter ? teneri unumquemque Parochiae f ip /mi?, diebus dominicis? et feftivis, intef' effe, «fei commode id fieri putefi , aà audiendum verbum Bei, cui veteri infti' tuto Milja Pavochialis haeret, s. Circi. 4.His exemplis S.CarolusMediolaneii' fes obteftatur» ut, quamvis in Jua vici* nia, oppidis, et fuburbiis, Oratoria, Capellas , flliasque Ecdefias habeant, ubi S. Miffae facrificio intcreffe poßmt, frequenter tamen Dominicis faltem, aliis* que Jblemnibus, feftisque diebus ad fuam quique ParochialemEcdefiam con* veniant: ubi a 'Parocho, cui cura com* miffa efi, verbo Dei pafcantur, fidei ehrt* fiianae rudimentis, aliisque animarum faluti neteffariis praeceptis, erudiantur ; ad Ss. Sacramenta religiofius percipienda infimantur, ad eorumque frequentem ufim, ut illa S.Synodus optat, paternis ejus exhortationibus in dies magis inflammentur etc. Cap. n. M Recentiores Synodi ad conciliandam Miftae Pavochialis frequeudam {latuerunt, ut tempore Parochialis officii re-synodus liqua (aera ceffarent. Praecipit Synodus Dioecef Mechlinenfis : NemoinCapeUis, quaePa-T. 10, c.5. r6chiae finibus continentur, condonari, aut Miffatn celebrare praeju nat,— et fimiliter nemo in eadem Ecclefia fub concione Miffam etiam privatam cele-SynJVam. bret. Juxta Concilii Namurcentis deAn-T.s.e.is no 1639 decretum capellini five intra, five extra Ecclefiam Pavochiakm taU — C 73 ) — tempore Miffas non dicant, ut populus hac occafione a Miß'a Parochiali, concione j aut Catechifmo non advertatur. 6. Tam'falubria decreta Ecclefiae, et Regiae leges pro fua parte ftipant.’Sic Philippus IL Anno t e quam authorkates liibjicere » quibus Fa- q rochi monentur, ut pio zelo, abjeti0j: omni taedio, catechizandis populis, etru* 0 dibus fìudiofe vacent? PraecipitSyno; _ dus Tridentina : diebus /altem Domini' cis, et f e/is folemnibus plebes fibi coni-miffas pro Jua, et earum capacitati pafcant falutaribus verbis docendo echianos, ut filios fuos ad fidem dif- -tendam mittant ad Ecclefiam, quos ipfe cum omni caftitate erudiat, liefert c. 3. de vit. et hon. Cler. , 2. Quum diffipatis bonis Ecclefiarum id genus officii Laici plerisque in locis načti funt, fupereft tamen, quod inde Cu-^os velut minifter Ecclefiae fpe&ari, aii-^ue ex proventibus piis debeat, nifi aliunde ejus provifioni confultum fit. Praecipe enim Concilium Trid en tinum ex pii- Tiidenu toitiis, decimis, aut aliunde redigi? quod ^fr- *4-Vro Reclorjs, aut Parochiae neceßitate ^ ad alendos mimftros decenter f afficiat. Synodus Anruerp. Titul. i6. cap. 19. Synodus Ganrienf. Titul. 16. cap. 19. Synodus Namurc. . T. 9. c.ii. 3. Juxta jus commune Parochi eit »Ur lum fuum miniftrum, utpote Cuftodem Parochialem, eligere, niti alia fit coufiie-tndo locorum, ut libi quisquam alius vel privative, vel cumulative jus confiitueii-di cuftodem Parochiae vindicare queat. 4. Juxta decretum Concilii Antuer-pienfis fub Miraeo cultos adamatur, qui bonißt nominis-, etfamae,ethoneftM converfationis, et peritus cantus. Relif quae Synodi inde ab hoc munere miifos faciunt,qui Colleétoris veétigalium, cauponis, tabernarii, vel aliud vile, et fordi-dum officium, vel opificium profitentur. 5. Cuftodis officium defcribit Synodus Gandenfis : Pafiori, vel ejus vices gerenti diebus Dominicis, et fefiis vefperas » et laudes vejperlinas folemniter decantati cuftos in habitu decenti, et Jupef-pelliceo indutus debite aßiftet, prout et Miffam Jblemnem,vel privatam quocutt ’ que. anni die celebranti, ac paratus erti quacunque hora illi a Paftoreßgnifican-da f altem quod Mijfas, ut Fa fiori infer-viat in muneribus pafioralibus ipfius auxilium requirentibus ; cavebit igitur » ne fine Pafioris licentia fefe abfentet ctc, 6. Praecipit Anno 1684 Synodus Na-murcenfis, ut iis in locis, ubi matriculariis, (id e fi, Cuftodibus) cura, et cufio-dia Ss. Ornamentorum, et aliorum mobilium bonorum Ecclefiae committuntur , non admittantur ad hoc munus * n!ß fufficientem pro fe, et fuis » judicio Rufioris, et praecipuorum Parochiano-rUm, de iis fideliter confervandis et re-ftituendis praebuerint cautionem. 7* In reliquis quid uberius decreto Sy-^odi Audomarentis 'i Ornamenta, mqmu bonaque Ecclefiae folliciti fini, ut ne Perdantur ; /edidi ut lacera, fraStave rtftaurent, ut impenfis Ecclefiae reftau-Vari curent, prudentes, ut detrita inde-c°re non prodeant in fervitiim Dei. Eent operam, ut febrfim, et deorfim in bcmplis omnia fint munda, ac nitida pa-'tonenda,parietes, altaria, altarium te-bta, et fa cras ve fi es t er gant vehementer. Altarium mappas,/acerdotum amiSlus, albas, /aera Corporalia, calicum pu-rificatoria, priusquam evadant fordi-du, mutent, aut jacerdotibus mutanda dent;Phialas, five ampullas, quibus vi-nfim, et aqua fubminifirantur, fingulis Jeptimanis, ut minimum lavent, ac mundent. Non permittant, nec dent facer-dotibusad Sacrificium panem mucidum, ant maculofum, vinum acidum, impurum, evanidum, aut q uod pridie profana menJa ref ’puerit. 8. Inde ex lententia Synodi Namur-Cenfis moneabtur diligenter,ac frequen-^er a Pafioribus, ut nullas in altaribus, aut parietibus, nec in ipjb templi paviunto , immo nec in coemetriis notabi-*es for des patiantur, fed reipfa omni- Syaodus Audomar. Ann.1583. T. ;o. c. 2, CouciL Namurc. fup. C, 13. - Tn) - bus diligenter teftentur-, fe diligere di' i carmi damus Dei,, cujus minifierio furi c mancipati. • l * Talis zeli pro domu Dei exemplum < 3.Piero«, vetus jam refert S. Hieronymus: Erri i Helori ad /°^c^us Nepotianns, fi niteret altart • i Cil° ' fi parietes ahique fuligine^ fi pavimenti j terfa, fi janitor creber in porta, veU • fentper in oftiis, fi facrarimi mundunh -fi vafa luculenta, et in omnes caeremonias pia follicitudt) difpofita. Non Vilnus , non majus neghgebat officiu^1 Ubicunque eum quaereres, iii£cclefia s.Ambr. invenires. Ex lententia S.Ambrofii : nu*' •ffic'A'.zi! xime facerdoti hoc convenit, ornarti mundareque Dei templum decore con', gruo, ut hoc etiam cultu aula Domin* refplendeat. Ait Anno i f 81 CouciliiU11 Rothomagente : nihil magis ornatEcd1' fiam, quam rerum omnium in ea nicol'» et ordo. Ergo juxta Concilii Remeiifisd2 Anno 1^64 Ita tu tum : Nihil in or din f tum, aut praepoflere, aut tumultuard accommodatum : nihil prophanum, M' Inique inhonefium, appareat, cum dOj mum Dei deceat fanStitudo. Ecce, inqnli; Condi, Anno 1590 ConciliumTholofanum-, Thobfan. COnJecratione folum , fed ipfo etiam nl' '3" c" ' tore, et munditie loci alicujus majeflosi religioque con fervatur- Et profeti0 alienum nimis videtur, privatam uninj cujusque domum, quaefita tantis artibus puritate renitere i eam vero, in qu* Attlni intuemur-, odoramusque aedem, c°ntra6iis ob noftram incuriam Jbrdi-bfis, turpitur adeo deformari ctc. Prae-cipit Anno 1579 inde Conventus Melo-dunenfis : Nihil inEcclefiarum vafis-, or-mentis, libris_, aut aliis mobilibus fordidum fit, fed omnia munda, et nitore fplendentia appareant. T I T V L V S V. Oc aedituis Parochiarum, et magifiris Pauperum etc. CAFVT I. n cognofcant : non enim eleemofynis Studere poterunt, nifi de confejjìone, et ~0rfiniunione in Pafchate docuerint. I4- Praecipit Concilium Tridentinum, ut adminiftratores piorum locorum Epif- Comp. SoP° rationes annuas reddant, confuetu- s^rld2e"t, äinibus, et p'ivilegüs quibus cunque i’1 : contrarium Jublatis : nifi fecus fort e ^ ( inftitutione, et ordinatione talis EccU' ( fine, fen fabricae, ex pr effe cautum eff' < QtioU fi ex confuetuaine aut privilegi0' 1 aut confiitutione aliqua loci aliis ad ^ t deputatis ratio reddenda ejfet, Wl' e cum iis adhibeatur et Ordinarius. p i Supereft alibi ullis, quod vel ex in' p ftitutione, vel ex conluetudine, vel et e* ^ fundatione computus tum fabricae, tuo1 menfae S.Spiritus aliis reddantur j ita ta- p men, ut eos in curfu vififationisEpifcop.oi ti Archidiacono, aut alteri Commillaii1' Ecdefiallico ad revifionem aut corredi' nem, fi opus eft, exhiberi oporteat. Beig.Con- 16. In Belgio Concordata Caroli V-eI cord, de Epifcopi Leodientis ita ferunt : ffuodj T.s.l.u1: Magifir i fabricae, menfae S. Spiritus i aut yldniinifiratores hojpitalium Laid fuerint, et a Laicis infiituti, rationi adminifirationum fuurum reddere guntur coram Superioribus Juis (ju^' cibus civilibus) vocato ad hoc Curat0,11 r, fi refideat etc. Et infra : Inftitutio, defit ^ tutio, vel correctio talium adminifit^ % torum Laicorum ad eosdem JuperioC?5 ^ Laicos pertinebit, et in cafum neglige fi tL tiae eorum , poft monitionem per Epn re c opum eis legitime fa Slam, eorum negd" C( gentiam poteritEpifcopus fupplere-, ra’ il( tiones exigendo adminifirationum, ffl' fa niendo, veldejiituendo delinquent esft11 Conci!. Metih li n. T.2I. c.S, ia vice. Si Administrator es omnes vel major pars Ecclefiajìiei fuerint, tunc °mnis cura adminifiratorum quoad c°tnputum, inflitutionem — ad Epifco-Ipuni JpeEtabit. 17. Ediétó Alberti et Tfabellae et Pa- Ed. Ali», vocantu? ad rationes audiendas ArU *3 rtfuper iis cum aliis jiatuendum. tiuip-, p.e (]uis ambigat, piis Fundatoribus in vo-( .tls deti He, ut eorum haeredes juxta cura i lnvigilent piae fundationi exequendae ? 18. Rationes/abricarum, et menfarum Cap." 5, , Pauperum, aliarumque piarum fundatio- <':)onci 1 1UiIu, ait Synodus M echi i u en fis P. II./«-, 'dulis annis ubique reddantur, vel fal- ubi t enuiores fmt eorum proven-: iìls, fin gulis bienniis. I9- Rationes redduntur per conclufio-, eomputuum, quibus legitima fides ^iGndct 0het tantas 0xp0iiitiS) refi.*“ lili,Mntačto, m praeferiptum finem fuilfe adhibitas, refeétis alienis, aut luperfluis jugationibus. Juxta decretum Con filii piCoj.H* !andriae ad minuendas expenfas ciudito- ^rCi' j0, rjbus,fivepro auditione, five pro con-clufione computus loco fala rii fingulis duntaxat florenus detur: Graphiario autem pro leclione ac fignatura Vi O'f*9 QUcmt dupltcott duo flo* reui; neque aliud praeterea eorum in c°Uiputum induci poffit ; ac fignanter, p aUquae convivationes fiant ad Q/nis tricae aut pauper um. De Matr. Cap. 6. Reg. Gen. aviminift. S. Hieron. I» Mich, cap, 2. 30.Inter juftos fumptus placuit tamen excufare honoraria, quae praebentur la* cerdotibus, qui pauperes in catechefi in' ftituunt. Ita declaratum eft Anno i6ii in Capitulari Peldonienfi : Ut autem fu* mercede non fruftrentur, Manburnis permittimus, ut contemplatione paü' PERUM) quos docebunt gratis, aliqmd ipfis portionem fuper bonis pauperum 4)el Ecclefiae perfolvunt. 2i. Toto hoc negotio ergo diftingui' mus alia, quae funt difcijiinae, et alia* quae integram fidem piae adminiftratio' nis juxta praeceptum juris naturalis fpe-élant. Ad difciplinae diverfitatem referri oportet, quae elečtionem»juramentum , computumque aedituorum , Mam* burnorumque definiunt. Reliquum piae adminiftrationis officium "eo recidit, ut referti s inutilibus expenfis pios prove»' tus in neceffitatem Ecclefiae, et cautam pauperum procul ab omni fequiore affé-čtu, integro pietatis zelo impendant, uc oftendant, le non quaerere, quae fua funt» fed quae Dei, et pauperum funt. * 22. Quis vero inde credat, vel praetendat, Clerum his officiis, quae Laici plerumque obeunt, a reliqua cura pauperum elfe exoneratum ? Juxta S. Hieronymum g/oria Epifcopi (reliquique Cleri) eft, pauperum opibus providere. Ignominia omniumSacerdotum eft, propriis findere divitiis etc. En lententia S. Auguftjm Epifcopis Enthecam habere s. Augnft, lioii licet. Non efl Epifcopi ( ant Cleri ) 49 firvare aurum-, et revocare mendicantis 'e lvc'' Manum a fe. Ait S. Chvyfoftomus : Ma- s.chryr. g«-a igitur provifione opus efi, ut Eccle- jj; 3fa'e^' fine facultates neque redundent, neque r'Ujus defint. Sed, quae Eodcfiae ero-gantur, continuo funt indigentibus difpertienda. Supereft referiptum S.Gre-8° ri i : Non fibi credat fola m Lectionem-, Orationem (Paftov) fufficere, ut re-‘Motus fiudeat federe-, et de manu minile fructificare, fed largam manum ha-beat, neceffitatem patientibus concnr-rat, alienam inopiam fuam credat: ‘inia, fi haec non habet, vacuum Epifco-Vi nomen habet. Refert Gratianus c. 6. 86. TITVLVS VI. Decanis Ckriftianitaiis, /eu ruralibus. fartoribus per dioecefm difperfis invi- Cap. r. de-filant Decani Rurales, quos pro luo ai> ^”ftRr)e* ^trio inftituit, deftituitque Epilcopus ; Quippe officium hoc hodierno jure nulli beneficio affixum eft. Hodie conceffionis, at(ine delegationis forma talis eft : Archi--PficsbyteruM (feu DecanumRuralem) di-fifiStus nominamus, et deputamus,cum docilitatibus hujusmodi Archipresby- Cap. l. de r fi ores fui Deamatus ad aliquam Parochialem Ecclefiam, per modum Capituli, convocare, atque cum illis communiter, et divifim confilia de Pafiorali officio, et pro uniformi exeeu-tione, et obfervatione fi at ut or um trafilare. 7. Reliquae Synodi Belgii tam ordinaria ftatuunt Capitula Decanorum , ut quotannis die, quem Ordinarius dixerit, celebrentur, ea forma, ut ea, inquit Mechlinenfi s : non ad compotandum, fed ad tractandum de rebus feriis indi-Sla effe omnibus innotefeat. Proinde illis initium rerum agendarum fumatur ab invocatione Spiritus S. quo dirigente de rebus Ecclefiae conferatur. Prandium vero non fiat, nifi frugale, et moderatum, ut nemo fumptibus; vel potu gravetur etc. ' 8* Juxta Conciliis Namurcenfis de Anno 1659 decretum ubicunque hafitenus Pafio res non flint reducti in elafi es, qui fin gulis menfibus, et certo ftatuendo die, vel horis conveniant, ibique trafilent de promovenda pietate, zelo animarum, et de fcientia Paftoribus necejfaria; fiat quantocius, ubi per temporum difficultates, et armorum firepitus licebit.Prae-feribentur quoque libri tam pii, quam Theologici, quos ante proximum conventum legere tenebuntur, et in quibus examinandum, vel e quibus difputan- , — ( 91 ) — dum, et cumConfratribus conferendum erit. Quid lalubrius his decretis, nifi languere vellemus, ut omnis difciplina fere collapfa videatur ? 9* Ex hi fere compertum eft, Archi- cap. 5. presbyteros, vel Decanos elle caetero- Jure rum Parochiorum per fuos diftvičfus Superiores, quibus jufta reverentia, et obe-dientia a fubditis debetur. Reliquum eft, ut, et ipfi Decani tum fanis, tum aegrotis Palloribus, fibi fubditis, paterna cura fuc-currant. Monet eos SynodusAntuerpien- synodus' fis, ut, ubi intelligent, aliquem e fui di-firiSlus Paftoribus, aut Sacerdotibus a ,r‘4 periculofe laborare, fiatim ad eum excurrant, moneantque, ut falliti fuae confutat, eique fi opis efi, facramtnta adminifirent. i e. Inde et Decanorum eft, defunčtis cap. 5. exequias parare ac omnibus, inquit Sy-nodus, Ecclefiaflicis tam faecularibus, quam regularibus, extra monafterium degentibus, infuo diftrictu morientibus Sacramenta adminiftrare,et officium fluii ebr e facere. 11. In pìerisque dioecefibus Archi- Synodus presbyteris et jus eft, introducendi in ^^it‘ Poffelfionem novellos Beneficiarios, et ' c' Pallores, exigendo ab eis profeliionem fidei, et confueta juramenta adeo, ut non-nullibi nullae litterae, curae animarum deferviturae, vel Vice-Paftoratus cui-(juam fuffragentur, nili praevie Archi- S. Cypr. «■.»i adDo-nat. S. Chry-foft. hom. ?. n X. ad Tiinoth. presbytero illius diftričtus exhibeantur, et ab eodem liibfignentur. 12. Solent quoque Archi presbyteri, feu Decani, loco Epifcopi, intervenire compu ti bus non tarcum fabricae - aut meniae Spiritus Sailóti, led etiam Hofpi-talium, et Monafteriorum Ordinario ihb-jeótorum. Haec tamen et alia jura potius ex litteris inftractionis-, et delegationis, legeque confuetudinis addifcere oportet, quia pro locorum, temporumque diver-fitate diceria funt. 13. In remunerationem tantorum munerum diverta jura Decanorum nata funt, ad quaedam bona temporalia percipienda, ita tamen, ut moderationi locus Iit. Quippe duriores illae terrenorum bonorum exaétiones non pollent non lequio-rem affečtum prodere, alienum ab exemplo aedificationis, et zelo inltruétionis, quo reliquis Paftoribus praelucere debent Decani, Archi presbyterique. ^ 14. In S. Scripturis nil magis commendatur Palloribus, quam contemptus locorum terrenorum. Ex lententia S.Cypriani nihil appetere, jam nihil defidera-re de faeculo poteft, qui faeculo major efi. „Juxta S. Chryioltomum qui aliqua rerum temporalium concupifcentia detinetur 5 ejusmodi vitio ebrius nequaquam de veritate (ad falutem animarum dirigendam) integrum, atque illibatum valet proferre judicium. En argumen- tum, quod inter opera S. Auguftini relucet: /Sjdit peritus Magifier ( Chriftus Dominus) difcipulos J'nos luElaturos exim mundo ; qui, fi haberent, unde tenerentur-, levius dejicerentur. Tulit igitur arma finis-, et noftris hofitibus.-, dum nos privavit (in ordine ad a fle dium i‘al-tem) terrenis poßejjionibus. Nudus namque latrones non fiplet timere; qui veto fie mundanis implicat, tela parat » quibus confodiatur. Qui ergo non vult confodi,nudus procedat per viam hujus exilii. Inquit S. Gregorius : Qui habuerit maculam, non offerat (juxta legem Moylis ) panes Domino Deo fiuo, nec accedat ad minifierium ejus — fi gibbus — Gibbus (Chrifto) ejt, quem terrenae fiollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad fiuperna refipiciat; fied fiolis his, quae in infimis calcantur, intendat. TITVLYS VII. De Canonicis Cathedralium, et Collegia-tarum Ecclefiarum etc. CAPVT i. Jit origiru Canonicorum Saecularium. i.Ex veteri inftituto fuperfunt et inter Canonicos Decani, qui reliquorum Con-fvatrum curam gerunt Hodie juxta Concilium Tridentinum duae clalTes funt tum Clericorum ? tum Canonicorum; quippe Canonicos, Clericosque laecula- In operib.. S. Augni), de cont. munii, c.5. S. Gregor; Paft. P. I. e. fin. Trident. Seif. 7. cap. 14. res dicimus, qui inter faeculares homines converfantur, et habitant, dum reliqui in clauftris communem vitam veluti regulares agunt. cap. 2. 2. Juxta Trithemium circa faeculum Trnhem. fere decjmum Canonici defertis clauftris a '(j‘ ' remiffiorem difciplinam amplexari coeperant. Sub Theodorico drchiepifcopo Trevirenfi, inquit: Canonici majoris Ecclefiae ibidem abjecta vita regulari,, quam hucusque ili eadem, Eccleßa Majores eorum continuaverant, deferunt effe regulares, et faSti funt nomine, et ' converfatione faeculares. Quorum malo exemplo Canonici quoque S. Paulini Trevirenfes — et complurium aliarum Eccltfarum diverfis quidem temporibus, fed uno impietatis Spiritu regularis vitae communionem abjecerunt. cap. 3. 3. Inde evenit, quod vetus difciplina CMonClp' Canonicorum fere ex integro corruiffe videretur. Etenim ait, Dionylius Carthu-fianus : quae, quanta, et qualia vitia, luxus, ambitionis, avaritiae, dilTolutionis-que, orta fnt, atque quotidie oriantur ex relaxatione illa vitae communis, veluti abrupto omni repagulo, experientia potius docuit, quam lingua poffit explicare. Cap4.De 4. Supereft ergo, remiffa exteriore CanTfaec difciplina, fpiritus purior Ecclefiae, qui 1 ' ' non defiit, vel non definit, Canonicos, quantumcunque faeculares, ad regula- — ( 9S ) — rem vitam revocare. Ait Anno 1^36 Sy- Syn. Co. nodus Colonienfis : Ut de Canonicis di- 1°11- p-s-camus 'paucis^ refpondeat eorum vita C'’F'4" titulo, rejpondeat nomini : fint reipfa, ut funt nomine. Canonici, id efi, regulares. A* Canonici deferta vita communi, cap. 5. etianmum qnandam bonorum , juriurit- De Capit, que partem retinuerunt, quae per Capi- tauon" tuia nafta ri- concludique oportet. Syno- Trident, ftis Tridentina veterem legem Juris Fon- Sd'- 22-tificii inftaurat, ut, quicunque Canònico- Cdp" 4' rum in Cathtdrali, vel Collegiata /acculavi, vel Regulari Eccleßa, divinis mancipatus ojjiciis, in Sub dia conatus Ordine/altem conftitutus non fit, vocem in hujusmodi Ecclefiis, in Capitulo non habeat, etiam fi hoc fibi ab aliis, tum vel flatuto- vel confuetudine, libere fue-rit permijfum. Hinc alibi et contra Tur-narium, ordine Subdiaconatus delti tutum, decilum eli, quia, quantum ad titulum juris, collatio'eft Capituli. 6. In Capitulis quaenam traftanda fmt, declarat Synodus Colonienfis Anno 1^36 syn. Co-Oapitula difciplinae, quae vocant, mul- lon- p- 3' to majore diligentia objerventur, atque c!lp'I4' hactenus. Id ita fiet, fi non tam profa-nae quam res /aerae traSlentur ; fide moribus inquiratur, fi vita expendatur fiugulorum, et quod olim Ss. Patres fe-c*J)t digno/cuntur, ex temporali ratio-ne interdum commoneantur fratres, et Sy n. Bitu-nc. T. 34. cap. 9. fupr. c.19. Trident, Seif. 24. cap, 14, imprimis ad facras litteras infiigentuf capejjendas, atque ut in his optimas horas collocent, incitentur, quod hic re-periatur fons vitae fpaturiens, ex quo qui haurit, non fitit in aeternum etc. 7. Primum, et praecipuum locum eo-rjpm, quae in Capitulis obtineant, explicat quoque Synodus Bituriceulis A. 15 64 Canonici, ait, convenientes ad Capitula, primum trafient de celebratione divini ofßcii, et quoscunque defectus delinquentium corrigant ; tum de temporalibus negotiis ftatuant. 8« Negotia in Capitulis propolita io-lent ordinarie concludi ex pluralitate luffragiorum,.quodque major pars Capituli refolvit, ipfum Capitulum reiolviil« cenfetur, led ita, ut nulli collufioni occa fio relinquatur. Queritur Synodus Colo-nienfis : Habent fere, quotquot funt Ca-thedrales, aut Collegiales Ecclefiae, fuum volumen ex capitularibus fu lira-giis, peculiarium ftatutorum, quae interdum pro affeblu privato cujuslivct augentur, et crefcunt. Inter haec repe-ries quam plura, quae quaefium magis, quam pietatem refipiunt etc. 9. Hac occafione praecipit Concilium Tridentinum, ut Epifcopi diligenter de eorum Capitulorum Conftitutionibus, five confuetudinibus cognofcant, et pravas, ac fcandalofas rejiciant, et aboleant, — non obftantibiis quibus- cunque — C 97 ) — cunque ßatutis, conftitutioiiibuf, con» J'uetudinibus, etiam immemoralibus, etiam sipo ftalica auctoritate confirmatis de quarum fupreptione, obreptione-, et intentionis defeSlu Epifcopus, tan-quam Sedis Apoftolicae Delegatus co-gnofeere fojfixt. 10. Reliquae Synodi vetänt Capitula vel ordinaria, vel extraordinaria fieri tempore divinorum officiorum. S. Carolus in Concilio Mediolanenfi I. di ferte ita- Cont.M«-tuit: Canonici, quo tempore divina of- 3r fida celebrantur, non habent capitula, nifi forta (fis aliter evidens necejfitas po-ftulaverit : Qui contra fecerint, diftri-butionem ne capiant hujus horae, in qua ld, utpote capitulo praefentes, commi- ferint. 11. Pfalmodia divina praecipuum of- eap. 6. fieium e it Canonicorum. Inquit Juftinia- D® diyin‘ uus : Nam, qui conpituerunt, veljun- 13i darunt fanSlijfimas Ecdefias pro fua fallite, et communis Reipublicae, reliquerunt illis fubftantias, ut per eos de-^ beant facrae Liturgiae fieri, et ut illis 0 miftrantibus piis Clericis Deus co-latur. 12. Statuit Synodus Aquisgraneufis : synod. Ut ftudeant fummopere horas Canoni- Cas vigilantiftlma cura cufiodire, etin ' bis divinum officium humiliter, ac devote perfolvere. Mox enim, ut auditum fuerit fignum, feftinato omnes ad Eccle-Van-Eftun y.Ectl. F.I. G - ( 93 ) - fiam conveniant, quam non pompatice, i aut inhonefle, vel incompofite ■> Jeci cum reverentia, et Dei timor e ingrediantur' Tridem. 13. Inrecentioribus Synodis nihil fre-seff 24. quelitius Canonicis commendatur, quam quod, nifi excufentur legitimo impedimento, fingali fer se fpallere teneantur. Declarat diferte Synodus Tridentina : Omnes vero per Je, et non per Jubftitn-tos compellantur obire officia. Synod. 14. Quippe Vicariorum ufus fuirraga-' Coi. F. 3. tur impotentibus, fed non excufat negli-gentes. Ut attendant, inqmt Synodus Colonienfis, quod Canonicis adjutores accedant, horum nimirum vice, qui vet adverjd valetudine detenti, vel necefja-riis negotiis, intefeffie, vel alias impediti fpallere non poffimt. ^ syuod. if. Id ipfum fuadet Synodus Camera-Tit 6*^7 cen^s P* I-? In choro, inquit, cum pjal-' ' litur, Canonici omnes, qui in choro fue-1 rint, etSacellani, velati Vicarii pfalianti ?iec fini in fedibus Juis otiofi , nec pu‘ -/ tent f ? f unB,os officio, fi vicaria tantum opera cultum divinum celebrari curent i modo tamen pfallere per valetudinem queant, nec aliis impediti jujiis de cati* fis fuerint. supr. T.i. 16. In reliquis commendat Synodus t ,p*I4- Cameracenfis Canonicis, ut et in Vicariis deligendis juftum delectum obfervent. In Ecclefiis five Cathedralibus, five Collegiatis non confiitmntur Vicarii, qM — (99 ) - Canonicas, quas vocant, horas in choro canant, nifi facerdotes, aut infacris ordinibus conftituti, aut faltem Lectores ordinati ; atque hi * quahtüm fieri poteji, fint coelibes, quorum mor ei, vitaque ptobata fuerit, nec permittantur in choro pfallere, nifi vefiitu, ei habitu corporis, minifiros fè effe Bei i et Eccle-fiue demonftrenL 17. Corruptis foeciilis oportebat Catio- Cap. 7. i-icorum defidiam in frequentando choro q°0etij.ltr' excitare per diftributioues quotidianas. Refert Ivo : cum in pluribus Canonico- ivo ep. ad rum Carnotenfium defueviffetregularis I'afchi difciplinae obfervantia, uidenegUgen-tibus facerem diligentes, de fonimi entis vigilantes, de tardis afiiduos ad frequentandas horas Canonicas, deliberavi apud me, ut darem iis dimidiamPrae-pojit uram : ut inde fieret quotidianus panis, quem acciperent affidili, amitterent tardi; ut ad quas eos panis interni dtdcedo non movebat, panis corporei refeStioprovocaret, quamvis eorum annua praebenda eis ad hoc fujficiens ejfe deberet. 18. Ex decreto Concilii Tridentini tam ^nde;;: m Cathedralibus, quam in Collegiatis, èap. 3". in quibus nullae funt diflributiones quotidianae » vel ita tenues, ut verifi-militer negligantur, tertia pars fru-vluum i et quorumcunque proventuuttte — CIOO) — et obventionum — feparari debet, et ili diftributiones quotidianas converti. 19. Quum Tridentini decreti haec fit ratio : ne qua in parte cultus divinus minuatur i fed ei debitum in omnibus rebus obfequium praefieturi apparet? mentem Concilii elfe, ut diftributiones per omnes, et fingulas horas ? majores ? minoresque divini officii dividantur. Sic Conci!, declaravit Synodus Mechlinenfis P. II. Tua’Va' m^nores horae non negligantur,pro illis certae dißributiones aßigncntur, aut minores illae horae majoribus adjungantur ; ita, ut in majoribus illis horis nemo diftributionibus gaudeat) nifi, qui in minoribus quoque horis debite interfuerit. 20. Ergo oportet, Canonicos debite intere 11 e fmgulis horis, utpote ex integro ? id eft, ab initio usque in finem. Decrevit Conci!. Anno 1549 Concilium Moguntinum : Ne ca°?7a.t’ quotidianae difiributiones ad brevi fima quaedam momenta. — Sed integris, et totis horis, et officiis ajfignentur, et iis modo tribuantur, qui divinis officiis, de quibus haec emolumenta dantur , ab initio ad finem interfuerint. —-(juibnscunque irrationabilibus, aut pravis confuetudinibus (quae potius corruptelae cenfendae fiunt) non ob-flantibus. cap. 8. 21. Abfit vero, ut quisquam exiftimet? diftri!».ea* diftributiones quotidianas fpečtari a Ca- — ( IOI ) — ponicis porte, ut praecipuum motivum “'equentandi horas Canonicas : quippe tam degener vel finis, vel afFeétus a labe, vel fuipicione fimoniae mentalis excufa-11 haud polFet. Synodus Colonienfis An- syn. Co-i10 1536 corrupti faeculi genium fufius lon- p-3* Pertraótat, vel deplorat. fAmaro, inquit, rai"II-optando a Deo maximo confequi pojfe-nus, ne quisquam lucri caufa interef-fit (ad obtinendas diftributioues) divinis■> alioqui non acceffurus facra; veluti quem numi magis, quam Dei amor in templum trahit, quaefium pietatem effe putantem ; qui non dubium ex edrum numero eft, de quibus Ifaias dixit: omnes diligunt numera ,fequuntur re-tributiones etc. 9 22. Inftruimur his omnibus, ut in dentem revocemus excellentiam divini officii : B. Ephrem inquit : ubi Pfahnus s. Epfcr. oum compunctione, ibi et cum Angelis ,uHlcr* fuisDeus adefl : Juxta S.Bafilium : Pfal- 1 Bam.m uius efi vox Ecclefiae — Angelorum proem.Pf. opus, caelefiis Reipublicae in commune propofita functio, fpirituale Thymiama : Monet Concilium Mediolanenfe V, Oonc.Me-rtuemcunque Canonicorum ; Antea vero, „d'?1- p^s* Quam eo conveniat, pabulum attente fe- ad divin* cum cogitet et loci illius JanSlitatem, et conveniendi caufam, et divinarum laudum, quarum munus Angelicum efi, of-ficia, quae cafiijfme (procul ab omni tjüaeltu) ab omnibus concelebrari opor- — ( 102) — s. Beni. tet. Fuiiefla jam plim fuit querela S.Ber-mJ1' au\n narr^ ? Jpfa quoque Ecclefiajiicae digni' h abit.1U tatis officia in turpem quaeßum, et te* nebratum negotium tranfire ; pr optet hoc tondentur; propter hoc frequentant Ecclefias, Àliffas celebrant, Pfal-mos decantant. CAVVT IX. De vefidentia Canonicorum. i. Quum Canonici tantis titulis, et emolumentis ad folemne divinum officium frequentandum, celebrandumque adftriéti funt, confequens eft, ut jugis fer-s. Augnft. 'vitii divini caufarefideant.InquitS.Augii-ep. ad Ho- ftinus : vides, quantum miniftrorum ob-"28* nunc fit abfentia, dum fua quaerunt, non quae ffefu Chrifli. Trident. 2. Juxta decretqm Concilii Tridentini seit. 24. obtinentibus in Cathedralibus, aut Coi-i;ap'12 legiatis Ecclefiis dignitates, Canonica-tus, praebendas, aut portiones non liceat vigore cujuslibet fiatati, aut con-fuetudinis, ultra tres menfes ab iisdem Ecclefiis quolibet anno abeffe, falvis nihilominus earum Ecclefiarum conftitu-tionibus, quae longius fervitii tempus requirunt. Condi. 3. Declarat Anno 1 f 90 Concilium To- Tk7fRe- l°fanutT1 : Non cenfeantur refidere, qui fjd. 7 tres menfes in anno etiam per intervalla abjentes fuerint, et qui intra fines Parochiae non habitaverint; nec enim gre- — ( 103 ) — gern pafcere, aut Eccleßae defervite, ere-ditur, qui femel in die et quafi curfim ilium, illamque intuetur. . 4« Concilium Aquilejenfe Anno 1^46 ConcO. Qiwd de refidentia a S. Tridentino aiui1t'5-Concilio, et Ss. Pontificum conftitutio-nibus cautum e fi, hoc non e fi intelligen-dum, ut praefentia afiìdeant, et nihil fina eterea agant; cum ex facris Canonibus refidentia fit accipienda, ut fit la-boriofia, non otiofa etc. Éft tamen ec aliquando locus fiéìae Cap. io. Pvaefentiae. Quippe, qui ex legitima cau-ia ab funt- praefentes, in ordine ad percipiendos fructus groffos , ex lift ione juris f enfentur. Aie Bonifacius VIIL Ecclefia-TUm /narum profequentes utilitatem tenferi debent rtfidentes. Refert, c. 3p. de Eleci. in 6. . 6. Hoc exemplo excufantur Canonici » fed non ultra duos, qui in attuali fervicio Epilcopi funt. Refcripfit Honorius HI. decernimus, ut duo ex Canonicis — in tuo ferviti0 exiftentes, fuarum fruftus integros percipiant praebendarum. Su-pereft decifio c. i^.dc Cler. non refid. 7. Declarat Synodus Tridentina quod Trident Scholares, qui in ipfis fcholis publicae seii s.c.i. Efniverfitatis ftudent, privilegiis omnibus de perceptione fruStium, praebendarum, et beneficiorum, in ab f entia a jure communi concejfi.s, plene gaudeant, it f ruantur. Cone. Co Ion. i. i e. S. 8. Spečtat privilegium hoc fcholares f qui (ludiis Ecclefiafticis, utpote velTheo-logiae, vel Juris Canonici cum profeétu vacant. Refcripfit Innocentius III. eos? qui accepta licentia fe ad villas conferunt, vel caftella, in quibus nullum eft ? vel minus competens exercitium (ludiorum, haud frui illa indulgentia, c. 12. di Cler. non refid. 9. En cautelam Concilii Colonienfis : dum tamen, inquit, certis tefiimoniis fingulis annis ad Collegia (feu Capitula Canonicorum) mittendis conflat. Canonicos , quorum ultra quatuor ex eadem Ecclefia (ludiorum cauia dimitti non debent, nec ferver fis moribus deditos, nec fl.udia vana, qv,ae ad Ecclefiae aedificationem non conducunt, feSlari ; committendum enim non eft, ut divino cultui dicata ftipendia, in hujusmodi Canonicos difcolos erogentur. 10. Inter reliquas caulas legitimae ab-fentiae recenfetur Privilegium Pii II. vi cujus Capellani, Clericis familiares, et Bomeftici, aliique Confiliarii Regis, et Reginae in eorum fervitio, percipiunt groflbs frufltus fuorum beneficiorum, tanquam fi in iis refiderent, ita tamen Ut ultra duos, aut ultra quatuor, fi provi-fio Regia eft, non difpenlentur. Aft haec, aliaque privilegia legitimae abientiae ita interpretanda funt, ut ea occafione divi-pus cultus haud minuatur. Inde alicubi ex ®° genere caufarum ultra fex ab e (Te non licet » etfi numerus Canonicorum circa , autli[pra quadraginta eifet. ,ii. Reftriétior locus eft caufarum percipiendi diftributiones quotidianas in ab-ieinia. Juxta Concilium Tridentinum di-fii'tbutiones, qui fiatis horis aétualiter, et realiter interfuerit,recifAant;reliqui, quavis collufione, aut rèmiffione cxclu-fa 5 his careant, juxta Bonifacii VIII. dscretum — non ob flantibus quibus-eunquc fiatutis, et confluetudinibus. 12. Bonifacii VIII. decretum reprobat tanquam corruptelam omnem confuetu-dinein, quae concedit diltributiones quotidianas aliis, quam vere praelentibus , exceptis illis, ait Papa, quos infirmitas, feu jufia, et corporalis necefifitas, aut evidens Ecclefiae utilitas excuflaret. Hac exceptione nequaquam Pontifex dicit, diftributiones quotidianas eile dantas omnibus, qui ex evidenti Ecclefiae utili-tate abfunt, fed folutn vult, non effe con-hietudinem, aut conftitutionem rejicien-r dam, ft quae fit Ecclefiarum, quod diftributiones propter infirmitatem, vel utilitatem Ecclefiae abfentibus concedantur. Supereft decretum c. un. de Cleric. non refid. in 6. 13« Hoc argumento declarat Synodus ^echlinienfis P. 1L Epiflcopnm, Archi-diaconum, Poenitentiarum, atque il- w'Q*r owiTMif 2 cjui ojpYict Vitti vsl Cap.n. De cauf. legit, per-cip. (Hitr. quotjd. iti abfenc. Trident. Sefi-. 24-cap. ia. ' Synodus IVFechL Tit. deof-fic. divin, cap. g. ~ C Ip6) — praebendarum fuarum munia obeunti aut dpifcopis ordines conferentibus t vißtantibus, ac in aliis Epifcopatus negotiis occupatis adfunt, vel aliquo ai eis miffi confilium, et operam impendunt — pro eo tempore {fraude et dolo feclufis) pro praefentibus proptei evidentem Ecclefiae utilitatem reputnru et omnibus emolumentis gaudere debere ificut fi Personaliter divinis inter-ejfent. syaod. 14. Synodus Cameracenfis P. Ii. edi' piimerac conftitutionem, eos, qui vel-, vi fui 1 'lS'c' ‘ muneris) celebrant, vel audiunt confej-fiones ipfa hora, qua haec faciunt, p to praefentibus habendos effe, modo tamen ad principales horas juxta Ecclefict fuae confuetudinem ingreffi fuerint, et Miffafua, vel confeffionibus finitis, fi nondum peraEium fit officium chori, in ipfum redeant. Cap. 7. iv Ad haec citata Synodus Camera' cenfis, favore Jiudiorum eos, qui ad docendum in ipfis Ècclefiis CathedraltbuSi aut Collegiatis : vel in Univ erf tati bus . (quoad beneficia, quae in ipfis Univ er fi' tatibus po/fident) (diligantur diebus? quibus aCtu docebunt, aut publicis dij-putationibus intererunt, pro praefentibus habendos effe fiatuit, modo duobus de majoribus horis in die interfuerint. *6. Ex fententia Tridentini decreti, mi.fine probata caufa fecundum difila ìfrjbnaliter competens ibi fervitium, J^ta formam ab eisdeniEpifcopis prue-fwibendafit, quolibet die fiatato non impleverint, illius diei diftributionem afiittant ; nec ejus quoquo modo domi-ttium acquirant, fed fabricae Ecclefiae, quatenus indigeat, aut alteri pio loco, '■rbitrio Ordinarii applicetur. Di vi fis "°uis mentae capitularis a fundo fabricae f equentior ufus habet, quod diftvibutiq-11 es abfeuti 'iin redigantur in maffam communem, fi lingulis, qui divino officio ad^ ^iteiint, certa portio fit affignata : alias Cuim (utpote fi una omnibus, qui adfue-1'int, quantitas inter praetentes dividenda fit) portio abfeiitium a praefentibus par-ficibatur, non tam jure accrefcendi, quam fure non fiecrefcendi, ut loquuntur juris Confulti. ^ 17. Haec omnia bene fe habent. Sed Unum praeprimis necetlarium eft, ut Ca-uonici ubivis meminerint, mundi amo-fern irreconciliabili ter fa nel i tati profel-fi°nis Clericalis ad vertavi. Juxta S. Cljry-toftomum prima eft virtus, atque adeo univerfa virtus, effe hujus mundi hof-Prtern, atque peregrinum, et cum iis, quae hic funt, rebus, et negotiis nihil habere commune, fed ab iis pendere, tan-quam extraneis. Ex fententia S. Itidori : Oportet, ut, qui Deum haereditate pof- Tridcnt. Seff. 22. eap. 3. S. Chryf. hom, 24. cap.n. ad Hebr. S- Ifidor. L. 2. fent. f.2. de tid. S. Profp. Üb. 3. de vit. Cent. S. Bern, ep. 42. ad Henr. Coiicif. Burdigal. f* 5* 5* S .riieron. in Ifai c.3. ßdent, absque ullo impedimento hujtd faecvJi Deo fervire find eant. Ait S. Pro1' per, aut Julianus Pom. Ergo, qui vuU Deum, nomine , et profeilione itatus ec' clefiaftici polder e, renuntiet mundo, ^ fit illi Deus beata poflefiio. En verbi S. Bernardi : Verum, tu Sacerdos Dei ctl-tijfimi, cui ex his placere gefiis? mundoi an Deo : fi mundo ; cur Sacerdos, cui Canonicus etc. Nam fi placere vis mundo ; quid tibi prodefi Jacerdotium. Nd enim potes duobus dominis fervire Volens itaque placere hominibus, DeO non places : fi non places, nec placas. TITVLVS Vili. Dß Capitulo Cathedruli. CAPVT I. De officio Capituli Cathtdralis. i.Ex decreto Concilii Burdigalenfis Anno 1624 decet Metropolitanam Eccle* fiam et alias Catludrales Ecclefias eas perfonas ita probitate et /cientia commendatas ad Canonicatus eligere, et af-fumere, ut ex iis corpus Capituli eoa-lefcens Senatus Epifcoporum, unde con-filium accerfant, merito dici poffit. 2. Veteri more Epifcopus in coetu Cleri majora negotia traétare confuevir, ut maturiori con filio locus elTet. Ait S, Hieronymus : et nos habemus in £f' — (log) — J rtefia Senatum nofirum, coetum Presby-- tworum. t 3» Auéìo numero Cleri coeperantEpif-' CoPi quosdam feligere, ut eorum opera, ‘ “c confilio dioecefìm regerent, quos po-1 “erior aetas Canonicos Cathedrales, tan-quam Cathedrae Epilcopali propius adherentes, et eorum coetum Capitulum Kathedrale dixit. Quae enim primitus Per Epifcopum cum confilio, et confenfu Kleri fecundum Canones erant tračtanda, ec reiblveuda, ea poftmodum traftari, et ahiolvi cum confilio, vel confenfu Capi-exclufo reliquo Clero, oportebat. 4“ Novi juris haec epocha eft, quando h beneficiorum, et dignitatum tituli ere-et leparatim ab ordine collari leguii-tUr : quemadmodum fub idem pene tem-Pus elečtio Epifcoporum ad Cathedrales Canonicos reliquo Clero exclufo trausla-ta icitur. 5* Ad exemplum juris novi monet Sy- Trident. nodus Tridentina Canonicos Cathedrales, Sefr- 24-# vefiitu decenti tam in Ecchfia-, quam cap"I2' extra affidue utantur-, ab illicitisquß ^Wationibus-, aucupiis, choreis, taber-ri^si lufibusque abftineant, atque ea mn-} Uln integritate polleant, ut merito Ec-tizfiae Senatus dici poffit. . 6- Alibi praecipit Synodus Tridentina cap. 2. ^ter alia : Ut Eptfcopi ubique in et a Ca- *?e rev-Pitulis fuis Cathedralibus is honor tri- Epitel 'natur, qui eorum dignitati par eft ; (ÌIO) — et Capitulo, in pr oc 4^ P «rap. 6, Cap.^. De »isque in choro , J , fionibus, et in aliis a Elibus publicis e prima Jedes, et locus, quam elegerint, b ^ praecipua omnium rerum agendafU'? c Trident. tìuEloritas. Quoufque vita communi5 l Seff. 25- inter Canonicos viguit, perfeétiilima erst i Capitis, et membrorum illa unio. Gltf* 1 centibus recentioribus exceptionibus C> ( pitulorum Cathedralium exemptos revo1 care oportebat inftauratis decretis et len- ! tentiis ad juftum obtequium reverentia8 . erga Epilcopum, cum nusquam exemjft1 lìberi effe cenfeantur ah objequio revt-rentiali. 7i Juxta TridentinuM decretum et inExemp Epilcoporuiti efl:, ut, fi aliquid Canoni’ Tnd.iupr. cis ad deliberandum proponant, nec dl re ad Juum, vel Juorum commodu^ j pedanda agatur; Epifcopi ipfi Capitii' lum convocent, vota exquirant, etjuX' ta ea concludant. Ergo ex mente Concilii Epifcopi funt Praelìdes, et Moderatores tuorum Capitulorum Cathedraliuip1 etiam exemptorum ; utpote de quibus i’1 hoc decreto unice agitur* 8* Alibi tamen placuit ad reftinguen; dum fomitem dillidiorum, ut Epifcopatn' quaedam praebenda Canonicatus Catheti ralis uniretur, ut Gc Epifcopus tanquai11 Canonicus Capitulo interélfet. Su pereti hujus difcretìonis in jure novo exempiuti1 c. de Cone. Praeb. Hoc argumentu fuccrevit illa differentia, quod, fì Epifu0“ — (m) — pus Capitolo fuo interfit tanquam Epif* J°pus, Praefes, et Direéìror Capituli ha-°eatur : quippe, fi Epifcopus» ut Canoni-jus, Capitalo adlìt, polt Decanum ? vel Vaefidem fedet, vocemqiie i nitar altemus Canonici, nifi confuetudo aut flatu-^Utn quid amplius Epifcopo, ut Canonico, ueferat, habete 9- Juxta vetus decretum Concilii Car- cap.4. ^aginenfis IV. Epifcopus nullam cau- Ce absque prae/entia fnorum Clerico- Lapit* Tun audiat: alioquin irrita erit fen-tzntia Epijcopi, nifi praefentia Clerico-rfiM infirmetur. Refert Gratianus c. 6. & 7. 10. Quum novo jure Capitulum Cathe-urale veteri Presbyterio lucceffilfet, feri-Pfit Alexander 111. ad Patriarcham Hie-r°folymitanum : Novit plenius tuae difi-Critionis Prudentia-, qualiter tu, etfira-trfis tui unum corpus fitis, ita, quod tu fiput, et illi membra effe probantur. Unde non decet de omiffs membris, alio-rUin confilio in Ecclefiae tuae-negotiis x^i, cum id non fit dubium et honejlati Ucie, et Ss. Patrum confiitutionibus cffitraire. Superelt decretum cap. 4. de Hsi quae fiunt a Praei. . H. Ex reliquis novi juris decretis di-Vl(iunt Canoniltae caufas, in quibus Epii-c°Pus tenetur confenfum Capituli habe-Epyab illis, in quibus tenetur confilium Lapituli exquirere. Ait S.Carolus inCon^ Mediol. P. 3. c. 11 s. Cami, cilio Mediolflnenfi V. Quibus in a&ionv Condì. i)US^ auf; deliberationibus 0ecumeni^ Synodo, aut Conciliis Provincialibus fiatutum e fi, de Capituli, derive confi' lio aliquid agendum effe, non tarnti1 propterea illud fequendi neceffitaUfi fibi impofitam Epifcopus exiftimet, niP in iis tantum, de quibus id fpeciatitit) nominatimque cautum e fi» 12. Reliqui cafus a jure exprefli ■> ut contentus Capituli adhibeatur» praecipu® hi funt : nimirum» lì agatur de cauta coiti' muni cum cap. 10. de his, quaefiunt^ Prati- Unde, fi collatio beneficiorum1 Ipeftet tam ad Capitulum, quam adEpjj; coputn, nihil poteft de illis Epifcopus dii' ponere tine contentu Capituli c. 6. ibi“‘ Uberior esu(9. fi ■d^ätur de notsbilHi^ rerum ad Ecclefiam Vpeétantium alieiiä' ti on e, vel obligatione cap-1.8* et 9. d-Hoc ex Capite in Ecclefiamm, et bened' ciorum unione contentum Capitoli intef' venire debere, non obfcure innuitur ifi Clem. 2. de Reb. Ecclef. non Alien. Rd1 quas cautas plures,paucioresverecenfen£ novi Juris Interpretes. Tit- de his, qual fiunt a Praei- Quippe nonnulli bi et dive!' lae Ecclefiarum confuetudini locus eft* 13. In reliquis refcripfit Alexander IR' Quia non decet pr udentiam tuam in fit' gotiis tibi commißae Ecclefiae confili^ pratrum tuorum poftponere, cum qn*' bus unum corpus exifiere comprobaris ■ frater* ~ (113) — fraternitati'tuae mandamus, quaternis 111 — aliis Ecclejiae tuae negotiis Fratres tuos requiras, et cuiy eorum coti-Mio vel junioris partis eadem peragas (t pertraEles, et quae fiatuenda funt, futuas, et errata corrigas, et evellenda diffipes, et evellas. Refert, c. de his, quae fiunt a Praei. . 14. Inftituti ergo praecipue funt Cano- Lind. pav; jtici Cathedrales, ut opera, et coiiiìlio af-*ìftant Epit'copis in regimineEcclefiarum, UM optimas invenient occaliones fuam pietatem, et fcientiam oltendendl. ^ 15. Ss. Patres exhibent nobis ideam s, Ambn “oni Paftoris. S.Ambrofms ait : Ille con- 1,1 Luc-firmare jubetur fratres fuos, qui dixit: L" 2* rfnnia dimifmus et fecuti fumus te. In jerrnonibus, qui inter opera S. Auguftini s. Auguft. jocum tenent. Praefules, velati boni Pa-ftores, olivae comparantur propter vim ohi triplicem ; nam oleum illuminat » Pfijcit, etfeffa membra fovet ,• fic etPrae-Hles illuminare debent verbo , pafcere tempio, et fovere egentes temporali beneficio, juxta S.Bernardam bonus Pa fior s.Bén. n°n fuam voluntatem facere, fed'Domi- s fui quaerit utilitatem ; ipfi foli fer-fidem ; ipfi laborat ; ipfum honorat *tc. Quid brevius fententia Laurentia Ju- Laurjuft. ^•uiani ? Pafior, ut fui mercedem non p^„fs!ir“ amittat laboris — pafcat oves verbo , g, ii' Pafcat exemplo, pajcat terrena fubfian-tio >‘ fic D. ffefus Petro mandavit, di- y™-Efp,n J Eccl. P. /, H De comp er piànti. P. I. U.iO. Inter Ep. S. Cypr. en.2. edit, jRigalt. eens : Petre amas me? etc. Coluit triià repetitione in fimi're Paftoribns-, quatit nus ovibus fub regimine fno conftitutiSi debertnt corporibus morituris alim0‘ niam temporalem, änimabus Je mp er vtJ Buris doBrinam fpiritualem, atqid earum moribus exemplo fuo bene vivett' di difciplinam praebere moralem. & alibi : formam veri Paftoris vis noffef Non venit Filius hominis minifiraril j'ed minifitrare, et animam fuam reden* ptionem dare pro multis. TITVLVS IX. De Capitulo Sede vacantC‘ CAPVT n De jurisdietiont Capituli Sede vacante. l.Sddle vacante per obitum Fabiani Ieri-pierat Clerus Romanus ad Ecclefiam Car-thaginenfem in haec verba : Cum incwn* .bat nobis, qui videmur Praepofiti efe •> et Fice - Pafloris cuftodire gregem. Nolumus ergo * Fratres dileBiffiuni ■> ^ vos mercenarios invenire, fcd bonos Pajlores, cum fciatis, non minimum riculum imminere, fi non hortati fuen* tis. Fratres noftros flare in fide immobiles etc. Quid c1arius? Veteri exempl° Clerus fa um fecit Sede vacante regime# Ecclefiae. 2. Juxta Interpretes novi juris fixa eu regula, Capitulum vacante fungi vie® Epifeopi ita, ut fuccedat in omnibus, quae iunt jurisdictionis ordinariae, exceptis t^fibus in jure expveffis. Faciunt ad hanc 'ententiam c. i\. et de Maj. et Obed. c' uti. ne Sed. vae. in 6. cap. 3. de fuppl. 1l£gl. Praei, in 6. 3* Atque hanc Capituli Sede vacante fuccellionem confolidationis expli-cant. Quippe ait Cardinalis de Luca : Ec-cWm Cathedralis efformatur conjun-wim ab Epijcopo, et Capitulo > ab illo Silicei tanquam Capite, ab ifio autem tpnquam reliquo corpore ; Ecclefiaftica MrisdiElione penes totum corpus habi-tualiter refidente; exercitio autem in Pjerisque competente Capiti, quousque lupereft. Et confequenter, defeSlo Capi-t ? jure confolidationis, vel jure nonde-CTfccndi univerfa jurisdictio, feu to-turn jus Cathedralium tam in habitu, quam in exercitio, manet penes Capitu-luni, tanquam reliquum corpus Politi-c^m,Jeu intelleSluale. 4. Quapropter ea, quae Epifcopo vi niae jurisdičtionis ordinariae competunt. Sede vacante, competunt Capitulo, quia binaria jurisdictio Epileo pi Sede x&-,c,ailte devolvitur ad Capitulum, tam in 5 quae jure communi Epifcopo reliCta *ü«t, quam in illis, quae a Concilio Tri-. entino reftituta funt. Quippe cuin polt Ructas pl ures Decretales, et receptum Matiani Decretum nonnulla fuerunt Se- Card, de Luc. dilc. gi.inCon-cil. Trid. Trident. Seff. 24. c. 6. et 20. et paffim. — ( Il6) , — di Apoftolicae refervata, Concilium Tri1 ] dentinum in pluribus Epilcopos in iute' g grum reflituit. Cip, 2. v Cauta e in jure expreffae, aquibuS Kxc" arcecar ^eae vacance Capitulum, funt )die xc. queni:eSs yeta|:urQapjtu^l]mge(je v2caut6 libi arrogare collationes beneficiorum li' beras,etiam(iiniisEpifcopus ad requireii' dum Capituli confilium, vel atrenfum effe t adftriéìus, c. un. §. i è neSed. vac. in b 6, Edick ConciliumTridentinum: A7^ Co ne ij. liceat Capitulis eccleßarum-, Sede vacali; seff-8'*c* annum a die vacationis ordì' csp. io. netu di licentiam , aut litteras dimiffo- rias, feu reverendas, ut aliqui vocanti tam ex juris communis difpoßtionh qua m etiam cujusvis privilegii,aut coti; fueiudinis vigore alicui, qui benefici' Ecclefiafiici recepti, five recipiendi occa-fione arStatus fton fuerit, concedere. 7. Reliquae caufae, a quibus reiiringb tur luccellio Capituli Sede vacante, fpß' x étant vel funétiones ordinis Epiicopalis» vel alienationes bonorum ecclefiafticO' rum, vel privilegia, et delegationes, qui' bus donantur Epitcopi. Sed en DecreturU S.Caroli in Concilio Mediolanenfi V. Sn Epifcopus tanquam Sedis ApO-floiicae Delegatusfententiam ns in cafi' bus tulerit, in quibus ante Conciline Tridentinum Ordinarius eadem juris-diStione, poteftateve uti poterat, non ad Sedem Apofiolicam, fed ad ArchiepifcO' i fUm ab illa fententia devolvatur appel-Mio. Ergo in iliis calibus Sede vacante ‘Uccedic Capitulum, quia ordinario jure ^piicopo competere cenfentur. 8._ Praecipit Synodus Tridentina, ut ^yitulum Sede vacante Officialem, feil Cap. $„ carin.n infra 0B0 dies yofi mortem ■Epifcopi confiituere-, vel exiftentem coiir vacant! 6 remare omnino teneatur■, qui faltem in Trident, jUre Canonico fitDoSlor-, vel Licentia- cap." \6,' tlls>vel alias, quantum fieri potefi, ido-neus : fi f<>cus factum fuerit, ad Metro-fiolitanum deputatio hujusmodi devoL Vatur. 9* Ita ad ufum Italiae praeferipfk S.Sy-Dodus. Quippe in his Provinciis plerum-9ue Officialis, et Vicarius una, eadem-<]Ue pedona eft. Alibi tamen, et praeci-Pue in Germania Vicarius Generalis ab Officiali dillinguitur, quia Vicarius voluntariae , Officialis vero contentiolae JUvisdiéìioni praefici folet. Hac occatione Sede vacante Capitulum tam Vicarium, ffiiam Officialum eligere, aut exiftentem (nt plerumque fit, vel ut alibi et fieri nebet) confirmare tenetur. io. Vicarius, Officialisque Sede vacaiv Cap. 4. te omnem fu am poteftatem a Capitulo tenent , quod inde limites, conditiones-fffie officii praefigere poteft. Sic alibi ufu$ nnbet, quod plures Vicarii aequali juris-diCtionc conflituantur, aut quod Vica-, ad conlilium aliénfumque Allefformn — ( US) — Confiliornmque > ex quibus Vìcariatus componitur, adftringatur. Sed an ele-étum Vicarium Capitulum a ino olficio amovere etiam poteft? Declaravit Synodus VlechlinenGs, Ficarium fernet a pitulo eleclum , vel confirmatum poft^ finejufia, et rationabili caufa rcmovef non pojje. Quippe ea amodo vix line aliqua infamiae nota hodie heri ceuferetuf' Trid.fupr, \ i. Praeterea ftatuit S.Synodus, utCt<« 'pitulum Sede vacante, ubi fructuuM percipiendorum ei munus incumbit i Oeconomum unum, vel plures fideles i ac diligentes decernat, qui rerum eccle-fiafticarum, et proventuum curam ge* rant, quorum rationes ei, ad quempef' tinebit, fint reddituri. Speétat ergo decretum Ecclehae ftatum, ubi fruétuurn percipiendorum cura Capitulo incumbit. Unde, fi Epifcopatus Juri Regaliae, uti in Gallia, aut Camerae Apoftolicae, uti in Italia, fint fubjeéti, rerum temporalium adminiftratio ad Officiales Regios ? aut alibi ad Collečtores Papales fpeétaie confuevit. Juxta Tridentinum decretum Oeconomi, Vicarii, aliique Officiales Capituli, Sede vacante conllituti, aneo-ele-éto Epilcopo ad rationes reddendas vocari queunt, etiamfi a Capitulo abfolutio-nem, liberationemque obtinuerint. ia. Saluberrimas Ecclefiae Palloribus dodtrinas dant Ss. Patres, fuadentes, ne illi funt 113 er cen arii, fed veri PaRores, ’ frequens iiiGermania ufus obtinuit, quod Capitula Sede vacante novello Pallori' Pavent Capitolati mes ad aufpicatum, ut ?junt,regimen perviam admonitionis,et, inftručti nis praeformandum, 1S13- J uxta S. Auguftim.m/urot in Ec- s. Augufi. tìzfià quidam Praepofth de quibus Pati- J^6C ^ bus dicit: fua quaerentes, non Chriftum ' Scatis diligentes , non Beum propter tieuni quaerent es, temporalia com modet infestante s, luens inhiantes, honores cb hominibus appetentes. Haec, quando Mnantur a Praepofito, et propter haec Je>'vitur Deo, quisquis efi talis, merce-Uarius inter filios fe non computet. Ait s. rem. S- Bernardus: Multi fiunt mercenarii; adl':,ft-hui in profiperitate leviter dificerni non Pnjfunt a bonis Pafioribus : habent enim 1nulta cum ipfis communia : habuerunt Puntque fianam eleSl onem in ingrejfiu, ^bent nihilominus vanam conv er fiati o-iiem in progrejju : pacem Ecclcfiae quaerunt, et amant, utiliter, ac viriliter ec-rtefiafticis implicantur negotiis, non rjtufiant gravedines oneris; fied hoc jdeo, quia ambiunt gloriam honoris. Fx lententia S.Gregorii : Non Paftor,fied s. Gregor, ^ercenarius vocatur, qui non p re intimo oves dominicas, fied ad temporales mercedes pajcit ; Mercenarius quippe efi, qui locum quidem Paftoris •enet, fied lucra animarim non quaerit; eius cowmodis Itoti,on e jpi wo «o- £,l4 i“ lationis gaudet; iftcie funt enim mercedes mercenarii. Quid brevius lentenda Hugo * Hugonis a S.Vičtore? Mercenarii funti L T'iviif! diquit, qui lanam ■> et lac accipiunt-* pei.f.ua- Mercenarii lucrum appetunt. TITVLVS X, De Canonicis Graduatis. CAPVT i. Di origini Canonicorum Graduai. s. ciem. I. Cum Canonici Cathedrales una entri jft' Z,- ipfis Epifcopis Ecclefiae Senatum confti-Labf ' t nant, hinc Eijclefia lem per follicita fuit? ut ad Canon i catus alium even tur viri dotti. Ad id alloquendum gradus Academi' cos Canonicatibus annexuit. Condi. 2. Hunc in finem praecipit Concilium ffcireeilf" Bafileenle, ut in qualibet Cathedrali, et ’ 31‘ Collegiata Ecclefia, ultra praebendam Theologo ajfignandam, tertia pars prce-bend arum conferatur Gradnatis. Tridcnt- 3. Juxta decretum Concilii Tridentini csp.’ 12' zn Provinciis-, 'tibi id commode fieripot-eft. Dignitates omnes-, et Jaltem dimidia pars Canonieatuum in Cathedralibus Ecclefiis, et Collegiatis infignibus conferantur tantum Magiftris->vel DoSlo-ribus, aut etiam Licentiatis in Theologia, vel jure Canonico. op. s. 4. Cum Concilia tantam praerogati-xr eoi!'et vam vindicant Theologis Canoniftisque, fupponunt, eos imbutos vera Theologia» •— ( 121 ) — Süae fu as čonclufiones ex facris Litteris» p1 Ss. Patrum oraculis deducit. Sic etiam ^^nonifta itiftruéìus fit illa fcientia Ca-^onum -. quibus purior Ecclefiae dilcipli-lla» quin et Patrum mores et fačta re-Ptaefentantur, nec tantum ad forenfes ^laeftiones-judiciacjue terminanda uti de-®et. Refert Scriptor vitae S.Caroli : Huic script, in Mz£io Canonum ea fcientia perjucunda v'iiti°Ca* efatiqiiae Patrum mores, et acta reprae- r " Pntans, Ecclefiae componendae, atque °rdinandae rationem continet, dolens, , communi confuetudine ( fchoiae ) ^ntummodo ad interpretandum feligi, ad lites, judiciaque valent. 5. Molanus putat, reprehendenda elfe Cap. 3. collegia, in quibus pofipofito de pie- tfte, et eruditione examine hoc folum dcOanoL" fligentifihnc difeutitur, an nominatus c- 22> f fatis nobilis, qui admittatur : an ifmma ejus nusquam deficiat, an recen-Jere tot poffit proximos fuos parentes, ^ut Barones, aut Comites; an habeat ùnnia fina quarteria, ut loquuntur, » lntegra etc. 6. Refcripfit aliquando GregoriusJX. Ca occafione : Nos igitur attendentes, d non generis, fed virtutum nobi-das, vitaeque honeftas Deo faciunt Saturn, et idoneum Servitor em, ad Cnjus regimen non multos fecundum cJirnem nobiles, et potentes elegit, fed fgnobiles, et pauperes ; eo quod non efi acceptio perfonarum apud ipfum— ext ceptiones, vel confuetudines hujusmodi duximus non admittendas. Refert. c*37* de Praeb, et dignit. 7. Reliquum eft ergo 1 ut illuftres natales (linentur jullis pietatis-, et eruditionis meritis, ut praelationi locus (it. In-Molan, quit Molanus : Nobiles proinde Canoni: r't 2’ ('i meminerint fui officii) atque fuae vo- C’2V‘ cationisefftsUtnobilesfaecularessapud quos propter carnis, et /anguinis nobilitatem plerumque prae reliquis Canonicis gratiores et majoris auClori-tatis funt, adhortentur, et doceant 1 Deum, et Ecclefiam ab iis requirere, ut velut nutritii Ecclefiae Chrifii, ante omnia tueantur honorem Dei, fidem Catholicam , pacem Chriftianorum, pietatem et bonos mores. — Et ut filios fuos a teneris annis fic inftitui curent, ut fi-mul cum pietate obfervantiam Sacerdotii , et Cleri inhibent. 8. Hoc argumento Paulus IV. in ere-•ftione novorum Epifcopatuum pro Belgio ad initandam Philippi II., Regis Hif-paniarum,diferte cavit, ut nobilibus dine-cefanis Graduatis tres praebendae feu Canonicatns iu fingulis novellis Epifcò» patibus refervarentur. Quippe virtuti, et eruditioni Nobilium locum dare placuit. * 9. Julio igitur delečim miflis praejudiciis, in admiilione Canonicorum, Cleri-eorum que opus eft. Ait Hormisda : ficui (ft Caput Eccleßae Chriftus : Chriftus uutem Vicarii Sacerdotes. Sic in eligen-dis his curam oportet ejfeperfpicuam ; lrreprehenfibiles enim effe convenit, fjneejfe necejje efl corrigendis. Juxta ^-Hieronymum, multi ((iugulari felcftu) urdificant parietes, et columnas Eccle-fine jubflruunt, marmora nitent, auro fplendent laquearia, gemmis altare di-fiinguitur et miniftrorum Chrißi nulla e.fi di (creta eleSìio ? Ex lentenda S. Am-krofii magna ergo cura eligendus efl, qni Domum Dei regendam accipiat. Si enim terrefirium rerum difpenfatores l(lonei quaerendi funt, quando magis c°eleftium ? Mira res! Inquit S. Bernar-dus, fatis, fuperque Epifcopi, (negletto 0!nni deletta) ad manus habent, quibus Pirnas credant, et, cui fuas commit-^ant facultat ulas, non inveniunt ? Opti-Vli videlicet aeftimatores rerum, qui ma-de minimis, parvam aut nullam de maximis curam gerunt. Unde hoc ? Liquido datur intelligi, patientius fe-vinius Chrifti jaSturam, quam nofiram. T I T V L V S XI. De dignitatibus Capitulorum. CAPVT i. De p r aepofitn. *'Quum veteri more, lattar Monacho-rurn » Canonici vitam communem age- S. Hieran, ep. 2. ad Nepot. S. Amhr, in ep.i, ad Timoth. c. 3. S. Bern. Lib. 4. de ConfideT. c. 6. — (124) — synodus rent ; Synodus Aquisgraneiifis An. 87^ ^T'9.41" 0fficium Praepofki ita delineavit : quanti vis, ait, omnes qui praefunt, Praepofiti rite dicantur, ufus tamen obtinuit, eos vocari Praepofitos, qui quantam Prioratus curam fub aliis Praelatis gerunt' Ei tamen, qui juxta hunc morem Praei pofiti vocantur, tales, et tam ßrenui funt conftituendi, qui et vitae probabilis fint, et ea, quac fibi injunSld funt, fideliter, humiliter que expleant ; et pro eo, quod aliis praelati fint, nequaquam parvipendant Canonica inftituta ; fed quanto plus implicantur in fr trum curis, tanto magis fiudeant coeleftibus obtemperare monitis. Debent igitur, indar Abbatum toti Congregationi efifit Utiles, et de mini fieri 0 commìjfo fideliter prodefje etc. 2. Abrupta vita communi Canonico-rum, vetus officium Praepofitorum in ber nefičium, et dignitatem primariam reci- Molan. dit. Ait Molanus : Ji noftros PraepofitoS' cànou.de cu^ Prifi°s illos conferamus, nihil fer e cap.4. aliud videntur refervaffe, quam umbram quandum Praepofiturae, quae ad* huc relucet in prima fejjione, in opimis fruSUbus etc. 3. Alibi tamen Praepofitis fupereft jM genus officii, ut tueantur jura, privilegia et ftatuta capitularia Eccleiiae. Juxta de- Condi, cretum Concilii Mechlinenfis abfente, op prae^ vel impedito Jrchiepifcopo ejus vices m divinis fupplebit Fracpoßtus, citnt huic Eccleßae aliquis datus erit, cele-hr abit que Sacrum fecundum praefcri-Vtum tabulae capitularis, et in decifio-tibus Capitularibus habebit primum fuffragium pofi R. R. et Ul. D. Archie-pifcopum : poft quem etiam primum habebit locum in confe/Jìbus, et aStibus publicis ;fuberit tamen Capitulo, Decano autem ut Pafiori. 4. Reliquum eft ergo, ut jura, dignitatem , et. munia Praepofitorum lio die ex litteris fundationum, ftatutis, et cunfue-tudinibus Ecclefiarum explicare oporteat. Id in quacunque diverfitate hujus argumenti juxta Molanum certum eft > tum, caeteris antifiat honore, etiam merito et labore antiftare debere. Cum tanto magis Ecciefiae Dei debitor fit, quanto abundantiores, et majores funtfru-ftus, quos de Altario Dei percipit. s f. Ex fententiis Patrum apparet, honores ecclefiafticos effe onera. Juxta S.Auguftinum Clericus duas res profef-fus eft, et fanSiitatem, et Clericatum : interius fanElitatem ; nam Clericatum propter populum fuum Deus impofuit cervicibus ipfius, cui magis onus eft, quam honor : fed quis fapiens, et intel-Hget hoc P Juxta fententiam S. Profperi neri facer dotes, utpote Praepofiti, non excellentiam fuam cogitant provecti ; fed far cinam : mn gloriantur de ojfi- Mol, fupr. S. Augult. ferm 49. de diverf. cap. 4, S. Profp. véljulian. Pom. de vit. COII- ' tempc.c.a» — ( 126) — cii dignitate, fed fudant potius confi' Gregor, tui Jub onere. Ai c S. Gregorius : quid Evaug enim a^l‘d defignant bajes in tempio* nifi facerdotes in Ecclefia, qui, dum fol‘ licitudinem regiminis tolerant, quafi more bafium fuperimpofitum onus pof' s.Pern. tant. Quid verbis S. Bernardi illuftrius ? sen.2Cqi. Meditcmtibus, inquit, quidem honores 42. e. 7. * blandiiinturfed onera penfantibus taedio funt, atque formidini : non aut em omnes capiunt verbum hoc : multi enim non tanta fiducia, et alacritate currerent ad honores, fi effe fentirent et onera : gravari profetilo metuerent, ne cum tanto labore, et periculo quarumlibet Lib 2. de affectarent Infulas dignitatum. (Et ali' con id.c.6. k"Muit0 minus invenire oportet aut deliciis refolutum, aut refupinum pompis. Nihil horum tibi tabulae tefiatoris dffignant. Sed quid? fi illarum tenore contentus fis, curam potius haeredita-tis, et operam, quam gloriam, et divitias etc. Enimvero profpeclus ifie pro-cinSlum parit, non otium. CAP VT II. O t D ß s u n o. i. Quum recentiori aevo Praepofiti ob curam rerum temporalium frequentius regimen fpirituale negligere viderentur, interioris dilciplinae adminiltratio in ple-risque Cathedralibus Eccleliis ad Decanos devoluta eft. Sic jure decretalium — (127) — pfccanatus inter beneficia curata recen-^tur. c. 7. de Elecl. et Elect. Potefi. 