. Ej usque Spec ie bos. 85
Declaran hxc res potcrit exemplo

s S l
0^1
ft

A

at*

ftiiy'  ( " 7 " a mptior tibia oraviorem O ob-
">rem  t lat fomm. Macrx vero vel tomes
$■ an gujlx , clariorcm. Medix , medium.

A

f\

iff.

f ]

of’

III'

I’ll

tf\

i\

A

X

<4 1

n  |
'0 '

‘“film , tubarum  , O’ fifiularum- Craf-

r n, — • •

fy 'ircm dat fomm.

Sic  ’. c,arior ‘

tj|. "°‘ ,m  Mali dins infiat, validus O' benebuc-
Hff f°cius , debilius debilis O' infirmus d
“**• Ex fifjnns quoquc tubarum, fijfuht-
&c. egrcgia .-O' artificiofa conjeElura
S Ur  crepitlbus, cur nunc jlrideant, nunc
‘ lc m, O'c..

Sed hie maxirne ardua a TVtlhcbio
pt[Jjj" r  ‘{uaflio  : _An in hifce crcpitibus
/«„, c Ifi Mufica > isfa l quam fecundum il-
Hi,l "^ag.iilralitcr O refolutive refponde-
C E IF in diphthongis maxi me  , non qiii-
«» t  ^  > qut fit voce per ejus infirumenta,
SWr rei cujufpiam fonorx , ut fit in
fill 11  cithara vel tcjludinis ant pfaltcrii ;

fpiritu  , ficuti per tubam O' ti-
Quaproptcr hie non efi Har-
‘1 1 f’el Pvdy.'r.n , fed organica Mufica ,

jj  0  ,

%  p°/r«t,' ita ut acuti O' pucllares primo
\j 'das m edit vel civile!, anilcs aut
fit „ rff  > ultimo graves vcl vinlcs rufticorum
ntur  , non f ecus ac Diatonico canendi
fi,  P fr  Pythavoream dimenfionem difpofitum

’ ut in aliis leges componendi O' ca-
,,on  dijjicultcr excogitari O' confar-

D 7

Qi'cmt


*75

TURI/E  jurid*ic>e

ba&jca**Qua:n:iohum iilultrium.

s 1.

rX.

Ulitresfive UxoseSj  licet
non tint communes * juxta
A.^bapuftatum opinionem ■
attaroeneas in coijimercio.'vi-
rorum efleoponet. . Quemad,-
moditm videmus pjcrafque

C' S  in civicatihus Hanfiaricis > in com-

•li, inprimisubiClerici» & Hifpa-

Ulljn!?Sli & Hollandi dominamur, qui cum
k  c 0  p Us  > viris interim vinum bibentibus,
1  Cll! 'emibils, .Commcrcia indeiinemcr
^ | nt . tdque quia.tiotorium eft, ullaprpr
tit, l,D| > indi^et, led fola allegatio (uJE-
f'.jij i 'Si adulter itim cum inccjht  §. idem polliani
de adult.  Sic Cato  Uticenfis
Scd S -  ^“kdopbus concelTit Hortenfio u-
^•ciV/ U ‘"’ S re i<-'reme ^ppianu lib. i,
v^ ocratcm  Cuninrum' politicu.ni ,

■ 9 titi, 11UtTk  fapientiflimum , uxorern fuam
Nilas * 1  a * tcr * £ k £ ^' e > ictibit Plutarcluis
'^dc 0 crat >s- Laert.lib. i. in vita^jujdem.
' ll °tca]‘ IU ^ Spartanos Lex erat, liccrc cum
lct ius confuetudinem habere, fi mo¬

ld

do

i

454  D I V I R. G I N I B u s.
igitur indpium fibi dultedinem ope^ 1 ^
Aphrodihorum intimis cogitationibus
praeguftu fane non (upcrficiario iia»gj ui< '
Quo dc fic prognofhcantur Germain ■

QBc(d)c incl m

fen/

Hub Icmjfm gem mst jnw

AUiakn/ ;*

QBmct'cn nut^tigen/

§#it/

SBcvbm unter £ iiX

inuflen. v

De his loquitur Syrach c. if>.  . j

gujlgcnger/ fccrbmfigtfT/ kd]¥%
uno tvlncft bus neeffee QBaffer/
fricacf/ unisf<(5tfid) mfie emeu
ftnoct / unt> nimbi <tn/ uxi£ 1  [C -

tWlftUU Ideoquedomi paternse diti i)US
tinends non cenfentur.

1 V. lf!

cs4n major fit tentatio liaurLc quart Sy ^

a  cr __ rnlll * 1  ■

W

Pei

te<i

Poi

n

•nil

:, di

>
%
«c  ,

AfF. Quia natura magis intends e .°V jj.
tionemfpeciei/ quam individui > cat  ’"alii*

duo providetur fatisfaciendo gute > 151  jnd
vitiis. 'Necobflat, quod natura pridS [
neceflana ad nutritivara & augment 1 ■ ^

■Qua

ps i
kl,

1

/


f


, A- /?o

f/S. r — ^  ,

•■ Ir- ■



/ ^

J% ,  v t

f XI 3_


^%cix4.

“Jz (to  tt-i'e-' ct4-{^ a^t'f uytx.' -'

l iulityi-i.it*' chuuul (Jill’Uj-uz-J Oaojoc-
tOVj'ct-lJ t  t i'VjhJL' OUZs(?UL4 C f)<X-C^-J C4.ftA. i-
CO Oyi  . 9&ufyil1AX,iri.M- '1A.°. li,(og J
is.  9  “) >v>  /

«tv- out-uvI'V'tz -1  X3jjpvrwi.

fftt/ddx  ', Ot < -A- / ’oil auf+hd J-ot,^

(r

C<t cloc ti  - $£, 1 &Q I* : fo CftoxA q'-icc- cb'/

^ O  /

icne' tsi* cfd. ollctM he t u-,Coin-
r:tc  f’ui-i e)x.cf cte  - "III . (fy'tu-'i t&{~'  (Pc -

16 'J • c<X't't u-p t ^' c) ac /fcu,‘L<t .'& oluj

ch jj tACCJ CJk*'  vOdiovvJ j? 0 }Jen-U( vlxa

at-  / $ij f  iGiiy, *m& fy >cx ^ Jvuj

' ie^ y^yoo .

; f?{y{ iiX^-'o *l£ a,  l l&U'TTt  C- &^HA?tAA~

4™M, x+uj to, irC' 4<HstyjoLJ c**- {cfos
"dus Virfuzu.*^ .

2 )t IcC'fo UrtioificyvU St' sj.fi. 0^ cxJlX'td .

F A 1 1  T X  AS F .4 c I 7 J A R V U  j

hoc efl,

JOCO-SERIORUM

FASCICULUS,

*XHIBEXS V*ARl~i  VJRIORVM
^Borttm fir ip ta, non tarn UBu ju-
l 'unda &jocofa, amount & am and a,
Quam lethi vere digna & utilia , mtil-
tisvc moralibus ad mores ficuli nofiri
vccommodata  , illujlrata, & ador-
nata.

Quorum fcricm fcqu.e^s.^agina indicate

63  « yot>^9~


HOC FASCICULO

CONTINENTUR.

Matthseus Delio de arte Jocandi li-
bri IV. pag. I

Nicodemi Frifchlini in ebrietatem ele-
gia. 66

De Peditu, ejufque Speciebus. 73
De Jure Potandi difputatio. 99

De Luftitudine Studcntica. 145
De Cucurbitatione difputatio feuda-
lis. 161

“Onus Mulier five demulieribus, 173
De Ofculis Jucunda diflertatio. 219
De Jure & Natura Pennalium difpu^
x  tatio. _ 28?

"incent. Obfopceus de arte Biben-

DeVirginibus Thefeslnaugurales. 389
tlo ia cortum Verficale. 443

r»> m



i

<>!*./ i

r  '  • I**"

v x f■  .•■ /- :

:■;> o

4 0 D

-:i v ;...  oikC ^ • ...i-.

I . •: ',rj _ ■ •  i. iVJ

; ni irou! I 4

; ; ■/-•-• ■ ';»*> ,uiil  i ,J

7; i .csijHifaar-iS ?kC

- . • 'j(J

I

?•; 1  .-n-.hv;'.', i  .iV. -wo8

v • • : r  -b- . ■ ■

i srr,

At ■‘\\ r j

4.  ,7i;yjfitV

.if> ■

•’ ".:7 - j:>niV oG
. V ■.••••r'f.o f'oI’S

MATTHAEUS DELIO.

D E

ARTE JOCANDI,

libri quatuor,

i.

arte jocandi,

Liber Primus.

1 quit in hac art cm non n over it
urbe jocandi ,

Me Icgat, & lepidos difcat a~
mare jocos.  „

ss4rtcpaUfiritis veniunt in corpo%
ra vires ,

aqnc non forti mittitur hafta vnanu,
n * e  (quodipfaprim vetuit naturacrcatrix)

Ur m in aquoreis pitta carina vadis.

**Jipcrpoliatrudis eft natura, dccufque
l y ' kittens 9  fubito degeneratepoteft ,

Me quid c7n  dignos(quis cnim negct) eftcfatcmur :
£ t  c  V il bu: erndit dotta Minerva jocos,
ftuos ingenti felix tibi dittat acumen y
X)if^° Yac l lit  l dal its candicliora rofis,

’P C) 'eant arti tribuentes omnia , qui r,


. qui non

S,,^ 1  dotes nobilitate proba'nt.
ftV !la  V‘°d vere fit db omni parte beaium,
r Us  bum am s credimtis cjfe nihil,

^ c  opus eft ii[j s  etiam qfa dote beats
^dd* Ur *  * dexter itate valent,

c c \ u °d %t Vetcrem non omnibus ire Corinthum

Co

Ktrgit  <£• ■fitperasfcanderepojftdomes.
A z

Sic

i

4 DEAiiteJocandi

Sic certe in genii non omnibus omnia dona
Contulit , aut citnciis aqua Minerva fuit 9
Ergone tentandum nihil eft r  rqutauda voluntas  >

Et ftudii cur a eft abjicienda tut  $

Zion it a  , fed doHamfactlomque ad quallbetarter*
Confute , non minimum , valet arie 9  valet•
Hoc quoqueab arte petes , fit rationefocandunty  I

guaque viaincedas me ducccertus eris *
f*rre pedem Charites  , hie afpirate cancngiy
Vos eritis feriptt pars ftuotacunque mcif
Convcnit hoc vobis ftudtura , falibnfqtU jo/ifqtic
Oct a ludendis non irihonefta fequi:

Inde quod eft ratio quod regula certayvcandi
Ksdcccptum vobis qtiemque referre deect . •>

Vos dsltate prccor tenerts pracepta Camauisy [

« Qua paftim ingenuo Jint adhibcndajoco.

Sic quoque vefter honos nec in ant,gioria fuco  ,
Crefccty & hocaliquodnomen habebit.ojrus,  ;
Huncbibulo noftram fol vemus littorepuppem y
Etdabimus rapidisjlacciila velaNothis .

Pnncipio geminos omnes adhilentur ad ufus f
Dotia quibus Char it urn eft Lingua probat a 9 joci f
Eft prior in toto pojitus fsrmone loquentis ,

Et bene ftf Reties latius tilepatet  ,

Xam quot tesaliquis tibi conveniendus amicus %

Cut mens alloquio eft dura monenda tuo y
Et quoties placandus erit fir mom bus apt is ,

°Juem tonga oftenfum reddidit ira tibi :

Mulrum verba valentgrato condita tepore, -
Hisngidos animos in ti*a vota trahes ,

Turn quoties can am con viva yocatus ad amp tarn
Ridiculis verbis exhitarandus erst.

Quidprecor abfq'jjocis  ( namq'yhoc tcjndicedicam )
Latitia -vobis can a peratta dabit i
Multa qmdem ridenda dabunt feurrilia dicta ,

Mult a tnhonefta dabunt , nulla faceta dabunt..

Sed

%

s

Liber ,P.r i u  u 4.

Sed placid* Muf* conviviacafta re quit mi  ,

£r ftudii fupidos non nift'hohcfta decent.

Ergo quibus pojp-tfilibus tun lingua probari ,

Ex hoc ft c it pi as difeere fontepotes  <

H*c prior in fefe  , quern dixi qontinet n/its, '

Hac prior utilitas inde petenda tilt eft.
y/Jlter ineft firiptit  . & cum fir rarior idem  ,
Pojtremum in verfu deber habere locum.

Sive fitiquis noto ciipiat dare feripta fodaii  >

Orn amenta ftatim, qua cupit, inde capit.

Sive forqs qujqit&m fit public* feripta datum*,  #
Hinc adder fer-iptis docia parerga fuis.

Script* fed ingenfo cujufvis ap*n par are,

N on eft cujufvis pettoris illud opus .

N o,n datin' ad facilcs cu-ivis percurrere Mitfas >

Nec levc, Tarnaffi fcandere po'fe domos.

Crebrior eft tifus , cum feribit amicus amico  ,

Et mittiv digit is verba notata fins.

Liter a left a placet, fttintta leporibus ilia eft  ,
htplacet,<r parttcr corda moverepotcft.
lUc if a ft numeres \ duo fin t, q;iibus on\nis tnharet
De quo pracipitt noftrd Thaliajoetts
Quaratjonc queas fermone face;us haleri ,

Hac rioftro cUrfu prima ter end* rota eft.

Hie brevtbus pracepfa tibi vttiraria died is,

Sed tamcn hand quaquam prater eun da dabo.

Sunt imitanda pritis doEiorutn exempla. virontm ,

Qui lepidis falibus noble dieqtic ftudent.

Ltquibps ing nium mite  , atque leporibus aptum,
Compofttumque jocis doll a Thalia dedit.
iftorum cupide tibi conCuctitdo tencnda eft y
Verbaque funt animo cunlia notand* tuo.
inde jocofa legis  (nec enim confundere turumeft)
.Alterius (moneo) feria claffts erunt .

Hac ubi fint retinenda  , tibi non fpontc patebunt
Omnia fmt ocnlis berfpicicnda Has.

r  A 3 Dif*

Pe Arte Jocandi,

DijTi*tUes C<tnt«r difcernit tempore voces , 1
Et varies tonga judirat arte fitipsi
PiUor ut in tabulis vitium cognofce.re pofftt  >
^djfeqtiitur ftudii fcdulitatc fui.

Tu qtioqiie fi fttidii non illius ante pigebit,

Utiam deqet extguo tempore doChus eris ,

Seria quaque fuo , joca qu&ltbet or dine pones  ,
Hec tejudicium fallet, ut ante t  tuum\
Quatamen utfirma tibiperftet opinio mente  ,
Judiciovulgi ne movearc) cave .

!► w Abjicienda proculJioltdifententia vutgi ,
juaicits martimus error in eft.

Scilicet hie dicct , ^indium quid inutile tent at , -

Quave fupervacui meta labor it erit .

tgnoras , didicijfe quod an tea notum  ,
Propofitum finem non habet ifte labor.

Judicio poteris facili difeernere verba ,

v<r/ 4 Pythio fi qua prof eft a Deo .
Talibus ob jetlii  , qttxfunt finepqndere rerupt ,
Dicer efi contra , pauca fed apt a velis.

Fullere die  , ammo  , falibusfi verbarecepta  ,

A ptaque colloquia quxlibet effeputas.

Troxima funt mala verba bonis , obfeoena facetis »
Quam facile eft caufas error ut hide trahat  ?

H*c r*f*r, <»c ipfum ne te tux culpa docentem
w Arguar, ut poffit crimen ajoeffe , vufc.

Dsfce quibus verbis joeut htreat optimus  , &qu*
Or dine fint ifthxc diftribuenda tibi.

Ham tibi non una did rat tone tenendum eft  ,

Et non unius nominis ejfe jocos.

Eft alius pttCchcr teneroque leporeprobatHs,

Eft alius turpi garrulitatc levii .

Major in obfeano eft ubettas , r^>/4 major >
Omniaquc hie cornu liberiorc flaunt-
Littora quot conchas, nitidum quot fydera ccclum,
Quot vagus in fefeflumtnapotiftts habet•

LibirPrimvs. 7

Quot campusfloret }  totfunt , quos crimint damnat
*Ars mea y  ridiculi garrulitate joct.

Semper enim burneropugnant vitiofa , nec tilts
Ordo quidemcertusy nec modus ullusadeft .
Scilicet t*bcrius vitiorumfemi nacrefcunt ,

Et variisflorentpejjima quaque loots ,

Tu lepidos difeerne jocos aturpibus , tiles
Quilt bet edottis, hos rude vmigus amat, '
finejudicio turpiffim a  qualibetilli
Scommiittiy & itiprimis garrulay lingua placet*
Laudibtis huncftolidi vartis ad fydera tollunr ,
Pettore qui multumfutilitatis habet,
Huncaudirejuvat ,juvatobfervare loquentem >
Sic ncque quod vitium eft  , laudis honorecaret .
'Et quit enim dub it at l Laus eft meliora probate  ,
Omnibus at ftudio eft deteriora fequi .

EUc animishominum nunquam quafita recurrunty
Cultoremque fuum fertilitate tenent,

Elam quiscrity quern non etiam fecere diferturn t
Facundus vitiis quilibet ejfe poteft.

Scilicet obfectnus qua dicat mult a jocator  ,

Sponte fluent illi garrula lingua dab it* •

Et varios rifus facili ratione movebity
lAures obtundet garrulitate tutts.

Scd quodcunque movet rifus fine pondere verbum
Fallerey ft lepidum credit id cjfe jo cum.
Singula rtdemus Morionis verba loquentis ,

Quit tamen bac pulchros dixerit 'ejfe jocos  ?
Ron efl judicium , non funt cafigna leporis  ,

N cc tautum rifus verba Jocofa probat.

Suavis y &illa novem qua digna eft gratia Mufis y
Symbolon eft lepidiy qui valet arte  > joci.

Hoc cquidem nulhs unquam eft mutabile feclis  ,
sAt folido Jemper firraius are manct.

Cater a , qua certis nonJunt jocular ia fights
Cognita y  pro vario tempore nomen habent.

A 4 Hunc

3 De Arte  Joe And t]

Httnc odium, nunc rufticitas^ amor - , impietafque»
Symbola feurrilis funt variata joci,

*Vnius bac generis funt omnia , mult a fuperfunt
Qua  non ingenio funt patefaifd moo .
(Drnnianonpojfum brevibus perft ringer e verbis  ,

N ec tantnm numerum noftra tabclla capit.
jN am memorem vel qua dcceant ratione lepores ,
Farm quibus Udi non inhonefta folet.

Hos aliqutfulcbra fpecie ad con vitta torquent  >
xsitque fibi lingua liberiore placcnt .

Hos quoqtie feurriles dices , in eoque locabis
Ordine, qui doit is non imitandus out,

Quid motor in parvis , vitium in major ibus hatch
, Fcecundum vitium quodlibet ejfe folct.

Eft jocus , in totum quem plenum Colchidos hcrb<t>
Ex re Sarcafmum Gracia doita vocat ,
Illeodiis Jlagrat , fellifque expirat odores ,

, Et varia varia cenaitionc nocct ..

Hoc alii tax ant alios & crimtna mult is
Objiciunt, Momum nec dubitanter agunt .

Hoc quoque falvijicum cupiens eludere Chriftum  >
Vtitur obfeceni turba propbana gregis.

JHunc, Epicurei chorus or dints , atque Tyranniy
Et qui Plutoni's cajlra fequuntur, amant•
impia talis erant damnati verba latronis ,

Verba quibus Chriftus ludificatus homo eft,
"Turba Papiftarum ftudiofe imitatur eundem ,
Erudite menrem qutlibet inde fuam.
JSilniJide Chrifto jocularta verba loquuntur,
Quotquot adbuc Papam numinis niftar Jiabent-
Et tamen argutos juvat appellate lepores
Sic fpecicm quandam nobilttatis babent .
Scilicet & titulis vitium , & virtuiis honore
Ga udet , & eximia nomina laudis amat ,
oAtquc ita quod non eft , falfo contcndit hdbert >
Hei mihi virrtiti res eaftepe nocct,

r  Ham

J

V

9

Li b ! r Primus.

N am pc decipitur fpecie mens ip fa decor i ,

Quod decus inter dum non levs fucus habct >
Tam mala funt vicina bonis  j Sic fape putantur
Optima t  qua nulla tempore labc carent ,

Nam quoties violis vicina urtica repcrta eft ,

Pro nitidis quoties car pit ur illa i  rops.

Sic quoque virtutem vitium comitatur , & ilia
Virtuti nimium proximitate nocet.

Hie equidem , pulchro ne decipiare colore ,
oefc/o plufquam to vigilante decct•

Non earefallant qua funt fpeciofa  , woo unquam
Decipiat menUm blanda toque}.#, tuam .
Hccmoveat , quod fape jocus feurrilibus illis %
Applaudit varus turbainhoneftamodis •,
Qbfcccnos obfeoena decent , /<*4 queniqite voluptas
Ducit , dr immemorem non pmt cjfefui.

Nulla bonas, arbor poterit producere frucius ,

Si mala t fed fruHn qua valet , z//4 valet,

Ergo fales odio plcnos vitarc memento ,

TW/'i avttores non imitere joci .
bixerit^ hie aliqms > p non imitanda , quid ergp,
Tradis , 4W hie for fan per d,ere verba l eve efl $ '

Depne mirari vitiispt cognita virtus ,

Fitque per oppoptum nottor ilia fuum.

Sic ubicognoris vitium , quod in arte jocan.U
sAdditur ?  dfalfa turpibus arts viris ,

Parte fere media tencri pracepta leporis ,

Et qua funtprima parte tenenda^ tencs.
Striciius ilia licet potuijfent omnia tradi  *
Totaque praferibt res breviore mods.

Nam quibus utendum pt ei , aii Mufaplaccbit 9
Hac pracepta damus , wow peregrina damns,
boftusapud doftum juvenis pc ejfe facetus
Tojft , dr ingenio ludere d'tgna fua^

cjtm  *, tc row? proUataudor  , dr ilia

A 5


f

ao De Arte Jocandt,

Sed tamen  , ut nunquam ratio hxc mutctur & ordo  ,
Credere quod fieri poffit , inane puto.

Cum rudibusycnm non dopbis quandoq: jocandum cft»
Hinc etiam latidem forte aliquando feres »

Capos in eventu tamen eft , it a rarius iltud
Tefacere, &• magis hie abftinuiffe velim ,

Aut aptarc jocos iftorum moribus omnes y
Sive tnhonefta iltis five facet a placent.

Jam quid agisi dicas , prorfus contraria dicis ,
Incipit in verbis maxima pugna tuis.

Obfcosnos vitare jocos tnhoneflaqi^e verba  ,

N unc obfeeena tamen rurfum imitanda doccs•

Atque t%am prodis mutatis verfibus artem ,

Cur non quodecepit Mufa tuetur opus  ?

Non ita fed falfo juvenis mc criminc damnasy
Confilii ratio non fuit ilia ntei.

Trado ego , poft etiam tradam pracepta jocandi 9
•A vttiis carmen debet abejfe meum •

Qui ludit quofeunque fates , dulcefque lepores ,
Recle agit, & rcBis ambnlat ille viis.

Non tamen hoc vitium eft aliquando leviffima verb*
Dicerey fed vitium eft fi malot verba probes.

Qttis vocet audaceml qui verba audacia profert >
Quit bellatorem  ? qui fera Oella canit.

Quis timidum’i fubiti qui dtcit verba timorit*
Qui t, ftolidum fiauis nominet , vide vocet  ?