2* Praecipit Anno 1^36 Synodus Co- Cone Co-jpnienfis ut Decani Clericos fuos ad ob- £°n- p- 3. fcrvationern piorum rituum provocent, 2‘ öf reducant : ut ad agendum Clericis dignam vitam perpetuo cohortentur, ac ltnpellant; ut a negotiis, et tumultibus Fundanis revocent, ne magis faeculi, quam Chrifti milites videantur, ut co-^effationibus, ebrietatibus, ac omni luxui interdicant, denique, utfuo officio futis facere compellant. 3. Exemplo Decretalium elucet,De-cano aliquando finde puteftatem ferendi c6nfuras arg. c. 6. de Sent. Excom. in 6. Juxta Glolfam Decanus irte ex conlue-tudine, vel privilegio habebat jurisdiétio-Jem ordinariam, vel faltem poteftatem fulminandi cenfaram. 4. Quippe his fpecialibus titulis Decano vindicari poteft coutentiofa jurisdi- cjuiäc silius EpiTcopo propns iSfüm uifi confuemdo,aut alius fpecialis titulus decano, vel Capitulo jurisdiéìiunem fo-^nfem tribuerit, ea alia non eft, quam “dei plin aris, et correčtionalis, ad Exem-Plum paternae caftigationis reftričta. 4rg. L. un. C. de Emend. Propinq. 5. Decanus folet totius Capituli, reli-^dque Capitularis Cleri, quamvis nume-rPfi» unus Superior fpečtari, led ejus ju-nsdiétio mere diicip linaris efl,utpote ad Synodus Colon. S.Hieron. epift. ad Fan!, de inft. Mon. S. Auguft. ferm.6. de vei b. dom. c 7* S. Frofp. de v.cont. L. X c.fin. S. Leo ep. g7. ad Ep. Afric. S.Md.Pe-iuf. Lib. 3. ep. 326. corrigenda vicia minora per difcìplin^ rem corregionem : quatenus quilibet Praelatus, habens iubditos, poteft, et debet) procedere via ßmplici ad corretiio' nem exceiruum, et reformationem morum. y#g. c. 13. de Offic. Orditi. 6. In IDecreto Concilii Colonieufis de Anno 1260 Decanalis officii idea effor-matur : Tota-, inquit, eos (Decanos) id niti folertia oportet» quod in EccU' fis difciplinaris vigeat obfervantia ho* nefiatis : et ficubi enervata extiteriti ipjam fiudeant reformare', comtnijfart fibi excefiuum correptionis poteftatewi et regimen fui officii totaliter exequcti' do y'ut boni difpenfatores in domo JJO' mini Juper ejus familiam digna po/ftw commendatione cenferi. Et hoc quidetf k fe facere arbitrentur ■> fi ipfi difciphnH' ti appareant in feipfis et per bon-utt exemplum confortent', et animentfuoS Confratres. *^7. Praefules, nimirum Decani boni’ funt falus Capituli. Juxta S.Hieronymum capite fano omnes fenfus vigent. Ai£. S. Augultinus : bonus fi fuerit, qui tibi praeeft, nutritor tibi e fi : malus fi fiuefffi tentator tuus e fi. Ex lententia S. Prof' peri per tales (Superiores landlos) Detoß placatur populo : populus infiruitut Deo. Quid clarius lententia S. Leonis ? Integritas, inquit, praefidium e fi falus fubditorum. En verba S. Ißdori Pelu- , liotae !• frotae ! fi Sacerdotes (utpote fuperiores) flores fuos correxerint, fpes efi > ple-bem quoque fecuturam effe. fcAPVT Iit D t Cantore. i« Juxta GIoiTam Pragmaticae Bituri-esnfis Qyitor Praefes, feu Praefui Chori (in Conciliis Colonienfìbus de A. 1260 Anno 1536 Choriepifcopus, chorique hdpeftor, diSlust aut chori DireStor 9 tum facultate ì etpoteftate faer a juridica in Sacrificulos templi, vel Canonicos quidem, et alios praeftantes dignitate. 2. PartesCantoris Concilii Mechlinen-fis Decretum defer i bit, ei praecipi ens, chorum reverenter dirigat ; difeurfio-ncs, confabulationes i cachinationek > Omnesque alias infolentias, et irreve-rentias compefeat, curamque gerat, ut omnes chori leges, et fiatata bene obferrentur ; et maxime, ut totum officium divinum trafilivi, difiinfile, articulatim? ac reverenter peragatur ; et quos in Vraedifitis delinquere videbit,femel mo-nitos propria aufiloritate corripiat, ei diflributionibus privet. 3- Concilii Aquisgranenfis vetus deletum Canonicos ita inftruit : Pfallen-rium in Ecclefia Domino mens concordare debet cum voce, ut impleatur illud ripoftoli; Pfaliam Spiritu, pfaliam et U'an-Xfjpin jf.Etel. P. L I Concih Mechlin. de offic» Cant. Concit Aquifgr. L.i.c.13* Cooc. Colon. P. 2. cap. 8. Conc.Me-riiol. P. 2. T. quom. verf. in Chor. Conc.Me diol, P. g. Tit. qnae ad Off. divin. pert. Concil. Turonenf. de capit. Dignit. et Canon, menti. Quoniam quamvis ubique Domi' mm per potentiam divinitatis noverimus effe ,• praecipue tamen eum, cum di-<* ino aff ftimus officio, per gratiam nO-bis credimus adeffe. 4. Concilium Colonienfe I. de A. 1 ita pronuntiat : Non fuffecerit, preces iftas horarias utcunque praemurniu-raffe, fed — Presbyter ex intimo affeStur elevataque mente in folum Deum no-Plurnum hoc, diurnumque fnae fervitu-tis penfum exfolvat : maledicius enim j qui facit opus Domini negligenter. 5. Praecipit Concilium MediolanenfeL In Choro pro temporis, et officii ratione , ex infiituto, et more Ecdefiae fi' deant, fient, fieSlant genua, caput aperiant, et fubmittant, caeteraque ejus generi (jullae reverentiae caufa) adhibeant etc. * 6. Plura adhuc Concilia ediderunt Canones ad inftmendum officium Cantoris, ut pro exteriori chori dilciplina viriliter vigilet : Concilium Mediolaneu-i'e V. ait : Chori difciplina plena religionis efi, plena pietatis efi, ac propter ea fandte ab iis obfervanda efi, qui in eum locum conveniunt ad Dei laudes concelebrandas. Praecipit Anno 1S83 Concilium Turonenfe : Cum in choro fuerint, gravitatem fervent, quam et locus, et officium exigunt ,• non inter fe cum aliis confabulantes, feu colloquentes, non — ( 131 ) — dormientes, aut litteras,feit fcriptu* fas alias legentes. — Ne ubi peccato^ rU f)i venia eft petenda, ibi gravius peccandi detur occafio. En decretum Gre-§orii X. cejfent vana, et multo latius foeda in Ècclefia, et prophana collo* ‘inia i cejfent confabulationes quaelibet, ubi peccatorum venia eft pofiulanda, di peccandi detur occafio, aut deprehendantur peccata comitti etc. Refert. c\2. de Immunit. Eccl. in 6. Quid bre-yius decreto Innocenti! III. Haec igitur, lnguit, et fimilia fub poena Jufpenfionis Penitus inhibemus,praecipientes, ut divinum ojjichm nocturnum pariter, ac diurnum, quantum eis Dominus dedent, ftudiofe celebrent pariter, et devote* Stipereft c. 9. de celebr. Mijf. CAP vf IV. D i Scholaflieo. , i« Quamdiu Canonici in vita commu-) inftar Monachorum perftitere, locus *uit:in clauftris profchola, in qua juvenes} ^ pueri erudiebantur, ut a pueritia pau-latim ad vitam clericalem inftruerentur» »lüKta veterem regulam Canonicorum Rcg. frater, cui haec cura committitur, fi C,1S5, ‘■orum curam parvi penderit, et aliud ‘iUam oportet, aut eis in aliquo (per in-jifcretionem caftigacionenp maculam ^tfionis ingejferit, feverijfme corre-Wus ab officio amoveatur ,• et fratri aU I 8 — ( 132) — tari iti committatur, qui eos et in inno* centia vitae exemplis informet, et ad opus bonum peragendum per litterarum cultum excitet. 3. Sublata vita communi Canonicorum vetus officium Scholaftici ad piguem titulum beneficii, aut in nonnullis Eccle-fiis dignitatis recidit, ut in otio uberiores fruótus percipere daretur. Ait Albertus Kranrz. Krantzius : Aetate noftra nullum eftScho* Wand7.’ luftici officium, nifi colleStas pauperum c. 4. Scholarium in ufusmenfaefuae vertere. Trident. 3. Praecipit Concilium Tridentinum# rio de caetera officia, vel dignitates,quae Scholafieriae dicuntur, nonnifi DoSto* ribus, vel Magiftris, aut Licentiatis in facra pagina, aut injure Canonico, et aliis per foni s idoneis, et qui per feipfoS id munus explere poffint, conferantur. 4. Hoc decreto aperte declarat S. Synodus, Scholafticos tales elle conftituen-dos, qui per fe munus fuum explere poffint, veiintque ; id eft, ut ipfi curam fcho-larum habeant, et formandae, inftituen-daeque juventuti intendant. Imprimis ergo Scholaftici eft, ut, fi ad iplum pertinet coniti tuere Magiftros, etMagiftras, tantum admittat habiles, et pias, rejeótis illis, quorum, quarumque ipfi capacitas? et converlatio non eft perfpeóta. Quippe tales Magiftros conftituere, fubftituere-que oportet, de quibus fperare pollit » quod tenellae juventuti continua virtù- tum exempla ab oculos ponant) et quibus nihil magis curae fit, quam puerorum malas inclinationes corrigere » et reprimere, 5. Neque hic fifiere decet Scholafti-cum ; fed et iple jugiter meminiffe debet, Gbi incumbere lingularem curam, Schoss frequentius vifitandi, examinandi Scholares, eaque omnia faciendi, ut ju ve-nes in litteris, et moribus proficiant. Ecce officium, quod faue grandem pruden-^am, eruditionem, et zelum requirit: Propterea S. Synodus praecepit, ut Scho-lafieria nonnifiDoétoribus committatuy. * 6. In reliquis Canonum argumentis Vix quid magis reprehenditur, quam vitium ignorantiae eorum, qui officio docendi praefunt ? Ait S. Leo : Si in Laicis vix tolerabilis videtur infcitia, quanto Magis in hisT qui praefunt, nec txcufa-Hone digna efi nec venia. Refert Gratianus c. 3. D. 38« Juxta Concilium To-ictanum ignorantia, mater cunStorum Irorum, et vitiorum, maxime in Sacer-dotibus Dei vitanda efi, qui docendi officium fufceperunt. Supereft ibi cap. 1. Quid aequius fententia Ifidori ? Definat, s. Ifidor. mquic, locum docendi fufcipere ». qui ,lefcit docere — caecus enim fi caeco du- l. 3. c.33* c%tum praejiat, ambo in foveam cadunt. O et fententiam S. Bernardi ! Quando s. Bern. enim excufare pojfet ignorantia homi-Ut,n5 qui fe magifirum infantium, do- c ' — ( 134) Storm inficientium profitetur ? Ignorans utique ignorabitur ; immo et multos ignorare faciet, et ignorari, C AP VT v. Pe Thefaurayio. 1. Juxta Ifidorum ad ThefaurarinW pertinet Bafilicarum, et Ofiiarii ordinatio, incenfi praeparatio, curaChryfmU' tis conficiendi, cura baptifterii ordinandi, praeparatio luminariorum in /aerario, et facrificiis. Refert Gratianus c- *• §. 14. D, 2<. 2. Jure decretalium inftauratur vetus decretum Concilii Toletani, quo ad ofii' cium Sacriftae revocatur, ut fciat — aa ejus curam pertinere cuftodiam facro-rum va forum, veftimentorum ecclefiaficorum , feu totius Thefanri: nec non t quae ad luminaria pertinent; five in cera, fiy e in oleo. Supereft c. un. de Offic. Sacrifi. 3. Quippe jure novo officium Sacriftae ab officio Cuftodis diflinguitur ; eo quod hoc officii ^enus ad curam quotidianorum utenfilium referatur. Sic ex Ordine Romano praecipitur Cuftodi, ut pallio, vel linteamenta /litaris, feu cunStn utenfilia Ecclefiae indefinenter cufio-diat, lampades, et lucernas in accendendo, feu extinguendo pervigil exifiat ?tc. Refert, c.i. de Offic. Cuft. — ( I3f ) — 4- Concilium Colonienfe de An. 1260 Cone c»-11 trum que ci Eci um confundere videtur, xhérau/6 ^uia praecipit TlieVaurariis, toč Ai77zräßW« kcclejìae ita fideliter adminiftrent, et generaliter omnes ecclefiaflicae Jupelle-ftilis, feu Thefauri enfi odiam, eorum fidei, atque curae commijfam ita conferrent fideliter-, et folerter, quod inde non fini repr eh enfi biles, et quod poenam Canonicae cafiigatmnis evitent. V Veteri more utrumque officium fi triplex minifterium obedientiae, ut ad-fiuc in Monafteriis fupereft, fuit3 donec tfl Eccleiiis Cathedralibus, abrupta vitae communione, vetus officium in titulum beneficii, dignitatisque erigeretur ; quod Juxta Viola(3um ex divitiis enatum eft— Mo'aim 9UO fit, ut aliquando is fiat Thefaura- càaon de rhs, qui fe ipfum cujiodire, ac regere deficiat, quique ineptus fit, ad cujus-£nmque parvae domus cufiodiam. Quid amplius ? Queritur Aučtor hic, Supu fultos effe nedum Thefaurarios, fed et c°rpora, five collegia Canonicorum, 9MÌ nefciani, quid fit cujiodire Thefau-r°s Ecclefiae. Putant enim, tunc demum f0r cuji odiri, fi ad ornatum templi Dei fodiantur. Si quis vero vel propter Publicam famem , vel propter reciem-Ptionem captivorum eos alienare velit*. QUam multi clamabunt, non cuftodiri, diflrahi et dijfipari vafa Bei P Qua fi Vcro, quod in. viva Dei templa ex neccjfi — C136) — fltate impenditur, hoc malitiofe filata n riali Dei templo detrahatur. Sic čarna- i les homines Jhpiunt, fed longe aliud efi < SanStorum Dei judicium. 1 s- S?"1- * 6. En fententiam S. Bernardi ! 0 vd' a 111 e ’ nitas vanitatum ! fed nec infanior 1 quam vanior. Fulget Ecclefia in parieti' bus, et in pauperibus eget : fuos lapi' des induit auro , et fuos filios nudos deferii: de fimptibus egentium fervitW oculis divitum. Inveniunt cur io fi, quo deleStentur, et non inveniunt miferii quo fufiententur etc, s.Hieron » 7. Quem in finem cuflodiri» et itti' Bua,0 j' pendi debeant The lauri, difcimus ex Ss. Patribus. Juxta S. Hieronymum S>. Exuperius, Tolofae Epifcopus, viduae Sareptenfis imitator, efuriens pafcit alios, et, ore pallent e jejuniis, fame torquetur aliena, omnemque fubfiantiatn Chrifii vifceribus erogavit. Nihil illo ditius, qui Corpus Chrifii Domini cani' ftro vimineo, et fanguinem portatili vi-s.Ambrof. irò. Ait S.Ambroiius : Inediam faciunt, cp'3I' quia aureum Ecclefiae nogatur ? Nec ego hanc invidiam perhorrefco. Habeo aerarios. Aerarii mei funt pauperes Chrifii, Hunc novi congregare Thefiu-rum. Utinam hoc mihi femper crimen adfcribant,quia aurum pauperibus erogatur. Hoc exemplo et S.Hilarius, quidquid omnes Bafilicae habuerunt argenti, captivorum redemptioni protinus; — ( 137) — ^putavit, cumque omnia cognoviffet 1' txpenfa, exultans, atque congratulans, r tuia vota fidelium dijpenfatione fua viabat coeli in fedem praemijja, usque '' ^deo credidit omnia diftribuenda, ’ 'ßousque ad patenas, et calices vitreos leniretur. Quid clarius ? AurumEcclefia ' ilabet, «o?z ut fervet ,fed ut eroget, et [ lt} neceffitatibus fubveniat. Refert Gratianus c. 70. XII. q. 2. C APVT Vf, Canonico Theologo. i .Vetus decretura Concilii Lateranen-^ III. praecipit, ut Metropolis Ecclefia *heologum habeat ■> qui facerdotes, et tlios in facra pagina doceat > et in his ' ^aefertivi informet 0 quae ad animarvi curam fpeSlare nofcuntur. Refert Ci4- de Magifi. etc. 2. Id genus decretiConcilium Bafileen- cone. Ba-*e et ad reliquas Cachedrales Ecclefias fii.seir.31. Prorogavit, ftatuendo, ut quilibet Colla- cap’3’ *0r ipfarum praebendarum teneatur, ^ debeat Canonicatum, et Praebendam, luam primum facultas fe obtulerit, et diveniri potuerit, uni Magifiro, Licen-tato, vel inTheologiaBaccalaureo forato conferre, qui per decennium in Vniverfitate privilegiata ftuderit, et ü}rs refidentiae, et leSturae, et praedi-1 Cationis fubire voluerit ; quique his, rtfemei ad minus per fingulas kebdo- Mades, cej)ante legitimo impedimento » legere debeat; et quoties ipfim in hujusmodi leStura deficere conti geriti ad arbitrarium Capituli in fubtraStio* ne di (tributionum totius hebdomadät puniri po ffit. Et fi refidentiam defernt' rit, de alio provideatur. Ferumtame® ut Uberius fiudio vacare poffit, nihil perdat-, cum abfens fuerit, fui officii gra* tia3 a divinis. Trident. 3. Noviilime Concilium Tridentiimin iuftituit, utici ipfum et ihinfignioribuf collegiatis Ecclefiis, monafteriisque, ubi commode fieri queat» inftitueremr : Ec-clefiae vero, quarum annui proventus te-1 nues fuerint, et ubi tam exigua efi Clefh et populi multitudo, ut Theologiae U' filio in eis comniode haberi non poffit i \ Jaltem magifirum habeant, ab Epifcopo cum confilio Capituli eligendum, qui Clericos, aliosque Scholares pauperes Grammaticam gratis doceat, ut dein* ceps ab ipfa facrae Scripturae jiudia > annuente Deo, ad Univ editatemi trans-' ire pofiìnt. Concili. 4. Concilium Mediolanenfe V. offi-Äiediol. cium Canonici Theologi ita explicat : uU quicunque Praebendam theologalem-p in Cathedrali Collegiatisque Ecclefiis obtinet, is, et quae Jaerarum lecìionii»' generarci quibus diebus (bis vel ter per’ lingulas hebdomadas fai tem) Epifcopts s pme fcripferit, ut interpretationis Juat — ( 139) — munere fungatur, accurate ad illius praefcriptum praejiet ; ita, ut etiam,fi Spedire cenjuerit, et in Seminario, et lu aliis Clericalibus, Jacerdotalibusque Collegiis doceat : in Bafilica vero Cathe-drali faltem die fefi'o femper faer am Scripturam publice interpretetur, ct exponat. V Reliqua Concilia Canonicos, Capellitos , Vicarios, Presbyteros, Clericos-9iie plus minusque adigunt, ut his lečtio-tibiis, interpretationibusque Theologi 'edulo alfiftaut. Inquit Synodus Camera- synod, cenfis : Curent autem Epifcopi cum Ca~ Camerae, Ptulis, et Monafteriis, quacunque rabone commodius fieri queat, propofita fa e poena, five praemio, ut frequens fit Auditorium, qua in re plerumque valebit docendis indufirict,fi fit efficax in docendo ; ut non tantum rem exponere, led et auditorem retinere, et obiettare poffit. $ 6. Superfunt infinita alia argumenta, 9Uae Clericis affido um Ss. Litterarum ftiidmm privatim commendant. Quippe luid falubrius ? Ait Concilium Toleta- Conc.To-^urn : Sacerdotes legere Ss. Scripturas lec' c' 25‘ ^monentur Paulo Apoftolo dicente ad \imotheum : Intende leSlioni, exhortationi, doctrinae; femper permane in Vf- Sciant igitur Sacerdotes Scriptu-ras Ss., et Canones, ut omne opus eo-v'ti,n in praedicatione, et doctrina con- Cone. Co- fifiat. Ex fententia Concilii Colonienfis I* c*"' Io I' de Anno 1536 Subfiantia facerdotii fari c r' ' eloquia divinitus tradita ; utDionyfiM Conc.Me- žZ/e magnus appo fite ait. Praecipit Con-riioi. p. 3,. c^!iom MediolaneiifelV. Quidquid te^' poris a divinis officiis, aZ> orationis contemplationisque exercitatione ■> ^ ecclefiaflicisfunctionibus) et ab aliis fa ceffariis aStionibus vacuum habetis ? »io« i« otio, neque in defidia, nec vefO in rerum novarum curiofitatibus conterite ; fed, cum in fortem Domini vocati /itis » in ejus lege die, ac nocte fa ditemini. Quid perverfius ? Tede S. Hi?' ronymo : Nunc etiam Sacerdotes Deli . omiffts Evangeliis, et Prophetis, vidimus comoedias legere, amatoria bufa licorum verfuum verba canere, Virp' ■. lium tenera id quod in pueris nece/fi fa tis efii crimen in fe facere voluptatis. Refert Gratianus c. 2. D. 37. TITVLVS XII. De dignitatibus Ecclefiarum Cathedra-lium. CAPVT I. De sìr chi diacono. s. Micron. I. Juxta S. Hieronymum fingali EccD' KPuft' ad fiarum Ep-ifcopi, finguli Archipresbytf rhfinguli Archidia confi et omnis offa Ecdefiajìicus filis Rectoribus nititur-Quis inde non videt antiquitatem horum officiorum» quae proceflu temporis ia Standes Dignitates Cathedralius Eccle forum fuccreverunt ? 2. Veteri jure Archidiaconus quafi generalis Vicarius Epilcopi fuit. Hac occa-‘l0ne S. Leo Anatolio vitio dedit, quod oum, qui Eutychianae haeretis te prodi-forat fautorem, in Archidiaconum ele-S’llet : quem-, inquit» qiiia nunc Ecclefia-fccis negotiis praepofuit, propter hae-pticam perverfitatem eidem favorem fuum praeßare convincitur. 3. Amplitudinem veteris officii exhi-°et Ifidorus» cujus fententiam refert Gravantis c. i. D. 25. Juxta hanc ledtionem et Archipresbyter Archidiacono fubdi-[Or. Sed in erili compertum eft, haec ver-Oinon fu per elfe aut in opere Ifidori Hif-Palenfis, aut decreto Burchardi, autPan-Jormia Ivonis. Extat tamen haec perio* fos in decreto Ivonis. , 4. Ad exemplum Gratiani et novum los illam ledtionem adoptavit, laudatque fo Concilio Toletano, quamvis hadtenus 1,1 nullo Concilio Toletano reperiti po« Vierit. Illud indubitatum efl:, audiorita-neni Archidiaconi inde fupra Archi presbyterum novo jure receptam-, ftabilitam-Sue fui fle c. i. de Offic. Archid. J. Jure novarum Decretalium Jurisdi* *Hq Archidiaconi, quae veteri more vi-Caria fuit, veluti ordinaria habetur, ita» Vt ipfi alicubi proprium tribunal fori cun- s. Lt» eyilt 85. Goiicil. Trident. Seff. 24. cap, 20, Car. Fevr. de Abus. •L » 4* c. 3. tentioli eflet,cum poteftate fnfpendendi; excommunicandi abfolvendiquePresbyteros, et Priores. Arg. c. 54. de Elect. 6. Non tarnen vel tunc,vel nunc eadeni omnium Archidiaconorum eft auétoritas-Referipfit Honorius III. Archidiacon0 Senonenfi » nihil ani pii us licere jurisdi-étionis, vel auéloritatis, quam conftite-rit PraedecelTores luos de pacifica fic obtenta confuetudine exercuiffe cap.10. & Ojjic. Archid. 7. Concilium Tridentinum , fuppreffi3 initandis Decanorum,Archidiaconorum? reliquorumque inferiorum judicum, eam fas criminales, et matrimoniales EpifcO' poruiti tantum examini, et judicio refli' tuendas cenfuit ; etiamfi interEpifcopum? et illos judices fuper caularum iftarum cognitione lis aliqua in quacunque i»' flantia penderet. 8* Hoc decreto vetus Jurisdiélio Aiv chidiaconorum, fupprelfo foro contentio-fo, plerumque recidit in extrajudicalerm corrigendi excelfus per fimplicem correctionem, admonitionemque, aut denuntiationem, fi tanti fit momenti caufa. 9* Hinc Pragmatici diftinguunt inter officia, quae Archidiacono, ut Archidia-conus eft, competunt, et illa, quae Ar-chidiaconus exercere poteft, ut Vicarius, aut Officialis Epifcopi. Hae quippe duae qualitates difparatae funt, etfi fubinde 18 eandem perfonam cadere queant. lo. Sic ad officium Archidiaconi, qua-j^nus Archidiaconus eft, refertur praenatare ordinandos, quos inde et exami-^are, probareque oportet, quia ipfms eft: ^ftificari, praetentatos eile, quantum ‘ragilitas humana noffe finit, dignos c. 9. ^ Offic. Jrchid. , 11. Jure novo ad officium Archidiaco-111 revocatur et inftitutio Beneficiario-tum,qua ipfi in corporalem polfeffionem ^epti beneficii mittuntur, cap. 7. d. tit. Alibi tamen et inftitutionem audtoriza-“'lem , feu tituli attributivam nafti funt Archidiaconi, ita tamen, ut curam animarum ab Epifcopo obtinere oporteat. 12. Eft Archidiaconis jure Decreta-*lUtn et jus vifitanrii dioecefin, c.i. et G.h. ^aecipit tamen Concilium Tridentinum, m Archidiaconi, Decani, et alii inferio- , uhi haEtenus viftationem legitime ^ercere confueverunt, debeant quidem TUmpto Notario de confenfu Epifcopi Anceps per sEiPsos ibidem vifitare. 13. Supereft Archidiaconis alibi ambior ufus veteris juris. Sic ergo cenfent, Archidiaconos in his dici Vicarios Epif-E,°pi, quia exercent ea, quae etiam ad Pifcopos pertinent; illos tamen non ef-e finipliciter Vicarios, fed certa dignita-Potiri, quatenus ad libitum Epifcopi ^tione, et poffeilione fui tituli, jurisque ^°veri non poliunt. ConciJ. Trident, Seff. 24, cap. 3. Fagnaad cap. 7. h. n. 31, Trident. S eff. 24. cap,iz. Conv. Cler. Gail. Ti:.de vif. Arnob. Iv. 7. adv, Gent. 14. Praecipit Concilium Tridentinum» ut Ar chi di a coni, qui oculi dicunW Epifcopi, fini in omnibus Eccleßis, 'idi fieri poterit, Magiftri in Theologia, fin Dociores, aut Licentiati injure Canonico. Quare hoc, nifi ad juftum arguirteli' tum, quod et hodie luperfit grandis mei* fis officii Archidiaconatus ? # i V Clerus Gallicanus in illo Conventu de Anno 1579 Archidiaconus bis verbis commonet, ut juxta antiquos, $ recenter editos Canones conftitutioneS' que ita Juum officium, aut munus oh eant,, ut fidelem hac in re tam fanBa 1 iamque neceffaria, tum Ecclefiae turi Epijcopo operam fiuam comprobent. Ec-ce veram regulam regiminis ecclelia#' ei, ut non fecundum confttetudinem, fecundum Canones officii potefiatem?et obligationem metiri oporteat^ * 16. Officia magis fecundum jurat quam confuetudines effe adminiftranòa docet Arnobius inquiens : Facitis, quOU fieri cernitis, non quod fieri oportet confiditis ; nimirum, quia apud vos vU' let plus nullam habens confuetudo i‘a' tionem, quam rerum infpeSla natili veritatis examinatione ponderata. E* lententia S. Cypriani nec confuetudo impedire debet, quominus veritas pf^’ valeat, et vincat ; nam confuetudo veritate, vetufias erroris efi : propter^ reliSio errore fequamur veritatem. l’e' fert — ( H? ) — ^ %tGratianus c. 8- D. g. Juxta S. Augu-^mmfruflra, inquit quidam■> qui ra- , Kone vincuntur, confuetudinem nobis u Ejiciunt -, quafi confuetudo major fit peritate, aut non id fit in fpiritualibus !' fiquendum, quod in melius fuerit, per l" Canones, u fpiritu fianSto revelatum. }loc plane verum efi, quod ratio, et ve-' r^ax confiuetudini fit praeponenda. Su-? Pereft /fc? c. 7. Quid funeftius ? Confiue-hdo, teile S. Bernardo, plurima fiaepe s.Bern.de ' vitia quafi naturalia in negletta con- vlt- follt• dentia efficerefiolet. c A P v T i r. JJc ArchipresbyUro CatheArali. . i. Veteri jure Archi presbyter Vica-titis Generalis Epifcopi in fpiritualibus etat. Juxta Ifidorum fpecialiter ad ejus ^inifierium pertinet, fiupru omnesPres~ Sterosin ordine pofitos curam agere, et affidile in Ecclefia flare : et, quando fldjcopi fui abfientia contigerit, ipfie vice ejus miffarum folemnia celebret, et flUechis dicat, vel cui ipfie injunxerit. defert Gratianus c. 1. §. 12. Z>. 25. 2. Jure Decretalium uberius officium 4rchipresbyteri explicat Leo IX. Offi-cium jirchipresbvjteri de Urbe, inquit» c°nftat — quando Epificopus Miß am ca-nit, debet praecipere Sacerdotibus, ut iduant fi e vefiimentis fiacris, et, quali-^n-Efpen H.Etcl. P, I, K Trident. S e ff. 24. «up. 12. ter ad Miffàm procedant. Debet etični praecipere Cuftodi, ut in Sacrarii EucharifiiaChrifii propter infirmos noj defit etc. Supereil: decretum c. 3. de Oj' fic. Archipresb. 3. Suocellu temporis tam amplum officium Archipresbyteri Cathedrales i11 plures, et alios Officiales divifum e it pet diverfas coiiibetudines, quae alibi plus» alibi minus veteris officii Archi presbyteris Cathedralibus reliquere. Hodie frf quentius Archipresbyteri urbani nonni1"1 inferiorem Clerum fibi fubječtum haben1, 4. In reliquis tantam Archipresbytei'0 Cathedrali auftoritatem, et obligationem in Clerum fui diftričtus vindicare licet» quanta gaudent Decani rurales le' Ipedtu fuorum fubditorum, in ordine ^ còrreétionem»et reformationem morun1' Hinc dubium non eft, hanc dignitf tem elfe ex numero illarum, quibus animarum cura fubelt, ad quam juxta Td' dentinum Decretum nemo promove1'1 potelt, nifi qui falcem XXV. fu a e aetati5 annum attigerit. Et, quamvis ex Tridentino Concilio neceifario conferenda nc.11 fi Graduatis, in Belgicis tamen Ecclefi}5 noviter erectis uni e novem Graduati5 Canonicis obtingere debet. * 6. Ergo et id genus officii fat ponderis habet, ut fine multo timore fulcip1 non dqberet. Quippe quodvis regime’1 animarum negotium praeprimis arduiin’ M . . ■;f cit) fi profečtus falutis potius, quam pro-J ventus beneficii fpeétetur. Ait S. Grego-r rius Naz. Ars artium, et /cientia Jcien-tiarum mihi e/fe videtur, hominem re-(• gere. jj ^ Ad confirmandum id exftant obviae l( fatrum lentendae. Ifidorus Pelufiota ait : Opus ejl haec res, non ludus, atque ani-f«i obleStatio ,• cura, non luxus ; munus , deferendis rationibus obnoxium , no« j imperium ab omni cenfura liberum, at-‘iue immune ; paterna procuratio, non , tyrannice licentia ; dijpenfatoria prae-feStura, non ejusmodi poteftas, quae hb reddendarum rationum necejjitateni '>1011 cadat. Juxta S. Gregorium. ü/oc tempore talis in regiminis arce debet tonftitui, qui non folum de falute animarim , fed etiam de extrinfeca fubje-tiorum utilitate, et cautela fciat effe follicitus. Pvefert Gratianus c. un. D. 3 9* £11 lentendam S. Chryfdftomi : Sacerdotes procurationem regendi — fufcèpe-vunt ad magnam Juam gloriam, et ad grande periculum >■ ad gloriam quidem, /i diligenter traSlaverint — ad perieli-htn autem, fi negli genferfi enim ille pro negligentia timere debet periculum, qui procurationem fufcepit terrenarum rerum; quanto magis Sacerdotes, qui de manu Dei fufeeperunt animarum procurationem' /anctarum P Adeo ex lententia Concilii Colonienfis de Aa 5 3 6, , K a S. Gregor, Nazianz. Orat.I. , S. Ifidor, Peluf.L. j. ep.216. ad Fallad. S. Cìirif, Op. imp. hoin. 40. Cone. C#^ lon. P. i. cap. 2. — ( 148) — Cura animarum /cientia fcientiarwn merito appellanda eft. CAPVT III. D £ Pocnitcntiurio. 1. Inter reliquas partes officii olim et Archi presbyteri erat, ordinem Poenitentiae dirigere. Sic officium Archi presbyteri in urbe explicat Leo IX. : Confef/0' nes peccatorum eorum, qui a fori5 veniunt, recipere cum omnibus Sacer' dotibus, et exinde per provijtonem PQil' tificis magnam debet illis adhibere cU' ram. Éefert. c. 3. de Offic. Archipresb. 2. Novo jure praecipit Innocentius Hj' tam in Ecclefiis Cathedralibus, quam i,i a liis conventèalibus Ecclefiis viros idO' neos ordinari, quos Epifcopi pojfird Coadjutores, et Cooperatores habere" in confefiionibus audiendis, et Po enitet tiis inj tingendis. Super eli decretum i' de Offic. Ordin. 3. Solebant Epifcopi horum Vicari0' rum, et Cooperatorum operam ad quasdam perfonas, et certa crimina reftring6' jte, aliaque fibi refervare, ita, ut alii C0ll' feffarii Laicis, alii Clericis, alii Moniah' bus, alii fubinde Nobilibus deputarentur? quibus folis confiteri pollent. Quippe coii' iuetudo illa approbandi paffim Confe»3' , rios,qui omnium indifferenter confelli0' ! nes per dioecefm fufcipere poffent, ali-quando ex novo jure ignorabatur, hinf privilegio fuit opus, ut quisquam fibi li-“ere confeifarium eligere polfet. Arg. c* 16. de Poenit. et Remijf. 4- Praevalente recentiore difciplina ppifcopi coeperant virum prudentia, eruptione, ac pietate praeftantiorem lelige-re3 quem Confeiforem, aut Poenitentiarum generalem dixere, ut ab inferiori-pus cunfelforibus in dubiis cafibus confu-'' polfet, et ad quem graviorum crimi-Pttn rei remitti deberent. Synodus Oxo-Penfis 1287 ita ftatuit : Majora et noto-I''« crimina Poenitentiario nofiro relevet (Sacerdos) et poenitentem fibi ^ansmittat cum litteris, caufam deli-% et circumfiantias ipfius continentias. Poenitentes idem cum litteris Poe-^tentiarii, abfoliitionis, et Poenitende modum continentibus, ad fuum regant Sacerdotem. 5- Juxta decretum Synodi Bituricen-“s de Anno 1584 Confefiìonibus audien-d praepofiti dubitantes de cafuum pavitate, aut differentia confutant hifcopos, aut eorum Po enii enfiar io s, llut viros in ea ver fatus, non expr effis ^enitentium nominibus. 6. En decretum Concilii Tridentini ! n omnibus Cathedralibus Ecclefiis, in-‘luit, ubi id commode fieri poteft, Poeni-ditiarius alius cum unione Pracben-fae, proxime vacaturae, ab Epifcopo lnMtuatur, quiMagifier fit, vel Do flor, Synodut Qxonienf. cap, 6. Syn.Bie. T^i.§.ar. c. 15. Conci!. Trident. Sefi". 24. cap.S- — Cifo) — aut Licentiatus in Theologia vel jtiYi Canonico, et annorum quadraginta i feu alias, qui pro loci qualitate aptiof repefiatuu 7. Inde inferunt Interpretes juris? Poe-nitentiarium inftitutum eo i pio habere facultatem, non petita alia licentia Epif' copi, audiendi confelliones Poenitentium illius dioecefis, eosque abfolvendi a peccatis, quia, vi fui tituli, Parochus totius dioecefis, et ordinarius Confelibr illiuS cenfetur. 8* Quum itaque vi fui officii et dignitatis Poenitehtiarius fit quali Vicarius natus Epifcopi in audiendis confeffionibus, etiam tenetur munus illud tempore, etlo' co, arbitratu Epifcopi defignandis, obii'6,’ etili calli n egli gen ti a e a bE pile o p 0 puniri) dignitateque privari poterti ut cenfuill'0 i^nefr 5* Congregarioncm refert Garcias. C.4. n.117.' 9- Ait Anno 1583 Synodus Turonefl' ^synodus fis : Oui igitur Po enitenti arii munTg rl i3°“e‘11" funguntur, eximiae /dentiae effe debent, ut vitium avitio difeernere, et animas, quae peccaverunt, modo leni' ter, blandisque verbis confolari, rnae-fiosque reficere, modo acerbe, et graviter increpare, atque infimer e valeant- ^ 10. Quid reliquum eft, nifi ut dele-<5H Poenitentiarii amore falutis anima-rum in deferta induftria officio vacent? LoirTio^n S.Chryfoftomus : Idcirco nempe nos i.epiTiin. Me elegit, ut fimus quafi luminaria; ut — ( Mi ) — Wuti fermentum evadamus ■— ut velu-^ Angeli cum hominibus verfemur in hrris ; ut tanquam viri cum infantibus Pueris, quafi fpirituales cum animali-V? ut ex contubernio nofiro ingentia Wfl lucra conquirant etc. Ex fe utenti a ^•Profperi : Contra jufiitiam faciunt hi, lui merito fuae converfationis, vel eruptionis eleièti otiofum fludium fru-tinofae utilitati regendae multitudinis ^deponunt; et, cum poffent, deberent-Ve laboranti Ecclefae fubvenire, ope-r°fcte adminiftrationis laborem fruente quietis contemplatione refugiunt. Juxta Origènem efi vocatus Paftor, fed llon electus, qui praeefi gregi quidem ? (t lacte ejus utitur, et lana ejus operiar ,• fed infirmum non requirit, et ciau-'W non colligit. Ecce ! inquit S. Leo : Huia conficientia honorem fibi debi-him — vindicant, qui pro animabus fi-h creditis non laborantP Quid S. Ber-•'ardus ? Sumptus ecclefiafticos gratis te habere putas, cantando, ut ajunt, bona ^i-bi provenir e videnturPSed bonum erat tyagis fodere, aut etiam mendicare etc. CAPVT IV. et V. D t Officiali, et Vicario E pi f copi. i. Recentioribus faeonlis duo novelli ^iiiiftri ad explicandam jurisdictionem ''pifcopi fubnati funt. Horum unum dice-re placuit Officialem, qui contentiofae S.Vrofp. vel Jul. de vie. Cont. lib. 3- Origen, in cap. ». aii Kom. S. Leo epiftol.gj. cap.16. S. Bern, declamat, cap. 16. — (I?2) — jurisdictioni praeficitur ; alter vocari io‘ P let Vicarius, cui voluntaria jurisdiétio i relinquitur. 2. Utriusque jurisdiótio alia non efi > c quam delegata. Relcripfit Innocen- 1 tius IV. inde, mortuo, vel fufpenfo, eX' i communicatoque Epifcopo et jurisdiCtio' 1 nem Vicarii, Officialisque cellare, (pif uterque jurisdictionem fuam tantum re' cipit ab eodem, c. i. de Offic. Vic. in 6» 3. Quum uterque generale mandatum habeat, confequens eft exinde, manda' tum generale ad fpecialia non porrigi-Sic Bouifacius Vili, vetat, Vicarium ge' neralem procedere ad inquifitionem? cpnfuras, aliasque, poenas, nifi fi bi fpe' cialiter haec committantur, c. 2. ibi. 4. Ait Papa eodem exemplo : Cum ^ generali concefftone non veniant illa ■> quae non ejfet quis verifimiliter in fps' cie conceffurus : nec regulariter donaV valeat is, cui bonorum adminiftratio etiam libera eft coneejfta ; Officiales Effij' copi beneficia conferre non poftìint, nifi beneficiorum collatio ipfis fpecialiter fit commiffia. Refert, c. 3. d. t. in 6. f. Efi ergo, quod hic, et ille amplitu' dinem fui officii ex finibus mandati mf' tiatur, et conluetudine temporis, locique. Repreffit Innocentius III. Officiales, Vicariosque generales Metropolitarum, qui in dioecelibus Suffraganeorum tribunalia erigebant pro futuris caufis per ap« pellatiooem devolvendis, nifi confuetu-do hoc habeat, c.i.de Offic. Ord. in 6, 6. Praevalente indifcretiore ufu Officialium , Vicariorumque ftatuefe Concilia , ut Epifcopi majores caulas fi bi ipfis fefervarent. Quippe juftus ufus horum fiiiniftrorum eft, fi Epifcopi amplitudini fui officii impares funt. Juxta Concilii Narbonenfis de Anno 1609 decretum Epifcopi per fe ipfos caufas audiant i quas fi omnes audire nequeant, Officia-ks deputent. Inde ufuvenit, quod inBel-gio deci fio caularum Epifcopo refervetur. 7. Saepe dubitatum fuit, an Epifcopus Vicarium, Officialem que arbitrarii nutu revocare poliet ? Ex vulgaribus regulis juris mandata jurisdiétio ex nutu revoca-Mliseft; limitationi tamen locus efl, fi revocatio tenderet in infamiam officialis, Vicarii que : cum hujusmodi privatio fieri non pojfet ,nifi ex caufavera, et probata. - 8. Decreto Concilii Tridentini fat conforme efl, ut Vicarius, vel Officialis fit graduatus vel in Theologia, vel Jure Canonico, quia S. Synodus Capitulo Sede Vacante mandat, ut infra očliduum vel Vicarium conftituat, vel priorem Epifco-Pi Vicarium confirmet, qui fit in alterala facultate vel Doétor, vel Licentiatus. * 9. Thomaffinus refert alia ftatuta, ^uae requirunt, ut Vicarius, vel Officia- Concil. Narbon. rap. 42. Trident, Seff. 24. cip. 16. Tkontsfif. F. I. L. 2, cap. S. S. Augtift. Serm. 36. ad Frati". Seri», ari l’aft. c. 4. P. Gcrfon in Conc. Rem. 2. part. pr. Hugo a S. Vittore L.i. Mife. Tit. idi. lis Epifcopì fìt in facris Ordinibus, et ipf° Presbyteratu conPitutus, et ab alio officio,vel fufpicionefequioris affeétus liber-* 10. Has dotes requirunt Patres in Miniftris regiminis ecclefiaftici. S.Augu-Pinus ait: Noneftis Paftores, feti hip rapaces, quia omnia qnafi, quae facitih propter lucrum facitis. Et alibi: paruM eft, quod oves languentes, et infirmas ■> et err. ntes, et perditas non cur/ nti etiam i fias fortes, et pingues necanti quantum in ipfis eft ; ille vivunt de mi' fericordia Dei : tamen, quantum ad Pw fiores malos attinet, occidunt. QuomO' do, inquis, occidunt? male vivendo, et regendo, juftitiam negligendo, maluM exemplo praebendo. Ex lententia D.Ger-fon quid ovibus miferis erit tutum, quando lupi funguntur Paftorum offi-cio ? An non lupus tyrannus rapax, qui lanam, et lac ovium, immo carnes et oj-fa per violentam exaStionem furripiii lajfat et opprimit?An non lupus tyrannus fallax, qui lanam, et lac ovium, carnes, et ojfa per äfiutiam procuratio' num, et advocationum furripit, cajfat, et dejicit ? an non demum lupus tyrannus vorax, qui lanam et lac ovium carnes, et ofia per gulam et luxuriam furripit, cajfat et inficit ? Quid brevius-fen-tentia Hugonis a S.Vittore? Lupi, inquit, non cuftodiunt in profpcritate, et occidunt in adv er filate. cm) TIT VL VS XIII. EleStione, eč nominatione Epifco-forutn. CAPVT I. Dt viteri Puffi-ligio populi. t-Veteri.jure populus aeque, ac Clerus vota ad eleélionem Epilcopi contulit. Ait S. Cyprianus : Coram omni Synago- s. Cypr. & jubet Deus conftitui Sacerdotem, id ePift-6ii’ e/t, infiruit, etoftendit, ordinationes Sacerdotales nonnififiub populi afiflen-tis conficientia fieri oportere-, ut plebe Praefiente, vel detegantur malorum crimina , vel bonorum merita praedicen-hr, et fit ordinatio juft a, et legitima-, liuae omnium judicio, et fiuffragio fiue-nt examinata. 2. Populi, Clerique fuffragia tam in via teflimonii, quam in via defiderii, quo eleétus praelentabatur, fpeftari confue-Veratit. Hoc exemplo refert PontiusDia- pnnu in conus, S. Cyprianum judicio Dei, et ple- ^is- favore ad officium facerdotii, et '... Èpil’copatus graduum — accendiffe. 3. Subnatis aliquando turbis in Oriente plebem ab eleótione Epilcopi removere placuit. Inde decrevitSynodus Lao* dicena : Non efi permittendum turbis eleElionem eorum facere, qui fiunt adfia-cerdotium promovendi. Refert Gratianus c. 6. D. 63. ' — c ifö) — 4. In Oriente hoc exemplo praecipit te Juftinianus Imp., ut in elezione Epileo; K pi una cum Clero Primates civitatis 5 cui t, ordinandus eü, praeterita plebe, etrel^ quo populo intervenirent. Nov. 123,0.1-1 5. In Occidente ufus veteris Ich ematis r diutius fuperfuit. Sic inter reliquas auóto-ritates, quas Gratianus fuo decreto i'1' I fperfit, ftatuit Caeleftinus I. dilette : Cti' 1 ri, plebis, et Ordinis confenfus, et de fi' derium requiratur, c. 26. D. 63. 6. Ait idem Pontifex : Docendus 4 populus, non fequendus ; nosque, fi nejciunt, eos, quid liceat, quidve non ceat, commonere, non his confenfu^ praebere debemus; utpote fi popula5 corrupta fuffragia tuliffe videretur, cap^ D. 62. 7. Vetus ordo fuit, quod Metropolit8 mox, ut fatum Epifcopi inaudiit, ex ftu' fraganeis Epifcopis ad viduatam EcclO' fiam Vifitatorem ablegaret, cui in ma»' datis dabatur, ut Clerum, populumque ad concordem eleétionem novelli Paft°' ris, milfo omni partium ftudio, induceret. Frequens hujus Vifitatoris mentio in epiftolis S.Gregorii recurrit. En exemplum , c. 16. Z>. 61. 8. Eleétione itaque peraóta Decretum Canonicum , quo eleéhis fignificabatur > Clericorum, Monachorum,Laicorumque fubfcriptione munitum, Metropolitae offerebatur, ut Eleétum, fi dignus appare- 1 ret, in Epifcopura ordinaret ; aut > fi in-' fignus eilet, alium ipfe nominaret. En ferba Hincmari : Praeno feere denique % uoZo, quia, fi perfonam a facrisCa-^onibus deviam feienter nobis adduxe-Jitis, non folum ex ea Pontificem non Mbebitis — fed et nofiro, et nofirorum hepifcoporum judicio, refutata rationabiliter EleSlione veflra incongrua, Malern fecundum Laodicenfes Canones hdtbimus eligere, qui vefiris vitiofis Voluntatibus non valeat confentire. 9. Quippe accepto decreto Elečtionis Metropolitae fuit, convocatis fuae Provinciae Epifcopis tum Elečtionis fordam , tum elečti qualitates examinare, Ut, ü omnia Canonica viderentur, Ele-ttum cum confenfu fu orum Epifcoporum tonfecraret. Praecipit Synodus Nicaena : Epifcopum convenit ab omnibus, qui hnt in Provincia, confiitui : fi autem hoc fit difficile — per tres omnino in tundern locum congregatos, abfentibus Quoque fuffragium ferentibus — tunc tileSiionem fieri oportet. 10. Novo jure Elečtiones Epifcopo-rUm ad Capitulum Cathedrale, exclufo Ion modo populo, fed et reliquo Clero, devolutae funt. Huic rei exemplum praebuit Roma fub Alexandro III. occafione enim diuturni fchismatis tum juxta Onu-Phrium Clero ac populo omnino a Pon- Hiscmar. ep.adClc -rie. Bell. Syn. Ni-cacn. i. 4. Cap. s. De Eleft. Capit. — . ( 1*8 ) — tificis EleStione exclußs, ea ad Cardi' nales folos primum redatta fuit. 11. Refcripfit Innocentius III. in Hun-gariam, jus Eleétionis ita privative ad Io-ìos Canonicos Cathedrales pertinere;'^ ne quidem ipfi fuffraganei Epifcopi io Eleétione ini Metropolitae cum Capitulo concurrerent, aut allenti ri requirerentur, nifi eilet alienius de antiqua, et probata coiifiietudine requirendus, c. 4. di Pofiul. Praei. 12. Succèffu temporis Capitularetu Eleétionem abruperant, relervationes Papales. Eu progrellum ! Primum Cathe-drales Ecclelias, quas apud Romanam Curiam vacare contigi det, refervare coepit tfe^Taeb* ^iemens V« Inde progrciFus eli Papa ai* ìnt/com. relervationem Eccleliarum, quae Clero? ckm. v. et populo Chriftiano, utpote in partibus Extrlv^g infidelium,- carerent. Benedictus IX. edi-int. com! xit, quatuor Patriarchales Ecclelias de Elea. Orientis non polle conferri, inconfufio Extrav.4. Romano Pontifice. Joannes XXII. iiiae provifioni vindicavit omnes Epitcopales? et fuperiores Ecclelias, quas illo vivent® apud Sedem ApoRolicam vacare contigerit. Succeffit amplior refervatio Bene-difti XII. qua afficiuntur omnes Epilcopa-les, et Archiepilcopales Eccleliae etc* tunc apud Sedem ApoRolicam quomodo-Extr. 13 cunque vacantes, et impoflerum vaca* ■ie praeb! turae. Juxta regulam Caucellariae deni' Reir c°au’ (luei-,aPae difpofitioiii relervautur oinnes celi. 3. — (iT9) — Sedes Epifcopales, tum intra » tum extra Curiam vacantes. Quo farto reliquae Elertiones concidiSFe videbantur omnes. 13. Quum in Concilio Conftantienfi a Martino V. abrogatio, vel abolitio reter-Vationum obtineri non poliet : S. Spio- Conci]. das (Bafileenfis) (latuit, et definivit, ge- Seff. 23.*’ feralem refervationem omnium Eide- decret." de hrum Metropolitanarum, Cathedra- Eleft* timu Collegiatarim, et Monafieri orum, oc Dignitatum Electivarum per Romanum Pontificem de catterò fieri, vel fa-ftis uti non debere, refervationibus in Corpore ^fiiris claufis, et his, quas in terris Romanae Ecclefiae, ratione diresti , feu utilis dominii mediate, vel immediate fubjedis, fieri contigerit, fem-per exceptisfed quod per eleSliones, et confirmationesCanonicas, fecundum juris communis difpofitionem, praediatis Metropolitanis, Catkedralibus, Monafteriis, et Collegiatis Ecclefiis, ac Dignitatibus electivis vacantibus debite provideatur etc. 14. Ortis inter Pontificem , et Conci- Conci], ii um diliidiis, quae finiri non poterant, buIl’nìc. fuccefiere Concordata Germaniae, Gal- ad faci-, liaequae. Horum vigore alibi nominat Rex. In Germaniae imperio Elertiones Capimi ares refti tutae funt, paucis exceptis. Ait Nicolaus V. : Placet nobis, quod in Metropolitanis, et Cathsdrali- — ( i6o) — bus etiam immediate non fubjeSiis Ec-clefiis et Monafteriis immediate fiibjt' Elis Sedi Apoftolicae -, fiant Electioni Canonicae, quae ad diSlam federn de fi' rantur. Quas etiam ad tempus Confi1' tutionis fel. record. Nicolai Papae IP‘ (quae refertur c. 16. de Eleéìr. in 6.) e*' fpeStabimus, et elapfo diSto ter mino,.I1 non praefentatae, vel fi praefentatfi minus Canonicae fuerint, providebi' mus, et, fi Canonicae fuerint, eas coti' firmabimus etc. Exceptis tamen Cathi’ dvctlibusj ßt AlctvopolitcifttSy qucls Sedem Apoftolicam quocunque modo vacare contigerit ; nec non, quae fi-mortem Cardinalium aut Officialhfi quorumcunque ditiae fedis, quanidfi1 ipfa officia aStualiter tenebunt, et eticità quorumcunque Legatorum, feu Colit' Siorum, ac in terris Romanae Ecclefi^ ReSlorum, et Thefaurariorum, Depfi' tatorum, feu Mifibrum vacabunt, übt* cunque dibtosLegatos, feu Collectores, vel ReStores , et Thef aurarios., anU' quam ad Curiam Romanam redierint ' feu venerint, rebus eximi contigefd humanis; quae omnes Sedi Apofiolfio? refervantur, uti et quorumlibet fi° quibuscunque negotiis ad Romanam Curiani venientium, feu etiam recedei]' timi ab eadem, ß in locis a diSla Curi1* ^lltra duas diaetas legaleš non difiafi tibus, ab hoc luce tranfire contigerit- Haec &iec et alia hodie fufms» et eruditius explicant noflri Juris Confulti ad Concor-^ta Nationis integra. In reliqua crifi hiftoriae et hodie ^p-3-^coquitur vetus Jus Regium -, quo ali- conf. e> 'Hiando Ripari oportebat Eleftiones ec-clefiaRicas. Superfunt in hiRoria diverta Vetera hujus argumenti exempla, quo-nonnulla Gratianus fub decreto interfit, c. 9. i6. et paßim. D. 63. 16. Inde et ipfe Gregorius VII. veri-ne poflmodum ejus Eleftio, et Or- Satio ob defeftum contentus Regii in 'r/itum mitti pofiet, ordinationem luam Pi Herr i voluit? quoad usque confenfum , et approbationem Imperatoris per fuos legatos obtinuiflet. Quippe haec verba Uregorii refert Lambertus Schafnabur. Üenfis : Cogi tamen nullo modo potuifle, Ann.1073. llf ordinari fe permitteret, donec in Pa$- I9I-Gestionem piiam tam Regem, quam Vincipes Teutonici regni confenßße (ma legatione cognofceret. 17. FuneRa reliqua diffidia de regia in-vefiitura conquieverunt per pa&um» |)iiod Wormatiae A. 1122 Henricus.V. 'Hp. cum Calixto III. Papa iniit. Ait imitator: Pro amore, et fanBae Rom. Nelepa e, et Domini PapaeCalixti, et pro r'medio animae meae, dimitto Beo, et lVt. sipo(lolis ejus, Petro et Paulo, et lVt. Ecclepae Catholicae omnem invepi-turufn. per annullivi, et baculum, et con- ^un-Efpcn y.Eccl. F-1. L Tom. X. Con. Gen. Col. 90t. Edic. Lab. Cap. 4. De Nom. Reg. eli Sic cedo in omnibus EccUfiis fieri Eleùtio nenu et liberam confecrationem. 18. Supereft inter reliquas authoriö' S tes, quae vetus Jus Regium inElečiion1' He: bus ecclefiafticis explicant, decretili11 llii Concilii Toletani XII., ut licitum fe neat deinceps Toletano Pontifici, quOS' cunque regalis potestas elegerit ?^ jam dicti Toletani Epifcopi judicii en, dignos effe probaverit,-— decedentibff tii Epifcopis eligere Succeffores. Refe!1! ^ c. 25. T). 63. 19. Tulit ufus faeculi, quod Rex coiH' mendaret, aut nominaret eligenduni’ Eleóìione perafta Rex de ea re nomina' tionem referebat ad Concilium, ut inqu1' reret in mores, dotirinamque elecE Quo faéto, fi repertus e flet dignus, Ratin1 sinnond. a Concilio confirmabatur. Refert Sil' antiquior* mon<^Lls veteres formulas de Epifcopatu» promov. " quarum ufus fuit fub primis RegibusFraO' -Gpiieop. eorum, eo ordine: I. Cleri, plebisque vi' dnatae civitas preces ad Regem pf° Epifcopo infiituendo. H. Praeceptu^ Regis de Epifcopatu ad Epifcopum de-fignatum. III. Indiculus Regis ad tir op olit anum, ut defignatum Epifio; pum ordinet cum finis Comprovinciali' bus. IV. ludiculus alter ad Epifcopi^1 pro eadem defiggati Epifcopi ordinatione. 20. Praevalentibus Capitularibus Elc' ftionibus ufus viguit, quod licentiain figendi oporteret a Principe exorare. ^lc Saeculo XIII. eodem iplb anno, quo ^•Ludovicus per Pragmaticam lauélio-ll' liberas Eleóìiones pleno effedhi re-^ «ituit, Decanus, et Capitulum Morinen-z' ^ ad S. Regem ablegarunt futim Archi-paeonum, et Scholafticum, ad peten-’ , inquiunt, nomine nofiro a Super- amenti-, et Magnifica Regia Dominarne , et munificentia licentiam eligendi et providendi nobis, et noflrae Ec-(dfihe de Pafiore. , 21. In illo ulli vix contigit, quod a Catoniis alius eligeretur, nifi quem Rex '"olebat eledhim, aut probabat. Referva-tiones Papales Principibus invifiores Zllere, eoquod ea occafione faepe alieni-§enae, et non rapo ex invilo aut fufpedto regno, promoverentur. 22. Ortis dillidiis maluit Pontifex beo X. per Concordatum de Ann. 1516. et totius femetipfum imitatorem virW' tis ojiendat, tejiemque doctrinae cott' ’verj'ationem bonam habeat. Refert iute* gram orationem Gratianus c. 3. D. 63. Trid.fupr, 34- Quid dilcretius Tridentino Decreto ? imprimis meminerit, (Eleótores P"' troni, et omnes, et fin guli alii, qui £"* promotionem praeficiendorum quodeu"' que jus, quacunque ratione a Sede Ap°' ; Itolica habent, aut alioquin operam fua"1 praeftant), nihil fe ad Det gloriam , f populorum fallitevi utilius pojfe faceti quam fi bonos Faftores, et Ecclefiae g11' bernandae idoneos promovere Jludeanh eos que alienis peccatis communicantes: mortaliter peccare, nifi quos digniores et Ecclefiae magis utiles judicaverint i non quidem precibus, vel humano affé* Etu, aut ambientium fuggeftionibus, fed eorum exigentibus meritis praefici dili‘ genter curaverint. 3S‘ Proh dolor ! quod corruptis faeculis tam aequas regulas perfregerint, vel opprelferint commendationes, fupplica-tiones, aut aliae ambientium obreptiones. Utinam expenderint illi, nunquam — (169 ) — fatis expendendam veterum Imperato-rum rationem) quod quisque tantum ab ambitu debeat effe fepofitus (Epifcopus) wt quaeratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat, fola eifuffrage-tur neceffitas excufandi. Prof etto indignus eft facerdotio, nifi fuerit ordinatus invitus. * 36. Quid ergo ? An non Apoftolus indulger Epilcopatum ambire ? Ait S. Hie- u-Hieron. tonymus : fi quisEpifcopatum defidcrat, ocC»n.a fonim opus defiderat, non dignitatem, tabor em: non delicias, opus, per quod humilitate decrefcat,non iiitumefcatfa-fiigio. Juxta S. Auguftinum locus fupe- s.Auguft. rior, fine quo regi populus non potefi, bcì.lj^ tifi ita teneatur, atque adminiftretur, 0,19. ut decet, tamen indecenter appetitur. Quid difertius verbis S. Chrylbitomi V fi s.chryf. quis, inquit ) munus Epifcopi appetit, ^ SaceiJ« honeflum opus defiderat: at ego non '3‘t"" * Operis ipfius fed dominationis, ac potentiae defiderium peftilens effe dixi. En et lentendam S. Gregorii : Plerumque i s. Greg. Uero,quipraeeffeconcupifcunt,adufum 1-hae libidinis infirumentum Jpofiolici hrmonis arripiunt, quo ait, fi quis ffnfcopatum defiderat, bonum opus defiderat etc. Tunc ergo laudabile fuit, fipifcopatum quaerere, quando per hunc quemque dubium non erat, ad fup-flicia graviora pervenire ; unde ipfum — ( 179) — quoque Epifcopatus officium boni Om b ris expreffione deßgnat. a ________:______________________________i TITVLVS XIV. 5 De Confirmatione Epifcoporwn- t CAPVT I. I Dt vettvi jure Confirmationis. l I. Elečtionem tum veteri, tum novo f re iequitur Confirmatio, qua Eleóliofli* proceiFus, atque eleóti perfona in exä-men vocatur, ut, fi omnia Canonica ap' pareant, legitima declararetur, et execU' tioni daretur. Veteri jure ftetit id genas examinis, et reliquae auftoritatis peii^ Metropolitani ftipatum in Concilio Provinciali fuis Suffragali eis cap. i. 5. feqi' D. 64. 2. Hic ufus etin PvomaniPontificisEle-óìione adhuc faeculo XI. fuperfuit. juxta Gratianum Nicolaus II. : Quia vei'° Sedes dpoftolica cuntlis in orbe terra' rum praefertur Ecclefiis ; et ideo fuptl fe Metropolitanum habere non potejU Cardinales Epifcopi procul dubio M&' tropolitani vice funguntur : qui vide* licet electum Epifcopum ad Apoftolid culminis apicem provehunt. Supere(1 in decreto c. 1. §. 3. D. 23. 3. Veteri jure Confirmationem mox inleqnebatur Confecratio. Tum ergo Metropolita affi (tentibus, confentientibus-que Suffraganeis confirmabat, confecra- i>1 hatque Epifcopum. Et ipfe Metropolita * luis Suffraganeis confirmari ; confecra-" ^ue confuevit. En veteris juris exem-fuutn c. 7. de Ordinat. . 4* Jure novo Confirmatio ab Ordiiia-l0«e disjungi coepit. Hac occafione Epif-c°Porum Confirmatio Metropolitae, PreterìtisSuflraganeiS) obtigit, ut tamen ' punlecrationem tribus, vel duobus afii-1 intibus, et reliquis confentientibus Suf-Iraganeis, obiret, c. 6. ibid. E Invalefcentibus juribus Primatum, patriarcharum confirmatio, confecra-^oque Metropolitarum Primati, feu Pa-ri£ttchae vindicabatur. Sicubi tamen Pri-jP.ates, aut Patriarchae deeffent, fuper-ll,t veteri regulae locus, in,fi Jrchiepif-c°pus obierit, et alius fuerit ordincm-.ls> omnes Eprfcopi ejusdem Provin-l:iae ad Sedem Metropolitanam conve-nißnt, ut ab omnibus ordinetur. Refert f'd. t. ^ 6‘ Glifcentibus inde a Saeculo XIM. re-pijvationibus Romani Pontifices perOc-^ueutem confirmaruntEpifcopos aeque, Metropolitas. Inde in Concordatis Jermaniae concedit Papa, quod in Me-^.0p olit anis, et Cathedralibus Eccle-j ~7 fiant EletJioncs Canonicae-) quae •diStam Jedem deferantur : quas et-*ani'—fi canonicae fuerint, confirmabi-fius, nifi ex rationabili caufa, ac de di-c 0rum Fratrum confilio de digniore, 1 Conrord. German. fupr. S upr. Cap. 2. DeExam, t'oufirm. C 172) at utiliore perfona duxerimus prov? ^ dendum,proviJb, quod confirmati p?111: f diSli, et per nos provi fi Metro polita^ 1 ‘ tcifitß'it Jais, d alas (irtpotc Principi. pTCLßfißfit deotta juramenta^ et j quae de pire tenentur4 7. Hoc exemplo et iibConcordatis G*'\ liae ait Papa : Rex virum gravem »eI praeferiptis qualitatibus inltručtuin>et alias idoneum infra fex menfes, a die Vf cationis eccleliarum Romanis Pontiftc1' bus, leu Sedi Apoitolicae nominabit5 v de perfona per regem hujusmodi notti1' nata per Romanos Pontifices, feu Sede01 praediétam providebitur. 8. Quum Confirmatio quaedam provi-fio fit, qua Eleétus juxta principia ju1''1 novi jus in re confequitur, oportet CoV * firmationi juftum examen praemittere’ quia vetat S. Paulus cito cuiquam mam15 imponerè) e. 19* de EleSt. 9. Ait S. Leo : Quid eft, cito manw imponere, nifi ante aetatem maturiti tis, ante tempus examinis, ante met1' tum laboris, ante experientiam di f cip’1' nae f acer dotalem honorem tribueret' probatis. Refert Gratianus c. 3. B. 78- 10. jure novo (latuit Innocentius U1* quatenus, cum quisquam ad regi^11 animarum fuerit eis fit us, is, ad qu?,n pertinet ipfius Confirmatio, diligent^ examinet et Elefilionis procejfum, e' perfonam defili: ut, cum omnia ta ri !0>icurrermt, munus ei Confirmationis it ^pendar etc. Supereft integra leétio i1 f,44- de Elecl. sj 11- Inde, fi eleéhis coeleétum, aut cer-" N fuae eleftionis ad ver lari um habeat, ls ante Confirmationem nominatim vo-caiKlus eli: : alias, ubi concors fuit eleftio» nullus nominatim fe elezioni oppo-$,t) generale, ac peremptorium ediftum Apponendum eft in Ecclefia, in qua elenio f'aóla eft , ut, fi qui fint, qui vitium Eleéìionis, vel eleéìi noverint, convinto termino veniant, caufam dicìuri c,47* d. t. in 6. . i2. Tametfinemo comparcat,ad offi-C|um Confirmatoris fpeéfat, quod tam in Adinem Eieàlionis, quam perfonam ele-per juftum examen inquirat. Et qui-in perfona eletti tria praecipue inurenda funt : videlicet aetas legitima, Vorum honeftas, et litteratura fufficiens, Cap. 19. in integr. leSt. verf. et infra de tieSt. 13. In veteri leftione S. Gregoiius Authemio Subdiacono Campaniae re-Vripfit, ut Amandum Presbyterum Oratorii S. Severini, qui in Epifcopum Su-tentinae Ecclefiae elettus fuerat, fub omni feftinadone transmitteret : quatenus petentium defideria cum Chrifti “Uxilio, fi nihil eft, quod eum impediat, impleantur. Cujus vita, vel a Bus, quia melius poftunt ibi, uhi diu eft convcrfa- Cap- 3. De ho-diern. in form. T vident. Sefi". 12. vap. 2. .■>IT. 24. • ap. i. Gregor. XIV. Buli. Onus. Apoltol. tus, agnofcii curae t uae fit cum Fratta et Coepifcopo Fortunato de co diligi' ter inquirere. Raymundus Gregorio IH* truncatum tectum infcripfit c.3. deElctl- 14. Jam tum ergo examen, vel informatio de elečtis aliquando aliis demandari lolebat, remittique in Provinciam* Succellu temporis quotidiana hujus ufo3 fuccrevit necellitas, ea occalione, quo« Pontifices omnium Elečtionum, nominationumque EpifcopaliumConfirmatiq-nes Sedi Apoftolicae atrogaffent. Praecipit Synodus Tridentina : Quarum reruffl infiruStio,fi ejus notitia nulla, aut rt' cens in Curia fuerit, a Sedis Jpoftolk^ Legatis, feu Nuntiis Provinciarum, aid ejus Ordinario, eoque deficiente a vicinis Ord ina riis frm atur. 1^. Sic S. Synodus alibi praecipit : 'id in Provinciali Synodo , per Metropolitanum habenda, praeferibatur quibusque locis, et Provinciis propria examinis, feu''inquifitionis faciendae forma 1 et Rom. Pontificis judicio approbanda^ quae magis eisdem locis utilis, atqUe opportuna effe videbitur. 16. Unde declaravit Anno 1^91 Gregor! us XIV". ut, cum extra Romanam Curiam examen, infiruStio, five inquifi-tio facienda erit, nemo omnino, cujus-cunque flatus, gradus, conditionisve fuerit, inquifitionem fibi arrogare prar- fumat, fed integrum hoc negotium Hs " Lßi a praedicto Concilio Tridentino de -huantur, videlicet sJpoftolicac Sedis Agatis feu Nuntiis Pr o vinciar um-, aut cJWj- , de quo inquifitio fit, Ordinario, e°?wc deficiente Ordinariis viciniori-”llf relinquatur, nifi — quod, fi forte aHquis 'praedictorum confanguinitate, Hut affinitate usque ad tertium gradum Vufivs promovendum contigerit - ut rifinis fufpicio carnalis affectus a tam ^•negotio repellatur itile quidem eo ca-Ju cenfeatur exclufus i atque ad tum 5 tui proxime /equitur, hoc e fi, fi Legabis excludendus erit, ad Nuntium ; fi Nuntius i ad Ordinarium ; fi Ordina-rks, ad viciniorem Ordinarium inqui-Monis officium deferatur. À 17. Hanc Sedis Apoftolieae mentem darius expreiiit Urbanus Vili, in ino debeto ad Annum 1627 : Si proceffus in-luifitionis conficiendus fit extraRoma-Uarn Cariami hoc munus fpectat ad Legatos SedisJpoftolicae, vel ad Nuntios Provinciarum 1 in quibus commorantur : fi non adfint Legati, neque Nuntii 1 f pectat ad Ordinarios mrfonar um Promovendarum, etipfis aeficieniihus ad Ordinarios vicinioreSi qui ordo feriandus eft.— Nifi Romano Pontifici per speciale mandatum alicui alteri demandare placuerit. Quo cafu apparere de-*et de mandato /pedali in principio proctffius. Bull. Refert Barb. L. r. I. E. cap. 8. Fleiir. Inflit. Jur. Can. P, i. c. io. Barbofa fupr. Cap. 4. De Rit. exp. Ccin-firm. Juxta Fleurium in Gallia fi quem Rex nominavit in Epifcopum, antequam nominationis formula litteris concipere* tur, Epifcopiis loci, in quo nominatus ul* timo quinquennio commorabatur, etCa* pitulum Sedis vacantis mores, vitamque? aliusque Epifcopus, et duo Theologifl6 Doétores doftrinam, et fcientiam ejus explorarunt rigorofo examine infiitutö-19. Juxta Inflruéfionem Urbani VlU' Tpfe Praelatus inquirens (quisquis fit) ex officio fuo fecreto vocari mandet, $ fecreto examinet, ipfemet recipiat manibus fuis fingulorum teftium jnfffi mentum. Te fles fint viri graves, pii’ prudentes, et doBi, et qui de qualitati' bus promovendorum reSlum judicii^1 ferre valeant, fincerumque. ac fidele U' (limonium verifimiliter fint daturi fi /cire enim debent ipfi tefies, quae reqtH' rantur in eo, qui reSturus eft Ecclefi^ Cathedral em, ad hoc, ut idoneus fit a a alios docendum, aptus ad illam gube f' nandam, et dignus, qui ad eam pronifi veatur. Bullam integram refert Barbqfa* ao. Veteri more juxta ftylum illms faeculi Confirmatio a Confecratione (b' vifa fere vix fuit. Eu veterem ritum • Eleófionis decretum, a Clero, populopu6 fubferiptum, Metropolitae transmittebatur, utele&um fuffragantibus meritis ordinaret. Pertinebat tota cauta ad officium Metropolitae, ut tum proceflum ele£h°' jùs, tum merita» et dotes elečti cum Epi* kopisProvincialibus examinaret» abrupta jpora eum ordinaturus» fi omnia Canonica je haberent. Siiperfunt veteres formulae 111 appendice Conciliorum Generalium. 21. Eo loco occurrunt et veteres formulae» quibus prope eodem tenore etipli Principes nominatum a fe Epifcopum Praefentabant Metropolitae juxta decre-hirn Concilii Toletani XII. Unde in citato ^pendice formula praefentandi exhibear fub titulo : Indiculus Regis ad Me-h'opolitcMuniilii defigna t amEpifcop uni ^'clinet cum fuis Comprovincialibus. 22. Ex fon tenda Fagnanlet jure decretalium lupereil veteris moris veftigium, lüod ante Confecratiotìem nonnifi ele- \ ftus dicatur» quia Electio, et confecratio Vnnm faciunt Epifcopum— quod locum habet, non modo in canonice eleStis, et confirmatis, fed etiam in illis, quos Papa pronuntiavit Epifcopos, quia ante conjectationem vocantur cleSii. —- "Nec efoclus: in Papam ante benedictionem, coronationem, et confecrationem inti-Pulatur ex ftylo Pontifex, nec feribit Pontificatum in data. ,23. Sic juxta Barbofam et ex novo jure Capitulum, cui jus eligendi junm Epifcopum de jure communi fpectat, eidem Metropolitano, feu alteri Superiori mittebat litteras figillo fuo, et fingulq-vum munitas, ac per Canonicu s fubjcrl ran-Èfren Eccl, F, I. M COUČ; Gen. Tom. g. Condì. Tolet. c. 12. Fagli, ad c. 7, dei Refer. Barb, Lfo J. E, c. y-'i>- 5- Trident Sefi'. 24. cap. i. jitcis, quae appellabantur decretum, quibus Electio ferintim narrabatur, $ Confirmatio petebatur. 24. Sed ex quo Pontifex Epifcopq3 confirmandi jus exercere coepit, praecipit Synodus Tridentina» utinquifitio i'11 infirument um publicum reda Eta , ciiW toto teftimonio, ac fidei profeßone, ab eo (nominato, vél eie dio) fa èia, quatit primum ad SS. Rom. Pontificem trans* mittatur, ut ipfe S. Pontifex plena to* tins negptii, ac perfonarum notitia habita, pro gregis dominici commodo, fi illis, fi idonei per examen, feu inquifi' tionem Romae factam reperti fuerint j Ecclefiis pofit vitilius providere. 