■Semper feurrilem  , jcurrilem nomine dicas 3
Qui levis eft fempery dicitur ille levis.

Qbfccenos y  ftolidos y turpes y  vanofqne lepores f
Omnibus in rebus qui probat , ille probat.

Carmine te noftro fatis hac didicijfe putamusp
Et non eft magnus difeere poffe labor .

Sponte pater cuivis ratio vitiofa jocahdty
Et non obfeuras res habet ifta notas..

Judicio eft facili vitium cognofccre cunftisp

£ui fupit «d vitium currsrhta via ^

Liber  Primus. ii

Scd non fpontepatent qua unt bona,& abfq\ldbore t
Nam virtus magno parva labore vcnit.

Et quacunque valent,qua futitpulcherrima in orbe 7
Difficilcs aditus femper 'habere foie tit*

Quos, quia do it a poteft faciles tibi redder e Mufa  »
Mufa ammo femper fit vencrandatuo.

Difcc bonas artcs , mitefcunt peftora ab i/lis  >
^Artibusingenuus quilt bet ejfe potefi.

His aditus patet ad noftrajn quam traijimus art cm >
His tibi nota via efi , bis tibi plana viaefi •

Hec poteris doftc certa ratione jocari ,

Si forte ill or urn defiituaris ope.

Ham qui nonfdoftas animism excolucre perartes s
lilt Cecropios non didicere fales.

didicere quidem,certum efi, nec difcerepoffunt  >
Quam vis nonnun quam fe didicijfe ptstant ,

Ef licet interdtsm verbis ridcnda loquantur  ,
Hufquam eft, fi fpeftcs fingula , /*»//*.

^urpibus involvunt diftis quacunque Loquuntur ,
'Sftque jocos fola garmlitatc probant.

His ego fi cupiam ccrtas prafcribcre leges ,

,7«re equidem cerebri dicar habere parum .

pi ode ft porcis nitidas often dere gemmas*
Quod cumulare novis fiuftibus ^Albis aquas :

/£/#?« prodeft illis pracepta jocandt
Tradere, qui fanftas non coluere Deas »

^trpctuo falihus placeant fibt rurpibus iUi 3
Et levibus ftulta garrulitate jocis,
quibus ut vitiupt certo cognofcere pojfis
Diximus, & ratio jam patet ilia tibi ,

Hunc ea qua placidas deceant jocularia Mufas 3
Dicam ex pripofiti conditione met.

Scilicet argutus in vocibus optima laus eft %  w
Verbaque nonnullis ingeniofa placent .

^tlfaque deleft ant , futit tnfperata movendo
Eeftore, fi vidw > omhibus apt a jocis*

A Q Saps

ii DeArteJocandi,

6'ape fuis ornata modis  : qua - ditta loqucndo
Finguntur , varia conditione vaftnt.

Dequibus hxc monuit tantum men Mufti legentem
Pauca ca fuffieiant , & monuijfe fat eft.

Idxc tibi funt (ongumpotius difeenda per ufum 3
Difceper exempluni fponte difertus eris ,

Difee tamen magno non dedifeenda labor e,

Difce fed a Doftis t:t quoque doit us eris.

Qua  perfect a pates, exempli s fidere tutum eft ,
Optima quAqne prius funt imitanda tibi .

Si quiscrit ftotfan nulla ratione facetns ,

Qua melius fugias arte docendus eris.

Sape refert tecum quam fttfeurrile facutus 9
Et pone anteoculos ftngula verba tuos .
illud  , & illudbabet vitii , malt a impia dixit }
Malta fupcrcitio nonpaticndagravi.

Eli l habeteximit^m  , nulla eft ex parte facetns ,
Non levitate animus non feritatecaret,
idac refer , hinc ilium caute v it arc ^memento  ,

Hinc odio dignum quolibet ejfe puta.

Non mirere bominem,hon commoda verba loquentP
Tnmibi (die) certe non imitandns eris.

Nee te decipiat , fpecies nonfallat honefti ,

Quique aliquando deem non leve fucus babet *
Sciiuet utfaptens videatv.r & optimus ille .

Efftcit, in totum qui ratione caret ,

Ex Jiupido placidum Regem facit ille bubulco ,
Famina quacertoeft , vi'rgo fit ille facit y \
Deniqtie Tanarius num decipit omniafucus  ,
Fallere quern quafo non color tllepoteft ?

'Ju tibi fac conftes y  mtiltum con ft anti a prod*ft  >
Omnibus k vitiis hac duce tutiio eris .
Sivealiquistibi laudarit , quern laudeputabis
Indignum , &dicet. Fac imitere virum •
Firma tibiftetnon dubia fententia mente ,
Ptrfuafut mill He tapmre, vide,

Liber Primus 13

Site aliquis forte imrrrerito rcprehcndtrit ilium y
Quern veris dignum laudibus cjfe fcias.

Laudibus eft dignus, prxftct fcnteniiafirma 9
Et fac ne cedant verba aliena tuis.

Sic neqticqua fplendent pcregrino tintta colore  ,

Ncc men tern fa) Lit res fpcciofa tuam'.

Hackbi cognoris , nec emm cognofce pudebity
Quid filtbus pojfis experiare licet.

Experimental docent, & cuntta per ilUprobantur 9
^Ante oculos femper ftant man if eft a tuos ,

Eatlerc nonpojjunt , fed demonftrata relinquunt  >
Singula judicio quaqtic notanda tuo .

'Ac velutJinrifabcr fulvum probat ignibus aurum,
Impomns calidis frufta cremandafocis .

Sic quafeunque artes certo experientia figno  ,

Has probat ejfe bon as , has probat cjfc m alas.

Tu quoque quid pojfis 9  quid defit in arte jocandi 3
Scilicet experiens omnia y certuseris.

'Addifcenda quidemprabebitplurima tempus ,
Emend,wda tibi qualibet hora dabit.

Quotidic mclior ratio tibifpontkpatebitj
Etftudio accedetpars quotacunque tuo .

Mutua namquc dies docet, & fe corrigit ultro  ;

Ipftus ilia etiamdofta magiftrafna eft.

Jamque ubiridiculis fortajj'e jocabere ditlis  ,

Et fociis dices verba faecta tuis:

Pracipue eft pulchri ratio tibi habetfda dqcori ,
Semper honeftatis tc mcminijfc decet.
Semper%oneftatis, femper meminijfe decori
Dicercftve vclisfcria  , fivejocos.

Nam licet hac forfan po(fint contraria did  ,

N eutrum fermonidebet abejfe tuo.  ,

Hac conjunfta placeru  , & tucon jungerc nor is
Dolcttant lepidis feria mixta jocic.

Qui gravis eft femper  , nimio quilaudis honor C
Finder at cxt 9 llens fir ta crimen habu,

A 7 Sic

. L

14 DeArteJocandi,

Sic vitittm eft  , fallints nirms indulgere jocifqut  >

N ec nifi perpetuo verba jocofa loqut.

Non decet hac teneras effufa licentia Mufas ,
Contcmptum fttidii reshabet ilia tut.

Stria cent meant  (fed Ji permittat honeftum)
c /iddtta  , ecu paffim fparfa , parerga jocis.

Non alios car pant , fed Jint fine morftbus tilt  ,

Now habeant odii femina tefta tut,

Temporibus varient, varient rations locorum y
Hie ego te fieri Prothea pojfe veltm ,

Si tibt cum l at is , fi cum lugente jocandum eft 9
Non ttno fieri debet utrumquc modo •

Namejue ea follicito qua funt aftrtda dolore
Fedora Cecropiis funt inimica jocis,

•Scilicet hac ratio pugnantia fecit , utrumquc
In rebus proprium juffit habere locum.

"Ergo fimultates , odium nec raruts iram ,

Nat a cx Cecropiis vidimus ejfe jocis »

Si cut & herb a etiam , fi quis bene nefeiat uti ,

Sape eadem prodeft , eademtjue nocet.

Die mihi ejetn falibus qua convenientia Indus  ?

Conveniat rapidis fic quoque ovile lupis .

Crede mihi  , nam certa fides , res tpfa probata eft  >
Mcerorem ex falibus crcfcere pojfe tuis.

Nempe ahquts juft am qui perfert corde dolor cm  >
Ludibrio for fen fe putet ejfe tibi.

Et five ilia tua dura fententia mentis ,

Stve loco for fan fufpicionis erit,

Te tamcn invifum poft illud femper habetoit ,

Et capiti oDtabit triftia mult a tuo,

Hac vitare aecet mala, ne moveatur (id iram 9
^dut te talc aliquod crimen habere putet y  ;

Ergo jocis  , ubi tnftis adefl  , .1 tel parcius uti
Vel potius rifus continutjfe decet.

Si tamen eft tilt mitis natura , nec ill am
Vrit adhuc ardens afperitate dolor,

fro -

r

Liber Secundus 15

Proderit ad curas antmi luStumque fugandnm  s
IngenUjOi illi parcc adhibere falcs .

Sin minus & verbis acrem Lenire dolorem
Now licet y inprimis abjkinuijfc vel'tm *

Tat fa qua prafens & tempus & hora monebit,
Confilium eft cautc velle notare meum,

Scih cc t hac varie vanas mutantur in boras
Et rettnent miras disfimilcfque vices,

flatus efi idem return  , neque femper in una
Qualibety aut ftmili conditionc manent .

ia dependent tettjti mortalia filo ,

Perpetuo nulli fors fatis aqua manet .

^audia non femper , non femper verna manebunt
Tempora , pofl paucos nubilafatta dies,

^k-nc ubi triftitiam vario ex diferimine rerum ,
w//W tempus gaudia multa Habit .
rt//W dabit offlcium y  variofque labores y
f  f^unc aliud rurfum quod mediteris opus •

* ls  aptanda tua efi ratio dtverfa jocandi >

.Pie den da in multos & varianda modos •
ec  rfecef in caujts ulla ratione jocari
P’onjiliifque hominum, qua grave pondtis habenf *
lc  potior gr.avitas y . mavis his fapientia rebus
^ Ponvcnit , hie rifum te cohihere decet .
acr a Deo quicunque facit y memini/fe jocorum
Stc velit d lafo numine crimen habet .

40  moneo exemplis tantum  , fexcenta fuperfunt %
■^Qu<t jam (unt verfu pratereundameo  ,

»«/?* fi voces atque ora fonantia centum %

. vel mille queat lingua referre fonos:

mril a non pojfem verfu per texerc noflro ,

^ fteiklis tantum Mufa fubirct onus,
lc  variat tempus , y?c omnia tempora cedant  3
etiam moneo tempore cuntla notes,
locus efi idem , non femper in ana

hn {ttnim vivere turpe put ant,

Te non

15 DeArteJocandi.

Te non perpetuo credas fine crimine magno
Pojfe dorm ad patrios delituijfe focos,
Sijyphides fanut Celebris non ejjet VlyJJls ,

Sec tam clam viris infula Ciraja foret:

Si non tot populos, quondam vidijfet urbcs  ,
Errans in vafto tempora Longa nuiri.

Si non *j4lciderpafftm tot monftra necajfet,

Forte fuo minime notior ejfet avo*

Ergo tot exemplis motus , Ji invifere tentes
Diverjis for fan dijfita regna plagis :

Sojfe homtnum mores, vitam, jludt unique fdemqi
Sojfe quibtts facile mens capicnda modis.

Ex fludiis adverte ammosfJtgnifquc loquendi,
Ex verbis etiam figna ahquando petes .
hide tttos aptare jocos, apt are lepores
If or is  , & ingenium finger e pojfe tuttm.

Si fueris Roma, confuefcas monbus urbis,

Sape animum tibi funt jura datura novum .
Et quafeunque alias venies peregrinus in eras  >
Vna eadem rnaneat rcgula firma tibi.

Proderit & qualis perfona fit ipfa  , vidcrc ,
Dicere ctn decent verba jocofa viro.

Dijce qtubus juvenes falibus capiantur 3  & iLli
Tempore quos canos Longa fen ebb a facit  ,

Difce quidcdottis placeat cognofcere dignttm,
Difce qitibsis falibus mens exit apta capi,

Deniqtie quid placeat femper fervato , nec unquant
Omnia qua debes te didicijje put a.

Qua decent Regem veftis, qua forma potentem*
Vfu perpetuo piCbor  , & arte tenet:

Ctiique fuos bomini novit tribuijfc colores y
Son f miles vefies Crafts & Inis bab$nt:

Sic quofeunque jocos quavis perfona requiraty
l-Iac funt ingenio prameditanda tno »

'Sunc tibi cum noto , nunc hofpite fape jocandum  #
Crcdc mihi fowls non ttbscunque modo.

Quofibct

Liijbr Primus. 17

Quojlibct ille fales laudat , .licet aubior eorttjn
■ fiiqutid ineft vitii diffimulare cupit .
tyc Licet intcrdum patulas tibi preheat aures
Et dicat , lepidus eerie erat tile jocus:

Non tamen his fatis eft tutum confidere verbis 3
toac lev it as nullo fine probata fuit.

" Cy ba quid cjfic put as ftolida niji murmuralingua*
^^ocalemque hominis qui vemt ore fionum}
otba nitore ftio fallunt hominefque Dcofque,

Et non flint uno fufeipienda^nodo.
toac feriunt patulas concinnis  •vocibus aures ,

Et rapinnt animos ad Jua juJfa Icves :

Non ca te fallant fubiio , quia fallere poffunty
pe fuco tali verba prior a nota.
i peregrin us adeft  , debet pudibundus & apttis  s
v f°nvenienfque hominis moribus effe jocus ,

° n  levis aut petulans  , non ullis vocibus andax }
^Qualis fape 'animo iiberiore venit.  /

potes in melius totam dcflebtc loquela/n 9
^■.Judicium dijeas fallerepojfe tuutn  ,

1 r udis eft y  riiditas non fit tibi caufa jocandi  5
o timidus non fit turgidus inde jocus :

Pc * monco ft quis fuerit .peregrinus  > an idem
^fngenua cult us'fit quaque ah arte , vide:

1  fuerit  j certa Voteris ratione jocari ,
velut ad focios verba jocofa lofyii,

‘ttyqae hominum prodefi tibi conciliatefavorem,
§ ^ lc  natura homines conciliarc docet.'
n 'minus , abftineas , & fit tibi magna jocari
dligio, fapiens inde put an dus eris ,

CUl n °n do bias mens eft cxculta per artes »
il[. nc  m erito rabidam dixeris effe fcram:

°cos, ut contenmity fic omnia dibba
^0 er ^* s > & in verbo eft gratia nulla tuo :

![ l Ui'pracepta damns , rudiore Minerva
on  noftris turner is crudiendus erit .

I Cut

i8 Di  Arte Jocand. Lib. I.

Cut.placet, & cordi nativus fplendor honefii »

Afc legat, & lebio carmine doClus erit .

Hccfibi , quod lev tor a can am , vanaputcntur,

Praceptts credat non opus ejfe meis:

Parva qutdem , <> tenui defttrpe profefta fatemur,
lllajuere print pracipicnda mihi .

7V# quia parva ettam difcendi tempore profunt s
EJJe altquid faltcm carmines noftra puta  ,
Judicioquc tuo licet hacleviora patentur,

Forte tamen fru&pts non nihil inde feres ,
Tempus erit, certe quo te meminijfe juvabit ,

£r dices , /;<ec w* didicijje pudet.
Hunquid ah ex ignis bene ft cumuletur in mum.

Magna etiam additio quotidtana facit ?

Quod fi nojlra minus, qua dico  , valere putahis  >
Inque animo nequeunt pondus habere tuo :
Quando cupts parvis fnmma afeciare relittis,
Icarii cafus te meminijfe decet.

Sic tenues for Jan non afpernabere Mu fas ,

£r < 7 #* fundo paupere dona damns.

Pallor } an tjla tuam fubit hie perfuafo znentcrrti
Omnibus utprimum parva tenenda ptites  ?

Certe equtdem non vana tua ejl fententia mentis
Scilicet expertus qua fact's , illafacis.

Hunc noftra pars una via , parsprimaperatta eft >
Hie teneat calamum nojlra Thalia fuum ..

Finis Libri Primi,

* 19

MATTHAUS DELIO
D E

ARTE J O C A N D I,

Liber Secundus.

Verge etiam juvcnis veloci infifiere rctno ,

Et nihil obfiabit quod remoretur iter.

Non te poeniteat fiudii » pudeatve [aborts•

Difice animum ftudio vincere pojje tuum.
Doftorum fiudii nullumpudet ante virorum  5
Vltima quam finmmum finiat bora diem,

Vfi illi didicijje animus cum plurima nor it ,

Cur it a  J Quod fiemper difeere poffitt habet:

Ettc pceniteat  2 Cuifios tenet Hie juventa
floret  > & efi nulla barba refetia manu'i
Si fa pis , adpropera , cceptoqueinfifie labor /,
Crede mihiex illo commoda mult a feres ,

Nec quia prima tones & parva Element a jo candi
Omnia perfctic te didicijje putes  ,

Vmbra tibi vifa eft  , & non nip imago leporis  ,
tied qua digna tamcn cognitione fuit.

Kune tibi quxrendi fiontes , animoque notandi  ,
Crede /nihi duties inde bibuntur aqua.

Nulla fuis fine principiis , fine originc certa efi
Cognita , ncc caufis res caret ulla finis.

%as bene quipotuitpropriis cognoficere fignis  ,
Judicio fielix dicitur tile mco,

H*c quoqueproveniunt dc fontibus omnia certts
Qua tibi jam lector nofir a Thalia dabit ,

Vrfius tides noftrojam,non in vitafiabovi
Carmir -  ** ' ^ -

Kune magisaudacitentabimusaquora
Ibit&in mediis nofir a carina vadis%

Sunt

20 DeArteJocandi,

Suntea limitibttt certisindufamodifquc ,

In quibus &fines contitieantur haoent,

Quos ultra & citra  , nunquqm conjifiere pofJUnt 3
His etenimlepidi fiantque caduntqucjoci.

"Suntgeminifontcs , duplex &origo leportm  > '
Onmesfiant dupliciconditionejalcs.

Scilicet aut rebus vane nafcuntur ab ip fis  ,
xAut bene fingendinominis arte valent ,
Omnibus bis uti variaratione liccbit , -
Sedtamen utiius maximus ufusertt , '
quidem poteristlc tepcrmulfa-jocari,

De rebus dteens mult a facet a tuts.  « . /

H/V fry; piilchrc tufis tibi cognitns-ipfi ,

• Praceptis fiat no non opus efie me is.  .

vita for tun a tu a  , fiudiutnque labor qtte  ,

Quadtcat quo vis te mpore, multadabunt ,

Id moneo tantum: De te quacunque loquens 3
# Ornafimplicibits fingula verba jocis ,

Nff (quod jam multi faciuni) vide are jocando
Egregias lnudes at tr ibuijfe tibi ,

Quin etiam de te parce decct ipfe joccris,
Inquetue femper nomine parent er is.

JEtfinon rernm fit mentiofatta tuarum ,

Te qnoque pojfe velim non mtmimjfe tui.
Quodfiforte aliquis dubitans ttia nomina quants
Fortunaquc velit certior cjji rua ' 9
Quarent: placide verbis occurrefacetis ,

Vt tamen his verbis certior efie queat •

Omnia fi dic'as , ne fis contempt tor tills ,

Neve aliis multo digniorefie veils  ,

Scilicet bic laus efi, pojfe inter utrumque  ‘ manert ♦
Quod medium efi , nunquam non folet ejje bonttm•
Tu quoque perpettio medium tenuifiefiudebis  ,

Sic potent Jalibus crimen abeffe tuis  ,

Sicpotertt nttnquam de te fine laude jocari  >

Sic patera Icpidis nomen habere jocis*

Vertex*

Liber Secundus it

Verumubipropones alios tibi , dc quibtts aujis ,

Cww placet, inter dura verba jocofia loqni ,
aliis te pojje opus efi rattontbus uti ,

/ 7 /c 1//4 nunc alia efi aggredienda tibi,

Mulda quidemfiuntde multis jocularia difta  ,
Deque alio qtuvis dtcere mult a pot efi,

&'d qttam difficile efi fummam Virtutis aii arccm 9
Quam grave in athcreas ficantlercpoffie domos.

Tam mimmt hie facile efi , odium vitarc jocanti ,

Et falibus ntilli difpticuijfietuis , ^

Hoc opus , hie labor efi  , certas praficriberc lcges y
Nd n capit incertos nofira tabefta modos.

Hi tie hominum fipecies , animorum mir a voluntas ,
Quotque homines , totidem petiorafemper ertint*
tyisdabit cxiguo pracepta inclufkltbello  J
Vt nihil hie jefc prateriijfc putet}

praftitcrim Mufie , v/.v augur Apollo  ,

Kt* car minibus  N ajo poeta mis  ,
tnagis agnofeens , qttam fit mihi curta fiupellex,
impar opus fateor vtribus ejjc meis.

Cur igitur ((licit) tentas pracepta jocandi
Scribcre  ? tarn van urn quid meditaris opus ?
® r finc y  non equidem nofira eft hac culpa y necartts %
Hecmca  (quod diets ) carminacrimen habenty
Humana, in culpa efi dub'tx inconftantia mentis  >
non ut debet conftat ubique fibi .

'•lejocis defiefillosprobat , ille fuperbe
Liilpat y & in pejus fingula verba rapit,
quia mutan nequeunt damnabimus artem  ?
Dicemufque omnes crimen habere jocosi
^°n ita y nec vifurn efi illis 9  qutbus ordtne certo y
Ha nc artem pnmum cur a docere  /»/>,

*&>s quia nosfcquimuryquia non pudet ejfefitqautos
p Jam dabimm leges  , hie qttoque ut ante , tibi .

r ‘tno igitur , de quo poffis , liceatque jocari 9
Perfptcc , deleft us fiemperhaber.dus cnt» 1

T.ligt

ii  DeArteJocandi

Eli*: non falfos quibtts es conjunftus amicos,
Semper ab ignotis abftinuijje vein,

Si tamen ignotus lepidate voce lacejfat,

Se timicio crcdat peftore, rcdde vicem.

Tarque parirefercns , dicas quod mordent ipfum*
Hoc licet y hoc etiam res aliquando jubet.
Intcrdtim filuiffe dccet , vocet ejfe jficatum  ,
Parque part mintme,  T/e//tf referre decet.
27cp»pe ubt prapollens aliquis virtute , potenfqut
Ingenua dc te luferit arte fates,

2\amq' } animi indicium eft agreftis , 4 ^ omnia did A
Mutua & adjepidos verba referre jocos,

T:t concedealiqmd majoribus  , artis id tpfum eft,.

Et bene qua noftt dijftmulare queas,

Verum apud aquales aqualibus utere verbis,
Cuique jocis licet hie reddere pojfc jocos,

Sed tamen invidia morfus rabidiffimus abfit,
Omnibus in diftis femper apertus eris,

Qua diftis joca  , fimphcibus die omnia verbis,
Se quifqttam credat prameditata loqui.

Cur it a  ? Se forfan videare inftruftus ad illud,
Ut peteres audax fcommatc quemque tuo.

Sic inimicitia facili ratione parantur,

Inde fimultatcs , traque longa venit,

Sapcalios lauda  , poteris laudare jocando,

Crede mihi mulrumlaus fua cuique placet.
Abfcntes nunquam foci os veprehende jocando,

Hie moneo femper parcior efje vein.
QuidmultislGenus hoctotum brevitateprobandit**
Sulla hie uberrasycopia nulla placer.  ( eft »

Si vis libenus , neque non cum laudejocari ,

Lhge res medtaSy fponte difertus eris.

Mulra potes lepidis generation dicere verbi*  >
Communes fact/e eft ludere pojfe fates,

'Vt neque reeipiant ullo tua nomiuaverbe,

Static ideo dc te non videare loqui,

*  V//

Liber Secundus 1*

Hec tamers ex aliis fumpti forte ejfe putentur
Deque aliis igitnr'non vtdeare loqui ,

Hue duo te jubco vitiofa extrema notare ,

Quajunt in lepidisparte ab utraquejocts ,

Eft altud , cumfeurrilem dcclinat ad artem  ,

Et vagus cxijlens diffluit inde jocus.,

Efl^Uud, vinclis nimium cum Jlringiturarttis>
Vt tiullas virespofjit habere lepos ,

Hoc opus hie labor eft , medium te nuijfe jocanti ,
Difficile , cxcejfus pojfe not are duos .

Ham facile in vitium poffinttranfire lepores ,

Et facile eft metam tranfiliifft tibi y
^unt cxempla domi , punt & for is , obviapaffim ,
$ivc aliquis dicatfieria, fivejocos  ,

Eft labor y  eft ftudium  , virtus , fortuna y  voluptatj
M.ittiafunt qua non noftra fabellacapit.

E>e Veneris ftuaionunquid pcrmulta jocantur t
In fua vulnificus quos juga traxit amor  ?

Ettamen hoc ipfo mcretricia verba loquuntnr  » ^

Omnia Ufcivisfunt tibiplena joct\.

Ilia equidem non eft ratio laudatajocandi ,

Nee meruit faltbus nomen habere meis.

Cur ita  * N am late nimis extra fepta vagatur,

N ec fe limitibus continet ilia fuis.

Vincula folvuntur nimium laxata jocandi  ,
Etfalibus parvis magna feneftrapatet.

Sieubi , in anguftos nimium conclude)-efines
Caper is y  ingenutimqui valet arte jocum  ,

Hrfinit ejfe jocus , neque jam dclettat , & ilht
Quas ita defignat , gratia rebus adeft.

Hespatet excmplts , f<7fo eftnotiffima ccelo  ,
f/rfc res animi eft notificandi ttto,

Ei meritacupiens virtutem extollcre taude y
Virtutem fummum dixeris ejfe bonum.
bixeris egregie  , rtec habebis pauca Sophorum
%ii* funtjudicio congrua feripta tuo.

H

14 De Arte Jocandi,

Scd iamtn hie nullus lepor efi, & nulla, vcnufiaSt
Nemo poteft tali Ictus abire joco»
Quandoquidem y  nimis angufius quiaponitur tile
Terminus [, ut fuerat definit ejfe joctts.

Vcrttm eqnidcm melius tangerit.em fydera montent
Finxeris, & fylvas qua remorentur iter.,
Finxeris in celfa Virtutem rupe fedcre, 9  J

Indutam palla vcrjicolore Deam.
xAtque fubtnde altos homines afeendere ad illant
. Conari , media fed remanexe via.
xAudiat hcc aliquis , per rum pet peftora rifle,
Ingenii laudans fiumina magna tut.

Talia mult a dab it variarum occajio rerum,

Qua valet in lepidis non minus artejocis .

Cum licet y  hattc ferva , nunquamobfervajj'cpigebit,
Vt facile placeas omnibus , ilia dabit.  '

N amque modis quia delettat variatio miris, 1
lAtque oculos hominum res variata capit.

Flee dabit cjlivis depiclum fioribus h or turn,

Ex qua deyrpas dulcia multa tibi .

Scilicet ingenua deduCtos arte lepores
Et multa dignos nobilitate jocos 9
Nunc tibi de Mufis nunc de Virtutis amore,

Deque aliis rebus verba jocofa dabit .

Sed quoniam varie varias rnutatur in boras,

N ec femper con flans una eademque manet ,
Forfitan eveniet , facile ut labore jo can do,

Et fubit.o in varios dirip'iare modos ,

Si quofcttnqne joco's veniens occafio prabet*.  .

lntemptfliva garrttlitate probes ,

Vt bene & arte fates omnes difiingucre pojfis,

Sunt ed qua dicam pane a tenenda tibi ,

Fallnnr ingnfuo quicunque ita fen fit , ut apt ant '  ;

Materiam falibus quamlibet ejfe putet .

Omnia qua duris defignant triflia verbis ,

Omnia qua did fena dicta folcrtt,  *

2

h

0

£

/

1

1

:

I;iber Secondc s 15

M*c lepidis prorfus falibns cortraria dices
Commodus & pulcher non crit inde jocus.

magis obfcrves qua tempus & horn reqnirat  >
oitque ea pracipuc commoditate probes,
tyenium cujufque'notes & pettora tioris,

Nojfe quidem femper pvtiderit ilia- tibi.

0 quantum ejl novijje, hominum quid peftoris hit us
Vim certe  , tit placcas omnibus , ijhtd habet .

£>£0 ubi cognoris mores  , ftudiumque ftidcmque,
(Nam prius baud quaquam lufcris arte files')
hide jocos & verba jocis -affingcre tioris ,
Gmvcniant rebus verba jccofa fuis.
be Veneris ptiero, jocus eft jucundus amanti ,

Non illi rnultum bcllica Diva placet ♦

Non Helena laudes Paridi , dfttumque placebant ,
^Ah pare ant per quits feemina crimen habet.
jucundus erat jocus hie , & amabilis illi ,

He I la gcrant alii, tu Pari femper ama .

No?i fonus,autpulchrum decent qua cantioPhotbum ,
Mufticd non illi dulcior ullafuit.

Mu fa Pott arum jocus eft  ,. Namque omnia vates a
Qtik funt de claris vatibus orta juvant.
tabula fitfa placet , funt omnia %rata Poet is,

Qu* joca dc Muftis commemorate potes *

Er£o ubi Pheebco cum vate jtcabcre vates ,

Dicer e mult a licet, fingere mu ltd licet.

Fingc vel Ksionidum montern, vclpulchraforortom
Nomina , ftnge aliud , fponte difertus eris  ,
Nabliafinge (licet) citharas , chelcfque fonantes 3
, (Velio erode mihi) plena leporis erit.

^)icra convexi vaga qui ferntantur olympi 3
/r ’ -«j*

Cjancer & Vrfus

fis folct ex ft ell is gratior eftfc locus «
icCaper , hie Vi fees, Gemini, Leo jCjan
ViCta le cum fa!ibus materiemque dabunr.
Sfw'rf, 1^/4 falcs etiam convivta prabcht

Vhumcrcml numcro cedct arena mco.

B

Et for a

i G  DeArteJocandi,

Et fora convcniunt , & res funt apta jocantii
Sapc cjl in medio fabula dicla foro.

Judicibus duns nunc mens fieciendn lepore ejl,
Jamque favor populi conciliandus crit.

Tam Conful, Judcxqne gra vis  , Utufquc Serial,
Mitefcct falibns, quant fern turba , tuts.
Tabula fitta, placet communiter omnibus ill is,
Duntie , qui non ferrea corda gaunt.  J

Narnqueammos hominumuxreat,curafque refolv 1 ''
Et pancss falibns feria magna tegit,

Vidimus hac juvenes Utari pettose multos,  j-
Mac Lilares olim vidimus ejfc fenes .

Hie Thrygia dochtmjeriptorem imitare fabellaC
Fac , fit tit tile joci pars quotacunque tut.

Hie venuftatis femper , blandique leporis,
Fulcher figmenti dottor & auttor erit>
Jllequidcnt pavidis mafiiffma pefiora cur it . j
Liuerat , ex illo foijtc difertus eris.

Mine , apud unanimes fi convivator amicos
Adfis, hand dubites , verba jocofa lonui, §
Ac ubi dc Icpidis rebus narralio cccpta eft,

Si jucunda aliis commemorare velis ,

Omnia perfpicuc ut narret, fub imagine quad0 ’
Effigies verbis, efl adhibenda tuis,

Addenotas, figna adderci, mcmirandaqtiemult**

% v Adde notam certi ttmporis , adde Iqcum*
Junge hominis mores ridicula verba. loc.uV  >

Et fubeant am mum millia mult a  tuum*

Adde ret flores, & pcrfuadtntia verba,

Vt , nifi quod verttrn efl , nil vidcare loqt * 1 '
Non taraen , tit Mimus quidam videarts & aftO } ’
Cor pore vcl man thus gcflicnlator cris. t  J
Non agis, at narras, narrantis mttnere fung*
Tali bits in rebus te mcminiffe decet,

* Efl opus hie pot ins cult a tibidote Minerva,

Qua prohibente, male , qua fact'silia f* c,, \

Narra^




Liber  Secondim 17

^4 rranti vultus non darns & horridus adfit,

Nunc vacuum rugit triftibus ejfe decct.

^amque dcccmfacilem commendatgratia vult um  3
£f magts inter dum quam jocus ipfe placet .

Quis dub it at  ? Quos ille jocos qua front e leports
Dicer, cui facia Stoica , tprva  , ferox}

QtialiOus illc oculis narrabit  £c fabellam  ?

Dcniquc digna joco qua ratione dab it.}

Scilicet ornatum vultum ribi detrahit omnem 3
Omnia diccndo prodigiofa facit.
vt bene Therfitcs nor it praccpta jocandt ,

'■deficit ex tilts mult a facet a loqui.

Si tamed incipiet vulttt nova verba fereno,

Turbabit dtetis pettora lata fuis»

^tnique ft, loquitur, femper monftrofa loquetur  ,
Verbnque cctte ipfo pone timenda fono,

^Wfa erit in tetro diftortus corpore vultus, ■

Oaufa exit indignis lingua tremenda modis*

*<t>ita crcatricis, vulgata potentia, regnans
• datura , lepidtim fola gubernat opus,

homines ut difpliccaut hominique probentur ,
Ilia alios alt is pojfc placert dedit,

*Ua dut ingenittm, formant decus atque lepores 9
ilia dedit vita munere pojfc frui .

1  ft aliquid Jindium , laudattir carmine vatunt
Artifices dottos quos facit, ufhs, haliens *

* u *c quoqtie natura for fan conferfe liccbit ,

Hla tamen multo eft nobilirate prior.  1

Dcniquc natura nullo vincuniur ab ufit,

divina hfimini, qua dedit, ilia dedit .

A 01  a quidem res eft , fed non in digna probari ,
cur non ettam nota probarc licet ?

4r  dedit ingfnium ftndiis natura paratum ,

. qua dcdcrit condit tone, vide•

0tl  ftabeat tantum , fed qualibet ardua tentans
in ftudio, ingcr.it vi fuperare queat.

B z H*c


*8 DeArteJocandi,

Jfac illi{quiafiuntctiam) leviora videntur

Quam ftolida lingua garrttlaltngua loqiii.  j
Sic aliquos vidi non prameditata loquevdo
Ingenuis verbis multa facet a loqui.

C'auja erat extmia nature dote juvari,

Caufit erat ingen turn tendere pojfe fu urn*  i

Non ea contingunt praftantia dona cuivis,

O quam natura eft rarius illtid opus.

Si ve tamen magna ingenii tc dote bcavit,

Sive tibi petttts vix mediocre dedit.

Uac animofubcant , Non omnia pojfumus omn(h_
Ncc dubites femper multa dcejfe tibi,

*Vtere natttra, pr aft antibus titer e donis ,

N alius id tufandum credidit ejfe nefas.

Die alt as tamcn ejfe illiquid, die pojfe volenW
Omnia, nec fttidio nil trtbuijje veils.

Ilia adeo nunquam fubeat perfuafio mentem,
Omnibus ingeniis acrius ejfe tuum.

Vix Jibi in humanis conftat ?nens optima rebut*
Sen ft bus interdum fallitur ill, t fiiis.

Sape quis ingeninm ftbi ftnxerat ejfe jocofum
Qui tamen in fahbus prorfus ineptus erat >
.Atqtte ita dum valdc lepidus contends: haberi  >
Qtiam cupit, ejfe minus nil tamcn ejfe pot eft *'
Et quia fe credit mttltum praftare jocando ,

Err ore in fulfils fit magis ifta fno.

Quo magis o juvenis , ne talis opinio fallat,

Neu tali fenfu decipiarc, cave,

N<r c tan turn, ingcnittmfi non eft dotibus amplu^
Te pudeat vita pceniteatque tua,

Crede mihi, in centum vix eft mortalibus unu s >
Qtii fleili ad lepidos non queat arte jocos,
v. Arte, feras , rabtdos tirfos, aprofque domatnUh
^Ars horn ini in ft adits omnia pojfe dedit .
Omnia vincuntur ftudio, ccdunrqtie labori,
r erf til uniquefac it, quod labor ttrgcl opus,

1 ?

Liber Secundus.

jocos Icpidoftjuc Piles evince volcndo,
ttatura ftudio ddntna repende tux.

^getiiumque decet Mediocre , impendere cura.ni ,
Vt ftudio fuperes , fie quoquc magnus en * ,

%andoqttidem nonforma dccus modo corporis addit
^Ars ctiam claros ingeniofa facit 9
Suitor &inceptor PhrygixfcriptorquefabelU ,
far pore defer mis , pctforc clarus erat.

Vt car eat forma 9  nihilomintts arte probatur  ,

Er certe multum, qui valet, arte volet .

cano , /ea! wota ctiam didicijfe juvabit >

Bor Jit an & l audit nonnilnl aide feres,

Mactenus ex rebus qua fit rat tone jocandum
Intparibus docuit no fra Thalia modis,

°k*-t bene ft nor is , ncque enim novijfc pigebit,
hgenii vires ex per tare tut,

^ctioftris contentus eris, major a requires,

Vt facile inveniasjam tibiplana via eft.

Vtepe carminibus certe velut indice noftris,

Stc inftar ftatux Mercurialis crunt•
fytotccelum fteUas,quothabet marcfinmina&unaas
Quot nunquam d«mitas fylva Bohema ferns  ,
T°t (mihi crede) dabit dulcet res ivja lepores,
'Ante oculos veniet commoda & apta tuos.
»ive petit jnvencm , cum quo rattune joccris.

Mi lie jo cos at as l at i or ilia dabit.

Quoqnc valent ftudio  , mu l turn jocus inde placebir,
inde etiam nods ludere pojfe fales,

^tuteforte juvat, vetnlis qua coiivenit atas
Bt (tupis annofos exhilarate fenes  ,

^fonte tibiobvenient tardaplacitura frnetta
Plurima  , qua varium temous & her a dabit ,

^lurima dicentem quoqueprafens caufa menebit
Prafentis memorem temporis cjfe decet.

Mac mernori ft pauca animo pracepta tenebis ,
^Acceptus falibus culibef ejfe pores.

B 3

Si mode

30 I)£ Arte Jocandi

Si modo res cHr<eeft >. ut convenientia fpe tie's , j

Qua bene conveniunt , omnibus ilia .place nt,\  j
Quam tibi pracipue decet hie impendere cnrairt  '•§
Namque joct ex rebus crebrior ufus erit.
Quandoquidem bene pravifam rcmverbdfcquuntUh
Ponenda in verbis ultima, cur a tibi efi.

Jit tamen & varie nibilominus illt probatus  > <
Qui venit cx ditto conveniente , lepos .

Hie vatum cxemplo te fingere pojfc. necejfe efi "y
Plurima, fingendo nam jocu: tile valet ,

Quarts an hoc lice at  ! Men daces.fingerc nugaSy
Non licet , at do it is fingerc Ynulta licet .
Plurima ditliloqni noxunteffingere vates, .  • ]

Hdc lays officii efi Mufa diferta tui . b I

Inde Poetarum fummus laudatur Homer us ,

Hinc & Virgilii fama perennis erit .

S*pc mover mentes heminum fub imagine vert .

S.ipe eiiam meruit fabtila fiiia fidem «

Cbjicis y Indotli quoque plurima fingers norunts
Et qni non pojfit fingere nulltts erit.

Efi ita y  fed fiohdi funt prorfus mania vulgi
Figment a , & nullis ingeniofa rnodis*

Quis probet ingen turn? fi mundos mille veraces
Et fingas moittm qucmque ten ere fuum  ?

Quis figment a prober? fi quemlibet abfquelabort
Ccelefics dicas fcandere pojfe dom.os I
Si dicas magno ruiturnm pottdere ccelum,

Quit nifi mentis snaps hac tisa ditla probet  ?
Ergo ea quxfinges , moneo fintproxima veris ;

v Abfurdum dibits quod force omnefuge %

Quod nifi , quid tcmpus+quid pbftulet hora* videbt*
^Quid perJon. i, locus , prorfus inept us eris.

Fm fito , fed fiudeas tic quit mendacia credat,
Kevequeri poffit dura fuijfe cave.

Sed probet in verbis adjunttos arte lepores,

Et tamen h*c cadcmfitta fuijfe neget,

IUc

he

E

u

i

$‘c

j

Si

h

H

M

T,

I Ci

t

0

I

u,

Liber Secu^dus.

eft nob ilium vigilant ptudentia vat ura.
Ef fiuditim & factlts vena imitanda tibi.
*£•nii vires , art cxcrcendalabores
rinccndi, &• parvo tempore dotius eris ..
bitur in pejus fi ft rubigiije lafum
Nec manet in genio quod fuit ante decus ,
‘ Ci *t in umbrofs , & file carentibus tilts ,
Si q::a fuere dm forte reptfta, locis.

Si

[ion verfcnnir , canefcunt tempore parvo  ,
p  E* gc/zVo c«r«iU omnia plena ftu.
lr £o intcnde animu/ri, v ideas qttauom'tnapofint
.dd lepidosfieCU y  qua ratione  , jocoim
^Ita qtiidem natura ill is iutdonea fecit  >

' ftjm/j ingrato funt metuenda ft no,
wit* tamen reperire licet fat it apta jocando ,
^^■ulta tibi Latitim , Gracia multa dabit ,

4  toorfo tumidus forte if a vocabufa J'peruas %
Ncc die as , p uer is con vert it tfe labor «
mihi , lepidi nonnunqttam gratia ditti
Non levins  , qud7» vox feria , pondus habet .
** ,c  qnoque funt lcget> funt & pracepta , /iri *7/;i
Non nimis*adfiriCtnm legibus ejfe volo :

• * c  tamen an da tier jubeo violate , quid ergo}

Vt femper maneas inter utrumque volo .

**’*^4 nominibus nonnunquam dempta venuftist
'dptior efl multo quam fuit ante  > jocis, }

'dddua nonnunquam p!acer t &lepida arte probat ur
Ronfne praferipta conditione tamen  ,
v* in lepidis mutant ur fyllaba diet is ,

etiam verba fyllaba dempta placet•
d&’s negar ejfe jocum} cum dicittir apt us arando
y^omitiis Orator proximitate fuil
Oritur hie vocis fonus , & natura , decufqtie
y. In que alium mtgrat , quam fuit ante , fatum.
^°minc pc medic us pjterit mendicus haberi ,

Erw Cr* inverfo nomine Cyrus erit,

B -f Vidi

DeArteJoCandi

Vidi ego tjui pUcidtis mentor abile nomen habebatn
Vt verfa efi actdtts fyttaba, dicius err.t , 4

^Anmale detortis ament em vocibtts ilium
Dixeris ornniro \}ui furiofus am at  ?

Et fact It fist finch o, nulloqtic labor e ,

Vnica mutant liter a  , rifus erit.

Tantane d*fumtno tibi, iiata potentia ccclo\
*Aut Jo vis import* liter* parva tibi -efi'i
J'u fuperas variis mutatum Prothea formis ,

Ipfc etiam inferior Polypus arte tua efi.

Jilt potefl vario fefc mttfarc colors,

Sunt habitus varii corporis inde fui •

Tufacili rations pores , vitamque ftatumque
Et formam nullis non variare modis,
fit fubito ft tu capias, ex divite pauper,

Fit fubito magnus qui modo parvus craft
Sfcut es, in no fir o tu pars cris una libeller,

Te femper mulio laudts honore colam .

Scilicet ut reddas mutato in corpore formam >
Refiituafqtie iterum quod fuit ante decus.

Non t hu s htc Indus, feu tr+risformatio reruns ,
Sape jocofa fun  , feria milla fuit.

Tu quoque Ccertpii juvenis find:oft leporis
Hanc cole, & his dignam verfibus tjfeputt*
lAtque ubi culta fat is flier it, fi culta placebit
Vlterius fiudio pr»irediare tuo.

Nomina fingefuis bene convenient:* rebus ,

See tantnm ejficiat litera foL% jocum.

Nomina facia placent, dicius pro d: vite-paup er
Impofitoqne alio nomine rifus erit.

Fac hunc ^ilcidem , fac ilium Thefca magnum  >
Fortis in infernts vallibus ifie fuit,

Htc efi die Orpheus Ctthara qui iudere novit,

I Lie canens fidibus do ft us virion erit.

Vile \tel tile alii, Nam pltirhna nomina pojfunt
Fgregia ejf»gi , fin minus , apta uvnen %

35

Libeh Second  y s.

icuatr.

vafer mgenio pot
. Euclio qui nurmto.

otcrit vulpecula diei,

_ qui nun&sos numinis inflar habet.

*loquio clarus culto facundus Vtyjfes ,

Juflits ^Ariflides dill us amator crit*

^xccntis alits poteris facundus tsaberiy
' E t prafens temp us mill ia mult a  dab it,

Quid queat ambiguis in VOcibus effe leporis ,

Quid pofflt dub it an s dfxqnCohlxy vide*

Q$id valeant lepidis confitta anigmata verbify
In quibus ipfe jocus feria mula tegit.
typd refer am veterum clariffima dida Sophorum'i
Qua  funt in fenfu putchra faceta gravi
be quibus egregius nunquam moriturus Eraf/ntu,
Eximio ftudio condidit 'auttor opus.

“inc aliquis ref evens vel bis duo verba joe an do  >
Sapc habitus inagno dignits honore fuit ,

^nt etiam multacelebrata Proverbin laude,

Qua  tibi pulchra fatis lingua latina dabit.
O'dipodes tibi funt , quicunqnc anigmatafolvunt ,
Ingenioque vident qui tua dittaftto.

Stn minus hoc liccat , ftta conjeftura placebit ■
Cuilibet , & rifus omnibus ilia dabit*

^ulta jocofa etiam fermone latentia tetto
Dicimusy & variis conjictenda modis,

$*pc etiam terrere minis , promittcre verba
E fijocus y  & pulchri figna leporis habenf.

Jton ea fub noftras vtnxuai xatntn omnia leges ,
Monfiratri ap tan turn noftra Thalia fuit*
boc moneo tantuniy falibus mcdiocritcr uti y
Vt certum poffis impofuiffe modum.

Tullius hoc olim vitio fuit ipfe notatus  >

Quod nimis in falibus luxuriofus erat*

Mac meminiffe decet  > certe meminijfe juvabit >
Scilicet cxemplo cautior cfle potes .

Tunc bene defimtur > cum lufus pulcher habet ur ,
Cum placet O’ tepid us dicitur ejfe jocus*

)4 D £ Arte Jocand. Lib. II.

Stent cum tenero funt omnia gwta palato  ,

Turn ftomacho  , prodefi quumeupit ejfe mint**'.,

Quod nip fervetur modus hie quoq, in arte jocan^
Difplicet, ingenuti qui fuit ante  , jocus ,

2Vec placet illius ratio veL bon eft a jocandi.

Qui femcl in partem criminis inde vehit*

Inde cavere decet , nt cut moveatur amico %

Em  falibus Jluirans naufea forte tuts.

Tlura tibt longum funt obfervanda per tifum .