2<. Si agitur de nominatione Regia/ Praelatus, qui procellam inquifitiofli8 confecit, eum transmittit ad Cardinalem illius regni, vel Provincia’e Proteftorerm in qua Ecclefia eft providenda de Paftore* Juxta Bullam Urbani Vili. Ipfe quoqiR Praelatus, qui pro cefi um examinis confecit, vel per litteras fep arat as, fim^ tamen cum proceffu mittendas, vel p^' fubfcriptionem hujusmodi procefus, fignificabit, quanta fides tefiibus exatnfi natis , eorwnque dictis, et fcripturis produfitis, fiuo judicio habendafit,finf^ etiam, quid de promovendo ipfe fentiat* Tnd.fupr. 26. Amplius decernit S. Synodus : Omnes vero informationes, tefiimonia, ac probationes quaecunque de promo- — C179 ) — i v tildi qualitatibus, et Eccleßae fiatih et • quibus cunque etiam in Curia Romana habitae, per Cardinalem, qui relationem faci urus e fi in Confifioriq, et alios tres Cardinales diligenter examinentur ; ac relatio ipfa Cardinalis Relatoris, et trium Cardinalium fubfcriptione roboretur, in qua ipfa finguli IFCardinales affirment, fe adhibita accurata diligentia inveniß'e, promovendos qualitativ us a jure, et ab hac S. Synodo reqliijìtis praeditos; ac certo exifiimare fub peri-culo Jalutis aeternae idoneos ejfe, qui Ecclefiis praeficiantur etc. 27. Abhinc tria adornantur Confiftovia. In primo nuda fit propofitio eletti, nomi-iiatique ad Ecclefiam vacantem per "Cardinalem Relatorem, diciturque praecogitatio, refolutione dilata in alterum Cqn-fiftorium, ut Pontifex, Cardiualesque interea de pertona promovenda melius fe informare queant. Idem Cardinalis praetentat promovendum, ac de omnibus, quae Ratum Ecclefiae, et qualitates promovendi fpeótant, Pontificem, et Cardinales informat, vocaturque haec praeleu-tatio propofitio. Omnibus abfolutis Pontifex colligit fpffragia Cardinalium, et fi dicant, nominatum elle confirmandum , Pontifex pronuntiat ipfum Epifcopum his Verbis : Autioritate Dei Omnipotentis Patris, et Filii, et Spiritus S. et BB. A-V°fiolorum Retri et Pauli, ac noftni Ec- — ( i8o ) — defiam N. de Perfuna N. 'providemus ) ipfutnqueilli in Epifcopum pr a ejicimus >> et Pa fior eni, curam; et adminijlratioium ipfius eiäem'in fpiritunlibus, et temporalibus plenarie committendo. cap. s- 28. In reliquis juris novi frequens eft fk Effea" argumeutum3 quod flecti ance confirma1 tiouem nullam adminiftratioriem vel iß temporalibus, vel fpiritualibus fibi arrogare queant, c. 17. et 44. de Elect.-Dam-navit Pontifex in Concilio Lugdunenß fraudes eorum, qui nomine vel procurationis, vel oeconomatus, vel quovis alio titulo fe. adminiflrationi ante codfirniR-tionem iiigelferint. c. 5. ibi in 6. 29. Statuit tamen jam quondam Innocentius III. in Concilio Lateranenfi : illi? qui ad Confirmationem Papae fpeéfant, fi extra Italiam conftituti lunt, difpenfa-tive propter necelfitates Ecclefiarum, et utilitates in fpiritualibus, et temporali-bus ndminiftrent,fic tamen, ut de rebus ecclefiafticis penitus nihil alienent, c.44* deEledl. Quia, fi tanto tempore, quousque pollet Eleftus Confirmationem a Se- ' de Apoftolica obtinere, regalia non reciperet,Ecclefia,quae interim admini fixatione careret, non modicum incurreret - detrimentum. Ecce jam aevo Innocenti III. Hegaiia in Anglia, Gallia, et Germania nota fuit. c. 28. ibi. 30. Obtenta Confirmatione tribuitur Eleóto plena adminiftratio, jurisdidio- / I1 , . , , ,:.v v. — (iSi) — ’ !iuG 3 ufc ea omnia facere poffit, q.nae ad 1 curam Paftoralem, etEpileopalem perti-uenc, his duntaxac exceptis, (piae ordinis 'unt Epilcopalis, nimirum Ordines per fe conferre, Chrysma conticere, facramen-tUmContirmationis dareetc.c. i ^.d&EleSt. 31. Parie autem Contirmati ) illos elfe-cT:iis tum demum, poftquam authenticis l eteris comprobatur. Statuit Bonifacius, Vm. ut Epiicopi,, aliique Praelati fupe-^iores, quocunque nomine cenfeantur, lui a.-ud Sedem Apoftolicam promoven-tur, aut Confirmationis, Confecratio- vel Benedictionis munus accipiunt-, . nd commi j] as eis Ecclefias absq ite diStae Sedis l tteris, hujusmodi eorum promotionem, confirmationem-, confecratio-\ Kem, vel benediùti'onem continentibus^ feeder e, vel bonorum ecchfiafticorum c,dminiftrationeni recipere non praejuvant ; nullique eos absque dictarum litterarum oft,enfiane recipiant, aut eis pareant, vel intendant etc. Su pereti; decretum Extrav. i. de EleSt. int. Com. 32. Itaque provifus a Sede Apoftolica Bon poteft poirelliouem adipi fci, niti litte- in forma expeditas, obtineat, exhi-ceatque Capitulo. Praeterea et alibi opus eif> ut confirmatus Epiicopus litteras liiae Confirmarionis mittat Regi, et ejus Con-*ilio Regio, ibidem expediendas, ut cape-Te Poifit polfeHionem. — C182) — S?. Hoc exemplo provili de Ecclefus Cathedralibus, quae Regaliae iubjeti1 funt, polt obtentam exhibitam que provi-jionem Papalem, debent manus RegiM Uvationem^obtmzse-, ut plenam tempo-ral inm adminiftrationem, et liberam beli elici orum collationem confeqnantur 1 live, ut loquuntur i Regalia ejfe debet claufa. Ut vero claufunrfiat, oportet? provifos juramentum fidelitatis R.egi praeliitilfe, et litteras Regias, hoc juramentum atteliantes, fui Ile praetentatas? regiliratas, et expeditas in camera coni-putorum. In ulii Galliae polt edičta regia Jus Regaliae fere ufiiverfale e It, fuš tamen nonnullae Ecclefiae titulo onero-fo ab illo jure exemptae. In Germanis quoad Regaliam moderatius agimr.\ * 34. Canonicam elečtionem l'equa tur Canonica vita ? In decreto Gratiani frequens eli hujus rei argumentum. Statuir Concilium Carthaginenfe HL : ut 'ordinandis Epifcopis, vei Clericis prius ab Ordinatoribus fuis decreta Conciliorum auribus eorum inculcentur, ne fi aliquid contra fiatuta Concilii fecijfi poenitear.. Refert, c. 7. D. 38. Ait Con-ciliumToletänum IV. : fciant igitur Sacerdotes Canones,— ut aedificent cunctos tam fidei fidentia, quam opertim dificiplim. Superelt c. 1. ibi. Ex lententia Hormisdae jmw fialus e fi, reStae fidei regulum enfiòdire, et a Confiitutis C i S 3 ) — 'Patrum nullatenus deviare. Apud Gratianum c. 9 XXV. q. i. Juxta S. Grego-r,um : yui facris nefeit obeciire Canoni-bus, nec facris adminiftmre, nec communionem capere fit dignus altaribus. defert, c. 13. ibi. Quid disertius verbis S- Bernardi ? Quid prodeft? inquit, fi. canonice eligamur, et confirmamur, et canonice non vivamus? Non ex vocatione, fed ex virtutum operatione quisque fandiificatur. Ergo oportet, ut ea, quae funt ab Apoftolis, eorumque fiucceffori-his inftituta, nulla defidia negligantur, nulla di ffenfióne violentur, nulla concertatione turbentur. Sic legittime, ii. XXV. q. 2. * 1 2 T I T V L V S XV. Le Confecrationc Epifeoporum. CAPVT I. . Dz vetzri jure et novo, 1. In decreto Gratiani veteres relucent auttoritates, quae Metropolitis vindicant . jus confecrandi fuffraganeos iiios Epifco-pos. Ait Innocentius I. : Hoc enim et Synodus Nicaena cqnßituit, ct definivit. Sic legitur, c. 5.-D. 64. 2. Pontifices fatis diu hunc morem veterem ipfi coluere. Gregorius VII. licet Greg.vii. Robertum Carnotenfem ab Epifcopatu Lii>. 4-dejeciffet, elečtionem tamen, confirma- ep' I5‘ tionem, et Confecrationem.novi Praefu- (1841 - lis in Provinciam remifìt. Ita ad Seno-nentem Metropolitani fcripfit Papa : Ec' defiam illam canonicam Eleclionem in aliquam idoneam perfonam facere af monuimus : admonemus et vos, ut ei' dem EleSlioni eam, quam oportet, aut per vos, aut idoneos Nuntios vefiros diligéntiam adhibentes, quem eleklitw canonice cognoveritis, et manus imponere, et in Epifcopum con feer are-, nulU occafione recufetis. 3. Juxta veterem morem Metropolita in caem Epifcoporum quemqfue Suffraga-peorum examinabat, confirmabat, conte-crabatque. dut, fi hoc difficile fuerit 1 vel aliqua urgente neceffitate, vel itine- f ris loìlgitudine, certe tres Epifcopi debeant in unum congregari; ita, ut etiam caeterorum, qui abfentes funt, confen-fum in litteris teneant, et ita faciant ordinationct.:. Refert, c. 1. D. 64. , 4. Rationem hujus difciplinae affigna-vit Innocentius I. : Ne unus Epifropus ordinar e pra ejimat Epifcopum, ne furtivum beneficium praefiitum videatur. Hoc enim et in Nicaena Synodo conf i'-tutum e fi, atq.ue definitum. Supereft • i c. 4. ibi. Cenit. 5. In Conftitutionibus vulgo Apoltolc-L.^c.’ao. rum ajunt Patres : ffubemus autem, ui a tribusEpifcopis ordinetur Epifcopus, et ut minimum a duobus, ita, ut ab uno Wvßitui non poji't, tefihnonhm enim duorim, et trium firmius èfi, et certum. 6* In caih iieceilitacis edam ab uno ^pnfecratio peragi potei!. Ex Bedae te-“imónio S. Gregorius ad S. Auguftinum, eum coni u luerat, an fineEpiicoporum tr'um aut duorum praeferitia Epifcopum Pj'dinare poifet ? in Angliam refcripfit : Et quidem in Anglorum Ecclefiam, in qua adhuc solus inveneris Epifcopus, (fi dinar e Epifcopum,non aliter, nifi fine Epifcopis potes. Ecce exinde elucet, in puaedam exemplaria, ouae legunt: ordinare Epificopmn non alitet, quam cum Epificopispotes, vitium irrepütle. _ 7. Hoc exemplo refert et Synefius, Siderium Palaebifcae Epifcopum aPhilo-^eGyrenenfifoIo'ordinätum fui Ile; utpo-te)quia in for midolofis temporibus fumeum jus praetermitti neceffie eft. Quippe Hecellitas non habet legem. 8* In recentioribus Mi Itionum forni u-hs ex fty loCuriae hodie frequens eft clau-'ula : tibi Presbytero, ut a quocunque ^alueris Catholico Antifiite gratiam, et communionem Sedis Apoftolicae ha-vznte, accitis, et in hoc illi aßift.entibus duabus, vel tribus Dignitatibus munus Eonfecrationis recipere valeas. 9* Juxta modernam difciplinam fiditi jrPifcoporum confirmationes, ita et consecrationes ad Papam devolutae funt. In ' °ntificali Rom. praefcriptnm eft, quod Bcd,Hižtl Ang. Lib. i. e. 27, Sinet, ep. 67. Fagn. a il c. 7. ii e temp. Ord. Pontif. Rom. Tit^r de Confir. Eleft, Trident. Sed". 23. -cap. 2, Trid.fupr. turno confecrnri debeat, nifi prius con-fiet Confecratori de commiffione confi' craudi, five per litteras Jpojiolicas, fi fit extra Curiam ; five per commiffioncMi vivae vocis oraculo a SS. Pontifice Confitenitori faciam, fi Cönfecrator ipfic Cardinalis. Hinc ex praelcripto Pontii calis Ordinator5 priusquam Confecracio' nem Epifcopiinchoet, petit ab Epifcop’5 affi (lentibus, dum Eleétum praefentaiit: Habetis mandatum Apofiolicum. Quo lecto demum ad Confecrationc proceditur* 10. Jam pridem in Concilio Chalcedq-nenfi decretum luit, ut Ordinationes ficoporum infra tres menfies fierent, nifi inexorabilis necejfitas effecerit, utdiln-tionis tempus prorogetur. Vcteii jure? quod Confirmationem a Confecratiou6 liaud disjunxit, trimeftre a caepta vac3' tione computabatur, c. 2. D. 7^. it. Ad exemplum veterumCanonuH1 praefcripfit et C 0 n ci li umTri d en ti n u m, fi Ecclefiis Cathedralibus, vel Superiori' bus prae fecti, etiamfi S.R.P. Cardinale fint, fi* munus Confecrationis nonfiuficc; perint, ad fructuum perceptorum refi1' tutionem teneantur etc. Sed hodie illud trimeftre a data per J). Papam Confirmatione computare oportet. 12. Ait Synodus Tridentina: Confit' cratio vero, fi extra Curiam Romanam fiat, in Ecclefia, ad quam promoti fuerint, aut in Provincia, fi commode fieri Poterit, 'celebretur. In veteri difciplina 1 fere alius locus non fuit, nifi Metropolis, aut Cathedralis Ecclefia, cui providendum fuerat. 13. Veteri jure tum Metropolitae a feis Suftraga'neis, tum Pontifices a Suburbicariis Epilcopis nbnnifi fimplicem pro-feifionem canonicae obedientiae exigebant j adeo, ut adhuc Saeculo IX. vitio datum fit iis, qui profelfionem juramento Pipabant. Inquit Concilium Cabilloneufe li. Bi'cìum eft interea de quibusdam Fratribus, quod eos, quos ordinaturi hnt, jurare cogant, quod digni fint, it contra Canones non fint facturi, et ^bedientes fint Epifcopo , qui eos ordinat , et Ecclefiae , in qua ordinantur. Quod juramentum, quia periculosum Est, omnes una inhibendum ftatuimus. 14. Alibi_circa Saeculum XI. incoeptum legimus, quod profellio Canonicae obedientiae jurejurando Itipari foleret deberetque. Sic, cum Ann.1072. multum difputatum elfet de jubjeétione, quam debebat Ecclefia Eboracenfis Ecclefiae Cantuarienfi Lanfrancus Dorobernenfis drchiepifcoptis ex antiqua Antecejforum confuetudine ofiendit, Archiepijcopum Eboracenfem profejfionem Archiepifcopo Cantuarienfi facere etiam cum sacramento debere. 15. Eodem faeculo Gregorius VII. in coiiceflione Pallii juramentum fidelitatis Cap. 2. De Juram. Epifc. Cone. Cnbiil. e. 13. Cone. Geli. Tom. IX. coll. 12 J T. — 088) — primus exegit. Sic Papa Anu. 1079. a Patriarcha Aquilejenfi in Concilio Romano juramentum libi heri petiit ea formula: Non ero in con filio, nec in facto, ut vitam, aut membra, a ut Papatìpn perdanU aut capti fint mala captione. Supereil amplior formula c. 4. de £?urej. 16. Aulpicio Saeculi XII. id genus juramenti di ver fis Metropolitis occafioii® Pallii praeteripfit Pafchajis II. Non moratur Pontifex juramenti hujus novitatem fed excufat, quod temporum iniiiriae, aut angmtiae id novum genus remedii, ad tuendam unitatem, etfubjeftiouem ex-toriillent. c. 4. de Eie81. 17. Secalo XIIL Gregorius IX. aegre tulit, quod Patriarcha Grad en iis a Cartellano Epifcopo obtentu confuetudinis amplius juramentum, quam ipfe Papa a fub-jeótis immediate fxbi E pii copis exigeret, extortum iret. Adeo jam tum Epifcopos, qui ad ordinationem Papae immediate fpedtabant, praelia re juramentum ii de litatis oportebat, c. 13. de Maj. et Obed. 18. Pofrquam ergo omnium provido Epifcopatuum Sèdi Apqftolicae réfervata fuerat, live titulo Collationis, five titulo Confirmationis : inde et evenit, quod omnes'Epifcopi, veiuti ordinationi Sedis Apoftolicae immediate lubjecti, ad juramentum fidelitatis Papae praedandum adigerentur ; id que hodie juxta formulam — ( 159 ) " a Clemente Vili, reformatam, extenfa.n-yue, quam exhibetPontißcaleRomanum. . 19. Inter articulos juramenti Epil‘c(/pi jurare coguntur,quod certis annorum (patiis limina Apoftolorum vifitare velint. Veteris hujus vifitationis mendo iit in Synodo Romana fub Zacharia, quae praecipit: ut juxta SS. Patrum, et Canonum hit ut a omnes Epij'copi, qui hujus Sedis dpojiohcae ordinationi Jubfunt, qui Propinqui funt, annue circa idus Maji SS./lpofiolorum Petri et Pauli liminibus P a e Jententur, omni occafione fepoßta: Qui vero de longinquo, juxtaCliyrogra-ftnim fuum impleant. Vetus Canon Ipe-ftat Suffraganeos Metropolis Romanae, Inorum erat, quia ad ordinationem Papae fpecbbaut, praefcripto tempere ad Synodum Romanam, (i propinqui edent, convenire : nam remotiores difpenlaban-hir, fi chyrographo (uo acta Synodi con-firmalfent. Refert decretum Zachariae Cratianus c. 4. I). 93. 2p. Xiftus V. diverfa temporum intervalla pro diflantia locorum, et regnorum tiiigulis praefcripfit, ut SS. limina invile-l’ent. Juxta hodiernam formulam fpeétat haec vifitatio eo, ut Epilcopi Papam de ftatu materiali locorum bonorumque, fpi-dtualique regiminis, et profetius tuarum 'Cccleharum plene informent. Hodip id §enus obfequii, vel officii alibi non obfer-vatur, alibi per Nuntios expletur, quia Gioir, ibi verb. Sacram. Cap. g. Be Mod. rit. coni'. Epifcopi ob tantam itineris diftantiaWi c caeterasque moleftias? et expenfas pe^ p petuo, et legitime impediti cenfeantui; \ 21. Recentior juramenti articulus, i]ul nec in formula Gregorii VII., nec in Dßz, 1 cretalibus habetur, Ipedhat alienatione5 bonorum ad menfam Epifcopi pertine»' ! ti um, ut inconfulto Pontifice, etiam e»»1 confenfu Capituli non fiant. In argume»' tis Decreta-ijiim apparet, id genus jurf menti quondam ab Epifcopis iuffraganej5 Metropolitae praedandum fui Re c. 8* ^ Reb. Eccl. non alien. Ait Glolla : quilibet Epijcopus, qui immediate D°' mino Papae fube.fi-, jurat ei fidelitate^’ > quod non alienabit bona Ecchfiae, ^ { inffrudabit ; et idem juramentum * fiant Epifcopi fuis Metropolitanis. . v '22. En reliquum ritum, quo Epifcop1 confecrantur ! Praedito juramento p»0' I ponuntur of di nando praefcriptae qu»e' I Itiones de fide et moribus ; lioe eft, q»8' i lem fe iii pofterum velit exhibere. A quod Rom. Pontifex non utatur ba-cnlo Paftorali, tum propter infioriamo Ium propter myfiicam rationem. Afihi-^orica S. Martialis Limovicenlis sóla, ad Tiae Pontifex videtur refpexilfe, non ob-bcura praeferunt luppofitionis indicia. jWyfiicae rationes allegari (olent plures. Refert Innocenti i referiptum c. un. §. u. «i fin. de S. Unet. 29. Ad exemplum bapuli Paltoralis benedicitur et aunulus, quem Coniecra-tor in digitum annularem dexterae ma-11 Os Cnnlecrati immittit hac formula : ■decipe animimi, fidei Jcilicct fignacu-■ quatenus Sponfam Dei, fanStam ni elinet Ecclefiam, intemerata fide or-fatus, illibate cuftodias. Jam Concilium Toletanum IV. vetusque ordo Romanus ^Dnuii meminere. Iu Gallia, et Germa-^n-Efytn y.Ecd.r.l. N . v ~ ( 194) — ina fenus innotuit. In Oriente etiamnuifl j ignoratur. i 30. Impofito annulo Confecrator ac.- i cipit librum Evangelioram de fcapu1ilS ' Confecrati, et adjuvantibus affifteutibus tradit eum claufum ConfecratO) tange»11 illum fine apertione manuum, dicitq»6, Confecrator: Accipe Evangeliim, et Va' de, praedica populo tibi cotnmiffo. P°' tens efi enim Leus, iit augeat tibi gfa' tiam fuam. Non eft, quod morem»1-Scholallicos, qui huic traditioni vim co»' iecrationis tribuunt. Quippe eruditis |»£ compertum eft, hanc traditionem eHe recentioris infiituti. 31. Confecrator his peraftis pergit i» Milia usque ad Offertorium inclufive' Dicto Offertorio fiffitfe cohfecratus,,me' dius inter Epifcopos ailifientes , cora»1 Confecratore, cui et offert duo intortici8 accenfa, duos panes, et duo batilia vi»° plena : idque juxta antiquam Ecclefia6 difciplinam, in qua populus oblatione5 dare confuevit. Pofthaec Confecratus »» pofterius cornu epiltolae altaris accedit? et ibi Itans medius inter allidentes, ante fe habens Miffale fuum fimul cum Confecratore celebrat. Cum ad Communionem ventum eli, eam accipit a Confeci'»' tore, reverentur inclinatus, non genu- ! flexus. Unam autem ho iti am ambo Confecrator et Confecratus confecrant, et fe t*a participant. Similiter Confecrans funi? fipt ) — facri Sanguinis parte, reliquum Con-Aerato porrigit bibendum^ Hic vetus ri-*lls5 quo fimul piures Epiicopi, aut Sacerdotes cum uno principali celebrante con-celebrabant, ante fexj, vel quinque faecu-'a fatis vulgaris fuit in Ecclefia latina, et adhuc hodie iupereft in vulgari uiu inter Caecos. 32. Finita MiiFa Confecrator benedicit Mitram, quam adjuvantibus a Ili Iteti ti bus Capiti novelli Epiicopi imponit dicens t ^ponimus domine capiti hujus AntijU- et/Igoniftae tui, galeam munitiojiis, ^/alutis etc. Juxta erifm eruditorum Mitrae ulus in Ecclefia latina decimo laesio recentior eli, qua et etiamnum Graeci a biti nent» 33. Sequitur abhinc Benedičtio Chiro-ftecarum, quibus, adjuvantibus aflilten-hbus, Confecrator induit manus Colile-Cl'ati, dicens i Circumda, Domine, ma~ nUs hujus miniftfi munditia novi horni* n/, qui de coelo defeendit etc. Meminit ^hirotecarum, feu manicarum tum vetu« Ordo Romanus, tum et liber Sacrameli-Ovius, ut de veteri earum ufu dubitandi ,lllllus fit locus» », ^ 34. Abiit tamen, ut haec Pontilica- ornamenta, vel vetera) vel recentio-^ ad pompam, mundique faftum impofi-ta) aut data quis credat ; quippe ipfae for-hiulae fatis indicant,ea ex menteEcclefiae "Uicae eo tendere ? ut Epifcopis jugiter S. Crveg. Naz. Orat. 41. S. Àug. Ep. 148-»d Valer. in memoriam revocent virtutes, 'l.1181 1 Minifterium Epifcopale indifpenfabili^ exigit, ut amplitudinem lui officii exa£' quent« Ait S. Äuguftinus : Ante QmnA puto-, ut cogitet religio fa Prudentia t VA , •— nihil effe in hnc vita, et maxime fl°c tempore difficilius, laboriofius, perici' \ lofi us Epifcopi — Officio, fed apud JEf um nihil beatius, . fi eo modo militePuO q uo nofter Imperator jubet. Referti/!3' tianus c. 7. §. i. D. 40. * 3^. Quid inde lalubrius, quarti, ut n0veli us Epiicopus ad exemplum San^f' rum per pi uni lecelfum jufta fubfidia,rl choaci regiminis paret? S. GregoriusN3' zian/.enus poftq uamSacerdos faétus eflcCl et Patre jam ad feneftutem proveft0/'1 Nazianzeni gregis curam vocatus fuiiiet:’ , noluit Ecclefiae illius adminiRratione111 attingere, priusquam in portum iececje«? aliquod tempus meditationi, et oratici11 impendiliet ; fui autem feceilus rationen1 reddens, bonum e fi, inquit, et Deo ffr parumper fubducere , ut Moyfes i‘jf olim, ac pofiea fferemins ; et rurfut affi vocatum,prompte, atque impigre aefiffi" rere, quemadmodum Aaron, et JJ'aiaS‘ Hoc exemplo et S. Auguftinus, cum 3 Valerio Hyponenfi Epilcopo urgeretur ut Ecclefiae fuae gubernationem fec11,11 capelferet, gravem ad eum fcripfit epin0' lam, qua enixe petiit, ut tempus ipfi tiuS' drageümae usque ad Pafcha liberum co*1* äderet: quofe, ut ah, pet tnd o, quae-[mrh, pul fan do, id efi, orando, degan-% piangendo ad hoc opus difponent. “•Paulinus Ieri bit ad Aprum Tullenfem : i. I mubri confilo infiruStioni JanStae va-et intentus ftudiìs fpiritualibus, IW bus folitudo amica efi, formans in ^ quotidie confirmansqueChriftum,quo b fervus utilior, et magifier doctior, digniorem te ca, in qua ex nutu Dei po-fàus es, Sede perficias, opere pariter, verbo potens. Monet ti. Laur. Jufti- s. Laur. tianus : Priusquam hujusmodi lludiis Jnftin- (ie filicet verbi Dei praedicationi, regi- oh'rut. 'fini animarum, et proximorum lucris) ®- s. P miles Chrifii tradat, vacet devotioni, Rationi intendat, quietem diligat, de-' titet tumiltus, et interiore exercitatio-lie mentis Juac-componat habitum. CAPVT IY. De Epifcopis Titulari!:«!. 1. Poftqmm omni felice fuccelTu fiera-expeditionum per Orientem excidiis, locus per Occidentem fu per fuit K-Mcopis Titnlaribus, quos tales diximus» omni Clero, kt populo deftitutf folo 'tulo Epifcppali frumitur. 2. Subnatis corruptelis Concilium Ra- cone, «a-Vennatenfe Ann. 1314. vetat lingulis? et ven: i«ibus exemptis perR.avennaten Pro- liubr'Ir» v,nciam conflitutis, ut nullos Epifcopos Ptregriuos, vel ignotos x et populim fuhditum citra mare non harentes in* vitent, fen admittant ad ordinationes j tenendas, feti alia Pontificalia exercen“ da in ipforum Ecclefiis, MonafteruSi vel locis ete, 3, In Concilio Viennenfi Clemens v * Titularium Epiicoporum creationem la# erae Sedi retervavit, ut indiicretioni mC' deretur, qua Titulares Epiieopi augebantur, qui nec (ut expediret) prodeßh fieC praceffe (ut dexetetjvalcntes, infi abilita te vagationis, et mendicitatis opp'0' irio fer enitatem Pontificalis obnubilant dignitatis. Supereft decretum Cletn-de EleSl. 4, Sed nec fit Titulares Epiieopi aboleri, aut minui videbantur. A it Fagnauus: Creare Epifeopos Titulares fin# rati0' nabili caufa , et eo tantum fine, ut p dignitate alicujus per fona qualificete * feu decoretur, abufionis efi. <;. Superfunt alii Epiieopi Titulares» qui ordinantur ad Ecclefias Clerum ■> P0' pulumque Chriftianum, quem pafcajit,eC regant, habentes, fed tamen lub Titulo» five nomine alicujusperegrinaeEcclefiae» In partibus infidelium confidentis, ob p°' liticas rationes latere jubentur. A^l£’ Ul' his vulgaria vitiaTitulariumEpifcopot'11111 imputari queant, Cap. 5. 6. Veteri jure demum per ConfecrS" BcEffeft. tionem Epifcopus PallorEccleliae coniu-Csafecr' tuebatur. Patribus quippe idem erat, oi> 7*gn. aci e. P. de Cler, non fefid. tu 'J i- r» Pinare Epitcopum , et conftituere, *ué Ecclefiae de Epilcopo providere. Itaque olimEpifcopidemumperConfecrationem accipiebant omnem auftoritatem, et po-teftatem, tam ad ea, quae jurisdiéìionis» luam ad illa, quae Ordinis dicuntur. 7. Novo jure, quod confirmationem * ConfecratponeEpifcoporum Icjunxit, explicat Innocentius JII. fpirituale foedus conjugii, quod eft inter Epilcopum, et Ecclefiam, inEleétione initiatum, inCon-Hrmatione ratum , et in Confecratione confummatum c. 4. dc Tranf. Epifc. 8. Veteribus Canonibus lat vulgare fuit, exemplo fpiritualis foederis damnare arbitrarias transmigrationes Epiicopo-i'um, quas inftar cujusdam adulterii habebant. Inquit Canon Sardicenfis: Mani-fcfla eft enim caufa libidinis, et avaritiae, pro qua facere hoc attendat. Cum nullus fit inventus Eißfcopus-, qui ad minorem de majore civitate tranfiret. Refert textum truncatum Raymundus c. 1. de Cler. non refid. \ 9. In decreto Gratiani uberiori numero iuperfunt veteres auédoritates, quibus indifcretiores translationes perftringun-Uir : fi amie inter eas Leo I., fi quis Epi-fcopus, mediocritate civitatis fune de-fpefita, adminifirationem celebrioris loci ambierit — non folum quidem a Cathedra pellatur aliena, fed carebit et propria etc. c. pajfim FII. q. 1. — C 200 )--------- to, Qimm aliquando macchia carnalis in nonnullis Ecclelìis omni l’pe reconci' ìiationis multavemr : hoc exemplo folte edixit Ollus in Concilio Sardiceiili» quod» ti quis tam temerarius extidlfet, ut for-taiiis exculationem alFereus, aifereret* populi le litteras accepilfe : omnino ha* fraudes damnandas effe arbitror, itn? ut nec laicani in fine communionem ta? Iis accipiat. Refert decretum Raymundus, qui tamen ea claulula, nifi poem tue? rit, a vero fenili veteris dilciplinae aberrat. c. 2. de Ek fit. ti. Romana Ecclefia aliquando veteris dilciplinae in eo argumento tenaci Ili-ma fuit. Stephanus VII. horrenda barbarie Formofum, quod a Formend Ecclefia in Apoffolicam Sedem alcendiilet, etiam poR mortem infeftatus eft. Excufavit Formofum joanneyx.-, ted ea condicio-ne. ut exemplum Farm oli in conlequen-tiuip haud trahi poliet. En Canonis, quem Ami. 904. in Concilio Romano edidit, tenorem ! (fi}iia, inquit necefiitatis caufa de Portueufi Ecclefia Formo jus pro vitae merito ad Apofiolicam Sedem provectus eft, ftatnimus, et ormino decerni-mus, ut id m exemplum nullus ajfumaU. prae fer Um cum fiacri Canones hoc interdicant, et praefumentes tanta.fer unit ultione, ut etiam in fine, eis prohibeant klicam comm unionem. t Ì2, Juxta fententiam Pelagii II. Jliud fponte tranßre, et aliud eft coatte, m necefjitate venire. Non ergo bene in-t dii glint ecclcßajlicas regulas, qui hoc Vegant, caufa necejfitatis, vel utilitatis fieri pofj'e, quoties communis utilitas, aut neceßitas perfuajerit. Hoc modera-ivime veteres a transmigrationibus di-ipuiixereTranslationes, quae julla calila» et legitima Auctore nitebantur, c. 3 y. et pajjim /70 q, 1. 13. Elucet ex an/toritatibus, quas refert Grati anus, veteri jure id genus Auctoritatis Iteti lie apud Concilia Provincialia. Ait et Plendo-Anterus : Nam, ficut ilpifcopi habent potefiatem ordinare in Synodo regulariter Epifcopos, et reliquos Sacerdotes. Sic, quoties utilitas, dit nec effit as coegerit, fupr aditio mode:, et mutare, ei inthronizare pótefta-tein habent. Subdit Gratianus, non tamen fine SS. Romanae Sedis Juttoritate, et Licentia, juxta crifin correétionis Romanae haec clanfula ahefl a fpuria Decretali , nec eli apud reliquos veteres Auctores. c. 34. ibi. 14. Praejudicio Gratiani recentiores Pontifices, iuppreifa Conciliorum Provincialium auCtoritate, translationes Epifco-porum, velini caulas majores libi arrogarunt. Sunt tamen cum quodam .moderamine accipienda illa, quae Innocentius ll«. in eo argomento ftatuit. c, 1. etc. 'de 4ransi. Epifc. DeTrins!. — (202 ) — i <. Ici veteris juris fuperefi,quod translationes Epifcoporutn a cenfura Canonui« Gi necauétoritatePapaeexcufari queant,nifi vi jufta caufa neceflitatis, aut utilitatis fuf- ie fulciantur. Unde in diétatu Gregorio VII* er vulgo adferipto Can. 13. dicitur. QuodPa- C liceat de Sede ad Sedem, necessitate gì cogente, Epifcopos transmutare. b: 16. Ecce monitum Cardinalis Bellar- c mini ! Translatio Epifcoporum, ait, fi* eundum Canones, et ujum veteris EccU- 11 fiae non debet fieri, nifi ob Ecclefiae ne* 1 ceßltatem, vel majorem utilitatem. N?c t enim inftitutae funt Ecclefiae propter < Epifcopos, fcd Epifcopi propter EccU* j i fias. Nunc autem quotidie fieri videm fi 11 translationes, ea folum de caufa, ut E* vtfcopi honore, vel opibus augeanW- . Befpondit Clemens VLIL: Nos cum difficultate transferimus, et non defuimus monere Principes per Nos, et Nuntios nofiros. 17. Quid eft ergo, quod Papa monuerit | Principes '? feil icet ; ulu notorio receptum eft, quod, ubi Reges jus nominandi habent ad Epifeopatus, translatio fieri no 11 polìit fine conlenfu Regis, quem et in Bulla provifionis exprimi oportet. Juxta ConcordataGermauiae Papae refer van tar beneficia, quae per translationem Epitroporum , aučloritate Iaerae Sedis fačtaBJj vacant. 18. Suppofiddae decretales in Decreto Gratiani fat amplo argumento jaéìarunt Vinculum conjugii fpiritualis» quod Epi-jicopus cum Ecclefia, quae ipfum elegit, contrahit, ut ei indivulia jideatìiftat, quia Canones vetant indiicretiores transmigrationes ah uno loco ad alium? quae ambitioni, et avaritiae famulari videbantur, f. 11, et 39. Z7//. q. i. 19. 'In antiquitate id genus argumenti nihil amplius elt, quam exemplum fimi-litudinis : quippe jure humano ftatutum eft, ut quisque Epilcopus in illa Ecclefia, cui primitus ordinatus eft, conftanter per-fi fleret; inde et jure humano a priore Sede ad aliam transferri potuit, li jufta cauta appareret, nam Canones nonnifi ambitionem, et avaritiam, praefumptionem-que propriam damnabant, c. 37. ct paff firn ibi. 00. Si Innocèntii Ili. verba, nec non argumenta attendantur, translationes$, depolitiones et cefliones Epifcoporum Romano Pontinci divina inditutione iunt reiervatae: ait enim praefatus Papa, dubitari non debere, quin omnipotens Deus fpirituale conjugium, quod eft inter E~ ptfeop um, et Ecclefiam, fuo tantu m judicio refervaverit dijjblvendum etc. c.2. et paffim de TransU * 21. Adltringunmr Epifcopi, quocunque loco aut gradu fint, indifpenlabiliter ad ftatum pcrieélionis ; opertet enim E* Cup. 6. Dc vine, fpivit. conjng» — (204) — fiifcnpum ex fententia S. Pauli or natum ornni genere virtutum elle. Inquit S.Gre* gorius : nos, quipraefimus, non ex lo-coruni', vel generis dignitate, fed morum nobilitate innotefcere debemus, nec urbium claritate, fed fidei puritate. Abiit , ut vel ambitioni, vel avaritiae per quamcunque gratiam Papae quisquam locus fit. c. et paffm D. 40. 9122. Quid in fententiis Patrum uberius _ s. rhryf. hoc argumento ? ji-xta 8. Chry lofio muni ip'Jnep'ad oportet Epifcopumirreprehenfibilem ef-hom." ic. fe : hoc unico verbo gènus omne virtù-s; Hi ero n. tis expr effit. Ex lententia B. Hieronymi ©cean.aa Paulus omnes virtutes in uno fermo-ne comprehendit ; et pene rem contra naturam exigit: quis enim- efi ille, qui absque peccato, id efi, fine repreheufioni s. Cyri 11. vivat ? Inquit S. Cyrillus : Beatus Paii-»dora^in ^us 0Por^ere dixit ; ut, qui in facerdo-fpir!3 * tinm eleSti effient, ii praeclaro hominuM judicio in omni virtutum genere admirabiles habeantur, ut p erfe Sirus fit, inquit, homo Dei ad omne opus bonum mfiruSlus. Quid difertius verbis S. Ber-s. Bern. 1]ardi ? Pofiti eftis j'ubUmi loco, et opus • y-5. cfifubltmi animo, qui vos doceaP: quid Cathedra, quam accepifi.is1, oneris efi, non honoris; operis, non nominis} virtutum denique, non divitiarum. Sis enim ait illa cqelefiis fifiula, de cujus, et in cujus peSiore verbum Dominiper-fonabat : fi qy>is, inquit, Epifcopatum deßderat, Ionum öjus defiderat, opus-% non dignitatem etc. T I T V- L V S XVI. De Cura Ep if copali* e AP VT i. Be Sueufiom Eyifcoforum in latum ^poßolorui* 1. Kpifcopi in locum Apoftolorum fuc-cefferunt. Ait S. Auguflinus : Patres s. Auguft, tnijfi funt Äpofioli, pro Jpofioiis filii inPf- 4-i. nati funt — confiituti funt Episcopi. PJodie enim Epifcopi, qui funt per totum munäum ■> unde nati funt P Ipfa > EcclefiaSPatres illòs appellat : ipfa illos genuit: ipfa illos confiituit in Sedibus Patrum. Non ergo te putes defer tam, quia non vides Petrum, quia ?wn vides Paulum, quia non vides illos, per quos nata es, de prole tua tibi crevit paternitas, pro Patribus tuis nati juvt tibi filii. 2. Haec fuceeffio fpeótat plenitudinem Mini lieni Apoftolici. Horum profeclo, inquit S.Gregoriüs, Apoftolorum nunc in s. Gr five Conftaniinopoli-, five Rhegii, five Jit-xandriae, five Tanis, ejusdem meriti » ejusdem efi et Sacerdotii. Potentia divitiarum, et paupertatis-towlztflj vel fu- . blimiorem, vel humiliorem non facit E-pijcopim. Et quare? quia caeterum omnes Succe fores Apoftoloruni fimlt. Refert Gratiqtius c. 24. §, 1. in fin. D. 93. 7. Quid dilettius lententia S. Cypriani? Nemo, inquit, fraternitatem fallat, nenia fidei veritatem perfida praevaricatione corrumpat .• Epificopatus unus efi, cujus a fingulis pars in fiolidum tenetur. c. 18. XXIF. q. i. 8- Juxta S. Paulum Chrifius dedit Ov 5. quosdam quidem Jpoftolos, quosdam autem Prophetas, alios autem Evange- 4 " lc* liflas, alios autem Paftores, etDoclores ad c0nj'ummationemfianetorum in opus Mini ferii in aedificationem Corporis Chrifti. En Opus min Pterii, ad quod Epi- sPhef. fcopi vocantur, nimirum ad aedificatio- c- 4. Hem Corporis Chrifti, quod eft Ecclefia. 9. Ait S. Auguftinus : Ergo Epifico-pos, fi velimus, latine Superintendentes s pofiumus dicere; ut intelligat, fe non effe Epifcopum, qui praeejje dilexent, non prodeffe — quamobrem otium fati-ftum quaerit charitas veritatis ; nego-tiiim jujlum fiufeipit necefijitas charita-t‘S. (fiiiarn fur cinam fi nullus imponit, percipiendae, atque intuendae, vacare -- ( 308 ) ~ dum efl veritati : fi autem imponi taf) fufeipienda eft, velati lervitus, proptef j charitntis mcèjfitatem. Refert Gratianus c. ii. FlU^q. i. Tud. refi; io. Ex lententia Concilii Tridentini 25- e. i. itaque optandum effet-, ut ii-, qui BpifcO' pale minifterium jufeipiunt, quae JuM fini partes, agnofeant; ac fe non efi propria commoda, non ad divitias, “c luxum, fed ad labores, acfolicitudineM pro Bei gloria vocatos effe intelligani-Vae quondam illis-, qui velervatis libi honoribus, et opibus, in alios ordne pönduS diei, et aeftus rejiciunt, ojp 4. xik id go n us minfterii Pafiofalis iitfltnu ° primit influxum externum, per quem V 1 i-ador» piibopi, et Pallores, in quantum per aéR|s Ilierarchicos operantur, parant, et appi’' , cantea, qiiìbus Chriftus influxum interi0' ris grar.iae , et lui etiam laeerdotii communionem annexuit. Ait S. A polloIus: Neque, qui plantat, eft aliquid i nequh dui rigat : fed, qui incrementum daU Deus. 12. Inde abfit-, quod quemquam offen' dat, Papam Ecèléfiae dici caput. ChriftU5 Dominus ibi us eli principale, et etienria-le Caput Écclefiae. Juxta refponftim Con' nf'rer*' c^' Bafileenfis Papa eatenus eft Caffd Ci.(iìuP' Écclefiae, quod principalis fit Praelatus corporis myftici et pr opter ea nihilominus intra corpus : nam, fi e ffet extris ' Por pus, tUM non pertineret ad corpus* noe — (209 ) — tune Caput minifteriale ejfet. Ait ' i Joannes Ger fon : Similitudo corporis 3'’_e^on‘ ! veri et myftici non eft usquequaque ca- ' ' ■ dem-, quoniam fine capite naturali corpus non poteft vivere; fe'd fine capite ve und ano, et minifteriali corpus my-Hcumpotefi habere vitam; fičut in cajn üoftro patet de Papa, quo remoto, vel «bfciffo, vel mortuo fiat unitas, et vita ùi corpore myfiico Ecclefiae, et hoc in virtute capitis ejfentialis, et primi, et inimortalis-, quod eft Chriftus. 13. En Chriiti Domini decretum, quo O'. 5-Apoftolicum mini fi eri mn exterioris prs-dicationis iniìruxit. Euntes, inquit, in mundum univerf im praedicate Evangelium. Ita tarn ampia potevate indivifo ìure data, reliquum Dominus Apoftoìis fecit, ut inter te , interna Spiritus fan èli Hifpiratione mati, Provincias partirentur, quibus fingilii Evangelium praedicarent. 14. Hac occafione accidit, quod Apostoli, quocunque pergebant, Ecclefias in-ftituerent, quibus praeficiebant Epifoo-pos, aliosque, legitime inftruftos, et ordinatos difcipulos in re,liquas.regiones, quo ipfi pertingere non poterant, ablegabant ut fundarent Ecclefias, Epifcoposque ordinarent. Sic dubitari nequit, tempore Apoftolorum quoque fuiireEpifčopos,ijui nonfecus, quam A portoli indifqrimina-titn per varias regiones difcurrentes, femina Evan gei ii jačlarent : alios vero pac- Vun-Efttn f Ecd, P. I, O Ad Tit. e. i. Cone. Trid. felT. 6. c. 5. k v x — ( 210) — tieniaribus Ecclefiis adftričtosV et d e fi natos. Ait inde S. Paulus ad Titum : \ Hujus rei gratia reliqui te Cretae, ut \ ea, quae dejunt, corrigas, et confiituas \, fer civitates Presbyteros, ficut et ego • I difpojui tibi* Sed abiit» quod inde inter hos, et illos aliquod ellentiale dilerimeU effiilferiti i Propagata religione e re vifum elh ut confufionis tollendae caufa » quae ex indivilb illo regimine non raro oriri vide' batur, fui gulis Paftoribus portio gregis juxta S. Cyprianum fuerit adfcripta, quam regat unusquisq ue , et gubernet. 16. Inde Synodus Antiochena Ann-341. decrevit : Epifcopos in aliam civb , tat em, quae ei Jubjccta non eft, non a-fcendat, nec in regionem, quae ad eunt non pertinet, ad alicujus ordinatione^} nec Presbyterum, ncc Diaconum conßg tuat in locis alii Epijcopo Jubjectis, nu fi cjm voluntate proprii illius regionis Epifcopi/etc. Refert veteres auftoritates Gratianus c. 7. et pajfim IX. q. 2. 17. Ad exemplum veterum Canonum praecipit Synodus Tridentina : Nulli E-pifeopo liceat cujusvis privilegii prat' textu Pontificalia in alterius diaeccfi exercere, nifi de Ordinarii loci exprefifi licentia, et in perfonas eidem Ordinario fubjectas tantum; fifecus faSltm fuerit. Epifcopus ab exercitio Pontificai-urn, et fic Ordinati ab exeeutione Ordinum fint ipfojure fufpenfi. (211 ) — ; 118. òuum Canones ea reitriftione noti* ftus eft, qui caeteris praeponeretur in I Schismatis remedium, ne unusquisque ad fe trahens Chrifti Ecclefiam rumpe» vet. c. 24.1). 93» , 20. In reliquis Epifcopus fuae diaece- Gap. y Cos eft Primarius, et Principalis miniftel, tui Cura omnis populi incumbit, ut atten- 1 ? dens fibi, et univerfo gregi, in quo Spi-ritus fanSlus pofuit eum regere Ecclefiam Dei, quam acquifivit fanguineJuo vigikt, in omnibus laboret, et miniftè-rhim fuum impleat. Sic declarat Syno- Tdd. feff. tlus Tridentina-. Cl' c' ’ ' 2i. Quid elegantius monito S. Grego- s Greei fii ? Eftote, inquit, in cura conmiffi gre- mv. iv. gis vigilantes, atque folli citi, et dijei- 0 a plime zelo dißriSti; ne lupus in fidians ovile dominicum turbare ■> aut nocere ovibus aliqiia fraudis occafione prae-valeat, yhiimarum hierum Beo nofiro tota mentis intentione facere fefiinate * nomen vos Paftoris non ad quietam, fid ad laborem fufcepijje cognofcite. 12. Ad fublevamen tantae Pa(toralis / follicitudinis egere jam pridem videban-turCoadjutoribus, et CodperatoribusEpi' fcopi, in quos plus » min usque laicinani 1,oTitir. tanti oneris rejicere polient. hideinRi' Th. de tuali ordinandos Presbyteros ita affatur Preli) E pil čopu s : Tales effe ftud eatis, ut in ad- jntorium Moijfis, et duodecim Jpofif-lorum, Epifcoporum videlicet CathoU' cqrum, qui per Motjfen, et Apoftolos gurantur, digne per gratiam Dei dip valeatis. — Itaque filii dileStijJimi, quos ad adjutorium noftrum Fratrum no-ftrorum arbitrium elegit confecrandos, fervute in moribus vefiris caftae, et fati' ctae vitae integritatem. 23. Itaque condat, Sacerdotes reliquos in adjutorium Epifcoporum ordinari ; non quidem, ut Epilcopi a cura principali eximantur, fed ut in curafuftinenda Can. a- fu dentea tur. En decretum Canonis A popoli. c. 38. dolorum ! Presbyteri, et Diaconi /«f licentia Epifcopi nihil perficiant: ipj& enim e fi, cujus fidei populus efi creditus* et a quo pro animabus ratio exigetur- L- '(213) — 24. Novo jure Alexänder III. reprcffit Archidiaconum Elienfem, quod obtentu vonl'uetudinjs, fme licentia , et mandato Epilcopi, curam animarum committere praelum eret. Cum fatis fit, inquit, ab-furdum, et a SS. Patrum inftitutiovibus alienum, ut Archidia conus auctoritate propria debeat cuilibet animarum curam committere. Supereft referiptutn c. 4- de Offic. Archid. 24. Ex lententia Fagnani veterum nui-lus. dubitaJfet, quin Paflor es animarum f pifc.e 11 * tenerentur praecepto divino adperfo- Fitsn- a‘i ‘Haliter refidendim. Quippe leges Refi- cief.^non dentiae canonicae et i pia ordinationis for- Retiti, mula, et reliqua officia Paftoralis muneris latis clare exprimunt. 2t. Inquiebat quondam S. Athanafms: s Athan jVo/žž, Imperator! ex lecitone Scriptu- a poi. ad’ rarum, quanti Jeder is, Epifcopum Ec- ConftaiUi defiam Juam deferepe, et negligere gregem Bei fit. Paftortm enim abje ntia lupis invadendi gregis occafionem praejiat. Si jugijfem, quam excufationcm a,-' pud veros Epijcopos, vel potius, apud Eum, qui mihi hunc gregem credidit, habuiffem P _ 26. Corruptis faeculis caepere contentiones ad excubandas excubationes in peccatis. Hac occafioue Bartholomaeus a Martyribus in Concilio Tridentino haec In verba fecit : Infelices profeSto videmur, ’3- c,ir' quod fnper hoc negotio Jententiam pro- — (214) — ferre debeamus. Quo enim, heu! EccU-fia redaEia eft, fi illi ipfi, quos Deus Ero* teclores, et cuftodes ejus confiituiU in* j cumbatne ipfis obligatio cum ipfct fideliter remanendi-, in dubium revocent/ intolerabile nobis foret, fi qnispiufi vel dubitar et folum, teneatur ne fidelis famulus parvulis fuae curae cqniüifiD Pafior gregi fno, vel mater filio, quein laStat, fideliter adhaerere ; et dubitU' ' mus, an Deus, qui curam commi/it no-bis (Epifcopis) filiorum fuorum , quorum tejle Paulo et Pafior es, et Patres, et Matres fumus, indifpenfabili vinculo ipfis adhaerere nos adfirinxit ? pu-fiores vocat S, iAmbrofius Ficarios amoris Chrifti : VICARII AMORIS CHRISTI i vultque, quemadmodum Chrifius ipfis haeredes effecit Sacerdotii fui, ita fiant et imitatores perfeStae ejus charitatis. Propter ea a S. Petro, et in Petri per fona ab omnibus Pafior ibus , antequam t Pqfiorem agnorum fuorum conjtituat, triplicem amorem expofeit. An ergo dubitabimus, teneamurne cum illis manere , pro quibus omni momento ipfam etiam animam ponere paratos nos cjjc oportet ete, g , 27. Synodus Tridetitiiia, his, aliisque Triii. Rff, tam aequis rationibus perpenfis, di ferte $3. e, i. declarat, ex rationibus Juris divini omnes Epifcopos, quocunque titulo effulgeant, jugiter in fuis Ecciefiis refidere debere* .luia omnia illa officia, quae Paftorale -^linifterium exigit, nequaquam ab illis •' praeflari) et impleri poßunt, qui gregi juo non invigilant-, neque aßlftunt, feci Mercenariorum more deferunt. 2g. Alibi explicat S. Synodus, hanc gpfr Epifcoporum Refidentiam debere elicla- K f ' * boriofam, non defidiolam , aut luxurio-lam. Ut, inquit, attendentesßbi, et uni-verfo gregi, in quo Spiritus S. pofuit eos regere Ecclefiam Dei, quam aequifi-vit/anguine fuo, vigilent, ficui Apojio-hspraecipit, in omnibus laborent, et Mini fi er hm fuum per fe iplbs, quantum fieri poteft, impleant. 29. Reliquit tamen Synodus Triden- Cap tina legitimum locum ablentiae, fi diri- ne emir ’ fiiana diaritas, urgens neceffitas, debita obedientia, ac evidens Ecclefiae, aut Rei- x-k reifi publicae utilitas aliquos nonnunquam a 23-c- *• Refidenti a excufare videatur. Inde praecipit, has legitimae ab fient i ae c auf as a , Beati (fimo Romano Pontifice, aut a Me--tropolitano, aut eo àbfiente, a Suffraga-neo antiquiore refidente, qui idem Metropolitani affientiam probare debebit, in /criptis effe probandas ; nifi čum ab-Jentia inciderit p rapter aliqifod m unus, £t Reipublica officium , Epificopatibus adjunctum, cujus, quoniam caufiae punt notoriae, et in terdum repentinae, ne eas fifiidem fignificari Metropolitano necefi, Jj erit ete. Cone. Tolet. AR. 2. Decr, x. fvipi. Her vet. ep. nd Salmer. 30. In tanta diferetione legitimam caufam abfentiae probandi» excufandique Synodus Toletana de Ann. 1^66. declarat, quod non quaevis caufa, quae ctd Chriflianam charitatm, urgentem neccj' fiiatem-, debitam obedientiam- evidenten} Eccleßae-i vel reipuhlicac utilitatem euß quam per cinere videbitur, a Refid entia excufare debeat ; [ed ea tantum, quae Stipe rior i blis diligentissimo ex amine» maturo judicio, exactaquE ccufurafic probata fuerit, ut vere fe ciuf a omni indulgentia, aliqua ex praediri is ratione, dubio 'procul jufi,a fit omnino cenfendß-atque ei utilitati, quae ipfius Fa fiori} praefentiam exigit, et quae non pote fi non effe publica, fit nihilominus praeferenda. 31. Di (tingili t hinc Fagnanus : Utruf negotium - Ecelefiae fit ucce fa rio exi' gens Epifcopum, vel non ? Nam, fi lieget j.um nec eff ario exigit Epifcopum ; nt ire ad Concilium generale, vel SqnodnW provincialem i— confiat, quod rationabilis fit caufa; fed, fi negotium uff ver falis Ecelefiae non nece [fario exigit Epifcopum, puta quia perfona Epifcop habet officium in Curia etc. non ex hoc excii fatur a Refi denti a apud Deum. 32. Sequioribus faeculis id gentis corruptelae frequens in ipfa aula Romana fuit. Ait Gentianus Hervetus : Quam vero hoc e fi miferandim, et plane deplo- ì^ndnm, quod, cnm in Italici totfint liaecefcs, vix tamen vigeßmtis quisque Epifcopus in Ecclefia fua rcfideat, et populum pafcat ctc. 33. Reliquas caulas, repentinae, vel devioris abfentiae S. Synodus reliquit Epifcoporum propriae confcientiae, ea tamen cautela, ut illud abfentiae tempus, five continuum,, fi ve interruptum fingu-lis annis non excedat duos, aut tres mentes; habeatnrque ratio, ut id aequa e_x caufa fiat, et absque ullo gregis detrimento. Hortatur denique S. Synodus ImVupr. Epifcopos : ne per- illius temporis fpa- tium ; dominici Adventus, Quadrage-faiae, Nativitatis, RefuYrebtionis Donimi, Pentecoflcs, et Corporis Chriß diebus, quibus refici'maxime^ et in Doniino gaudere Pdftoris praefinii a oves debent, ipfi ab Ècclefia fua Cathedrali ullo padlo abfini ; nifi Epifcopali a munia infua Diaecefi eos alio vòcent. 34. In Decreto Gratiani fupereft ex fentèntiis Patrum veteris quaeftionis deci fio , vel di (cretio , an Palloribus caufa perfecutionis, vel contagionis a grege recedere liceat ? Juxta S. Auguftinum di- s. AuS. ftinguefidum e 11, an periculum fpeélet lo- f' • Ium Pallorem illaefo grege ? aut, an periculum commune fit gregi, et Pallori ? Fugiant, inquit S. Pater, omnino de civitate in ci vitat em, quando eoruviquis- q vam j feci aliter a pcrfecutoribus quae- — (SIS) — ritur, ut ab aliis, qui non ita requi}'lin* tur, non deferatur Ecclesìa, fed prue-beant cibaria Confervis fuis,'quos ali- , ter vivere non pojfe noverunt. Cum au-tem omnium, id e ji, Epifcoporum, Clericorum, et Laicorum e ft commune peri' culum, fiqui aliis indigent, non deferantur ab his, quibus indigent. Aut igitur ad loca munita omnes tranfeant, aut qui habent remanendi necefjìtatem, non relinquantur ab es, per quos iliorum eft ecclefiaftica fuppfenda neceffttas, ^ aut pariter vivant, aut pariter fuffe-rant, quod eos Paterfamilias volet perpeti. Reliquas veteves auótoritafces refert Gratianus c. 40.47. 48* FLEq. r. 3 V Erat et tunc quibusdam obtentui ad excubandam indiscretiorem fugam,quod fe pro utilitate Eccleliae tranquillioribus» et ianiorihus temporibus lervare«polient? vellentque, Inquit S. Pater : Recte hoc fit a quibusdam, quando non de fard alii, per quos fuppleatur tanta ubertate fcclefiafticum minifierium, ne ab omnibus deferatur ; quod fecijfe S. Athana-fium fupra diximus. Sed quando commune eft periculum, magisqhe timendum eft, ne quis quam id facere credatur 1 n m confutendi voluntate, fed moriendi timore , magisque fugiendi obfit exemplo , quam vivendi profit officio , nulla ratione faciendum eft. 36. Reliquam eft , quod S. Auguflinus cUnétis exemplum reliquerit, ut, fi corpore adelfe nequeant» aiieéìu tamen, et cura , quantum fieri potei!, gregi femper adlint. Sic S. Pater fcripfit ad luam Ec- ' defiam : Per charitatem vefiram ^ et per Chriftim obfecro , ne vos mea contri jiet fentia corporalis. Nam spiritu, et cordis affectu puto , vos non dubitare, nullo modo me a vobis polje discedere : quamvis me amplius contriftet, quam forte vos ipfos, quod infirmitas mea fufficere non poteft omnibus curis, quas cie mc exigunt membra Chrifii, quibus nie et timor ejus, et charitasfervire compellit. 37. Alibi S. Pater non excufat a reatu Mercenariorum illos Pallores, qui quidem gregi jugiter addant, fed timoris cauta officio defunt corrigendi publicos peccatores, et reprimendi graliantes in grege noxas. Ne fcilicet perdut, quod febiatilr , humanae amicitiae commoditatem , et inimicitiarum humanarum incurrat moleftiam, tacet, non corripit. Ucce, ovi guttur lupus apprehendit: diabolus fideli adulterium perfuafit, tu taces, non increpas. 0 mercenarie ! lupum venientem vidifti, et fu giß i '? Re-fpandet forte, et dicit, ecce /uc funi, Con fugi. Fugifii, quia tacuifti; tacuifti, quia tinuifti. Fuga animi timor efi. Corpore fietifii, fpiritu fugifii. Ep. I2S. Traft, 46, in Joatin, W. 8. S. Greg. hom. 14: ia Evang, S. Ang. fenu. 49. ('e verb. Dom. S. Bern. ferm. tui Patior. S. Greg. fu pr. ant. med. * 38. Et quid hac fuga Pafcorum gregi fupeftius ? Ait S. Gregorius: utrum vero Paftor fit, an mercenarius, cognofii veraciter non potefi, fi occafio necejfitct-tis deeft : trahquillitatis enim tempore plerumque ad gregis cuftodiam, fiefit verus Paftcfr, ita etiam mercenario5 fiat; fed lupus veniens indicat, qfi° quisque animo fiiiper gregis cuftodiali flabat, etc. Fugit Mercenarius non mutando locum, fed fubtrahendo folatiuffl fugit, quia injufiitiam vidit, et tacuit’ fugit, quia fe fub filentio abfeondit etc-En uberius argumentum S. Atiguftiiii* Mercenarius, inquit, autem fugit. Nou corporis, fed animae haec fuga efi Quem vides corpore flare, fugit animo-Cum videt peccatorem , non dicit illi i peccas. — Non illum ob jurgat, ne pet' dat commoda firn. Ex lententia S. Bernardi , fugit mercenarius vel amore blandientis, vel timore perfequentis-Unde fugit ? a rectitudine juflitiae, a defenfione Ecclefiae, a liberatione p#' triae, ab ultione pupillorum, et vidua' rum. Quo ? /Id cufiodienda , quae pos-fidet,immo a quibuspofidèiur.QmA juxta S. Gregoriani exidoiius ? Lupus ve' nit 5 et mercenarius fugit, quia mah' gnus fpiritits mentes fidelium intentatione dilaniat, etis, qui locum Paftoris tenet, curam jollicitudinis non habet-Jnimae pereunt, et ipfe de terrenis commodis laetatur. — (221) —-C A P V T X. De Episcopali munere praedicatione Evangclicae. _ i.Epifcopalis muneris praecipuum officium eft praedicatio Evangelica. Ecce E-pifcopi fficceffores funt Apoftolorum ; . ergo et praedicare debent. Dixere ipü quondam: Non eß-aequum, nos dßfeiin- Act- G-quere verbum Dei, et mìnifirare menfis De.Kos vero orationi et minifterio verbi inflantes erimus.' 2. Sic S. Paulus infiali tifimi e urgebat _ adT;. Timotheum, utEvangelicae praedicatio- modi. c. 4. ni, voluti Epifcopusinitaret. Teflificor? inquit, coram Deo, et £fefu Chriflo-, qui judicaturus e fi vivos, et mortuos, per adventum ipflus, et regnum ejus : praedica verbum, infla op or tunc, et importune etc. 3. Harum, aliammqüe veterum auóto-ritatum argumento , et exemplo S. Sy- _ nodus Tridentina interato decreto deda- rat, Praedicationis munus Epifeoporum 24. c. 4. elle praecipuum, ut per fe ipfos, fi legitime impediti non fqerint, ad praedicandum S.Evangelium J efuChrifti teneantur. 4. En S. Caroli in Concilio Provinciali ,Tc.onTc\> lententiam: Jpojtoh-, inquit, m quorum I( Tit. 0. locum Epifcopi jiiccejjerunt, fatis nobis aperuerunt ■> verbi Dei praedicationem effe praecipuum illorum munus , qui in Epijcouali Sede collocantur. Chiamob-rem — in Doniino Epifcopos hortamur. — (222) — ut toto pectore in hanc curnm inčuni-h ent es i greges fibi cotnmiJJ'os ipfimeti praefertim in Ecdefia Jm , verbo Bei pafcant. (fiuod fi levi de caufa, aut quo* dum animi languore, impediti non fecerint , fidant fibi praeternujfi neceffarH officii, judici Beo'praecipue rationem effe reddendam, v Nequaquam ergo E pi (copi obtentu contrariae Confuetudinis , ab eo munere exculare ie poliunt ; quia, cum iit contra inftitutum divinum'', corruptela potius-, quam conliietudo dicenda e(L De-Tn'd. r».T. ctarat ditene Synodus Tridentina : Prae-*.j. c. i. cepto divino mandatum effe Omnibus i quibus animarum cura commiffa efi » ovesfuas agnofieere — verbique divini praedicatione pafeere, 6. Sed nec illi excubantur, qui fernet > aut bis per annum pro concione dicunt i quippe praecipuus hujus Paftoralis muneris fcopus eft, ut populus de omnibus, quae ad falutem confequendam bcitu linit neceilaria, debite lit inftruftus. Quanta mellis continuae fere inftruéìionig, trt praedicationis. 7. Quid magis gfsvitatem harum in* tiruclionum , et bollicicudinum explicare polfit, quam zeloliorutn Epilcoporum frequentiores ad Clerum , et populum conciones , continuae per vicos, et civitates vilitationes, et excurfiones, circu-laresquePaftorales epittolae, reliquaequa intimationes , quibus indefmenter quo-nammodo Clerus, populusque de religionis myileriis, er. reliquis officiis chrittiU-ni hominis imbuitur, et ad virtutum ope-ra, rejectis vitiis,, provocatur ? ,, 8. Praecipit Concilium TrideutiiuimE-Pitcopis, ut in Ecclefiafua Cathedrati lPfi fer fe, aut, fi legitime impediti fiui-rnt, per eos, quos ad praedicationis viunus ajjiiment; in aliis autem Ecclefiis per Parochos, five iis impeditis, per aUos, ab Epificopo impenfis eorum, qui las praeftate tenentur, vel fiolent, deputandos in civitate, aut in quacunque Vdrte diaecefi cenfiebunt expedire — /a« c>'as Scripturas divinamque legem annuntient. 9- Hinc elucet, Epifcopum juxta Tri'*' dentinum decretum, polle in Cathedrali ■Ecclelia, fi legitime impeditus fuerit per k praedicare, luo arbitrio concionatoreiti eligere ; et ita quidem ut nec Capitulum» Quamvis exemptum, vel quisquam alius obtentu confuetudinis, vel alterius tituli, pofleffionisque, aut praefcriptionis etiam ^memoralis ejus eleólioni le immiicere, vel refiftere pollit, quia juxta Fagnarium nlienos titulos pro Ecclelia Cathedrali lu-ftnlit S. Synodus. 10. Juxta priftiiiam difciplinam Epicopis et liberum fuit in aliis Ecclefiis ^oncionatorem vel nominare, vel revo-^te. Alt poJquam novo jure ollicia, ec Cap. tfi De fcienè. ab Epiftìi pet. ad piaedidt Fàgli, «di e. 15. dsS Offic. Ord. — ( 224) " ■ ' miniftéria Ecclefi^e in beneficia-) et titu- los tranüemnt, Epifcopi Parqchis vi Au titilli in fuis Ecclefiis mimus Paftotale praedicationis integram relinquere debent; fi id miiiiiterii genas per fe o"bii'6 velint, et poffint. 11. Si vero Parochi legitime impediti fuerint per fe praedicare, Epifcopi eft de' putare Conciouatorem ; idque per totam, diaecéfin, et quidem impenfis eorum» qui eas pfaeftare tenentur, vel folent- Tarn. ibi. liefert Fagnaiius, SS. Congregationem n, 27. ec i^epins refolviiTe, quod Epifcopi fit in a' liis Ecclefiis deputare Conciouatorem 1 etfi populus, vel alius hucusque contue' villet eligere Praedicatorem, qui certis diebus verbum Dei annuntiet : fed, fi e^-confuetudine imtpemoriali ad populum » - aut quemque alium eleétio Concionato' ris pertiriet, ea fervanda erit, quia Coii' m. 3$. cilium Tridentinum non cènfetur con-fuetudiiiem immemorialem extraEccle-fiam Cathedralem fuftuliife. 12. Hac ex confuetudine immemöriä' li eie61 io Concionatoris eft inftar juris Patronatus ad beneficia curata, quod e6 laicis competere poteft. Unde opus efi » nominatu m Praedicatorem ab Epii copo licentiam condonandi obtinere : nemo enim in dubium vocare poteft, liullnm Presbyterum, aut faecularem Clericum, nifi beneficium curatum habeat, fine cx-prella ficentia Ordinarii publice praedicare polfe. i 3* ) — ( 22f) — 13. Quoad Pvegulares ftatuit S. Syno- Trid. f«ff. et mu di ticare ad inftar jurisdiétionis de- legatae pofiTunt. Hac de caufa in recen-tioribus Synodis fretjuenter decretum fuit, ut Paßm'es neminem infuis EccU-fiis concionavi permittant, nifi de licentia Ordinarii praedocuerit. ig. Eft et Epifcoporum vigilare, ut coiiuionatores illi iuo officio non detint, fed ledalo inftmétioni populi incumbant, ei que lineerà m, et conveniens-verbi divini papillum praebeant. Quippe, ii in eo delinquant, ab Epiicopo corrigi, et puniri debent, quin a Judicibus Regiis ullo mòdo impediri polììnt. Si vero feditiofa, aut alia, quae populum ad leditionem concitare polient,fpargere per concionem videantur, absque dubio Regiorum judicum eft, eos reprimere. 19. In lacris litteris minifterio verbi divini jdngicur initantia orationis ; utpo-te qua’ a Deo fruétum falubrem praedicationis impetrare oportet. Inquit S. Carolus in Concilio Mediolanenfi IV.: Oua oratione non (ibiipfis tantum divini luminis iUuftrationem depofeant, fed etiam pro fidelibus Juae curae commiffis humiles preces f undant, eorum peccata deplorando, pio que gemitu, ac religio fa Supplicatione Deum orando, ut disje-Stispeccatorum nubibus, yluviam, ac rorem fuce divinae gratiae, acmiferi-cordiae effundat in hciercdiputeiu, ac ct-grum EccDfiae Juae. Mtchl. P II. Tic ii. c. i. Cap. 12. De Offiv. Epifc. pro publprec. Ccmc.Mc-.dp-l. IV. P.3. c. I. Cone. Mechl. Tit. de Epifc. c. 3, Cone Me-diol. fu pr. Synod. Camer. Tit.i. c.3. 23. Iu genere precum excelleutidima i’pecies eli: MilFae facrijìcium. Juxta decretum Concilii lMechiinienfis P.I. InteT caeterns functiones Epifcoporum non infimum locum habet oratio pro populo, 'et communis facrificii oblatio ; de quibus fi bornim habeant tefimonium, non parum inde eis auctoritatis accedet. 21. Praecipit S. Carolus in Concilio Mediolanenfi Epiicopis, ut Mifide fiacri-ficium frequentius celebrare Jludeant : Dominicis vero, fiefiisqne diebus, ne id praeftare omittant. Hoc vero ipfium facere cierent' t rebrius in Eeclefiis, quam privatis Oratoriis. Praeterea Mifide fiacri fi dum facere Jludeant illis diebus, quibus beneficia ecclefiafiica confierent; et generalia Clericorum, qui in initiandi fiunt, et Confiefifariorum examina habebunt, caeterasque denique graviores confiultationes, et deliberationes inibunt. 22. Reliquae*literae Paltorales S. Caroli uberrimum argumentum exhibent ? quo Zelo Epifcopum vigilare oporteat ? ut populum ad quotidianum exercitium orationis excitet, ejusque jultum ordinem doceat,rejeftis privatis libellis precum , qui aliquando in vitio cubant. Ait SynodusCameracenfis P. I. : libri, quibus preces variae continentur,plerumque fialfis fuperfiitiofisque titulis a-Jperguntur: ea omnia purgari diligen- ter, et ad proportionem fidei reduci Epifcoponm feduhtate praecipit S. Synodus. 23. Ad officium quoque, vigilantiam, et dilcretiouem Epifcoporum t'peétant publicae preces XL. horarum, proceliio-iies, lupplicationes, expolitiones SS. Sacramenti , ut jufta de caufa , et'difcreto modo , et gravi exemplo indicantur ., dirigantur , oblerventurque,' repreffis vitiis, fiquae irrepfille videantur. Praecipit in Concilio Mediolanenli II. S. Carolus : Oratio , quae 40 horarum dicitur , ne ulla in Ecclefia extra ordinem conjiituatur fine Epijcopi concejfn. Is-que eam ita fanSte geri curet, ut pii illius infittili ratio exigit. 24. Ad difcretionem etEpifcopi revocaveris proceffionum ordinem. Praecipit Synodus Cameracenfis diaecelana Ann. 14 67. Archi presbyteris, ut folliciteper-fpiciantin Ecclefiarum vifitatione, num non irrepferint aliqua fuperftitiofa , et vana in proceffiones. Ubi vero hujusmodi aliquid compertum habuerint » volumus nobis, noftrisque Vicariis quam primum denuntiari, ut, ab omni irreverentia repurgatis Écclefiis, in vera pietate omnes fideles contineamus. 2c. In Concilio Mediolanenli IV. edixit Š. Carolus : In folebini illa proces-fione , in qua SS. Domini corpus per urbem religiofo cultu defertur, neRe- Cone. Mediol. Tit. i.dc-cif. 16. I Cone. Medici. P.2. c. 4. hqiiiac ullae, fed illud folum, ut vete' ris infiitutU EcclefiaequcRomanae Ma-' tris confuetudinis e ft, pio, rcligiofo-que apparatu,, folemnique celebritate feratur. Trid. ee!T. 26- Concilium Tridentinum Epifcopo- 25. «ielle- rum ad fioritati a dignat, ut contrai et- 8“i. c. ij. ßas omnes dg praecedentia — tum in proceijìonibus puòlicti , twn in iis-, qua e finnt in tumulandis defuncto finn corporibus, et in deferendo umbella, et aliis fimilibus, amota omni appellatione de piano, fummavieque ,con/ponant. Exempti autem omnes tam Clerici faecul ares, quam Regulares'qui cunque , etiam Monachi, ad publicas pro* ceffones ah Ephcopo vocati accedere compellantur, iis tantum exceptis, qui in firictiore clanfura vivunt, inde iae-pius deci fum fuit, alios Canonicos obtentu antiquae confuetudinis haud excu-iari. 27. In Concilio Qolo.nienfi de Ann. 1136. fupereft et 'exemplum , veteres proceffiones ef abrogavi,, mutarique ab Epii copo polle. Nobis , inquit, fatuis videtur , ut hae , aliaeque J'npplicatio-nes, quae veteri more per agros et campos fiebant, de caetero intra fepta Ec-clefianm reljgiofefìùnt ; ac ut in templo , loco precationibus peculiariter dicato, aretur pro benedizióne frugum Deus, habeatur que tum pius, rei, ac tcnipovi conveniens , commonitorius fermo. 28. In fnper Micini m , et Previario-z'i"dm cnrrečiioiicm Conci iium Colonien- fe Epifcópis commitit , ut amputatis Superfluis, et (]uae juperftiiioßus investa videri poffmii ? ea taninm , qua e dignitati Ecclefiae, prijaš injhtutis éonfentanea fuerint, relinquantur. 