Ule  , artem facilem qui tibi reddat , erit.

Hie mantis habiles reddit , fidibufque canoris
^Applicqt , (irtifieem protinus file facit*

Tu quoque fac ufn vincas incommoda mentis >
Et mca non rardo pettoic feripta legas,  J
M equetuum vatem y  &fidc?n profit ere Magiftrt^
Qui  , quACunque dedi , »o?/ nifi plana cedi.,
Quodft perfuafum fuertt tibi , put ah is r

Multa magifterto difeere pojfc meo.

Sic docuiffe alios mea Mufa putabit , inde
Grande operapretium f« retuhjfe feiat.

Finis Libri Sccundi,

3  S

MATTHAUS BELIO
D  E

Ute jocandi,

L I B E IX T E B T I U S.

sA&tnui (ut null 9  capta eft nQvitatis
amorc) (fust  •

Et rudis & fimplcx tioftra Thalia
Quandoquidem rudis eftycui feribimus
_  tftel jocando ,

rudibus to at urn qua damns y  ilia, damus •
Modus  ^ qua fit ratio y  fermone jocandi  >
lXitnus  b* c  primum meta tenenda fuit.

7? fupcrcjl nobis ccepti pars waffia labor is ,

^ vw medium Muja peregit iter.

n °va> qui novas y nunc tt certamina miles.
\r Q * e v °l°  j & nova funt caftrapetendatibi.

'ttrum Charites precor adfpirate canentiy
I'o; C4M0  > veftris laudtbus omnia canam.

propofita y duttus fequor ordine veftros
%n* K Ve ^ HI!  fi^ a  Hg ara  rnanu.

' c '« precor Jenuem nunc in penetralia vatem

V t n^ cite>  fi 1  veftras fas adiijfe domos,
lJyulum primum facrataque limina

facrataqu

^■un' t,nA  divino carmine digna rani,

vidi y

euntem ,

pergo ulteriusy modo fit progrejfu: ad ip fas
]r 0i 0t,ce JT*s fedes y & via plana mihi.

>*jf n ftratc viar/iy qua femna ducat e

Kit™** artei exc °l Hl Jl e bon * 5 '

:  an hie circum mihi nuncflorere videnty
C<r mn ' A  > & ornata fefe apenre foxes. .

e  cquidem patet introttus Charitefque vocata
^funt  j ntfque ultra fubfua ted a  vacant.

$6 D E A RT £ Joe A N D t

I juvenis mccum, Jeterataqtie tetta fubintra  ,
Cujus Pieridum peclora tangit amor.

Qui tenet & didicit facilem quacunque Icporcffl
Efficiunt , feriptis non eget itlc mcis. •

_Acrtter ad palm* per fe qui currit honorem  ,

Illi no n opus efl addere calcar equo.

Non opus ejl Jlimtilis agitare ad aratra juvcncoh
Qui dant fervili jubdita colla jttgo.

Dtc, an ei monitis qui fpontc movetur ? an
Confiiiis opus ejl , qui fat is ipfe fapit ?

Sed quia perfect tim, v'el ab omni parte bcatun*
Rebus in bumanis ml fatis ejfe potejl  ,

Crede mi In & fummis rerum dijlenda Magijh
Longa dies avi mill ia mutt a ddbit.

^Artifices difeunt , & ns qua difeere poffxnt
Vlurima fuppeditat rempus & hora frequens t
Tertur ab indoijis didiciffe injignis Apelles
Et laudem ingenii pojlpofuijfe ftti.

Mult a licet teneant decuir quos longior ufus,
Non piget invalidos difeere mult a fines.

Ejl vitium nefeire , fed ejl didicijfe voluptas  >
Omnibus ingenits ccnvenir ijlud opus.

Ergo atiquis reCie dicetur ineptus ab illo
Crimine, quod fefe cunfta renere purat.

Sic poterit f orfan  , qui nulla eXcultus ab arte e r
Judicio Mufis do ft tor ejfe fuo.

Sed valeat propria quilaudis amove tcnctUTy
Difcipulus eerie non erit ille meus.

Cut mea Mtifa placet, qui te non feire fatertt  >
Omnia, tu femper carmina nojlra legas.

Quod fi pauca tenes , animoque prior 4 notajli ‘
Hac pracepta labor difeere nul/us erit.
fj^uandoquidem jaClata valet fententia vulgo
Dimidtum facts  , qui bene capit liabet.

X>e caujis quibus ejl pulchrum in fermonibus utt)
Si pracepta tents tnuUtan 3  mlfa tenet*

57

Liber Tertius.

tamen ut norit certe non omnia nofti,

Rcftat adhuc aliud quod mcditeris'opus,
tion modo Cecropius lepor in fermonc probtitur,
Tenditur  , & ifiulto larius aide placet ,

Scilicet O' fcriptis laus eji bene pojfe jocari ,

Nec minus hie falibus qui velit ille valet,
hac quoque praceptss ah quod te parte docebo  ,

'l ’/prins t  hie etiam metatevenda tibi eft,
blanc ego quam primam fttidio  , perdiftere partem
Certe opera pietium granditts ejje puto .

Script a etenim ingenii noftn funt major imago ,

£f referunt certis pettora noftra noth*

'Adde quod in fcriptis nee libertate jeeandi >

Ncc quavis uti conditione licet»

Verba volant inftar palea , psnnaque volant is,
Quam Jubito vohtans per mare venuts agit»

S<tpe aliqitod dictum patnlat prater volat aures ,
quicunque legit mente tenere poteft ,

N ttnpe ea qua tardc funt letta tenaciut harent ,
hi que an i mum facile eft hac revocare ttium.

Qiu funt feripta manent & longo tempore durant
In ventos abeunt omnia verba levss ,

£rfo altud ftudium , feilicet omnia vineaty
Major & hie nunc eft cur a ado ibin da tibi.

£ft tamen hac etiam parts cognata priori
Altera & alterius femper egebit ope,

Hot juvems moneo conjunbtim difee libellos 9
Et fubeant ammo verba priora tuo •

Non ego nunc eadem repetam , prorfus t nan is
In noftro verfu tantologia ferret ,

Ipfum opus aggredior , lepide pracepta jocandi
Carmine feu proja  , pauca fed apta dabo .
tua , quod multi faciunt  , commune legtnWtrh
Edita judicium feripta ptbire vein.

Matertam feripti primum rtperire labora  ,
betlt Cecropiis competat atta jeets,

» 7


38 DeArteJocandt,

Hanc facile eft reperire tibi cum poftulat tifus
Quarere non opus eft, tempus & hora dabit,
Seu minus, atqtte jocos rerum gravitate vel ip fa
Materia pragnans non patietur opus.

Quid facias quarts'*, libeat fpetiarc quod obftat ,
Materia ratio eft femper habenda tibi,

Infpice res ip fas , & caufas infpice rerum ,
Omnibus hac ftatuas anteferenda jocis.

Nulla faccta juvant inconvenicntia rebus , ,
Mtque d materia nulla alien a placcnt .

Si cogti at a t amen cognat is qualibet addas,

Forfan erit feripta caufa probata tui .

Non it a, quin liceat caufas mat are jocandi
Mdftricium noftris legibus ejfe v.olo :
fMddere verba jocis proximus quaque fuis.

y^iddere res alias aliis qu-Andoque licebit 3
Nam nihil eft ulla quod feribipojfit in arte ,

Sic de do Hr in isfer there nemo po teft .

Vt non inveniat fuavi fatis apt a lepori,

Et res eft lepidis verba probata jocis.

Die. mi hi numpotentprohibere Sophialepores'i
Si fuerit feripti caufa Sophia tui ?

Num Medicina vetat  ? num lata feientia Juris  ?

Quid vetat in numcris Nafo Poeta tuis  ?

*An vetat athereis cut clarum nomen ab aftris
Ccelejles ferutans, -Aftronomia domes ?

Nil vetat , in facris nifi conft an s Regula feriptis,
Nil nifiprafteriptum ts jubet ilia fequi.

Quo magisa falibus , cum fcribis facra ,prophanis 9
Nam decct, & reftum eft, abftin uijfe yclim %
Non quia non fas fit facris mifeere lepores ,  -
Quo dq tie facra Jdaliis fint mimic a jocis .
Sedsquoniam varios referunt hac fecula mores ,
Scribere quit variis moribus apt a pot eft }
Qiiam facile eft anintum verbo offendijfelegentis ?
Quam facile eft falibus pojfe nocere tuis \

Vive -

Liber Tertius;

39

l ^ e J‘ e  quern dicas , quin Jit reprehenfu* ab Hits*
C ['iperco quorum pcdora felle madcnt  ?

^ Us  ab invidia non carptos ejfe libcllos

^ re dibilc eftl quern non ha tetigere faces  5
aliis quibus eft fynccro in pcCtore candor ,
ftp* qua pLacent , aliis difplicuiffe vidcs.

lc a>iimi variant hominum, nei^opiuio mentis ,
c  lt *mutata diu  , qua fuit ante , manet.

***** ut ingeniumplanum , morcfque fequantuty
hIndicia , & rerumpondere quaque vacent .

admittunt fuaves quoque facra leporcs >

*tT

aity in facris ntn nififacra decent.

‘ vitiam eft fummum facra admifeer?propbanis,

^Quodquicunque facit facra prophana facit.

won fihgo  , /oi idem res rpftt loquetur  ,
oJ^* c  vcrtim dijfimulare poteft )

qui Pier ides manifefto crimine damn ant >

£ won humili quo decet ore canunt »

fai liberior numeris concejfa poteftas ,
q le >'*dum numeris facra cancnda negdnt ,
re ptchenfores , Morhi fcecnnda propago  ,

Kale judicium turl/a fecuta tuuni.
mi hi difficile eft tibi refpondere , iftnd  ‘
G' 0n  ex  propofiti conditione mci.

xAonides facris adhibere cantndis*
vet at & numeros facra tenure fuos ?
JJ&rnwW qua rebus ineftl & nefeia ftetti
p f r fi} us  *d facilcs verba ftcrata modos  *

4  J; er,J  motus rationibtts err as ,

cilice?abfurdum quilibet error amat,

V ihi  Smiles quoque contradicere nor is ,
j> ^wc perfpettum non habucre Detim.

V  > *’* lyricis tribuit c:ti Gracia palmam?

1  trifles primum vult eelebrare Deum.
quia d'vinos fcribencla ad carmina motus 9
*Mitat ipfe animis qui regit aftra Deus,

4° DeArteJocandi,

Ingenii vires merito conferre Poetas

Ad cctebranda Dei nomina fantta decet.
Nataquc divinis^ laudandis carmine rebus,

Debct in officio Mufa manere fuo.

^At Levis efi diets, plcrumquc necabflinct unquart))

N ugaci lingua garrulitate fua.

Nec levis ejl femper, nccgarrula , fepc probatiOt
Cum levis eft-, nec ab hoc crimen habere poteji  >
St It vitas vitium eft femper, pars maxima v at (O'* ,
Eft Levis, & vitio non caret ilia fuo,

Mufa levis fateor fepe eft, & garrula fape,

Nec ftbi figmentis difplicot ilia fuis.

Sed nifi feurrilis levitas, ft nulla reperta eft ,
Sicjevitate caret, garrulitatc caret.

Non levis ergofuit, nccgarrula Mufa reperta eft t
Sed potius dicam Mtifa jocofa fuit.

*,4n vitium eft etiam , ft dicitur effe jocofa’i
sAh pereat lepidos qui negat ejfe jocos. 9

Trigidus huicntmium eft ctrcum pracordia fanguis t
Et jacct in ditto pettorc dura filesi
Jlle etiam in ccelo Phccbum fplendere negabit,

Et terram motus dicet habere fuos.

Gnavitcr ut fit eutm per/rift* front is oportet >
femel m rebus defiit ejfe p idens.

Sed neget ille Deum, neget alu lumen olympi  >

’Telluremque neget, fydera clara neget.

Nil motor hac, neque quern tails dementia ccepit >
Huic homini ftulto carmina noftra damns.

Jlle ftfos adeat Momos, pet at irule quod optet,

Se nihil in Mufas juris habere feiat,

Nec tamen infanis hie refpondere volebam,

Et nihil hie pr ode ft perdere verba mihi.

Ergo ad te redeo , cut Mufa jocofa prob.stur ,
Quodquc nequit merits difpliiuijfe, placet.

Die jam qua mea fit ftnrentia cert a, vidcbis$
Forfitan & menti ccngruet ilia tu* f

Vri*l

4 1

Liber T e s i i  u s.

Priticipta ut rebut divinit nata Thalia eft,

Sacra eancns y  aptc  , qua can it , ilia tan it.

"Ac licet ad. ccrtas adftxitta fit undique leges ,
can it ad uumeros facra hgata fuos ,

"'in amen ingen ties tlli afperfijje lepores
E i licet & fas efi  , caufa nee till a vet at.

Sed minus ut vaga fit , quantum folct eje fabet las ,
Libera cum vena liberiore can it*

Et facile efi illi fc continuiffe , nec unqitam
In ntimeris fibi non confittit ilia fuis .

Non motor hie vario pollutes criminc vates ,

Qui cupidt verfuladere qucmque fuo.

Semper abtttuntur divinis art:bus tlli,

Mufaquc iis vitto commaeulata placet.

Sed nihil inde trahit vitii  (nihil haret in illo
Crimints) vAonidum , turba verenda y  chorus «
E>etefiandus exit ccrto qui crimine damn at ,

Qua funt de rebus car min a feripta facris 7
Quiquc negaty fafris adhiberi poffe can ends s,
Ingenuis unquam verba facet a jocis.

Jfia fuperftitio , quod res fit vana probamus  >

Et quid cnim tali vans us ejfe potcftl
Dicimus  , & facrisfas efi aliquamlo lepores
v Addcre, fed certa conditione tamen .

Scilicet ut'fcripti lafeivia carminis abfit ,
faciat nimius facra prophana jocus.

Impia quodflkiunt cjttorutidam carmina vatum  ,

Qui facra infan di criminis in fixer habent.

Et fubfannantes pietatis nomina rident ,

Hoc immortaler* efi fpernere velle Drum .

Ergo ubi facra canunt , /e/c cantare fabcllas
Materia numeris convenicnte putant .

Relligio eft illis jeeus  > nttgacia trail an s
Fabula , variis fie ft itur una modis,

Sednequemateriam y ncque res f fed carminafpeft ant y
"Ah pereant per qttos ifia Thalia vertit ,


ji DE Aute Jocandi

Etpcreat , quinon cupit bos damnare Po'ctas :

Hunc fc laturos terra fretumqiu negent.

Quit prol/et tllorum\ quit fcripta imitanda virorii?*
Cenfeat , ingenuos , ut pet,it inde falesl
Hocerat d pleno vitiis  N erone, beate
Vivendi certum qttarere belle modum ♦

Sed cni firm.i tnanet tendons ad reCta voluntas }
Ule homines tales ecu feramonfira fug it «
llle ctiam fuafu virtutis, ad optima fertur ,

Et certe mo nit is non eget tile me is,

Qui tamen addubitas & adhucin veprthus hares ,
Car minibus nojiris certior -effe pvtes •

Sin minus ilia *01 fan an da ad vulnera mentis
Sujficiunty levins fcriptaque pondus habene.
Jnfpice dottorum praclara exempla virorum
Et faciant certain carmina do it a fidem,

Son modolux verbi &pictas quibus alma reduxitp
Sacuta  , lattcUtos , noftra  , tulere viros.
Carmine qui celebrent facri myfteria verbi ,
c Atquc canant numeris facra ligata fatty
Verum etiam multos tulit atas prtfca Poetas ,

Out colucre pias cum p/etate Deas.

Et quia funt vario celebrati nomine latidis,
Quum nunc de fera poflcritate ferunr,

Hos tibi ecu veros  ( moneo) propone Magi(hos ,
Qui polfuut Mu fas erndtiffe tuas •

Votfus honorandos cecinis Prudent in* hymn os
Complexus variis nil nip ficra modts .

I III us in templis hoc tempore fcripta can tint nr ,
Dottorumque hominum femper in ore vigent.
Mira Euangelton ferippt brevitate Juvencus,
Crede mi hi  , brevitas ingeniofa placet.

Softra Cremonenfem fovertint facula Vi dam ,
Quern pbi Virgilitts dixerit effe parem.

Illius in man:bus noftris verfatur  , & extat ,
Ch-ijliados y merito qttod cclcbratur y.opus.

Quid

L< I B E R T.E R T I U S. ^

Quid ftlcam'l digtmm pxtftdnti letude Poet am :

Qui fuit Hefjiaci lumen & aura fait*

£f fuit & nunc eft , quit enim non tjfe pUtaret %

■ Quempia Semidcttm feripta fuijfc probant*

Quam vis mortalis fpoliatum munere vita  >
Novimus, at feriptis vita perennis erit.
ttuncccu Gtrmanum , monco ,Germanus Homer ttft%
In mambas tencas nottc dieque tuts • ’

tndc venuftates , fcribcns y  fuavefque lepores  ,

Si quod habent pondus carmina nojlra petes,
Quod ft contigerit minus hunc aquare Po'etam,
Ingenio aut vena fert'tlitatc tua.

Frugifcrum taraen & multum prodcjfe vidtbis 9
Optima principle propoCuijJc tibi.  /

Dali enus expofui , facris Mu fa canendis
Conveniat , brevis hie nojlra Thalia fuit.
Nantquc ta res fummam curam, ftudiumq^requiritt
Debet & in facris rarior ejfe jocus.

'Addc quod hie varia eft. ftolidi fententia vulgi
Othniaque hac noftra latius arte patent «
hie non volui- multas praferibere leges •
Propoftti fetifus non fuit ille mei.

Nfc jubeo multum noftris cotiftdere diftis,

Sed ncque momenti nullius cjfe putet.

Q^are aliam potius , qua competat apta jocando t
Mater iam y  & Lepidis qua fit arnica jocis.

Phigc iuo Marte ipfc aliquid , res eliga latas  ;

Das qnacunque voles , finxeris arte licet .

Sivc placet Lepidos vati conferiber: verfus
v Ac inventa fuis verba ligarc modis .
fua libertas doclis concejfa Camcenis %

Semper & in vtrfu eft , libera Mufa tuo.

eft alterius prafexiptum ubicunquc fcquendum f
Sed licet interdumfinibus ire fuis-
$ive aliquid feripturus eris fermonc foluto  >

Quit dicat lepidos pojfe dcejfe fales \

Sicut

44 De Arte Jocandi,

Sieut enter. varii j mutantur cerea formit
Corpora , Sam digit is res Valet apta tvis.

Sitnc hominis, nunc eftigtcm defignatafcili ,
Suncpifcis, valuer is, nunc Leo, nunc Jit aper-

Sic licet in varies feriptum dcduccrc formas
Quod dr tenatum eft, ctcjus cs tpfeparens.

Sei tanicn ut claffes habeas, forniafquejocandi,
Partcaliqita inferiptisnoftra opus artetibseft

>i T r ve f ut i^notiserres peregrines in oris,

Qui non exaclum quo fit iturus habet.

Ergoaliquas leges nonftnttc ubscunquc,fcquendas,
Frefiribam, &breviterconiMonuiJJc fat eft.

Principle inreniicapias cognofcerc vires,

Et ratio ftudii fit ribi nota tui.

Denique, fifapias, tot am perpendere vitarn
Metinque tuo te vchs tpfc pede.

Crtde mihimagnam laudem & memorabileno-ttn
Omnibus in rebus  }r(* i'l tnaiflbi habet.

Et facileejftcere eft utfis tibinotvs, tdipfum
Vita homines cunftos quotidiana iocet.

Qusdtamcn hoc profit, querist praceptaque fotfist
Qua mi in me profit difeere, parva voces.

Parva quidem fateor , jeddeduenntur ab illit
Maxima, de parvisgrandii acetvus cut,

St bene te noris, ratione jo caber is ilia
Quadecer, & fait bus fipente difiertuseris.

Id pet fi matertam tibi jump fir it illant
Qua fir, uitfjcdecct, vinbus aptatuis.

Spoilt e nils ob venient, qua fsribasgrata legeiits
Plurima , necpaucos res dab it ip fa jocos.

Si Medicas doRamprofilere Machaonis artem,

Et non, laudata prorfus ab arte rudis.

■ Offerer tpfe tibi pulchros Medicine lepores
Ilia poteft verbis addere verba tun.

Scilicet excuries& fingula queque norabis,
*dcccdtt mcraert copies Magna tuo,

Liber  Tehtius. 4$

^ fjttos enim melius quara qua fibicognita fcribet ,
Quando ea quanefcitfcrthere nemopotejl  ,

^ Hl  placet & not a ejl praclara fcientia legum ,

Qui facri Juris cognitione valet,

‘*nc varii cafus  , van a  fine ponder e rixa ,

Pluritna quafcribat verba jocofadabunt.

“ Cr ibeut cm que fui officii Jl tidi iq uemoneb un t
Mifitat in fcriptis neperegrina fuis.

1 f ibi Pier ides, & corum feripta proban tur.,

$i pin Pegafei numina fontis amas*

I P<djo<:os varios utrro dab it, atquc leporcs,

. T Ipf<t reget calamumdo&a Thalia tjsum.

^ ec tamcn ufque adeo leges afirittus ad illas  ,
modus hie non fit tranfiliendus, eris,

** 0n  volo materia femper verferts in una
Non lepidos femper res dabit unajocos.

* hcet, & fas eft (haves aliunde lepores
Quavcrc , nonifuddicimuscjfenefas,
f< f ‘juodconveniantproeulaccerfita, negamus,
w !'f* c  >'ingen to eft perfpicienda tuo.
l)l Jeebonas.artcs, prajlans dotlrinaprobatur ,

Y yt* tutim calamiim non finet ejje rudem.

0 ■ Ve  manic cvebra vetcrum monumenta Suphoruw.
it y ,tn * prodefi fahbus lectio crebra tuis.
er J<ge & h’fionas & dulaa car minx vatum,
vlvere fcr ip tor um pr odcr it omne genus*
lK f?tth\c aliqtiis, Res infinita , Necijti
Sufficient ullusforfitan ejfc pot ejl,

Ji 'ta pcrfctlc fiquis perdifeere tentet
j, O^nia , neefinem eft res habttura futr/n.

e  turn ego tejubeo digit is attivgerefummis
s . optima , qua lepidifunt aliment a foci,
lc *fi a P Ci  tenrrosprimtim depafeererores ,

' ofiea -n a! vcolis mellifieare folent.

V'* fahbus prapollent feriptafacetis
h-Uge fcribcndo quos\tmitcre vivos.  ^

Ter-

:^G  De Arte Jocandi,

Perfpice, qui pro fa valeat, qui carmine prafteti
Debet enim jludiis neuter.abejfe tuis,
Dobliloquus' (rntnco) p/aceat tibi.femper Erafrff#*
Cujus utroque patct fcripta fub axe legi.

Sunt ca. blah dil us & fuavi tin Cl a lepore ,

Sunt pafjim lepidis fcripta refer ta jocis.

Quo libct tjla trahunt animos,retrflhuntq' }  Ipgcntttft
'Vt capiant nulla tadia Longa mora.

Sicut ^dpellea depibtas arte tabellas ,

Ingbnti fiudio  , qui vidct , tile vidct.

Infix ofque oculot rtt men's minatur & harety
Lufirandique mag is tempore crcfcit amor ,

IIac mo veant ; tit fcripta legens i miter is Erafmutn  >
hide feres fludii commoda mult a tui.
hide, files, difcas & res & verba leporum  ,

In fcriptis quorum crebrjor ufus erit.