29. Hac iméboiitate Epifcoyns A ureignen iis Ann. ióy3. novam Brevia;ii editionem per iuam diaeceiin; evulgavit, ut veritati jimul, ar a edi fleat ioni con-fnlercmus, inquit ,fa.lfa ? ßc dubia re-ni over entes; e a que ex Sanctorum llifio-ria proponertntes,quae legent ium ani-tims ad Deum amdndim , ef Sanctos imitandos fnavius allicerent. -30. Tunc temporis iiEGallia pl riresEc-cleiiae fu um particulare Breviarium retinendum cenfuere , tametfi Curia _Ro-. mana frequenter iuftiterit, utBreviariiim Romanum , abjqófis caeteris particularibus Breviariis 5 in omnibus ubiqueEccle-fiis reciperetur. Refppiiderunt ea occa-fione Theologi PariBenles, quod ; ancti Patres tanta lapientia et prudentia illu-ftres, jullis de caulis, fìngalis diaecefi-bus fìngala concelferint, et ordinaverint Previ a ri a. 31. Alibi tamen pleraeque Ecclefiae Breviarium ? et Rimm Romanum luum fecere, quibus attendenda eil circa libro- Conc. Colon. P. 2. c. II. Praefat. rum divinorum correétionem Bulla Pii V. et Itylus Curiae, qui omnia pene > quae ad Ritus fpeftant ■> Congregationi Tri«!, fefr. SS. Rituum commifit. Synodus Triden-deobforv.* tina lingulari ter È pjfcdpis injunxit, ut ea «t evie, in omma, quae a dignitate cultus divini ali-ìlb^’ Ce" enaiun.t’ quaeque vel avaritia, vel irreverentia , vel fuperftitio induxit, e medio tollerent, non objìantìhus privili' giis, exemptionibus, appellationibus ? ac confuetndinibus quibus cunque* 32. Praeftat pro coronide uberius argumentum ad inftruendum, reformati-dumqde Clerum ex Concilio Mediola-nenfi V. fubjicere,, quod praecipit, 11t ad Condonatorum — approbatione^' quaeVatur — an.fanStarum meditationum , orationisque mentalis ufum ha* beant ? J 33. Jlecretum hoc veterum rationi-hus explicare licet. Ait S..Hieronymus: Haec duo funt Pontificis (Sacerdotis) Qjpey a, ut aut a Deo difeat legendo jc} iptw as divinas-) et faepius meditando , aut populum doceat. Sed illa do-ceat) quae a Deo didicerit, non ex proprio cor de, vel humano fenfu,fed quae Spiritus fandius docet. Refert Gratia- doft1??'de C’J: 361 Ex lententia S. Augu- chriit. Eum Jgit itaque nofter eloquens, cum T,tb. 4. c. et jufia, et fandta, et bona dicit ) neque enim debet alia dicere, agit ergo, quantum potefi, cum illa dicit, ut in- Conc. Medio!. P. 3-Tit. 3. de fixam, rat. ( 233 ) u~* diligenter , «č libenter, «t obedienter audiatur ; et haec Je pojj'e, fi potuerit, d in quantum potuerit, pietate magis arationum , quam Oratorum facultate non dubitet, ut orando pro Je, ac pro diis , quos allocuturus eft, fit Orator, aniequam doctor. Ipja hora jam, ut dicat accedens,priusquam exferat proferentem linguam , ad Deum levet ani-Mum fitientem, ut erudiet, quod biberit, vel quod impleverit, fundat. Juxta S. Gregoriani'ecce monetur Propheta , ne paefumat loqui, quod non audierit; fed prius aurem cordis aperiat' Creato-ris voci - et pofimo dum offui corporis aperiat nuribus plebis. Unde Propheta miis dicit : Inclinabo ad fi 'lilitudinem durem meam, aperiam in Pfalterio pro-pofitionem meam. Qui enim redte praedicat, prius , ficui dJclum eft, aurem eordis locutioni intimae inclinat, ut, Voftmodum os corporis inpropbfitione admonitionis aperiat. Quid erg’o 'i Induit Joannes Geribil : Exigitur — ad officium praedicationis-guftatio fipiri-Pis per contemplationem ; alioquin caedros accendere ad aeternorum defide-ria qua fronte praefumpjerit, fi frigidus in Je totus, ef algidus permanje-rrt ? En et lentendam S. Bernardi : T)à-bis, inquit, voci tuae vocem virtutis, fi s quod fuades, prius tibi illud per °rationem cognofceris perfuafiffe : va- S. Greg. in Ezech. lib. i. liom. ii. n. 8. Gerf. rie Offic. Va-Eor. ili Cone. Rem. con-iid. 2. S.Bern. ferra'. 5 irt cauf. lib. 2. de con-fid. e. 6. Udior operis, quam oris vox. Et alibi: puta tempus putationis adejfe, fi tamen meditationis praec effit. T I T V L V S XVII. D e Vi f i t at io ne Epi f cora ffl' C APVT i. Jit WxcjJltaU, et Firn P'ißiatior.is. J. .Quum interdum Eoifcopotum follici' tudo ii iccdieret, et Viiitacivties eceleß' mìicae Diaeceleos negligerciitur, qne' Synoii. ntur Synodus Tarraconeiifis HI'. Affi' Tarrac. c. torum Cdfuum experientia magiftranth reperitnus , nonnullas diaecefanas Et' defias defiitutas: ob quam rem hac a-V' fiitutione decrevimus, ut antiquae ccf fuetuefìnis ordd fervetur,’, ci annvß vicibus ab Epifcopo diaecejimo vifiM»' tur. TridtfeiT. 2. Juxta decretum Concilii' Tridenti' £4. e. 3. pi ? Patriarchae, Primates,* Met rapo; Ut ani, et Epifcopi propriam diaecefin per feipfos, aut, fi legitime impeliti* fuerint, per fu um generalem VicUririvh ant Vifitatorem, fi qvìoiannis totam propter ejus latitudinem vif tare non poterunt, j ake ai m, fior cm cj as partem* ita tamen, ut tota biennin per je, aut Vi/itatores Juos compleatur * vifitaft non praeter mittant. — (23?) — 3- Et quem in finem? Ait S. Synodus: ILi- -^ßtutionum cutem iftarum omnium praecipuus fit fico-pus, fantini , ortho-^oxamque doctrinam, expulfis hacrefi-his inducere, bonos mores tueri, par-vos corrigere, et populum ao hortat i o~ n[bns, et a dmi n ift rationi bus ad reli-'&onem, pacem, innbcentiamque accendere; caetera, prout locus, tempus, occafio feret, ex.vifitautinm prudentia ad fidelium fructum confiituere. . 4. Ad exemplum veterum formula- Conr. , quas Regino refert, praecipit in Concilio Mediolänenfi 1V.S.Carolus, ut viiit. Epileo pi ju (tam diligentiam adhibeant, 'ion modo in Ecctefiarum cultu , et ordimento tuendo* augendove, fed prae-c'!Hie , et maxime in omni Cleri, et po-puli prißina difeipiina Chrifiianp refii-i'tenda , in utri usque item moribus co-ftiofcendis, iisdemque depravatis corrigendis. 5. Praecipit S. Synodus Vifitatoribus, s:mr. dt -paterna charitnte, clirifiianoque ze- h omnes ampleSlantur : ideoque tuo-defio contenti equitatu , famulatuque , fudeat celerrime, debita tamen, cum diligentia , vifitationem ipfam abfolvere. 6. Veteri more juxea Regin,onem cum Regi». L. EpiVcopus luam diaecefin circuiret/ Ar- 2-c-1, C'fidiaconus ■> aut Archi presbyter eum1 tino, aut duobus diebus praeire debuit, lui plebe convocata, admmtiavit proprii — C 236 ) — Pafloris adventum » et, ut omnes ad ejw> Synodum die denominata impraetermit' ■ le occurrerent, omnimodis ex a uéìorita* : tes fančtorum Canonum praecepit et nU' naciter denuntiavit, quod, "fi quis absq»6 gravi ne celli tate defuerit, procul dubio a communione chrifiiang eilet repellendus. Tum adlcitis fecuin Presbyteris» ^ qui illo in loco ferviti um exhibere debe- j bant Epifcopo, quidquid de minoribus > et levioribus caulis corrigere poterat » emendare Ia tegit ; ut Pontifex veniens nequaquam in facilioribus negotiis fatigaretur , aut ibi immorari amplius necelih eilet, quam impelila lufflceret. 7. Hoc exemplo S, Carolus literas Paftorales, quae vifitationis materiam > fcopum, et alia eo fpeólantia continebant» v praemittendas ceniuit, ut Parochus, vel quisque alius, qui animarum curam eo loco, qui vititandus eilet, gereret, eas duobus , aut tribus ante adventum Epifcop1 proximis feftis diebus intra Millarum lo-lemnia, cum populi frequentia adelfet, de 1 fcripto recitaret. Hac occafione mone utut et Parochi ,• ut literatura , edióforunivo Epifcopalium legionem fermone,concione, et omni alio tum publico, tum privato inftmótionem, exhortatiouumque officio profequantur, quo fidelium animos diligentius praeparent, atque excitent ad lu-fcipiendiim vifitationis Epifcopalis mini-fierium. 8. Subjungit Concilium Tri dentinum: hterimque caveant, iie inutilibus Jum-Ptibus cuiquam graves, nnerofive fint; neve ipfi, Epifcopi, aut quisquam fuo-rum quid quam'procurationis caufa pro Pifitatione etiam teftamentorum ddpios ufus, praeter id, quod ex relictis piis JUre debetur, aut alio quovis nomine, 1lec pecuniam, nec munus, quodcunque fit, aut qualiter cunque offeratur, accipiant : non obfiante quacunque confue-tudine etiam immemoriali : exceptis tantum vidualibus (utpote efculentis , et Poculentis) quae fibi, ac fuis frugaliter, vioderateque pro temporis tantum ne-c{ffitate, et non ultra, milio omni luxu, Mimt miniftranda. k 9. Ita S. Carolus ferere fuis interdixit, fie quid eiculeuti, aut poculenti fecum ferrent, fed contenti eo eflTent, quod vitiandi ad manducandum, bibendumque apponerent, quo fiebat, aitGodaeus, ut frequenter pro letto nihil praeter ftramina, et arborum folia ; et pro cibo nuces, canneas, et cafeum reperiret ; volebatque, Ut tam ipfe, quam fui tum in manducando, tum cubando paupertati incolarum fe conformarent. 10. Si Epifcopus Ecclefias civitatis Ca-tjredralis vifitat, nullus locus e fi: procura-tlonibns , quia celfat illa neceffitas tem-Poris, quam Concilium diferte expreffit. Euippe tum Epifcopus, tum ejus miniftri Cap. i. DcProcur. Trid.fupr. Godaeus, in vit. S. Carol. L.i.c.15. Cone. Trki. feg". 24. c. 3. Tagn. ad • d 24. de «eui, x expleta vifitatione, domi capere cibum poìfunt. Si per diaecefm plures vilìtancur uno, eodenuine die Eccleliae, tantum una debetur procuratio c. 3. de cenf. in 6. ti. Juxta decretum doneiüi Ti'identi ni fit tamen in optione eorum, quivi" fit un tur, fi malint jblvere id, quod efßt ab ipfis antea Jbivi, certa pecunia taxap ta, conflictum, an vero praedicta vi' Siua li a fubminifirare : fa Ivo- itevi jnrt conventionum antiquarum cum Monf fieriis, aliisqu'e piis locis, aut Ecclefii5 non Parochialibus, inito, quod illaefw^ permaneat. In iis vero locis, feu Pvf vinciis, ubi ronfuetudo efi, ut nec vi' Stualia, nec pecunia, nec- quuiqunvi di' uda Fifitatoribus 'accipiatur, fed oW’ ni a'g fatis fiant, ibi id obfervetur. 12. Dpcreta- quae pvocuraiioimm jus’ et modum fpeftant, plerumque ad Cie-rum que referuntur, ut laici raro in iiibfi-dium vocentur. Si ergo Concilium Clericos in illis locis, ubi nihil praeftari con-luevit, liberat, ex lententia S. Congregationis probare oportet, quod Epilcopu8 procurationes petierit, et Vi fi tati detrectaverint illas foIvere, et poitea Epileo-pus per longum tempus acquieverit. 13. In reliquis Tridentini Patres ftaurant Decretum Concilii Lugtiunenti5 contra eos, qui amplius aliquid in iupra-dictis omnibus cafibus accipere praetum-pierintj utpote, ut intra mentem duplum fsp. J. .De Vi,'ir. ejus, quod in jufte acceperint, laefe Ec-c'e!iae reltituant, nulla eis in hoc rerail-, ‘ione, liberali tate, a'ut grana dantium va-titiira. c. 2. de ceuf in 6. 14. Quum Epìfcopo totius dinecefis cUra incumbat, ut oves in fa a diaeceli tibjed! coniìftentes cognoicat, et pafcat ; inde etejus eli totani diaecefm vi fi tare, non ^flante quacunque confuetudiue, privi-legio,1 aut exemptione. Declarat ea occasione S. Synodus: Beneficia eccleßafiica Trid.jiaff, ^rata, quae Cathedralibus, Collegia-itr, feu aliis Ecclefiis, vel Monafteriis, ^neficiis, feu Collegiis, aut fiis locis Vibuscunque perpetuo unita, et anne-*3 reperiuntur, ab Ordinariis locorhm “Unis fingulis vißtentur. iy Et infra : Locorum Ordinarii iMscunqiie Ecclefias, quomodocunque ^emptas, auctoritate sJpojlolica Jingii-Sif annis vifitare teneantur, et opportunis juris remediis providere, ut, quae ^paratione indigent, reparentur,, et bimarum cura, fi qua illis immineat, ^iisque debitis objequus minime defrau dentur ; appellationibus, privilegiis, c°nfuetudmibus, etiam ab immemoriali Empore praefcriptis, ffudicium depu-t^tionibus, et illorum inhibitionibus genitus exclufis. i6. De Commendis Monafterium in-Dic S. Synodus : Commendata Monajhe-r% etiam Abbatiae, Prioratus, etPrae- C. 8. Trid. feff. 21, c, S. Seit. 24, e. 9. Tvid. feff. 25', de Kegtil. c, n. poßturae noncupatae, in quibus non vi-get regularis obfervantia ; nec non beneficia tam curata , quam non curata ■> faecularia , et regularia, qualitercun-que commendata, etiam exempta ab Epi' Jcopis, etiam tanquam Apofiolicae Sedis Delegatis, annis fin gulis vi/itentur, cU' rent que Udem Epifcopi congruentibus remediis, etiam per jubtračiionem fructuum, ut, quae renovatione indigenti aut reftauratione, reficiantur ; et cnr* animarum, fi qua illis, vel eorum annexis immineat, aliaque debita obfequfi reSte exerceantur ; appellationibus quibuscunque etc. non obftantibus. 17. De locis nullius diaecefis flatui*; Tridentinum : Quae, in nullius diaecfi effe dicuntur, ab Epifcopo, cujus Cathl-dralis Ecclefia efi vicinior, fi id pofit/ alio quin ab eo, quijemel in Concilio^0' vinciali a Praelato loci illius eleElusfut' rit, tanquam Sedis Apofiolicae DeUga' to vifitentur, non obftantibus privila giis etc. 18- De Monalteriis illa Synodus haec decrevit: In Monafteriis Jeu domibus virorum, Jeu muli enim,quibus imminet’ animarum cura perjonarum Jaeculatr um, praeter eas, quae fmt de ili or nun Monafteriorum familia, perjema e tarn regulares, quam faeculares, hujusmodi curam exercentes, Jubfint immediate in iis, quae dictam curam, et Sacraménto- rum rum adminijìrationem fp e eia nt, juris-dictioni-, vißtationi, et correctioni Epi-ftopi, in cujus diaecefi funt /itu. 19. inde declaravit Aim. 1570. Pius V. ab hoc nullas Ecclefias, quibus animarum cura, in ordine ad faeculares perlbnas, au-uexa elt» excipi ; tam e di elfent fitae in Monafteriis» quorum Praepofiti haberent Utram que jurisdiétionem , temporalem» et fpiritualem. 20. Alibi decernit S. Synodus : ut nemo jaeculuris Clericus,vel cujusvis ordinis regularis, extra Monafterium degens, etiam fui ordinis privilegii praetextu tutus cenfeatur, quo minus, fi deliquerit, ab Ordinario loci tanquam Ju-per hoc a Sede Jpoftolica delegato , fe- „ eundum Canonicas JanSliones vi fit ari, puniri, et corrigi valeat. ■ 21. Inftaurat S. Synodus id Decretum Uberiori argumento,quo declaratur, quod omnes’Ecclefiarum Praelati, quoscunque faeculares Clericos, qualiter cunque exemptos, qui alias fuae jufisditlioni jubeffient, de eorum epcejfikus, criminibus, et deliStis, quoties, et quando opus fuerit, etiam extra Vifitationem, tanquam ad hoc Sedis Apofioticae Delegati, corrigendi, et caftigandi facultatem habeant : quibuscunque exemptionibus, declarationibus, confuetudinibus, fen-tentiis, juramentis, concordiis — mini-ine fuffragantibiis. y*n-Efpen J.Eceì.P.I, conjuetii-dinibus,J'ententiis,jiirqmentis, concoY- | diis — t uer i Je pojfmt: quomin us a Jids Epij'copisy et aliis majoribus Pr a elettisi per J'e ipj'os folos -, vel illis, quibus fidi vuiebitur, adjunctis, juxta Canonicas J’anClioncs toties,, q uoties opus fuerit, vifitari, corrigi, et emendari, etiam auStoritate Apofiolica, poffint, et va-c' leant. Inde juxta Faguanum declaravit S. oàc.ord. Congregatio, Epifóopum per feipfum fo-' Ium nullis libi adjunétis Capitularibus» aut aifumptis aliis ad Capitulum non pertinentibus, omiffis Capitularibus,,Capitula fu a vi fi tare polfe. Inc‘6efr' 23‘ Inferius declarat S. Synodus, E-‘ * pifeopum, dum vifitando procedit, haud " adftriótum elfe ad praeferiptum modum »1 1 utpote qui dun taxat obfervandus eft,dum Epileo pus extra vifitationem contra Capitula Cathedralia exempta procedit. 24. Quantum ad vifitationem regula-* ris obfervantiae in Clauftris S. Synodus keguLc.g. milita diftinquit ; utpote inter exempta, et non exempta; et illa, quae certaeCon-gregationi unita regulares Vilitatores habent , et reliqua, quae nec certae Congregationi adferipta funt, nec peculiares Vilitatores habent, de quibus infra tramandi locus fuperelh 25. Denique declarat S.Synodus, quod r Epifcopi, etiam tanquam Sedis Apofto-licae Delegaci etc. habeant jus vifitandi ttofpitalia, Collegia quaecumque, ac CmfrateriiitatesLaicorum, etiam quas fckolas, ßve quocunque alio nomini vocant —eleemofynas montis pietatis , ßve charitatis, et pia loca omnia , qualunque nomine nuncupantur, ctiamfi praedictorum locorum cura ad laicos pertineat, atque eadem pia loca epemp-tionis privilegio fini munita etc. Sed et ile hìs infra mencio uberior recurret. 26. Innocentius IV. prgcellum Vi litationis ita inllvuit : Epifcopus hujusmodi impenfurus officium proposto verbo Ilei quaerat de vita , et converfattone tinnifirantium in Ecclefiis, et aliis locis , divino cultui deputatis, ac ca et eri s, piae ad officium ipj'nm fpeSlant,absque coaSlione, et exaCìione qualibet jùra-tiienti, ( utpote de plano, et ihm marie ) ad ipforum fubditorum emendationem, perjalubria monita , nunc levia , nunc bfpera etc. Notarla vero crimina, quae Examinatione non indigent, libere corrigat , poenam debitam pro illis infligendo. Inde in S.Congregatione decitum fuit Epifcopum in curili Vifitationis non Pofie fulci pere caufas altioris indaginis, fed notoria percellere crimina per poenas extr aordinari as, quae magis morum cor-J'ečlionem, quam deli èri vindiciam fpec-taiit. c. i. §. 4. de cenfl in 6. Seff. 22. £• Cap. 4. De Pro-cefV. Vi-litat. Tri d. r*iT. 24, c. io. Coae. Areìat. Ann. Si», e. 17. Baluz. Capitili. Tom. i. col. 205. 27. Ecce hoc moderamine VifitationiS proceffus ad dilcretionem paternae dilci* plinae reftvingitnr. Subjungit hinc Concilium Tridentinum : Nec in his , tìbi de Vifitatione, aut morum correSlione agitur, exemptio , aut ulla inhibitio > appellatio, jeu querela, etiam ad Sedem Jpoftolicam imterpo/ita , ex e cuti oneri eorum, quae ab his mandata , decrete^ aut judicata fuerint? quoquo modo itn* pediat, aut Jufpendat. 28-Iu veteribusCon,ciliis frequens hinc locus fuit Miliis Dominicis, ut refradbuü utriusque poteftatis pondere reprimerentur. Ait Concilium Arelatenfe : Ut, fi quos JacerdotUlis admonitio non flceleret ad jufiitiam, regalis pote fas ab impietate reduceret ad pietatem, et cbi-dientiam. 29. Quid in eo genere Decreto Caroli M. de Ann. 789. illud ius ? Monet Imperator Epileopos : ut vigili cura , etfi-dula admonitione populum Dei ad pn-fcua vitae aeternae ducere fiudeant, et errantes oves bonorum operum exemplo ,feu adhortatione humeris intra ce-cleßaßicae firmitatis muros reportare fat agant etc. In quo opere, etftudio fciat certi ffimeSanclitas ve fra, nofiram vobis cooperari diligentiam. Quapropter et nofiros ad vos direximus Mijjbs, qui et nofiri nominis aubìoritate, uva vobiscum corrigerent quae corrigenda ejjent. Refert Baluzius. — (24?) — * 30. Haec Sacerdotii, et Imperii concardia maximo (ane eft emolumento. Ait Propheta : Zorobabel, velati-, Prin- zachar. Ceps , ipfe portabit gloriam , et fedebiU VI-13- dominabitur juper folio fuo: ffefu Pius ffojedech, erit Jacerdos Juper jako Jiio •> et confihum pacis « ad liippri-nteiida viiitim (candala , erit inter illos duos. Juxta S. Augu(tinum : In hoc s-Anf. Jerviunt Domino Reges , in quondam eix ,''5' Junt Reges -, cum ea faciunt,ad fervien-dum illi, quae non pojjiint facere , nifi Reges —quia vero etiam Rex efl fervit-, leges jufta praecipientes , et contraria prohibentes convenienti vigore Jancicn-do. En S. Gregorii lententiam : Ad hoc, s. Greg. inquit’, patefias dominorum meorum =p; -"p- ^ t pietati caelitus data eft Juper omnes ho- s. rimes, ut, qui bona appetunt, adju- India. «, c.entur, ut caelorum via , repreifis publicis vitiis, largius pateat, ut terrefire regnum caelejU regno judo fubfidio fa-tiuletur. Ex lententia S. Auguftini: quis f mente fobrius Regibus dicat : non ad aii'r' vos pertinet in regno vejlro , quis velit effe (iv e religio fas, five Jacpilegus : quibus diei non poteft: non ad vos pertinet, in regno veftro quis velit pudicus effe , quis impudicus P Quippe , ut loquitur S. Apoftolus, non fine caufa gladium Rom. i*. portat;,Dei enim pro jnitida tnimfter eft. v*4> (246) Regin. L. 2. C. I. Syncri. Bafil. feiT. T I T V L V S XVIII. De Svjno d is Diae c e J'a n i s- C A P V T I. Ds Frequentia Synodorum Diacctranorum. I. Veteri more lat frequens fuit, quod Vifitationem Diaecefis exciperet Sy110' dus diaecefana. Inde refert Regino juxta veterem formulam, Vilitatorem pva ceinifeArchidiaconum, velArchipresbjZ' ter um , qui, denuntiato proprii Palloris adventu , omnes monuit, ut ad ejus V; nodum die denominata impräetermifi occurrerent. 2. Hac occafione forte evenit, quod lingulis annis Synodus Diaecefana cele-braretur.Novo jure Innocentius III. praecipit, lingulis annis Synodum provincia-lem celebrari, monetque Epifcopos, ut ea, quae ftatuta fuerint, faciant obferva-ri, publicaturi ea in Synodis Diaecefa-nis , ammatim celebrandis, c. de Vr-cujat. 3. Labentibus faeculis provincialis Synodus lingulis trienniis celebranda fuerat« Decrevit tamen Synodus Bafileenfis, Synodum Diaecefanam ad minus fenici in anno, ubi non efi confuetudo bis dn-nuatim, celebrari. 4. Praecipit Anu. 1^49. ConciliumCo-lonienfe , ut Synodus diaecefana quot-. ännis bis, pro veteri more celebretur ~~J uff ec erit tamen in Diaecefi Leodienji própter ejus latitudinem et multitudinem Praelatorum femel quotannis retiti et fiudio ferventi celebrari. 5. His exemplis et Synodus Tridenti- trid. e, in verbi Dei praedicatione, in rudium inftruétionihus Catecheticis, et caeceris òmnibus curae Paftoralis officiis fine affidili ? an Beneficiati luae obligatio-ui latisfaciant ? an Ecclefiarum farta te-fta ferventur ? an in locis piis, omam entis que ecclefiafticis nihil a religiofo cultu fit alienum ? 17. Quantum ad populum : an frequens ad (it di vinis o Ilici is? diesque feftos religio-< fe colat ? an jejunia praeferipta oblervet? an decimas, primitias, aliaque debita, et jura reddat ? an in populo facrilegi, blas-Phemi,,concubinarii, adulteri, incelinoli, Virginum raptores, excommunicari, hae-refeos, magiae, aut luperfhicioimm lui perii luperfint ? an Conciliorum, Ponti licum que decreta a Clericis, laicisque ob-ferventur? 18. RemiiTo vigore Synodorum Episcopi s confnltiffimum lupereft, ut exemplo S. Caroli Decanos rurales, aut alios parochos, reliquis zelofiores, et dilcre-tioves eligerent, qui diligenter, prout officium exigit, in ftatum Parochiarum, fibi vel fubditarum, vel vicinarum inquire-j'eiit, relaturi fideliter Epifcopo corrupte-ris, vel querelas, quae emendandae fo- l'ent. Sic in Concilio Mediolanenfi V. S. CoecMe- diol. p. 3. — ( 2 ) — nd sylorf Carolus tum pro civitate, tum prodiae' * cefi fedulos exploratores deligendos prae; ferì bit, ui exquirant; qui imprimis Pa* rochoruvi zelus in animarum fallite procuranda : quae in /aeramentis mi-niftrandis fedula diligentia; quam fri' quens in paf endis verbo Dei fidelibus ' officium; quae denique in omnibus P&' ‘ rochialis muneris partibus vigilant ia i quaeve ajf duitas- — Quae pupuli fr ehriftianae charitatis operibus exei\ itti' tio ; quam religiofus feftorum dieruM cultus; quam pia inEcclefiis converfa-tio ; quae in doctrinae ehriftianae Scholis frequentia : tum de aliis piis Soda' litatibus didquirant ; tum denique dt reliqua omni ejusdem populi difciplhuh et m via Domini progrejfu. Cap. ». 19.Veteri more dubium non erat, qniu De Au£t. omnes Clerici laicique Synodi Decretis liiaecef tenerentur. Juxta Gratianum annis fin' gulis Epifcopus in Jua diaecefi Sqnod inf faciat de fuis Clericis, necnon Abbati' bus; et difeutiat alteros Clericos, et Monachus. Quippe tunc omnes Clerici Decretis Epifcoporum in his, quae morum atque difciplinae reformationem attinebant, erant fubjeéti c, 16. D. 18. zo.Praeval entibus recentioribusexem-ptionibus diltingui caepit inter materiam exemptam, et non exemptam ; et inter Decreta, quae Epifcopus ordinaria potevate, et illa, quae aučloritate Sedis Apo- ftolicaedelegata edidilFet. Novidìme in-tercelFere publicationi Decretorum Sy-Bodaliùm faepe et judices Regii* lì ea bona temporalia Laicorum attingerent, exigendo v. g, jura Sepulturarum, decimanumque etc. 2i. Hae aliaeque ccntroverfiae, et duaeftionis tum ratione exemptionum Ulter Regulares, et Canonicos, tum iu-Per promulgatione Decretorum inter Laicos, procul dubio ultimum pepere-nunt Synodorum Diaecefanarum negle-ftum. Supereft tamen, quod hunc defe-ftiim lopplere pollent Epilcopi, lì adigerent Archi presbyteros, ut per diaeceiiu "Uinuatim celebrarent lua Capitula ad di-Icipiinae , et morum reformationem. Meminit in Concilio Medionlanenfi II. S; Carolus plus, miuusque talium Collationum, ut profetili dilciplinae, et fcien-tiae inter Clericos, et PaRores coniule-ret. Querebatur quondam S. Bernardus : ^spretio efcarunh st de numero panum cUin minifiris quotidiana difcujfio efi : tara admodum cum Presbyteris celebratur Collatio de peccatis p opulorum. 15 22. Quid de hoc argumento reliquum ^l‘e potei!, quam ut haram piarum Col-^tionum, conlulationumque infticutum, Rucfumque paucis commendemus, aut tiluttremus ? Ait S. Balilius ; Operaepre-biuni eft , /f ßatis quibusdamjetnpori-bus, certis que locis confejfus celebre- Supr. Tir. 6/ c. 4. Cone.Medici. Decr. 30. S. Bern, de Coufid. lib. 4. w. 6. S.Bsfil. Reg. fuf. diip. e. 54. S. Greg. in Ezecht ho m. io. Aito. Capir. c. 29. tur communis — Et de rebus iis ; quat Jibi praeter rationem acciderint, tum ' de difficilibus etiam ad trartandum naturis , aut moribus, et quomodo- in fin-gulis moderandis fe gefferint, vicijfim inter fe communicent, et conferant, (fino -videlicet, quid aliquando minus recte ab aliquo facium fuerit, id adhibita locuplete multorum fententia, majore cum auctoritate, quod in medium ad-ductum efi,, quale fit, judicetur ; con-trdque, fi quid recte gefium, multorum tefi-imonio comprobetur. Juxta S. Gregoriani : Hoc omnipotens Deus agit in cordibus hominum, quod f abit in regionibus terrarum : poterat namque unicuique regioni fruStus omnes tribuere; jed fi una quaelibet regio alterius regionis fructu non egeret, communionem cum altera non habui f et etc. Sicut ergo regiones terrarum,ita funt mente rSanc-Borum,quas,dumvicijjim fibi conferunt, quod acceperunt, quafifruRus Juos regiones regionibus,impendunt,ut in una omnes chalritate jungantur. In Capitularibus refert Atto IL Epilcopos Vercel-lenfis : Esperimento didicimus, non minus bonam collationem , quam etiam lectionem effe ; unde a praefenti fiatui-mus, ut per fingulas plebes fingulis Calendis qmnes Presbyteri, feu Clerici fi~ mul conveniant, ut de fide, ac Sacramentis divinis, feu de vita, et eonver- Miom i et ßngulis officiis , ad fe pertinentibus , communiter traStent, et, fi forte aliquis inter eos negligens , aut reprehenjibilis invenitur ia caeteris cor-l'igatur. Ouod fi corrigi omnino non Mdu&rit, mox fuo nuntient Epifcopo, M haec acrius emendare quantocius hideat. Quid difertius Decreto Concilii Mediolanenfis 1.1? Conferant, inquit, oiter fe fingiulis menfibus, aut faltem annis , quae ad boni Paftoris officium , et ad curam animarum reble gerendam Pertinent ,• et confidant de difficultatibus fuae Parochiae — finndque quid-fiiam ex probata fiamma de cafibus coniventiae explicabunt. Et alibi : vel ali-fiiarn Catechismi Romani letiioncm Vacient —vel Concilii Provincialis, aut ffiaecefanae Synodi, quam eorum Epi-fiopus habuerit, partem aliquam Jtu-diofe legant. * * TITVLVS XIX. D e Metr o polit anis. CAPVT I. 5« Origine, Inftitutioncqut Metropolitarum, ■ -x fententiaIfidori : Ordo Epifcopo-rUni quadripartitus eft, id eß, in Patri- *rchis, Archiepifcopis, ieu Priinauuas, Con. Me-iJioi. Tic. 20. S. r\ de Vic. Teran. Medici. II. Tit '2. dccr. go. in fin. Gone. Chalced. c. a. Metropolitanis et E pije o pi s — omtus autem Ordines fuperius defignati, W''10’ codemque vocabulo Epifcopi nomiiiän' tur: fed ideo privato nomine quid at* utuntur-, propter diftinStionem potefiu* tum, quam ßngulariter acceperunt- Re* i fert Gratianus c. i. §. i. et <>. D. 21. 2. I11 eo genere Metropolitae reliquis antiquiores iunt, utpote quorum vetera Concilia Nicaenum , Antiochenum etc. meminere ; non ut eorum praerogativas inftituerent, led inilitutas firmarent. Aic Ifidoris : Metropolitani autem a menjU' ra ; id elt, praecellentia civitatum vocdH' tur : fingulis enim Provinciis eminent’ quor um auctoritati, et doctrinae caett’ ri Sacerdotes una cum Epilcopis/styAp funi, fine quibus nihil agere in caußs gravioribus licei Epifcopos : follicitudfi enim Provinciae totius ipfis comtniß* e fi. Apud Gratianum c. 1. §. 4. ibi. 3. Veteri more Metropoles ecclefia-fticae ad exemplum civilis imperii iulii: intlimtae, ita, ut una eademque etlA Metropolis ecclefiallica, et civilis. Re' preiiit ea occafione Concilium Chalcedo-nenie ambitiouesEpilcoporum,qui Impe' racori iupplicabant, ut civili aučtoritate nonnullas urbes Cathedrales Metropoli' tana dignitate civilis imperii donaret. 4. I11 regnis ab imperio avulfis paula-tim Metropoles eccleliatticae a Metropoli civili disjungi caeperant. Quippe piV necelli- tteceffitate, et utilitate Ecclefiae quae-dam Cathedrales Sedes , quae opportuniores videbantur, inMctropoles ereótae fuerant. V Senfim haecMetropoleon inditu tip, et eveétio ad Romanum Pontificem desoluta fuit, cum antea juxta Canonem Africanum dilpofitio relinqueretur Decreto Concilii Provincialis, c. i. etc. D. 80.c. i. etc. 2. D. 9^. 6. Inde ulqs obtinuit, quod faeculo T^. Pontifices ad inftantiam Principum , petentibus Epifcopis, et Clericis, in Synodo congregatis, Metropoles erigerent. Hoc exemplo Joannes VIILSedemOve-tenlem in Galleria Metr.«politami dignitate donavit, quam veftro confenju, inquit, et affidua petitione Metropolitanam conjìituimus, omnes vos fubdi-tos effe mandamus, et concedimus etiam praediSlae fedi ea , quae Reges ,feii fideles jufie obtulerunt—rata , firma, et inconcuffa numère in perpetuum. • 7. Novo jure ereétioues, inilitutio-tiesque Cathedrarium, Metropolitana-rumque Sedium, vel uti caulae majores, tefervatis Sedis Apoftolicae per Occidentem accenfentur, fi modo Regius confenfus interveniffet. c. 8. de Exceff. Praelat. 8. Primis faeculis inter Metropoles eminuerunt Sedes Romana, Alexandrina et Antiochena, quarum Epifcopi pri- Vm-Efrtn y.Ecd. P.I. K Cap. 2. De vec. uraevog. Metrepol. Cap. J. De Csn obed. Sv.f-fn'g Cone. An dodi. ' c. 9. , mitus Archiepi.fcopi, et tandem Patriaei chae dici caeperunt. Concilium Nkae1 num ex veteri inore eorum p o tetta tetti ordinandi reliquosEpilcopos confirmavit c. 6. I). 6f. 9. In reliquis Occidentis Ecclefiis Ar-chiepifcopi dičb funt illi Metropolitae? quos Papa Vicariata Sedis Apoftolic^6 donavit. Hi pofthac dièli funt et Prima- tes. Regna ex ruinis Romani imperli na-ta , anfam dedere multiplicandis Primatibus, quia Principes aegre ferebant, fno$ Epilcopos alienis Metropolitis'Hubeffé» Conflat enim piimitus Metropoles fuili® longe1'diffufiores. 10. Defuper quum ad Romanum Pontificem devoluta fuillet audtoritas intti' tuendi, augendique Cathedrales, Metropoli tlcas , et Primatiales Ecclefias, tunc multiplicandis Metropolibus, truncatis veteribus finibus, locus fuit, ut a Me' tropolita ad Primatem appellare oporteret. c. i. et 2. B. 80. c. i. et 2. D. 99. 11. En decretum Concilii Antiocheni* Epifcopos, inquit, qui fantin unaquaque Provincia , fcire oportet, Epifco-ptm, qui praeeft Metropoli, etiam curam fufeipere totius Provinciae, eo-quod inMetropolm concurrant omnes, qui habent negotia. Undevifumeft, euu* quoque honore praecedere debere: reliquos autem Epifcopos nihil magni momenti aggredi fine ipfo. Hic ipte prope eft tenor Canonis Apoftolorum. c. 33* „ ~ (2?9) — , 12. Grifi plm-a P Juxta Patres Àfrica- P.F, Aftiči ®°s Decreta Nkama firn inferiori s-gr a ^ e- adc*e» yis Clericos i five ipfos Epifcopos juis !e‘h I* Metropolitafiisapertiflimecommiferunt ,13. S. Gregari us vitio dedk Felici E- s. Oreg. : P’l'copo, Sardiniae , quod Metropolitae: 1^. 4- fp morem non gereret. Contriftnmurr lo' ^5 r/e te manifefle praebes indi-jup er hia e~ hortamur, ut mentis hmore depofito Ordinatori tuo ante-difto, Fratri, et Coepifcopo nOßro, nimii em te exhibere ■> ac parere non de* has. 14. Innocentius HI. tum Su ffraga n eo s tn no r. m „ Areiatenles 1 timi Su ffraga neos Ache- 466 VX Rutinos commonuit-, ut fiis Metropoli- 2. «p. 1.59,' hs motem gererent. Qucßenus ipß-, tan-Fiam Patri, et Epijcopo animarum ve-Marnm devote ftudcatis ; et humiliter Redire, ad- vocationem ipfius\ nifi evi-tiens necejfitas contradicat, fecundum Auditionem Canonicam fine difficultate halitet accedentes. . 15. Inde quondam comprovinciales E-frfcopi Ii,is Metropoli iis idem juram elioni fidelitatis eo tenore feime ^ quem m'egorius VII. praelciiplit, praellaLaiu:. grippe veteri more obedientìae Canu-^cae Pontifici Romano nonnifi ah iis E» Pdcnpis, qid S. Sedi vel immediate fub-erant, vel ad ejus ordina di uièm per-^nèbant, lg nfi0 fiebat, donec faeci:io omnium Epitcoporum Conii mia» — (2éo) — tiotiem , et Confecrationem Pontifices facxae Sedi vindicallent. C!llx4 16. Sic et večeri jure Metropolita Suf-Pe juristi, fraganeorum Epiìcoporum Judex «ordì' Meu-op. narius fuit. Statuit Concilium Carthagi* neufe fil. diierte: Quisquis EpifcopO-rum accufutur : ad Primatem Provili' ciae (nimirumMeer politam) ipfius caU' fam deferat accufator , nec a cornimi' nionè Jufpendatur cui crimen intendi' tur , nifi ad caufam dicendam , die flf tuta Primatis litteris evocatus, veluti concumax , minime occurrerit. Refer£ Gratianus, c. i. TF. q. 17. Juxta Decretum Concilii Toletani III. Clerici tain locales, quam Diaect' fani, qui fe ab Epifcopo gravari cognO' verini, querelas Juas ad Metropolita' num deferre non differant, et Metropolitanus non moretur ejusmodi prae-fumptiones coercere. Agit hic Canon de fimplicibuS querelis Clericorum adver-fus exceffus Epifcoporum. c. 6. XL q- 3* 18. Haec .Metropolitanorum in IhoS SufFraganeos judiciaria poteftas fenfii^ immutabatur, atque imminuebatur in nonnullis caufis, quas Romani Pontifices Iaerae Sedi luae refervarunt. QuandonaiH autem hae caulae Sedi Apollolicae luerint refervatae,incertumeft. c. 5.6. etp-III. q. 6. 19. Porro minores Epifcoporum cau- fas judicio Metropolitarum in ordine et- 'am ad cenfuras reliquit Pontifex c. 52. deSent.Excom. c. r. š./m. deOjßc. Or din. m 6. " 20. Majores caufae dicuntur, quae fo-hitionem vinculi fpiritualis, v. g. per de-Po(itionem et renuntiationem Epifcopi 'peftant. Has enim novo jure, ač vi di-vini Primatus (ibi vindicat Pontifex, c. 2. ^ Tr auf L Epifc. 21. Praecipit Concilium Tridentinum: Tria, fcff caufae Ep j' oporam , cmwi pro criminis I3- Cl fyjeEliqualitate, periculo depoütionis, comparere debeant, coramPontifice maximo referantur, ac per ipfum delini ti- ve terminentur. 22. Et alibi : Caufae criminales gra- seir. 14. ^oreScontra EpifcOpos, etiam haerefis, c'5, (lUod ab fit, quae depofitione, aut privatone dignae funt, ab ipfo tantum furilo Romano Pontifice cognofcantur, et trmin entur. 'Quod fi ejusmodi fit cau-q uae neceJJ'ario extra Romanam Cu-riam fit committenda — nec unquam Phs his tribuat, quam ut fotam fateli ^flruSlionem fumant, proceffumque conficiant, quem ftatim ad Romanum Pontificem transmittant ; refcroata eifern SS. fententia definitiva etc. Mino-rfis vero caufae criminales Epifcoporum Concilio tantum Provinciali cogno-tfintur, et terminentur. 23. Veteri inftituto Metropolitarum y’t1jlfr'jM_ 3llftoritas fupra SufFraganeos Epifcopos Mewop.üi iìiaecef, Sìiffr. Còne. 48 K c, 9, fri# feSr« $3. c. ir; iisff] 24. C, 3. rluxit per correéìionem vitiorum > non per confufionem joriam ? Inquit Antiochena Synodus: Unumquemque Epifco-pum oportet habere fuae.diaecefis pote-fiatem, et adminijlrare pro unicuiqut conveniente regione-, et totius regionis curam agere, quae fuae urbiJubeJi. Ke' fert Gratianus c. 2. IX. q. 3. 24. Hinc et Gregorin s I. declaravit: fi qua culpa in Epifcopis fube’ß, nefcio^ quis Sedi ytpoflolicae, in ordine ad cen-luram, et viudiébm Canonum ? Epifi0' , pus fubjetslus non fit : cum vero culpt non exigit, omnes fecundum ratione® humilitatis aequales fiunt, liefert Gratianus c. 4. D. 22. 25. Iraque Metropolitanus nullam, ^ ajunt, Epilcopalem auétoricacem in diae-cefihus Suffragali eorum exercere potelg attamen Archiepilcopalem eatenùs obtinet, ut in Suffraganeorum defedius inquirere, excelfus corrigere, negligenti' amque lupplere poffit. c. pdcfiuppl. neg-Pracht. 26. Hac de caufa et Concilium Tridenti num di ferte praecepit, ut in creciiui:6 et contributione Seminariorum E,pile0' pum, fi negligeret, Archiepifcopus, Archi epifeopum, et Superiores, fi officio de-effent. Synodus Proviiicialis corrigere, et ad lujfcradidla dogere debeat. 27- Vetus officium Archiepifcopi [a vifitamia Provincia Concilium Tridenti- Hum reftrinxit, ut Cathedrales Ecclefiae Suffraganeorum a Metropolita non vifi-tentur, etiam polt ".plenam vifitationem Propriae ciiaecefis nifi cauta cognita , et i« Concilio Provinciali probata. , 28. Reliquas evocationes Suffragando- nt ‘c'3-rum ad Metropolin Concilium abolevit: Ne praetextu, inquit) cujuslibet confue-1 Bidinis, ad Metropolitanam Ecclefiam ttiipofierum accedere inviti compellan-hr. Juxta PaUavicinum Patrum lenten-I tia fuit, ut Épifcopi Suffraganei libera- ^ 23, 1’entur ab omni obligatione adeundi Me- c. 10. trópolicanas Sedes, nili ex caulaSynodi convocandae. 29. Veteriniori) et moderamini nemo Cap.e.Ue c.onftantius per priora faecula inhaefit, ijuam Romani Pontifices. Quippe vel in suburbia. Ècclefias fuburbicarias nihil fxbi arrogarunt, nifi jus Metropoliticum, quo illae-% juribus Suffragaueorum, vitia diveda reprimebant, ut ad obfervantiam Cano-Huni negligentes, vel delinquentes revocarent. • 30. Praevalente remiffione difciphnae %pa Zacharias cenfuit, Metropolitanos Vio;" splendore Pallii ad obfervantiam, et cu-fiodiam Canonum, illaefis cujusque juii- C'Us, adftringendos. Conqueftus elt _S. ^apa, quod Galliae Metropolitae tam ju-fto vinculo manus dare morarentur. Seri-citBonifaciusM.: J)e eo, quod jam prae-Crito tempore de Archiepifcopist et de. zach, Lfber. in Ltev.e 21. S. Greg, lih, 9. ep, li. Paliis a Romana Eccleßa petentis, juX' ta promiffa Francorum, Sanctitati ve-firae notum feci, indiligentiam ApojiO' licae Sedis flagito : quia, quod pronit' ferunt, tardantes non impleverunt, et ventitatur, et, quid inde perficere vetinU ignoratur. 31. Hodie eruditis fatis convenit, Pelium origine 1‘ua caepifiTe ex beneficio Imperatorum, qui regio illo ornatu Patriarchas donarunt. Inde refert Liberatus Dia; conus, quod Anthimus P. C. videns Je fede pulftm Pallium, quod habuit, peratoribus tradiderit. Infuper ii Decretum illud donationis, vulgo Conflanti ni, cujus fragmentum refertur a Gratiano difL 96. cau. 14. fide certa fubfiiteret? | facile probaretur, a Conftantini dono ornamentum illud initium accepi de. 32. Hac occafione olim frequens fuit? quod nec Papà utpote Patriarcha Occidentis, nec alii Patriarchae Orientis pallium vel Metropolitis, vel aliis Epifcopi8 concedere auderent, nifi ex confenfu Imperatoris. Hinc fcrib.it S. Gregorius, quod Syagrio Epifcqpo' Auguftoduuenfi Pallium miférit, poftquam regium confenium exploraliet. 33. In Oriente citius coepit ufus, quod Patriarchae luis Metropolitis, aliisque E-pifcopis, qui ad eorum ordinationem Ipe-ftabant, Pallium darent. Aevo S. Gre-goni et in Occidente invaluit, quod Pa- pa praecipuos Metropolitanos » qui aut ad ejus confecrationem pertinebant, aut (jtios Vicariam Sedis Apoftolicae donabat, Pallio ornaret c. 7. ètpajfim D. 100. 34. Corruente in Provinciis veteri auctoritate Vicariorum Àpoftoliqonim S. Bonifacius M. in Gallia Metropolitis aegre perfuafit, ut omnes deinceps a Sede Romana Pallium quaererent, et per 0-innia canonice objequerentur praeceptis B. Petri. 35. In fragmento epiftolae fub nomine Vigilii Pontificis can. 12. III. q. 6. relatae, necnon ex decretali lunocentii III. cap. 4. de auét. etufuPallii conftat, quod [olusPomanus Pontifex affumptus fuerit in plenitudinem eccleliafticae Potettatis: reliqui vero Epifcopi tantum in partem follicitudinis. Ideo juxta eundem Innocentium ("olus Romanus Pontifex in mif-tarum folemniis femper et ubique utitur pallio, quod illam plenitudinem potelta-tis fignifics't.’Ali ejusmodi rationem pro Ulii Pallii ante Innocentium nullusPonti-fex adduxilfe legitur. Refertur quidem etiam apud Gratianum fragmentum epiftolae S. Leonis ad Epilcopum Thelfalo-Uicenfem can. 8- III. q. 6. quo haec ple-uitudo potellatis in Romano Pontifice fiorili ter agnofci videtur : verum collato Uitegro iplius epiftolae contextu apparebit, quod S. Leo nequaquam de illa potettate, de qua Innocentius, locutus fuerit. Life. 2. ep. 64. S. Bonif. ad Zacb, ep. 105. — ( 266 ) — 36. Concilium Oecumeuicum Vitt edixit, ut defiggati ad Sap er humer al^ geftanda Epifcopi ( Anaftafius vertu1 qui bus conceiiiwh eft Palliis uti) certis 1 fiatisque temporibus, ct locis ea gefiel nec hujusmodi cultu per fajium, et fi' perbiam abutantur, aut quovis tempore divini facrificii, et quacunque eccU1 fiaftica functione ferant. 37. Innocentius III. Pallii (quod vetei'1 innor in. ritu inftar Chlamydis, feu Pluvialis erat) L- i MyU. novam formam, novaque myfteria coiU' J “ mentus eft. Pallium, ait, fit de candidò lana contextam : habet defuper circulum humeros confiringentem, et duas lineas, feufafcias ex eodem panno ab U' traque parte dependentes ; q uat uor attieni cruces purpureas (hodie fex fu bui' gras) ante, et retro, a dextris et finiftris: fed a finiftris pallium eft duplex, fimphi a dextris; cui in tres partès coucifi tres acus (fpinas vocant) infiguntur 1 quibus confuitur. 38. Pallia non fmgulis amiis benedi' cuutur, fed rarius, prout necellìtas exe-gerit. Benedióìio iìt in altàii inferiori» vicinioriqtie fepulturae S. Petri. Facta benediéìione,pallia relinquuntur una no-bìe fuper altare fepulturae S. Petri ; deinde reconduntur in capitila, feu parva arcula, quae ponitur fupra Cathedram S. Petri, in qua primum Romae fediti Hinc ab ilio ritu, quo pallium benedicitur, et - (207; — <ÌUo ab altari Metropciiiis difpenfatur, de corpore B. Petri alfumi novo iure dicitur. c' 4- de Ele81. 39* Data occatione oportet novellos Archiepiiqopos per le ipl'os, fi Romae Pcaej'entes liut, aut per Pr- curatores a V- Vonti ii ce pallium intonfiftorio folli-cnare praeteripra t’irmela infianter-, in-fiuntius, et injlantijßime. Papa, votis an-Nuens, in mandatis primo Diaconorum Cardinalium dat, ut illud concedat: ifiud autem fit hoc modo. Statuto die Praela-tlls Pallium recepturus, aut eius Procu-Dtor Ipebiàli mandato inltruftus, venit locum delti natum , qui faepe elt Ca-Vella Palatii ipfius Cardinalis Diaconi : aliquando tamen datur pallium in i pia Ccclefia S. Petri, et ad altare majus. ■Adelt i ple Cardinalis Diaconus cum luis Capella:-,is, ac etiam unusexSubdiaconis Apoltolieis, qui pallium extendit in me-Ao altaris , et Praelatus indutus Planeta Ciper Rochetum, genufiexus ante Cardi-jjajem, qui fiat in cornu dextro altaris, ciüeet ea parte, in qua legitur Evange-uim ad inilfam, petit S. Pallium hac formula : Ego A7. EleSlus Ecchfiae N. in-J t lltcf 5 IfìJlctfltlUS5 tfljldlltljji WG pßtO l'Jlt'* y trarli, et affgnari pallium-, de corpo-'è E. Petrifumptum, in quo ejlplemtu-do Pontificalis officii. 4o. Tum Cardinalis accipit pallium de altari, et ponit.illud luper humeros Prae- lati genuflexi , dicens : Jd honorem o-mnipotentis Dei, et B. M.fem per Virginis, atque B. B. Apojlolorum Petri, V Pauli, nec non Ecclelìae N. tibi commil-fae, tradimus tibi pallium, de corpore B« Petri lump tum, in quo eli plenitudo Pontificalis officii, cum PqtHarchalis, vel Archiepifcopalis nominis appellatione, ut utaris eo infra Ecclefiam tuam certis diebus, qui exprimuntur in privilegiis ab Apoflolica Sede cöficeßs. 41. Vi cujusdam Decretalis, quam Gratianus Pelagio infcripfit, aliquando Metropolitis opus fuit, Roman? contendere , ut pallium mererentur. I^odie fat frequens eft, quod per Procuratores pallium petatur, et in Provincias ablegetur, atque alicui Epiicopo mandetur, ut illud Metropolitae imponat. Hic vero ex prae-icripto Pontificalis Romani ftatuta die cum Eleéfo convenit in Ecclefia lua, fi commode fièri poteft, vel alia Ecclefia iuae diaecefis, vel Provinciae magis coni-moda, in quaMiffiirum fólemnia celebrantur. Et faéta communione per Celebrantem, Pallium reponitur fu per medium altaris' extenium, et ferico, in quo involutum erat, coopertum, Peractis Miliar uni folemniis, ac perElečtum fidelitatis juramento praeftito, Pontifex, feu Epilcopus fur git cum mitra, et Pallium de altari accipit, et illud luper humeros Eleéti adhuc ante fe gemiflexi imponit, fuperiori — (269 ) — formula : Ad honorem omnipotentis Dei etc. 42. Quinti Innocenrii III. aevo Ditiones Orientalium Ecclefiarum in manibus Latinorum per expeditiones facras effent» praeferipfit Papa, ut etOrientales Patriarchae (latini).primum a Papa Pallium meterentur, illud reliquis luis Metropplita-nis concelFuri. c. 23. de Privil. 43. Jure novo fixum eli dogma difci-plinae, in Pallio contineri plenitudinem Pontificalis officii cumArciuepifcopalis, Patriarchalisve nominis appellatione. Quatenus fcilicet Palliameli tum jure, tum confuetudine praelcripta conditio, ut ante illius receptionem Metropolitani nec luas fun&iones obire, nec nomen 1 Archi epileo pi allumiere legitime queant. Haec dilciplina videtur in Oriente aevo Concilii Conftantinopolitahifuilfe nota, et ex Oriente in Occidentem tranlxiffe. c> 3. de Aiict. et Uf. Pali. 44. Sic Innocentius IU. declaravit, Metropolitanum ante receptum Pallium Uec Synodos celebrare ,, nec Epifcopos conlecrare, nec SS. Ordines conferre, Uec Chrysma conficere, nec Bafilieas demeare polle, quamvis haec poflint Epicopi fine pallio facere. Cum. inquit, id non tanquam fimplex Epifcopus , fed inquam Archiepifeopus facere videa-Pur. Super referiptum c. 28. de Ele'cl. Tri d. fctr. 6. c. 5. 4?. Dam protiuntiät Pomifejc : tradimus tibi Pallium, ut eo intra Ecchfiam tuam utaris. Hoc ita intelligituf » ut intra quamlibet Ecclefiam Provinciae Pallii uliis datus fit. Si vero facris indutum veflibus Eccleßam proceffwnrdi-'ter, vel alio modo exire contigeritßunc Pallio rtì'nòme mi licet. Eli ergo refluì' (Hior utus Pallii, quam reliquorum P niti fi cali nm , 'quibus et extra aedes iacras irti licet, c. i. de Audi, et Uf. Pali. No-Viììime Concilium Tridentinum ufutii Pontiiicàlium in aliena diaecefi adenti c i ergo multo magis et nlum Pallii.' 46. Ait Pontifex r Sotus RomanuS Pontifex in Miffarum folemniis fempefi et ubique pallio utitur, quoniam af fumptus efl in plenitudinem ccchfiajii-cete patefiatis, quae per pallium /ignifr itatur. Aliis autem , eo nec femper, nec ubique ,fed in Ecclefa fua, in qua jurisdictionem ecclefafticam acceperunt) certis debent uti diebus (quos Pontificale Romanum exprimit) quoniam vocati funt in partem Jbllkitudinis —iux a f imias Decretales, c. 4. de Audi, et Ufi PAI. 47. Tandem Pallium efl: ornamentum perforale, ut nec in aliam Ecclefiarn transferri , nec Succelfirri relinqui, nec alcesi cedi,vel concedi poflit» cum Pallium in perfonam non traufeat, fed qui;' que debeat — cum eo fepeliii. c. 3. ibu — 070 — 48. Praeter Pallium infigne quoque particulare Archiepifcoporum eft Crux , I Spaili ante i'e elevatam in fignum jurisdictionis deferri faciunt. Hoc infigne pri-Rium Legatis Apoftolicis datura eft, ( tjuod fuccejfu temporis Patriarchis, et Primatibus indultum fuit, donec tandem reliquis Archiepiicnpis commune fieret. Juxta Decretum Cdhcilii Viennenfis : drchiepifcopo per quaevis loca extm-pta fur, e Provin ciae facienti tranfitum, untaci ea forfait declinanti crucem ante fe libere portari lacere licet. Clem. 2. cie krivil. Sed poftquam Concilium Triden- Trid.fupr. tinum Pontificalium uliim in aliena diae-tefi interdixit, etArchiepifcopis vetitum cenfetur, cruce elevuta extra limites diaecelisfuae incedere. 49. Veteri exemplo his reftriftionibus Jiiftus procul dubio locus fuit, quod non-ttulli Conceilis infignibus potius ad faftum, et typhum dominationis, quam ad exem-Plum aedificationis, et aučloritatis abuti c , videventur. Concilium Conftanrinopoli* Conftàn't, tau um IV. Epilcopos, quibus concejjum c- u--üß palliis Mt/,reprelfit? quod hujusmodi hidilcretiore cultu per faftum et fuper- tiiam abutantur. * 50. Ad deponendum omnem domi-tiationis faftum hortatur Dominus in E-^augelio : Scitis,.quiaPrincipes gentium Msth 1C'* "Ominantur eorum , et, qui majores ■lunt, potefiatem exercent in eos. Noit I. Petr. *. 5« S. Hieron, en. ad. Ocean. S. Bern, de Confili, lili. 2. c. 6. ita erit inter vos — ficut filius homini ' non venit niinifirari, feci minijlrare, et dare animam fuam redemptionem pro •multis. Quid di fertius ? Eu fententiam et S. Petri Apoftolorum Principis! St' niores,h\q uit, qui funt in vobis obfecro Confenior-, et tefiis Chrifti paffionum -r puf cite, qui in vobis e fi, gregem Dth providentes non coacte, fed fpontanee fecundum!)tum, neque turpis lucri gW' tia, fed voluntarie, neque ut dominati' tes in Cleris, fed forma faSti gregis cx animo. Juxta S. tiieronymum fi quis EpifcopaUm de fiderat, bonum opus dt* fiderat: opus, non dignitatem; laborem, non delicias : opus., per quod h f militate decrefcqt, non intumefcatf* 1' ftigio. In eo argumento difertior eft & Bernardus. Quid horum, ait, fafium fonai P Rufiieani magis fudoris fcheniaf quodam labor fpiritualis exprejfus efi’ Et nos igitur, ut multum fentiamus di nobis, impofitum fenferimus minifierr um, non dominium datum. T IT V L V S XX. De Synodis Provincialibus- CAPVT i. Dc Frequentia Conciliorum Provincialium. l. Juxta veterem difciplinam omnia ne* 'gotia unanimibus fuifragiis Epifcoporuni to Concilio provinciali, aut generali de-todebantur, ut Decretum omnium nomine ederetur, juxta Apoftolicam formam: J vìjum efi Spiritui S., ct nobis etc. 2. Inde veteresCanones praecipiunt,ne ConciliaProvincialia bis perannumhabe-rentur, propter ujus ecchßa fticos^ et pro componendis controverßis tum dočtri-iiae, tum di fei pii na e. Recitat veteres autori tates Gì atiauus c. 2, 3,4, 3, 6, D. ig. 3. Aevo J ulti ni an i Imp. rem i Hior di-fciplinain valuit, ut quotannis femelCon-cilium Provinciale celebrari oporteret, quoniam propter barbarorum incurfio-Hes, et quasdam alias incidentes caufas non pojjunt? qui Ecclefiis prae fident, Synodos bis in anno facere. Hoc Synodi ) frullali äs Decretum tuum fecit et Synodus Nicaena II, cujus Canonem refert Gratianus c. 7. ibi. 4. Novo jure vetus Decretum iuftau-rare placuit : Sicut olivi a SS. Patribus inflitutum nofeitur, Metropolitani fin-gulis annis cum fuis Suffraganeis Provincialia non omittant Concilia celebrare. Superefi: decretum c. 2^.dnJcciif. y Laben ti bus temporibus lex fixa fuit, Ut lingulis trienniis Concilia Provincialia celebrarentur, quia annua celebratio fere defperata habebatur. Ajunt Concilii Ba-ftleenfis Patres : ut ad minus femel de triennio ad triennium Concilium Provinciale celebretur. ran-Efrcn J.Eccl. F. I. S r Synod. Hafii. Teff. 15: Decr. de Cone. Trid. feff. ,6. Hoc exemplo et Synodus Tridenti--4 o a. na praecipit, toč Metropolitani per je ipfos, feu illis legitime impeditis, Coe-pifcopus antiquior intra annum ad minus a fine praefentis Concilii, et deinde quolibetfaltem triennio — nonpraetef-mittatSynodum inProvincia fina co gete. 7. Veteribus Canonibus lat expretium eli, cujusque Metropolitae effe,Synodum Provincialem celebrare.EdixitConciliuni Antiochenum : JS/ec liceat aliquibus Concilia apud femetipfos fine Metropolitu-noni m Epifc op o ra m conficientia, et con-f enfili facere, quibus de omnibus caufif conflat pcrmijjum effe judicium apud Gratianum c. 4. in fin.CD. 18. 8* Reliqui Canones praecipiunt, ut ay Concilium omnes Comprovinciales fcopi vocentur, eompareantqu'e, nifi quisquam abfentiam fu am carila aegritudinis» aut alterius necellitatis ex culare queat. V eteraDecre tafuper lunt c.5,13,14, ZU 8* 9. Hodie inolevit, quod praeter Epi' feopos et alii vel de jure, vel de confue-tudine Synodis Provincialibus ad effe debeant. Id ex veteri jure fupereft, quoy foli Epifcopi voto decifivo fruantur ; 'reliquorum enim non eli votum, nifi contul-Fagu. ad tivum. R.efert Fagnanus, Papam decla-c 25. de raffe ; fi Metropolitanus eft unius fenten-11/104, tiae, et Suffraganei alterius, feiltentiam praevalere Suffraganeorum, quia Epifcopi habent decifivum votum et funt Com • Judices. Hinc et eft, quod Arcliiepifco* ; Pus non p o Hi c diilulvere Synodum , nifi ■ (le confilio, et altenfu Coepifeoporum, • Uec, nifi de eorundem confilio, et alìenfu ■ cuiquam filentium indice-re, aut jubere, • Scriptum, aut libellum legi, vel non legi. • u. Hoc moderamine et veteres Pon- 1 tifices per Suburbicarias diaecefes, et 1 ProvinciasTuum jus Metropoliticum per 1 Concilia Provincialia explicarunt. Quippe et ipfi vix aliquid majoris momenti deciderunt, nifi in Concilio fuo Provinciali , ut fe fideles executores, et Cufto-des Canonum exhiberent. Immo eorum decreta in majoribus negotiis non fuif-knt reputata Canonica, nifi elfent Sy-Uodaliter probata, et edita. Superfunt in libro diurno veteres formulae, quibus in jua inauguratione SS. Pontifices fponde-Paiit, Decreta, etConftituta fuorum Prae-decellbrum (RR. PP.) fe oblervaturos, 'juae Synodaliter flaterunt. ii. En reliquam aevo Caroli M. au-dloritatem Conciliorum Provincialium, l’i Concilio Francofordienfi Ann. 794. ftaiutum eft a Domino Rege, et S. Sy-tiodo , ut Epifcopi jiiflitias faciant in his Parochiis. Si non ob edier it 'aliqua Ver fona Epifcopo fuo de Abbatibus , hesbyteris, Diaconibus , Subdiaconi-hs, Monachis, et caeteris Clericis, vel ttiani aliis infila Parochia, veniant ad Metropolitanum fuum , et ille dijudi- s 2 Cxn. 3. De Vec. Jur. Metr. par- Lib. Diur, C.2. Cone. Franeof. C.6. «et ccmfam cim fuis Suffraganeis : Co*® mites quoque noftri veniant ad judicium Epijcoporum ; et, fi aÙquid ejlz quod Epijcopus Metropolitanus »offe poflit corrigere, vel pacificare, tunPà tandem veniant accufatores eum accimx fato cum litteris Metropolitani, 2^0 fciamis veritatem rei. Nec fané obfcn-11^ rumeft, hoc Canone Conciliorum Pro'^-vincialium maximam auétoritatem in àien judicandis Clericorum caulis Ita bi li ri » ei% recognolci. Cum vero in his Concili'56^] caulae Laicorum tam inter le, quam cuvidej Clericis habitae agitarentur, ideo haüdl mirum , quod ad Concilia admitterentunor etiam Comites. 12. Harum Synodorum -celebrati^g multum fuit interrupta, et neglefta iCai poftquam faeculo IX. frequentiores ad'tue mitti, coeperunt Clericorum appellatiq'cO) nes ab his Synodis ad Romanum.Pontico/ Hincm, ficein. Monuit Hincmarus 1-temenfis jofier. joanfvm annem VIII, 5 per frequentiores has e. 19. pellationes, a veteri difeiplina alienas > 1 Conciliorum Decreta omnino ineffica'vei eia reddi, Epifcoposque gravibus incohi-^g modis, et moleftiis exponi, ut ab hiSI1t j Synodis abelfe malint. ior Cip. s- 13- Veteri more accufandis Epifcopi^o, synod? in Concilio Provinciali locus fuit, fi'àutet c Traci.' ipfi quidquam deliquilfent, aut inju^ga? cenfura quemqnam oppreElfent, s^den quovis alio modo laelillent. Refert ve-et i ii-teres Aučtoritates, et rationes Gratianus ii*' r. et paffìm D. i8« ii, 14, Synodus Tridentina majores cau- Trid. fefr. oitis Epifcoporum » quae depolitione, aut c'5* 7,’ipvivatione dignae iunt, judicio Papae re-ti^ervavit ; minores vero caulas in Conci-wh tantum Provinciali cognolci-, et deii-ii'öiri juilit : Quae, fi pleniores probatio-0'nes , et liquidiorem cognitionem pojiu-W^ent, quam ut brevi illo tempore, quo etynodus Provincialis eft congregata , i&xpediri poßint, judicibus a Syuodo nideputatis cognofcendae committantur. |d. i y Novo jure, miffis contro veniis jrforenfibus, reliquum Conciliorum argumentum e It, corruptelas, et abulus cor-iotigere , ac mores ad optimam, lacrisque i (Canonibus conformen dilciplinam relli-1'teere. In quibas, inquit Pontifex, de ycorrigendis exceßibus, et moribus re-vformandis, praefertim in Cipro, dili-v&ntem habeant cum Dei timore traSla-yl’Utn. Supéreft Decretum c. 24. deAccuf. 1 16. Sic in Concilio M-ediolanenfi P. I. Cone.Ma-l'vcrba laciat S. Carolus : In deliStis cor- priie" figendis illa nobis ineunda ratio efi , sut pro vi ? et, modo morborum, aegro-t°runique natura , medicinam accom-srilodemus , nunc lexibus admonitionis, objurgationis remediis errata cafii-^fintes,nunc acriore curatione utentes, '■inique exulceratis partibus ferrum , 'd ignem admoventes, quemadmodum vóce. MedioI, IV. Cone. Conii.feff. 39-. mali ratio , et contagionis peri cullili* poflulabit, memores femper, 7ìo.t ejjš Faires, non Dominos etc. 17. Ad effequendum tam felicem finem S. Carolas alibi praelcripfit, ut i filius locus praemittatur explorandae Cleri, populigue diiciplinae : fiquae funt i quae pro corrigendis moribus, pfo abufibus tollendis, pro controverßjs componendis , aut alia pro univerfre Provinciae Ecclefiafiica, et chrifiianci morum gubernatione Janete injUtuen-da , vel refiituenda trattari, aut decerni in Concilio oportet ? 18. Teiles Synodales inde itifuppetia? advocat Concilium Lateranente IV., (ìul per totum annum Jimpliciter, et de pia' no, absqueulla jurisdiStione follici^ invefiigent, quae correptione, vel reformatione funt digna , et ea fideliter perferant ad Metropolitanum , et Suf fraganeos—ut fuper his, et aliis, prout utilitati, ei honefiati congruerit > provida deliberatione procedant juxta Decretum c. ay de Accuf. 19. His adminiculis aliquando reflore- re vila eli di tei plina , inllauratis Conciliis , fpesqtie affulliffet, eam reducendi ad perfeélionem, fi piis caeptis jugite1' inflare placuiffet. Juxta Decretum Concilii Conftantienfis frequens - Concilio-rum celebratio agnDominici praecipua cultura e fi,, quae vepres, fpinas, tu- — ( 279 ) ~ biilos haerefum, errorum, et fchismn-lum extirpat, excejjus corrigit, depravata reformat, et vineam Domini ad frugem uberrimae fertilitatis adducit; illorum vero neglectus praemifa dijfe-minat, atque fovet, quia nullus ager, null usque hortus tam excultus eft, quin ftiox lolia, et Zizania repullulent, nifi frequentiere raftro eradicentur , aut reprimantur. _ 20. Refert Fagudims, a SS. Congrega-frone deci lum effe : sl d obfervationem DePčo4ii-Concilii Provincialis omnes ejfe obliga- fi™* los , qui jurisdibtioni Epifcopormn ad fubjiciuntur ; exemptos etiam in cafi- c. io. De bus, in quib us a jure communi, et Con-mlii Tridentini Decretis fpecialiter Epi- Pràei, fcopis , aut Concilio Provinciali in ip-fospoteftas tributa eft ; 'et contra ino-bedientes effe procedendum. 21. Ait in Concilio Mechlinienfi Ma- rtov. in tilias Ho vius : Optandum fané effet, ut Orat, syn, Uenw contra id, quod verum , juftum, IxlethL O fanflum eft, quod Canonibus veteribus , quod denique novo juri SS. Con-ftHi Tridentini conforme, fui Capituli, fui Monafterii, fuae Ecchficie confue-tudines alleget ; fed evelli obedienter \ Patiatur , quod per inolitam confuetii-dinem male fuccrevit, ut meliori plantae locus fiat': Nemo hic jus acquifitum Cr>ntra jus in facris Canonibus , aut S. Concilio Tridentino fancitum alleget : ( 280 ) contra intentio neri aut abrogata obten- nemo privilegia ' dantis extendat, dat : nemo denique Je a lege Dei-, aut jlpofiolicae Sedis Delegatis, exempturi* putet.—Quocircaßt mira providentia Spiritus far cius , Eecclefiam Jiutm re-/ gens , per facrum Concilium Tridenti-num mandavit, in omni Provincia Concilium fingulis trienniis, in omni diae-cefifingulis annis i agendum. Quod totum indubie frujlraneum, et UluforiuM erit, nifi adfit,—vera obedientia : qaae ubi decßejblet, et Conciliorum celebratio , et ipfa quoque religio tandem pU' rire folet. 22. Sed quia iloviflim.is temporibus frequenter i pii exempti, praefer tim Re' gulares, praetextu fuorum privilegiorum? morem gerere renuebant Decretis Synodorum Provincialium, etiam in materia non.exempta, aut quoad Decreta totius Provinciae regimen fpeftanta, indequ® Decretorum optata exeeutio impediretur, aut et contempta, fi aRegularibus impune violari videretur, appareret; EpiRo-pis vi Ium eft, ad Sedem Apoftolicam re-čurrendum, ut ab ea Synodalium Decretorum approbatione, et confirmatione obtenta, promptior, atque efficaciorDecretorum exeeutio haberetur, fublata o- mni obloquendi,aut eacarpendioccafione. fap. s. 2 3. Nonnullis videtur per fallas Decre-ta^cs Pl'imis Romanis Pontificibus luppo- fitas indučta neceffitas, ut (iugula Concila a Sede Apoftolica confirmentur. Superlinit in Decreto Gratiani ejusmodi Decretales Marcelli, Julii, Damafique, quae dicunt, fine Papae auSloritate Concilia fieri non debere, nec ullum ratum effe, «ut fiore unquam Concilium, quod non fultum fiucrit ejus auSloritate. c. i, z ei 3. D. 17. 24. Concilium Tri dentinum eo Decreto, quo praecipit, lingulis trienniis e fle Concilia Provincialia celebranda, nihil toeminit Confirmationis, aut approbationis a Papa poftulandae, obtinendaeque. Ex declaratione tamenCardinalmm, quae ln Conciiiis Provincialibus conduntur, publicari noti debent: inconfiulto Pontifice. 2f. Alibi ufus invaluit, quod Concilia Erovincialia ad SS. Pontificem pro confirmatione mittantur. Redeunt inde lae-Pe revifa, et correfta ; fed in Provinciis, Praeteritis Romanis immutationibus, ea Promulgantur, et oblervantur, prout per Epifcopos fuerunt edita. _ 26. Suas quoque partes habebant Prin-c)pes in Conciliis non quidem, ut impe-toim in illa explicarent, fed ut fupprelfis torbis, faluberrima Decreta promoveant, tuerenturque. Sic Marcianus in Sy-^odo Chalcedonenli verba fecit : Nos ad fidem confirmandam, non ad potentiam pendendam,exemplo Reli giofifiimiPrm- Trid. frfF. 24- c. 1. Gap. 6. De Princip. Confimi. cipisConfiantini, Synodo inter effe v olui' mus, ut inventa veritate non nitra mu\' titudo, pravis doctrinis attracta , di- ' fcordet. Refert Gratianus c. 2. D. 96. 27. Jdlfu Regum, acPrincipum Synodos fuilfe coii vocatas, frequentiora recut' runt exempla : hinc et ufus invaluit, non licuiffe Synodos fieri, inconfulto, aut in' vito Principe. Ajunt Anno 8‘i9- Concili1 Tullenfis apud Saponarias Patres : Po* fcendum a Chriftianißimis, et pii fimi* Principibus noftris, ut Concilia EpifcO' porum juxta antiquam Ecclefiae objet-vantiam, etftudium Catholicorum Prin-cipum, tam Patrum fuorum, quam etinM eorum, qui ante illos extiterunt, nullatenus omittantur : fed per fingali quasque. Provincias faltem femel pef minos ßngulos cum eorum favore , d pia exoratione celebrentur. In eorurt quoque pallcttiis faltem femel intra biennium generalis Epifooporum convehtP agatur. 28. Meminere veteris moris, et juris recentiores Synodi. En Synodi Turò-nenfis de Anii. 1^83- proloquium : Imprimis Deo optimo haec Synodus gfa' tias referendas cenfuit, prout refert? quod divini ejus fpiri tus afflatu chn-ftianijflmus Rex nofler, Ecclefiae Dei fia' tum, ac ordinem modis omnibus robO' rare difponens. Conciliorum Provincialium in univerfo Galliae regno celebra- — (283 ) — ti o n cm gratam non fohm habuerit, fcd 'eam etiam indici procuraverit. 29. Inde Archiepifcbpus Turonenfis sd-Henricum III. Regem his verbis fcri-tic : Offerimus tibi libellum exemplo Pa-trum ConciliiCabillonenfisIL (An. 813.) qui Imperatori Carolo Jua Decreta duxerunt offerenda, ut ficratijfim0 ipfius judicio, quae ab ipfis re cie erant fauci-ta, vigore legis confirmarentur : etficu-i>i forfan elf et omijfum quidpiam, ejus 'prudentia Juppleretur. Quod quidem ita fecijfe Concilii Turonenfis III. Tom!" xvi (Ann. 813.) Patres, exipfius fine haud coi. 1064-dubie ilitelligitur, Neque enim, dum offerimus, ignoramus, quantum Ecclefiae minijlris tribuas, quam religiofus fis in traci,andis Ecclefiae Decretis, quam diligenter in mentem tuam introff icias, et pereundi eris te ipfnm, antequam de ’ninifirorum Dei Statutis aliquid exifii-wies immutandum. Grato igitur animo , recipe, optime Princeps! tuorum fiumi-Hum Oratorum Canones, eosque obfer-rari per totam Provinciam jubeto. 30. In reliquis jam optandum foret, llt mini Rri Regii, quos Ecclefia Canonum foorum Vindices, et Proteftores coiit, Gtiamnmn adlaborarent, ut iuxta toties R.eratas olim et hodie Conciliorum, et 11-pHanter Concilii Tridentini lančtiones, fi'oquentia, et libertas, reječtis alienis Praejudiciis, Conciliorum rellitueretur ; qma eorum remijlioni, et negleftui fete magna,exparte disciplinae eccleiiafticaei et abufuum, vitiorumque inundantia e(t adfcribenda. * 3 x. Refert hanc in rem Gratianus inter fententias veterum Imperatorum? magis religionibus■> utpote dogmatibus fidei, et ditcipliuae, quam officiis! et U' bore corporis, vel Judore Renipublicciffl — contineri. Cultus enim virtutum, vi-éìroriaque vitiorum/elicius reddit Politi-ces imperium, quam vel fplendor regno-rum, vel fuccellus armorum. c.z^.XXW' Nov. vi. 8. Quid di ferti us lententia Juftiniani Praef. Im per. Nos igitur« inquit, maximam habemus follicitudinem circa vera Bei dogmata, et circa Sacerdotum, qui populi, Clerique mores inftruunt, diriguntque, honeftatem, quam illis obtinentibus credimus, quia per eam maxima nobis dO' na, ad felix regimen Imperii, dabuntur a Deo, ct ea, quae funt, firma habebimus , et, quae nondum haStenus vene' runt, acquiremus. — Hoc autem futU' rum effe credimus, fi faerarum Regula-rum obfervatio cufiodiatur, quas jufii, et laudandi, et adorandi infpeBores, et miniftri verbi Dei tradiderunt Jpo-fioli, et fanSti Patres cufio di erunt, et explanaverunt. I I ------------------ ( 28f ) T I T V L V S XXL De Legatis, et Nuntiis Jpojlolicis. C AP VT I. De diverßs Legt tor um Claßibus, I. Jure novo tres Legatorum Papalium 'iifti n garnitur claiies -, quarum prima exhibet legatos Cardinales» qui alatore miffi di-GUntur; altera refert Legatos ua^os; deni-jluè tertia continet reliquos Legatos mif-tos. c.i. et ibi interp. de Offic. Ord. in 6. 2. Ex Itylo Curiae Legatis miliis intercum adjicitur claulula: cum poteftateLega- « latere,quae utum habet in mandatisLe-Satorum, qui ab eo vivae vocis oraculo ^andatura acceperunt. Barbos, Barbos 3. In valuere hae di verfaeLegatorum ciaf-L- I-J E" I ‘es exveteri diverlb modo delegandi.Quip-L'5’ Pe inde,quodPontilices olim veladConci-‘ia» vel ad Principem feleétioresLegatos, iplbs Epilcopos quandoque, extra ordi-j)eni fubmiferint ; huicLegatorum dalli respondent extraordinarii illi moderni Sedis Apoftolicae Legati, qui juxta hodiernam fraxini nonnifi in Cardinalitia dignitate ^nftitui, deputari folent, et qui de latere laikom. ^icuntur, ad Reges, et Principes pro bel- cur. dite. \is compotiendis,vel pro faeder e adverfus*'n"II’ tnfideles, et haereticos, fimiUbusque gratioribus negotiis procurandis. ,5 • V eteresPontilices intelligentes, quan-^ niomenti elfet ad tirmandam luam auóto-ritatem in reliquisOccidentisPro vinciis fa- vor, et benevolentia illuftriorumEpifcopo' rum,quibus ob praerogativam urbiumprae-ito quoque erat Principum gratia, illos di- ì gnitate Vicariatus Apoüolici ornarunt.lta Patroéìro ArelatenfiZofimus,LeontioHila-ri us, Aeonio Gelafius I. CaefarioSymachus vices luas comifere ; qua continua l'erie tandem faétum eli, ut generali conceffione Paparum Jus perpetuae legationisEcclefia A-relatenfisconfequeretur. Ecce veteres natales Legatorum Natorum, utpote qui vigore, et titulo fuarum Eqcletiarum mox, ut creanturEpifcopi, Sedis Apoftolicae legatione donantur, c. i.etibiintp.de Off. Leg-6. ReliquiLegati milii ab Apocrifariis originem veterem trahunt. Didii ipfiliintet Refponfales, quiarefpcntis,et mandatis ex-(f/con-6* e(luendis vacabant.Juxta crifin D.de Marca I cord.L. 5. Praecipuepoft^fufiinianitemporayquifo' ; e. 16. licibus armis, triumpho deGothis afflo, /* taliamimperioconJolidaviUoccaßoprofi' Sla efl mittendorum ad UrbemRegiam Rff' fponf alium Sedis Apofiolicae. lune enim erantajfiduiinComitatu DiaeoniRefpon-fales, qui et cauj as proprias Romanae Peci e/ia e ap ud Principem profequebantur, et pro negotiis fidei, et difciplinqe excubabant; fimulque veluti fidei publicae qbfi-des in comitatu degebant, obfequii Principibus debiti fidei jujfionem praefiantes-Quum quidem hiRei ponfales n ulla potiren-tur jurisdidlione, nifi quamautPrinceps, aut Papaquodrarofiebat,fpecialiter delegabat, et horum exemplo etiam hodie in Gallia et — ( 387 > — &el£io Nimtii") Internuiitiique moderin o-« tnui jurisdidtione deltituuncur, vetantur-« que etipfis facultatibus, a Papa conceßls» et inquantum per Principem, aut Per ejus luprema Auditoria, recognitae, et admiiìae fuerint. 7* Veteri jure maxima fuit aučtoritas Vi-cariorum Apoltolicorum,quosLegatos na- Legat. ' tos diximus. Gonftriugitur fuma poteltatia fere his articulis. I. Ut cuftodiae Caiioimm per reliquas Ecclefias fuae Legationis exakte invigilarent. 11. Ut dilcredori ordinatio* ni Clericorum perlitum Vicariatuminten-derent. Ill.Ut Metropolitanos reliquos ipli Ordinarent. IV. Ut majores Synodos, fi ner celie elfet, per illam regionem convoca» rent. V.Ut denique, caufam,h in illo diftri-^u componi non pollet, ad Papam referrent. c. 2. D. 18. 8. In reliquisPapa ethis Vicariis religiofif-finiacomendabat,ut vetera jura reliquorum Metropolitarum illaefa,/rczttztfnto/oncio- ruin Patrum Canones, Spiritu Dei conditos, et totius m undi reverentia confecra- -ftif, fervarent. c. 5. XXF.q. 2. 9. Reliquorum Legatorum ad comitatum principis miliorum exigua fuit auótoritas.S. g5^eo,cp' '^eo horum officium pulcheriae Auguftae etL Quein. eo tenore explicat: Cum, inquit, in c auf a fidei, cui gloria vefira famulatur, vicem hfimeàm, Julian. Čoenfi Epifc.) aliquatenus delegaverim, ut ab ea, quae vobis debetur, obfervantia non recedens, pietati vieveftrae praefentare nondefinat: ex e- — ( 288 ) — qutns in cuftodiafidei, et in ecclefiafiicis difciplinisperoniniafollicitudinemmeatih et oportunisfuggefiionibus,quod univef' fah Ecclefiaeprofit, infinuans, ut inipf0 necCatholkis vefirum praefidium, quibus volumusfubveniri, nec meum vobis defit obfequium. 10. Recentiores Pontifices, praeteritis > aut imminutis veterum Vicariorum AP°' flolicorum praerogativis,grandem neceffi-tatem mittendorum Legatorum reliquo* rum allegarunt.Reliquis difertior eftmore ^"oc^n-fuae Innocent. III. inquiens :D. C.SedeM epV"iQ4,‘ Jpoftolic. inftituiß'e totius Chrifiiani of-bis Caput, ei Magiftram, a qua panis iU' telleStus, et vitae ad alias procedatEccU' fias etPontificemRom. portare onera gfa‘ via cum plenitudine potefiatis. Feruflh quiaipfe cunfitaper fe facere non potefi » multos fibi Coadjutores, et Operarios adjungere, ac per eos exequi, quod per fi non potefi perfonaliter adimplere, fic vices fuas aliis committendo, ut intelliga' tur ipfemet facere,quod per alios fieri decernit. Refert Gratian. fuppofititias Vigilü» GregoriiqueDecretales c.ii.et\2. IL q- 6* 11. Novo jure Legati ordinariam habent auétoritatem, atque indar Ordinariorum reputantur, c. 2. de Legatis in 6. Sic in luis Provinciisdatuta perpetua conderepolfunt. c. io. Poflunt et caufas etiam in prim a inflantia audiendas fufcipere. c. 1. Poflunt et conferre beneficia, tametfi fint juris patronatus natus ecclefìaftici. c. 6. Poflunt et exigere procurationes viütationiseaufa. Vetantur tamen caufas fibi arrogare, quas Papa fpeci-aliter alteri delegavit.c.2. aut majores caufas, quae Papae refervantur, fuas facere, c. 3. CČ4. de Offic. Legat. * Interim tamen modus eftpofitus potekati legatorum in Concilioconftantienfi et l>afileejifì,necnoninTridentinò,quodSe(r. 84.C.20 de refor. voluit : ut ccmfae omnes ttdferum ecclefiaflicumqiiomo dolih et per-tjnenteS} etiamß benefici alesfint, inprima inflantia coram ordinariis locorum dun-Uxat cognofcantur - neque legati etiam de latere, nuncii,gubernatores ecclefiafii-tiEpifcoposin praediSlis caufis impedire, m alio quovis modo eorundem jurisdi-ftionem iis praeripere, aut turbar e prae-Jumant, f nec etiam contra clericos, ali-(isveperfonasecclefuifiicas, nifiEpifcopo prius requifito, eoque negligente procedant: alias eorum proceffus; ordinatio-desve nullius momenti fint, atque adda-*nifatisfaEtionempartibus illati tenean-hr. Demum etiam leges prodire, quae ex-Penfas et procurationes moderantur. Sperarim in Germania per concordata legato-tum poteftas ita eft reftrióta in collatione ^neficiorum^t nec poteftate concurren- cum Epifcopis, autjurepraeventionis, ^sque jure concedendae exfpeStativae,aut refervationis uti valeant, nec impertiri infirmationes Archiepifcopis, Epifcopis, ^nn-lrfpin J. Eccl. F. L T , — ( 290 ) — et Abbatibus exemcis, foli Pontifici pet concordata refervatas. Gmein. Tnftit.juf-eccL Tom. i.§. 126. fai. 121.et 122. 12. Legati a latere inPar Proconlulum de-clarantur, ut mox ab egreflTu urbis infigni® Apoftolicae legationis, et dignitatisCveliiM veftes rubras, Palafredum album, calcaria deaurata)induere poffint, c. 2. de Offic. Leg-ira 6. Ubique etiam valent acenfuraPapa6 refervata abfolvere. c.9. h, infuisquoqu® Provinciisrefervarefibi benefici, c. i. plenioreque poteftate tum voluntaria6 ’ tum contentiofae jurisdičtionis, acipfe Oi"' dinarius, effulgent, quia executioipfius Officii, quod Ordinarius obtinet, fufpenditüt1’ quamdiu Legatus a latere ibi fuerit. Et ita referi pfit Gregor. IX, adipfum Patriarcha^1 Hierofolymitanum. c. 8. de Offic. Legat. adca°rfin rel1(luis argumentis novi juris oh- L con-'1" fervant Interpretes, tam perfunétorie,et fimi. utii. generaliter injure Decr. de offic. Leg. tra-diari, ut vix conflitui poffint ea, quae jur6 legationis proprie ad Legatum pertinent» Hinc ufus invaluit, quod recentiores Pontifices foleantin mandatis, et facultatibus ea omnia exprimere, quaeLegatis comittenda ad*conč e®3 cenf"ent)cum juxtaCardinalem de Luca Triti. Aiic totum pendeat a tenor e facultatum. 33.11.21. 14. Antiquitus Legati, et Nuntii Ordina- DeOrur. rios 111 fu a jurisdidtione turbare non pote-et Abuf! rant. UndeS.Leo Epifcopum Thefialonic» ,,ri'ònul‘ per Illyricum Vicariam Sedis Apoflolicae ’ l°s" donatum, monuit, fui officii effe, ut caufas difficiliores in uberiore, et ampliore Syno- do fufcìperet terminandas; fi vero nec ibi I tomponipoiTent, Papam de ea re per viam elationis in ih" ueret^et confuleret,leuten-I dam, et cenfuram hujus exi'peéìatums, annuam decideret, quiaipie veluti Vicarius Sedis, vocatus eilet in partem follicitu-dinis, non inplenitudinempoteftatis, ut-I PoteExarchicae,velPatriarchalis,quae ae- S. Leonis Papae per lllyricianas Provili-tias confu.etudiue, aiiove titulo fpeciali competebat Rom. Pontifici, veluti Patriar-chaeOgcid.En verum fenfum c.$.in.q.6. 15. Abfit,utPomilicibusin mentem venif-fet, vel per plenitudinem poteftatis, quam dbi jurePatriarchali afferebant,vel partem jollicitudinis quam Vicariis Apoftol. per dias Provincias demandabant, invadere $ Cei minuere Ordinariorum jura. Seri pfit S. Leo dilette, vetera juraMetropoIitarum ab Lpilcopis Theilalonic. intemerata ellere-Lnquenda.c. j.XXF. q. 2. 16. Senfim cum Sedis Apoftol. Legati fibi afiri buerent Metropoli tarum jura, illorum aiiftoritas enervavit auótoritatemiftorum: caeperunt enim Legati omnia negotia ex jca poteftate tračtare, atque abfolvere. S. s.Bern. “ern. deferibit, quales fint ejusmodiLegati; con/iV,e 'ditiirum.Ecclefiqjnonfpolient,Jede- cap. c." pendent-, quimarfupianon exhauriant, covdci rcficuiut} £t> cviffitTici deiuperreferuntBaluziusad Concor. DeMarc. pacerd.etlmp. etFleuriusinHift.Ecel. et é! if* däuaii ter Difcurlu IV. T » cap. 4. 17. Pronuntiabantur quoque cenfurae in cen M-ein omnes,quiLegationeni Papae impedierint» adv.iegat. autLegacorum confiliis? decretisque obrti-teriut. c. 2.5.94. HincGregor. VIL inter articulos juramenti, quod adEpifcopis exegit, praefcripfit : Legatum rorn. eundo-, et redeundo honorifice tractabo etc. 18» Art in regnis aliquando alius fuccefluS Legatorum apparuit.ScriptitFrideric. lmp> ad Adrianum IV. : Cardinalibus utique veftris claufaefuntEcclefiae,etnonpatent civitates:— cum autem viderimus eos> quales requiritEcclefia-, portantes pacerjh illuminantes patriam, ajfiflentes caufoe humilium in aequitate fiipendiis, et coM' meatu eos fuftentare non differemus. Re' Goidaft. fert Goldartus. Cimp’ I9* In extravagantibus communibus fli' Tom.!, p. pereft recentiorumPontilicumConftitud0’ un deboli reprobat conluetudinem, quod alie3' alet.Aliter'bi Legati non permitterentur intrare Pr°' Extrav. vinciam, nifi a Regefuiflentpetiti, autad* ConiP- mirti. Subnatis hac de caufa di Uidi is intef Bonifacium Vili.» et Philippum chrum regeffit Rex : quod non impedivit' nec impedire intendit Legatum , AW' tios, vel alias quascunque per fonasi quo minus ingredivaleant regnum JuflVb nififibi, et regno fint legitima rationi fufpeSli, vel alias habeat juftam cäufam-frid. feff. 20. Praecipit Concilium Tridentinutn-24. C.20. Legati quoque, etiam de latere Nuntffi Gubernatores Ecdefiaftici, aut ahi t quarumcunque facultatum vigore-, non foluni Epifcopos. in praedictis caufis impediraliquo modo eorum juris-I diStioncm iis praeripere, aut turbare von praefumant ; fed nec etiam contra Clericos , alias que perfonas eccleßajii-cas, nifi Epifl opo prius requifito , copie negligerle procedant etc. 21. Hac occatione invaluit, quod alibi vel vigore privilegii o vel autoritäre Regia non admittantur, nifi in certos puticulos jurent. Inter articulos Galliae Proponitur Legatis, ut jurent, le non finituros facultatibus, a Sede Apoftoli-ca concedis, nifi quamdiu Regi placue-fit, reliéfurosque le actorum condicillos jn inanibus ejus, quem voluerit tua Ma-jettas deiignare , ut ea Curiae Regiae I Rogeftis interantur. 22. Reliqui, qui hodie communiter fuperfunt,Nuntii ad moderamen veterum Apocryfarioium fere redati funt, niti (]Hod facultatibus a Papa donentur, concedendi referipta, quibus judices Synodales in partibus defiguentur, aut concedendi difpenfationes, vel conferendi ceneiicia, quae Papae refervautur. ^23. SupereR in reliquis monitum S. Bernardi, ut vel Nuntii, vel Legati a Pa-Pa gravi diferetione feligantur : Qui mißt n°n poft aurum eant, fed Chrifium ferantur. Qui quaefiu Legationem non *eJlment; nec requirant datum? fed truStum etc. S. Bern. fupr. h. ä. c, fi. Math, co. 5. Bern.cie Confiti. Lib. i. c. 6. Hoff, de Poteft. Eccl. L. 13. c. iS- *24. Inter haec monica S. Pater eie-gantiffime docuit Eugenium HLCouful3’ tum Augufti non eile confundendum cum Primatu Petri. Flamm eft, inquit, slp°‘ jlolis interdicitur dominatus. Iergo tu, et tibi ufurpare aude , aut dominans ylpoftolatum, aut dpoftoHcus domina' tum. Plana ab alterutro prohiberis- ^ utrumque fimul habere velis , perdes utrumque. . Pcclefiae dottrina eft, quod Pon' tifici Romano c< mpetat jure divino primatus. Aft audiatur Chriftus in Scripturis dilerte loquens : Chii voluerit inth vos primus effe, erit vefier fervus. & cut filius hominis venit etc. En fenteti-tiam S. Bernardi ad Eugenium III. Si ^ vini Primatus cauia gloriari oportet1) forma tibi SanSlorum praefigitur-^ Hoc glorieris, opto , femper optilo genere gloriae, quod Jpoftoli, qnod Prophetae delegere fibi, reliquere tibe Jgnofce haereditatem tuam in Cruf Chrifti, in laboribus plurimis. — Nihd in ea (gloria) inane, nil molle, nil?7' fupimm. Notetur quoque lententia Iri* Boffuet : Non ex proprio cerebro, vCi' riisque ratiocinationibus, Chrifiianfi!t, Reipublicae forma effigianda efi ? Jeli feripturis, et traditionibus per fontes puros, demonfiranda* C 29t ) T I T V L V S XX II. i Hi Congregationibus Cardinalium* CAPVT I. ■ Da Origine, et Dignitate Cardinalium. *• V eteri more quisque proprius Epifco-PpS) Presbyter, vel Diaconus Cardinalis diftus eft, eoquod luae Ecclefiae intitula-cps, leu incardinatus eilet. Referunt hunc lenium auéìoritates, quas Gratianus c. 4. ■Ö. 24. tum c. D. 71. refert. 2. Inde et fuh recentioribus Pontificibus fatis adhuc diu nullus erat Epifco-pus, qui vellet fieri Romanae Ecclefiae Presbyter, Diaconusque Cardinalis. Ait Ludo vicus Gomefius : Epifcopi usque ad temporaClementis V., et£foannisXXII. vi Ecclefia Dei, ita in excelfo honoris, et exiftimatiònis faftigio pojiti fuerunt, dignitate deprimi, ac gradu nimis Arbitrarentur, fi ex EpiJcopis ad Car-Dnalatus ojfieium ajjumerentur. 3. Succellu temporis celfere Epifcopi» 'Dia Pontifices Cardinales purpura, et ti-tulisEminentiae donarunt. InnocentiusX. Arm. 164t. praefcriplit, ut Cardinales in Pfopriis figiilis, et fignis folo pileo depre-tiofo Chrifii f anguine rubente uterentur. L'de, et aliunde elucet, aliquot abhinc feculis Cardinalitiam dignitatem tanti Comer. Praem. «id Rog, Cas-celi. De Marc. rie Cone. K ac. et Imp. L. I. c. 9. S. Bern. ep. 89. fmfTe reputatam» ut reliquae dignitates » live faeculares, live eccleüafticae illius fpjendore tanquam ad majus lumen ob-fufeari cenierentur. 4. Variavimus et in numero Cardinalium. Večeri more oétodecim Diaconi » vigilici oóìoPresbyteri» l'eptem Suburbicarii Epilcopi Cardinales immerabantuv* Aliquando minor» aliquando major Cardinalium numerus fuit. Concilium Bali-leenl'e fixit, ut non plures eilent, quam viginti quatuor. Xilius IV. fpreta Concilii tiatileenfis moderatione, veterem numerum reduxit, quem Leo X. auxit » ct Paulus IV. ad leptuagefimum produxit- 5. Refert Petrus de Marea, aevo B* Petri Damiani Cardinales Epifcopos poti modo Patriarcharum, et Primatum jui"a tranfcendilfe, fed et in ipfos Pontifices authenticam proferre praevalui Ile cenfu-ram. Hoc argumento S. Bernardus Cardinales Romanos compellat: Nulli dii' bium, quin ad vos fpecialiter JpeSleU ^ regno Dei fiiccidere /urgentes /pinus » /edure querelas — agite pro loco-, que111 tenetis-, pro dignitate, q ua polletis, pi'° potefiate, quam accepiftis etc. 6. Hodie Cardinales Romae officiunt explicant mm in Conii florio, tum in di-verfis congregationibus , quarum quaedam in flabilem Ratum funt a Pontificibus erečtae, dicunturque ordinariae: Aiae vero funt extraordinariae, quia fcihcet — (297) — extra ordinem per Pontificem pro nonnullis negotiis particulariter ordinari Iolen c , cella atque illis ablui uris. 7. In reliquis Cardinales i nitar Sena- cap. «. tus Papae luat- ut ei coulilio luo aliiftarit. Cc«. Hac occatione invaluit •> ut Cardinalium confellus, coramPontince in ejus palatio per modum Senatus, Conliftorium diceretur. Hoc hodie duplex eft, utpote ex-traordiuarium, magisque iblemne, quod et publicum dici tur,et ordinarium,minus-que folemne , quod et fecretum dicitur. 8. Aevo Innocentii III. terperhebdo-madamConfiftorium lolemne haberi con-1'uevit, in quo auditiä tingulorum querimoniis , minores cautas examinabat Pontifex tam lubtiliter, et prudenter, ut omnes mirarentur. Sed hodie illud rarius I habetur, pro frequentiore tamen praxi ' bis in metile, atque ordinaria dies elt feria fecunda de mane; quamvis aliquando alia etiam die, li Papae placet, habeatur. 9. Refoluta ergo a Pontilice Confifto™ riiin certum diem, et horam indizione et Cardinalibus in curia praefentibus die praecedente infinuàta, tingali Cardinales cum folemni comitatu, et obfequio ad illud accedunt more Regio , adeo, ut in hac funzione magis, quam in aliis Romanae Curiae majeltas videatur elucere , quia tot Reges, quot Senatores, reputari merentur. 10. Congregatis Cardinalibus, Papa in. Sede aliquantum elevata fedente ? acque — (29$; — adhuc januis apertis, patenteque omuv bus Nobilibus, qualificatis viris, ac Prae-latis aditu, Ungulis Cardinalibus, qui petunt, praebetur a Papa privata audientia auricularis 1‘uper propriis, vel Principu®# vel amicorum precibus, aliisque negotiis. Hac privata audientia pro lubim Papae ablbluta, omnes e loco Confiftorii removentur , folis Cardinalibus cum Papa remanentibus, atque tunc negotia Conlifto' rialia traótari incipiunt. 11. Negotia vero, quae hodie in Con-fiftorio explicantur, amplius forenfeffl» et contentioiam formam, ut olim, non habent, fed iblum gratiofam, vel politi' cam, ut principis fu premunì Senatum decet. Inter negotia Confìftorialia inde referuntur : I. Creatio novorum Cardinalium. II. Provifio Ecclefiarum Patriarcha-lium, Metropolitanarum, Epifcopalium, et uonnullorum Monafteriorum. III. Co-adjutoriae perpetuae Epifcopatuum, et Abbatiarum ConfiItorialium. IV". Refig-nationes, et translationes illarum Ecclefiarum, aut ereétiones novarum Sedium# xrel uniones, et diviliones veterum. i2. Si in his negotiis Confiftorialibus quaedam incidunt contentiofis, ea inCon-gregationem particularem ablegantur, quae diétorum negotiorum praeparatrix? feu Conliftorii Confultrix dicitur, confti-tuta ex competenti numero Cardinalium, ac etiam peritorum Praelatorum cum proprio Secretario, atque in ifta congregatione prius formi ter examinantur materiae, partibus opponentious auditis in forma mere conteiuiofa, proportionata tamen lo Congregati' nmm Cardinali-tiarum circa furmalitatem telae judiciariae. Verbo: haec CongregativConiifto-rialis eft ipfius Confiftc rii pars, et quali Alfelfor, ut nonnifi de ejus voto negotia, quae controverfiam pati poliunt, expediantur. 13. Papa in Confiftorio a Cardinalibus colligit vota ; nihil« minus illorum omnium decido dependet a lolo Pai'a, quia vota Cardinalium cenfentur duntaxat conlultiva. Inde haec Confiftoria, vel CongregationesCardinaiium non aequant auftoritatemSynodorum, quas olim eum Epiicopis celebrabant SS. Pontifices. Quippe Epifcoporum fuflfagia in Synodis habebantur decifiva, ideoque in hübe Synodis Decreta Synodadter decifa dicebantur, et nomine Synodi evulgabantur. 14. Inter recentiores Congregationes Cardinalium primas tenet Congregatio S. Officii, feu Inquifitionis. Aufpicio Innocentius III. mifit.Religit fos, veluti A-poftolicos Legatos, ut convertendis Al-bigenfibus per Evangelicam praedicationem vacarent. Inde Gregorius IX. Romanum S. Angeli Diaconum Cardinalem Legatum in Provincias AIbigenfium hae-$eii infečlas ablegavit, qui Ami. 1229. Cip. 3. De Con- greg. S. Inquifit, Colrlafir. Tom. I. p.2f). etc. Co nft, Imp. Concilium Tolofae celebravit, in quo de cohtilio tum Epifcoporum Praelatorum-que, tum Baromlm, et Militum 16. Decreta edita liant, quibus modus inquirendi, puniendique haereticos praelcribitur. i s- Hoc exemplo etFridericusII. Inip* acerbilìimas Conllitutioues adverfus haereticos evulgavit, màudavitquè, ut Ma-giftratus illos, quos Inquifitores denun-tiallent haereticos, aréta cuftodia detinerent, ut poft ecclefiaftkae damnationis judicium poenam 'jubeant, quem merentur. Refert has leges Qoldalius. 16. Innocentius IV. Ann. 1251. Foderici leges confirmavit, pleraque pro ftabiliendo inquifitibnis tribunali adjecit, inter quae per 38-CapituIa exprellit, quae a Magi (tratibus contra haereticos, eoruffl-que fautores obfervari oportet. Haófe-nus tamen haec tribunalia per Italiam, et terras Pontifici temporaliter fubječtas, particularia fuere. 17. Paulus III. primus fuit, qui ann-1542. Romae inftituit Generale tribunal Inquifitionispro omnibus, et lingulis Rei-publicae Chriftianae Civitatibus, oppidis? terris, et locis etc. cui et lex Cardinales praefecit. Pius IV. horum octo deputavit, Xiftus V, eorum ampliliimam au-čloritatem declaravit. 18. Ad hanc Congregationem praeter Cardinalas, qui eam proprie conllitumit, pertinent et alii miiiiliri, inferioresque — (301) — Officiales, qui hoc Inquilitionis tribunal regunt, et adminifìrant in ipfo jurisdiédio-nis exercitio ; nimirum per formationem procelfuum, reorumque examen. In hoc genere primas tenetCommiirarius S. Olii ci i, velini judex ordinarius, cui a confi-Ins e fi Alleilo!' fanóti Officii. Reliqui Co n tuitores Iolen t ex di v er fis religiofis Ordinibus, aut etiam ex Clero faeculari pro Papae beneplacito affilimi. 19. Commiffiarius cum his Confultori-bus, Fi leali, et Notario S. Officii folet lingulis Feriis fecundis in Palatio S. Officii prope Bafilicam vaticanam coire; indeque haec congregatio confulta dicitur, in qua leguntur proceffus criminales, ac etiam litterae Epitroporum, aliorumque localium Inqui ficorum relationes, caeteraque gravioris momenti negotia dilcutiuntur, quaeCardinalesConfultoribus relinquunt, id que pro majore inftruéìione Alfefibris, qui ea 111 alia Congregatione relaturus eft, ad quam Cardinales conveniunt. 20. Haec Cardinalium Congregatio habetur lingulis Feriis IV. in ConventuF.F. Praedicatorum prope Eccidi am B. Mariae fu per Minervam. Congregatis Cardinalibus primum habetur Congregatio fecreta in qua foli Cardinales cum Commiffario, et Alfeffiore deliberant de negotiis, quae majus fecretum requirunt, ut Confulto-ribus committenda non viderentur. His difeuifis advocaiiturConfultores, ut fuum C 302) — votum » confiìiumque dicant. Atque ina de relatio iit ad Sančtillimum, qui huic Congregationi non intervenit. Formula Decretorum haec eft. Feria IV. S. Con-, gregatio Eminenti [fimorum acReveren-difimorum S. R. E.Cardinalium in tota Repubkca Chrifiiana contra haereticam pravitatem Generalium Inquilitorum * habita inConventu S.Mariae juperMinervam pofi examen Theologorum fpt-cialiter ad hoc deputatorum. (Quippe fu binde examen librorum , aut propoli-tionum nonnullis Theologis, qui nunquam Congregationi interfurit, nifi relationem commi fi ipfis negotii faéturi » . demandatur, qt examine fačto Si Congregationi exponant, an, et quam celili iram hi, iliique libri , aut propolitioues mereantur ? Unde dicuntur et Qualiiica-tores) fa Sta relatione ad Sanet ißhnurfo praefenti Decreto declarat etc. 21. Feria quinta fublequitur Congregatio eorundem Cardinalium in palatio Apoftolico, cui ob fummam rei gravitatem Romanus Pontifex i ple praefui ere folet. Quippe in hoc confelfu praecipue traéìamr negotium, quod ex'omnibus illis per hebdomadam relatis praecipuum cenfetur, et coram lua Sanftitate decidi meretur. Poltquam cafus propolitus co-ramPontitice mature di leu libs fuit, atque Theologi, fi negotium eorum examim commiilum eft, relationem fuani abfol- — (3°3) — Verant, omnes dimittuntur, exceptis Cardinalibus, e quorum fuffragiis Papa ipfe concludere folet. Hoc faóto, et ligno dato advocatur Pater Commiirarius cum Affeffore S. Officii, quibus retblutionem Congregationis l'uà Sanétitas promulgat. Clecreta hujiisCongregationis lub hacfe-i'e formula prodeunt. Feria V. di menfis unni in generali Congregatione S. Romanae , et Univerfalis Inquifitionis ha-bita in palatio Jpofiolico Montis Quirinalis (vel alias apud S. Petrum , ii ibi Pontifex refideat) coram SS. D. N. ac Eminentißiniis, ac Reverendiffimis D. D. S. R. E. Cardinalibus, in tota Re-publica Chriftiana contra haereticam pravitatem generalibus Inquifitoribus, « Sede Jpoftolica fpecialiter deputatis, to. Fater praediatus, auditis votis eorundem Cardinalium et Theologorum Nonnullorum (fi caufa commilla fuit examini Theologorum) ftatuit, et decrevit etc. Nec tamen ubique Inquifitionis auctoritas (Calva reverentia SS.. Pontifi-tis) eft recepta. 22. Ad fubfidium Congregationis Cap. 4. titca Inquifitionem haereticorum Sixtus ye5bon, V. Congregationem Indicis, tanquam gteg. diétae Congregationis S.Officii Vicariam, ^Qdlc> et adjutricem erexit, eadem primaeva Potevate penes matrem adhuc rema-sciite. ™ ( 304) — 2 3. Congregatio indicis cdmponituf ex competenti numero Cardinalium pro Papae arbitrio. Habet praeterea tìxum Confultorem Magiftrum S.Palatii ex Or* dine Praedicatorum , cui grandi numero alliftunt reliqui Theologi, et Profellores diverforum Ordinum Religiofi, veluti Conlultores. Eli huic et Secre'cavius ex Ordine S. Dominici, qui una cum Prae-feóto Cardinali Decreta Congregationi5 fignat. 24. Soli tamen Cardinales votum de-cifivum habent , quibus a Sixto V. i11 ereétione hujus Congregationis demaii' 4 datum eft, ut libros, quipoflindicenh juffu Concilii Tridentini editum , pfO' dierunt, Catholicae doctrinae, chrijU^ norutnque morum difciplinae repugnantes expendant, ac recognofcant ’ ac ubi nobis (Papa) retulerint, nofif1* auctoritate rejiciant, hominum veto injuria , ac dolo depravatos emendent’ et eos libros, qui, paucis erroribus re' j eStis, alio quin utiles jiudiofis effe poj' ßnt, expurgandi, atque corrigenda , modum ineant, indicesque expurgaturis conficiant, novos praeterea libro* approbandi, et imprimendi ratione^ praeferibant. , j 25. Veteri more Gelafius P. in Sy»0'' do Romana Ami. 494. contexuit Cata' logum librorum, qui in EcclefiaRomana recipiuntur, aut rejiciuntur. Spečtabat De- I — (3°f) — Üecretum difcredonem publicae ledila-ni s ; ut p ote ad odi ci um divinum, quia, (juidquid vellpeciem falfi, aut mixturam labulae continere videbatur, a gravitate cultus divini jutte lecernendum fuit. c. 3. S. 17. I). 15. 26. Syn- dus Tridentina deledlis Patri Ims commilit, indicem librorum prohibitorum contexere, ut poßt varias-, ei peregrinas doctrinas tanquam zizania a Chriflianae veritatis tritico feparare* finis ergo et hujus ceniurae fuit profcri-bere libros haereticorum. 27. Quum tamen S. Synodus uberiorem disquifitionem reliquiIfet Papae, hodiernus Index Romanus tres clalles librorum prohibitorum exhibet ; videlicet!» Libri , Audtoresque haeretici, aut fufpe-dti recenfentur. II. Rejiciuntur libri, qui dodlriuam non fan am, aut fufppdtam, aut fcandalofam morum continent ; etiamfi A udiores eorum ab Ecclefia nunquam de-fciverint. 111. Libri Anonymi perltiin-guntur, qui dodlriuam proferunt, quam Ecclefia Romana, tanquam Catholicae fidei, aut morum integritati adverfam, effe refellendam decernit. 28. Contingit et aliquando, quod liber, per Congregationem Indicis profcriptus, poftmodum etiam per fpecialeDecretum Liquilitionis damnetur, ut inflaurata cen-fura Ledtores ab illa noxia dodtriua ab-ftrahantur, abRerreaiiturque. '| Pau-Mfpm flcd, P.I, V" — ( 306) — 29- Supereft et reliquis Epifcopis, In-quifitoribus » ac Cenforibus jus in tuis diaecefibus et territoriis profcribendi» expurgandi, corrigendique libros, etfenten-tias, fr doftrinae vel hdei, vei morum di-fciplinae ad vertati videntur. In Gallia fpeétautur Epilcopi Judices tum fidei, tum morum, ut eorum effe cenfeatur co-gnofcere, quae ab ovibus removenda, quaeveipüs praebenda, pcrmittendave fint, pabula. 30. Hac occafione invaluit, quod Indicis , Inquititionisqué Romanae Decreta in reliquis Provinciis Galliae, Hitpaniae, Germaniae laepe abfoluta auftoritate excidant, quia Theologi Romani libi nonnullas adoptaverunt, quali pro catholicis veritatibus, lenteutias, quas alii Theolo * gi,immo integrae Eccleriae,eth'eliquaRe-gna rejiciunt. Hincnfus fert, quod nec in Hifpania, nec ,in Sicilia, aut alibi permittantur Decreta, a Congregatione Indicis emmanata promulgari, niti per patrios Centores fuerint revifa, et admiita. c.ip. 6. 31. Concilium Tvidentinum praecipit : LTcon- (luoc^ firecipiendis Decretis ali-greg. in- qua difficultas oriatur ; aut aliqua in-ciderint, quae declarationem, quod non Tridl credit, aut definitionempoft.ulent; prae-T-rin feff« ter alia remedia, in hoc Concilio infiitu-tieobferv. ha, confidit S. Synodus, B. Rom. Ponti-«t reeip. ficem curaturum, ut vel evocatis ex illis 1)ecr* praefertim Provinciis, unde difficultas • - ( 3C7 ) — orta fuerit? iis? quos eidem negotio tranando viderit expedire? vel etiam Concilii generalis celebratione? fi ueceßariani judicaverit ? vel commodiore quacunque ratione et vifum fuerit. Provinciarum necejfitntibus pro Dei gloria, et Pcclefiae tranquillitate confutatur. 32. Hac occaiione SS. Pontifices, prae-tèritis aliis remediis, Congregationem Cardinalium pro execudone, ét interpretatione Concilii Tridentini inftitueruut. Inter hos Cardinales unus habet Praefe-fturam pro lubicriptione litterarum, et Decretorum, et reliqua directione Congregationis, diciture] ue Cardinalis Prac-feétus. 33. Hujus Cardinalis Praefeéti, et Se- cretarii, nec non ligillo ipfius Congregationis relblutiones ab hac Congregatione emanantes muniri debent, adeo, ut de- ^ claraverit haec Congregatio, probante Urbano VIII., declarationibus, feu im- Urb.vni. Preliis, feu im piimendis, leu etiam manu-1'eriptis, nullam fidem in judicio, vel ex- 1111,1 3 * tra elfe habendam, nifi in authentica forgia, foli to ligillo, et lubicriptione Cardinalis Praefetii, et Secretarii ejusdem Congregationis fuerint munitae. 34. Hae declarationes Congregationis faepe prodeunt occaiione cafuum particularium , qui in forma contentiofa eo deferuntur. Hinc, illae decifiones non „ Saudent uberiore auéloritate, quam rei v 3 ■Zyp. (Ton fuit. I. de Elea. e«p. 8. De Con-$i'cg. fup. Negot, Epifc. et Eeg. judicatae, ut inter al ins jus haud fatisi vó nifi eaedem circumftantiae concurrant. 3<). Quid quod et reliquae decifiones Congregationis, quae per viam Oraculi eduntur, in Provinciis recipi non foleant» tanquam deciliones juris, quibus in judicio itandum fit, ,fed ad fummum tanquam relblutiones doéìrinales reputantur. Quoniam enim haec Congregatio plerumque ex Cardinalibus Italis componitur, qui receptis in Curia opinionibus potius ? quam verbis Tridentini Concilii inhaerent, evenit faepe, quod hae decifioncs ad praxin Curiae inflexae, a patriis moribus, et juribus aberent, ut recipi hic » al ibi ve non poflint. Monet inde Franc. Zypaeus, Concilium Tridentinum in his ditionibus receptum elle, prout fonat; non-> ut quotidianae interpretationes 1 Decreta-, aut ConfiiUitiones Roma ad-ferri pojfint. 36. Inter recentiores Congregationes Cardinalium, quas Sixtus V.Romae erexit , ob multitudinem negotiorum occupati (fima eft Congregatio fu per negotia Epifcoporum et Regularium. Conflat i pia ex meris Cardinalibus, quibus prae-eft Cardinalis Praefeéhis, a quo litterae , et Decreta Congregationis manu unius Secretarii expediuntur. Habetur haec Congregatio fuigulis Feriis VI. inPalatio ApoAolico. — ( 309 ) — 37* Hodie unica eftCongregatio » quia vetus intiitutum pro Cotifultationibus Epifcoporum, et alterum, quod dice-baturproConfultationibusRegularium, in unum placuit redigere tribunal. Inde in negotiorum multitudine omnium major eft Congregatio. Caufas enim Regularium non f ohm publicas , five fuper regimine Religionis in univerfum, fiv» inter unam Religionem, et alteram, fed etiam privatas inter Religiofos fu-per eleSlionibus, ofßciis, Praelaturis, aut fuper praecedentiis , aliisque prae-minentiis , caeterisque occurrentiis generaliter haec S. Congregatio cognofcit, et determinat funmarie , et de plano, folafaSli veritate infpecla, quandoque cum extra judicialibus probationibus, vel cum fujficientibus fcripturis, nullo tamen adhibito formali proceßu, cum Notario , et reliqua tela judiciaria. 38- Stylus! Congregationis eft , ut,fi-quis exhibito libello conqueratur, fe a fuo v. g. Epileopo gravatum , fcribatur epiftola familiaris nomine Congregationis , Tignata per Cardinalem Pràefeétum# et Secretarium, cum inclufo libello lup-plici ad Epiicopum , vel alipra Superiorem , ut fuper expofitis in libello Congregationem informet : qua informatione habita , fi Congregatio videat, quod ri rea fafta conveniatur, ut tota difficultas ad punótum juris recidat ? tuae nego- Cap. 9. et io. De Sä. Congreg. Kit. — (BIO) — tiitm in Congregatione refolvitur , i plaque decifio rurlhs per litteras, ut ante lignatas, remittitur. 39. Quod fi informatio accepta Congregationi non videatur fu Ilici ens, aut in iaétis non conveniat cum fupplice libellotunc Congregatio interdum per alias litteras libellum iupplicem cum ulteriore informatione mittit ad Metropolitanum) aut viciniorem Epifcopum, vel aliam perfonam in dignitate confiitutam. 40. Si negotium verfatur inter ipfos Regulares, litterae pro informatione in-Icribuntur Procuratori Ordinis, qui in Curia femper affiftit, quandoque etiam Generali Ordinis ; a quibus accepta informatio , fi Congregationi infufficiens, aut minus (incera appareat, aut in faólis dif-lonantia fuperfit, capiuntur aliae informationes ea via , quae Congregationi opportunior videtur. In reliquis in his CardinalitiisCoiigregationibus nullae admittuntur recufationes ex caufa fufpicio-nisvel fufpectationes. 41. Moribus hodiernis, praefertimBel-gicis controverfiae Regularium ad verius Epifcopos , et Parochos fere folent tractari in polfelibrio coram Regiis tribunalibus ; et in petitorio apud Judices eccle-fiafticos Ordinarios, aut Delegatos in partibus. 42. Reliqua efi: S.Congregatio Rituum, quam Sixtus V.ex quinque Cardinalibus — On ) — inflituit, qaibus haec ■praecipue cura incumbere debeat, ut veteres Ritus facri ubivis locorum, in'omnib us urbis , orbisque Ecclefiis, etiam in Capella Pontificia , in Mifiis, in divinis Officiis ■> Sacramentorum adminiftratione, cae-terisque ad divinum cultum pertinentibus , a quibusvis perfonis diligenter obferventur : caeremoniae, fi quae exoleverint, refiituantur, fi depravatae fuerint, reformentur : libros defacris Ritibus et caeremoniis , imprimis Pontificale , Rituale, Caeremoniale, prout opus f uerit i emendent, officia divina de SS. Patronis examinent, et—concedant. Diligentem quoque curam adhibeant circaCanonixationemSanElorum, fejlorumque dierum celebrationem , ut Omnia rite, et ex Patrum traditione fiant. 43. Hodie praeter Cardinales, quorum numerus a beneplacito Papae pendet, interveniunt huic Congregationi plures Praelati, quorum unus eft Secre-tariiis, Sacrifta Papae, Magifter facri Palatii , unus aut plures Magi Axi Caeremoniarum Papae , ac aliqui religiofi Theologiae Profeifores. 44. Praeterquaeftiones, quae Ritus, Caeremoniasque fpeólant, et primario ad hanc Congregationem .referri debent, plures aliae etiam cautae eo folent affer-ri v. g. Praecedentiarum in proceffioni- De Luc. relac. Cur «tifo. iS, tos » ainsque publicis funftionibus ; aut ctiamfupev jure funerandi, celebrandi-que officium funebre , aliisque, quae divinum officium turbare pullent; quaeque eo pertinent, ut vice , ec reéfo ordine 0-mnìa inBeclelìa lianc.Hae tamenquat* Iliones , fi inter Regulares incidant, non raro ad Congregationem funer negotiis E-pifcoporum et Regularium remittuntur decidendae. In reliquis fiylus et hujus Congregationis fuper examen , et deci-fionem-controvertiarum eli idem, ac ille Congregationis fuper negotiis Epifcopo* rum , et Regularium. 45« Juxta Cardinalem de Luca privativa, et fingulavis hujus CoBgi;egaiioni$ Rituum cognitio vertatur in praejc« ibeti-dis.ritibus in divinis officii;, ut urouia in Dei cultu rite, et religiofe , prout Maje-flas, et dignitas tanti operis exigit, peragantur, rejeftis, et expundtis ritibus, quos poflerioribus faeculis vel irreverentia , vel fuperfiitio, vel avaritia, vel Praelatorum , Pafforumque incuria» aut ignorantia invexit, vel admilit. 46. Veteri more quisque Epifcopus pro lua diaecefi , aut Metropolita pro lua Provincia de ritu divini officii difpofuit. Inde Ecclefiae » vel Ordines, in quibus ufus Breviarii Romani 11011 eil receptus, veteri audloritate freti, Breviaria lua proprio marte correxerunt,et in aliam plane formam redaéta, recentius ediderunt » et evulgaverunt. — (3*3) — 47- Reliquae vero Eccleßae » quae j Breviarium Romanum receperunt, vetantur ex Bulla Pii V, nova officia vel addere , vel vetera detrahere, vel quidquam mutare, niii ex1 lententia S. Congregationis Rituum. Supereft illud mirandum, quod in tanta induftria virorum periciffimormn quam plurima adhuc re-periantur Apocrypha. Quid quod illud amplius mirandum liibit, quod Congregati» Rituum Breviario Romano inferi permittat Santi irum officia, incertis hilt riis, et divina Maj,tifate indignis referta. Admodum veri lìmi le eit, id contingere ex nimia facilitate divina Of-iicia approbandi : ad unis enim Cardinalis relationem juxta fidem Dan. Pape-brochii per mittunt urd'ni approbantur. 48. Juxta veterem difeipiioam cujus-que Epifcopi pro fua Diaecefi, et Metropolitae pro Provincia fuit, Amplici ritu quemquam in Sanctorum numerum referre. Sic Baldericus TornacenfisEpifco-ptis CanonizatioiiemHadulhAtrebatenlis Epifcopi per Engranum Epifcopum Ca-hieracenfem hoc ordine recenfet. Sanatum Corpus levavit; id effi publiceex-Ppfuit, in qua elevatione ad declaranda S. Viri merita mulier quaedam ab immundo fpir itu mirifice liberata eft. Unde Eptjfcopus laetus, verbo fatto ad populum , 5. Hadulfi folemnia in nu~ mero SanSiorum ad publicum cultum Hotificavit. — (314 ) 49* Hac occafione fa e pe Concilio to' cus fuit » fi Metropolita pro Provinci* cultum publicum Sanfti dccernendui*1 cenieret. Hoc exemplo in Italia conti' git, quod Papa, veluci Metropolita Suburbicariarum Diaeceiium, in Synqd° Romana Canonizationis caufam cumluis Comprovincialibus Epilcopis decernere quondam conlueviliet. 50. Circa faeculum XI. coepit exemplum » quod Canonizatio ab exteris ad Papam deferretur, cum S. Uiricus Con-Rantie-nlis Epiicopus Papam rogalfec, u£ Conradum Antecetlorem luum canonizaret, refppnfum tulit vitam ejus inCon-cilio generali, utpote copiofiore, examinandam , comprobandamque fore. 51. EugeniusIII. primus habetur, qu1’ praeterito Concilio , Henricum Imp. i11 ino Confiftorio canonizavit, 'ductus ea ratione, quod Romanae Ecclefiae auctoritas fit omnium Conciliorum f undat' wrìtzrm.AbhincEugenium UI., Alexander III. et reliqui Pontitices lunt imitati. <2. Pronuntiat Alexander UI. : Etiaf' fi—miracula fierent, non liceret —ip' fum pro Sancio absque auSl or it ai e Romanae Ecclefiae venerari. Supere!! referi p cum novo jure c. 1. de Reliq- £t i e-ner. Sanici. <53. Supereft inde difeernendus cultus publicus a privato, qui olim ad fi m p li ce m commemorationem recidit. Molanus ds — ( 3i? ) — I B- Geriamo Eremita Faikeirhurgenfi ad- I Brnit. Commemoratio ejus fit in Vigilia Epiphaniae Eomìni ,fed quia cano-nimtus non efi, miffaeSacrificium peragitur de aeterna fapientia , et, dum hj-taniae canuntur? submissa voce inter-feritur: s. g?rlacé ora pro nobis.Juxta Decretum Urbani Vili, non licet cujus* Urha», quam cum (anctitatis, aut martyrii fama o^(’b'!e5' defvméti imagines, aut, quidquid vene- Ann. rationem, aut cultum praeleferat, inEc- l625-riefiis, Oratoriis, locis publicis, leu primatis ante Apoftolicam beatificationem, reti canonizationem ponere. 54. Noflris moribus beatificationem a canonizatione Sahftorum placuit diftin-quere. Beati fica tionis enim Decreto cultus religiofus reftringiiur ad particularem Vel Ordinem, vel Provinciam , vel Ec-clefiam. Canonizatione tribuitur cultus Publicus, et univerlalis per omnesEccle-fias , et Regiones. Ex Confli tu tiene Sixti V. efl Congregationis SS. Rituum Canonizationis, beatificationisque proceflum ipftruere. Bxtra ordinem ad id genus negotii, ultra Cardinales, Praelatosque ad'Congregationem Rituum fpečlantes, adjunguntur aHi, veiu ti Promotor fidei, tres feni ores Auditores Rotae, qui tanquam periti Ca-boniftae munusAflefforum gerere viden-rur.Adeft, et unus exProtonotariis parti-^pantibus. Adhibentur quoque alii 1’heo- — (316) ~ logi, qui Confaitores, vel refpedliv® I Qualificatores dicuntur. Quin imo pr° | conülio adhiberi folent Medici, et Ph1' lofophi, aliique Profeirores , ut judieeub an operationes, quae miraculis ad feri bue* tur, revera dici debeant fupernaturatesi aut an provenire queant a caula aliqlia naturali "? 56. DifcuEs mature pSr ffequentiores Congregationes probationibus negotiuu1 Canonižationis praeparatum cenletur.I11' de Cf)ngregatio magis folemnis habetur coram iplo Pontifice, qui audito voto Congregationis interponit quidem cretum fuper beatificacione ,aut concel-fione cultus particularis in aliqua Eccle' tia , aut Ordine ; fed Canonizationeni > leu abfolutam adferiptionem in Catalo* gum Sanétorum fufpendit. 57. Reafumpto negotio aliud inflitui' tur examen in pleno Conflftorio lecreto? quod infequitur Confiftorium folemnius? et publicum, convocatis omnibus Archi-epifeopis, et Epilcopis, qui inCuria prae-fentes funt, quorumque votum exquiritur per quandamConcilii (cuius olimfmf» caulitm Canonizatioiiis definire) imaginem. In hoc Conflftorio praemiEs precibus, aliisque caeremoniis, in Caeremo-niali Romano praeferiptis, inflante Pro- | curatore caulae Pontifex fedens cum mitra , alta voce proclamat : Ad honoret 1 — ( 317) — 5 j individuae Trinitatis, et exaltatio» 3 j vem fidei Catholicae, et Chriftianae re-' Hgionis augmentum, aufiloritate ejus» ’ dem Dei Omnipbtentis, Patris, et Filii, ' d Spiritus fanSli, et B. B. Apofiolorum ’ Petri) et Pauli, et nofira de Fratrum 1 hofirorum con filio, decernimus, et deficimus, B. M. N. fianfitum effe, et Seniorum Catalogo adficribendum, ipfium-line hujusmodi Catalogo adficribimus. f9. Brevior his folemnitatibus ricus % quod interdum per fimplicem inier-tipnem nominis alicujus defimóti in Breviario Romano, aut per fpeciale Breve Pontificis, Decretamque Con^rc^stionis , Cardinalium quisquam cenfeatur canoni-ratus, liti patuit in Joanne de Madia, et j delice Valefio? quorum Ordines parcen-dum cenfuere lump ti bus Canonizationis» n fieridèbuiffent ex aerario captivorum. 6o. In eo genere proeefius vetus eft ^rmula protefiationis Papalis : antequam , inquit, ad pronuntiationem veniamus, proteftamur publice apud vos ffines hic praefientes, quod per hunc a-Canonizationis non intendimus liquid facere, quod fit contra fidem, ‘fit Ecclefiam catholicam, firn honorem i tiei. Ecce haec proteftatio juxta Chri-pianum Lupum palam fuppor.it, Papam I'1 Canonizatione Sanéiorum non effe in-ailibilem. Et fané, cum hic aftus fuper 1 buribus particularibus, et recentioribus XiitusIII. Ep; O- Sirie, ad Hinein. S. Leo praefat. in Decr, — (SIS) — faftis) et teftium depofitionibus» a tradi- . tione independentibus- verfetur, non mi-rum eft, t]uod ipiì Pontilìces le in hoc negotio Canoniza donis errori obnoxios effe profiteantur» procul ab omni praejudicio cultus religiofi, qui a fidelibus honori praediéhi Sancti impenditur. Per fidem enim Chrifti, in quem cultus Sanft or uni definit, omnia purgantur, et fit, quod, fi veritas Canonisationis deficiat, non deficiat fides. 61. Iu Romano Catalogo Sanctorum memoria in benediftione lupereft veterum Pontificum, qui omnem vigorem muneris fui Apoftdlici eliudemnt, ut Ec-clefiam per illibatum candorem Canon um a diverfis corruptelis liberarent. Ait Xi' Rus III., Romano Pontifici non parum | oneris, non panini laboris incumbere, ut Ecclefiae- Dei macula defit, et ruga-$ 62. Quid in epiftolis veterum Pontificum uberius his exemplis ? Profitetur Siricius, fe Decretales luas dedijfe, notu quae nova praecepta imperent, fed quibus ea, quae per ignorantiam, defidiam-que aliquorum neglecta fiunt, ob fervam faceret. Ait B. Leo : Non levi nos maerore contriftat, quoties aliqua contra inJUtuta Canonum, et ecclefiafticam di-fciplinam praefimipta, vel commijfa cagno f cimus : quae fi non, qua debemus, vigilantia refecemus, illi, quinos fpe-culator es ejje voluit, excufare nonpof- i fornus, permittentes, fincernm corpus ÜCcleßae, quod ab omni purum macula cuflodire debemus, ambientium conta-i&one foedari, tiuid facundius rationi-bJs S. Bernardi ? Bife e, formio tibi opus s. e em. 6lè» non J'ceptro , ut opus facias Pro- de Con-Phetae. Et quidem ille nec regnaturus Z' fcendit, fed extirpaturus. Putasne et % aliquid invenias elaborandum in a-§ro Domini ? Et plurimum etc. Glorila manum, et brachium dextrum in fociendo vindiStam in nationibus, -in-^epationes in poptllos, in alligando Reges eorum in compedibus, Nobiles cor um in manicis ferreis : fi haec facis, honorificas mmifterium tuum, et miniarium te. Non mediocris ifte Principa-I fos e fi. Exturbare ejl hoc malas beftias 1 terminis tuis, quo greges tuifecuri Jpafcua deducantur. Domabis lupos, 'ed non dominaberis o vibus. Pafcendas Wique, non premendas fufeepifii. TITVLVS XXIII. De Officialibus Curiae Romanae. CAPVT I. Di Viet - Cancellario , et Cancellarla. *• Cum injuria temporum moles caufa-rüm Pontificis deciiionem petentium ni-1 fuccreiceret, recentius diveriis tri* — ( 520 ) — bunalibn s, et Officiis, MiniftrisqueCunaÄ locus fine. En p aecipuurum nomina) et munera. 2. Cancellali ie praeeft Cardinalis Vi" ce-Cancellarius, qui in primariis- et gravioribus Sedis Apoftf licae negotiis pu-biicis, et lulemnibus (qualia funt Confi-ftoiialia, aliaque plurima) Papae ab expeditionibus eli, ut legitima forma prodeant. Ita quadam proportione dicendus eft Cancellarius Papae eo modo, quo in lingulis Diaecefibus Epifcopus habet Notarium et Cancellarium majorem , q111 aóta Synodalia, et judicialia, ac etiani Pontificalia confignat, et authentizat. 3. Cancellarius Papae fixum liabec U' tulum Cardinaliiium Ecclefiae Collegia-tae S. Laurentii in Damalo, prope quam et vere regium habet Palatium, quod 1 Cancellarne dicitur; in quo ipla Cancel-laria per ipeciem magni tribunalis, liatu-tis diebus tenetur» adaeque funótioneS1 publicae peraguntur. 4. Vice Cancellario ab obfequio fu»6 di ver fi O dici ales, quorum aliqui funt majores Praelati, Praelaturam annexam habentes. Inter hos primus eli Regens Concellariae, qui revidendis Bullis, quae ex-pediéndae, et promulgandae funt, vacat, ut, fiquis error irrepferit, eum corrigat: unde ad calcem reformatae Bullae manu fua fcribit : correSta, prout jacet. — (321) — 5. Reliqui Officiales Cancellariae!. qui Praelaturam annexam habent, funt Praefidentes de majori, vel minori Parco, ita ditti a loco Cancellariae, in quo conveniunt, qui vulgo/torcMj dicitur. Illide majori Parco vocantur etiam Abbreviatores. a conficiendis litterarum Apoftoli-carum breviaturis, five minutis, quas ex figliatura Cardinalis Vice-Cancellarii accipiunt, ejusdemque contra-cedula, tan-quam matrice conficiunt. Quippe ufus habet, quod fatta in Coafiftorio provifio-tié per Pontiiicem Cardinalis Vice Cancellarius accipiat Decretum Papalis pro-vifionis, ut illud in libro materiarumCon-fiftorialium confignet, fub hac formula: licmae apud S. Mariam majorem, die -vienßs- anni-fuit Confijlorhm, in quo D. N. referente Cardinale N. providit Ecclefiae N. per obitum N. vacanti de perfona N. cum retentione compatibili, abfolutione, claufulis etc. Cardinalis proponens conficit fchèdam, leu fche-dulam, quae dicitur fchedula Confiftoria-lis Cardinalis proponentis , per quam fi-§nificat Cardinali Vice-Cancellario, Pontificem in Confi florio provi diffe tali per-ionae de Ecclefia Cathedra!i : hac fchedula recepta Cardinalis V ice - Cancella-tius conficit aliam fchedulam, quae con-Ra fchedula vocatur, in qua fummarie Narrat, qualiter Pontifex in Confiftorio Ptoviderit Ecclefiae N. de Epiicopo, ec yan-Efyen J.Ectl.PJ, X — (3^2) — Fattore, eamque fchedulam Secretarii fui ftiblcriptione , proprii figilli imprefiione» et manusi luae iubiignatione munit. 6. Reliquum eft, quod Praelati de majori Parco praeterea conftituant quoddam tribunal, in quo collegialiter convenientes decidunt dubia , quae fuper litterarum formula , claufulis, et Decretisi» eis adjiciendis, tum luper emolumentorum folutionibus, aliisque contingendis oriri poliunt, et iblent. > 7. Praelati de minori Parco exigua fr»' untur jurisdiftione; in id unum intendentes, Ut Bullae ferantur, et tradantur Praelatis de majori Parco. Faéta minuta per Abbreviatorem de majori Parco ? qui eft in turno, mittitur deinde ad alluni Abbreviatorem , ut eam revideat, qU3e revifa traditur Scriptori Bullarum. Tum per Apoftolicos fcriptores juxta eorum formulas efformantur litterae, quae Bullae dicuntur, iub plumbo, ,in ejusdem Vice-Cancellarii aula, leu Palatio, quod Cancellatine nomen habet, eodem modo? quo per ejusdemCancellariae Scriptores? et OEciales aliae efformantur litterae fuper provifionibus aliorum beneficio-rum, nec non fuper Apoftolicis difpenfa-tionibus, aliisque gratiis, et concetlioiu-bus, quae fiunt extra Confiltorium pei' organum Datarii. g. Abhinc plures funt Officiales Curiae , qui Bullis illius revidendis ? trans- — (323) — ^ fcrìbendis » plumbandis, regiftrandisque occupantur; quorum alii vocantur Sum-miitae, alii Scriptores, aliiSecretarii, alii Plumbatores,alii£quites, aliiCubicularii» et Scutiferi ; alii Protonotarii, aliiSubdia-coni etc. Hi omnes participant vel in annatis, vel in aliis emolumentis, quae ! pro litterarum expeditione folvuntur ; Unde haec jura vulgariter taxa Canceila-riae Apoftolicae vocantur.JoannesXXlI. I primus habetur, qui taxas;, tir e viatoribus, et Scriptoribus litterarum , et gratiarum praelìandas, defìgnavit. Extrav. gfoann. i 22. c. un. de Sent. Excomm. j 9. Joannes XXII. et ipfe eit Aufbor - reliquarum regularum Cancelläriae ad inftrueudum Itylum Cancellariae. Hae regulae neutiquam perpetuae iunt, fed toorte Pontificis extinquuntur, donec Neoelečtus Pontifex altero fuae aiTum-ptionisdie eas de novo evulget, publica-rique in Cancellaria per Vice-Cancellarium faciat ; idque nonnunquam novis regulis additis, vel antiquis immutatis, Vel etiam fubinde aliquibus expunéìis, et omiffis. Hodie inter regulas Cancellariae non paucae reperiuntur, quae beneficiorum collationes fpeftant, aliasque toaterias, quarum ufus inde extra Can-cellariam Romanam extenditur. De his alibi 10. Inde a Joannis XXII. aevo, quo €ap. 3. I Coeperunt relervationes beneficiorum, ^ x 3 t — ( 324 ) invaluit, quod neceife fuerit, per Pontificem conftitui Officialem, qui Datarius dicitur. Cum enim provifiones non publice in Confiftorio, led privatim in Aula per fuppliees libellos , a Papa lignatos ? fierent, non raro accidit, quod Papa, ex negotiorum multitudine fui immemor-idem beneficium diverlis perfonis concederet. Ortis dillidiis , et jurgiis fuper temporis anterioritate,quae in benefìcio-rum , aliarumque gratiarum .concellioni' bus fpeftatur, congruum fuit, quendam fiduciarium Miniftrum per modum Secretarii aifumere, ut curam hujusmodi fignatiohum, et expeditionum haberet» atinotaturus diem concellae gratiae, ut anteriores a pofterioribus difcerni poi' fent. 11. Hac occafione huius MiniPri et erat, Papam per modum Confiliarii, aut Auditoris monere, intiruereque, an ea vacatio caderet, nec ne fubejus referva-tionibus , ac ptovifione ; (eu quomodo pro beneficiorum qualitate provifio fatenda ; aut an Oratores, qui fupplicatiq-nes porrigebant, elfentdigni, ac idonei» nec ne? 12. Juxta modernum Curiae Romanae Pylum Datarii officium inter praecipua munia reputatur, ut aliquando et Cardinalis. ad id affumatur , qui inde Pro-Da-tarius appellatur;, utpote, quia haud indignum cenfetur, quod Cardinalis provi- — (m) — fmnaliter, et per modum commendatio' nis hoc munus adminiftret. 13. Habet Z>titßnM,rplures Officiales, et Adjutores lui officii, quorum duo primi, leu majores funt, videlicet Subdata-rius, et alter per obitum dicitur. Subda- . tavius elt Subflitutus ipfius Datarii, ufc revideat omnes liippljces libellos, qui Papae offeri poftulantur, exceptis illis, qui funt pro impetrandis beneficiis vacantibus per mortem in terris ob edi en-, tiae, quorum revifio refervatur Officiali, qui dicitur per obitum. Subdatarius, vilis libellis, eos diftribuit pro varietate materiae. 14. Et quidem, fi in libellis agatur de aliqua ex materiis ordinariis, v.g. de fimplici relignatione beneficiorum, quae a Papa lignari non debent, remittuntur ad Officialem . qui vocatur, concejjum. Hic fignatlibellos fupplices, libi a Subdatario transmiffos, appolita ad marginem ilota , ad Ord. id eli, ad Ordinarium, qui fignat illos libellos hac formula : Concef-fum, ut petitur in praejentia SS. D. N. Papae; utpote, li labium fuerit praefente Papa. Alioquin fignat fimpliciter: con-cejjum, et tiyn apponit nomen fuum. 15. Si Siibdatarius ex materia fuppli-cis libelli videat, Papam petitioni non confenfurum fore, nifi praevio judicio Congregationis Cardinalium, ad quam illa materia pertinet, tunc Subdatarius — ( 326 ) — libellum ad illamCongregationem remitti c, cum hac Apoüilla: ad Congregatio’1 sism N- Secretariu« Congregationis autem iblet relpondere per chartulam ? tjuam Supplicadorii inferius annečlit hac fere formula: S. Congregatio N. c en fuit gratiam hanc concedendam , fi SS. D' A7, placuerit. ly.Reliquos fupplices libellos pro gratiis ? quae a iblo Papae arbitrio pendent» Subdatarius, aut alius ejus SubftitutuS examiiiat ■> atque ad calcem illorum exhibet i um marium iupplicis libelli. Inde fummarium oportet eile libello conforme , quia Pontifex, priusquam gratiam annuat) vel neget, non iblet integrum libellum, fed fummarium duutaxat legere« ig. Datarius, antequam pro fignatura accedat Papam, vocare iblet Šubdata-rium, et per obitum, ut lei at, quos libellos habeat Papae offerendos. Ipii vero inter fe difcutiünt illos, qui aliquam difficultatem continere videntur, ad informandum Papam. Abhinc plures fimul libellos Papae offerunt fignandos ; cui tunc Datarius una cum Subdatario aili-ftit, aut Officialis per obitum , fi Subdatarius infirmus e it. 19. Hi exponunt Papae rationes, ob quas gratia concedenda, vel deneganda eft; iisque auditis, lì Papa renuat, Subdatarius feri bit : Nihil, vel non placet SanBißmo. Si vero annuat, figliare lo- i — ( 327) let hac formula : fiat, ut petitur, et ap-I ponit litteram initialem fui nominis bap-tismatis 5 v. g. A. Antonius, enim vocabatur Innocentius XII. 20. Hodie omnes lignaturae folent dupliciter lignari ; atque primum fiat collocatur inter pejtitionem partis, et concef-fionem Papae ; alterum vero fiat in margine claufulamm , leu difpofidonis con-fcribitur. Quippe lupplica confcribi Iblee in modiq folio chartae. In lum mi tate exprimitur diaecelis beneficii, fi de beneficio agatur ; fin vero quaeftio lit de alia cauta , diaecelis fupplicantis praefigitur. Ad latus dextrum lupplicae gratia petita exponitur; v. g. Provifio,Refignatio fim-plex difpenfatio i 11 3 et 4 gradu Confan-guinitatis.Abhinc incipit iupplicaiüßnf/j'-fimePater etc. fequitur nomen lupplicantis,proponi turque gratia, quae petitur, ac reliqua referunt, quae necelfario fune exprimendapro impetratione fi mi lis gratiae. Haec prima pars figlia tura e dicitur, quam Pragmatici Romani Corpus figna-turae vocant. Tum relinquitur aliquod fpatium vacuum pro lignatura Papae , a qua Papae figliatura haec charta dicitur lignatura. Supplica concluditur his forni ulis. Et cum abfolutione a cenfuris ad effeStum duntaxat etc. cumomnibusDe-cretis , refirictionibus, et claufulis ; quibus gratiae hujusmodi concedi confueve-runt. Haec pars fignaturae eli difpofitio, — (328)' — et conceffio Papae; et quod ipfe (impliciter concelfit per fiat, ut 'petitur, hic fmgiilatim exprimitur. 21. Signatam fupplicam Subdatarius transmittit ad primum Reviforem ; duo enim funt in Dataria Revifores, quibus incumbit omnes fupplicas fignatas revidere ( exceptis caufis -matrimonialibus ? pro quibus eft fpecialis Re;vifor) utrum nimirum Jummarium ad calcem fuppli-cae adjeétum, et cui Papa gratiam annuendo fe conformat, fincere exprimat o-mne contentum in fupplica ? 22. Si primus Revifor deprehendat # aliquid contineri in fupplica, quod in juM' viario non occurrit, ipfe illud e Supplica eradit, fubinde etiam eam fupprimit ; interdum vero Datarium, aut Subdatari um adit, fuper defeéhim fupplicae cum iis contuiturus. Et i)uidem hi judicant, utrum non ob Itante illo defedili expediri queat? Quia primarii hi Officiales cenfendi funt organumPapae; et quiaquotidie cumPapa agunt, praefumuntur fcire intentionem Papae. Dum ergo iu cafu dubio hi primo Revifori indicant, ut pergat, hic fignat, ponendo primam litteram fui nominis ad initium fummarii. 