Vatibus a fummis fuaves quoqtte difce leporcs  ,
Difce  , fed a dotlis tu qttoque doftus eris ,

Hon bos longinquis opus eft accerfere t err is ,

Quin tua permultos Bibliotheca dabit;

Terlege Ha fonts celeberrima fcripta Poeta
Scripta per aternos non morijura dies.
hide venuftates , velut ipfo ex fontc leporis,

^4c velut ex cornu liber tore flaunt,

I ft quoqtte in y Aufoniis lausprimaSTcrentius oris , .

Cui mcrita palmam Comica turba dedit.

Hie tibi volvendus crit manibufque tenendus ,
Hoctibi non alius carior author erit.

Pune tibipracipnum(moneo)proponeMagifirunt:

llle fit ante oculos noble dieque tuos,

Quarts , in his qua fit ratio obfervanda leporum,
fihaque fit Htilitas inde petenda tibi.

Difce ea qua lepidis funt convenicntia fcriptis ,
Difce ca, qua fcriptis funt imitanda tuis ,

Qfia fir ridiculis fententia tin It a figuris  ,

Qua fiat in fcriptis myfiica verba , vide.

Si quid

Liber Tertius. 47

. quid.hypcrbolice dicatur, id omne placebit,

' Vatibus extmiis cop venit ifte jocus.

. minor Emphatici eft animo violently dibit ,
Stipe joci in feriptis Emphafts attbior exit.

E* placer ajfimulata aliis res , ft qua venuftc
^liiditur y  & lepidis convenit apta jocis »

•Quid memorem fttaves  , plcnafqtte leporc fabellas ,
*■Addit enim feriptis fabiild feripta decus.

•< li ‘d lepidoi ver fits  ? falibtifque jocifque refertos ?
Quid tribuam laudis fuavibus hiftoriis '?
r  * ace an ,z /'w multi s jocunda proverbia feriptis ,
^ quibus egregius Jplendor inejfc folct.
e  quibu-s Ufa animo repet ens ex parterequiras,
*. prior hoc numero noftra tabclla dedit.
tuis ad lube feriptis , dr coitfule mentem,
jocofa dab it for ft tan it Pa tibi.
etll que ftc adjunge fates , //V adde lepores ,
Propoftti ratio confer ut ip fa tibi.
e  > nimium tribticns falibus , videaris inepte
vi^ on  'a qua res funt ac peregrina loqui.

‘florins narras l non te narrate fabellas
j^°gttn  , <£» c<wim  adde jocos*

*c<inimum fubeant, mcmoremque per omnia men -
^Propofiti reddant admoneantque. tui. ft cm

* ' G t° CUs rx  rebus dobiis, ftt idoneus anbior,
ptjfir calami jura novare tui.
a ft 1  ft fee cun dam venam natura negavit,
f Pf r *fts cx aliqua parte coabta tua eft 0
‘fte jocosy feriptis tcmpeftivofque lepores
%  Ef^dcrc ferihendo vet Theophraftus eris.

fl >n ul erudiant fitnul admoneantque legentim  ,
etiam pofjbit dijftmulare joci.
y?; pravx tern fir ar ins anbior :

*k l C [f^ Ua  M*cat carpere feripta yelint .

C) ■/* r?  eapiet praccpti oblivio noftri ,
ftgias odium nulla re tibia via eft .

Invi-

w

48 DeArteJocandt,

Iu v:dt* rurfumcaca laccrabere morfu ,

Scriptdqne nix nil us quin tun carpat, erit,

H aim ft divinum detrecians livor Homerum
Deniibut intalium non jTnii ejfe fuis:

Die mihtquid minim  ? ft fpiVans Coichidos herbal
Conctur itbros carpere lingua tuos ?

Ergo baueant magnum pracepta levtffma pondutt
lllerumin feriptii maxi mm ufuserit.

Diximui, infcrtptii qua.fit rationcjocandum,

Si nip; i a multi: edit a feripta legii
Num Orel iter di.am quid lit eraScript a requirat
Liter a fermonis n unci a fafta tui.

Fir mi ter hac an imo abfen res conjungir amicoSy
' Mtguc hqmincs vinclo proximiore ligar.
Hacconfisrvat amici ti as , confer vat amorem,
Hacfacit ut longo tempore dnret amor.

St lumen in jeriptis fer vetur ubiqHe decorum  ,
Ltura nec falibut fiat intpta tui si
Sam nifi fit lepidus, nifit crapefiiv us , & dpt tit*
T.t noiet, & nofir a non \alct arte jocus.

S*pcfimuliatei , odium, fitpe cxcitat iram,

Saf cerium in vidia lit era caufafuit.

Ergo qmbus tandem mittatur Epifiola, prin/tt^
Cur a fir, itigenio poffe videre tuo.
hide modus rot us debet pendere jocandi ,

Hac oHints fiabunt conditiotic files.  *

S crib is ad igmtosl Salium fit parcior lifts,
Ltidcre  i telle jocis ne vidcare tuis.
l.udc fain , caute fuaves afperge leporcs ,

Si ratio feripti non vetcr ipfa tui .

Vndc pet as res ipfa dab it, res tpfa month it  ,
lnfpice res ip fas, fponte djftrttis eris.

Sec tamer, afinclum rebus neque ceiert rebut  >
Inter utrumque magis poffe manere, vthm.

S ape jocos prabere pet eft occafio feripti >

Ilh i potefi feriptis addere mull a tuis* *

$*p

T

%/

b, n
N

. o
hit
S
Quo
I)
id,

Q&O

ll

Qu*

Ct
1 it

s

'ft

?  Liber Tirtius. 49

*P e  j ocos If cm ipfe dabit t  quo Lit era mijfa ejl p
Q^ titn  qutque caufa joci nuncius ejfe potcfi.
^'dmemorem ten; pus , quid cam quafcripferis ho-
ftQ&id mcrita officits extcnuata fuis  3 ( ram*

C \r^ Ue c l u 'd varios cafus  3 quid plurima tcrum
- 1 0rni na\ qua nofttA latius arte patent .

*1 fcribentt funt obfer vanda  , nee unqtittm

^.Wcii ratio eftpratcrcunda tibi •

^ Vef at interdum lepidas narrate fabdlas >
to u *f c  fuavi fabula digna joco .

fi Liberius te?itabis fertberc qnidquam 9
'‘Ud ?limeros C0Cdt  l‘ tcra tota  f uos •

er e Ji c  multum  , fie fingere multa lie tbit  »
ft carmen lit"* nulla fertt.
ni telrn J n  ignoto fribas non excidat unquam >
ft inprimis te mcminiffe dccet.
q  ,iov * funt fugias , confuetaque verbajocandtt
'i f  r<l / f  & falibus pauca adhibere tuis.

or i n V erbis t  non fint adverfa dccoro 9
^P-cs ignotuft a dcmeruijfe,tibi»
yj et  fcriptis aliquis cui mentis acumen ,»

l'T, rno J ei  ingcniumque tuum .

Ii* t[>Ui  f ynt lepnli non crimine digni t

mor es colligit ejfe tuos.  ,

P c ' 171lit . &nufquamjocus eft > aut tilla venttfas *

I ^?ne* 7a ^dts iudicat ejfe feris.

J. Uo f c ]ue odit mores , quit amaverit ilium 9
r r &o 't° n  'ft- toto cor P ore  rnica falis  3
! is, l gnotis tua lit era mijfa place bit,

KlZHU
Sj dtxi , cer/^«J tencatur m tilts 9

•  1, a, /• . * ***** , cernii tcncamr

fcripti forma pudica tui .

te

fincero forfan mittetur amico

ubi

\ fi*,* f €rr 'tonis nuncia fatla tui ,

1  cunque libet patio licet ejfe jocofum 3
ei cupies feribere , ylr/fo

C Omni a

50 D* Arte Jocandi.

Omnia namque placent fynceros inter amic»s>f
Quorum non falfus pettora junxit amor  >
Hie tibi non opus eft m on it is , fed, longior fifth
Oftendit multo bac commodiore via.

Sic breyibus faltem monitis docuifte volebanh  :

Pauca eafuficiunt , & monuifte fat eft.

Tu pracepta volenpnumerum mea cogerein
Ex paucis tandem magnus aeervus erit. •  J
Hunc etiam librum, ft non piget adde prior ;

Fons ctenim primus pofterioris erit.  j

M equetuum vat cm [tenuem Licet) atque Magift*
Dthge , qui ex ammo qua dedit , illad^ ,r ‘

Finis Libri Tertii.


A ]



ntf

lUA

5 i

MATTHAUS D ELIO
D E

arte jocandi;

Elder Quartus.

fa** Ltimus in curfu labor eft ftagnanti-
bui undis ,

Tdoflra pet cits p or turn nunc quoqut
navis eat.

Hanc tibi non liccat turbarepotenti~
bus isduftris,

'■SEolc quam perdas Dardana claffis erit.
pluviis inimica , fnrentibus invidet ^Aujftris  >

. femper fragilis noftra carina fust.

I ^minaveftra regant>Charitcs &ut antegubernent
. jneeptum curfum Numina veftra regant,

, ht jam vefter honos  , hit laus & gloria' crefcer ,
j Gloria divino carmine digna cans.

*H*ntafit utilitas , quis honor , qua cura jocorum,

I p.^*P 0>,et  brevibus noftra Thalia modis.

' tuum juvenis qui me cupisejfc Magiftrum  ,
ftrmultum ftudio l and is inejfe tuo*
f  noftra tents fuavis pracepta leporis,
.^•ftudio indignum nil didicijfe put a >

,f  tibi piduram refer am prtus y  tnde probanda
Non una dices ut Hit ate jocos.

*v 4  ad Charitum fedes ingrejfus am an das,

» y^ltaque Parnajft fydera tangst apex.

L, &iea dijftmtli variata colore tab ell a ,

. ad ornatas confpicienda fores.

"medio artificis dextra dept Hus , CT idem
biftinftus geminis parti bus hortus ineft  ,
pars vtolis florens herbaque pubenti
T] VtTis xAuuimnt fvnta virentis babel.

C 1

Jim


51 De Arte  Joe an di,

Hie herba & fr tit ices , hiefunt dulcijjima  I
Er fua vix arbor ponder a ferre potefi.

Somnifcr.ampr abet tener hie quoque Pdtnpinus
Neefolidas vires ardor & aftus habenr, (bxA^s  j
Virgineas pa.jpm duccntes arte choreas ,

Egregii fidibus juvenes citharaque canetitcs
Suavifont's cant ant car min a fatta modis.  I
Vna alias virgo reliquas fnpereminet omnes  . I
Latina adfcriftum fie (puto ] nomen habet•  j
Hie t hj men aus adeft , qui mutua fccdcra jqngitt  J
Et fidibus Paan dttlcibus il/c canit.

Sunt Mufa & Char it es , ftudium quibus omniil^ \
PettoraCecropiis exhitarare jocis*  (un

Quidmemorem varioseantus modulofquefonantt*
Qntd varies plaufus Utitiaquc modos  ?
fluid mult is  ? uno cample Star ut omnia verbis.  J
Omniafunt ftudiis, omnia plena jocis,

^Altera diflintii pars non eft fertills hortiy {
Gramina cun It a iftic art da fatta jacent.  | (

Perpetuo veluti quondam ianguentia fomno  |
Omnia nil digrtum quod eelebretur, habent . |
Omnia quo te cunque refers pallentia cernis > '

Et folia arboribus plane inimica puts . ». *

Hie dolor & lutius , facies hie Stoica rIgnaty
Invifis facies torva fuperciliis•
fluid dtcam ? nihil hie Uti eft , ncque cernitttfullr <
Cut fit in immenfo corpore mica falis . ;

Hie ibi ^ipcllco tibi funt dcpiCla colore ,
isdrtifici ut 'V ideas omnia pitta manu.

*Addita non paucis eft explanatio verbis ,
Illadocet pulchrum quod tibi for met opus.

Vita duplex gtmini fub imagine pingitur hortiy
islttnbuit veras pictor utrique notas j
v Altera quam pavidis cur is vitiique ncceffe eft  j
Littius humanii cxeruijfe caput.

^Altcrnis gaudent faiti bus ire Dea.

lit 1

nA

Liber Q.u a r t u s. 5 J

^ilicct a ftrepitu vulgi & clamore remota eft y
Ac placida*fcmpcr parce quieta md.net.

Striven it hac illis qutbu: eft didicijje yoluptas ,
Quique pits Mufts nofte die q tie vacant. ,

Sic tamen utftudium quandoque, remitteretenent y
Otiaque interdum noninhoncfta fequi .

dccct & licitacft alterna remijjio Mups y
•Alternant requiem qui ftudet omrtis amat .

Sic donee licuit , quibus avo'Contigit uti ,

Vita caretis ftrepitu vatibus atta fuit.

Siedibile eft illos tranquilla tempora vitdy
ftortUTUt cunClis prapofuijfe bonis •

^ Hr ides Nafo Peligna gloriagentis ,

Prapofuit Ganis Crcefe fuperbe tuts•

^is olim variosfibi conciliav it amices ,
laudem fera poftcritatis habet.

^ittrima feripta jocis variis ornata rcliquity
Quafunt perpetuo rion moritura die.

Quid memorem Romanc ctiam'tua feripta Tibulli}
Quid laudem ingenium do tie Catulle tuumft
* Sic ttiam Andinus vatcs y  pc vivit Homer us ,

Qtti cecinere fuis Troica bella modis.

Merida bellandi favique pcricula Mart is ,

Res gravis & lepidis plane inimica jocis*
tamen hac ab its verfu deferipta videbunt y
P>iccnt in media eft hie gravitate jocus.

volucre quidem jucunda legentibus efthtt ,

'Vt fterent lepidi triftid bella joci.

^ddc quod interdum poftta gravitate cancndi
Carminibus dulccs luftt uterque fates.
t-'Udicra cum ranis murum deferippt Homcrti:.
Pralia qua lepidis res magis apta jocis  ?
ftorumfacili tiofttr Maro luftt avena  ,

Materia falibusconveniente fuis.

'fy'd moror in vatum ftudits > Mufa ipfa Poctas
El regit, & pellit , net ftnit ejfeferos.

C  3  Tpfe

54 D i  Arte  Jocdi,

Ipft tiiam cloqun virus pater uuttr & audit
Quid melius dulci cenfuit effe joco I
Cut licet baud Icvibus per agenda negotia curis,
Et fuerit tanti cura tenenda fori .

Mufti■ tamen placuit , fuit hac recreatio vita


M

Huic fludti cupidus tempera mult a dabit• .

Omnibus hac do thisplacet , & ratio omnibus utlti 1 /

Shi

Pcbiora Cecropiis exhHarare jocis
Pechora , qua nimio ftudii defejfa lab ore y

Nil melius fiudiis , recreentur  , habent*  j
Now /? Jelum quern fixit acutum*

Scorpius & morti damna propinqua dedit•
Vtitur his ipfts , quijam nocuerc venenis  ,

Et petit ex illo, qui modo U/it,opem •

0 fortunatos , quibus hac medicina paratur  >

Et licet hac vita commoditatc fruit
■Altera qnampingit locus alter inutilis hortit
Vita carcns filtbus Stoica ditta manetS
Hac gravis , hac femper mult is obnoxia curis
Pcrmanet , actor vis plena fupcrciliis.

Conyenit hac Cynyis , morofis omnibus illis ,
Qui'fibi non ipfis vivere tar pc putant *
Cognitione ho min am qua fun t digniffima traits
Mtque fuum fiudium nobilitutc probant .
Omnia fed tenebris ftudio eft involvere cacis ,
•Afrw* ///;'* fuadet non nifi vana fequi.

Inde ea qua fuerant jucunda legentibus olim ,

In mundo reddunt omnia plena fitu.

Ccrta in iis gravitas odiofa & tetrica regnat ,
Difpercant quibus hac Stoica vita placet.

Hanc duplicem gemina demonftrat imagine vit.itis
Qua modo deferipta eft picta tabeHa tibi.
<Altera prafertur qua vatibus optima vi/a eft
Emicat & vario eft dignior ilia gradu.

%t quanto eft melior bruma laudabilis aft as ,
Tanto hac vita mane* nobilit ate prjm

vl

K

t


?«/
««
A

rtf


J5

trr
is *

14 v



e,?

Liber  Qu artus.

eadem veterurn fententia dia Sophorum
Bt flint judicio congrua fcripta mco.
'"ichominum vita ecu condimenta quodejjent,
bicebant, vocis nobilitatt , fates.

"'•licetiftorum contingit munere , qu:canid
(Sicdixcre) heminum vita, ftporis habet  >

^<(rhjiperpetnisfint cunBa obnoxia cutis  ,
n ydc At cm a animos follicitudo premat*

,te ncra non ft quadam recreatio vita,
capiti praftet nil nif trifle tuo»
lt(l  eilind eft quid gel id wifi mortis imago ,
•^'mijetanda anima cdrniflcina tux  ?

'diuturna pates., qua nulla tempore cejfant
^Iterna requie quod caret , omne Verity
<c  beneprxvidit caleftis conditor orlis y
vertuntur regn.i ducefque manu,

'tyoris itide vices partefque volubilis anni
^flftituit fapiens ordine quaque fuo.  •
j ^temquc hiememquc dedit mutataqnc cccli
^d^ era> ncc  dubiis fatta Elementa locis,
^Fuarvcxfipettant animalist ctintta quietem ,
\>f /n P ora J ue  infimnis certa laboris babent «

» c  omnis cejjans a vomere libera terra eft,
Solftitii quando hycmalis adeft  ,
P'ibus quoque tuncrequies contingit&l?erbis  ,
i ^reviter dicam , m<t quiefcit humus.

Hera celjant brumali tempore vita,

I §^ f (fue illo requiem tempore Bacchus amat ,
''fcntit tumidos fluttus , ventifque procellas
li^quoris in placidis tuta carina vadis  ,

£,7 •toque confilio divinus rettor Olympic*

* fy ^••ftituit notiem conftituitque diem.

Vtidem ut tequies cun ft is vefeentibus aura,
tyft^tbcrea, hac opera cuilibet aptaforet,

J dubitat gratam mortalibus ejfe quietem,

■ ^0  nihil utilius corpus habere pot eft,

C +

///.*

5<» De Arte  Joe an dx,

Ilia no vat vires, & jufto membra labori
±Apta facit, folitum reftituitque dccus.  1
Perpetuo nullus quantumvis robore praftet 9
N ec dor mire poteft 9  nec vigilare pot eft.  _ J
Ip fa bam mis requiem quandam natura reqU tr  .

Ec cejfare homines ilia aliqtiando jubet.
«Audacem juvenis linquit perfape PaUftrdtfi  j
Et recreat ccrtis brachia fejfa modis.

Na» femper bellator erat, bcllator ^Achilla  > i
Intcrdum lepidi car minis auClor erat 9  1
Sitpe etiam pofuit pragrandi pondere clava&  k
Qui mambas domu.it "monftra tremenda fe ,!t
Qmphalium tenuitperfuafus pollice fufumy
Et muliebre adeo nobilitavit opus.

Si tantis optata quics heroibus olim

Et f uit y atque aliter non patuijfe liquet*

Si labor ajjiduus nec cejfans ablioy muftis
Res opymda quidem , non tolerandafu.it*

Quid taper petti is cur is , multoquc labore
Sufficias ? an non Hercule major eris}

Nec tamen hie vires fummumque in corpora* 0 .

ts£ftimo, longe aliud eorpore majus habes<

Eft animus rationc valens , qui corpori inh<tf { t ,
Etfacit 3  ut brutum dicere nemo queat.  j
Suftinet ille quidem multo majora nec illi
Pondera qtia.numeret , fujftcit ulla dies.  ;
Semper babet quod trattet opus y femperque laborff
Semper agit, fenfu non nifi noble vacat ♦ n
ldque homtnicui Mufa placet ft udiumqitebono*^
Et patet y  & multo notitis ejfe poteft ♦

Namque omnes fuperat ftudii meditatio curas >
Dtfcendi ingen mm grande fat igftt opus . j
N onibi languefount (quamvisminuuntur abulia
Quas vires hominis corpus habere poteft.

Non manus hie callo durata obducitur ullo,

Nee pedibus morfus nafeitur inde tuis, A

%
V,
^de
V,
^'idi
H
^ on

ft*

C

£
ft,

'•tea

S

A,

i

%

l

h

1

ft

<

i

T„

*

H.

7 .

57

Liber Quartos.

'‘In cujtti contingit muntre fulfill
j. ,r * quicte carens d'-bilitatapent.

- toumi nmlxos fpoliavi Jenfibus ,oltm

■vidimus. & vita
v ‘4i-  * * «» i

parte

& fur in agirari , ukc/c

furor ex jludiis non aliunde vemt.

0,1  dfimen b<tc Mufis culpa ajfignetur <& ipfis

> l^ttud quicquam Mufa furor is habet .
^«4! Jludiis adhiberi debitit , tllis
ra {u negata quies fenfim abiijfeliquet.

'c o juvenes Mufis quicunquc fludetisj

l t  A* “liquid lepidos quafo putate jocos*
jui a  fgjj'a j' uarn rC quiem natura requirit , •
trir ^ 0i> ' litmus » f u * f lilt ante  > ma,iet *
Cc luidcin lepidofejue fales fuavefque lepores
* ttoper id ejfe animo quod medicina tuo.
'^doquidem ftudii recreatio, certa  , lepores
^ c  veluti viia funt alimenta tua.

w V< *n,c curA  luciufquc dolorque fugantur,

% H 11 a nimum torquensfolliditudo manet .
'^ Tn ulxi ante diem mi fere, pericrc fupremum
hi b  Sfygii exanimes regna adiere Dei  J
^ 0rn ptH catifa eft , Medicina hac defuit ill is,
£f * c ! Icu it tanta commoditatcfrui.

rj 11  d adbuc caufam morris miramur in HUs}
^ftftt) l( * Ve rccens  mortis credimus ejfe genus J
if'° re  confumi lapides fcrrumqut videmus ,

T t fy c  dubitas animo durius ejfe tuo i
lo C 7na f> r,it  **rbes labuntur & oppida multa  ,
dies etiam durum adamant a terit *
ft languefcunt in cor pore vires ,
^ orn * n um  f ra f‘l* s  tempore vita per it}
fattenti> veniens fic Parca locutaefl
Jan! r lttlus  &Lachefin arguitipfa coins)

£ • 0 te  noflros eulpantem voce labores

(trc  nos duri pettoris ejfe Deas ,

ere fua .
fomente carere y

*  k

r*'\

,rA

.»A

iA

5$ Dh A&tb Jocan di

Quid juvat innocuas fceleris damnare'i quid ill#
Spernere  , ^#4* voluit Japp iter ejfe Deast
cirque adco a rhultis  (cum Jim fine ctimine vita)  _
.Cur tories verbis carminibufque petorl
Me culpant Reges t  me plebs  , pucrique fenefque t
Nemo tamen merito quod reprehendatbabett
Cunfta potejlati nojlra fub jetta fatentur
Subjettum mundum legibus ejfe mcis.

Nec tamen efi  (nificuntta illi fubjetta fatemur  , I

Qu* fort is propriis viribus ejfe nequit)

Mult a  olim meminimibi gloria  > fplendor bonorth
Egregium nomen fccla priora dabant.

Non itaregnabant , nunc dominantur in orbit  f

Ebrietasy lux us , belU cruonta, neces.
NonVenusaut validum /rangebat pettora vinM*  ’,
Rarus & in bcllo qui cecidijfet 4  erat •

Nam animum curd , ;;<?« follicittido premebat »
Omnis avaritia nefeia turba /nit-
Ergo animos vires , firmumquc in corpore robuf
Man fit y  & inftaltum Jccula mult a Jlcttt.

Sape aliquisyviridi mcminit quam graminc qt# r
Vidit in aquavum confennijfe nemus.  U w/?

$ ape aliquis numcraus jucunda tempora vita*
Sape atas validum tertia vidit avum,

\At cum degenerare homines ccepcre , futque
Jmmemor-, & vittis dedita turba fust .

Wf<* brevis tentrum valido fine rokore y  cor pi#
Contigity hac bomtnum non mta culpa/*#'
■Sape meum tenui gefiantem pollice fufum
Jam vix inccptum Mars mibi rupit opt* Si
Sape homines ipfi^ dum in mutua vulnera
Ruperunt mambas fila tenenda mcis y
Vunc etiam abbrevtant multifibi tempora v#*
Et funt inter it us caufa propinqua Jut.

Vt tamen hac miferanty velutt me culpa nocent# 1

Obrnit, atquc ream crrntnu ojfirfacit} ^  ,

IUI

til''

,*» :

Hi

tn>

Liber Q_u a r t o s. 59

meo mortalu turba labor i ,

0 male judicium turbo, fecuta tuutn .

mihi interitus , ptieri , juvenifque , fenifque
Qui cadit ante diem , vulncra magna facit .

^ocejuidem quicunque Stygis defeenditad undat
. Credo mihi baud noftris legibus ille per itr
C)eus , eft rcrum deminus , filagubernat ,
§#/ noftras quo vult pertrabitipfe manus.

" K P e  quidem imrios nobis facit ille dolorcs ,

Si quem forte mori jujferit ante diem.

0  quamfape cquidem rupturamfilanegaviy
' iJPfy 1 * 6 tam  durum dextra negavit opus•
ltlc  Eobane mihi nuper miferanda dedifti
!  u' er ' i f )ora  docia nimis fiere  , dolere , queri.

^'innhiquam voluipro tc fuccumberc morti ,

' quam fttpc animo fum mihi vifa mori.

* ec licuit, Superumftel it immutata voluntas ,

. omnipotent frangercfila Deus.

* ts  mihi nota quidem nec mortis caufa latebat
pQuis dubitat ? fummus caufa erat ipfe Deus.

T  trip nit mundi te cafibus ille futuris ,

^’fianti voluit pr&npuijfe malo .

Aventurahominum quafunt mala damnayvidcrey
x> Ef »w/4 < 7 »,e Chriftum turba fecuta feret.
fortunatus tranquilla in pace qniefeisy
fpernis fummi totius orbis opes.

<c  won in video tibi , legenda putab9
ffrifttria hint longe eft caufa remota mete.

^tfcio damnabunt vates tua fata cancntes
Etmca qua non eft , culpa futura mca eft.
u ' f inam toties quoties optabo , licerct

« farcere, quam vcllem nomen amare meum.

'd quid iis lice at, quibus ip fum vivere mors eft ;

^ Ef qu-ibus interdum vita negata fuit  ?

‘^trepojfe tamen  , vitam dedit ipfcperennem
Jupiter  > p/ 7J0& perpetua ilia foret ,

C 6 JVr*

Co  De Ar tS  Jocandi

Perpetual hominam voluit Deus e/fe miniftraSs
N ecpotent finem nofter habere labor.

Nolle dteque manet pragnans in pollice fitful t
Et funt non uno jila trahcnd.i rnodo.

Sape quidem labor eft uno renovandus in anno,
^Atque novas (liras qualibet hora facit.

Nunc aliis itcrumqttc aliis percuntibus , unaf*
frangerc nunc cogor, nunc reparare colum.
Sed neqUe quipercat, neque quiperWurus in orbt “
Novimus, hac fo/i cft'res bene nota Deo.

Dixerat & tenues fusions ecu ventus in attTd 1
_Addidit hac verbis ultima verba , vale.

Mox audita animo mecum per volvere ctepi  ,

Er res judicio eft tota probata meo.

Quod ft me nlillis credit rationibus nfiim,

Judicio flabnnt non minus ilia meo. r

Sunt mihitercentum, nee funt fine pondere can/'
Ipfaque res teftis ccrtior cjfe potrft.

Infpice res homtnum, varic confufa videbit
Omnia, nec vetcrem , qui fin t ante , finin'’"
Invenies multos variis rationibus ipfos
Plus nocuijfe fibi, ijuam nocet ipfe Deus.
ihtne animi cur is, iftttm fine mente bibendor
^Atque alios aliis interiijfe modis,

Sed qua ftultittaeft hosniuum fibifponte nocertl
Et qua ftultitia eft , /ponte perire fiia {

Qui tc pojfe frui dedit ipfo muncre vita,

Qua tandem dederit condiitone , vide .

Ut prodejfe aliis pojfes, aliofijne docere
Hac vita munus jujjit habere Deus.

Xr go animum tit feffum recrees, aliqnandt j>

Et licet,  c~ fas eft, & Deus ipfejuber.

, Hoc monet utiliras vita, rat toque dec on i

Poftulat id certe non violate decet.

Summits ^drift oteles votat met v ilia cor da ,

In qttibtts eft nun quarts mica re pert.t fatiS. ,,

I

Libbr Qu artus. Ci  -

Plato Xenocratcm , cum vultu Stoicus ejfet ,
i, (ft* Picriit facrificare Dais.

***c tibi ft forfan, juvcnisy leviora videntur
• Quam quibus hoc tnbuas , tribuijfe dccct,
^atus cs cfcopulis & faxis durior tpfit ,

Durius infrailo cor adamants geris. r

"'dpHto judicii jam tegra vitate mo vcri  ,

Inquc animo vcrbum pondus habere tuo.

quid vivendi ratio monet tpfa  , quid objlat
mm us ut debes hac mca diila probed
^otnnea / tint , nccenimpotcrisnoftracjfc putare 9
Ipfctibi fenfus talia verba dedit.

Dicmihi quidfuerts nifipondus inutile terra  3
Si tibi cum foci is vita negata foret.
tibi cum ntillo penitus vivente loquendum  ,

, Confuerudo horn mum fit fugienda tibi.
fieri res ipfa ddeet , qua Regain vita eft  ,
placeant aliis dicere nulla queas .

«yiftudct utferiptis multum fit & ore venufltts
Non petulant y  audax , turpis & ore loqnax.

Die ubi non placuit , nec conciliavit amicos  ?

Die ubi non multis gratior ilia fait 1
Ykcetefive placer jucundos inter amicos
tque animos lepidis exhilarate jocit.

S*Ve apud ignotos vanisperegrinusin oris '

■ Vixcrifa optdtus cuilibet hofpes erit.
Deniqucquicquid agettandem , quacunqueloque-
N on pot erit miltsfaistor abejfe fisis>  (tur  ,

Si cut enim fummos montes fylvafque ferafque
numeros Orpheiprofiluiffe ferunt :

Sic aliquem falibus diilifque jocifque faceturp,

$ui videt omtiis amaty diligit , atqnefovet.
Verum alia quipint rigidis de cautibus arts ,

* Quosgen Hit'dura Parthica Ty^ris humo.

Nullus amat y nec amare poteft , fed qnilibet odit,
Oicjuiit juvenesy odit &ipfc Deus.

C  7 Grata

62 .  De Arti Jocandi,

Grata tilts tenebr a gats dent foil ejfe , nec unquart
S:vc Comampremerct CaJJide, pulcber crar*
DumJludiumgravitatis amant,modo vanafequisn -
Stultitiamque fuam fubgra vitate tegunt. (tub
'Non tamenhiegravitas d me reprehenjaputetnr ,
lllafuum in rebus debet habere locum.

Hos rtprehendo quibtis gravitas morofa probatur >
%s4c ecu digna cols Stoica vita placet .
y.J} modus , httnegravitasprajcriptalegefcquatnrt
Eft modus, ingenuis convenit illajocist
lUc pete tunttafuis ex font ib us, or dimmer to ,

Hac docet & monftrat p agin a ndjira prior.
Quid moror in parvis  ? jocisefl fapientia magnd,
Et jocus inter dum plus gravitate valet.
Haeexemplaprobanty qua funt ccrtiffimafigna,
Mttfa etiam extmplum commemorate jubet.
Seditio sAufonia quondam no va in urbe coorta cjl  >
^Atque novus populism traxit ad arma furor.

N ulltus cloqtiio praceps commota rue bat,

Pro laribus propriis turba parata mori ,

Non alitcr (jti am fi conflict is fedtbus afta
Hoflibus a fucis commoveantur apes,

Per diverfa risit loca concita turba volant urn ,
Mifceturque uno conglomerat a loco.

Jrruir in medios , plaado fpeftabilis ore
Orator canis eloquioque potent ,

Et ctipiens populi verbis fedare furorcmQ
Res nova, quod dicam , res no Da dixit erit.
^Atque itacum populism clamanti vote vocajfet ,
lmpavidus ccepit talia verba loqui.

Omnibus (tit fama cfl) amiffis : viribtts olim
(s£grotus longo tempore venter erat.

Membra lab or anti morbis non aqua fodali

Pefqite manufque ills dura negabat opent . »

Ille igitur magis infelix languefcere ccepit
w it quo mala in longas convaluere moras.

Imp id

L t BE B Qu A RTU S. 6  3

l •

fenferuvt tandem , yT6/ membra parari
^xitiutn, ac humeri s damn a ferenda fuis*
r &°> malum,ex aqua meliorcs  , parte fercndnm
k ^t  c«w ventre fuo jam fiat acre mori .

^'“tuit focium fe defer uijfe , fed'ifiud
pen fan t fedulitate fui.

,c  tandem mifero vires O+robora ventri,

J't rediit membris qui fuit ante vigor,

nip nunc etiam nobis qui bella paratis %

Jfiucl ad exemplum damn a caver e placet »

^ter & alter ins , ce» venter & invida membra
\P l lfidio moto  , deflituatur ope *

^mbrorum exemplo  , r« certa , peribitis omnes ,
s, £*«« venit, hac cuntUs peena luenda venit .
^‘bus obftupuit populus , mcnrcmque recepit
tota exfiintius depit ur be furor,

*Jf°d gravitas , quod non potnit facundia dives
I $pod nulla vires , /joc potuere jocif
^nc die artem nufquam prodefife jocandt  >
v* nunc die minimum Landis habere fales.

^ Cc  f4we» /;oc HW 0  cupio raca Vkrbd probare
y^xemploy hifioria millia multadabunt,
r *ftdrunt juvenes convivia lata Tar.enti
1  %oi r»r/j c«?w<* dowo junxerat una duos > ^

* c alucre mero , ncc eorumcauta loquendo,
v, »/w/s in Pyrrhum libera Lingua fair,
ty &° ubi falvari mala cast fa & crimine cligna
N<?c verbis res manifefia tegi « ■-

Ppliciunt capitis miferos pofi fatta manebat t
^ Bittorumquegravis peena luenda fuit •

rogarentur qua ditti caufa fuiffet  9
Pefpondens Irpidis vocibus alter , <t/>:

•tyodnip depcicns laticcm lagena negaffet  ,

Regent occifnrus y  p licuijfct y  cram.
r*libus evaptpcenas , <£* uterque jocandf
\ Prtcavit capiti damn afntura fuo*

V

64 De Arte Jocandi,

Quidmoror exemplis) jocus efi recreatio vit*i
lilt dat auttori commoda mult a  fuo,
lllefugat cur at >/rifiique e corde dolorcs ,

Et recreat mnis petlora fejfa modi *.

Ille altos altis p/acens conjungit amicos ,
llle hominum mores non finit efie feres.

Hoc ttbi multorum bcntconcUiarcfavorem ,

Hoe potens multos denseruijfc ttbi,

Cum vet apudnotos , & cum prafente loqucrsis
Vel mittes digitts feripta notata tuts .
Nam/icut venerem Magnet tea gemma figuraM’
Qualibet ad ftfe ferred frttfia trabit.

Sic rap it inque fuum mult us vi cogit amorerfi
Cujut funt lepidts feripta referta jocis.

Quis non femper arnat , quem fe non i ogit ansa* 6
Et cui non dulcis Tullius ore placet  ?

Tullius clvqutt pater & lux ante a Roma , *

Cujus ab ore potens lingua latina finit,

N otaeano, cut non fcrtpiis jucundus ErafinH*
Qucm non blanditiis attrahit tile fuis)

£lon qtitbus efi blanUtss Gnatbo  , qusbtis utitur td.

Dum lingua fuettm decipientefacit.

Sed valet ars in iis fuavi rationejocandi y
y^dtaue Tihullxo qui vtnit orelepos.

Ergoifh valeant , V mente carereputentur »

Qui dicunt pretii nullius efiejalcs.

T: non tantorum vefHgta prejfa virorum
Fac nunquam pudeat panitcatvc fequi.

Ft ettr peeniteat  ? Quando tncivilis halctur
Qui nunquam didicit verba jocofa loqui-
Cur pudeat) quoniam fummum praccptajocdndt
Scriberc Philofopbum.non pudttijfe liquet.

Cur pudeat  ? fummi Ciccronis feripta fuperfunt  >
Quorum judiciodiftafaceta valent.

Qjod v$l isiriftotciem decsiit ,linguaqueparent 9 f*
Te quoque quifqttis eris pojfe decern put a. ' ^

Liber Q^u artus £5

nuper collegia pates , inventaque nuper ,
.divide jjfe fait bus qua tibi cunquc dedi .

fcio ,' profeindet noftros mala turba libellos t
lorte aliquis n oft rumftc reprehendet opus •

"y^ rem fortuitam fub leges cogerc tent os &

\J^° n  profeclurum quod facts, omne facis,
quod ab artificis natura muttere pendet t
qua fponte valent, arte valerc putas}
e fne vana loqtti li vor , in an i a culpas  ,

ftant judicio cormina nojira tuo .

1  auftorcs fuovis reprehends leports

lepidis primos erudicrc jocis.
fa men (ut nunquam potuifii) garrule Mome
p ™on potes hie moresdiffimulare tuos .
ej jP ,rnodo difpliccam tibi  , nulla morabor *
fL& n * m *bi laus eft difplicuijfe tibi.

(fenus invidia refpondimus , ilia tacendo
§., 0t, te>nnenda mi hi, vel fuperandafuit.

tamcn eft licitum ieneram ddjcndcie Mufam•
4  veniam, Le6ior y  verfibus oremeis.
fl ace at ftudium  , placeat propen fa voluntas ,
/>;a fwrta probat , quant probat ipfeDcus •
J * 0  **€6 contingant optato littore portum
at a jin mult os Candida vela dies.

Finis Libri^Quarti >
Dc Arte Jocandi.

6<S

!

NICODEMI FRISCHLINI

EBRIETATEM,

“to

;' i

iu,

Elcgia, Ad I. Pofthium.

Xpetii inculto, vatcscultijjimc, vcif*
Perfequar utfcetens Ebrietatis op(* s f
Damnaque, qua dulci merctrix
blanda vcnctio

Plurima cUt , Mufi non rcmoraid*

*Vt monitu vatum Germania mota piorum
Contrahat infant turgida vela meri.

Efficiam, quod amice raones, atquc omnia panel*
Exfequar : in cult is annueChrtfte modis.

Eft locus kAtHoo  ferme conterminus axi ,

Qua celeres volvunt Rhenus & I ft er aquas,
v Alta domtts tcfto y  fublimibtis alt a column is  •
Grata domus puero, grata frequenfque fent «
Cujut ad Emm* n't dote vapor an:

Eft. latut , & fapidis plena ctiltna cibis .
Occiduum pigro dat longa cubilta fomnoi
Hie ubi perpetuis rutvibus aura tepet,

Infima pars cellam vino pomifquc refertan*
Continet , & largo dolia plena mero •

In medio cinclum tabula nitet ade lacunar »
Lafa manufornaxy Ufafeneftra manu.

Star men ft, &fufo nunquamfit ficcafalerno,
Fcetorcmhac tota  , fpirat in adegravem.

Vt cum quitfoveam non claufa nare viator  ,
xAut fetdam y ducit qua via y  tranjit baraf
Cantbarns in gelida fedet illi proximus unda %
Omnia plena vitris , omnia plena feyf his.

I

r

Dh

[

Lu)

1

J

Did

1

i 9 ,

Ebriet. N. Frischlin. 67

. PP°JTta ft ant lance ddpes, quis verna miniftrat
ll <c ltX Us  > ft nnf  avid* fercla par at a gut*.
ti Cl !’ cum  terms Jlipara fororibus and ax
fj r,etas anlm0  7 corporcfratia  , fedct.
p X tris Venus, klxvis Blafphemia, & ante
bjj r °d‘£ a  mens : mccuum fed tenet ipfa locum.

y* ^*alcs ocult ? qua diri tempora vultus t
Lttr'j e< f tllc ^ crn ra fronteoMednfa fnit.

f* Ui  i n Vit lf U  color , cr vug* lamina torvo
P e) f!‘ e  micant  > ciliis ulcer a fee da featent •
j} kia  l*nagents fpirantique ore mepbites ,

Ihj  e>ite  p&trisy buccis turgida, blafa fono •

£i ^anustremul*, proftrataque membra podagra
J° r *nidatis venter opimtts aquts.

^ ,tl  honor  , 1 /eftis quern conciliaret bon eft a l
Cj. ^4 puella burners* 9  nuda puella genu.

te S** reliqui furiales corporis artus,
^uU det > & eft longo trita lacerna die .

•1  4  ytuquc in for mem circumdat z.ona puellam ,
pridern buic non am folvit arnica Venus •
q^°>?« l on gum tunicas farcimen obey rat ,
'* t *ifr >0r aurat9  bahheus ifte fint**

Jfj li  par iter nttm/nis f  ipfaque crumena,
e0, . yn arfupi fuftinet apt a vicem.

Cl , 4  e tturdm vetttit foror altera quondam,
^kti* rfaru?n  ludos fubftituitque level'
p r  ^ a >iib s get it,  dr pofita inter poculatrattat  >
^.o h °/i Voc * t  bis pnerosy provocat hi fee fenes.
p t  ttiy/l  borrendum  , ingens , cunCiis ornatibus or»

dfbtit except is qua decor are caput. {bum,

^ifr*^**  g^tdet lafeiva puella chorees,

?. a «/f e»ij» fitmulos Liber  , dr */>»* Or*'*

i- ’ J a

'4 / * 4Wl ' t **

C'. 6 '*: > A/*

""fa/nul. circum fad*, fccUrumcjuc muuftr*
*ftos dofi* reftituiffe ettdot*

t r  — , j», , jaj,..,, jaftantia, ctdes,

> dolm , mjidi* , j urg’d, flugra, mm*.

Centers •

In Ebriitatem,

Contentrixquehor/tinumfiiperamq-jfuperhiit dt&’
^Atque aha, longus quas numerate labor.
Jmminet ip fa mtro, cyathoque fororibus'inftrt
Cumque bibit , ti n a forbitione bibit.

Turn Verieri obfcceno (ptidy ipftim dicere) vitro
Prohibit, & tremu/um fundit in ora ratrtfl
Quo fimul incalait , feft as agitarc choreas -
#  sippet it , adque t Ik am crura mtverc tyram*
Invitofque rapitftimulantefurore maritos,
Invitafque rapity patre vetante , n torus,
Sublato clamor e fori at downs , tremifeunt
*sitrta: fub pedibus putrida terra gjpur.

Tars oppleta vomit, pars voces tollit ineptasj
Vtfolet d fcabra turpis afella mola •

Jpfa quoque ante alios clamanda imntanior OlW
Ebrictas rauCum tollit ad aftra fonum:

Regia quo cceli, tellufquc profunda remugit,

Vic in aque omnes intremuere domus,

JuJferit hanc aliquis nimi^s compefcere voces
Contiriuo illtus gutturepugnus erit.

Turnfamula cert a tint omnes arma,arma ioquent^
Pugnaque cotiftribia cufpide furgtt atrox.
Jatnque volant fragilefque cadi, cur vique-lebtft 1
Miffa volant liquido pocula plena mero «

Tups foror horribilcs edit Blafphemia voces,
Inque tpfos fpargit crimina multa Deos.
Vulnere Tart areas aliqui mittuntur ad umbrdh
Flebilis hoc nerrepe eft Ebrietatis opus.

Quid loquar , ut patrio macular itfanguine dextt0
Sapius heu: fratres tradideritque necii
Quid : quod & inccftu fe polluit ilia nefaild 9
Sapius, heu vetitts accubuitquc toris ? i

HU fuas Lothum juffit vitiare puellas:

Nil finit intaflWn Bacchicus ejfe liquor$

Ilia patres facit ejfe fuis ludibria natis : •

Ebrius ut toto monftrat in orbe Noas, ^

Hi*

»U

£

>IU

Uta

£

Hid

A

Co»j

C

*1



Nicod. Frischlinos.

MU pits pro per at fun m let hale mar it ts,

' Eu/nenis ut Phrygii triftta fata docent.

V* docet Elpbior teflo dclapftis ah alto ,

Dam nimitim lajfo flahat ah ore mcrum.

Mia fuos pradam facit hoftibus ejfe maritotS
Exempli tit monftras dux l-Iolopherna two -♦
b vos Trojani fomno vinoque fepulti ,

'virgotica quorum mania capta inarm.

Mia fuos meat enfe viros , heu favior Hits
< Qua pertufa Stygis dolia fonte rep lent,

MU fuos Erehum cultores ducit ad imurn  ,
Ehriaque aterno carccre corda premit.

MU fuos nulla de caufa occidit amicos
Magnus Alexander qui mihi tejlis erit%
^mpulit hac Galium fecretam pandcre menttm %
Compulit heu propria vim phi ferre raaim %
MacMaccdum reges , &regna ever tit : &o lira
wttulit, ^Antoni, fata fuprema tihu
'Mm tua ni turpi maduijfent pc flora vino ,

Aftia cade nova non ruhuijfet aqua*
hfquc adco mentcmque aholet , corpufque trucidat
AEternifquc premit cladihus Ehrietas ♦

Qfaperi, noftras quis monfrum hoc dux it in or as  ?
Qua peperit Mater  ? quogenitore fata eft  ?

ill am human/ f^ftem gcnu^rc parentes ,

N on ortum terrify non trahif ilia polo »
bisgenuit furvi tetricas richer on tis ad undas •
Disillam Stygiis ahluit auflor aquis.

Mater ^Avcrnali conccptam femine primum
Edidit , & Lcthes ahluit indt lacu.

Aleflo mater : foe deque trahenda paella
, Vhera virofo turgida fellt dedit.
hrherus infant cm confopiit ore trifauci ,

Vrotulit in cunis fava Mcgara fuis.

Ude pater Pluto ten chris e dux it adult am  ,

Pojfet ut httic aliquept confociare %;rum.

70 In Ebriitatem,

Pene pererratis totius fintbus orbit

%s4ptus et nulltis, quern reperiret, erat•

In Scyrhiam vcnit, Scythia ejeccreocoloni t
In Thracam rediit, Thraca rcmovit humus-
lltc Pluto, Thraca (proh Jupiter) inquit ,
noftra hac olim gratapaella fait:

Nffftc od'erc omnes ,  dr fobrictatis amantcs,

Hen quoquefuppliciis ebria cor da premuut•  ,

* Scilicet hoc mentis debebit Thracia tel/us
Sive lAnacharfi tuis y  feu Mahometa tuit •
Dixit, & ts£w,>.t bit's a ter go pone reliftis
In latos Ksd/id pr.otitms tvit agros-t
Now ^ifia admifit, non India  , wow ^Arimttfp 1  ’
Limina claufit *Arabs , limina claufit Ion .