23. Abhinc hic Revifor pro ulteriore expeditione mittit fignaturam ad Officialem parvae Datae, qui in calce ipfuis fummarii fubjicit parvam datam, quae proptereaparva dicitur, quia paucis verbis — ( 3^9) — initialibus infcribitur; videlicet) S. M. M. Kal. Mart. Ann. 4. quae poltmodum per Datarium extenditur ; cujus proprium of-fic:um eft, fupplicas datare. Parva enim Data tantum infervit in fignum memoriae fuper gratia concella, vel concedenda, ut ad datam illius temporis retrotrahatur. 24. Poft politam f arvam datam figliatura tranfit ad fecundum Reviforem, qui videt rurfus, quod a primo jam revilum eft; et, fi nullum defedtum reperiàt, ip-famque lignaturam admittendam judicet, illam ligna t apponendo manum luam infra nomen primi Re vitoris, exprella prima nominis fui littera. 2<;. Si materia fupplicae fit fnbjedta juribus componendae, uti funt Prioratus titulares, Abbatiae, Coadjutoriae, ludulta etc. tunc ab Officiali parvae datae figliatura tranfit per manus illius, qui componendae Adminiftrator eft : eoque calb unus R evi lorum ponit litteram C. vel Comp.quo inlinuatimelfe componendum; antequamDatarius ponatmagraam datam. Si autem niateria non fit fubjedla componendae, fed requirantur Bullae, tunc poni tur : expediantur litterae. 26. Quando Officiali componendae eft Dtisfadhim, ponit fuper plicam lignaturae inferius : folvit : atquae ab hoc Officiali remittitur lignatura ad Sub datar i-unt, qui nomine, feu vice ipfius Datarii Ponit magnam datam exprella formula : Heg. Cane. 2$» Datum apud S. Mariam Majorem Kalen d is Martii Anno 4. Pontificatus In-nocentii; divinaProvidentia PapaeXU- 27. Hac Data expedita tranfit Signatura ad Officialem, qui Mififis dicitur» eo-quod mittat lignaturas ad Regiftra. Unii» ex Regiftratoribus fapplicam regi (trat» atque in doriti lignaturae notat librum ? et folium regi (tri, eamque una cum regi-ftro fert ad unum e qua tuoi* Magi (tris re-giltrorum, ad aufcultandum, ut ajuut > fapplicam ; hoc eft, videndum, num fup' plica plane conformis fit regiltro. Hoc faéfo Magi Iter regi Uri ponit in dorfo fup' plicae magnum R. quod regi Hrum lìgiii-licat. In fuperiore parte hujus litterae po' nit primam litteram fui praenominis, et in calce fuum cognomen integrum. Atque per hunc regilìrationis a chi m gratis completa cenfetur, ut jus quaefìtum Gradato diqatur, non autem prius. 28. Ab (biuta regiftratura fupplica, feu figliatura dimittitur e Dataria, et confi-gnatur Expeditoribas, ut per Officiales Cancellariae expediantur litterae, quae pro gratiae executione necelfariae funt, quia fine his fupplicationes, quamvis per-fecfae, et regiftratae, non fuffragaiitur impetrantibus, ob regulam Cancellariae sé. de non judicando juxta formam fupplicationum, fed litterarum expeditarum. — (331) — ag. Quum tamen Stylus expeditionis communis fit, cpnfultum efi, ad reliquas qualitates gratiae dilcernendas, fignatu-ram contpicere : efi; enim inter fignatu-ram per/at, et illam pev concejjum juxta regulam Cancellariae hic differentiae locus, quod illa, fi in eadem Data concurrant, pofteriori praeferatur. En Regulae 34. tenorem. Item voluit D. N. (Inno- Lanc-34’ ceinius X.) quod concurrentibus eadem die fuper quocnnqrue beneficio per fiat, etcoNCEssuM, fignaturisyex iis, per piat, etiam ut petitur, habens, alteriper concessum , etiam motu proprio habenti praeferatur, etiamfi in illa per conces-sum praegnantiores, et quantumcunque privilegiatae ejjent daufulae. 3j. Gallis peculiare privilegium efi:, quod mox, ut Cur for e Gallia in materia beneficiali iupplicas attulit, Bancquarius Romanus lupplicam praefentet Officiali parvae Datae, qui Datam ejus diei, quo Curfor advenit, apponit, modo ante mediam noftem illius diei fupplica exhibeatur: alias diei fequentis : et licet Agnatura multo pofi: tempore expediatur,fem-Per tamen manet eadem Data ; fcilicet quae polita fuit eo die, quo Curfor e Gal-Ra advenit. Aliae nationes accipiunt fi-Suaturas data currente. 31- In Curia Romana pro diverfitate £aP-Sratiarum litterae Apoftolicae diverfis Ue ComPre Rtodis expediri folent. Primus mödus alt — ( ssa; — per fpeciale Breve, qui rarior eft, quia noiinifi in favorem fublimium. Perfona-rum concedi folet. Älter modus eft, qui in provinone beneficiotum Confiftoriali-um'per viam Cancellariae, feu Confifio-rialem ob fervati folet ; dum feilicet in , provilìoue omnia funt fine difficultate? ut nulla fpeciaìis difpenfatio, aut declaratio Papae requiratur. Tertius modus lit per Datariam, live'Cameram Apoftolioam? qui modus frequentior eft, eoquod per hanc expediri debeant omnes proviliones beneficiorum, quandocunque in horum provifione defeftus, dubietas, aut difficultas per Pontificiam dilpenfationem, aut declarationem tollenda eft. 32. ' Inde fuper fiis caulis faepe componendum eft, cum illoOfficiali Datariae» qui inde componendae dicitur. Eft i ple quidam Tlielaurarius, feu Receptor, cujus eft recipere jura praeftanda in materiis componendae fubjeftis ; veluti funt califfi e matrimoniales, penliones fine calila, et quae ppocedunt ex fructibus male perceptis ; v. g. ex limonia conlidentiali etc. 33. Quippe Papa, dum difpenfat, vel abfolvit a crimine limoniae, non lem per difpenlat cum beneficio, quod amifium » , vel fine titulo polfelfum apparet, nifi nova provifio impetretur, quae in Curia Romana non obtinetur, nifi litterae provi-fionis folutis juribus » et taxis leventur. Hae oeeafione oportet et frudtus male perceptos reftituere ; (ed, quia incertae funt reftitutionis? praetendunt Curiales ? eos elieCameraeApoftolicae, ut oporteat cum hac prius per compofitionem de illis tranligi) priusquam litterae novae provi-fionis, vel rehabilitationis expediantur. Jačtant enim Officiales Curiae Romanae, omnium proventuum eccleliafticorum, ad nullum in particulari fpeótantium, di-fp en lationem, et adminirtrationem pertinere ad Pontificem. Galli tamen huic praetenfioni Curialium reclamant, quia a jure alienum videtur, quod Papa ftučhis illos in praejudicium Ecclefiarum fuos faceret. 34. Supereft ex conftitutione Pii V. aliud Romanum tribunal, quodPoeniten-tiariae dicitur, cujus eft, difpenfatioiies fuper occultis irregularitatibus ex cauta homicidii, illegitimommque natalium, aut alterius defeétus, ac etiam revalida-tiones matrimoniorum, cum occulto impedimento dirimente contraftorum, fi-tooniacarumque proVifionum, fi fimonia iit occulta, pro foro coufcientiae, leu interno duntaxat, expedire. 3^. Praeft huic tribunali Poenitentia-) rius Apoftolicos," qui et Poenitentiarius i M&jor dicitur, inftitutus, ut per fe iplum 0fficium id exerceat : quare fit Presby-H>', Magifter in Theologia, feu Deere-torum DoSlor. In tribus Patriarchalibus Gap. 4„ DeFoeiiit. e Ecclefxis urbis funt Poenitentiarii mineres ex diveriìs. Ordinibus religioüs , qui» du.m omnium confeifiónes excipiunt, vir- ; gam in manibus» in lignum majoris pote-liacis tenent» qua poeniteutes tangunt. Ad hos a majori Poenitentiario mitti io* lent ablblvendi, aut a voto, vel impedimento relaxandi, qui in Curia praetentes» abfolutionis , aut difpeniationis gratiam mereri judicantur. 36. Aliafpeeies eftillorumOfficialimn» qui Poenitentiariam per quandam Ipeciem Dicaderii regunt, audiendo fupplicatio-nes fuper petitis abfolutionibus, et difpen* fationibus, praecipue ablentium ab urbe» pro quibus expediendae funt- litterae in forma. . 37. Inter hos primus eft Regens Poe-iiitentieriae, quem oportet elle Magi-ftrum inTlieologia, vel Decretorum Do-cioruin, virum eximia doftrinapraedantem, cafuumque confcientiae peritum. Hic vices majoris Poenitentiarii gerit» ■ habens facultatem plures abfolutiones, 1 et difpenfationes, quae nimirum negari non folent, inconfultoPoenitentianp majore concedendi, quas et fignat, eodeni modo, quo ipfe Poenitentiarius, per/ßf dt /pedali, vellat de exprejjp i finimi- ( rum fatto prius verbo cum Santiiilim0 concedatur gratis. 38- Datarius Poenitentiariae in calce fupplicadonum feribit Datam diei, men- — (330 — fis? ctanniPontificatus confueta formula: Dat. Rom. apud S. Petrum Jub figillo Pa mit enfiar iae, fi 'Pontifex in Palatio Vaticano refideat ;fi vero in monte Quirinali ? ponitur : J-pud S. Mariam majavem. S- Idns jjulii Pontificatus SS. D. N. Pii Papae VI. anno quarto. 39- Ad funt praeterea in hoc tribunali tres Procuratores, feti Secretarii, in hac materia bene periti, qui inter fe per tnr-num diftribuunt libellos, qui fine nomine porriguntur ,1‘ub aliquo figno, vel numero, ut dignofcantur ab iis, qui negotia gerunt ; ipfique Procuratores defuper ef-formant mpplicationes juxta fìylum tribunalis , quas in Congregatione proponunt. 40. Habet Poenitentiaria duosConful-tores, quorum unus eit Theologiae Ma-gifter, alter Decretorum Do ft or. Habet et proprium Sigillatorem , qui litteras rnajoris Po eni téli trarii nomine expediendas intus, et extra. Bullas tero reliquas Poeniteiitiariae intus tantum fubicribit Poft Correftorem, hac formula : Gratis 'Ubique jf. Rofpigliojus, fi id eft nomen Sigillatoris. 41. Correftor, feti Revifor eft illeOf-ficialis, qui Supplicationes a Procuratoribus Poenitentiariae confeftas, perlegit» eum necellitas expofcit, corrigit, et pro adimpleti fui muneris figno notam peculiarem in extremis Supplicationum pagi- — ( 336) — i nis imprimit, et demum litteras omnes in forma Brevis, Ruliasque fecundum praefcriptam Supplicationis formam ex> < pediendas , expeditasque fubfcribit. 42. Demum funt tres Scriptores, qui, poBquamSupplicatio fignata eit, de com-m itilo ne Procuratorum litteras, vel Brevia juxta formam Supplicationis feri-bunt, ut poltmodum fubfcribantur ec claudantur, ac figillentur, Oratoribus, vel eorundem Agentibus contignanda. 43. Omnes hi Poenitentiariae Officiales jurejurando promittunt, quod ojfi' cium fuum fideliter exercebunt, ejus-que ratione nihil, ab aliquibus etiafn jponte oblatum,vel donatum accipienti praeterquam J alarium fibi confiitutum; Secreta S. Paenitentiariae, occultosque • cafus, ac perfonas, de quibus in ed tractabitur,nimqum cuiquam extra officium revelabunt. 44. Major Poeniten tiari us quolibet menfe femel, aut, li neceilitas expofeat, faepius fuos convocat Officiales, una cum Procuratoribus , leu Secretariis per Capellanum Poenitentiariae , quae convocatio vocantur Signatura Poeniten-tiariae, ' eoquod fpeétantibus majore Poenitentiario , praedidtisque Officialibus, Memorialia tignentur a D.Regente> iliorumque interventu graviores calus, a praeditius Procuratoribus de mandato ipfius D. Regentis propolitos, difcutf.t, — ( 337) — et ex e ovum voto gratias concedit, vel negat. Interdum tamen, fi dubitatur de poteltate difpenCandi-, ipremet Poenicen-tiarius, vel quandoque Regens Papam adit, ut ah eo tum Oraculum, tum auéto-ritatem recipiat. 4>. Litterae, quae ab hoc tribunali e-manaut, prodeant lub nomine Poenitentiam majoris, aut S. Poenitentiariae ; id-que frequentius in forma Co m milio ria, Utpote committendo id alicui in partibus Confelfario ab Ordinario Oratoris approbato, qui lit Magi lier in Theologia , vel Decretorum Dočtor. Inde diriguntur hac inlcriptione. Difcreto Viro Confejfori » Maqiftro in Theologia, vel Decretorum Do Stori formato, ex approbatis ab Ordinario Supplicantis, per latorem prae-feritinm ad infraferipta fpecialiter eligendo, falutem in Domino. 46. Pólìhaec exprimitur in ipfis litteris lupplicatio Oratoris, quae pro varietate ejus, quod petitur, diverta eft. Sub-fequitur hinc ipfa commidio dilpenfandi, quae diverümode concipitur pro divertitale caufae, cui lemper illa fubjicitur cautela : /Uidita prius ejus Sacramentali Confeffione— inforo confcientiae, et ipfo aBu fa cr amentali s confeff.onis tantum, eP non aliter, neque ullo alio '»iodo : ita quod hujusmodi abfolutio » D difpenfatio in foro judiciario nülla-Dnu r fuffragentur : nullis Juper his VuH-Èfinn y.Ecel, F. L X — ( 338") — adhibitis teßibus-, aut litteris datis, fev proceffibus confeSlis, fed praefentibus laniatis, quasjub poena excommunica' tionis latae fentcntiae laniare tenearis, ita, ut nullum illarum exemplum extet, neque eas latori reftituas ; quodfi eas reftitueris, nihil ipfi praefentes lèttera* fuffragentur. Quippe refixingurmir bae litterae ad difpenfationes impedimento-rum» defeftuumque occultorum : reliquae enim ad Datariam remittuntur. 47. Quantum tamen ad remiffionem refervatae cenfurae, laepius litterae a Poenitentiaria expediuntur etiam ad _di-Ipenfationem cenfurae publicae, quae inde Ordinario infcribuntur. Et quidem, ß innodatus Centura, v. g. ob percuffionem Clerici, perfonaliterad Curiam Romanam accedat, fe primo praetentat Poenitentia-rio majori, vel ejus Regenti ; atque ab altero eorum abfolvitur, vel juxta ftyluni contue tum ab eis petit facultatem, ut ab aliquo ex minoribus Poenitentiariis poffit abfolvi- Hac facultate obtenta adit Poe-nitentiarium minorem, a quo abfolvi petit. Abfolutione obtenta adire debet vinum ex Procuratoribus Poenitentiaria©? ut conficiat litteras in forma Brevis ad Ordinarium ipfms abfoluti dirigendas? quibus ipfi intimatur, illum in forma Ec-clefiae confueta a cenfura elle abfolutum» cumque ut talem recipiendum. Si Orator perfonaliter urbem accedere non poi- ßt, abfolutio a cenfuris per litteras Poe-öicentiaviae coniueta formula commiti-tur Ordinario. 48. Praecipit Pius V. SanSle, et inviolabiliter opud Officium praediolum (Poe-ßitentiariae) volumus obfervari-, ut nihil prorfus pro litterarum confeblione, et expeditione, nec alias etiam pro charta, atramento, cera, capfula, cordulis, aliisque rebus, ad ipfam expeditionem fpeSlantibus exfolvatur. 49. In canta diverfitate tribunalium et negotiorum Romanorum Secretariis o-pus fuit, inter quos praecipuus eft Secretavi us Brevium, quia per ejus organum expediuntur litterae Apoftolicae in forma Brevis. Brevia enim Apoftolica a Bullis diftinquere placuit. 50. Differentia tum in papyro, tum in charačtere, tum in Itylo, tum in figlilo Utrinque elucet. In Bullis membrana lub-nigra et groffa, ac fiylus antiquus chara-fteris Gallici adhibetur, plumbeo figillo pendente ex chordis lericeis, fi fit Bulla gratiofa ; fi vero fit jufiitiae, ex filo cannabis. 51. Breve Apoftolicum juxta hodiernos Praéticos e fi; fcriptura modica in membranis lubtilibus, et albis, charačlere latino fiyli nitidi, et elegantis, rubea cena, annuloque Pilcatoris figillata, ac figno Secretarii fubfcripta. Pius V. Bull, in omnib, in Bull. Rom. tj. Cap. 5. De Secret, Brev. m Bull. ~ (34c ) — Quum Brevia non habeant un ud figmini authenticum, quam fubfcriptionem Secretarii, et impreffionem annuii Pifca- , toris in rubea cera facile delebili, et amovibili ; hinc pro certitudine expeditione non tantum regi lirantur in libris, feure-geflis fub fideli cultodia, led iniuper minutae, leu matrices, manu iplius Papae fubfcriptae, per Secretarium pro fua indemnitate contervantur, ac etiam pro gratiae concelfae verificatione in Archivo Apoltolico diligenter cuftodiunmr : Illis forfan gratiis, vel Brevibus exceptis, quae conceduntur fuper rebus couluetis, mo-dicique momenti, adeo, ut pene nemini negentur, unde propter ea generalis coni-millic, leu probata fides Secretarii, ac im-preilio didti annuii PifcatorisfufficienteS cenfentur: utv.g. funt Brevia fuper di- 1 fpenfatione interltitiorum etc. 53. In Itylo Curiae hae gratiae, et di-fpenfationes exigui momenti cenleiitur. Alt adeo modici fi forent momenti : cur tot edita fuerunt Decreta Conciliorum » quae per has difpenfationes, et couceiiio-nes evertitur, Itabiliretur, vel collapfa reftauraretur, uti et in novifiima Synodo Tridentina lactum fuit. ^ <4. Di vinus Primatus in inviolabili obfervantia SS. Canonum confiltit. En veteris traditionis, et aedificationis pauca argumenta. Juxta S.Caeleltinum Canonum, veluti reguIarumSpirituDei con- (340 " flìtarum, in regimine ecclefiaftico impeli um eft, ut pro fuo primatu eorum ob-fervantiae inhaerere oporteatPontiiieem. Dominentur, inquit, nobis regulae, non regulis dominemur : fimus J'ubjeùti Canonibus, qui Canonum praecepta ferva-nnis. Ex lententia Zofimi : quid enim tam fanclam , ac venerabile efi, quam penitus non exorbitare ab itinere Majorum, quorum Canonica inftituta velati quaedam fundamenta ferendi r fidei fant jacla ponderibus.- Ait B. Geiafms: Confidibus, quod nullus jam veraciter Cknjlianus ignoret, uniuscujusque Synodi Conjlitiitum, quod univ er falis Ec-clefiae probavit affenfus, nullam magis exequi Sedem prae caetcris oportere, quam primam. Refert Gratianus c. i. XXIV. q. I. Adducit inter alias veteres au&oritates et illam lentendam Hormis-dae : Prima falus efi, reüae fidei regulam cuji odire, et aconftitutis Patrum nullatenus deviare. Tam arčta apud veteres habebatur unio inter caulam fidei, et obfervantiam Canonum, c. 9. ibi. S. Caeleit, ep. ad ferig. Zofim. ep. 6 ad Alile]. t «rrf. Tttvon. Kift.L.w. c. 39. TITVLVS xxrv. De Infiituto Regularium. C APVT 1/ Di V*tirum Monachorum Infiituto. i* In reteri difciplina flatus Monachorum mere privatus fuit. Ait B. Hieronymus: Monachus non docentis- fed plangentis habet officium : qui vel fe-> vel mundum lugeat, et Domini pavidus praeftoletuf adventum. Has, aliasque veteres aufto-'ritates refertGratianus c. 4. etc. XFI. q-r • 2. Aufpicio (cripta regula haud utebantur Monachi : Superiorum enim datzt ex tempore praecepta primis Monachis pro regula erant, ut pro locorum , temporumque divertitale laepe mutari, aut dtverfa obfervari contigerit. Refert de Athanenfi monafterio Gregorius Turo-neniis, ibi fervatas fuifle regulas S. Ba~ filii. Caffi ani, et reliquorum Abbatum, tietraftis feilicet, et ulurpatis iis, quae pro temporum , et locorum conditione oportuna videbantur. 3. S. Benediftus poli CC. annos, quibus vita Monadica in Occidente florerat, Monafterio in monte Caffino , Romam inter, etNeapolin pofito, regulam fixam praelcripfit,Orientalium inftitutis mitiorem , perniilo modico vini ufu, remiffo-que jejunio quotidiano ; labore tamen manuario » exaóto tilentio, et folitudine ferratis. 4- Ad exemplum Monachorum Chro-degangus Mediomatricum Epifcopus Canonicos ad communem conviótum redegit , quibus et regulam ? voluti compendium totius diiciplinae praelcripfit, quam ConciliumAquisgranenfey/n«.816. comprobavit. 5- Novo jure pronuntiat Innocentius III. Ut, qui voluerit religiofam domum de novo fundare, regulam , et inflitu-tionem accipiat ex approbatis. Hoc Decreto vetitum cenfetur, fine auétoritate Sedis Apoftolicae novam religiofi Ordinis regulam condere. Refert Decretum c. 9. de Relig. Dom. 6. Superett volubilior conditio confti-tutionum, et ftatutorum Regularium » quae pro varietate locorum , et temporum a Superioribus mutari, aut abrogari poliunt. Inter caetera difcrimina Regulae , et conilitutionum et id declaratum eil apud PP. Diicalceatos, quod Regula, Hssfte«. exceptis votis, et Officio divino, non dir4-s-obliget,nifi ad culpam venialem tantum; Conftitution.es vero non ad culpam , fed poenam, nifi contemptus adfit, aut contrarium ejus, quod ftatuitur, ex natura fua , vel aliunde culpa fit. 7. Poftquam Pontifices jure novo fibi cap. s. reiervalfent arbitrium, novos Ordines De Di ver» religiofos admittendi, frequens occafio Qtr(1M<:'ljg fuperfuit, illos per Papae aučforitatem niultiplicandi. Noftro aevo illuftrionim S, 'Bern. Apol. i!(i €uil.Alili. Ordiimm quinque genera receafere potes ; videlicet Monachorum, Canonico-rum Equitum, Mendicantium, et Clericorum Regularium. 8. Saeculo XI. Carthufienß, Camaldu-lenii, Vallumbvola, Graudimoiiteuli» ac Ciftercienli familiis exortis grandis Monachorum diferetio emerlit, ob varias velles, aut regulas, variosque ritus, quibus (iuguli utebantur. Nigros appellabant veteres Benedičtinos; CiltercieufeS primum grileos, tum albos, leu candidos dixere. Ait S. Bernardus ea oceaiione : Unum Ordinem profejjione teneo , cae-teros charitate. 9. Eodem laeculo in emeudationeCa-nonicorum defudavit Petrus Damiani, quo Auétore Nicolausll.Concilium CXI1. Epildoporum convocavit Romae Ann. 10^9. ut Canonici ad communem con vidi um redigerentur. Hinc illi Canonici Regulares audiunt, quibus Regula S. Au-gullini placuit, utcunque incertum fit 5 quodnam e Ibriptis S.Au^ultmi fit alfum-ptum ? 10. Expeditiones Cruciatae novum, fitquehadienus inauditum genus Religio-forum peperete ; equeflres icilicet Ordines, quorum quidam vS. Auguftini, alii S. Benedirti, nonnulli CHlercieulum regulam profitentur,falvis peculiaribus fin»' gulorum Ordinum inllitutis. i T.TnterMendicantesOrdines eminent Dominicani, Fraucil'cani •, Carmelicae, et Eremitae S. Auguüini. Propoiimm illis fuit conjungere vitae Monalìicac perféétiones cum officiis Clericalis fta-tns, utfublidio elìent Cltricis infunftio-nibus ecclefiafticis per praedicationem verbi divini, et admiuiftrationem SÈ;ra-mentorum. 12. Saeculo XVI. plures novae Clericorum Congregationes emerferimt, quibus bmendatio morum , redučtio diici-plinae, et oppugnatio rečen ti orum hae-refum cordi fuit. JJicti lunt hi Clerici Regulares, quorum primus eil Ordo Theatinus, quem Marcellus Cajetanus Vicentinus, et Petrus Caraffa Neapolitanus, tum THeatenfis Epifcopus, poHea Paulus IV. S. P. Ann. 1524. iiiilituerunt. 13. Invalefcentibus tam divertis Reli-giofis'Ordinibus providendum fuit, ut novellis Religiolis indifcretior zelus non obreperet, novas Sedes propria auótori-tate erigendi, aut veteres augendi. Refert Gratianus vetera Epcleliae Decreta, quae vetant novum Monafterium, aut Oratorium inconfulto Epifeopo conlirui. c. 10. et 12. XVLII. q. 2. 14. Hoc exemplo ftatuit Conciiiifm Tridentiuum : Ne de caetera ulla Mo-Hafteria ,feu virorum , feu mulierum., friguntur /me EpifcopU in cujus Piae-(eji erigenda funt, licentia prius obten* Cao. 3. De nova Conftr. Monaft. Trid. feff. iS. de Regni. C! em. Vlil, Bull. ta. Hoc faluberrimum Decretum poltbac inftalirarunt, auxeruntque Pontitìces. 15. Inter caeteros Clemens VITI, declaravit, Ordinarios locorum nonpojfe Quoiiiam licentiam ad novos Conventus cujus-3(1 que Ordinis Mendicantium in civitati-Rom. J ' bus-, etlocis, ordinariae eorum juris-di&ioni JubjcSiis erigendos impertifh nifi vocatis, et auditis aliorum , in iisdem civitatibus, et locis exifientium Conventuum Prioribus , feu Procuratoribus, et aliis interejje habentibus; et caufa fervatis fervandis cognita ■> confiiterit, in iisdem civitatibus, rt locis novos hujusmodi erigendos conventus , fine aliorum detrimento com- mode fufientari poffe. 16. Juxta Bullam G : Gregorij XV. Si vero novi Con ventus, Domus. Congregatio, velSocietas hujusmodi infiituen-dae erunt, nullique alii Regulares ini-6z’(per quatuor millia pafiuum in circum-vicinis locis) reperiantur, Ordinarii locorum nihilominus diligenter inquirant , an incolae, et habitatores locorum , quorum et confenfum requirant, ac adhibeant, hujusmodi duodecim Re* ligiofos (hic enim numerus definitus» ut minimus eit) in Conventibus, ut praemittitur, inftituendos, commode alere, et manutenere valeant. 17. Fuere et olim Principi fuae parte*» ut de novo Monafterio confulendus fue- — (347) — rie. Condat id ex Epiftola Pipini Regis Francorum ad S. Bonifacium Archiepi-feopum Moguntinum. Quippe de Mona-fterio , quod S. Bonifacius in folkudine Buconiae prope flumen Fuldae de novo erexerat, haec habet : Sicut ex auEto-ritate S, Petri Principis Apoftolorum » pro quo legatione fungeris,privilegio Sedis Apoftolicae fublimatum conflat efl’e Monaflerium, a te noviter conftru-ctu;nita etiam nojlrae auctoritatis praecepto, quod aStum eft, roborari convénit. iS« Ludovicus XIII. Ann. 1629. publico edito vetuit, ne quodcunque Mo* nafterium, domus , aut Conventus Regularium , five virorum, five mulierum in quocunque loco, aut civitate Regni, etiam Ordinis jam recepti, et adtnijh confiruatur fine exprefld licentia Regis per litteras ab uno e Secretariis flatus fignatas, et majori Regis figlilo munitas-, ut Rex judicare queat de pvaediEla conftruclione, et juxta circumftantias decernere, quibus in locis, et civitatibus talis nova conftruElio admittenda fit pro fidei, et religionis augmento. Renovavit ediólum Ann. 174.9. Rex Ludovicus XV. ! 19. Cum nova condruuntur Monade- ria , faepius variis conditionibus addrin-gere placuit neo - ad m itio s Religiofos, I nimirum quod Sacra non facerent horis ?üg. :id c. 17. De ExceiT. Trael. Matth.Paris ad arm. 1240, ofBcii Pamchialis; quod non diverterent divečte,vel indirette populum a frequentatione officii Parochialis,quod q uaeitua- , re non velint etc. 20. Si alicubi regularis obfervantia re-mifit, conliiltius vitium fuit, receptos Ordines vel minuere , vel in alios transferre. Meminit Fagnanus, S. Congregationem Anu. 1628. Sanélitate tua Urbano VIII. probante cenfuiIfe, Fratres Minores de obfervantia S. Francilci prohibendos ette recipere Novitios, donec ex fuis Conventibus Vuftulilient omnes ab-ufus, qui Regulae S. Francifci advertantur. * 2i.01im jam duoConciliaGeneralia nimirum Lateranente , et Lugdunente nimiam Religioforum multitudinem re-ftringere laborarunt, ne.ex: illis in Eccle-liam redundaret confufio. c. 9. de Relig-Bom. c. un. ibi in 6. Refert Mattiacus Paris: Admirantibus immo objlupenti' bus viris fapi entibus , et difcretis , /«-per tot novis ordinibus quotidie exorientibus , et emergentibus, f pretiš 5* Benedicit, pleni Jpiritu omnium San-Borum, et magnifici Aùgujlini dijcipU' nis (quibus veteres Congregationes Monachorum , Canonicorumque continebantur) tot viri litterali (proin non ex coeco impetu, fed propofito bene per-penfio) ad naviter inventos ac ereSios \ Ordines fiubito convolarunt. Aii B. Au-. Ruftmus : Nimis dolendvM tft , fi n d tam ruinofam fuperbiam Monachi jur-rigantur ■> et tam gravi contum eli a Clerici digni putentur : cum aliquando I etiam bonus Monachus vix bonum Clericum faciat. * i. 2 TITVLVS XXV. De Jdmijfiont ad Religionem. CAPVT i. Ot JVovitiatus Ingressu. i. Novellorum Ordinum primus fervor non diu peritici ile viliris eft. Vitio i piis fuit, quod indilcretiori ingrelfui locum darent, ut tuorum numerum augerent. Perftrinxit Carolus M. veterem indifcre-tionem. Et non tam, inquit, probis, quam multitudine hominum delectantur ; plus fiudent, ut fuus Clericus, vd Monachus bene cantet. et legat, quam jufte, et beate vivat. cum tolerabilius fit imperfeSlio cantandi, quam vivendi. 2. Juxta regulam S. Benedirti : Novi-ter veniens quis ad cotpverfionem, non ei facilis tribuatur ingreßus,fed, ficut Jpoftolus, probate fpiritus, fi ex Deo fiunt. Ergo fi veniens perfeverit pulfans, et illatas fibi injurias, ac dif- Carol. Capit, iit terrog. c. II. S. Bened. Reg, c, 58. — ( 350 ) — ßcultatds ingreßus poft quatuor •> aut quinque dies vifus fuerit patienter por-tare, et infiftere petitioni fuae, annuatur ei ingreßus, et fit in cella hofpituM paucis diebus. 3. Haec ergo mora in cella hofpitnni inftituta videbatur, ut interim in mores» | ' et a&iones neo-converfi inquiri pollet. ^;Y4. Ait S. Ifidorus : Vitam enim uni us cu-tj' ’ " jusque in hofpitalitatis fervitio tribus menfibus confderari oportet; quibus peraStis ad caetum S. Congregationis accedere licet. Neque enim fujapi intus quemquam convenit, nifi prius foris pofitus, ejus humilitas, feu patientia probetur. dem. 4-His exemplis monet Clemens VIII« viri. Superiores Regulares, ut diligenter in-Novit Prc- siuirant mox in limine , quo fpiritu » cept. §'. $2. qua mente, ac voluntate id regularis 'n Bu'1- vitae genus elegerint Candidati, quem finem fibi propojuerint, num zelo melioris frugis , ac perfetiioris vitae, et ut ! Beo liberius famulari pojfint? Bn potius levitate,vel humano aliquo affectu, aut inordinato animi motu ducantur ? Conftit» Recentiores Conftitutiones P. P* i1, i. c. 3. Rremitarum S. Auguftini abhinc ordinant : Si quis in Ordine-recipi petierit, non ftatim annuatur ei, quicunque UU fit, fed probetur fpiritus ejus, fi ex Beo eft ; quia defideria dilatione cre-fcunt : et in privatis colloquiis voluti- ists j mens , et intentio ipfius a Priore Conventus, vel a MagiftroNovitiorum, feu ab alio perfette exploretur : quodfi perfeveraverit in propofito, Prior eum faciat diligenter de veritate vocationis examinari a duobus Examinatoribus ad hoc munus deputatis. 6. Si Canditatus juftum fpecimen fuae Vocationis fecit, adNovitiatum inducitur. Juiquit S. Benedičfus : Pofiea autem fit in cella Novitiorum, ubi m e ditetur, manducet, et dormiat. Manifeftum eft ergo, cellas Novitiorum, quoad Dormitorium, et Refeédorium ipfum fui lì e a domicilio reliquorum Monachorum feparatas. 7. Meminere hujus cellae Novitiorum ; et aliae Patrum Regulae. Fereolus haec habet : Vicinam tamen Monaft er io cellulam, dum praenotatum tempus obfer-vat Novitius, accipiat, vifitumque quotidianum a Monafierio, fi inter reliquos operetur, expediet, lectioni ante omnia, et orationi dans operam. 8. Juxta Decretum Clementis VIII. Quod vero ad loci qualitatem uniuscu-jusqueNovitiatusJpeSlat, locus hujusmodi propria claufuraab ea parte Conventus, et Monafterii, in quo degunt Pr ofe fi, fe gregatus fit, atque difiinSlus; habeatque tot ad dormiendum cellasfie-paratas, quoterunt numero Novitii vel dormitorium ita capax, ut pro fingu-tis fin guli lectuli commode fierni pojf.nU C*p. a. De Novie. Fercol. Reg. c. s- Gern vnr. fupr. 5- 2$. (3^2) in quo etiam cellula, vel certus, at de-ter Hiììatus Incus pro Alagijìro, ejìis-que focio repefiatur etc.* s Bencd. 9. Meminit Regula S. Benedirti huius «.eg, Jupr. jvtagiftri pro indi catione Noyitiorurn. Et Senior eu inquit talis deputetur, qui aptus fit ad lucrandas animas, qui fu* per cum curiofe omnino intendat, et Jbl' licitus fit, fi revera Deum quaerit: fi fot' ■ licitus fit äd opus Dei, ad obedientianu ad opprobria ? Oportet ergoMagifirum Novitiorum praeditum e(fe grandi prudentia non carnis, fied fipiritus, exercitatum in exercitiisMonafiicis, et verbo, et exemplo Novitium inftruere fit-idoneus, et ei, contempto mundo, infipirare poffit purum amorem Caelefiium. 27. 10. Clemens in t'110 Decreto de Novi- tiorum Magiftro, ejusque focio habet: Jpfe Magifter facerdotali Ordine fit initiatus, ac in quinto fialtem Jupra trige-fimutn filiae aetatis anno conftitutus, et per decennium a profiefiione emijfiain re j ligione pepftiterit. Socius vero, fi quit eft, irigefimum annum excedat; fini que ambo doctrina, quantum per Superiorum diligentiam, et vires fieri poterit, vitae etiam anteaclae exemplo praefiantes, orationis praeterea, ac mortificationis operibus additili prudefltia, cha-ritateque referti eie. i i. His, aliisque dotibus Magiftro Novitiorum indifpenfabiliter opus eft3 qui» — - C 3)3 ) ~ fejus eft, Novidum ad regularem obfeü» Vandam efformäre. Inquit S. Regula : J Praedicentur ei omnia dura, et ajpera, : per quae ituf ad Deum. Si promiferit \ de ftabilitatis fune perfe verantia, poß I duorum menfium circulum, legatur ei haec regula per ordinem etc. iz. In Occidente annuus Novitiatus placuit. In Oriente triennalis frequens fuit. Indellatuit Juftinianus, ut accedentes ad vitam Monàfiicam per triennium in vefte laica maneant, divina addifcèn-tss eloquia; et utReverendiffimi corvm rlbbates requirant eos, unde eis defidevium vitae fingularis accefferit. — Non tnim facilis e fi vitae mutatio, fed eum animae fit labore* Ecce generalem rationem. Nov, s. c. a« 13. Refert Gratianus veteres auctoritates, quarum aliae annalem, aliae triennalem probationem Novitii praeteribunt, quas'ut conciliaret, particulam incognitus praetenfo Decreto Bonifacii infperfit, c. i, et 3» XVII. q. 2. Abeli haec vocula a novella Jultiniani, quae proprie fontem praebet diverfae dilciplinae. Praeftitiffet, fì Auctor per diverfitatem temporum, et locorum veram contiliatiouis viam ini-illet. 14. Jure Decretalium annalis Novitiatus in Pvegula eli, ita tamen, ut per re-nuntiationem utriusque, Monafterii,No« 1 Vitiique, coarótari, aut ampliari potuerit« Van-E[ym p. Ecel. P I. 2 frid refi-. SS. de Regni. *. 15- ( 3U) Sic decidit Innocentius III. profeHìonem1 ante exaótum Novitiatus annum faétaniij t effe validam ; monendos tamen effe Ab* e bates, ne pallini ante tempus probationis1 c completum quoslibet ad profeffioneri l admittant, c. 16. de Repul. c x 14. Quum nonnulli id genus Decreti! 1 ad Ordinem S. Benedici reftringefent) { declaravit Alexander IV. et Bonifacius 1 Villo Mendicantes neminem ad profet [ fionem fui Ordinis intra annum probati ' 1 nis recipere poffe : quod fi fecerint, re* ’> ceptus alligatus haud eft eorum Ordini) 1 et ipfi a receptione profellionis aliorutti) i funt fu fp e ufi, aliisque paenis percellendi' c, 2. et 3. itìi in 6. Hačtenus tamen Pro-feffus intra annum obftvingebatur ad religionem in genere, ut ad faeculum regrediendi libertas haud fiipereffet, quia opof" tuie eum in alio Órdine legitime profiteri cit. c. 3. 1 v Noviffime Synodus Tridentina e-dixit : Ne inquacunque Religione taf» virorum, quam mulierum, qui minori tempore, quam per annum, pofi fufefr 'ptum habitum in probatione fleterit, ad profejjionem admittatur. Profeto aw tem infra annum probationis/ačto /t ab-foliite nulla, nullamque inducat obliga' tioficm ad alicujus cujuscunqueregM/d.b vel Religionis, vel Ordinis obfervatio' nem, aut ad alios quosemique effecluS- (Bi?) rr'f 16. Oportet inde ex Tridentino De-111 ci'eto annum Novìtiatus eile integrum? !> et continuum. Sic juxta Fagnanum de- F«gn. ai c. de Regni. iis1 elavavit S. Congregatio Concilii I. defe 1,1 ftum vel unius horae profelìionem red-, dere nullam. IL Si Novicius delenierit rti! Religionem? reverlum tenerirurfus inte-gvum annum probationis inire? nam dua-u,s: rUm horarum interruptio reddit incoe-■H Ptum Noviclatus annum pro praeterito ' nullum. Alibi tamen relblvit S. Congre- 4^ 7. 3' gatio? expleto anno profeilionem valere? vel vovi i’ fi Novicius aliquam partem temporis in n Monarterio exegerit ? quamvis reliquo " curriculo de mandato Superioris ex rationabili cauia retento habitu , et propo-fito haerente extra Monafteriiim peritite-tit. Sic valet expleto anno profellio ? Ruamvis Statuta prolixius tempus probationis alicubi praefigant. S? integro anno abfoluto ante emiliani profefilonem No-vidus Monafterium? aut Ordinem defe-ruit, reverlus fine novo probationis anno .poteli ad profeilionem admitti. 17. Veteri more No viti i annum probationis in velle laicali exigebant? ut ni-uil eilet, quod eos ab egrelfu impedire PolTet? fi eos prQpofid fui paenitere vel- tet. Refcripfit S. Gregorius? Milites, ad Religionem divertentes, juxta normam regularem debere in J'uo habitu per tri-iftnium probari, et tunc Monachium, z » Ad c. 2. de 1'oetiir, C*n. 5, DeLilxrc. Novie. — ( 3t6) — D to Juctort, fufcipert. Refert. Gratia* uus c. i. in fin. D. 53^ | i8* Hac Qccatìoue forte tacita profef-fio invaluit per Aifamptionem habitus inouaftici, cujus frequens in novis Decretalibus mentio occurrit. Cum enim ante profèiìiotiem habitus Monadicus fulci pi non ibleret, tacite profiteri cenlebantur» qui vel per annum habitum portaifent* c. 22. et paflim de Regni. 19. invalefcente uju, quod ipfi Novi* tii mox ab ingreifu habitu monadico donarentur, praelcripfit Gregorius IX. ut > ubi habitus Novitiorum 11011 effet didiu* ftus ab habitu Profeiforum, habitus pro-feffio.nis benediceretur, ut quidam didiu-ótionis locus eilet, c. 23. ibi. 20. In Decreto Gratiani liiperfunt reliquae veteres auftoritates , quae paternae potedati tantum dedere, ut in impu-bertate filiolos fu os inviolabiliter devovere religioni regulari pollent, quin eis unquam a propolito» quod Parentes pro impuberibus em lerant, réfilire liceret. c. 3. etc. XX. q. 1. 21. Caeledinns Ili. jure Decretalium» rejeéto veteri rigore patriae potedatis» relcripfit, puerum, quem in minore aetate parentes obtulerint, compellendum non effe adepta pubertate votis paternis dare, fi Monacbalem habitum retinere noluerit, c. 14. de Regni. 22. Td et jure veteri filiis poli adeptam pubertatem integrum fuit:, qund invitis parentibus religionem profiteri pollent. $ vero in fortiori aetate-, id eft polì an-11r>s pubertatis, adolefcentula, vel adole-fcens Deofervire elegerit, non eft pote- i fias parentibus prohibendi. Apud Gratia u. c. 2. XX. q. 2. 23. Si tamen vel ex conječhiris, vel px circu.mftantii? appareat jnfta lufpicio, Juvenes, aut puellas fuilfe iniciis parenti- per fraudes, aut minas alienas ad pro-feffionem folli citatas, nonmmquam officio judióis ad jnllantiam parentum compelluntur Superiores Regulares eos reddere, aut in Joco a Monafterio feparato collocare, ut ibidem eorum voluntas, au i vera, et firma lit, fu erit que, exploretur, difcutiaturque. Jrg. c. ?■. et 1 i. cjeRegul. 24. Concilium'fridentinum ad plenam Tr;a. a* ubertatem regreffus conciliandam decre- Rrgui. Vit, ut nulla renuntiatio, aut obligatio ante prof eft onem fa dìa, etiam cum juramento, vel in favorem cujusque cau-I faft 'piae valeat, nifi cum licentia Epifco-fii, five ejus Vicarii , fiat intra duos Senfes proximos ante profeftionem ; ac ,l°u alias intelligatur effeSlum fuum f°rtiri, nifi fecuta prof e jfion e etc. 2 fi Movitius fua vel direste , vel indirete Monafterio addixit? Ex veteri lententia Auftoris Regulae , qui Magifter dicitur: %fam de ipßs rebus Ingre[ji Abbas in fua poteflate mutatis, quidquid necessaria! utilitati monasterii abundare viderit, pro anima fratris ipfius propter praeceptum fnpraddctum fequendi, venditis, et diltributis bonis in uluni pauperum Dominum per eleemofynam, clifiraSla illa re fupervacua, pretium ejus pauperibus tribuat : ut, quod ille imperitus frater non meruit facere, pro illo iß e, qua fi doctus Magifter, valeat adimplere. 32. Abfit-) quod quisquam tantae integritati , finceritati iimül, et charitati obventionum monafticarum invidere, vel detrahere vellet, aut poliet ! Ait Hugo Menardus : Quam longe hic Ma-gifter abeft a qnorundam avaritia , aut cur io fit at e, qui aut bona Novitiorum (pet oblationem , vel fucceffiouem Mo-nafteriis advenientia) in arcapecondunt aut ea infanis fiibjiruAionum molibus erigendis, fimilibusque vanitatibus impendunt , Chrifto in fuis membris algente , et efuriente. 33. Decrevit Synodus Cabillonenfis II. ut Epifcopi, five Abbates , qui non in fructum animarum, fed in avaritiam, et turpe lucrum inhiantes y quos- ilbet homines eieclos circumveniendo totonderunt, et res eorum tali perfm-fione non fohm acceperunt, fed potius Jurriperunt, poenitentiae Canonix a e, fine regulari,utputa turpis lucri feb'ta-tores, fubjaceant. 34. Iri veteribus regulis nptmunquam lotus fuit cautelis, ut, ad i obmovendum omne periculum, nihil a Novkiis petere- , tur, aut reciperetur. S. F ruétuotus , E- leg.^fg, pifcopus Braccarenfis ftatuit, ut nihil de facultatibus ingredientis in eundem locum , ubi ingredi petit Monafterinm, vel ad unum numum recipiatur; fed et ipfe manujua cunela pauperibus ero-I - 35.In Gallia generalis regula eft,quod 1 Noyitius neque profeffione inflante, ne- A,,Ir, ratr. que ante quid quam poffit di reči e, aut in- J?-.« directe donare, aut legare Monafterio, Bieii;art. in quo profellionem emiflurus eft, in a.s. praejudicium inorum haeredum,, five ex propriis bonis, live acquili tis, aut etiam mobilibus, tam quo ad proprietatem, quam ufu frudi um. Alibi perleges Regias reftriiigitur donatio, aut legatum Mona-flerii, quod Novitius , aut Novitia'facit ad penfionem vitalitiam , aut quantitatem moderatae dotis, ut in reliquis bonis , fa da profeffione , haeredes ad fuc-ceffionem vocentur. 36. Peculiariter libertati puellarum, fjgpr4'am ffiiae vel ex infirmitate fexus, vel prae- pUeif,x lu Trid felT. »5. de Regiji, c. *7- Fagli, s d t. 12. de Eegiil. jncHcio metus reverentialis faepius periclitari potFuntvcorifalendum duxit S. Synodus Tridentina. Hinc flatui t, ut » fi puella, qune. habitum regularem fu-fcipere voluerit, major duodecim annis fit-, non ante eum perNovitiatum fu-fcipiat : nec pofiea ipfa, vel alia profef-fionem emittat-, quam exploraverit E-pificopus, vel eo abfente , vel impedito > ejus Ficarius , vel alius eorum Jum-ptibus ab eis deputatus,voluntatem virginis diligenter, du eoa Ei a, an feduSla fit, an ficiat, quid agat? Et fi voluntas ejus pia, ac libera cognita fuerit, ha-buentque conditiones requifitas juxta Monafierii illius, et Ordinis regulam » nec non Monafierium fuerit igoneum ; Ubere ei profiteri liceat. Cujus profief-fionis tempus ne Epifcopus ignoret » teneatur PraefeSìaMo n afte rio eum ante menfem certiorem reddere etc. 37. Hoc Decreto duplex examen puellae commendatur, quorum unum ante habitus fufeeptionem,alterum infra menfem inflantis profeifionis definitum eft juxta declarationem S. Congregationis > quam laudat Fagnanus : nec ab alterutro examine dilpenfantur Monafteria» quam-vis.exempta Monialium. 38. Haec examina fpččlant tria pun-čla; utrpote I. libertatem, ac voluntatem? procul ab omni metu parentum , vel alio praejudicio praecipitantiae. Praecipit S« Carolus in Concilio VFerliolanenfì I. Ut Commiß'i rius Epifc o pi No viti a e demon-Jìret, qtiam gravis ea res fit, quamve vinltas res tria illa religionis vota requirant; ut vinculi vim intelhgat, quo fe obftringi vult. 39. Diferte, et II. Synodus Tridentina inquiri praeci it : an puella habeat conditiones r equi fit as juxta Monafterii illius, et Ordinis regulanii quod indubie tam de qualitatibus corporis ? quam, animae iiitelligendurrt eft , et de his potilli-mum, ut non tantum fußineat regulam» prout in laxioribus Monafteriis ab aliquibus fervatur, ted prout ea juxta normam profeifionis fervanda eft. 4J. Inquirendum eft III, num Mona-Jhrium idoneum fit ; utpote tale, in quo ea lit regularis obfervantia, ut merito iperari queat, quod in illo ipfa puella vota fu a exaéte exfolvere, et vitam religio-fam fine falutis di (cri min e per torrtmtem vulgaris relaxationis agere queat ? Dici-dit S. Congregatio tefte Fagliano, receptioni Novitiarum in Monafteriis, vitio proprietatis infeftis, locum non elle, quia tanto vitio graffante idonea non cen-lentur laluti Monafteria, cum non poffit non effe periculofum in tam degeneri caetu profiteri. 1, * 41. Quid ex his argumentis fupereft» quam parentum, aliorumque folcicitato-lum vocationem, vel procurationem elle Fagn. ad c. 2. de Stat. Mansch, S. Chry- foflr. hom. 'SS. op. 1 mil ci f. iti Muh. S. Greg. in i Reg. 16. lib. 6. 3- Cone. fUirdig. e. 6. de Ordin. Bell arm. de Gemit, colu mb. L. 2. e. ii. illegitimam pro flatu vel ecclefiaftico » vel reljgioVo? Ait S. Chrylbftomus: Matres corpora natorum fuor im amant, animas autem contemnunt : defiderant illos valere in hoc faecula , et non curant,quid p affari fini in alio - ut oft enei ant , quia corporum funt parentes , et non animarum. En lentennam S. Gregorii : Qui funt, qui ungunt, quos non monfivavit Deus, nifi qui carnali (iffeùtu ad Ecchfar uni culmen Ordinandos ducunt, qui non merita difeernunt, fed perfonas accipiunt —quod fumi e fi, faciunt1, quod Dei efi , tollunt. Querebatur aiin. 1624.Concilium Burdigalenfe: In nulla re prof celo magis elaborant hujus jaeculi homines, quam ut filii, ‘fdiaeque, praecipue deformes, et ad faecularia negotia inepti, infortemDo-mini affumantur, in beneficia certe, non ad officia ecclefiafiica, ratione quacunque,cum non eos vocet Dominus,promovendi. Quid iniquius ? Ex erili Bellarmi-111 multitudo Monachorum ex monte perfectionis excidit ad vallem profundam nimiae relaxationis, quia eos non duxit ftella verae vocationis ad praefe-piiim Domini ; id efi ,• non traxit eos divina dehStatio ad humilitatem Ckrifti JeStandam; fed carnalis fenfus, qui mentem excaecat, duxit illos per lu-geftiouem parentum, aut propriam corruptionem ad vitam commodiorem,cum ‘effent pauperes, vel ad honores ainbkn-_dos in religione , cum in faèculo non invenirent, qua via poffent afcmdere ; vel aliquo alio humano conßlio vefiem fanctam induerunt. Et quid mirum etc. * I. 2 TITVLVS XXVI. De Simonia circa ingrejfum Religionis. CAPVT I. Dt Puritait Infevtffus Religio fi, ut Witium Simonide abfit. I. Corruptioni regularis difciplinae nunquam moii maximum praebuit fomentum Simonia. Ex lententia S. Gregor i i amor pec uniae facit, ut nulla de aSlu probatio, nulla follicitudo de moribus, nulla de vita difcuffio ; fed Jbhmmodo dignus, qui dare pretium Juffecerit, aefii-nietnr. 2. Inde in veteribus recentioribusque Decretis nihil frequentius occurrit, quam cenfura in fimoniam pro ingrelfu Religionis. Ait Concilium Turonenfe : Non fatis utiliter in populo avaritia redarguitur, fi ab his, qui in Clero confiituti videntur, et praecipue, qui contempto faeculo r'eligiofuni nomen profi dentur, et regulam,modis omnibus non cavetur. Prohibemus igitur, inquit, ne ab iis, qui ad Religionem tranfife volunt, aliqua pecunia requiratur. Rsfenc.&.deSimoth S. Greg’. Lib. 7. Cf. III. — (366) — j. Quum nonnulli obtenderent, quod quidem nihil pro ingrell'u, fed bene pro fuftentatione, quam ProfeIllo tribuit, quidquàm peti pollet ; Gratianus plurimis Auctoritatibus futilem praetextum refellit. Ex fententia enim Pafchalis II. Quisquis horum alterum vendit9 fine quo nec alterum provenit, neutrum invenditum derelinquit. Refert c. 7. L q. 3. et Grat, praef» 4. Alexander,III. confuetudinem damnavit, quod pro paltu ad ingreifum Religionis, aut emiflfionem profelfionis quaedam quantitas pecuniae exigeretur. Quo niam ergo faSlum hujusmodi, inquit , perniciofum videtur, mandamus, quatenus, fi ita ejfe inveneris. Abbatem, et Monachos ad refiituendam pecuniam— tam indigne acceptam compellas etc. Supereft referiptum c. 19. de Simon. f. Innocentius Ìli. repreHit Mouiales, quae titulo paupertatis vicium fimouiae excufare volebant. Quoniam, inquit, fi-moniaca labes adeo plerasque Maniales infecit, ut vix aliquas fine pretio recipiant in for or es, praetextu paupertatis etc. volentes hujusmodi vitium palliare : ne id de caetero fiat, penitus prohibemus. c. 40. d. t. 6. Quid uberius Decreto Urbani IV. ? Quam vis, ait, fit eis de jure inhibitum » ne tam a maribus, quam mulieribus volentibus ingredi eorum Religionem — ln earnndem perfonarutn receptione, antante-, aut poft illam, quoscunque pa.jtusi prandia-, Jeu caenüs-, pecunias, jocalia-, aut res alias etiam ad ujum ec-cleßaß,icumj'en quemvis pium uj'um a-liu.ni deputata, vel deputanda, direkte-, vel indireste petere, vel exigere quoquo-modo praejumant, Jed eas potius cum omnimoda pietate recipiant, ac in viStu, et veflitu, ficut alias perfonas Juarum Eccleßarum etc. fin cer a charitate per-traShent ctc. Abiit, ut in tanta integritate quisqnam titulus exactionum fuffraga-ri pollet ? c. un. de Simon, int. Extrav. Com. 7- In cl a ultris Momalium faepe locus fuit quaeltioni, an exaétiones dotium, praecipue in Monalteriis opulentioribus, per conine tu di nem excufari queant?'Affirmat Benedičtus XI V". S. P. quia et opu-lentioraMonafteria cafu inopino frequenter ad inopiam delabi contingit. At procul dubio hac cccafione. repellere, vel poli:habere pauperculas, dote praeferipta deltitutas, iniquum foret. Ait S. Grego-rius : Hinc fit etiam, ut in fontes, etpau- ' peres — prohibiti, defpeStique refiliant. fer, dum innocentia pauperis difplicet, dubium non eft, quod praemium illic delicta commendet ; quia, ubi aurum placet, ibi et vitium. Quid, quod et faepius non tam inopinus cafus, quam mala ad-tilini(tracio Superiorum reditus Monalte- Cap. i. De Exnft. Dot. Peried. XIV. de Synod. . lib. 7. c. 58. S. Grefr. Ii >, VIL ■ Cv K'thè od. S. Bern, ferm, ad l'alt. Cap. §. I)e med. Auol.1 Si* muli. y Trid. feil*. 35. de Ke- gul. c. 3. Beliarm. de Gemir-folumb. L. 2. c. 6. riorum, per luxum , et faßum ? aliasqiie gloriolas exhaurire foleac "? Juxta S.Ber* nardum, quis, obfecro, taicorwn avidius - quaerit temporalia ,• et ineptius utitur ac quifit is V 8. Praeteritis recetidoribus rationibus# aut exaltationibus, fupereft vetus reme-diuiti abolendi omnem fufpieionem tanti criminis, ut noti amplius in Monafierio Canonicorum ■> atque Monachorum fu-fcipiantur, feu etiam puellarum, nifi quantum ratio permittit i et-in eodem Monafierio absque neceß’driorum penuria degere pofi'nnt. Refert, c. 1. de lnfi.it> 9. Hoc exemplo praecipit 'Synodus Tridentina : In praedictis autem Mona-fteriis, et tam virorum, quam mulierum bona immobilia pofiidcntibus, vel non po[fidentibus, is tantum numerus con-ftituatur, ac in pofierum confervet uri qui ex reditibus propriis Monafteriii vel ex confuetis eleemojqnis commode pojfit Jufient ari. Abfit, ut indifcretioni augendi numerum locus tit. Ait Bellar-minus : Inde nata funt Jean dala gravici et multipli ia, omnibus nota, qua e materiam uberem praebent columbae ge-mendhetplangendi relaxationem, ne dicam corruptionem, religiofiorum'Ordinum. 10. En aliud medium ! S. Carolus ia ConcilioMediolanenti 1. Praecipit: Mo-nafieria, in q uibus duodecim non fiun t) quae quae, profeffae velo utuntur, quaeque mm numerum propriis fructibus, aut coujuetis eleemo[pilis alere non pofjunt transferre , et cum aliis Monajhriis ejusdem , aut alterius Ordinis unire fiudeat Epijcopus diligenter; vocatis ad id Superiorib us Regularibus, fi mo do res agat ur ejus Monafterii, 'cujus cura ud illos fpecìat. Si vero ejusmodi unio minime expedire videatur, cum numerum Monialmm tempore interire, et ad nihilum redigi finat, adempta omnino illis Monialibusfacultate recipiendi Novitias. 11 .Inquit Ami. 1^83. Concilium Rur-digalenfe : Sandta, et religiofa paucorum Congregatio quavismagna ine-I ptnrum hominum multitudine Deo et 1 hominibus acceptior ejl, et EcClefiae utilior. 12. Reliquit et ß. Carolus in Concilio Mediolanenli E [ii fco pi arbitrio, fi propter juftas circumftautias cenleat, Monafterio pro vièta, et veftitu ex bonis Novidae quid conferendum elfe. Ewfcopus , innuit, tum impenfas aeftimet, quae et h Religionis mgrejfu, et tempore pro-feffionis fierifolent pro veftitu, aut pro aliis rebus ad ipfius puellae, vel Mo-Uafterii ufum commoditatcmve pertinentibus : tum pecuniae etiam fummam praefer ib at, quam puella alimentorum Homine Monafterio det, nifi cenfus, Van-Efpm Ecsl. F.I, A <1 J Co iis. Burri iij. Tit. 25. Cone. Mienen. c. 19. Cone. Burciig. fupr. Kilt alia bona immobilia,quorum annui fructus; ejusdem judicio, ad ea alimenta fatis fint, Monafierio attribuantur’ Ea autem omnis pecuniae fumma, eo nomine ab Epifcopo decreta, re ipfu apud certum hominem deponatur, qui, profejfone confeSla, illam flatim Monafierio tradat. * 13. Inculpatum ingrelTumiuReligio-nem dimetiri juvat ad rationes, et fimpii' citatem veteris traditionis, miliis receu-tioribusobtentibus?Concilium Nicaenum II. dedovat,exeerabilem a variti ani Prae--latos Ecclefianm invdfijje, ut nonnulli eorùm virorum, ac mulierum, qui pii 'ac Religiofi dicunt ur, Domini mandati obliti fallantur, et eos, qui ad vitam ■ monafiicarn accedunt, pecunia admit-'tant. Juxta dogma juris novi Monachi non pretio recipiantur in Monafierio c-2. de Stat. Monadi. 4 it Grego ri us VII* Qui taliter1 ordinantur, vel profitentur ambitu , vel pretio, non per oftium, id efi , per Chriflum intrant, fed, ut ipfii veritas te flatur, fiir es funt, et latrones. Refert Gratianus c. 113. /. q. 1. JuX' ta crifiri Concilii tiurdigalenfis,: Experientia docet , difciplinam religiofam eo^ rum vitio ex parte effe collapfam, qff in religio fas familias intrufi, aut alia quavis humana via induBi potitis, * quam a Spiritu JanBo vocati fuerunt. C 371 ) TIT VL VS XXVII. D e Pr o f effio ne. CAPVT I. De ritu foh,mniS profeßlonis. Juxta regulam S. Benedicti fufcipien- s-JSencd. das in Oratorio *eoram omnibus pro- Res'c,sS* mittat de ßabilitate fua , et converfione morum fuorum, et obeäientia coram Deo, et SanStis ejus ; ut « yi aliquando aliter fecerit , Je damnandum fciat » quein irridet etc.quam petitionem manu fua J'cribat. — 2. Aitlvo Carnoteufis : Ut monafiìcus ep* Or quod particularimus Statutis Ordinis, vel Monafterii aetas Pmfellio-nis protraili, led non contrahi pollit. ln noftris Provinciis nuper Regiae leges ad exemplum Edióti Aurelianenlis praecepere , iblemnem Profeffionem ad anuum aetatis vigefimum quartum completum prorogare. 10. VeteresProfeiTionis formulae nui- rap. •?. lam exprelfam mentionem votorum fe-cere. S, Benedictus primus elt, aut inter primos ■> qui Habilitatem loci, con-verlionem morum , atque obedieutiam fecundum regulam expreilit. Quippe,reliqua vota tacite fubipfa obedientia fe- cundum regulam , comprehenfa intelli-gebantur. 11. Ait S. Pater : fi habita fecum de- s. nenea. liberatione promiferit ,fe ompia cufio- '"i1*'1 dire et cuncta fibi imperata fervore » tunc fufcipiatur in Congregatione, fciens ,j'e Jub lege regulae conjlituium, quod ei ex illa che non liceat egredi % nec colimi excutere de Jub jugo regulae Cap. 4. De (tabi-li t, loci. Menard, Cone. Reg. c.61 §. 9- S. Bened. $eg. c. 51. quam fnb tam morofa deliberatione li' cuit ant rečufare, aut j ufcifer e. 12. Stabilitate loci vetantur Monachi vel pedem clauliro absque Superioris licentia ferre.' Inquit Eugenius : Monachus clauflro fit contentus ; quia , ficut f ifcis fine aqua caret vita , ita fine Mo-nafterio Monachus. Sedeat itaque'foli-tarius, et taceat, quia mundo mortuus eft •, Deo autem vixit. Apud Gradali, c. 8. XFI. q. i. 13* S. ßenedifhrs de Fratribus pere-grillanti bus ifatuit: ut dirigendi Fratres in via , omnium Fratrum , vel Abbatis fe Orationi commendent. Juxta Hugo-nem Menardom antiquus, et laudabilis' in Monaiteriismos invaluit, ut nunquam Monachus line benedizione, Vel oratione lui Reftoris foras progrediatur , ut hac velini circumvallatus mundi pericula, et daemonum tela declinare polGt. 14. Oblervat et Auétor, difciplimini antiquam illorum Patrum non perm i lì de Monacho foli vel peregre abire, vel cum extraneo loqui, fed dedille comitem itineris, ctjermonum te flem, non quemvis de trivio , fed probatum moribus ? ne dareetn occa (io maligno. IV Alibi praecipit S. Pater: Fratres, qui pro quovis refponfo diriguntur, et ea die fperant reverti ad Monafte-riurn, non praefumant foris manduca-re , etiamfi omnino rogentur a quovis. — ( 37> ) — nifi forte eis ab Abbate fino praecipia'" tur. Quid hac cautela conVu-lcius ? 16. En et ordinem, quo revertentes ab itinere Fratres recipi oportebat! Revertentes autem ipfo die, quo redeunt a via fratres, per omnes so ras Canonicas-, dum expletur opus Dei^ proftra-ti infoio Oratorii, ab omnibus petant orationem propter exceffus ; ne quid for fan farri puer it in via infuscant auditus malae rei, aut otiofi fermoms. 17. Haec pleraque plus 5 minusque re-centiores .Coniti turiones Ordinali fu a fecere. Sic invaluit, quod abeuntes, re-deuntesque Fratres a Superiore benedi-ftionem petant, accipiantque, ut fibi divinae gratiae fuffragium concilient » ferventque. Quid vel humilitate, vel fiducia in Deo falubrius ? 18. Nihil ab Inftituto monaflico alienius eft , quam illi indifcretiores Monachorum excurfus, et dilcurfus per civitates, et oppida, vulgusque hominum,cum conflet hujusmodi dilcurfus iaepe magna parere incommoda et icaudala. Veteres hujus argumenti auétoritates refert Gratianus c. 11.17. 18- XVI. q. i. 19. Novi (lime Concilium Tridentinum Tiid. feff. decrevit: Nec liceat Regularibus a'fuis c Conventibus recedere, etiam praetextu ad Superiores Juos accedendi, nifi ab eisdem miffi, aut vocati fuerint. Qui vero fine praedicto in fcriptis obtento (376) - mandato (obedieiniam vocant) repet' tus fuerit v. ctb Ordinario locorum ? tanquam defertor jui Inftituti puniatur. Cav 20. Quum veteri more tanta diverti- De Trauf. tog Ordinum religioibrum ignoraretur.? Ora.1" tranfitus a Monalterio in MonafteriuiB fere fine invidia, aut noxa fuit. Juxta re-s.Pencd. gulam S. Benetiičti fi quis Monachus Ke&.c.Ui. peregrinus de longinquis Provinciis fupervenerit, fi pro hofpite habitare voluerit in Mono fi trio ? et contentus efi conLuetudine loci. quam invenerit ? et noW forte fuper fiutiate fua perturbat Monafiepmm ffufeipiatur-, quanto tempore cupit. Si vero p.ofiea voluerit fißhilitatem fuam firmare, non renuatur ei talis voluntas, quia tempore hofpitalitatis potuit ejus vita dignofeh 21. Recepta Profeilione ftabilitatis loci haec vel voluntas? vel libertas magis invita fufptélaque videbatur. Inquit S. Praece’de Bemardus inter alias i: a lì o nes: Sufp e et a n et diipenf. habeo levitatem, qua id , quod facili e'lfl- volumus , antequam probemus, experti jam nolimus -, uno prope momento id ipfurn , et cupientes, et rcfpuentes tam leviter, quam et irrationabiliter. 22. In reliquiscei.fuic S. Pater-jufhim camam liipeielle tranleundi ad alium locum ?fi hac mutatione opus iit ad vitandum periculum fpiritualis contagionis. S. Bernardus ex cula vic ep. 7. ad Ada» — ( 377) ~ mam Monachum, quod propriaMonafteria deterentes reciperet. Hac ratione y inquit, illos fufcipimus , quoniam r on putamus effe malum ,■ fi vota latiorum Juorum , quae in locis juh potuerunt quidem promtere. Jed nequaquam perji Ivere Beo , qui ubique ejt, ubicunque reddantur. 23. Invalefcente diverfitate , et multitudine religi turum Ordinum refcripfit , Innocentius IIf., polle quemque Reli- gi dum zelo fan òli oris vitae ad Ordinem traudire tiri Odor em, petita prius licentia Praelati tui., Jicet non obtenta, (tuia, ubi fpiritus efi , ibi et libertas. Super-eft ergo locus grandi prudentiae , et di-fcretioni ne Angelus Satanae pro Angelo lucis obrepat, c. ig. de Rcguk 24. Obiervant inde Interpretes, quod cenfeatur ftriOius Monafterium, vcd llri-élior Ordo laxioris etiam Religionis, in quo exadtius fervatur regula. Ait de Card. d fponte habitum exuerit, nullatenus amplius ad cautam allegandam, aut petendam refìitutionem admittatur, fed ad Monafterium abfolute redjre cogatur, et tanquam apoftata puniatur. 29. Veteri jure major Monachis a pio propofito refiliendi libertas fuit. Inquit S. Benedióhis : (Mii proprio vitio egreditur de Monafterio , fi reverti voluerit -, fpondeat prius omnem emendationem vitii, pro quo egreßiis efl ; et fic in ultimo gradu recipiatur, ut ex hoc ejus humilitas comprobetur. Quod fi denuo exierit, usque tertio ita recipiatur ; jam pofiea Jciens , omnem fibi reverfio-nis aditum denegari. Quid tanta difcve-tione, et patientia, ad conciliandam verae poenitentiae,et convertionis frugem, folidius 'Ì Cap. 7. De E i efl:. Monadi, et Dimiir. S. Beneri. Reg, c. 29. UrKVIIL de Ai loft, et Ejéth 30. Vice verfa etMonaftèrio reliquum fuit, i n corrigi biles Monachos ejicere. Faciat, inquit P. Pateri Abbas - qtwd fapiens Medibus , fi exhibuit fomenta, fi unguenta adhortationum ,fi medicamine SS. Scripturarum etc. quod finte ifto 'medio fanatus fuerit, tunc jam utatur ykbos fero abfeifionis ■> ut ait Jpoftnlus : auferte malum ex vobis ; et iterum: infidelis, fi difiedit, difcedat. 31. Jure novo praeci it Gregoriut LX. ut Praefidentes Capitulis celebrandis, feu Patres Abbates ,feu Priores fugiti” vos ,fuos, et ejeSios de Ordine fuo an-nuatim requirant, ad agendam poenitentiam compellendos. Inde enim vetus eječlio , vel dimidio abolita cenletur. c. 24. de Regni. 32. En Urbani VIII. Decretum ! Ad haec , inquit, ut impofterum nullus legitime Profejfus ejici, vel dimitti pojfit, nifi 'vere fit incorrigibiiis : vere autem incorri qikihs minime cenjeatur : nifi non folum concurrant ea omnia , quae ad hoc ex juris difpofitione requiruntur , fubiatis in hac parte fla-tutis , et confiitutionibus cujusqiu Ordinis , et Religionis, etiam a Sede Apqftolica approbatis, et confirmatis ; verum etiam unius anni fpatio in jejunio , et poenitentia probetur in carceri tus; proindeque Religio privatos habeat carceres in qualibet /altem Pro- vincin. Elapfo autem anno- ß nihilominus non reßpurrit.fed animo induralo in fuä pervicacia per]everavevitane contagiane péftifc^a plurimos perdat, tan-quam pecus morbidum , ac membrum putre tandem ejici poßit. * 33. A udire lubetSS. Patrum menita ? Ini]uk S. Hieronymus: Facito aliquid boni operis , iit te femper diabo-his inveniet occupatum. Refert, c. 33. I). de Confecr. Ait S.Ambrotius: Cur non illa tempora , quibus ab Ecclefia vocas , USlicni impendas P Cur non Chriftum revifas! Chrißum alloquaris? Chrißum audias P Illum alloquimur, cum oramus ; illum audimus , cum divina legimus oracula. Quid nobis cum alienis domibus? Una, efl domus, quae omnes capit. Juxta Decretum Concilii Mediolàhenfis IV. Illud unusquisque — —fa epe repetat, Je non ad inertiam, atque ignaviam, fed ad fpiritua-lis , et ecclefiajlicae militiaè labores vocatum effe. Ex' fententia S. Bernardi Monachi vita in labore eft ; fi ergo labori locus non eft ? inutilis vita eft. S. Ambr. L.i, 0:Rc. c. 20, Ctnc.Me diol. t*. 3. de vit e: honeft, Cler. S. Bèni, ep. 185. Ž« fin. S Bern. de Conv. ad Čler. 6. 29. Caffi ati, L. 4, In-ßii.re. 8- TITVLVS XXVIII. De Volo Ob e dienti ae. CAPVT i. Dt Dotibus perfeStioris Obedientiai. i.Recentiores Reformatores religiofo-rum Ordinum optarunt fern per, ut Noviciis tanto exafiius circa foiiditatem pii propoli ti explorarentur, quanto hodie reftričtior fup ereil poli folemnem Pro-fefliOnem libertas ejeélionis dimilfionis-que. Inquit S. Beniardus : Utinam magis turrin inchoaturi computarent, ne forte fumptus non habeant ad perfi-cienfhm. Utinam , qui continere , obedi re , egereque non valent., aut volunt > perfeùlionmi temerarie profiteri — vererentur. Sumptuofa fiquideni turris efi, et verbum grande, quod non 0-mnes capere poffimt. 