Cl am  fit & v&gyptus, tepid* cl an fere Cyrcnx 9
Gctulo pat u it nulltis in or be locus .

///wc adit Hifpanos, Hifpania tota furavit • m >.

Mox petit Italiam, claufit & ilia fores,  * l
Evolat ad Galium fup er at is ^Alpibtis urbes ,
r/gor obicibus janua fulta fuis.

Omnibus exelufum lati region 1  bus or bis,

Hen Stygio monftrum de genitore fatum,
Teutonus excepit, menfifque locavit, & ofiro:

Magnificafque fun condidit urbe domos.

Quit pucri juvcnefqjsc bibunt ^aius canafeneft ui
Pocula nociurnis aqua dmrtux facit.

Cater a praterco , cjuis enim feelera omnia dicat  ?

tarn fcecund* tot meretricis opes ?

0 voj degeneres: 0  fegnia pettora rebus
Fontibus: 0  patribus turba nefanda tuis:
Martius his ardor detrudere finibus hoftes ,

Stiafit, & invUtum pace tertere folum:

Vos vino & fomno, patrum praclara, fcpnlti
Linquitis hen turpi more, tropaa Getis,
Fvigilate viri, dirumque expellite monftrum
Finibus , &patrti ftringite moris #ct\

So bn*

7 1

Nrcon. Frischlikus.

S°brta Jt fuerint Germans peebora gents  >
w'r/V major totius orbts erst.

' at *dibus ingenti non vincct Teutonas ssfujon  :

Hit is Hifpanus cedet honors fut ,

° n Jsliis Callus 3  vclocibus ^ifricus armis f
yf* e nnano Turcus prapete cedet equo*
ec  pharetra Mofibus , nec diro Tartarus arcu
noanumframeas qui fupcrabtt erst.
ei jl° fuis vinett , quotquot Sol adfpicst , arras 5
er rarum popttlos ^Antipodumque manus  >
Paccbe print vincat , Furiifque create
ih f , ■fpuat injelix Jj.brietatis opus.

e noflris h or re n dam pcllitc tern’s  ,
° r S° ne ^djorrendam pellite fronts feram .
j, °* 4  quotquot habet plagafobrictatis am antes  ,
£ f  turbantem jugera no fir a feram .

c pm primis , /tt/t/e fobria turba  , Poet*  ,

Xlj. Cf1tt bt*s ex vcjlrit banc agitate feram.

Ci* e Va gabundum Sue vis in faltibus aprttm
$i c  CUl7n ftant avidi dente min ace canes.

C^'7 n/,  Mud vcjlris circumdate monftrnm  ,
proftrar* tingtte tela fera*
if t  Car, *m rabid correptum  , intraque ruentem
Sic X/Qj l pi* f« X ' 0rnm Z?andine turba petit ,

^ St e ‘-*bcis immania terga fagittis

& unanimi mittite tela manu :

’Z'JTuri veftigia flringtte PoJJbi.

% J f c  sAlc'idts , btc Mcleagrus erit*

finis.

Ex Menjechmis
Adus.  i. Seen. j.

H omines captivos qui catenis vinciunt,

Et fugitivis lervis mdunt compedes,

Nimis ftultc faciunt, mea quidem lcntentia.
Nam homini mifero malum ft accedit ad main 111  ’
Major libido eft fugere Sc  facere nequiter.

Nam fe ex catcnis cxynunt aliquo modo.

Turn compeditijanuam linu pertenmt,

Aut lapide excutiuntclavum." nugx ftint met*'
Quem tu aifervare refte, ne aufugiac, voles.
El'ca atque potipuc vinchi debet; . .

Apud menfam plcnam homini rollriun del
Bum tu illi quod edat Sc  quod potet, pixb et> J
Arbitratu fuo aftatim quotidic: ' 1

Nunquam ardepol fugiettametfi capital feed 11 '
Facile aflervabis, dum illo vinclo vilifies,

Ita iftharc nimis lenta vinda funt efcaria: _ j

Qiiam magis intendas, tamo aftiingunt anfthl 5-  .

P

E

FINIS.

>

Difcurfus Mechodicus
?  D E

j J( E D, I T U,

j «SquE spegiebus,

CREPITU &• VISIO,

In Thefcs digeftus.

D E

D I

Ejufcjue fpecicbus.

DISCURSUS METHODIC^

I.

•lo g

Urn emnis, qutc a ratione [ufot  c ^“
S'* {ur dc re aliqua Injhtutio, deW  t  -f'

d Definition probeifci, lit i"jf
ligatur , quid Ul fit dc qi&h 1

1  u . 1“ J" I

tctur: Jlcuti fitter, off-  «• *,

tuetium rcprebendendo bene nionet, fed jhtiHr ^
ipfttis reprehenfonis oblilum ibidem negligit :  7 u /
circfi de peditibus Methodise dijferturi princifl*

* d+(i»!trntir Aurrwtn.  I I.

a detiniuonc dneemus.

i nyitque ut vocabulum primo  «;

, Vi
1 lint 1

mm , Pedifus Gratis srifSn ejl , mide Stt 1  ^
nicum veins  ^MlVtCIl nel  ?#% ft/

perioribus Germanis levi mutations  W

■; %

fas

nxit

_ -  - UW»<

xione faflum ejl  $Cirf jClt • Contindfl 1 Ittfd
turn flatus cum jaw quam fine fono etr, b
’ pentes  i ficuti ex Gemmis gemmation  >
vis vocabulorum , Daftpodi/s  , Lexicis  : Y,\  "»t
pracipue fratre Mmbrofo Calcppio, ah jjjj &•

4


IH

EjuSCtUE Sl'ECIECUS.

f/l tls , a '<thoribns dtmonflrari poteft. Licet
,3"' importuni contra contcndant  , Hind
pro tit  j ?»< rum fono cmittun-
i,■ * ^ proprie crepitus dicimtur, frequen -
- $ u f ur pari , freti  ■verftculo illo Horatii
i( lr - yr-  Namdifplofa fonat, quantum vc-
* P e P,edi.

fyl" Vo tamen verfu pcdcrc gem rice fumi,
videt ! [mo id neccjfario' quoque
C/'fadoidnm , nift Poet.e illi doclijjl-
r if hflr maxme  P rc lf° Tautologies Cr fit-

■ip 1

Vyj ft 1  "f's Milium impingcre velimus , qtti
f lc{* - e  clarum crepitum fionificare pu-
>"L ki, I differentia adjefta, qua peditus ccr -
‘‘L kt s c fie»i  , crepitum fed. exprimere  vo«

r y  ftlintf* -PI..: _

'  H 1 m l n ' m e reflringere opus babuiffet.

"' if % ^ a ‘ peditus in genere flatus in ima

y lip e [ c f n e!ujus  , yel ex pituita redundante
''  foj 4  ’ C7* per imbccillum calorem reji-

i‘ t e  V(i’ ” 0>, dum vero difeuffa  (ut Medici  vo-
tV ex ntc l' ie  medicaments  ,

[}'  N s‘‘°" S  ^T'od ruflici defendant) potiffvmm
10 , L  hij ’ P cr  podieem atm aut [me fonitu erum-
I fiiif, ’ T‘‘em ipfum vel natura fponte ad
ite'f  j 4^ eorporis tuendam cxpulit, \cl ^drs
ffjjjj ^ nal 'trx miniferio ad dcleftioncm pro -

;:  cl definitio feem^tm Fhilofophi

JiW.  0- u ani  perfcEia e[l , omnefqtte caufas
0^1  i- reeies hreyiter comprehcndit , prout jam
D i ordme

7*

De Peditu

online Vtdebimus. ^Atque ut dc gcncre & ( ^n

fat,  it a quoquc de remotiore ejus can fa,

' rm

- - J  7  ’ jf .

qua flatus tis gignuntur  , pituita fcil. n “t .
cibis inf antibus nonnihil attcmiatis  , nonf  S.
dubium , alias luculehler id demonfl 1 * ’''(cm

tnri. °ts i

5 . Tepefafta/n vcro & levitcr atte'if ,l “ pr
•tarn materiam cffc oporterc conftanter 4 1 ', ’’"“ai
rimus. Nam flcuti in calidijjimis ^ ca
nunquam plait , co quod calor omnes  /»*** >lu n
O' evaporations conjumit : neque cl '^  ^ It

in frigidijjimis , ubi propter intentijfv 1 *" flit
gelu tmlli fund cxhalare poffunt : Scd $

in mediis regionibus temperatis , fc'uti
BoJw. in method, hiflor. cum Scalig■  ^ f
Car da. differuit : Ita quoquc a fits vtl l>  1"* Jt

lor jnflo major cibum non folum concoq
C7" attenuat  , verum ctiarn vaporcs on’" 1 ' lfr  n,
diffolvit , O' confumit. Frigiditas yero cM  j
neque concoquit  , neque' diffohjt, neque f ,  J° N  ft

mum excitat. Scd Sene exiguus calor,  f C
cum ft imbccillus  , ideoque cibos non pelf'l '
lle confcere O' excoqucre , fed levitcr r  ^

tern attenuate  , ex iifque Mel pituita  Tfr  i - >
triculi O' intejlinorum hoc modo multos
excitarc vtflet  j quam rem magis prottior el ' Petal
f cibi ifi natura infativi fint. Hi nnfflf* ’ftfa
exiguo calore excitati fitrnos multos caligi” 0 ! 1 ^

O turbulentos reddunt. Licet hoc idem .

<qu

toot,

Ut bo;
!»f m

madverme ex comparationc veris O' ftytit

Ejusqjje Speciscus. 77

• , c *w aflate O’ byeme : Item ex- diflillationibus,

, * modicus ignis mutant dcflillaiidis Jubjici-

Q  , fi. Dicitur porro in definitione , per po-
' erumpcns  , ad dijfcrentiam.  .* 1 . Ajf-
‘k; vc/ Eruciationis  , qua ex eadcm mate-
r,a  prodiens fupcrne egeritur, vcl propter  vi-
'""tatem loci  , Mel propter a hi duritiem ,
,:,t  caufam quampiam adfellatam. 1 . t_Alio-
,l<n i flatuum coliiorum  , C Tc. O rugitus
latratus ventns  , qui ejl efufdem gene-
j* flatus intra intcflina obmurmurans , non-
“ I "» erumpcns , O' ejl veluti prologtts Co.
Jtedf* ant. prodromus future tcmpeflatis.

pr<ecipite virgines O' mulicres laborant ,
1"* fe t/alide confiringunt  , ut gractles vide-
4 l|, iir. Hjc  non ceecum mteflinum firpe pra-
,rr  naturam Eernelto tcflc fUtibus repletum O'
Hie diflentum habent , qua intus pugnant ,
I ?' 1  [ecus ac venti ab ^yfcoio in montibus occlu-

7. Excludit quoque h.cc differentia cum
,( liquis‘in definitione pofitis.  5 . Vbtlrilo-

C»s*

7

let"
fid*
cti»

1  rdt
ht*

I it

Htt* 1

s v

rjJf

If I*:

on.

9

yt*

U*

ovd’

’intff

f/iii'

l 1101  > vocew ex peflorc mittentes ; (iauidem
“Wifi noj/er non cfl proprie  vox veJ intcr-
fctatio , neqtte ctiam ex carlem omnino
prodit. Ut (ic differentia ilia omnino
“ bona  , modum peditus egregie exprimens,
(  O' Horat. d. Sat.  B." egretius urlifcx
rfidt, apud quern Priaptts modum crepan-
f"H< D  3 diiirri

7 *. , . D E  E n I T u m tft
di  sijro inrtie-n quadam per nativaiUylr frie.
i.c. podicem dcclarat. ,,  j,

8. Supercjl in  <1 efinitione can fa f ni >t  lit; Ch
nut eft  vf / fanitas corporis ab ip fa ’ u>l  jptcr

qua ejl pel fanitas corporis ab ipfa ''"'fj.tter
appetifh, pel deleftatio quadam ab <i^ rte JiU I'on r
fix. Sal quadam de ca infer ins inter tfl'j
commodius dicentur. llludfaltem hie monenff
males fnes it nobis merito cxclufos , fi'l " 11  <nlj
abiifus rei inter fnes nunquam numerawf• j  (j|. ^
9. DeHnitione expliexta proximo* n '

ut ad divifionem accedamus  , ejufjnt  y, 1

ftrin ftntfire  ii/m/»»»•/¥ • fnirricLu Cym IwutHllS ""

fcio fpeats penemur : fpecicbufque invent * 1  1  j -
rum defnitiones (7  affeftioncs qiioqut e *! 0  ^' ,r

diuifo efi .

'■a,

mus.

io. Summa a. pedituum aunpo vs 1. •
Vocxles & Matos. Qua dt'pifto mclior, 1 "^, p’  ’.

M

. „ . - U

ilia Grammaticulonm divifio liter arum ‘ n  l

I . I

multis pitiis labor at, etiam tcmdinfnfstr’i’ 1 ' nt >

tales & Confonantes, qua praterquam f

cx oppoftis non eft.

^0

11. Vocales proprie dicuntur  Crepit u? ’ J

crepando , quod iidem per certa  _ (
diferimina crepant, quaft into. alpus e(fet d

"i n fi
ftana

pitaculorum plena  , tefle fodoco jVilH^l

in fuis de crepitu tkefbus, Germanic dif 1 ' 1

cm £)a(!flutcnt>cr Surf*.

11. Eft a.  Crepitus nihil aliitd ,  f’f.

peditus cum fonitii ex ficcioribus vapo’

genitus.  <2 ‘ui pro parictate caufarum

luan

M

"I tilt

adjmftontm eft pel magntis , pel paf*'

Ilf

EJusqji h S PEC I EB US. 79
„s,f Hie plcni yocalis vel yocalis fmpliciter O pro¬
'll 11  frie. Scmivocalis did potejl.

13. Magnus ytl Plcni yocalis cfl Crepi-
111  .pt 'vs. rum fonitu majorc prorumpens , lam pro-
^ a  t'cr inftrumenta dinpla & [patio (qualia
yi/xw ru\lkorum) quam ingentem jiatuum mul-
1 ‘tudincm , qux inufantur ycl a cibortim fa-
" .'hi 'vlemoritm ccpia , yd natni caloris ventri-
I ' 1  <vli, O intejlinorum imbecillhale , Gcrmanis

tinOSawnfun^:

fA defnitio exemplis Tormcntorum

t> rWulium & magnarum yificarum  , aut fi-
pillt "alarm oroanicarum evidcMiJJime i/litftrari
'  &■ confrmari poteft , & quid(m multo me-

r hits, qtiam tMriflopbanes notitrua O' crcpi-

, t /  •»!, ignotum foil, per ignotius coiner fa demon-
J fi liratione dcmonjlrat.

t  jf  15. Hi, ficut O tonitrua , ycl [mipliccs
j,(' foil, ycl Multiplied , Simplifies [tint , qsu
i  !l »o magno bombo fimplici O momentance
j(  '""ftont : quos Priapits apud Horat. aptijfi-
t y\"in [imiHtudine a yefica difrupta fumpta cx-
; C A faimt. Nam de hoc gencrc cum ibidem loqui
luilibet obyiitm effiam ait ,Nam difplofa foliar,


Oil' .

h

'luamum vefica pepedi. Hi Gcrmanis dicuntur

ftrphtoKen.

>9. Multiplies {qui  Diphthongi propric
dicuntur) [tint , quaudo pluses bombi ma-
8»i difereto quidem -fono , fed continudtis
D 4 yduti

jo DhPidiiu

veluti fpiritibus prorumpunt  , non alitir \
ft to.vel10. Scfopetani fua tormma maiiu^n
fuccefftve per circuitum di/plodant. Germ 1 ’'

tin  I'OTcncffct cter jerbiifmet

17. Firnt  {imp!ices, quando materia  f
milarium eft partium, O' copiofa, O for*
men per quod erumpunt  , fatis amphtm  > ^
dill cut urn , O' yirtus robufta , uno
genr. Diphthong! vero , quando ai»n
quidem fatis foramen eft  , O’ copiofa et‘f

l“n ,
feic/t

''Jcnn

Hri

Ik,


t

materia  , fed yel imequaUum partium ■,  ,

fa ex calidis tenuibus O frigidis crafts Vf
mortbus : ve/ yarittm focum ha fens , O' p er  i,,
verfas inteflinorum partes dijfufa. IftrA
etiam nec fintitl O' fentel refolvi, nee Hs*\
inteflinorum ccllulis includi  , nec uno i" : [ l
propulfari potuit: Seddiferte, incertis O 1 '

fore

’5

hfi

quadbits intervallis , donee nihil fupcrftt  j ^
cluditur  , ita lit inter dam etiam [onus '"■‘Ift  j

!«<»■


//ter intend/ C 7 " remitti audiatur  : Siqi
yirittm robttr expellentis, neceffario multi ^

magni efficiuntur bembi , qui fonant pap J P
papapap .ix , pap.ipnpapax, O'c. ficuti eft 1
p ld ._ytr:\lopt . ih >1.7 bib.

18. PoteJ/ ; ttnen O' Diphthongorum t ' l> '

t

fa in podice e[]e  , quando videtur is f c, J
quidetn amplus cjfe  , O' materia
id /fa mum fimplicem edere pojfet '■
poft pr'nnum boinbim inyito forfan

S

Pfiitj

S.

Plice;

V

H


Ejusqjie Specie  bos. 8i
hn  , mux pvdcx , non fatis tarnen accurate
iU ''itit n. materia naturam) conftringitur  ,

^itn matt thn ablx’t|Tcn mil. Oil ci

"’"ttrix copiam O' opyuc-fi'o* rurfits diduci-
P , O' iterum occuditur nonmhil  , duratque
h, t pugna naturx atm materia tarn din  , do-
^ «rt materia omnis clapfa O' di/cufta jit ,
pcdcx vi comprefjus reliquos flatus tern-
P ,rp  commodiore emittendos retincat. Hite
1f ftrendum eft Martial. Epig. lib:  11. dum

Et pedic decicfrjtic vicicfque.

De quo infra  , 0 “c,

De his a. Diphthongs ctiam inttliigi
'riapur apitd Horat. all. loc. Siqut-
tam magnum \entris crepitum reddi-
:it  , ut omnes ■vrncjicas fugarit. Non
>l ' 'rerifimite eft  , uno Jimplici bombo [ic terri-
>ls ) (it rehBis herbis fuis veneficis O' fer-
Pntibus  , tarn contento curju in urbem fuge-
r “j f . Licet non negemus , primo potuijje jim-
1 ’ 1 ‘tem magnum bombum in modum vefie.c
Hp/ofe pmmiftlji  , quern deinde fectitus fit
'‘‘t’htbongnj  , qui Lamias jam territas , O' fit -
?‘iw refpeElantes plane in pedes fe dare coe-
> quod tamen Horat. brc'vitatis can fa O'
vulgo notum omifit. Qu.t interpreta-
nobis loco illi obfcurijjimo O' dijficillimo
'“^tur maxime congruent  , licet  tie ea cum
1 ffJ [uam litigare nolimus.

D 5 10. Talii

3i DePebjto

10. Talis a. Diphthongus, prxferlimqu^'l
do ventre raphanis , ccpis , alliis, pi ft 5  , /*'
bis , O' aids ctbis inflantibus  , qui clarttm p
nitum efficiunt , probe fabnrrato , plurcs btf
vibus intervallis fe inviccm fubfcquuntuY , ad' 1
terribilis ex if! it , ut pullos in ovis  , foetus >*
utero quandoqitc pcrim.it  ; into CT diabolu" 1
ipfum fugare fold  , ficuti ex multis Hi fold
accepimus  , ex quibus imam exempli caufa nobis
hie recitaffe [iffici.it. Nam cum quidam i
Doemone valdc urgcrctur  , ut fc ei dcdcrej  >
affcnpt tandem  , Ji Diabolus tria prafard'
I'etiit igitur primo magnam vim auri : Dd 1
ef d diabolo. Secundo  , ut inviffbilis [eld'  j
Ei ipfum diabolus docuit. Tcrtia vice , cu »j
tnaxime anxius effet , quidnam petcret , qu 0 "
diabolus pr.tfare non poffet  , ei forte fort»‘
n% prj. nimio melu clabitur diphthongal  >
ubi die occaftone hac arrepta mox ait ad di*'
bohtm  : Hens tu diphthongum hunc mihi

nodo p petes connefle ; qnod cum diabolus
prepare non poffet , O’ alias iffo tormentt-
rio bombo territus fugerct , ille mifere prP
fentiffimo anim t periculo  , hoc unci bono ere•
ptus eff. Sic Ifgimus , domum djtmonibuS
infeffam bombi beneficio liberatam. Cuffi

ratio nobis nulla alia videtur , quam ill*
trita. Sic ars deluditur arte  , O’ fall*'
da fallaciam , cuneus cuneum trudit-
[tern majus Initial objufeat minus  , O’ pf

, EjuscyiESrECiEoas. Sj

'i,  >(/ f ttncbrj, adore: foni , (7 c. majo-

I,  r> Si milium enim eadcm docirina (7 ratio  >

fr v t.

^ Licet, a. tcrribifis ft ut mcrito tonitrn
ill**' P°J]it , tamen falutaris efl , ut poflea
Dine provcrbium natum efl : Ma*
bornbum ma^no talento eefimari.
yj V Lit primum quoque non ita male fcetet,
faf" mtiflinis aliqua putrefadio cx dnttpff.
<1^ m  rctenticnc fuborta fit, ut fc loco inter -
>M ' 0m putrefccre incipiant , aut cx cibis eo-
, 1  RaVis odor adfit.

%r ? arvus  Vf ^ Scmivocalis cfl crepitus
% fl-*'*" mmore  prorumpens , vel propter loci
\l Iarn  ( quads in virjfnibus nommllis )
exiguam flatus copiam , Germ,

Sommer.

Hie rede dividitur in  Tcnuem , me -
k Ca j ^ ^Ajpiratum  : Tenues fait femi-

\f !  Vf / crepitus parvi ex fcciore (7 per-
li Materia per anum conflndim dcla-
(jjj Vuellarcs rede dicuntur , German.

jjtotncn ct>cr ^ungfrawfurtsfein/
Hi if J° fpifo / Nl chut t>k 3«()n
t  ™cn mkip.

fill,j ^fpirati funt fcmivocales vel ere -
% tr  P' IrVi  vcluti flrepitus anferum , ex
%i { n a  bumidiore , idegque obfeurhre per
l°cum , vel etiam patentem  > fed
D 6 mat'-

$4 DiPedito

materia pitica 7 dejficiente , it a ul et&
ftrepilus fieri non pojfit , delati. Chi,lies  / B<f
pi ft or um. German.  Cllt ^fcifct CtCt

ifenfd)ifj. |

z6. Mctlii medi.e natura quodamnmg
inter utrojquc junt  , quando jdl. mafttd
iftoiofufn; in quantitate (7 quahtate  /
nmJiocritcr habeas , <7 jam matura  > r\
pW.ico/i nec nimis compreffum  , ncc rufi lll i
etiam duludum  , fine ulla vi (7 nattff
impcttt fponte elabitur. Germ,  fljj

“Jiftrgerlicbcr ©d)ip.