2. Caifianus praeprimis ad Officium Magiftri Noviciorum revocat', ut doceat juniorem primitus fuas vincere voluntates , quem fiudiofe in his, ac diligenter exercens, haec illi Jhnper imperare de indujlria procurabit, quae .fen ferit animo ejus contraria. Multis fiquident experimentis edoSti tradunt, Monachum, et maxime juniores, ne voluptatem quidem concupifcentiae fuae rs- fraenare poffe , nifi prius mortificare per öbedientiam Juas didicerit voluntates. 3. S. Benediétus per fynopfìn dote?, s.Benci. praecipuas religi olhe, id eli, per fertioris ilcg' c's-obedientiae explicat ; utpote , ut fit uni-verlalis, fine exceptione ; ut fit firn pi ex finedit'cuffione, ut fit prompta fine haelì-tadfjne. Ecce perfertionem obedientiae, quam Patres caecam dixere. . 4. Ait S. Gregorin s : Fera ob e di entia Cap. nec Praepojiti interiora difentit, nec De oted. praecepta difeernit, quia, qui omne “eeg fnT. vitae fune judicium Maj0riJiibdiditReg. c. 14, hoc fodo gaudet, fi, quod fibi praecipitur , operetur, nefeit enim judicare, quisquis perfeci,c didicerit obedire ; quin'hoc tantum bonum putat, fi praeceptis obediat. Obedi entia ergo haec eft caeca , nimirum quoad ea, quae cupiditas, feu amor proprius fuggerit. Abiit vero , utobedientia (impliciter caeca , utpote fine omni di (cretione, laudavi pollet ! Ex lententia S. Gregorii admonendi funt J‘abdit f ne plus, quam expedit, fini jubjeSti, ne, cum fiudent plus, quam neceffe eft , homfnibus jiib-jici, compellantur vitia eorum venerari. Refgrt Gratianus c, 57.11. q. 7. 6. Quid dilcretius rationibus S. Bafilii? s- Hafii. Quod fi., inquit, quid nobis imperatum ^fc^'ev’ fit, quod idem fit cum mandato Domi- 1x4. ni, adjuvetque, illud tanquam volun- S Bern, «P-7- tas Dei ftudiofius, diligentiurque-, fup-preiiis propriae voluncacis, et cu, idi catis deiideriis, a nobis hi lari ter , velnciter-(jtie fufcipi debet, id que fervetri convenit , quod di Slum e fi-, j'upportantes invicem Pt charittìte Chrifii. Quoties vero aliquid, quod mandato Domini aut repugnat, aut aliqua ex parte vitiat; contaminato e, facere ab aliquo ju ffifil-erimus, tunc per regulam j dtae (Increti'mi s , commode illud ufurpabim.us : oportet obedire Deo magis, quam ho~ minibus. y.Obedientia iudifereta, ve luti abfolu-te caeca, in bono regimine fuperhua eli , etiti malo regimine periculolaelt.Iuquic S. Bernard lis : Falde autem pero er finn ejl profiteri te obedientem, in quo no-fceris fnperiorem propter infirmiorem, id eft , divinam propter humanam fai-vere obedientiam. Quid enim ? quod jubet homo , prohibet Deus, et ego audiam hominem ,furdus Deo P Non fic ylpofioli. Clamant quippe dicentes, melius ejl obedire Deo', quam hominibus-Igitur facere malum, quolibet etiam jubente, confiat ,( 38t ) — 8» S. Benediótas nullum indifcretiori riin- ^ obedientiae locum reliquie; quippe pro- p,-obed. feiiionemObedientiaefecuiidum regulam lixie. Aie S. Berhardus : Is, qui profite- deprae-tur, quidem obedientiam jpoiidet, fed c,e ' r non omnimodam , fed determinate fe- et 5]C’ eundum regulam — ut oporteat eum ■> qui praefi, non fraena laxare voluntati Juper Jubditos i fed praefixam ex regula fcire menfuratn. — Ergo Praelati jufiio, vel prohibitio non praetereat terminos profeßionis. Nec ultra extendi poteft, nec contrahi citra. 9. Reliquum tamen eft Superiori in certis cirSumliantiis, juftisque de caulis Vel in poenam delinquentis, vel ad pro-fedtum obedientis prudenter augere mandatum. Inquit S. Bernardus : Perfe- c" 6" Ha Obedientia legem nefeit, terminis non arctatur : Neque contenta angu-fiiis profeßionis, largiore voluntate fertur in latitudinem charitatis — quamquam nec ifiam regula ipfa tacuerit, ubi monet, fi Fratri impofiibilia '^junguntur, confidens de adjutorio idei, obediat ex charitate. Quippe Uon vult ; nos in obediendo menfiura eJfe contentos profejfionis, non attendere promi ffi debititm, non de pacto funere modum; fed trunsfire alacriter etiam votum, et obedire in omnibus. £aP 4- 10. Ea occatione, quod S. Benediftus at,eobed.* excufationis modeftiae , fi Fratri ardua, s Bened. yan-E finn ff.Ecd. F. I. B b Keg. c. rtg. Fagn. ad c. 3. de Appel. aut impoffibilia injungi videntur » locürn relinquevic, uturpacae funt appellationes ab obedientia, correéìioneque regulari. Quid a veteri Monachorum difciplina a-HeAius ? Inquit dilette S. Pater : Quod fi omnino virium fuarum menfuram vi' deritpondus excedere, impoßibilitatis fuae caufas ei, qui fibi praefi,patienter, et opportune fuggerat, non Juperbien-rlo , aut refiftendo, vel contradicendo’ i i.Novo jure iteratisDecretis tam degeneres appellationes reprimere placuit. Quippe aperte eluxit, omnem difciplinarn regularem periclitari, aut pelliim-dari, omnem que correzioni# nervum abrumpi, ti lubditis lit licitum pallini ä Superiorum correzione , aut dil poiitio-ne appellare, c. 3. ct 26. de Appell. 12. Hinc Interpretes ftatuunt, abobe-dientia, correZioneque canonica non dari appellationem faltem in ordine ad ef-feZum lulpenfìonum, fi limites jullae correZionis Superior non excellerit» neque tela judiciarii procedat in puniendo. 13. Supremus Senatus Parifienlis fo-lemni arrefto 19. Oétobris 1^43. inhibuit univeriis Regularibus fub poena arbitraria, recurrere ad Judices regios lubalter-nos per viam appellationis,fed lolum pei' viam requifitionis, ac implorationis brachii faecularis , idque d un taxat in calti feditionis, tumultus , aut gravis fcanda- H ) permittens tamen ad fuum tribunal recurlum, via appellationis tanquam ab abufu, aut implorationis brachii faecula-ris in calli, quo eilet clarus ,. et notorias abufus ; infraftio legum e_tc. <= 14. In reliquis quid lacra ipfa Regula inftantius Abbati commendat) quam juftamdilcretionem ? juxta S. Augufti-nam dijcretio eft amor bene dijcernens ea, quibus adjuvatur in Deum, ab iis 9 quibus impediri potefi. Inquit S. Chry-loftomus : Rara prudentia, leu dilcre-tioiie-, eum praeditum effe oportet, qui adminiftrationis iftius (regiminis regularis) curaminfe fufcipit. En S. Grego-rii fen tenti am ! Qui habuerit maculam, non offerat panes Domino Deo fno, nec accedat ad minifierium ejus—fi parvo nafo. Parvo autem nafo efi, qui ad tenendam menfuram difcretionis idoneus non efi. —Recte ergo per nafum dijlre-tio exprimitur, per quam virtutes fortiter eligimus, et deli Sia modelte reprobamus. Ex lententia S. Bernardi : Qui non mifcet prudentiam fimplicitati, fecundum quod ait Propheta : columba efi feduSla, non habens cor. Ideo efi columba , quia fimplex ; ideo autem non habet cor , quia non habet prudentiam. Et alibi : tene medium, fi non vis perdere modum : locus medius inter rigorem, et remiifionem tutus eft. Mediumfedes modi, et modus virtus. S. Äug. de inor, Eecl. L. i.c. 15. S. Chryf. de Sacerd. L. 3. c. 7. S. Greg. Plfc. 1\ I. c. ll. S. Bera. de mod. bene vid. c. 56. DeConfid. libi.c. xp. (388 ) Saffian. Reg. c. 27. S. Bened. Reg. c, 33. S, Badi. Reg. brev. c. 27. Cap. 2. DeSucreff. Munach. T I T V L V S XXIX. D e V o to Paupertatis. CAP VT I. Paupertas in quo Confiftat ? i. Ait Caffianus : Qui convertitur, pro e omnibus erudiri debet, ut nihil ei peculiare liceat po ßidere,Jed ita Je nudatum ex omni parte cognoj'cat, ut praeter tunicam ; pallium , caldarium vel matulam Juam nihil amplius habeat. 2. S. Benediétus diferte ind^ explicat. PJequis praefumat aliquid habere proprium : nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, fed nihil omnino. Dixic S. Bauli 11 s : fi quis Monachorum proprium eße dicit, absque dubio alienum fe facit ab Electis Dei. 3. Jure novo pronuntiat Innocentius III. Prohibemus quoque dißricle in virtute obedientiae, Jub obteftatione divini judicii, nequis Monachorum proprium ‘aliquo modo poJJideaU fed, fiquis aliquid habeat proprium,totum in continenti refignet etc. Refert: c. 6. de Stat. Monadi. 4. Infpečlo Jure Juftinianaeo Parentes, üfaciunt teitamentum, eandem portionem haereditatis ? live legitimam re- — (3§9) — linquere tenentur lilio fuo Monafterium ingrelio, ac profeffo , quam illi allignare debuilfent, fi in faeeulo manfiflet ; et fi Parentes abintefiato deceffiffent? ipfe eo modo Parentibus fuccedit, quo fue-celliliet, fi Monachus non elìet faétus : Nullo eis impedimento ex fan'ctimoniali converfatione generando five foli, fine am aliis ad fucceffionem vòcantur. Tum enim lat frequens fuit, quod vel ipfi Monachi per le, vel pro ipfis Mona-fieri um adeptas haereditates in ufus pauperum j procul ab omni rerum augendarum, aut fervandarum ftudio, effuderint. L. 56. C. de Ep. et Cler. 5. Alibi tamen vetus ufus invaluit, quod poft profeffionem Monachi mortui cenfeantur, ut omnis fucceffionis vel acquirendae, vel inMonafterium transmit-/ tendae incapaces declarentur. Refert de Gallia Guilielmus Benedičtus : Et idem, Guii. Be-quodin Cordigeris, et Mendicantibus, ^rc ut Parentibus, fuccedere non poffint, 210. etu. fervatur in praefenti Regno Franciae ex ipfius generali confuetudine de quolibet alio Religiofo , etiam non mendicante , cujuscunque Ordinis exiftat ; in quo regno fuit immemorabiliter obfer-vatum, quod Religio fi nunquam fuis ab inteftato fuccefferunt Patri, ac Matri, et minus caeteris eorum confanguineis ; nec jura fuitatis profitendo retinuerunt , et per confequens non fuccedunt Gudel. de Jur. No-viff. L. 6. c. .10. Cip. 3. De Prof-fefi". Mo-usft.S Au-guft. de 6. De Belgio Petrus Gudelinus ali-quando fcripfit : Magna pars, inquit, quaeftionum ex jure Juftiuianaeo c eff at •moribus, Jed legibus, harum regionum, et RegniFranciae, utpote quibus is, qui profeffuseft religionem, adeo pro mortuo,adtoexnumero hominum civiumque per omnia fublatns habetur,ut fit deinceps omnis haereditatis expers, atque incapax; neque legitima portio liberorum ei debeatur, omnemque tejlamenti faSlionem etiam inter liberos amittat, ac Juccedant ei mox propinqui ipfius ab inteflato , non fecus , quam fi c vitd migraffet, nihilque prorfus rerum ejus Monafierio , quod intrat, acquiratur, absque exprefia dedicatione, vel donatione. 7. Px.eliquum eft, quod , fi Monarterium per injuriam temporis, vel alio inopino cafu in ruinam decideret, ut praedandae juftae alimoniae eiVet impar, ex aequitate 1 altem adigerentur haeredes , ut annuam , et alimentariam pentionem Monacho , cujus haereditatem nafti funt» fubminiftrarent » attenta et paupertate Monafterii, et quantitate bonorum ad haeredes per profeJììonem Monachi devoluta. 8. En veterum Monachorum i 11 di tutum. AitB.Augudinus: Nemo quid qua rn po fidet proprium, tiemo cuiquam onc-rofus efi. Operatur manibus ea, qui* ~ ( 391 ) — bus et corpus pafci pojjit, et a Beo mens Mor. Ec-impediri non poIßt—Sane quidquid ne- def.Lib. cepario victui redundat (nam redun- i* c' 3i* Dat plurlmum ex operibus manuum, et* epularum restrictione) tanta cura egentibus diflribuitur, quanta non ab ipfis, qui dijlribuunt, comparatum eß. Nullo modo namque fatagunt, ut haec fibi abundent, fed omni modo a-gunt, ut non apud fe remaneat-, quod abundaverit, usque adeo, ut oneratas etiam naves in ea loca mittant', quae inopes incolunt. 9. Praecipit inde S. Benedictas : Et s. Benc. Grandem obtentam peculiis Monachorum praebuit duritia, aut avaritia Superiorum , qui luo officio deeile videbantur , unde Monachis aliunde neceffa-ria conquirere opus erat. Praecipit S. Benediótus : Dentur ab Abbate omnia, quae Junt necejfaria : id ejl, cuculla, tunica, pedules, caligae , bracile, cultellus, graphium, aciis, mappula, tubulae : ut omnis auferatur neceffita-tis excufatio. 36. Hoc argumento Synodus Toloia-na Ami. 1^56. fìat uit, utAbbates curam Monachorum, et Modafieriorum exerceant, et eis vifitum, et veftitum Jecun- ran-Efrin ^.Eul.F.I, ^ Ce Fa^n ad c. ß deSi. Monaca. Cap. fi. De «fu Bori, comm. S Beneti. Reg. c. 55, Synod. Tolof. c.6. Synod Triti feir. 25. de Keil ul. c. 3, O’em, Vlil.fuiir. S. Aug. Reg. c. 8- Menard. Cotfc Reg. c. 42.5.18. dum Regulam S. Benedirti praebeant # et hoc agentes PR' prium eos habtre nui' latenus permittant. 37. Quum praevaluiflet temporum mollities, ut, quod ante paulo centum Monachis fuilecHÌet, id hodie vix triginta ai ere pollet, Itami t ad exemplum veterum Canonum Synodus Tridentina : ut in Monufteriis, et domibus tam virorum , quam mulierum — is tantum numerus conftituatur , ac impofterutti confervetur, qui vel ex reditibus propriis Mona fler iorum , vel ex confuetis eleemoftjnis commode fufientari poffit. 38. In reliquis commendatur Monachis , ut et ipfis rebus, quarumulus eis ad necellitatem eft conceilus, non ut propriis utantur. Inquit Clemens Vlil: Ne eorum, quae ad nece[fitatem,ullus quidquam po/jideat, ut proprium , neq ue ut proprio utatur, dimiifurus illud a4 nutum Superioris. 39. Ex vulgari Regula S. Auguftini» ß fieri poteft, non ad vos pertineat t quod vobis indumentum pro temporum congruentia proferatur ; utrum hoc recipiat unusquisque , quod depofue-rct.aut an aliud, quod alter habuerat? Dum tamen unicuique , prout cuique opus e fi , non negetur. 40. Obfervat lingo VTenardus : non minima haec hominis infirmitas eft, ut, qui in mundo multas opes, et pretio fu quaeque reliquerit? in chmflro , ne frio ud quas gerras, et quisquilias animum adjiciat, quae Jane nos a Deo feparant, cum illis affé Et u ferviamus, non Beo ; nobisque 'illae dor,linentur, non Deus. Quamobrem antiqui illi Patres id unum maxime findebant, ut animum difcipu-lorum ab ejusmodi rerum affeStu averterent , quemadmodum fecit S. Dorotheas, qui difcipuhm fuum Dofitheum elegantis cujusdam cultelli ufu prohibuit , ‘quod animum ejus erga ejusmodi reculam propenfum videret. Id genus prudentiae , et coutil ii recenti ores Con-tiitutiones 6. Therefiae, etCanoniciPrae-monftratenfes plusminusque adoptarunt. 41. Tri chemius feri bit : Poftquam, i 11- csp. 9. quit, cenfus Monachi habere caeperunt, De 0ff[c-et reditus, mox humilitatis, et pauper- thenuìom. tatis fiudia defecerunt, crevitque pau- 7. iatim cum divitiis rerum temporalium Juperbia. (fuamdiu fuerunt pauperes Monachi, Deum in veritate coluerunt, poftea vero , quando divitiis abundaffe coeperunt, fimpli citat em fugavit duplicitas: Integritas namque obj'ervanti::e regularis abundantiam peperit temporalium ; fed paulatim divitiae Monachorum Ordinis puritatem funditus extinxerunt. Et àlibi: Contulit Mona- ^o"a^had chis Religio . fancta divitias, donec matrem filia fuffocavit. — Incraßatus ejl dihStns , et recalcitravit; mpinqua- Cc 3 S. Ben ed, e- 55. Tvid. de Kegul.feif. 25, c. 2. S. Bened. lieg. c. 3fi. tuf eft, et dilatatus terrenis p off e (ponili us dereliquit inftitutionis -prunae fausta jiudia , abiit poji vanitates falf as ■> quem copia rerum temporalium-) d.vitiis fpiritualibus inopem, et m ifer urn fecit. 42. Quid triftius ? Inde in clauftris concidit illa vilitas , quam in cibo, et potu , veftimentis, et reliqua tìippel leči iti tantopere commendat lacra Regula. Ait S. Benediétus : De quarum omnium rerum colore, et grofjitudine non caufen-tur Monachi, fed quales inveniri pof-funt in Provincia, in qua habitant > aut quod vilius comparari potefi. 43. Concilium Tridentiunm pro.temporum, et locorum diverti tace commen* dat Superioribus , ut mobilium ufum talem permittant Monachis, ut eorumfu-pellex fatui ■ Paupertatis, quam pro-fejfi funt, conveniat, nihilque in ea fu-perflui fit. 44. S. Regula S. Benedigli praecipue curam infirmorum Abbati demandat. Infirmorum , inquit, cura ante omnia, et fuper omnia adhibenda ejl etc. Erga cura maxima fit abbati, ne aliquam negligentiam patiantur, — Curam autem maximam habeat Abbas, ne a Cellariis , aut Servitoribus negligantur infirmi. 4V Deplorat Direktorium Colonienfe ea occafione, quod Superiores tam jitito officio deeffie viderentur. Monachi pecuniam corradunt, atque fepommt, vel reditus vitales, aut perpetuos habent, unde tempore aegritudinis , et necejji-tatisfuae confolationem habeant, et Je a inolefiiis paupertatis tueantur, atque defendant. Hoc procul a voluntaria paupertate aheft. 46. Neque peculia excufat titulus ad- Cap. 10. miniftvationis, nifi admiuifiratio fpediret curam bonorum communium. Ait Papa: • (fui vero peculium habuerit, nifi ab Ablate fuerit ei pro injunSla adminiftratione bonorum communium permißum » a communione removeatur altaris. Refert. c. 2. de Stat. Monach. 47. Quid dilertius Decreto Tridenti- nid fefr. no? Nec deinceps ,'mquit, liceat Supe- 25.de rioribus bona flabilia alicui Regulari 2ic“u 'v concedere, etiam ad UfumfruSiurn, vel ufum , adminiflpationem, aut commen-dam. Adminiftratio autem bonorum Monafteriòrum, aut conventudm ad folos Officiales eorundem, ad nutum Superioris amovibiles, pertineat. 48. Synodus Cameracenfis P. 1. man- syno«. ^ dat : ut refcindant injuper Superiores, Reg/c.io* et aboleant prorfus univerfa illa emolimenta , et jura , quae quibusdam Monafleriorum Officialibus ad proprios tifus remuneratioM| loco concedi fole-bant. Cone. Parie. lib. i c. 19. S. Hilar. c. 16. in Math. S. Ifid. L. * 49. Sed an mlìibi tanto rigori locus fuperelt ? Quantum capio : iioftrorum temporum ulu obfervantia Paupertatis religiofae magis ad modeftiam diferetio-ris frugalitatis, quam adanguitiam humilioris egeftarisrecidilTe videtur, nam et novo jure Itariones, et portiones Monachorum ad exemplum tenuiorum beneficiorum cenfentur.Qui clauftra incolunt» compertum habent i pii, quam frequentibus numis privato Religiofo opus fit, vel ad quasdam eleemofynas faciendas, vel ad quaedam utenfilia comparanda, vel ad iter agendum , vel ad utiles libros e-mendos, vel ad folatiùm curandae valetudinis prqcurandum , vel ad quoddam obfequium hinc, et inde remunerandum» etfexcenta alia, quorum minutas expeu-i"as ex malfa communi defperare oporteret , adeo flatus, et fitus hodiernorum Monafteriorum a veteribus defertis Monachorum nimis remotus eft , aut noftro faeculo aegre conciliari potefl. Mea pace dicant alii aequiorem fententiam. * 50. Nil proReligioib foelicius- quam pura fuimet ipfius, et omnium rerum ab-negatio. Ait Concilium Parilienfe VI : Iis pro omnibus divitiis Chrifius abundat. Ex fententia S. Hilarii : 0 beatum damnum et jaclura felix ! — univerforum contemptu ChriAus fequendus, et aeternitas fpirituamm terrenórum eft damno comparanda.En verba S. Ifidori; Ad p crfc Ehm , inquit., non fufficit, nifi ut abnegatis omnibus fuis,etiam femet- i.pfum quisque abneget etc. Unde et Dominus : qm v.ult, inquit, pofi me venire * abneget femetipfum. Quid di fertius fenten ia S. Bernardi : Fidelis^-qui non habet foveam , ut vulpes; non tanquam volucres nidum ; non loculos , quomodo ff udas ; non denique (ficut nec Maria) locum in div er for io, imitatur pro-feSlo illum , qui non habebat •, ubi reclinaret caput; faStus impraefentiarum tanquam vas perditum, quandoque futurum vas in honorem , et non in contumeliam: denique perdit animam fuam in hoc mundo , ut in vitam aeternam cuftodiat eam. TITVLVS XXX De voto Caftitatis. CAP VT I. Se Obligatione voti. i.Decernit Concilium Chalcedonenfe : Virginem, quae fe Domino Deo dedicavit, et Monachos f militer non licere matrimonio conjungi.Sin metem hocfe-ciffe inventi fuerint, fini excommuni cati. Ofiendendae autem in eos Immanità- 3. (Te fnm.’ Bon. c, iß. 3,Bern ep^ ad Hetir„ Senoii, — ( 408 ) — tis auctoritatem habere ftatiiimis Epi' fcopum ejus loci. Refert, c. 22. XXEIL q. i. 2. Jure novo pronuntiat Innocentius III : Abdicatio proprietatis-, et ciuflo-dia cajlitatis adeo annexa efl regulae monachali, ut contra eam nec fummus ' Pontifex poffit difpenfare. Quid clarius? c. 6. de Stat. Monach. 3. Inde hoc votum folemne appellamus in ordine ad elfeéìum impedimenti dirimentis, quod per folemnem profel-fionem Religionis a'Sede Apoftolica approbatae , juxta hodiernum ftylum^ contrahitur. c. un. de vot. et, vot. redempt. in 6. 4. Clemens V. in Concilio V i en n enfi fententiam excommunicationis ipfo fa-6to promulgavit in Religiolbs, etMonia-les,fi matrimonium contrahere praefum-pferint, donec fimm recognofcentes errorem , abfolutionis benelicium obtinere . mereantur. Clem. un. de Confang. et Ajfinit. Cap; ». 5. Ad tam fublimcm caRitatis virtù- Mon pW quam fubfiantiae nofirae fragilitas roboretur , fed ita nobis fpiritualis fortitudo collata efi ,• ut providos, non ut — (409) — $r ctecipit c s tueatur ; ut illos muniat, qui renuntiant importunitatibus deliciorum , non eos, qui je magis importunis delictis immergunt. 6. In Decreto Gratiani relucent vetera Decreta Ecclefiae, quae vetant duplex Monafteriura, ubi jVIoniales cohabitare pollent-, et vellent Monachis, fieri. Juxta Decretum Concilii Agathenfis Mona-peria puellarum longius a Monafieriis Monachorum,aut propter infidius diaboli , aut propter oblocutiones hominum collocentur. Refert, c. 22. XFIII. q. 2. 7. Inter has auétoritates cnnqueftus eft S. Grego ri us , quod in Monafierio p a film et aliae mulieres afCendant, et (quod adhuc efi,gravius) Monachi fibi commatres facere, et ex hoc incautam ' cum eis communionem habere praefu-mant. Ne ergo hac occafione humani generis inimicus fua eos (quod abfit) calliditate decipiat, ideo hujus prae- j cepti ferie commonemus, ut neque mulieres qualibet occafione deinceps in Monafierium permittas afeendere etc. Nam fi hoc denuo ad aures nojiras quocunque modo pervenerit, fic te fe-verifimae noveris ultioni fubdendum , uf emendationis tuae qualitate caeteri fine dubio corrigantur. Supereft c. 20. ibi. BnlJ. 38. in Bull. Rom. Pu pr. p. 517. g. Novi (Time Pias V. gravi Ernas pgc* nas comminatur omnibus ? et quibuscunque mulieribus tam in genere , quam in fpecie, fi in claufuram Monachorum penetraverint. Tpfis vero Monafteriorunb et Conventuum Abbatibus, Praepoßtis, Prioribus, et aliis Praefidentibus, quo-cunque nomine cenfeantur, et eorum Monachis, Canonicis, et Fratribus, fi ve Mendicantibus, five non Mendicantibus , jub privatione officiorum, quae in praefentia obtinent, et inha-bilitatis impoftcnm ad illa , et alia 0-mnia, et jufpenfionis a divinis ipfo fa-Sto ,fine alia declaratione, incurrendis pacnisprohibemus, ne eas introducere, admittereve praefumant. Hanc Cvilili-tutionem inftauravit et Gregorius XIII» 9. Olim non tantum ingretlus mulierum in interiora iplbrum Monachorum fepta vetitus erat, ied etiani ab ipfis Ec-cleliis feuOratoriis mulieres? aliique extranei arcebantur. Pvefert veteres Decretales hujus argumenti Gratianus c. 6. et 7. X FUI. q. 2. 10. Mutata disciplina fu pereti: juftae cautelae locus, ut vel in piis locis, vel et in privatis domibus colloquiisque q-muis familiarior converfatio fequioris fexus vitetur. Inter opera S. Cypriani liceo legitur fen tenda. Adv er far ia eft confidentia, quae periculis vitam fuam pro certo commendat, et lubrica fp?s efi , quae inter fomenta peccati falvari — (4”) ~ fe fperat. Incerta vittoria e fi , inter hofiilia arma pugnare. it. Ait iterum S. Cyprianus : Nunc nobis ad Virgines fermo e fi, quarum, lu® quo fublimior gloria efi, major et cura niai. ejl etc. Jd has loquimur, has adhorta- ^£?p;jlvJ8 nmr affectione potius, quam potefiate; virg'. " non quod extremi, et minimi, et humilitatis nufirae admodum confidi-, aliquid ad cenfuram licentiae vindicemus, fcd , quod ad follicitüdinem cauti magis , plus de diaboli infeftatione timeamus. 12. In primis olim euris erat paterna follicitudn, ut illas vi-gines a fequiore converfatione liberarent. Inde Saeculo IV. quo coepefuutVirginumMonafteria, etiam egre Ilus ex clautiro, fi non totaliter fa Item extra cautam necelfitatis, et licentiam Superioris interdictus efi. Inquit S. Balilius : Egredi vero extra Mo- s. nafii. nafterium, praeterquam ubi flatutis temporibus necejfitas pojlulaverit, nemini licitum efto. 13. Decernit Concilium Carthaginen- Cone, fe III : ut Virgines faerae, cum Faren- ^3:,>rth- c-tibus, a quibus in Paterna domo cufio-diebaiitur, privatae fuerint, Epifcopi, vel Presbyteri, ubi Epifcopus abfens efi , providentia gravioribus f< eminis commendentur, aut fimul habitantes fe invicem cufiodiant : ne paffim vagando Ecclefiae laedant exifiimationem. Cotič. Tria. feit. 25. de Rcgul. c, S- 1'ius Buli. ( 'ur*. Füflor. 14. Novo jure omnibus Momalibus arétam eia u fu ra m injicere placuit, bn verba Bonifacii V lil.Pro efenti Conßitu-tionc perpetuo, etirre.ffagabiliter valitura, fan cimus - univerfas, ctfingulas Monìales , praefentes, atque futuras, cujuscunque Religionis fint, vel Ordinis, in quibuslibet mundi partibus exi flentes, fub perpetua in fuis Monafleriis debere decaeUro permane-re claufurci etc. Refert, c. un. de Stab» Reg. in 6. 15. Concilium Tridentinum praecipit univerfis Epifcopis fub obteflatione dirmi judicii , et interminatione maledi' Elionis aeternae, ut m omnibus Mona-fieriis fibi fubjeSlis ordinaria, in aliis vero Sedis Apoftolicae auctoritate 7 claufuram Monialmrn, ubi violata fuerit, diligenter reftitui, et, ubi inviolata eft ,confervari maxime procurent etc. Nemini mitem fmSlimornatimi liceat pofl profeffionem exire a Monajierio, etiam ad breve tempus, quocunque praetextu, nifi ex aliqua legitima caufa ab Epifcopo approbanda. 16. Recenti ores Pontifices ■> fignanter Pius V. et Gregorius XIII. inftauratojau-étoque utroque Decreto declararim ^nulla occafione, nulloque alio praetextu licentiam exeundi Sanctimonialibus indui» gere polle Epifcopum , nifi ex caufa ma- — <413 ) — gni incendii, vel infirmitatis, leprae* aut epidemiae » -leu contagionis. 17. In reliquis fertur S. Congregatio s Coügr. deci ara He : Epifcopos poffe Moniales ,7-JuL Regularibus Juli je Stas, in iis* quae I597, claujuram concernunt, toties vifitare* quoties vere cognoverint expedire. Quippe in ordine ad clauluram Moniales E pileo pi Jurisdiétioni, vel propriae, vel delegatae , li exemptionem habent, funt diferte fubjeétae. 18. Quid difertius Concilii Aquenfis Cone deAnn. [685.Decreto 'i Monialium Alo- Aqutnr. nafteria Regularium juri* curaeve jhib- de vUit. jefila* Epifcopi* quoad claujuram attinet * accurate vifitent. Loca ipjd intro-fpefilent* atque e fuperiore etiam parte circumluftrent * et caute, jblerterque infpiciant profpeSlus omnes, aditus* et caetera * denique omnia* quae ad claujuram redte tuendam ullo quovis modo pertinent. 19 Juxta Decretum Bonifacii Vili. Ca)s Nulli aliquatenus inhoneftae Fer fona e* DerJliq. nec etiam honejiae (nifi rationabilis, et manifefta caujd exiftat * ac dc illius * ad quem pertinuerit * Jpeciali licentia) ingreffus vel accejfus pateat ad easdem etc. Refert, c, un. de St. Regni, in 6. 20. Concilium Tridentinum praeterea Vetat, dari licentiam ingretlus, aut ae-eelfus intra iepea Monafterii extra cafum nece fit taris rdpectu Monafterii. Dare Tr : fupr. autem, inquit, tantum Epifcopus * aut Gregor. XIII. Bul!. 28 itiBull. Kom. T ,T'1 c de Privil. fuperior licevtiam debet in cafibus nt* ceß'ariis ; neque tillus alio modo poßtii » etiam vigore cujus cunque facultatis* i1 vel indulti. 21. Gre Tori us XIII. comminatur 0' 1 mnibus, et quibuscunque perbonis eccle- 1 üafticis, et laecularibus, ac etiam Ordì' ' numquommcunque.etiam Mendicali ti uni I Regularibus iplb facto ceuluram excommunicationis, ne praetextu licentiarum ab Epifcopis, vel Superioribus, quibus illas concedendi in cafibus neceffarifi tantum ex Decreto Concilii Tridenti^ tribuitur , Mona feria Monialnm pro libitu, fied nece/fitatibus urgentibus duntaxat ingredi, neve Moniales fub eisdem paenis illos aliter admitteft praefumant. 22. üblervat Fagnanus : Experienti^ docet, ad claufurae confervationeM magnopere pertinere , ut Regulares aA Monajieria Monialium non accedant > nec cumMonialibus colloquantur, abS' que legitima licmtia ,• idcirco enim tot prohibitiones fub gravibus paenis hat in re aSedeApoJlolica emanarunt. Ergo Epifcopus potefi illos arcere, et contra' facientes punire. Et revera maxime ab' furdum videtur, utEpifcopi graviamo illo Decreto praecipiantur claufurain Monialnm inviolatam cuji odire ; et tamen nequeant ab illa arcere, quos expedire judicaverint ? ’ et alii Su-'S> feriores fi ita videbitur expedire-, ut tianSlimoniales ex iis oppidis ad nova , 0' vel antiqua Monafleria inter urbes , Vel oppida frequentia reducantur -, invocato etiam auxilio., fi opus fuerit, brachii faecularis. * 24. Sed haec Decreta ubique ad rigorem recipi non poterant. Su pedunt Boftro ulu alibi Monafteiia Sanctimonialium et ruri : iuperfunt et Monafleria, in luibus aut nulla, aut rernifiior viget elautura , talvis reliquis cautelis , quibus pu-! dori, et Valuti confulendum eft factarum ^erfonarum. 1 *25. Et quid his cautelis in fententiis Patrum uberius 'i Refert S. Auguflinus de Sanctimonialibus Aegypti fine rigore claulurae degentibus: Habitaculis fegre-gatae, ac remotae a viris, quamlon-gijfime decet ; pia tantum charitate illis pinguntur , et imitatione virtutis, /kl quas juvenum nullus aecejfus eft, neque ipforum,quamvis gravi ffim 0 rum,etp ro -hatijfmorim fenum, nifi usque ad ve-jlibulum , necejfaria praebendi, quibus mrfigot,gfßtrmS.HieronymusadEuflo-chium virginem,nullo clauftro conclulam feribit: Rarus fit egrejjus in publicum. Nunquam cauja deerit procedendi , fi femper, quando neceffe eft, proceffuvu Sorores tuae cur fileni, et quaerant, Triti, feti. 25. cie Regtii, v. 5. S. Auguft. He mor. Evcl, L. i. c. 23. S.Hiercn. ad Eu-ftoclt. S Barn, de Virgin f. Cynr. di < e,-, p. 5 »4. S. fT'eron, en 2. ad Nepot, ■quomodo Chrifium hofpitem fufcipianU Tu fernet ,faeculi onere projeìeto, fede ad pedes Domini età. Ait S. Balìlius: Stupa, fi ignem odorata fuerit, protinus infiamnctta fuccenditur ; ne qui ulto opus eft adminiculo, ullove foris infunante, ut ex ea ignis effulgeat i fed fiumi , atque illuni attigit, moxin apertas flammas erumpit : ita et f aerili-ne um corpus mafculum attigens. Inter opera S. Cypriani illi lentendae locus e it : Gultanda eli cum mulieribus, non continuanda praefentia ; fed quafi transeunter faeminis exhibenda efi ac-ceffio , quodammodo fugitiva. Quid falli bri us monito S. Hieronymi ? Solus cum fola ,fecreto , et absque arbitro ? et tefte, non fedeas. Si propter officium —aut vidua vifitatur, aut virgo, nunquam domum folus introeas. Tales habeto focios, quorum contubernio ne infameris. TITVLVS XXXI. De Monafieriorum Superioribus. CAPVT i. Bc Abbatibus, tt slbbatijjis. i. Antiquitas Superiores Regulares Abbates. Abbatillasque dixit 3 live prae- — C 417) — fent caetibus'Monachorum , fi ve Congregationibus Canonicorum imperarent. Cone, Ait Concilium Parifienle VI: Decet-, v$. imo neceffe eft, ut Abbates Canonicorum attendant, ut quid Abbates vocentur. a. Placuit humili nomine Patris Abbatem fui officii monere. Juxta Tertul- JeeitulJ' lianum appellatio ifia et pietatis eft , et 2/ u" potefiatis. Pietatis , quia Superiores in-fiar Parentum debent fubditos tanquain filios diligere : potefiatis, quia eosdem peccantes corrigere, et cafiigare debent. 3. Alicubi et Praelatos, et Praefuies, et Priores diximus. Ita in regula Bene-diclina, aliisque nonnullis Priores pro Abbate iumptos effe, docent Critici. Succrefcentibus novellis Ordinibus haec nomina diftinquere, aliisque novellis vocibus Reéìoris, Guardiani etc. augere placuit. 4. Quippe fequioribus faeculas Abeste s , Praelatique Regulares tum inEccle-fia , tum in Republica non ad exiguum dignitatis, poteftatisque gradum affur-rexeraiit. lude recentiores Ordinum Fundatores, tantum faftum exofi, aliud filis nomen, utpote humilius, et mundo abjeétius commendarunt. 5. Poftremis hifce temporibus plures Congregationes, et Ordines Abbates triennales adoptarunt, ut refervationes Papales eluderent : Summus enim Pontifex non foletdeiis, utpote triennaii- Fan~iij\mi jf .Eul. F. I. A ^ Cari. 2. De Prior. Clauftv. etc Lanfr. fìat. c. 3. bus providere. In reliquis et Abbates triennales juxta hodiernum Itylum gaudent iisdem privilegiis, et praerogativis? quibus Abbates perpetui. 6. Congregatio Ctuniacenfis Carnai* dolentibus,Cittercienfibusque exemplum praebuit conitimcndi Abbatem Generalem , nam more veteri omnes Abbates erant locales, uni duntaxat Monalterio praepofid, Epifeopoque loci lubjeóti c. 16. et 17, pcifimque XVIIL q. 2. 7. Recentior aetas fubalternum Superiorem fnb Abbate Priorem dixit, quem S. Regola Pvaepofitum vocat. Scriptum eft in ftatutis Lanfranci: Servata Abbati in omnibus reverentia -, Prior, qui et Praepofit us in Regula nominatur, honorabilior eft reliquis Minijlris domus Dei. 8. Poltquam invaluit, quod nonnulli Ordines, abjeóto titulo Abbatis primum Superiorem Priorem habere vellent, inde inter PrioresClauttrales^ etConven-tuales di itinqnere coepimus. Prior enim Claultralis diétus e it, qui lub Abbate Regulari Monafterii, Monachorum que curam gerit. 9. His prope aequiparantur Priores obedientiavii, leu forenles, ita dicti,quod in obedientiis, vel in celiš, a Möflalteriis principalibus dependentibus (quas poit e vi or aetas etiam Prioratus vocat) curam haberent Monachorum, qui extra Monafterium, feu foris, ex natu tamea Abbatis, degebant. 10. Quum enim Monachi variis in locis praedia polìiderent ; eo interdum Abbas aliquot efuis milit, ut fruges colligerent, reditusque reciperent,ftato, tempore Abbati reddendos. Subinde eo et milii funt alii, vitam eremiticam aéturi, ut propter nimium numerum inMonalte-.rio novellis Monachis locum darent. His oecafionibus nati 1'unt Prioratus rurales , leu forenles : quia enim interdum plures ad eandem cellam , feu oboedientiam mitti oportuerat,Monachi obedien-tiarii fu binde Capellas , et parvos Eccle-lias ibi conftruxere, ut in iis (aerum peragerent olHcium, et monatlica munia obirent , fub Praefide quodam, qui Prior dicebatur. 11. Jus novum palfnn harum obedien-tiarum, et cellarum meminit.Vetat Concilium Lateranente III : ne hi Prioratus , feu obedientiae pro pretii donatione ulli conferantur, c. 2. de Statim Mon. Vetat Honorius III. in Prioratibus Angulis An- > gulos Monachos commorari, c. 3. de Ca- 'peli. Monadi» Vetat Innocentius III, hos Prioratus cuiquam Monachorum aci firmam conferri c. 6. de St. Mon. Abolentur referiptaPapalia, queis tafn degeneres conduétiones obtegi, excufarique folebant. c. 5. e£ 6. de Confimi. Util. I) da Trii), fein 3.S de Regni. C. 3, Cap. 5. De Au&. Regim. Regni. S. Benet). Reg. c. z. 12. 'Haec refpexit et Synodus Tridetì* tina, prohibendo, ne liceat Superioribus bona flabilia alicui Regulari concedere* etiam ad ufumfruStum-, vel ufum, ad-minifirapionem , aut commendant. Jd' mimftratio autem bonorum Monafle-riorunt, feu Conventuum ad folos Officiales eorundem ad- nutum Superio* rum aMoviriles pertineat; rejeéto quovis aliquo alio contvaéiu , aut titulo* 13» Priores Convent,uales inde a Prioribus Clauftraiibus diftinguuntur, quod illi primarii Monafteriorum Superiores* quamvis ad trienmum conflicui ioleanc, centeantur, ita ut durante ofiici ) removeri non pollint, nifi ex cauta canonica. Priores autem, cum in Ecclejiis Conven-tualibus per electionem Capitulorum fuorum fuerint canonice inflitta, ni/t pro manifefta, et rationabili caufa non mutentur, c* 2. de Stat. Monadi. 14. Inde alibi Priores Conventuales inftar Abbatum in Dignitate ecclefiaftica confiituti cenlentur,quibus caulae aufto-ritate litterarum Apoftolicarum committi queant. Clem. 2. de Refer, et ibi Interp. ry S. Benediótus fat ample, diferte-que explicat officium Abbatis. Hinc inquit : fciat Abbas, quam difficilem, et arduam rem fufeepit, regere animas, et tnultor um fervire moribus. — Et alium quidem blandimentis,alium vero iners- ( 421 ) — flationibus, et fuafionibus, et fecundum uniuscujusque qualitatem vel in-tdligentiam , ut non jòhm detrimenti gregis fibi commißi non patiatur ■> verum in augmcntalione bonigregis gaudeat. 16. Quantum negotium ! Ait S. Gre- ^ gorius : Non una eademque cundtis jx- dg>cui?" hortatio congruit, quia non cunctos Paß. par morum qualitas affingit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliispro-funt,/quia et plerumque herbae, quae haec animalia nutriunt, alia occidunt', et levis fibilus equos mitigat, catulos infligat. Et medicamentum, quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit, ctpanis, qui vitam fortium roborat, ■ puerorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet ferino Bo-Storum, ut et ad fua fingulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat, 17. Inquit S. Benedictus : Abbas ode- ^ Kemh rit vitia, diligat Fratres.In ipfa autem L' 4' correctione prudenter agat. Oportet enim djftinquere perfonarum conditiones, quia alii iunt indifciplinati, et inquieti , alii mites , et patientes, denique nonnulli negligentes, et contemnentes. Tum oportet et gravitatem culpae perpendere; quia alia eft gravior,alia levior. Tum attendendum eli tempus, quia o-porfcet' tempora temporibus mifcere.De- C. 2J. 54. 35, 26, 27. ni que et modus fervandus eft » nimis cupit eradere aeruginem, frangatur vas. 18. In regulis monadicis diverfarv.m poenarum mentio occurrit ■> utpote jejuniorum , flagrorum, vinculorum, carce-rumque. Quippe aliae ad humiliationem* confaiionemque delinquentium, aliae a * mortificationem, et coercitionem, cor-reétionemque perviam poenitentiae facere cenfebantur. 19. Inter has poenas, et poenitentias regulares frequentius S. Benediftus meminit excommunicationis amplioris, re-ftriétiorisque. Speéìabat vetus haec excommunicatio , procul ab omni cenfura ecclefiaftica, privationem fraterni conforti i in ovatione , in menta, caeterisque funéìit nibus monadicis. 20. Novo jure Abbatialis dignitas inter beneficia curata recenfetur, ut Abbas per auftoritatem cenfurae eccleflalticae luos Monachos vere excommunicare poflit, fi delinquentis tanta fit culpa, ut ab i pio caetu Eccleliac expungi mereatur. Arg. €.7. de Eleci. et alibi pajfim. 2u Vetus extremum remedium fuit* quoddefperati ejicerentur, dimitteren-turque defola ti, ita tamen, ut usque tertio reciperentur, fi fatili poeniterer eos. Livalefcentibus poenitentiis coaétis rudes carceres fuccefferunt. In noftris Provinciis proceffus illos criminales elati- ftrorum hopie civilis poteftas miffos fecit. Sed an inde veterem libertatem ejiciendi , aut dimittendi inconigibiles re-ftituit ? 22.Ait S. Benedirtus : Quoties aliqua praeypua agenda funt in Monafterioi convocet Abbas ómnem Cot? gregat ioti em , et dicat ipfe, unde agatur ; et-au-diens von filium Fratrum, tractet apud fe ; et- quod uti! Ius judicaverit, agat. Inde apparet i ex Regula S. Ben edi dii vota Monachorum nonnilì consultiva fuilfe. 2 nec rerum experientia. Sed Senio res credimus hic pru- dentiores,et magis expertos appellandos, fecundum illud Tobiae : Confilium a fia-piente require. Quum tamen faepe invi-fum Iit, reliciis Prüfe (lio ne lenioribus, a-lios defiguave tanquani prudemiores, di-fcredoresque ; hinc apud quosdam in 1 ul'u eil, confidere Seniores fecundum ordinem Profu nonis. In novellis Ordi- Cap. 4-De Capir. S Beneit. Keg. c. s. Card. a. Turr. Crtm Trati, tj, in 3. cap. Rea. nìbus eliguntur Affiftentes , et Difcreti $ quorum confi lio, confenfuque Superiores agere oportet. 26. Veteri more inter Monachos di-fìinétio haud fuit : Clèrici enim aeque ac C on veri! ad Congregationem , Cilpitu-lumque fpedtabant, ut omnes confulerer $mdireque oporteret. Olim Converfos illos diximus » qui in provečtiore aetate ad Pveligionem tranfierunt. 27. Ad ampliationem cultus divini inbebantur Monachi lufcipere lacros Ordines, in ecclefiafticis funétionibus quidquam utile adturi. Inde decrevit Clemens V. Ut nullus de caètero in hujusmodi EccU/iis (Cathedralibus vel Collegiatis , faecularibus, vel Regularibus) vocem in Capitulo habeat, etiam fi hoc fibi libere ah aliis concedatur , nifi fal-tem in Subdiaconatus Ordine fuerit confiitutus. Refert Clem. 2. de a,etat, et qual, et Ord. praefic, 28. Ad exemplum Monachorum etiam Moniales inter Sorores converfas, et ehoriftas diftinquere caeperunt, non tam ex paritate rationis, quam ex praerogativa vel natalium , vel opum ; ut nimirum folae pauperes admittantur tanquam con-verlae,quae domefticis laboribus vacant, quia folum divites,et nobiles choro mancipantur. Quis praejudicium excufaret ? , 29. Praecipit S. Pater Benediótus, ut ab Abbate convocetur Congregatio, 0» — C 42V) — portet enim omnes, qui vócem häbent, eapitulariter congregari, ut in unum limili congregati omnes ? et finguii ex ordine luam fententiam palam dicant. Audiendi autem funt finguii henigne, patienter 5 conceHo loquendi fpatio , et libertate , fu blato omni verbo , vel tigno» quo Abbas alieniorem a quoquam animum proderet. Nihil enim eft juxta S. Regulam Abbatis, nifi » ut dicat ipfe » unde agatur, utpote dicat, fimplickep proponendo caufam, propria lententia alcillimum celata, ut libertati votorum confidat. 30. Jure Decretalium vota Capituli in plerisque caufis funt deci lì va. Albani us T amburi im s h as rece n le c ; fi res Mona-fierii immobiles, agros, prata, et alia oportet alienare: fiJNovititis ad profeilìo-11 em recipiendus eli: fi Monafterium gravatur aere alieno , obligationibus , aut cautionibus : fi Monachus ad aliud Moua-fteriiim ejusdem Ordinis transfertur : fi xlbbas quaedam Statuta fupra, aut ultra regulam Monachis vellet imponere : fi vellet Pvaebendarios perpetuos in Monafterium recipere : fi velit quemquam ad Confraternitatem fpiritualem totius Monalterii fulci pere. Sunt et alii cafus » in quibus, fi non elt lem per neceirarium, eft tamen honeftum , quod fine fratrum fuorum affeufu Abbas nihil attentet. In difciplina tamen coiifervanda, reftauran- Cati. 5. De Cur. temp.Abb, S * liener). Äe;. c. 2. 32- 33-54- '5?. Synod. Cam de Motiait. Tit. 16. Zyp. Connilt. (i, de Regni, f } — dique potefl: Abbas ec debet procedere 5 quantum expedit, ut tamen limites Regulae haud excedat, aut dilcretionis leges praetereat. 31. Ex fententia S. Gelafii univerfa, quae vel ad divini cultus r eversiti am, vel ad utilitatem Monaflerii pertinent, Abbatis follicitudo, ad quem patefias tota pertinere convenit, debeat adimple-re. Supereft refcnptum in Decreto Gratiani. c. 9. in fin. Xyill. q. 2. 32. Regula S. Benedigli pluribus in locis hanc Abbatis in difpenlandis rebus temporalibus Monade!ii auftoritatem commendat, et explicatfied ita, ut ante o mnia ne difiimulans, aut parvipendens falutem animarum fibi commifidrum, non plus gerat JuUicitudmem de rebus tranfitoriis, terenis, atque caducis etc. 33. In tanta affluentia, et dDerfitate negotiorum tempora ii um monet Synodus Cameraceniis P. I. Superiores Regulares, ut fui meminerint officii, feque non effe Dominos bonorum Monafieri', imo ne fructuum quidem ; fed tantum Di-fpenfatores, et Adminifiratores ; neque fe pro libitu difpenfare poffe, fedfecim-. dum intentionem Ecclefiae, et piorum Fundatorum, 34. Hinein veteribus Conciliis, et Canonibus iaepe cautum fuit, et hodie in multis Ordinibus obfervanir, quod Abbates, Abbatillaeque, exemplo Adminiftra« torum, et Curatorum, quotannis coram Conventu computum facere debeant. Praecepit Greg'»vius XV. tingillatim , ut «dminifirantes bona ad eadem Monafie-ria Sanctimonialium? ut praefertur, etiam Regularibus fubjectarum pertinenda, fiv e Regulares extiterint,ßve faecu-hres quomodolibet exempti, Rpifcopo loci- adhibitis etiam Superioribus Re gu-hribus, fi fusilli s annis'rationes admi-tiiftm tionis , gratis tamen exigendas f Adderet emantur. Quid falubrins, fi bona öeoreta temperexecutioni dari potient? 35. Adlublevandum Abbatem reliq1 it S. Pater ejus arbitrio, quod affumeve queat, et loleat Officiales nonnulos, et Mi ni (tros, qui timent Deum, et "chari tate fervent, virtutibusque effulgent. Eligatur , inquit S. Benediftus, de Congregatione Japiens, maturus moribus, fabrius etc. timens Deum , qui omni Congregationi fit ficut Pater. Hodie hic Oeconomus, Provi for , vel Procurator appellari co n fu e v it. 36. Aučtis rebus Menaftefium diverfa Officia nècelfaria videbantur. Hinc alius r'ei culinariae, alius cellae vinariae, alius granaria e, alius, alteri adminiftrationi Praefečtus e it, quibus tamen omnibus Patres Congregationis Caffinenfis julte ex regula commendant, ut non fic Je immergant in temporalibus, quin vacent fpi- Greg.XV. Bull. TSV in Bull. Rom. Š. Bencil. Reg, c. 31. . — ( 428 ), rìtualibus ; feci ßc tranfeant per hont' I temporalia-, ut non amittant aeterna. In Ordinibus Mendicantibus haec genera officiorum plerumque Fratribus conver-fis relinqui folent. Canonici Praemon-ftratenfes in recentioribus Conftitutioni-bus vetant Sacerdotem in Oeconomum conftituti, nifi gravis adiit neceffitas : Onici, njunt, in ruinam agitur, qui non- j dum in virtute bene roboratus Juae li- j ber tati relinquitur. Coiiftitutiones Eremitarum S. Augii (lini praecipiunt, in principalioribus Conventibus illa officia laecularibus committi, quae per Laicum praeftari poliunt, ad evitandos nimios difeurfus - Religioß, et ne etiam habitus noflrae ßacrae Religionis in locis indecentibus quandoque, comparent, s. Bened. Inter haec fupereft monitis S, P. Benedi-Reg. e.57. cti juftiffimus locus, ut in ipfis pretiis nonßubrepat avaritiae malum : fedßem-fer aliquantulum, vilius detur, quam ab aliis ja erniari bus, ut in omnibus glorificetur Deus. Cap. 6. 37. Queritur S. Bemardus, Abbates pJntif Vll‘ mu^° labore, et pretio Apofiolicis ade-sJ Bsm. privilegiis, per ipfafibi vindicare de Mor- Infignia Pontificalia, utentes et ipfi mo-Epifc'c'g re Pontificum mitra, annuto, atque fian-daliis. Sane'fi attentitur rerum dignitas, hanc Monachi abhorret Profejfio ; fi minifterimn, ßolis liquet congruere Pontificibus.— Quo ifia, 0 Monachi! Uhi timor mentis? Ubi rubor frontis? Quis unquam 'probatorum Monachorum tale aliquid aut verbo docuit, aut , reliquit exemplo ? 38. Juris novi exemplis praevaluit, quod Abbatibus, non quidem ex propria dignitate, ied ex privilegiis Sedis Apofto-licae, communis eilet ulus Pontificalium» ita tamen, ut fibi nihil amplius arrogarent eorum Infignium, quam i 11 tenore privilegiorum exprelFum appareret. Ait Glollfl ; inVpiciendus eft tenor privilegii, et tervandus. c. 4. de Priv. in 6. et ibi Interp. 39. Haec privilegia non fimul innotuerunt, nec omnibus indifcriminatim Abbatibus' obtigerunt. Ulus Baculi paftoralis caeterjs antiquior cenfetur, cuiludarium in lignum fubjeftionis appenfum eft aliquando, et alicubi, ad diftinéìionem Pedi Epifcopalis. Refert Gavantus : Orario, jn aut Judario non ornatur, fi Epifcopalis Miff. ?. x. ejl; quo Infgni Abbatialis ab ilio diftin-quitur. 40. Aevo S. Bernardi fterit ufus, quod Abbates frequentius mitra, annulis, et fàndaliis uterentur. Ait S. Pater : Cur Uon etfacros Ordines celebratis, et datis benediSliones in populis? Tam inibii tum, vel abfonnm ce niti erat S. Pater, quod Abbates darent benedictionem in populis» C'olir. Tvid. itfT. 23. c. 10. 4T. Concilium Nicaenum IT. vetereto ufum reliquit Abbatibus, quod luis Monachis minores Ordines conferre polient, li Presbyteri elient. Gratianus vetereto leótionem turbavit, inlperlis illis terminis : fecundum morem praeficiefidoruip sJbbatum, ut benediftionem Abbatum quali lingularem a benedictione Ordinati-ouisPresbyteralisdiltinquerct.c. i.D. 69. 42. Hoc praejudicium jus novum luum fecit, ut privilegium conferendi minores Ordines Abbatibus fuperfit, fi Presbyteri elient, et folemnem benediótionem Ab-l iturn ab Epifcopo recepilfent. Innocentius Al. enim diiertis verbis leéìioneni Gr nani exhibet, c. 11. cfr Jetat. et qual. te Ord. ‘praefic. 43. Jure decretalium Abbates obtinuerunt, ut non tantum in proprio Mona-fi elio ibis fubdkis tonluram conferre pollent, led omnibus, in quos ecclefiafticam, et quäfi Epifcopalem jurisdiéfionem poi"-fident : obtentis iniuper faepe privilegiis, indifferenter omnibus eam largiendi, c.3. de Priv. irj, 6. 44. Hac ocčafione fubortis corruptelis Concilium Tridentinum praecipit, uc Abbatibus , ac aliis quibuscunque , quantumvis exemptis, non liceat im* pofierutn intra fines dlicujus diaecefis confijientibus, etiamfi nullius diaecefis finti rei exempti effe dicantur, cuiquam, qui Regularis Jubditus fibi non fit ? , — (430 — t on fur a m 9 vel minores Ordines conferre. 4V Alexander IV. ufum benediétio--nis iuper populum eo moderamine Abbatibus reliquit, ut in Ecclefiis , quae ad eos pleno jure pertinent, quando in eis divina officia celebrant, poßnt pofl Aii/arum fohmnia, et vefpertinas, et matutinas laudes benediStionem Jeleninem elargiri. Alibi autem publice , aut pervias, civitates, et cafra, et villas populis, et plebibus benedictionem fatere, vel impertiri non valeant. Refert, -c. 3. de Priv. in 6. Declarat Clemens IV , ut Abbates , et alii, quibus mitrae ufuseftab eadem Sede Apofobica con-cejfus , exempti quidem in Provincialibus Conciliis, etEpifcopcdibus Synodis, quibus nonnulli eorum intereffe tenentur , mitris tantum Auri fri fiatis , non tamen aureas , vel argenteas laminas , aut gemmas habentibus utipojfnt : non exempti vero fimplicibus , et planis litantur. In aliis vero locis exemptis, et non exemptis mitris liceat illis uti, prout concejfa illis ab eadem fede Jndul-lapermittunt. Supereft c. 6, de Priv. ino. 46. Pontilicaiium uius in Monafterii ubi non eft receptus, vel aliquando abje-ifus, non eft ambiendus, et, ubi receptus eft, magna cum cautela, et fifnplicitate, procul ab omni praeliimp.tione vanitatis," tenendus ; aut, fi ambitione eft auctus? — C 442) — ad literara privilegiorum'eit reftituendus» Con gr. 47. Abbates Congregationis Burlici' statue'28 ^eu^s i'1 Germania ita ftatuunt : Nemo ex Abbatibus nofiris, etiam/lpoftolico fuf- ; , f ultus Privilegio, mitra-, et caeteris hu- jusmodi infigniis, et apparatibus Pontificalibus uti praefumat. Haec enim, licet interdum fimplici animo rationabiliter fieri poffint, tamen a lippientibus, et ad judicandum pronis curiofae vani-iati magis, quam religiofae fimplicitati deputari folent. ad min 48. Ait in fimili argumento S. Ber-Abb. * * nardus: Quid putas, in his omnibus quaeritur P Poemtentiim compunSlio, an v,eS°vfi(1, itituentnm admiratio? 0 vanitas vani-lL!' 'l'2 tatum! Et alibi : Vides omnem ecelefiajli-cum zelum fervere pro dignitate tuenda , augendaque. Honori totum datur, SanB,itati nihil, aut parum. E'cce» iii-Epifc^o quit S. Pater : Labor, et latebra, et vovi 37.' "" luntaria paupertas, haec fiunt Monachorum infignia : haec vitamfolent nobilitare nwnafticam. Vefiri autem, o Praefules, oculi omne fiublime vident: vefiri pedes omne forimi circumeunt : veftrae linquae in omnibus audiuntur ■ Conciliis : vefirae manus omne alienum Pracf'!0a — (433 ) — 1 exetnpto ? Quum Urbanus IL fub finem laeculi XL Ferro Beneventano Abbati Cavenfi privilegium Mitrae obtulilfet ; ille uti noluit ad reprimendam fuper* biam aliorum Abbatum, capvT VII. Di Abbatibus Laicis, U Commendatariii. 1. Veteri more Comniendae id erant > (]uod iplum nomen figui fica bat. Cum e-him interdum contingeret, quod Eccle-fiae vacanti non ttatim de Rettore pro* x,ideri poliet, corlultiHimum vifum fuit, curam illius interea , ne bona ob defechi in Palloris perirent, cuidam Epifcopo, aut Clerico concedere, qui ad tempus adminiftraret , futuro Praelato fruétus, Vehi ti depofitarius, retti tu turus. c. 3. XXL q. u 2. HincEcclefiam habere in commendam idem fonai, ac habere Ecclefiam fuae cuftodiae committam, five depolitam, Hoc fenfu antiquiilimus ett, et pro* batifiimus commendarum ulus, cede-batque in Eccleliae, leu Monafterii com-hiendati utilitatem. 3. Sub Regibus Cardinis innotuerunt Commendae Laicorum, quibus Reges, et Imperatores concedebant Abbatias, et Monafteria, ut libi favorem Dynatta-him conciliarent', vel obftringerent. Hac I accattone Concilia illorum faéculoruril Van-Efym Eccl. P,I, E e Duchcfii, Kilt Aquit. Tom. 4. p. So. (v. g. Synodus apud Theodonis—villani Ann. 844*Troilfcianum Concilium)grandes querelas, led et plerumque inuciles effuderunt. Hugo Capetus regnum tidep* tus Ecclefiis, Monafteriisque jus eU-Slionis 1 redit usque, a Carlovingiae familiae pofiremis Regibus ufurpatos publicarum neceßitatum fpecie, refi itu-it: et, quantum in novi principatus exordiis fieri poterat, a Proceribus refii-tui curavit. Quam ob rem Ecclefiae fanEtae Amator e fi appellatus. 4. Expumffis Commendis Laicornm » recentius fuccefferunt Epifcopi, et Clerici , cum vel propria aučturitate, vel privilegioPapae (ibi Abbatias titulo commenda e , et admiuiffrationis arrogarent. Id circa faeculum XII, et XIII. frequentius contigit, quia lub id tempus terra fanfta in poteftatem infidelium recidit. Hac enim occalione multi Epifcopi, luis Ecclefiis defiituti, ex Oriente redierunt, ut illis aliunde de jufto fuftentationis titulo providendum fuerit. 5. Saeculo XIV. indilcretiorCommen-darum ufus praevaluit. Deploravitaltif-fimum Clemens V. tantorum bonorurrt abufum, dilciplinae exitium , cultus divini neglečfum , facrarum aedium ruinam , et reliquas corruptelas : unde 0-mnes, et lingulas luas hujus generis con-ceffioiies arrogat. Extrav. Com. 2. d? Praeb. — (43? ) ~ 6. Sed hoc Decretum medendo malo ConcLat; infidus fuit. Leo X. in Concilio Latera- v*feiI 3* tienfi V. vetat > Monafteria ? haétenus non commendata, impoiterum in com-mendam dari •> nifi pro coniervatione au-ótoritatis Sedis Apoliolicae. Ea vero » inquit •, Monafteria, quae commendata fuerint, cum fer eorum ceffum, vel decejpum ■> quibus erant commendata, Commendae hujusmodi ceffaverint,Cardinalibus duntaxat, ac perfonis quali-ficatis, et bene meritis infra praefcriptis conditionibus commendaripojfnt. 7. Iu concordato Galliae Commendae extinófae videbantur: fpondet enim Rex, quod vacante Abbatia Religiofum Ordinis ejusdem in aetate 23. annorum ad minus conftitytum, Papae nominare vellet ; lì vero Rex nominaret Presbyterum faecularem, aut Religiofum alterius Ordinis , tunc Pontifex aliquem nominare pollet. Quum tamen Concordata inter lolumi Regem, et Pontificem inita viderentur , utri usque contentu eis derogari potuit, ut Commendae redimerentur in Monafteriis, quibus perpetui Abbates, Prioresque praefici Volent, exceptis folis iis , qui Ordinum capita funt. 8. In Concordatis Germaniae nullus, aut rarior locus C -mmendis fupereft, quiaintegra Capitulis libertas eleétiqnis eft. Ut tamen hoc jus fi hi Abbatiae illibatum confervent, nihil efficacius eft9 ii e s quarn ut in ipfis Monafteviis perfetta ha-» b -atur bonorum communio , rejeótAìi-fìiuétinne meniae Abbàciaiis a Cduveii-Thnmaf tt,a*^ (3uae a'^' Pro maxima parte juxta fin n”èa ti- Th -maHiimm occafionem Commeiidis fyip p iv. praebuit: ut Abbates moderatius pro-Üb. 2. c. 3. ventibns VIonaiteriorum uterentur, et in fu p peli ecìili nihil a Profeitione paupertatis alienum , vel, quod redoleret fallimi faeculi, appareret. Quippe, quod fuperfluum eli, in piam hofpitalitatem, ali-’sque ufus pauperum impendendum eli, ut Monaftériorum bona patrimonia pmipm-um vere credi,cenferique pojjint. 9. In reliijuis locis, ubi invaluerunt Commendae, hae verum titulum juxta hodiernum Pylum, beneficii praebent, quem folus Papa per dilpei^fationem tribuere póteft, quia dil'penlatiòneopus eft, ut regularia beneficia Clericis laeculan*-bus obtingere queant. Alibi Commen-datarius inde et jurisdictionem regularem, Abbadalemque in MonaPerium, et Monachos exercet. In Gallia tamen omnis jurisdičtio, et correótio regularis» - quantum difciplinam interiorem Mona-fterii fpečtat, ad Priorem clauPralem pertinet, nili Abbas Commendatarius fit Cardinalis. <"fip 8. 10. Praecipit Concilium Tridentinnm vonceiH" ut c°llaPta MonaPeria rePituantur. Hinc Tnd, tria ordinat: I. Conlidit S. Synodus, kS’A Hom. Fontific&m pro Jua pietate ? et / — v 437) — prudentia curaturum, quantum haec tempora ferre poffe viderit, ut iis > quae nunc commendata referiuntur,et qme Juos Conventus habent, Regulares perjbnae ejusdem Ordinis exprejje profijfae, et quae gregi praeire, et prae effe poßint, cinta occalione praeficiantur. Tantum ergo reliótum eit pio arbiti io SS. Pontificis. 11. En aliam periodum ! Quae vero in pofterum vacabunt - nonni fi^moLA-RrBtis JpeStatae virtutis , et JanStita+is conferantur. Quis dubitet inde , effe a Synódo dilette i'ublatas in perpetuum recentiores Commendas ? Concilii enim Decretum pro vacaturis Monafteriis evidenter apparet praeceptivum per feudenti am : conferantur. 12. Superelt tertia periodus: Quoad ea vero Mona fi er ia, que e capita funt;., ac Primates Ordinum , five Rbbaiiae , f ve Prioratus filiae illorum capitum nuncupantur, tenentur illi, qui in praefenti ea in commendami obtinent, nifi fit eis de Regulari fucceffore provi-funi, intra fex menfes religionem illorum Ordinum propriam profiteri, aut iis cedere. Alias Co m m endaep ra editine ipfo jure vacare cenfeantur. Quid di-itinétius his periodis ? 13. In Itylo Curiae ex fententia S. Congregationis praevaluit fequior inter-pretatiu?quae priores duas periodos con- Conc. nid. fefr, 25. de Regni, c, 21. F;tg. ad c. 37. de Elea. Cap. 9. He Elea, et Nomin. Super. S. Bened. Reg. c. 64, fundit, ita , ut, exceptis Ordinum capiti* bus, reliqua Monafteria, quandocunque, et quoties vacatura libere a Papa in comme ndam dari queant, et foleant, quia de his Monafteriis inferioribus, quae 'Ordinum capita haud funt, nonniü con-fattive loqui dicitur per voculam propoli tam : confidit. Atque hic eft ulus Italiae. 14. Conceffionibus commendarum adjici folet haec claulula: Volumus autem, quod propter hujusmodi commendari divinus cultus,ac folitusMonachorum, et Miniflrorum numerus in dicto Mo-nafterio N. nullatenus minuatus ; fed illius, ac dilečlorum filiorum Conventus ejusdem congrue Jupportentur onera confueta etc. Juxta vetus Decretum Concilii Lateranenfis V. injungitur Commendatariis, etiam Cardinalibusi, ut, fi menlam habuerint a Conventuali le-paratam, quartam fuae menfae , alias tertiam partem omnium proventuum Monafterii impartiri teneantur pro in-ftauratione fabricae, leu pro ornamentis, veftibus, et paramentis emendis,farcien-disque, aut pauperum alimonia , et lu-ftentatione, uti major exiget, aut fua-debit neceffitas. Regula Benediftina praecipit, ut in /ihbatis ordinatione illa femper con-fideretu)" ratio, ut hic confiituatur, quem fibi omnis concors Congregatio fecundum timorem Bei, five etiam pars, quamvis parva, id eft minor, Congre-gationis saniore consilio elegerit. 16. Refert Gratianus reliquas veteres au-$oritates,quae liberam eleótionemproprii AbbatisMonachorumCongregationi vindicant, abolito alioufu, quodEpifcopus Abbatem nominaret. Inquit S. Greg. : Abbas inMonajierio nonper Epifcopum,aut per aliquem extraneum ordinetur. Superiunt veteres Decretales, c. 2. etc. XFIII. q. 2. 17. Jure novo pallini fuperfunt exempla, et argumenta, jus liberae eleétionis Abba-tumMonafteriisreliquumfuilfe', ita tamen, ut per unam ex praefcriptis formam vel fcrutinii, vel compromiffiliillfagiaferrent. Quippe haec forma elečlionis generatim fervanda eft ad omnes dignitates tam faecu-lares, quam regulares, quae in titulum perpetuum, et jure beneficii conferuntur, nifi iis in locis,inquibus nominatio regia locum habet. Eft autem notiiinatio regia jus imperantibus civilibus competens infuis territoriis defignandi perfonam,cui dignitas eccle-fiaftica archiepifcopatus, epifcopatus, aut alia Praelatura a Superiore ecclefiaftico conferatur. 18. Inde et jure Decretalium AbbatilTaeTn.Ucit'-perpetuae juxta formam praefcriptam eli-2c^eRes'' gendae funt; hoc uno excepto, vel adjeóto, " quod eleótio Abbatiffae fieri debeat a duabus tertiis, nulla habita collatione zeli ad zelum, nec meriti ad meritum. Illae enim Cap. io. De Confimi. et Bened. Abb. collationes» quae infinitis litibus anfani praebere videbantur» in defuetudinem abiere, ut generatim hodie vota numerari» non ponderari foleant. c.43. deEhbì. in6> 19. Exortis refervationibus, et nominationibus Abbatum perpetuorum, Abbates trienales, aut alios Superiores, dempto titulo beneficii, eligere placuit. Statuit Concilium Tridentinum, in eleSlione Superiorum quorumcunque-, Abbatum temporalium, et aliorum Officialium, ac Generalium, et Abbatiffarum, atque aliarum Praepofitarum — omnesfupradiSios eligi debere per vota fecreta, ita, ut fin-gulorum eligentium nomina nunquam publicentur. .Nec impoflerum liceat, Provinciales, aut Abbates, Priores, -aut alios quoscunque titulares ad effectum ele-Slionis faciendae confiituere, aut voces, ! et fuffragia abfentium fupplere. 20. In Italia Abbatiae perpetuae per regulam Cancellariae relervantur provifioni Papae. In Gallia vi Concordati ad Abbatias virorum nominat Rex. Tranfiit hic ufus et ad Monafieria Monialium. In Germania vi Concordati fupereft Capitulis libertas eligendi Abbates perpetuos, et jure beneficii, juxta formam tamen canonicam. 21. Eletti Abbates vetantur adminiftra-tidni fe ingerere, nifi Confirmationem a Superiore obtinuerint, quia fecundum Apoftolnm nemo fibi honorem allumere debet, fed qui vocatur a Deo, tanquam Aaron. r. 17. deEleSì. et ibi Interp. — c 441 ) — 22. Jure novo invaluit diftinčtio inter Abbates exemptos', et no# exemptos. Hinc non exempti ab EpifcopoDiaecefa-no confirmandi funt : exempti vero a Pontifice Confirmationem petere debent, fci-licet, fi exempti immediate Papae fubje-fti funt : fi enim habent alium Praelatum medium ; v. g. Generalem , aut Provincialem , ab eo et confirmandi funt. 23. In Concordatis Germaniae ait Papa : In Monafteriis immediatifubjeSlis Sedi Jpoftolieae fiant canonicae elcB/in-nes, quae ad dictam Sedem deferantur; quas etiam ad tempus Confihutiqnis, fel. record. 'Nicolai £M, quae incipit > Cupientes : expeStahimus-, et elapfo di-dio termino , fi non praejentatae, vel fi" praefentatae minus canonicae fuerint, providebimus, et, fi canonicae fuerint, confirmabimus —- Etin Moncifteriis di-clae Stdi immediate non fubjedlis, et aliis regularibus beneficiis, fuper quibus pro Confirmatione, vel provifione ad dictam Sedem non confuevit haberi recurfus, electi, feu illi, quib'Us providendum e fi, pro Confirmatione, et provifione hujusmodi ad Curiam Romanam venire non tenebuntur. 24. In Gallia vi Concordatorum Rex nominat per fon as ad Monafteria vacantia Sedi Apofholicae, ut ab ea provifionem accipiant ; quae pro vi fio pro Confirmatione reputatur. In Italia Abbates perpq- Tambur, de lur, Abb. Tom. i. Dito. 6. q. 2. 11. 2. — c 442 ) tui, qui a Pontifice c<>nfifìorialiter rlefi-gnantur, hqjid amj.'libre Confirmadone egent. Regula enim juris apud Interpretes recepta etti qaod, quando ad eundem eleftio, erCuiiiirmatio fpeódat, is eo ipib, quod eligat- etiam confirmare eenfeatur, 2V Solemnis beiiediédionis.Abbatialis nulla in regulis monafticis;, aut antiquis hiftodis? leu ecclelialìicis monumentis mentio occurrit. Invaluit forte üla tuiiC) quando Abbates ofum Pontiiicalitim obtinuerant. Supereft abhinc axioma juris lententia S. Jvonis : Promotionem Abbatis non facit benediSiio E-pifeppa-liS'fedFratrum communis electio. Hinc triennalis Abbates haud benedicuntur, 'etfi omnibus praerogativis, quibus Abbates benedirti, gaudeant. Refe ri p ßt Alexander III, quod Abbates, li Epifcopus tertio humiliter requilitus eos benedicere reculet, nihilominus proprios Monachos benedicere, et alia, quae ad hoc be-n eli cium pertinent, exercere queant, c. i. de fupp. Negl. Praei. 26. Abbates a proprio Epifcopobenedicendi funt. Sed j am pridem Pontifices nonnullis Ordinibus, aut Congregationibus concedere, ut vel a quovis Catholico Epifcopo, vel Abbate, Capite Ordinis eorum Abbates benedici polfiut. Recentius Clemens Vili. Ann. to99* privilegium Abbari Capiti Ordinis Ciflercienfis dedit, conliicuendi, ac delegandi Abba- — (443 ) — tes Commiffarios per Provincias, cum potevate benedicendi novos Abbates» AbbaiilPasque Citlercienfes. 27. Hodiernus ritus benedicendi Abbates pene coincidit cum ritu Confecra-tionis Epifcopalis, paucis exceptis. Sic inter articulos examinis Abbati haec for-mula proponitur : Vis res Monafterii tibi commijfi fideliter enfi, 0 dir e-, et in ufus Ecclefiae-, Fratrum, pauperum, et peregrinorum djfiribuere. Tum eo loco, quo traditur Epitcopo Evangelium , Abbati porigitur Regula his verbis : Accipe Regulam a S. Patribus traditam, ad regendum, cufitodiendumque gregem tibi a Deo creditum, quantum Deus ipfe te confortaverit, et fragilitas humana permiferit, 28. Hoc exemplo et Ab bati (Fae, quae benedicenda eft, tradit Pmelatus JRegUr lam, dicens : Accipe regumm a SS. Patribus traditam ad regendum, cuflodi-endumque gregem — accipe gregis Domini maternam providentiam, et animarum, procurationem : et per divinae legis incedendo praecepta, fis ei dux ad coeleftis haereditatis pafcua. Ablbluta benedizione eam Praelatus intronizat, eo tenore : Accipe plenam, et liberam poteftatem regendi hoc Monafterium, et omnia, quae ad illius regimen interius, et exterius, fpiritualiter, et temporaliter pertinere nofcuntur. Can. ii De Ord, et aetat. Super, Regni. Edìft, Bleff. art. 9. 29. Aberravit Gratianus a fenfu, et mente Patrum, dum credidit, Abbatem vi regulaeoportuiiì’e etìeSacerdoti')praeditum propter nonnullas benediétiones, quae Abbati a S. Benedillo afììgnantiir. Eni m v ero pteraeqiie hae benedictiones veteri more nonnili paternae, aut regulares fuere. Supereft locus Gratiani aflf c, 39. XVL q. T. 30. Novo tamen jure oportet Abbates regulares, titularesque elle Presbyteros, aut infra annum ad Presbyteratum promoveri. Receptus elt enim in jus Decretalium canon Concilii Piétavienfis, ut Jbbates, Decani, et Praepofiti, qui Presbyteri non funt, Presbyteri fiant, aut Praelationes ammittant. Refert, c. 1. de aetat. et qualib. Or din. -l i. Inde èt Abbatem , Prioremque con ventualem tantae aetatis elle oportet, nt vel PresW/ter fit, vel infra animili Ordinem Presbyteralem fufcipere queat, quia regimen monaftieum ex numero be-nehcioruin curatorum ce 11 le tur. Clement. §. 7. de Stat. Monadi. 32. Quum in Concordatis Galliae Regi co »cellam fit, ut Religiofum eiusdem ordinis in 23. aetatis anno conftitutura Papae nominare polii t, Decreto Bletlen-fi cautum elt, ut Abi)aces, et Priores Co live n tua les, qui aetatem legitimam attigerint, infra annum teneantur ad Presbyteratus Ordinem promoveri, a tempore — ( 445 ) — provifiotm computandum : quod fi infra biennium fubfequens non fuerint promoti ad illum Ordinem, Beneficia per ipfos obtenta declarantur vacantia, ut et fru-ftus perceptos reftituere teneantv^. 33- In Abbatiilis, Prioriilisque con-vencualibus jureDecretalinm praelcri|ita elt aetas completa 30. annorum, c. 43. de EhSt. in 6. Juxta Decretum Concilii Cone. ^ Tridentini oportet eas elfe 40. annorum completorum, et octo annis poltprofei-fionem expreffam laudabiliter vixijie : Quod fi his qualitatibus non referiatur in eodem /Vlonafierio, ex alio ejusdem Ordinis eligi poßit. Sj hoc etiam incommodum Superiori, qui electioni praeefls videatur, ex iis, quae in Monaflerio eodem annum 30. exceß'erint, et quinque faltem annis pofi profe fionem redi e vixerint, Epif copo, vel alio Superiore con-fentiente eligatur* * 34. Ecce ! quo fpeétaut haec, aliaque Decreta, nifi ut commendent, in elezione -Superiorum Regularium attendendum elle ad vitae merita, ut eleótio-ni digniorum locus fit ? Erat Benedi- s. Benet èri dilertum praeceptum : Vitae autem, Res-c <>4. inquit, merito, et fa pienti ae do Et ritta eligatur, qui ordinandus in Abbatem cft, etiamfi ultimus fuerit in ordineCon-gregationis. Ait Julii 11 i anus : Confen-timus enim naturae neque omnesfimili-tsr bonos, neque omnes in aequo faci- — (446) — enti malos : fed quem utique et vita o-ftima, et mores h one ft i, et circa pium exercitium conflantia, et commune reli* quorum Monachorum complimentum ? aut maxima pars eorum idoneum ad hoc putaverit, et /acris Euangeliis pro-pofltis elegerit, ad praefecturam vocari. Quid Clarius? L. 47. C.deEpifc. et Cler. In Decreto Gratiani lupereft Decretalis Pelagii eo tenore : Abbatem in Monaflerio illum volumus ordinari, quem fibi de Congregatione — ordo vitae, ac meritum popofcerit ordinari. Refert, c. 4. XFIU. q. 2. Hinc S. Synodus Tridentina monet omnes, et fingu-los, qui ad promotionem praeficiendorum quoddam jus habent, nihil fe ad Dei gloriam , et populorum falutem pojfe utilius facere, quam fi bonos Paftores, et Ecclefiae gubernandae idoneos promoveri ftudeant, eosque alienis peccatis communicantes mortaliter peccare, nifi quos digniores — eorum exigentibus meritis praefici diligenter curaverint et e. (447) TITVLVS XXXII. De Reformatione, et Fißtatione Regularium. CAP VT i. De Caufis CoUapfae Difciplinae. I.Labentibus faeculis veteres, recentio resone Ordines ab originaria puritate re-ceilille videbantur tuorum Inftitutorum. Inquit S. Ber nardus, o quantum difta-mus ab his, qui in diebus antiquis exi-ftitere Monachi ! 2. Injuria temporum, incuriaque hominum in illo agro Domini luccrevere vitia, quae bonum femen fere fuffocave-rant. Abječto enim labore congruo, re-m i Ilisque jejuniis fucceffit peculiaytas, five vitium proprietatis, luxus, dfcebas, evagatio, quaertus, quibus multiplex, et varia caufa frequenti orem fomitem praebuit, quia ea occafione praeterito jufto examine folidioris vocationis, et converti oni s ad mirti funt carnales homines, lites ex fepulturis, et decimis Clero faecu-lari lutei tatae, diverfaque Fartorum privilegia obtenta, ut a regulae littera recedere liceret, c. 3. de V- S. in 6. Clem. 1« et 2. ffoann. XXII. d. t. 3. Hac, aliaque occafione faepe ad Reformationem Regularium proclamatum elh Veteri jure bpifeoporum atque Ab- S. Bern. Apol ad Guil. c. 9. Cap. 1. De Itefor-mat. — (448 ) — bat um fuit reformare Mo nafteria, et Meri nachos, lì ab officio deflexilìent. Quippe ici genus officii plerumque in Conciliis fulbeptum eft. Sic Ann. 813. in Concilio Moguutino in fecunda turna confedere Abbates, ac probati Monachi Regulam S. Ben e dicit, legentes, atque.tr aciant es diligenter, qualiter Monachorum vitam in'meliorum flatum, atque augmentum cum Dei gratia producere potuiffent* ut inde (aggererent S. Synodo, quae reformandae difeipiinae regulari opportuna viderentur. Quid brevius inter ea tempora Concilii Arelatenfis Decreto, quod praeciuitn ut Monafteria, vel Monachorum difciplina in ordine ad Reformationem, et corre òlio nem etd eum per* tineant Epifcopum, in cujus funt territorio conJUtutaP Refert, c. 17. XVIII. q. 2. # 4. Novo jure correétio Regularium pertinet ad Praelatus ipforum, et fi Praelati funt negligentes, tunc E pile opi eos corrigant,\itpote lì Superior Regularis fpr'eta monitione Epileo pi fuo officio defuerit ut. tamen Epifcopus in eo negotio ex confilio, votoque aliorum Religiofo-rum ejusdem ordinis Reformatorum procedat. c. 7. de Ojfic. Ordin. et c. g. de Stàt. Monadi, et Intefp. ibi. S. In Monafteriis commendatis, praeterita Abbatis Commendatarii auétoritate, Priorum Clauftfalium primae partes fu ut fant in reformatione difciplinae regularis, quia omnis cura Ipiricualis, mitro Abbate commendatario, penes eos fìat. Re-centiore ul'u faepe accidit, quod et aliis viris religiofis, quam ejusdem Ordinis» et iaepe Clericis faecularibus cura Reformationis demandaretur. 6. Per Superiores eccleOafticos, et faepe Principes pro zelo juftitiae, et tutela difciplinae negotium Reformationis regularis feri curavere. Ludovici Pii frequens hujus rei exemplum iupereft. Ait Imperator: Quapropter jhepiflmeSa-cerdotes Domini, quorum id officii pro regimine canonico effie noveramus, ad-monere-curavimac nofiram principalem auctoritatem adjutricem ad eorum minijhrium, juxta voluntatem Dei exequendum, prompte exhibuimus -, ut, quidquid in Ordinibus ecclefiafiicis, vel in quacunque perjbna emendatione dignum invenirent, pafiorali auctoritate, pofipofita qualibet corporis negligentia, vel perjbnapum acceptione, incunctanter corrigere, et ad fiatimi rectitudinis perducere decertarent. Su pedane haec Capitula incollečlione Conciliorum Labeana. 7. In Capitularibus Francorum inde frequens recurrit mentio Regiorum Miliorum, quibus 111 andatimi erat, adire Mo-nafteria, ut Monachorum vitam, et con-Verfationem perfemtarentur. Ut prae- ' Vun-Efytn ,7, lìcci. P.I, F f Labbe. Tom. 7. Cone, ad Ann. i; 17. Capit. V. Ann. 806, t, 4. Cone. dicii Miß. per fingulas civitates — di* li genfer inquirant de conv erfaliane fin-gulorum, vel quomodo emendatum habeant — de eorum lectione, cantu, cae-terisquae difciplinae, et eccefiafiicae regulae pertinentibus. 8* Sic et Synodus Tridentina hortari Trier feff. maluit Principes , ut Epifcopis, et aliis Reg. c. 22. Praelatis in PveformationisRegtilarisexe-cutione, non obftante quacunque oppo-fitione, aut appellatione, 1'uum auxilium, et auétoricatem impendant, quoties re-quifiti fuerint. Cap. g_ 9. Luduvicns Pius zelo reparandae di-De Cai ir fciplinae regularis conitituit Benediétum Amoin'de Aniaiium , et cum .eo Monachos Itre-geft. Reg. nuae omnino vitae, qui per omnia Monachorum euntes, redeuntesque Mona-fteria, uniformem traderent cunctisMo-nafteriis (tam viris, quam Sanctimonialibus fa eminis) vivendi fecundum regu* lam S. Benediteli incommutabilem normam. Ecce hic Benedictus in Occidente primus eli, cui Ludovicus Imp. veliitt Abbati Generali commifit Monafteria plura. Sed Benedictus tanti muneris fuc-celforum eo aevo haud habuit. 10. Felicior fuit fucceffus S. Odonis, qui plura Monafteria in unam Congregationem Cluniaceniem collegit. Teftatur Tetr. Vea. Petrus Venerabilis : Inflitft ille divino ep 17.' operi fere folustunc, et prima Cluniaci jaciens fundamenta, poft huc illuequf Franc. L. 5. c 9. . - . < — (4TO — Religionis femina, quamdiu advixit, ferere non ceffavit. 11. Ad exemplum Cluniacenfium e£ recentiores Ordines, Ciftercienfes, Ca-itialdulenfes, Mendicanfcesque i ab uno Capire in imum corpus coire coeperunt, licet pro divertitatéProvinciarum in plu-resCongregationes fubdividuntur. Vetus harum Congregationum , et fabordina-tionum fcopus, etfručtusfuit, veterem di Ici plinarn Regularem uniformiter conferva re , et, fi alicubi collapia videretur, reparare. Ait Trithemius : OfanStaMo- Trithem. nae ho rum unio, in qua charitas impe- rat , humilis fubjectio obtemperat, c. i?. ’ ob e dientia militat, caflitas fauna triumphat , oratio vigilat,. p er fever entia i bonorum operum .frvMificat. 12. Ciftercienfmm illuftrius exemplum fuit, quod pro confervanda, repa-randaque interi tate R.egularis difcipli» nae annuos Conventus generales , quos Capitula dicere » celebrare ftatuiilent. In Concilio Lateranenfi IV. fiatuit Innocentius 111, ut in fingulis regnis, /i« Pro vinciis fiat faltem de triennio in triennium et in reliquis Ordinibus (fulvo jure Diaecefanorum Pontificum) commune Capitulum Abbatum, atque Priorum Abbates proprios non habentium. Refert, c. 7. de Stat. Monach. 13. Noviifime decrevit ConciliumTri- Trid. feff. dentinum , ut Monafieria omnia , quae Fagu, ad c 7. de Stat Monadi, Synod. Aquisg. c. 69. Cap ij. De Vifit. Monalt, generalibus Capitulis, aut Epifcöpif non fubfunt, nec fuos habent ordinarios regulares Vifitatores, — teneantur infra annum a fine praefentis Concilii-) et deinde quolibet triennio fefe in Congregationes redigere. 14. Ia Ordinibus Mendicantibus frequentia funt Capitula illa triennalia pro eligendis triennalibus Superioribus, reliquisque fub,ortis negotiis. Àlibi tamen annalia Capitula iuperlunt, quia annales Superiores confli tuere placet. Deqla ravit ea occafione S. Congregatio , nihil elle immutandum , quia frequenti or Capitulorum Congregatio maxime facit ad coufervandam, reparandamque difcipli-11 am regularem. j^. Superlunt veteri exemplo in clah-ftris, et Canoniis Capitula quotidiana , et domeftica, quorum meminitAnn.giy» Synodus Aquisgranenlidf In his recitato Martyrologiu,reliquisque precibus completis , aliquod Capitulum Regulae praelegendum, ex plicandum que, fi opus eft» quibus finitis culpa dici, data occafione ? folet.Eniravero non dubium efl, et haec Capitula i ulti tuta effe ad profectum dilci-pii nae regularis. 16. Juxta vetus Decretum Concilii Aureliatienfis ; Non fetnei, fed faepius in anno Epifcopi vifitcnt Monafierin Monachorum ; et, fi aliquid corrigen-dufn fuerit, corrigatur. Ait S. Grego- ri us : Vifitandi, exhortandiquc gratia ad Monafterium , quoties placuerit 5 ab Antijlite civitatis accedatur. Super-eft utrumque Decretum c. 28. ct 29. XFHI. q. 2. 17. Novo jure fubnatis exemptionibus , quae aucboritatem Epifcopalem re-ftringebant, praecepit Innocentius III, ut in Capitulis generalibus ordinentur religiofae, ac circumfpeéìrae perfonae, quae lingulas Abbatias ejusdem Regni, ac Provinciae, non folum Monachorum» fed et Monialium, fecundum formam libi praefixam, vice Sedis Apoltolicae ftu-deant vilitare, corrigentes, et reformantes , quae correóìionis, et reformationis officio viderint indigere, c. 'j. de Stat. Monadi. i8- Hoc exemplo S. Synodus Tridentina decernit, quod fi Mond fler ia ; quae generalibus Capitulis, aut Epifcopis non fubfunt, nec Juos habent ordinarios Regulares Fifitatores, Jed fub immediata Sedis Apoflolicae protectum e, ac direzione regi confueverunt ; fi nec inflante Metropolitano in Congregationem fe redegerint - neque Capitu'is generalibus fiubdiderint, Epifcopis , in quorum diaecefibus fita fiunt, tanqtiam Sedis Apoflolicae Delegatis fub dantur. Ergo hoc Decretum fpetirat Monafleria exempta. Trid. fefT. 25. ticReg, c. S. — (4?4) — Tdd. feff. 19. En Decretum ? quod fpetiat Mo» ai. c. g. naftei:ja commendata , fi quae fini , inquit alibi, Monafieria commendata, e-tiam exempta, et fi vigeret iniis regularis obfervantia , provideant Epifcopi paternis admonitionibus , ut ' eorum Regularium Superiores juxta eorum regularia infiiluta debitam vivendi rationem ob fervent, et objer vari faciant, et fibi fubditos in officio contineant, ac moderentur. Quod fi admoniti infra fexmenfes eos non vi fit civerint, vel correxerint ; tunc Udem Epifcopi, etiam ut Delegati Sedis Dpofiolkae, eos vifitare poffint, ac corrigere etc. SeflV25.de " 20. Quid de Cura Regularium ? Prae-Regui.e.H cipit S. Synodus : In Monafieriis, Jeu domibus virorum ,feu mulierum, quibus imminet cura animarum perfona-rum faecularium, praeter eas , quae funt de illorum Monaft er iorum, Jeu locorum familia,perfonae tam regulares; hujusmodi curam exercentes, fubfint immediate in iis,quae ad difiam curam, BulfiM ^ Sacramentorum adminiflrationem .’.'in Buli! pertinent, juris dici ioni, Fifitationi, Rom. et correStioniEpifcopi, in cujus diaece-fi funt fita. Hoc Decretum plenius explanat Gregorius XV. Trid reff 21, in Beneficiis, et Sodalitiis 7. c. 7. Monafterio unitis ? Ait S. Synodus : Beneficia ecclefiaftica curata, quae—piis locis quibus cunque perpetuo unita, et — .. C 4? ? ) — annexa referiuntur, ab Ordinario locorum annis fingulis vifitentnr. Et in- scir. 22. e. iva : Epifcopi etiam tunquam Sedis A-pofiolicae Delegati — habeant jus vifi-tandi hofpitalia. Collegia quaecunque, ac Confraternit vel ab aliis Regularibus reguntur ,fub eorum cura 9 et cuftodia relinquantur. 24. Quum Tridentinum Concilium paliitn memimtVifitatonim generalium, epiicupaliumque ; Regulares Vifitatores nec per vifitationem Epifcoporum a ina vifitatione excluduntur,nec iplivifitatio-nem Epiicopi in expreffis calibus impedire poliunt. Synodus enim Lateranenfis difercepraecipit, ut Diaecefani Evifco- Triti de Kegul Jeff. 25 c. 20. Cap. 5. De fh). et form Vifit Kegui. pi Manafteria fibi fuhjeSìa ita ßudeant reformare 5 ut? curi ad eapraediSti Vi’ filai ores accefferint, plus in illis inveniant , quod commendatione, qiiaM quod correctione ft dignum, quid ia 1 libri us ?c. 7. de Stat. Monadi. 25. In geliquis Abbates, qui fumtOrdinum Capita, ac caeteri praedictorum Ordinum Superior es EpiJ copis non fub-jeSli, quibus eft in alia inferiora Mona-feria , Prioratusque legitima juris di-St io , eadem illa Jubdita fibi Monafic-ria ', et Prioratus, fuo quisque loco atque ordine , ex officio vifitent, etiamfi commendata exi flant — teneanturque, quicunque praediSloruM Ordinum Mo-nafteriis praefunt, praedictos Fifita-tores recipere , et illorum, ordinationes exequi. Supereft frequentier harum Vibrationum uius in Monaiteriis, quae in Congregationes coierunt, reliquisque inde Ordinibus Mendicantibus. Horum tamen Generales, quia plerumque Itali, aut extranei funt, coniulte agunt, ut Principis confenfum expedient. Provincias vifitaturi. 26. Vetus, recentiorque fcopus ha- rum Vilitationum eft - tam i 11 fpirituali-bus, quam in temporalibus corrigere > et reformarae, quae corrigenda erunt ? ita tamen , ut Monachi delii qnentes per Abbatem loci corrigantur , eis que , injungatur poenitentia fallitatis juxta B* BeneditiiRegulam, de St at. Motta ch- — <4?7) — 47. Praecipit inde Concilium Tpden- Tnd. de tinum » ut omnes Regulares > tom vin, quam mulieres, ad Regulae^ quam fr ò-feßi funt, praefertptum, vitam injiitu-ant, et componant. Praecipuus eil enim Reformationis leopus Regulae iuftaura-tio, ultra quam Monachi haud funt renitentes conilringendi. » 28. In Reformatione diftinquenda funt elfentialia, veluti vota religionis, ab aliis accidentalibus. In his moderatius procedendum , quam in iliis , quia , in- quit S.Synòdus : fi illa, quae bafes flint, ibi. et fundamenta totius Regularis difei-plinae , exaEte non fuerint confervata; totum corruat aedificium, necefi'e e fi. 29. Inde in folida Reformatione pun-étum fert interior Reformatio ; utpote, oportet primum, et ante omnia Superiores allaborare, ut verbo , et exemplo iubditns doceant, et inclinent, ut voluntarie 5 et virtutis amore mores fuos ad Regulae ordinem componant. Nifi e-nim illa interior mentis Reformatio Regulares praeoccupaverit, reliquae exteriores Reformationes, veluti anima deftitutae, livezper Congregationes , fi ve per Vilitationes, five per alias Ordinationes , nonnifi fuperticiariae , et momentaneae fere apparent. Inquit Joannes Midotius: In quo fime ratio deficeret, id tamen abunde comprobant exempla communit* Ordinum, qui Reformationem reeen- Norbert, tiorem captarunt ab iftu tantum exte- p'9'’. Tritt, feff. .14. o. i. 3. Ben;. ' de Confai, lib. 4 c. S. Aiacuft. quaeiì E-vang» in rìore obferuantia regulari. Memini[fe enim potes eorum , qui a viginti quinque annis tentarmi J'uorum Reformationes ■> ob idque fever e regularem ob-fervantiam juxta Ordinis Infiitata fuis edixerunt , frequentiores congreffus cum faecularibus, itiones crebras ad amicos, et manfiones diutinas, certam religiofae puritatis perniciem planiffi-me vetuerunt,, caeleftium rerum meditationem , et corporis afflictationes de-fuetudine omifflas ad reliquam Regulae obfervantiam addiderunt. Diceres nullum hoc faeculo fpecimen aliud Reformationis fanStius, vel religiofius excogitatum. At quam diuturna fietit haec, vel alia pulchra fpecies Reformationis ? Semejlris ut maximum ,fenfim-que obfervantiq revoluta efi ad priorem confuetudinm. #30. In tanta hominum, conhiiorum-queinconftantia? quid juxta rationes recenti orum Synodorum confultius, quam folidiores Reformationes aufpicari a capite » utpote Superioribus Regularibus ? Innuit Synodus Tridentina : Totius familiae Domini flatus n utabit, et Ordo, fi, quod requiritur in corpore, non inveniatur in capite. Ex lententia S. Bernardi Inferiorum culpae ad nullos magis referendae funt, quam ad defides, negligentesque ReStores. Ait B. Augu-ftinus : cum negligentius agerent Prae- faßt—venit diabolus, etfuperfemim-vit eos, quos malos filios Dominus interpretatur. Quid in hiftoria Reformationum clarius, quam fartum , luxum, dominatumque Superiorum Regularium praeprimis exi dolum elle difciplinae Regulari , canonicaeque. Nullum, inquit S. Bernardus, tibi gladium plus formido ^nullum venenum, quam dominandi libidinem. Juxta Decretum novi juris tanto frequentior fit Abbas in Conventu ad chorum , ad m en farti, ad reli-.quam converfationem ; Fides, inquit S. Auguftinus: quantum miniftrorum obfit abfentia. S. Bernardi dottrina eft : Neque Abbas fupra regulam eft, cui le mei et ipfe fpontanea fe profeffione fubmifit. — Nonne regularis i pia Profeifm, qua fe junior fubdit iponte priori, aeque alligat et priorem ? TITVLVS XXXIII. > D e qua fi Regularibus. CAPVT i. Dt Patribus Oratorii. i. Recentioribus Amporibus coiverunt nonnulli in Congregationes, in communi vitam ačhiri, ut fe ad Chriftiänae per- M»th. c. I. Supr. L.j-c 5 S Auguft. ep. i,So. , — ( 4-5o ) —- fefHonis leges exercicarent, divino oi>> fequio, animarumque lucro vacaturi. 2. In eo genere praeterito faeculo innotuit Congregatio S. Philippi Nerii, quam Gregorius XIII. auótoritate Apo-ftolica conlirmavit. Scopus hujus Congregationis eft , alumnos fuos ad curam animarum in Bcclefia parochiali obeundam inftruere. Inde Patres Oratorii S. Philippi Nerii dicere placuit. 3. Ad exemplum Neri a nae Congregationis , quam et Romanam vocitant, au-fpicio hujus Caeculi autiere Petro de Be-rulle, Presbytero Parifienfi, alia Congregario , fub titulo Oratorii D.N. Jefu Chrilti, Prèsby terormn exorta eft, quam Paulus V: conlirmavit. Hujus Congregationis perpetuus, et firmus flatus alius non eft, quam inflitutum Sacerdotum vel ad Sacerdotium afpirantium ßmiil, et in communi viventium ifub direttone Praepofitorum, five Superiorum ? et fub plena auSloritate-, et jurisdictione IU. et ILR. Hi er ar charmi : quorum principale-, et praecipuum infiitutuni i fit, perfectioni fac er d otali totaliter incumbere , et in humilitatis [piritu ac piae vitae fiudiis rlltiffmo famulatum exhibere, fmgulasque aSiiones, etfun-ctiones, Órdini facerdotali proprie convenientes , fibi a R&erendiffimis prae- fcriptas, et non alias ampleSli; nec non facerdotum, et aliorum ad faeros Or- — (461 ) — (Unes afpìranthm in ufu prnefertvn /denticie, et in pietatis exercitii infiitu-tioni vacare etc. Haec Congregatio-inde Gallicana dièta eft. 4. En utviusque praecipuam differentiam ! Presbyterorum haec Congregatio potillimum infliti^i fuit, ut in communi viventes funófiombus iacerdotalibus ad obfequium,ec mandatum E pi fc 0 pi obeundis •> fmétuofms vacarent. Nerianae , leu Romanae Congregationis reftricfior fco-pus eft; utpote parochialis ali cujus Ec-cleiiae curam agere, eamquedirigere. <;. Utrique Congregationi commune eft, quod vota religiola non admittantur. Ipfa Congregatio in primaevo -, ac pud) (iatu Sacerdotii, quale Chrifius Dominus inftituit, et in Ecclefia jun reliquit, nihil addendo, vel detrahendo , perpetuo fit permanfura , adeo •> ut quocunque loco, ac tempore , et Congregationis Conventu nulla in ea profefi-fio -feu vota admittantur. 6. Interea domus tum in fpintualibus, tum in temporalibus reguntur a Superioribus qui praeter Generalem eliguntur ad triennium , quod ultra alteram trien-* nium prorogari nequit. Monentur fingali Superiores, ut Spri ri tum vitae j eia D. N. Sacerdotis in aeternum in tuis excitent ; atque intendant maxime animarum profeétui, et perfectioni ; denique ;■ firma in iliis iflkiae virtutis, veraeque Stat. Con-grcg. Ner. c. S. ■*— ( 462 } pietatis fundamenta jaciant, atque fra-biiiant. _ _ 7. Probationis annus illis triennalis eft cum trimeltri ad honorem ejusdem fpatii vitae conveiiantis J. Cimiti in terris, quo luos Apoitoios formavit, atque in Iti tuie, tìoc exaftogg, ti idonei reperti fuerint, incorporantur, ut Sacerdotes voce aftiva in Congregationibus polleant. Hi a caetu dimitti nequeunt, nifi ex gravi cauta , ultro tarnen fine ulla cauta recedere poffunt. Quippe boni aliunde pio pro polito virtutis amore inhaerent. Alios vero, qui pinm propofitum fafti-diunt, i'atius eft dimittere, quia plerumque fuperfunt, ut reliquum gregem inficiant. 8. Siqui tamen reditus fufficientes vel ex beneficio, vel patrimonio habent, tantum, quamdiu in Congregatione per-fiftunt, in commune conferre jubentur, quantum in eorum neceliitates impendi debet, ne alias ex proventibus communibus in utum pauperum delimatis viventes fu um centum augere videantur. Hinc in ftatntis Congregationis Nerianae dicitur. Quicunque in Cpngregationem * admittuntur, friant, cujuslibet anni reditus expendendos insonos, quos ipfi judicaverint, ufus, neque quid-qvam cumulandum : ne quis fcilicet ex no firn Congregatione ullam curam ponat in divitiis parandis : imo vero ex / c en fu pfo fuis cuique facultatibus conferendum in commune bonum Congre-1 gàtionis libere eft. Quod a noftris adeo fervatum efi hafienus ■> ut, fi quis 00 inopiam id non prae fiter it, vel praefare interini ferit, fatim atque de fuo abundantior quoquo modo fa cius eft, pecuniam pro rata portione dare, ac fnivere non deftiterit. Ita eis conveniens, acconfentaneum fern per vifum ejl, ftipendiis propriis militare, et a rebus Congregationis, tanquam alienis abflittere , quibus ipfa debet imprimis non habentes, unde vivant, fuftelitäre fuos. 9. Haec plane confona funt regulis, ■quas olim in rebus temporalibus difpen-fandis Canonici in communi viventes obfervare jubebantur. Ait Synodus A-quisgranenfis : Cum quo damno animae fuae ab Ecclefia, quae pauperes pafcit, accipiunt illi, qui de fuo fujficiunt fibi? In antiquitate frequens exemplum fuit, quod degeneres Monachi remitlb rigore in Cunonicos-iljos definerent,quos hodie quafx Pregni ares dicimus. 10. Interea faecula lapfu virorum et mulieres a fan èli tate vitae, et difcipliuae remiferunt. Ait Concilium Cabillonen-fe : Libuit namque huic facro conventui quasdam admonitiunculas breviter iis Sanctimonialibus fcribere, quae Je Canonicas vocant. Novum ergo erat tum Synotl. Aquisgr. c. 107. Cnp 2. f)e Canoni IV Cone. Cabill. ann. gl'3. c 53- — ( 464 ) ~" Canoni caram nomen » nova Relìgio ? quibus Concilium regulas praeteripfit ? easque trienniopoftea Concilium Aquis- 1 granente diiertitis in ordinem redegit. 11. Labentibus faeculis exemplo Canonicorum et liae a communione convi-ftus recedere coeperant? ut Canouiiiae faeculares dici mererentur, quibus vi Canonicatus, Praebendaeque integrum fu pe verat, data occatione ad nuptias convolare, fi beneficio nuntium mittere vo-luitfent. Quippe et Canonicis, quibus fola tonfuraclericalis iufficiebat, reliquum erat, a caepto propofitp , et fiatu, reliétis praebendis refilire. 12. Plabent et ipfae luas Superioriffas, aliasque Praefečtas, Minifirasque Congregationis , quae voto caftitatis adftrin-guntur. Declarat Bonifacius VIII, formam praelcriptam in elezione Abbatii-farum, aut aliarum Praefectarum férvan-dam effe etiam in illis Monafteriis, ubi funt juxta quarundam Provinciarum con-fuetudinem mulieres, quae nec propriis renuntiant, necprofeffionem faciunt regularem , fed vivunt, ut Canonici in fae-cularibus Ecclefiis c. 43. §. 5. de Eleffi. in 6. 13. Meminit Honorius III. illarum Ab-batiffarum , quod libi in Clericos,fuae jurisdiétioni fubječtos, poteftatem vindicarent, eos propter inobedientias, et culpas ab officio ? et beneficio fufpenden- di ? (46t) - di, mandatquePontifexAbbati S.Michae-üsAbradentisDiae.:e(is; quatenus diSlas , Canonicas , et Clericos , ut Abbatiffae •-praefatae obedientiam , et reverentiam debitam impendentes, e jus faluhria mo-! nita> ei mandata obfervent, monitione praemiß'a percenjhras eccleflafiicùs,appellatione remota, compellat.tioàje hos Clericos, qui in earum EcclefiisSacra faciunt, inttar Sacellanomm cenfent. c. 12. de Maj. et Obed. 14. Praecipit Clemensy. illas quoque mulieres, quae vulgo dicuntur Canon,i-cae faeculares,et ut fa eculares Canonici vitam ducunt, non renuntiantes proprio, nec prof e fonem aliquam facientes, per locorum Ordinarios, fi exempia non f u erint, fina, fi vero exejnptae fuerint, Apojlolica auSloritate vi filari. Refert. Clem. 2. de Stat. Monach. if. Synodus Auguftenfis Ann. 1^36. ad earum reformationem Patuit, ut Ca-noniß'ae, continentiae fiudimi nulla voti folemnitate obftricinm feSiantes, commune h abeant!) o r mit o ri u .7- habitu •modefio , mundo , et caflitatis indice litantur.Magna quoque fui commoda infittiti ex menfae communione perciperent ; fi contra inveteratum apud eas worein adduci ad hoc poffent. 16. Haec Collegia pleraque a Regibus fundata, edam fub immediata Regis pro-teétione elfe reputantur, ut ab Epitcopis Van-Ipiun p.Ecsl. F. 1. Gg Synotl. Anguß. c. ia. — ^ 466 ) fine Principis licentia hodie vifitari tìnti Trid. reff, potiint. Ita enim Conci üumTriden tinum ax. c. s. Cavet, ut illa Collegia , ac Confraternita» tes Laicorum, quae fub Regum immediata protectione Junt,fine eorum licentia non vifitentur. 17. Supereft his illuftribus Collegiis» quod et adSynodos non fecus,atque aliae Partheuones Regulares convoeentur.Sic i et Magijlrabus nune exiftentibus, et futuris obedientiam, et caftitatem ■> tam-dm-, ac in Curia Beghina habitabo. 22. Aevo Concilii Viennenfrs Begui-naeAlemaniae, etViri earum iuftitutum aemulantes Bega rdi ditti amid Sedem A-poftolicam diverforum errorum funt infamati. Hinc horum , iìlarumque infti-tutum iterato Decreto nroferi'fit Clemens V. dem. i. de Relig. Dom. et Clem. 3. de Haeret. 23. Joannes XXII, immediatus fuc-ceffor Clementis V, inftaurata informatione intellexit, multas elfe in variis mundi partibus Beghiuas nullatenus de praedičtis erroribus fufpečtas. Qua occa-fione declarat Papa, hafee fub prohibitione, aut abolitione praedičtis non contineri, ut fub praetextu hujusmodi nullatenus moleftari queant, aut mereantur. Extrav. Com- C. un. de Relig. Dom. — (468) — 24- En reliquum fuperftkis Inftituti ordinem. Habitus a Laicali di veri us eil, atque religi o fo veftitui conformis ; fo-leiitque pleraeque velie nigra uti, atque cum capitis velamento inftar Monialium incedere , ut exteriore illo cultu jullam modeltiam telleutur. 2-?. Edunt Profeffionem aliquam, votumque callitatis, et obedientiae (altem temporaneum, tamdiu, m in Curia Beghina habitant, ritu etiam quodam fole-nini fubformula fuperius relata ad exemplum Monialium emittunt. 26. Leges , ac ordinationes vivendi ab Ordinario locorum non fecus, ac Moni ales accipiunt, atqiie eorum vili tatù ini aeque, acMoniales fubjacent : Parochum quoque pro prium fere ubique habent, cuius direólioni, et curae inSacramentis percipiendis fubduntur. 27. Votum paupertatis nullum, ne quidem temporaneum faciunt; fed etiam Beghinae exi (lentes manent rerum tuarum proprietariae, capacesque acquirendi , et retinendi, non fecus , atque aliae mulieres faeculares , iisque libere utuntur, et tam inter vivos , quam mortis cauta pro fuo arbitrio de illis difponimt. 2g. Licet pleraeque in Beghinagiis, muro, et clan liro rioéturno vallatis, habitent, proprias tamen, ac feparatas aedes incolunt, in quibus rem domeliicam, milfa vita communi, adminillraat, quali c 469 ) — faeculares matvesfamiìias, menfam, fup-pelleóìilem, totamque oeconomiam pro i luo arbitrio infticiientes. 29. Claufuram non ferunt, fed libere exeunt, at()iie per civitatem lua negotia, et rem familiarem procurant; c nfangui-neos, familiaresque invifunt, et domos civium frequentant, nili quod certis legibus quoad dies, et horas exeundi, et redeundi libertas, per ordinationes, et ftatuta in plerisque Beghiuagiis limitata, et rertričta fit. 30. Nullam certam regulam a Sede Apoftolica approbatam profitentur. Hae occafione declarat Joannes XXII , quod, ftaturn Beguinarum hujusmodi nullatenus ex praemillis approbare intendat; utpote tanquam novumOrdinem,l'eu (latum Religiufum. Extrav. Com.'un. de Rei. Dom. 3 t. Reliquae funt aliae fimplices De-votariae, quae a faecularibus nihil diltin-gu un tur, utpote nullam profeffionem calli tatis vel ad tempus, faltem publice, ac vi fui inftimti emittentes, neque a faecu-larium contubernio, et vulgati vivendi rnorefe feparantes , neque in Congregationem fubobedientia Superiorum i'e redigentes,fed vi fui inftituti poliunt etiam inter faeculares, aut privatim, uti maluerint, vitam vulgarem in caelibatu fine ullo voto agere , idque in velle a vulgari honeltaruni Matronarum nihil divella. S Augii ft. ep. i4!i. ad Valer. *32. JuxtaS.Hieronymum Monachus non docentis, fed plangentis habet officium , qui vel fe , vel mundum lugeat, et Domini pavidus pr a eftoletur adventum. Quis uoftrum capit verbum hoc ? c. 4. XVI. q. i. Monachi cum nunc ad Ordines promoveantur ? et ad obeundas fun-étiones eccleliatticas magis applicentur, majori reddendae rationis periculo funt obnoxii. En verba S. Auguftini : Ante o-mnia a te peto,ut cogitet religiofa prudentia tua, nihil effe in hac vita, et maxime hoc tempore facilius , et latius, et hominibus acceptabilius, Epifcopi, Presbyteri , aut Diàconi, Monachique officio , fi pcrfunStorie, atque adulatorie (ut folet non raro heri) res agatur : fed nihil apud Deum miferius, et triftius, et damnabilius. Item : nihil effe in hae vita , et maxime hoc tempore difficilius, laboriofius, periculofiusEpifcophPres-byteri, aut Diaconi Monachique o^ao, fed apud Deum nihil beatius, fi eo modo militetur, quo nofier Imperator jubet. Refert, c. 7. D. 40. > CONSPECTUS I. P A R T I S. DE PERSONIS ECCLESIASTICIS. Titulus I. de Clericis. Pag. 2.5 Titulus 11. de vita, ethoneftateClerie. 40 Titulus III. de Pafioribus, et Fice-Pafior. 59 Titulus IV. de Cuftodibus Eccl. Paroch. 75 Titulus V. de JEdituis Parochiarum, et Magiftris Pauperum etc. 79 Titulus VI. de Decanis Chrifiianitatis, feu ruralibus. 37 Titulus VII. de Canonicis Cathedralium, et Collegiatarum Ecclefiarum. 93 Titulus VIII. de Capitulo Cathedrali. 10$ Titulus IX. de Capitulo Sede vacante.. 114 Titulus X. de Canonicis Graduatis. 120 Titulus XI. de dignitatibus Capitulor. 123 Titulus XII. de Dignität. Eccl. Cathed. 140 Titulus XIII. de Electione, et nominatione Epifcoporum. 155 Titulus XIV. de Confirm. Epifcop. 17° Titulus XV. de Confecr. Epifcop. l$s Titulus XVI. de Cura Epifcopali. 205 Titulus XVII. de Fifitatione Epifc. 234 Titulus XVIII. de Synodis Diaecefanis. 246 Titulus XIX. de Metropolitanis. 2.55 Titulus XX. de Synodis Provincialibus, 273 Titulus XXL de Legat. etNunt. Jpofi. 2 85 Titulus XXII. de Congreg. Cardin. 29.5 Titulus XXIII, de Officiai, Curiae Rom. 310 Titu- Titulus XXIV. de Inflituto Regularium. Titulus XXV. de Admißione adRelig. I itulus XXVI. de Simonia circa ingref-fum Religionis. Titulus XXVII. de Profejfione. Titulus XXVIII. de voto obedientiae. Titulus XXIX. de voto paupertatis. Titulus XXX. de voto Caftitatis. Titulus XXXI. deMonaft. Superioribus. Titulus XXXII. de Reformatione, et Vifitatione Regularium. Titulus XXXIII. de quafiRegularibus. 342 349 3<*5 371 382 388 407 416 447 459 ... , ,,,■...—.m Errata. Pag. liti. Corrige. 31. VIII. 7- auRoritati. auRori tatis. 29. 3. 8. follicitor. follicitior. 50» 3. i. Agathensi. Agathensis. 54. 5. 4. intemperatiorum, intemperantiorum, 68. c. 23. vinea. vineam. 7i* I. 4. Laneguente. Languente. 91. 9. 5. hi. his. 92. 14. 9- locorum. lucrorum. IOI. 31. 16. numera. munera. — 32. 6. pabulum. paululum. 138. 3. ii. ab. ad. 164. 23. 3. Ecclefia. Ecclelias. 168. 34- IS. meminerit. meminerint. 47- 16. unis. unius. Vaetera LeSlor benevolus corriget, m INDEX PARTIS PRIMAE. A. A . . ■L *-bbates om.nia neceiraria fubminiftrent fuis> 401. praeprimis curam intirmorum habeant, 404. adimant Officialibus emolumenta,405. quale hoc nomen, 417 e irum poteftas au-éta, ibi. triennales, z'òzV General es, ibi. non dent Religiolis luis Monalterii bona ad Firmam, 419. ejus officium, 420. Dilcreti, 421. in poenis imponendis, 422. jurisdičtio, ib. con fui at Capitula, 423. et Seniores, ib. in Capitulis quales ünt, 424. in quibus dependent a confenlu Capitularium, 42*. Regulae, et difcretionis leges non transgrediantur, ib. praecipua eorum cura, 426. funt adminiftratores, non Domini bonorum, ib, computum faciant coram conventu, 427. habeant fuos officiales, ib. non fu-perbiant, 42$. Obtinent ulum Pontificalium, ib„ dant benediftionem, 429. gaudent privi legio conferendi Ordines minores,430. Tonfuram, et hanc quibusnam ? 43 r. Ufus benediétionis folemnis tibinam eis licitus, ib. qualia infignia,ib.alibi eis non utuntur, 432. Quales, et quomodo eligantur, 439« triennales, 440. perpetuorum eleftio in Italia Papae, et in Gallia Regi refervatur, ib. Van-Efptn J.Eccl. P,L H II in Germania Capitulis, ib. non exempti confirmantur ab Epifcopo, 441. exempti a Papa, ib. in Gallia etiam a Papa, ib. eorum benediétio, 442. haec quomodo, et a quibus fiat, 443. an fintPresbyteri, 444.. Di-.. "es eligantur, 44y Generales, 450. swbates Commendatarii quinam funt, 433. olim Laici, poitea Epifcopi, et Clerici, 434. Cardinales, 435. jurisdiétio, 436. juxta Concilium Tridentinum quinam, ib. quid tribuant in Ecelefiae Monafterii fabricam, 43 g. an habent partes in reformandis Reli-giolis, 449. Abbatiae militiam Imperatori praeftare tenentur, 392. conceduntur in commendam, 433. a quo vilitantur, Jbbatiffae earum eleftio quomodo, et a quibus fiat, 439. Quomodo benedicendae, 443. quales eligantur, 44^. Aedituus: illius officium, 79. a quo'eligendus, 80. Aleae: earum lufus prohibitus Clericis, <>2. Vide Lufus. Amortifationis lex fertur, et cur, 393. an peccet in immunitatem ecclefialticam,394. quid fit ? ib. Anima : animarum cura quam grave officium, 147. Annulus Epifcopalis: ejus ufus, 193. Apocrifarit: ahiis ortum ducunt Legati miß. 86. ‘ Apofloli : eorem fucceffores funt Epifcopi, 20y eorum dotes perfonales , 206. quomodo ad externam praedicationem a Chri- fto miE, 209. inftituuntDiaecefes, eo» rum praecipuum munus erat praedicatio 3 ^ 221. Appellatio quomodo fucceffive ab Bpifcopo Yit ulterius, 258. & 263. iterata ad Papam interrumpit Synodos provinciales, 276. appellatio ab obedientia, 386. inhibita, ib* Archidiaconus Ecclefiae Cathedralis olim E-pitcopi Vicarius, 141. ejus auétoritas, 142« jurisdiétio, limitata,^, inllituit in beneficiis, 143. alia jura, ib. Epilcoporum dicuntur oculi, 144. monita ad eos, ib. Archiepifcopiis : ejus juri sditilo quoad vifita-tionem reftritia, 263. ad illum datur appellatio, ib. ejus inlignia, 270. ubi cruce elevata uti licet, 271. Archipresbijter Cathedralis olim Epifcopi in fpiritualibus Vicarius, 14V officium, ib. in alios Officiales divilum, 146. jurisditiio in Clerum lui diitritius, ib. litDočtor, ib. ad eum monita, 147. quondam Diretior ordinis poenitentialis, 148. diligenter in-ftituat coniultationeto cum Parochis libi fubditis, 2 ) ~ Canonicatus nommllibi Epilcopatui unitus » et cur? 109. Canonici funt aut regulares, aut faeculares, 94. ultimorum exordia, ib. regulares a Chrodegango reformati, 343. item a S. Petro Damiani, 344. cjuiiiam regulares. 345;. Canonici Cathedrales beneficia curata poilt-dentes refideant, 64. alias privandi frufti-bus illius beneficii, ubi non refulent. ibi. delerunt vitam regularem, 94. apud eos di-fciplina collapfa, ib. reformantur, 9^. eorum Capitula, ib. in Subdiaconatuconftkuti habent vocem in Capitulis, ib. praecipuum eorum officium, 97. feligant idoneos Vicarios, 98. diftributionibus quotidianis excitantur ad frequentandum chorum, 99. tenentur ad refidentiam, 102. an infirmi gaudeant diftributionibus quotidianis, 105. ab-ftrahant fe a mundi amore, 107. Epifcopo-rum Confiliarii, 109. a quibus abllineant, ib. honorent Epifcopum fu um , ib. non foveant cum ifto diffidia, no. nonnulli fint graduati, ,120. et quot ibi, 121. Si nobiles, fint quoque dofti, et pii, 122. in iis admittendis fiat feleótus, 123. dum adhuc Monachi erant, quinam eorum Superiores, ib. monita pro iis, i2f. ignorantia iis probro-fa, 132. Theologi ledtionibus interfint, 139. Studeant SS. Scripturis, ib. ad eos privative pertinet eleéìi 0 Epifcopi, i^8* CanoniJJ'ae: earum origo, 463. polfunt nubere exceptis Abbatiffis, 464. vifitentur ab Epifcopo, 466. fiatuta, ib. vocantur Abbati ffa e ad Synodos, ib. Canonhatio : ejus jus competit Papae ,313. differt a beaci.ticatione, 31^. ejus proceffus a quo inftrukur, ib. Cantor Cathedralis Ecclefiae: ejus officium? 129. monita pro eo, 130. Capitala Cathedralia , eorum erečiio, 9f. quinam in iis habent vocem? ib. quaenam ibi tractanda? ib. concludunt ex pluralitate fuffragiorun? 96. habeant ftatutorum volumen? ib. lub divinis officiis non celebren- 1 tur? 97, Epifcoporum Senatus? 108. ere-ótionis cauta? 109, honorent Epifcopum? ib. a quonam convocanda? no. quaenam caulae ad ea pertineant, ni. curinftituta? 113. Sede vacante fuccedunt Epifcopis? et quo jure? uf. in quibus? et in quibusnam non? 116. litteras dimifforiales quando, et an dare poffint, 117. an in cafibus a Sede Apoltolica delegatisEpifcopo? ib. quisnam eorum Vicarius Sede vacante, ib. Officialis, »6. Oeeonomius? 118. illa culpanda? ubi tantum (eliguntur nobilesCanonici? 121. iniis dignitates, 123. quomodo beneimpen-dant thefauros? 136. ad ea devolvitur jus eligendi Epifcopum, 157, fubjacent vifita-tioni Epifcoporum? 241. Capitula monadica quinam ad ea vocati? 424. ibi libertas dicendi? ib. vota decifiva? 42^ triennalia de eligendis Superioribus, 452-in quotidianis quid agendum? ib. Capitala ruralia a quo convocentur? et quid in iis traéìetur? 89. feq. Cardinalis: unde haec vox? 29?. olim in quavis Ecclefia? ib. iis olim non cefferunt Epifcopi, 296. infignia, ib. numerus, ib. quanta quondam auótoritas, ib. Papae Senatores, ib. Interfunt Confiftoriis a Papa habieis, ib. eorum decifio dependet a Papa, 299. non aequant auétoritatem Epifcopo-rum in Synodis, ib. conftituunt Congregationes, iisque praefunt, ib. vide Confido-ri um : Co n grega tio. Cafiitas religioia in ea nec Papa difpenfare po-teft, 408. in violantes eam qualis poena, ib. media pro illius cuftodia, ib. Catechefes diligenter frequententur, 73. 7^. Genf ur a, ab ea abfolvendi facultas an concedatur a Poenitentiaria, 338. Chirothecae epifcopales: earum ufus, et beli edi dii 0, 194. Chori-Epifcopi: eorum olim officium, 129. Choriftae, a Converfis diftinqui caeperunt,424. Chori-Vicarii: quibus Canonicis permiffi, 98. Ciftercienfes : apud eos annui Conventus generales, 4?i. Claufura mona fica ad quid conducat? 408. rigorefe cuftodiatur, etlub quibus poenis ? 410. praecipue Monialium, 411, illius cu-Itodiae invigilent Epifcopi, 414. olim quam ftridfa, 415. Clericalis habitus ed lignum interioris hominis, 43. nunquam faeculari conformis, 44. neque exuendus, ib. portetur etiam a Clericis adhuc ftudentibus, ib. qualis fit, 4^. poena pro exuentibus illum, ib. Clerici non fint otiofi, 37. certae Ecclefiae adfcripti, 38. in his fuas funčtiones pera-. — C 478 ) — gant, ib. ftudiis vacantes in €is difpenfan-tur, ib. üut pauci, fed utiles, 39. per lingularem vitae honeftatem praeluceant populo, 40. et 41. eorum lanétitas, 42. eorum tnodeftia in habitu, 43. non induant faecularia veftimenta, ib. qualis poena pro exuentibus habitum Clericalem , 45. pro his cur talis rigor, ib. iis interdirà cohabita ti o cum mulieribus fufpeÓtis, 46. prout et cotwerfatio, ib. necnon familiaritas nimia, 47. eas ad nutum Epifcopi dimittere tenentur, ib. frivolae rationes pro iis retinendis, 48. impuras imagines non habeant, ib. fmt iobrii, 49. in ebrios poena, 50. fugiant commellationes, ib. tabernas, 52. et cur? ib. defignetur pro iis hofpitium a Laicis femotum, ib. eis interdidhis Iulus alearum, et taxillorum, ib. 53. et cur ? ^4. poena in ludentes , 53. non tmt joculatores, ib. non exerceant negotia faecularia, 56. quaenam fmt illa? *7. exemti funt a Curatela, et tutela, ^6. ftudium Medicinae, et legum civilium illis inhibetur, s?* cur faeculi negotia illis prohibita, f8* pauperum curam gerant,, 86. eorum coufilio Epifcopus olim indigebat, 109. Sede vacante olim gubernabant Ecclefias, 114. pro iis monita falutaria, 119. 125. in iis ordinandis fiat feleffus, 122. illis ignorantia probrofa,133, Theologi Cathedrafis lečti-onibus interfint, 139. fludeantSS. Scripturis, zb. omnes funt Obnoxii correétioni, et vifitationiEpifcoporum, intra quorumDiae-cefin funt, 239. feq. — ( 479 ; - Clerici regulares quinam, 34^. Commendae: quid olim, 433. Laicornm, ib. Clericorum, 434. indifcretior ufus, ib. po-ftea reftriéìus, 43?. juxta concordata Germaniae, ib. per eas obtinetur jurisdičtio > 436. dantur fub claufulis, 438. Communio Pafchalis a proprio Parocho recipienda, 61. Componenda in curia Romana quid fit? 329. quaenam ad eam pertineant, 331. feq. Concilium. Vide Synodus. Condonator a quo coniti tuatur, 224. petat benedidtionem ab Epifcopo, 22 eum nominare pertinet ad Epifcopum, ib. quosnam Parochi poffint admittere, ib. praere-quifita in eo, 226. quomodo fatisfaciat fuo officio, 227. quando puniendus, iß. dotes, Concordata Germaniae circa eledtiones, 1 f 9. feq. Galliae, 163. feq. quoad confirmationes Epifcoporum tam in Germania, quam Gallia, 171. in Germanicis parum de com-mendis , 435. Germaniae de eledtionibus Abbatum, 440. Galliae de nominationibus eorum, 441. Confeffarius : olim varii pro variis perfonis conltimti, 148. in cafibus dubiis confulant Poenitentiarium, 149. Poenitentiarius e It totius Dioecefis ordinarius, ifo. polleat fcientia, ib. bonus con ver latione, i?i* Confirmatio Epifcoporum olim pertinuit ad Metropolitam una cum Concilio provinciali, 170. Pontificis ad Cardinales, ib. dein Epifcoporum ad folum Metropolitan}, 171. — ( 48o ) — , Primatis ad Patriarcham, ib. alibi ad Epi-fcopos provinciales, ib. demum omnium Epifeoporum ad Papam, iè. confirmandus examinatur, 172. hoc examen ubinam, et a quonam habendum, 174. antiquus confirmationem expediendi ritus , 176. modernus ftylus, 177. nominati qualiter nunc fiat, 178- confirmationis effečius quoad ad-miniftradonem bouorum, 180. licteraede-fuper expediri folitae, 181. hae litterae Regi praefentandae, ib. Congregatio Indicis adjutrix Congregationis S. Officii, 303. ex quibusuam confiftat 304. foli Cardinales in ea habent votum decifi-vum, ib. illius Officium, ib. ejus Decreta non ubivis recipiuntur. 306. Congregatio Inquißtionis, feu S. Officii, ejus inftitutio, 300. extenfio in totum or-N bem Chriftiauum, quot Cardinales illi pvaepofiti, ib. alii Miniftri, 301. forma, quahabetur, et quoties, zf?. Qualificatores ejus, 302. ei intervenit Papa, modusin ea concludendi, 303. ejus adjutrix eftCongregatio/zzdzczj1, ib. librum ab ilta jam condemnatum etiam nonnunquam illa condemnat, 30f. Congregatio Interpretum Concilii Tridentini quando orta, 306. in hac unus Cardinalis efl Praefeftus, 307. quomodo ejus decifi-onesedi foleaut et cujus fmtauóìoritatis? ib. Congregatio/MpzrzzegoizaEpifeoporum, et Regularium a Sixto V. ereéta eft maxime occupata, 308. ftylus ejus, 309. quomodo in ea fiant informutiones etc. ib. Congregatio Rituum ex quibusnam conflat, 310. quae in illa pertra čtanda, 3 ii. ejus eft Canonifationis, et Beatificationis proceflum formare, 31et per quosnam ac quomodo? ib. Congregatio S. Philippi Nerii: ejus membra funt quafi Regulares, 460. illius fcopus, ib. et 461. ftatuta, ih. et 462. Congregatio fub titulo Oratorii D. N. Jefu infli tuitur a Petro Perullo, 460, ejus ftatu-ta, fcopus, 461. et 462. Confecratio Epifcoporum olim pertinuit ad Metropolitam, 183. non fiat ab eo folo, 184. nunc.ab uno Epifcopo peragi potefl, i8^. pertinet nunc ad Papam, ib. quando, et ubinam fiat, 186. confecrandus Papae obedientiam jurat, 187. illius ritus, 190. feq. Confifiorium Pontificium, inhebdomade olim ter, 297. nunc rarius, faepius tamen bis inmenfe, ib. forma illud celebrandi, ib. negotia in eo occurrentia, 298. Cardinalium vota non funt decifiva, 299. nec haec Confiftoria adaequant anfloritatem Conciliorum Romanorum, ib. Confiitutiones Religioforum: earum diver-fitas, et obligatio, 343. Eremitarum S.Au-guftini quoad receptionemNovitiorum,3 ^ o. Confuetudo non praevalet veritati, 106. Converfi, etConverfae in Monafleriis a Cho-riftis diftinquuntur, 424. Convivia Clericis fugienda, . olirti Novitii in habitu laicali tempore Novitiatus , ib. diftinrtio habitus ab habitu Profef-forum, 30. a Parentibus oblatus non tenetur elicere vota, ib. Novitiis omnio liberum efl: egredi a Monafterio, 357. de rebus fuis difponere, ib. retinere, et conferre beneficium, 30. virtum, et veftitum praelia re tenentur, et nil ultra Monafterio Habiliter donare valent, ib. feq. libere de rebus teftari polfunt, 30. nil ab ipfis petatur, 36 r. Novitiae examinentur ab Epileppo circa libertatem ingreffus etc. ib. nullus follicitetur ad Profeffionem, 363. in admif-fione ad eum non committatur limonia, 365-. faepius Novitii perpendant fuum pro-jiolitum, et defuper admoneantur. 382. O. Obedienti%Religiofa: ejns dotes, 383. caeca quaeiiam, ib. indi (creta d 384. fecundum regulam , 38^. nonnunquam reftriftior, nonnunquam amplior, ib. ab ea appellatio, 3^6. difcreta, 387. Oeconomus Sede vacante a Capitulo confti-tuatur, < 17. cui rationem reddat, 118. Officialis Epifcopi contentiofae jurisdictioni praeeft, 1 k. Jeq. ejus jurisdiótio e(t delegata, ceifans mortuo Epifcopo, 152. fe non extendit ad fpecralia, ib. quae ei inhibita, 1^3. unde poteftas dimetienda, ib. an ad nutum amovibilis, ib. dotes in eo requifi-tae, 154. Officialis Sede vacante ac\uo conllituatur, 116. ejus officium, 117, cui rationes reddat, 118* Officiüm divinum qualiter celebretur, 102. Optimates, oiim ad elečtionem Epifcopi admittebamur, i , earum qualis, cuflos, 76. Parochiani non audiant mittam in aliena Parochia, 61. nifi in itinere etc. ib- Sacramenta recipiant a proprio Parocho» ib. alias puniendi, ib. Parochi: luccedunt in locum, 104. Chrifti Difcipulorum, ^9. quaenam jura ipfis competunt ex i niti turione, 60. vetus eorum ♦ inftitutio» ib. neceflarios cooperatores fe-ligant, 62. hos leligendi habent ipfipote-ftatem, ib. eos tamen non facile amoveant) ib. ad quae obligantur, 63. reßdeant in fuis Parochiis, 64. per fe fua officia peragant, 65. 66. in eorum lubfidium funt Fratres Mendicantes inftituti, 67.70. olim dabantur Parochi parum apti, ib. tantum ab Epifcopo approbatos ad concionandum admittant, 68-eorum concionibus interfint, 69. diligenter cathechizent, ji. 73. fibi feligant Ecclefi-arum fuarum cuftodes, 76. curent obferva-ri munditiem in templis, 78. fuae Eccleli-ae bonis invigilent, 80. quales conffituant aedituos, ib. habeant elavem ad Archivum Documentorum fuae Ecclefme, 82. item Gazophylacia, ib. iis confciis diltribuantur eleemotynae, 83. monita pro Hs, 1 r9. invigilent animabus, 147. praedicent verbum Dei in fuis Parochiis, 323. diligenter infti-tuant mentiles confultationes, 254. Parva(iatamCanaRomana curficdiéìra. 328. Pafior quomodo pafcat oves fuas, 113. non fit mercenarius, n9. mönita pro eo. 128. grave ejus officium, 147. invigilet gregi. 140. quales ejus dotes. 1^4. quisnam feii-gatur, 167. perfe&ioni virtutum ftudeat, 190. non deferat fuum gregem in ullo periculo, 217. Paupertas Reli giofa: quaenam fit, 388. per eam fit abdicatio omnis dominii, 389. quod eam nec Papa difpenfare poteii. 408. Peculium Relìgioì'orum unde ortum, 400.* an licitum, 401. fors ob adminifirationem bonorum, 405. quid tandem de eodem fenti-endum. 406. Philippus Nerins Congregationis Patrum 0-ratorii Fundator. 460. Po enitenti aria : ejus Officiales funt duplicis generis, 333. quinam, ib. et feq. tiylus, SìS.feq. Officialium juvamentum, 336. fignatura, ib. ejus litterae Confelfario inferi ptae, 337. litterarum forma, ib. Poenitentiarius Cathedralis erat olim fimul Archipresbyter, 148. ejus officium, ib. inftituatur in quavis Ecclefia Cathedrali, ib. et 149. erat olim varius pro variis per-fonis, ib. eum confulant alii Confelfarii in gravioribus caufis, ib. efl: ordinarius Parochus totius Diaecefis, 150. in fuo munere natus Vicarius Epifcopi, ib. dotes in eo, ib. Monita ad illum, ib. Pontifex : ejus electio devolvitur ad Cardinales, i ^7. refervat fuae provitioni Epifcopa- j tus, 158. init Concordata cum Germanis, 1^9. an pro eleéto olim requireretur contentus regius, 166. finitur lis circa invedi-turaS) 162. ejus concordata cum Gallis, 163. i66. 167. fibi refervat Ecclefias per obitum in urbe vacantes, 166. a Cardinalibus confirmatur, 170. ad eum devolvitur jus confirmandi Epifcopos etc. 172. ejuseit elečtionem examinare, 174. 177. et confirmatum confecrare, 18V Epifcopi ei obe-dientiam jurant, 187. ei competunt translationes, depofitiones Epifcoporum, 203. Ecdefiae totius Primas, 206. quomodo illius caput, 208. omnibus Epifcopis prae-poiitus, 210. caulas Epifcopos a refidentia excufantes approbet, 215« cur ubivis pallio utatur, 26v ejus Legati, et Nuntii, 28<« coiiftituit fuos Vicarios per Provincias, 286. fugiat dominatum, 294. ejus Confi-ftorium, 297. in irto deeifio dependet a fole Papa, 299. Congregationis.Inquifitiouis intervenit Papa, 301. ad eum devolvitur poteftas canonizandiSanftos, 314. et quomodo? 316. an in ea re infallibilis, 317." Canonum Defeiifor? 3 f 8. 340. ejus Officiales in Cuiria, 3Ì9. an ejus fmt fruéhis ad nullum pertinentes, 332. eorum eft approbare Ordines Religiofos, 346. in votis fo-lemnibus difpenfare nequit, 408. Commendatum ufum reftringit, 43. ad eam tenentur EpUcopi, 213. cur? 214. caulae ab ea exculantes, 215. a quo hae caulae approbentur, ib. Refponfales Pontificii quinam olim erant, 286. jurisdidtio, 287. jR*'tMj/flm'.-Congregatiodefuperinftituta,3io. olim de iis difpofuemnt Epifcopi » 3x2. S. Sacerdos apibus comparatur, qualis fit, ib. illius oflilcium, ib. Ordinatoris monitum ante conlecrationem, 36. vide Presbyteratus. Sacerdotes Chrifti Dilcipulo-rum Succeffores, 59. attendant animarum lucro, 70. funt Epifcoporum Cooperatores, 212. Scholafticus CathedräWs Ecclefiae: oEcii origo, 132. munia, z'h. fit Doòtor, autLicen-tiatus, 133. dotes, praefertim fcientia. ib. Smiore-rfubhocnominequinamveniant. 400. Signatura in Dataria quomodo fiat? 325. quotuplex, 327. ejus partes, ib. ad quos OEciales perveniat, 328 per fiat et con-cejfum funtdiverfae conditionis, 331. Simonia in admiEone ad Religionem, 36t. Stationarii quinam funt, 66. in fnbtidium Parochorum, 67. quomodo le gerant in concionibus etc. 68. ftudeant animarum lucro, 70. funt mercenarii mercede fua digni, ib. — ( <02 > — Stylus in Cancellarla, et Dataria obfervari fo-litus quoad expeditionem Bullarum, 31c,. usque. 3 31. Subdatarius: ejus ofRcium. 32^. Subdiaconatas n\mc QX&v foczx, 32. Ordinatoris monitum ante illius fufeeptionem, ib. quinam ad eum promovendi, et quinam non? 32 et 33. illius officia, ib. Superiores lint difcreti, 386. curam infirmorum habeant, 404. varia eorum nomina, 416. quomodo le gerant erga fubditos; 420. in adminiftrandisEccleliae bonis, 423. ’ non funt Domini fed Adminiltratores bono^ rumMonafterii,426. quales eligantur, 44 v ad eos pertinet reformare fuos Refigiofos, 448. praeeant bono exemplo, 4<7. Supplicue, teu fupplices libelli quomodo in Dataria exäminari, expediri etc. foleant, 323. usque 329. Synodus Liaecefam olim lingulis annis celebrata, 243. nonnullibi bis per annum, 246. quinam illi interefle tenetur, 247. fuit quondam ordinarium Ecclefiae tribunal, 248. quaenam ibi per trabten tur, ib. denuntientur corruptelae Cleri, 2^0. teftiumSy-nodalium officium, ib. illius aučtoritas, 2*2. unde earum negleétus. ib. Synodus generalis pro canonifandis Sanbtis. 314. Synodus Provincialis olim bis per annum$ 273. dein femel, ib. polthac fingulis trienniis, ib. quis convocet, 274. quinam in. terveniant, foli Epifcopi habent votum decifi- — ( *03 ) — decifivum, *"&. auótoritas quanta,quae-nam in iis pertraétanda, 27^. quando interrumpi caeperunt,zò. teftes Synodales, 278. pro reftauranda difciplina, ib. quinam ejus decretis fubjeéti, 279. indiget confirmatione Pontificia, 280. an in ea partes Principibus, 28 t. olim convocata pro canonifan-dis Sanétis, 314. T. Templum : ejus ornamenta bene cultodiantur > 75. exornentur. 77. Terminarti. Vide Stationarii, Religioß, Mendicantes. Theologus Cathedralis Ecclefiae: ejus officium, 13V in docendo negligens puniatur, 138- ob fuum officium a chori officio difpen-fatus, ib. quando, et quomodo doceat, ib. fit in S. Scripturis verfatus. 139. Thefaurarius Cathedralis Ecclefiae : ejus officium, 134. diftinétus a Cuftode, ižf. quisnam olim luerat, 13^. quomodo bene expendat thefauros. 136. TonJ’uraprima ab aliis Ordinibusfeparata, 2f. ei annexa privilegia, 26. ejus Minifier, ib. efi: quafiNovkiatus ordinum aliorum, ib. non fufcipiatur ex fraude, 27. quibusnam conferenda ? ib. Translatio Epilcoporum : non fiat arbitrarie, 200. cuinam competit jus transferendi, 201. reputatur nunc inter caufas majores reter-vatas Papae, ib. in Gallia etc. nequit fieri fine confenfu Regis. 202. Tridentinum Concilium: fuper ejus interpretatione erigitur Congregatio, 306. Fan-Efpen J.F.ecl. PL K k -i. ( *04 ) — Tutela: ab ea Clerici fant liberi. ?6. Tutores EccleGae Parochialis quales fint? 80. vide Eccleßa Parochialis. V. Vicarii Jpoftolici nati quinam ? 28<. eorum origo, 286. poteftas, 287. non impediant Ordinarios in fuis juribus, ib. auftoritas imminuta» 288. olim quousque extenla, 290. Vicarius generalis Epifcopi habet voluntariam» et delegatam jurisdiétionem, i<2. Epilcopo mortuo etc. ceffatejus jurisdiótio» ib. ad fpecialia non extenditur, ib. quae ei inhibita, ib. beneficia conferre nequit, ib. unde metiatur officii fui fines, ib. jurisdi-£tio reftričta, 1^3. an ad nutum amovibilis, ib. dotes in eo requifitae, 1^4. Vicarius Capituli Sede vacante : a quo eligatur, 116. ejus officium, 117. jurisdiétio» 118. cui rationes reddat. 119, Vicarius. Vide Chori- Vicarius. Vice - Cancellarius Cancellatine Romanae: ejus officium, 319. Cardinalis, 320. illius Officiales, 321. Vifitatio a Decano Chriftianitatis annuatim facienda etc. 88. diligenter fiat ab Epifcq-po, 234. quisnam eorum finis, 178. quinam ad eam tenentur, ib. antiquus modus in ea fervatus, 23f.. quoties ab Epifcopo fiat, 2 3 9. quaenam loca ei obnoxia, ib. quomodo fiat, 243. modus crimina corrigendi, ib. iniis plerumque Synodus, 246. Vifitatio Regularium a quonam fiat, 4f3» Monafteriorum exemptorum, 454. com- — C fO? ) — mendatorum, ib. regularium, ib. Sodalitiorum, et beneficiorum Monalteriis unitorum, ib. Monialium, 45^. Epifcopis non fubječtorum, <6. fcopus, et tinis. 456. Fißtator non permittat aliquid vanum in pro-ceffionibus, 230. ad quaenam attendat praecipue, 23 v quomodo fe gerat in vititatio-ne, 236. quidnam a vititandis petere pof-fit. 237. UnEliones in confecratione Epifcoporum fieri folitae, 193. Vota Religiofa : quaenam olim, 372, in iis nequit Papa difpenfare, 408, i'. / . • I -, 'V.-; - ■ \' '■ - v • -• • ■ -, , ' > ■ V ; i < v - , v ; : i >< j p ■ 1 ' ,, v*.'ni - ' r*; *