17. Ex his perfpicue animadverti f 1 '
eft  , \arictatem fonorum in his tribus gf
neribus, ut etiam aids , ex tnbns canfsptc
cipue exijhre.  I. Materia flatus  , qua f 1 1
jiccior erit , c 0  fpiritus clarior, quo humidtet'
eo obfeurior: quo magis aquahor, <7 ejul'
dem nalitrx  > co finiplicior: quo diverfaru" 1
magis partium , eo multifonantior eft.  1. f*
loci natura  , qui quo anguftior , eo acutior (?
trnuior )onus redJitur , quo amplior  > eo grit'
vior. Quo 7 faciunt graeilitas & craft'

• lies, inanitas 7 repletio mtcflinorum. (In,nit
rnim magis tinniunt.)  5. Denique ViriutH
robore  , quod multum ad hanc rem jacit. fiho
rnim propellent natura fortior , co bombtis ma¬
jor , 7c. Hcrum itaque omnium varietate 1
varii quoque exiflunt foni ,

%
hr j

hr

0-

Jic

%

hi

%

hot

bo■

H

i

h

k

*

i3. Dc*

I T U

86 D E P.E 6

QL'cnn nwtt fca* ikt> nwd)<ti tvoK : |
(£6 irolte ein 55,nir dncn
fcfonritkn: fontwn ct(ic(;c gvobe^W
toHgiffcrt fdn ten twin

Vbi O' obfervanda e[fet vifXtu O' ftr/oM**.
t atio. Ham ex fubtiliore fumo , O' avff
ftiorc loco acutior  , ex nebulofo O fpatio of
pliori bis tanto gravicr tffertur Joints , Ck rl> .
res enim fonitus faciunt , qui ficciorcs flatus 9
gnunt  ;  ob fair ions , qui humidiorcs
Quid mult is  ? e^Alvus nihil aliud ejl quart 0  *
f>a>ion  , in quo quis eiiarn JJ

Jlcrna  n. troporum , ncl potius modcruin <' lf
Mfg tiurn colligerct.  ...

50. Hie idmen noiandum crit illlld H 11
fophi ;  Qtcd omiie fenfibile excellens juu >n  ^
jlruat [enfitm. Quare hie omni.i rtodtf lt
placerc debebunt  , non gravis ille fonus
adeo magnus , qualis in Hifpania wontibus u
apud cataraclas Sehaffufienfes , qui
exurdat. Neque n. adeo parvus cj]c debit  > '
emr. qui audit  , aitdicnelo fatiget. Mf'^
item fonorum ddigentcr obfervanda ,
Jemitoniis adeo minute concidantur , ut non  r

ft la!

Ni

*><

Hf

V

1  ”
X

S

K

M

fit

cipiantur a fenfu , turn ne pluses acuii veI

cenfoeicnUir  , quod in[u0 *

•lies in unifono
red Jit Mttjicam
tare vellet. Modorum denicptc babendus
(Us  , nee omnes fine

nifi quis choralem forte tt
rum Aeniipte babendus at
bferimine ufurpart’i.j

1

%

4'i«

Hii

1*0


lf Hif  Hii t '° Us  concentum fieri,  qiti exauditiis pro

■.fit i quo paBo contingent!* beneUcio omnia-
of interval la mirdbili ilulcctlinc pcrcipiet,

[*■' h 1  in fiwilt X Cartl/mn CT Rabtiiia Porta

,lt  p 5 ,'"V° & fpiritu fortitcr addittfo , voti com-
tjf

~J I tti,‘ ttatlcms clc Vbcalibus. Tcuptts ut
'it 1  4i„, . M UT O S conferanius , qui funt Pe¬
lt 1  *% a °fy lc  finitn ex. bumidioribus qpodam-
li  fahy®' paucioribtts fiatibus gtnitit: Et latine
t 1 1 K le  dieuntttr VISI^J,  d verbo VISI-
Germanis eft  ^CtffaU/ ftcutifofe-
\  !> Ca ^!i- fno Calullo tedatur.

n - vri Sicci vcl Liquid i.  Sicci

‘"tijj' cr afJiore materia fedentium  > 0"

. t/umpunt  , 0* Gcrmanis \ocantur

«icI) s 'V, Licjuidi vero , qui Germanico

idii-

i


88 DePibitu
‘diomate dkuntur  / Jenifer f tC> *

trabunt aiiquid crajjioris materia vel oleti
qttidioris, quod fLutim ventris objeuriorent l l
frit  , O loco tcli vel fulminis in hifee fp lP [
bus eft. Facile a. ex. fubucula vel odorc  n
fimo dijudicari poffunt. Nam reeitla ‘r [
qua de iis propric conftituta cjl  , femper ‘ 1,1
efl:  Muta atm Liquida JyUabam facit ancipitf 1 '

cin 2)t«f tit 6m J>fm, q™ reft*

da hilloria Diaboli  , qui cum vcllet entid p .
crepitum , O' permerdatis brat cis exirtt lif 1 ;
dus mutus i podicis ftti perddiam dctcjlal" 1 '
indipnabundus exclamavit vuloatnm  //&"
Nitfquam tuta tides, Oc. Nine illi  , f
ejufmodi mutos liqmdos prxmctuentes brae 1,1
prists demittunt , ant indufium attollunt, [ r> :
dentes appcUantur.

}<!• Judicantur tamen hi liquid! fallttate 1 '
quando pc fine fonitu exccfnnntitr, quod iff
cent, non magnum ejjejpirituum cepianh ^ \
cxcrcmrnta quoque liqitidiora , quibufeum ft
tits illi abjqite pcriculo cxccrmmtur. Matted
quoque fimul maturitatem indicant , O' exit 1 '
randos lumbos , juxta illttd :

Maumim flcrcus eft importabile pondu 5 '
e^Alias p ceffetur , O' illi cum tclo ret!cod’
multnm nepotii in braccis }ace[pmt.

5S- tJftque h.c fitnt potijjimx divipeC
* forma defiimtx  , O' per dichotomic  t

quid'

i^nti

‘Vnib

tcbcl

m

“'cat

H

town

divie

Ural

Qct

jmfi
hi a
ivi,
'at!
in t
tifu
won
ut t
pod

ftnj

<!Ui

lit

fin

die

til

"a

k,

ft

r tA

ii

i

K

;a 1, ,

itf 1 '

n«'

lid 1
■ jin '
tf)'

J:

f

'it

trr\

(!<

&\

S

»/>

1 1
r«'

Ejusque Speciebus. 89
fori potuit , explicate  ; tjiue fi m
<hlli °fo crvata non C P  * «*»»«' mirum rjfe
hri'l * ’ cum  ‘Pf e  philojophus hanc ftpe im-
fo°'lcm y  jape abfurdam effe  , non uno loco
‘•i. De part, animal. 6- Top.
lJ 6,  Licet aiitem O' fecmdmn -matcriam fla-
t*,* fel potius cfficicntem corum caujfam cos
firlm in  Ccpofos y  c jAlliatcs , Rapbantes,

>Bcatos,

n.

Farciminatos , Pifoncs, Lentulosy
fos, Polentarios , 0“c. Item cx  ,, Ad-
in adfeflatos O’ in voluntaries. bed
iy' Mores rcduci pofount. Et cx poflrema

Hr” 0 ad ! c ^ atus  i” tcr  probos viros vix tole-
'* t A inter  contubernales , O' qui

fobs' 1  ,cncntur  1  W f onor i‘ m  trepitsem
fo*>tndi  , aut fe invicem vexandi gratia
it ' tm 'i adfeflant , adecque dare crepant ,
^ nea  torment a quit putet. Interdum verb
fj. :e  fubucula occlufo  , crcpitum aut vfouim ,
e Mantes , candela admota metndunt,

%
font

Mveris flagrautis inflar ad .cthera a-
foerdum -verb Mutos manibus exci-
& fodalis naribus cx improvifo diju-
“foonunt  (CpftH) Vnlgi

\  f^»tc Socbtatibc) t ioc1  tamen mi-
U'"»dum vidclur. filter veto Itrvo-
foul‘, US  ? H * ftil 1  nolentibus nobis , ant
\^ n<lnt 'bus , aut fe curvantibus  , aut
ex  magno quandoque rifu aut

metis

jo DePeditu

mctii crumpit (qualis ilk  dc quo fupra } vwwWl
mtreri potcjl.

57. Expcftis jam dcf.nitionibus carutiuf
caujls  , dc ejfeclibus quoque nonnihil " ,y
ncndum e[l  , qui licet rat me caufarmit y) '
rii fmt (X dijjimilcs , ad duo tamen fun"' 11
genera rcduci pojjitnt , Bonorum CX Maloti ** 11
ad quos tamen fuptemos fines Stoici, (X ^  j
fecutus Cicero fuas de fimbus difputationcl *
rexerunt.

)8. Boni per fe femper flint & falx'*'  j
res peditus ampes, quatenus Ceil, homo $
liberatur. pluribus  11. morbis fanant  1 *"
Hypochondriaco delate, furore , eoliea, ,c1 '
minibus ver.tris , Iliaca (Xc. Sicuti contr*’
quando intro eonduntur  , (X revolvi<»" l(  ’
Mel occluduntitr  ; flatus tilt caput rcpl* 1,1  ’
tX propter exhalationum ntulutudincm
pinem eorrumptml , Melanebolieos , F"* 1 '  I
neticos facitmt  , aliisqtte grmijjimis  I
bis homtnem implicant. Nine defluxi*’ 1 ' 1
in eapite  , ex fumontm Meteororum deft"'  I
latione , quse in fnbtcClas partes deriv
tur  , (X tuffes & catharros excitant  ,

Medici frequenter inculcant. Quid
tis  ? Non potefl quit juflam in fludiis \j |
rumhbet rerum operam poncre, nip id'" 1
omni paiidiculatione  > omnibttfquc flattdeff 11
ter minibus (X folutus (X libcrattts j‘ J< \
rit. Melius igitttr vel maximo (Irepitu f‘

k

Hi

k

0 )

til

b

Cl

«l

!#

EjosqueSpeciebus.  9t

, quam Iliac os  , cheque gravijjimts  (Wo-
te ’ perjerre.

39. Qute & ratio Imp. D. Claudium
*I IC  a claudendo diBum , per dntiphraflin,
rtf minime claudcntem) nunquam fatis
tfdatutn moxit , ut edifto ycniam Aaret
1,1  > qui in convivio ejflatum & crepitant

ns emittcrent. Vtdit nimirum ter max.
| f  , deque hominttm falute optime mcri-
.» ntiximeqae ■ folhcitus Imp. quojdam ni-
*** Aviles  (qui mori petius Aeligcrent  , quant
quid committerc) ex tormentis vel Ilia-
11  Vc/ colicis adeo torqueri  , lit xitant
^ morte commutarent , fiaiti Suetonius,
‘° n  O' alii hijlonci tefhuitur  , Ex quibtts
yHutio HU  , qux alias in Codice , ftcuti
*multar,  Cnjacio teffe  , dcfidcrtftur , refli-
"Oida erit.

40. Non e(l a. quod b<ec cum cmlitate
pugnare quis rigide contcndat , fiqtii-

t!”, tx  P UT ‘ or e philofophia conirarium aperte
rcban pojjit , Stoicorum prxfertim  , quos Ci-
t  0  ipfe & omnes faniores pbilofophi in bea-

^‘tx ratione tradenda reliquis longe antcpc-

t  4>- Hi hitur inter fahitaria xitx pr.e-
^ la  > I{ttaus (7 flatus liberos e/Je debere
tantum prxeeperunt , fed O' grax/JJi-
‘ s  argumentis conxicerimt  , qux Cicero in
b a <him ac { Pxtam F.piflol.  9. Tamil.  17 4 -

jefert

91 DePeditu
re fat & (Iremtc defendit  , licet in
harejin nefcto qua falfa honcftatis fpecie rtl>‘
batur , inter qux hoc p'racipuum eft  : <2* s "
omnia & agenda O' facienda Jint, pcnti nt ‘
turce duBus exigit. "Nee eft quod hie quit *
pudoie multum garriat ’qui etiamft hie loa^
haberet, quod turn minime concedimus ,
tamen devorare utile ejfet, ut corpus redimef
tur. Cujus ft quis prava ex confuetudine
lomimts adeo magnam ct,ram habet , pot 1 !,
crepitum tujji 1 /el pedum aut menfic ftrepitu  i y!
cane adhibito dijjimulare.

41. Quo pertinet & illud , quod in ft,hi#  j
ntaximi ujus effe ftepius compertum eft ,
tium feilic. comprejjto , podicis mfculo [vW^
fimul nifu contratto O' conftriBo. SetI bt l

remedio qui uii volet , diligenter cavcrc
cunt, ne tlli eveniat, quod Priapo apud tf c ’  j
ratium  , qui diffiffa , ut ait , note maxitnli' 1 '
bombnm cmiferat. Et qued Ethoni aft 11 '  ,
Martialcm  , qui cum fubito ventris tormniibft
obortis & fUtibus ingentibus govern comprefj 11
valide natibus falutaret  , corpufque vctc>'tl ,,l
more prccaturus refupinajfet , gravijjime ft'
pedit. Verfus Martial, lib. 11. Epig.  78'
hi funt:

?i%

%

%,

"‘U

V#,l

^ll

f°,

\

\

f rj

x«0

Mult is duns precibus Jovtm falutat , ■'

Stans fummos refupintts ufqtie in unguetti  Gfl
cs£tl)on in capitolio pep n dit.

JRiferttnt comites, Sed ipje Divum

Offtnft

Ejusque Steciebus. 95

Offcnfus gen it or, trinottiali
•-djfccit donti ccenio clientem.

Toft hoc ftagilium mifellus fs&tbon ,
Cum vult in Capitolium venire ,

Stilus antepedit PatrioclUrias.
ilt pedit deciefejue viciefque .

Sed quumvis ftbi caver it crepando,
Comprejfis nut thus Jovem & falutei\
Turbatus rumen ufque & ufque pedit
Mox tdEthon, deciefque viciefque *

Sal hie poffet quis  mom immeritt
i|; (l| cr ' : Siquidem tarn falutares funt pc*

ctiam arte juvari pojjvit , vcl  (fe¬
ud i Et rcjpomlemus magiftraliter , Qiio-
dft'dfionem trial: jam contratti , quod fic.
?'«><! duplicia funt remedia,  i. <2 hi7 in-
: /i “‘■"‘bentur  , ul funt Medico, ilia ex ^Ani -
C tccniculo , Zedoaria  , 0“c, calidaque
1  1 UI  fiotuum expulfioni maxime infer-
»t, ‘ Qua for is adhibentur , ul clyjlc-
.mt’poploria , &c. Quo pertinct & rno-
ij,, c  > ridiculus quidem , fed non contemncn-
kfy 1 1" a ndo quis inffar  camim mingentinm pede
Vni 0 ’ ^ 110 d mufculorum motus adjuventur, le-
lok,i ’ & natibus diduflis, crepitum maximo
4  0 n pcllit.

ft f' Vitas vero (T ficus reccntes , pi~
I'll a ‘‘ a que legumina , item raphanos  , al-
fy* p Cf ? a *  > CT id generis flatulenta  , &

male concoqui non pojfunt , celcre  , aut

mufhrni

94 DePeditu

muftum bibcre , vel vencre multa utii ft
crudo Jlomacbo crepitus vcntris adault^j
tur , & luculcnta tonitrua edantur : Id ft
eft inter medicamenta 'mali, Jed potius
malum , ut cvcniat bonitm. Cujus even 1111 ]
atm fit iubius, nefcio alictii confulere, tltb l, \
tenet  , nifi forfait certamen aliquod joctift 1 .
inftituere  , ant muftcam quampiam ventift^  I
adornare vellet. Time enim arte rent jnv tl,t 1
permittimus  , quo cito O'. expedite
pcderc pof]mt.

45. jAtque hadlenus de bonis Effeftift 1 '
Sequitur de Mohs qui funt"adores O' ft'
tores pejjimi , Indujij ftgnalio , Braccatft
implctio  , qua hofpites mterdum d menfa ft
get , in liqttidis mutis prafertim. Qui
cjfeclus omnes non fttnt perpetui. Nant  > ,5lf
Jemper , nee omnibus Jpeciebus acciduntt  i (li
ut boni Effcflus per fc, O' proprii funt fuft.
mo garni, cjufqne Jpeciebus omnibus. M i>:
autem faltem accidentarii.

46. Poteft quoque inter bonos O’
qttidam cffetlus effe interjetttis O' mcdiiis  v"
lilti rubor in facie ex verccundia ortus, ft
prout in fubjelhim cadit , nunc bonus, >1H*'
mains eft , Media fell, untune, fictiti Mere"'
rins  , qui bonis planctis fociatus, bonus eft >
malis mains, ltd quoque rubor, prout in ft'
venem nut fenem cadit. Nam in illo laudalM’
in hoc vituperatur.

47  Ct



h.

cot.

"ICB,

V

” l inj>

frill:

%

%■

M

hi

fa

'In

h

ii

k

In

Ejusqjie Speciebus. 95
t( '' 7  • Catcrum ficuti bonos cjfcftus promovc-
(litmus  1 ila quoqite nialos cancre fi qua
i duplex ilidcm habct remedium , 1. In
pfoicammibns intro affumptis , dc qmbus fu

In clyjlcribus O' fuppofitoriis , J^c-

qttitm

....

n  omnium bencjicio quit ollidiio ant

toirw'v/wm iturus e]l , fe fads fufficicntcr
‘‘“ore potcf}.

fa™- hind inter JaluUrcs moncre fere obliti
tu-‘ s  ’ P ro ‘l‘jf c  y mu ^ mejere O' pedere  , ex
Q," J ":bus rnedicis multis hie non alle^andis,
.^orfuulo vtiloaiijjimo :

e.  "'inhere cum bombis, res eft gratifTima
^bis'.

Viiile

quoqite natum proyerbium, [Inc Bat it
ft're i nihilaliud ejjc , qttam projtcifti Ro-
,’ n > O'non vtderc Papam. Licet plerumquc
’“ s  mejatur , quam peditur. Nam dum mum
J c ’‘ auxilio eft,  inter dum flatus pnus veftcam
'“ftimtntfr urinain expeltunt.

59* R^cjlat  , ut dc fonts dicamus. Qua
■ opodiclica funt  , v<7 neceffaria , vcl pro-
IpodiClica  , in qmbus caufa pr-t-
ejfcflum cito fubfccuturttm demon/lral :
. fonum cfl Raphanornm  , eeparum , 0~c.
I' 1  • _ Ncccffitria ftint , quando wins  ej fe-
j? }<tm fccutus altcrum quoque fiwul pro-
l'fc  > drmonflrat  , qualia funt Odor mains
jf‘ s } findor  , C '7 c. Probabiha , qua non
• *P<r itec omnibus fpcciebus acaslant, ut

contra•

y.

9  6  Dt PtDiio

contrallio , rugitus Mel latratus Mcnlris , tuffth
pedum flrepitus, &c.

50. Qi<* ftgna ft tjiiis probe obferMaMeritt
artem ex tis condere  Galtrologicam , calenii'
riaqtte de Pedttibus ccrtijjmta fitmma cumud'
gi admiralionc feribere poterit.

. Ubcrioris exercitii gratia, fcquenti' 1 '

addimus problemata.

Q Uatritur, An ubi multi flatus emittu 11 ',
tur, aliquid decedat Aniinae?

. RefponJemus. Nihil quidem ani^A
ipft per fc decedere, tit quit fit ameriflof , jr  I
proximo O' propriijjimo inflrit’’ 11 ' 1 '
to , Mitali fell, fpiritui. Et hoc tamcn
femper  , Jed quando in rnagna copia ]
rmittuntur. Tunc enim ficuti in omm c °'  1
pioftore cMaeuntiorte aecidit , Mires dcbiW  I
refolvendo & confnmendo Mitales fpf^l
Et ideo Muficantes tilt perpetuo rejoeill&
di crunt muflo, cepis, raphanis O' ftmtli^f
1. An Horologia poflint fieri ex cr^P 1
tibus? .1

Refp. Qttod fie  , aim fiat motus
r antes tcnipits fecundum print O’ pojlt rl1  S
3. Cur crepitus Imperatoribus afli 0 ’ 1
lemr ? ,vS

Refp. Quia ficuti Imp. .fimmam ..
in fubdilis MiU & nccis poteflatem  > 1  ^

T< 0 q

*•*  r,

R

, 4

*!

lot,,

'If;

’lid

?ed

4 |ici

>itat

>

m

11

‘i>i

to-

! jii |

fof

*

1

k


[i*i

If'

rid

[ C l

III'

10 »
J

(O'
pit
«!•
(«' j
•it•

f

it'

’ll'

ii'

i it

M

!>'

Ej usque Spec ie bus. 57
hr? 11 * cr tpitus aliquem fcrvare O’ pcrdere
if 1 " 11 - fji n[ w j us  yincentti Objopoei:
h'r'**' mu ^ tos  nequiens erurnpere perdit:

f Cr 'Vat 3  balbum quando dat oje fonumi
^fifcyvat crepitus, jiigulatqucfonando:

%'bus bunc magiiis qitis tieget ejfe parent,

tj^.An hodie omnes peditus fait Lcgi-

Ejfc ex nova eonflitutionc D. Clau-
tt^, generalitcr loquemlo nullibi -in jure

corrcfta ant rcflritta. Quod bene
ii c , fatSiicanles juris, C7 inter obfervatio-
pHcer-glei refer,mt.

4iiq  perfona: pedentis dignitas aliquid

peditus ? Exempli gratia > utrum
; Hli c  . Bs  Papa: digniot fit , quam gregarii
, litjij* ftctificuli , ambobus eadem quan-
ft p qualitatc cxiftentibiis ?

%<s  Si t°d pc. Nam Papa aut Imp. ali-

j tiemo reprehendiu  > fed omnes

'* j/- . am atione approbant. Qjtod fetus

“l l( j ts  ‘ n ferioribns , qui interdhm etiam
H ’ contra omnia tamcn jura  , mulilan-
^ p r  ^ m  jura mturte immutabilia [tint  ,
\,, r ,iv * confuctud'me contraria minime mu,

Hit 4 ' 1  P'ditus arte chymica diftillari
\ t ’ aj lta  > tit edacatut Quinta pedituum
Vp

'Sj'Maximc , Sd cum fpiritus put ,

j PH fftC'piemc

awplo ,

E

quali utmtur in
conj L

98 Df Peditii
cemfictcnda olco vitrioli , O' podice ardle

plicato excipiendi [uni maxima copia , ^ e '.L

conden[andi in oleofam fubjfantiarn jive  Mr
mum , qui pojiea per circuiationctd in file ?.

— ' - ■ " ■ mm

fci debct , O' fid Quinta ejfentia maxtrf:
facultatum.  , .

7. In Muficoriim gradam f] ua ’ rl jj|
quot fine genera crepituum , fecuwlu 111
leremiam foni. 1  m

Refp. fiz. Nam ficuti Cardanus u
Todcx quatiior mod is jimplicibus crcpitl<"‘J  /;■
mat  > c AcUtum, Gravem, Refexu/n  ^A
berum. Ex quibus compojitis jiunt » l0 "‘ It
quibus additis quatuor fimplicibus erupt c% lg s
lationis differentia 61. crepituum genera-
volet computet.

FINIS.

Itj

L


Difputatio Inaugural!?.
Thcorctico-Praclica,

. D E

iu Re pot and l

iff'


Ad populates fuos.

N :

r Onpotare nefas. Potinna nata beni^

J Teutona progenia , ptdero conaminc fr e , f
Cum poclis vacuare feyphos, magnofque cut** 1 p
cs£mul(i Perfarum & Gracorum , Lata faP !1 ,,J>
Quidrfuo jure modoque ubi t cur&quando btb et,< j' y
Inter-numque jlet , Davus fors potet an ^ et
Quodque Jiet robur potus ? jam rite p

Quodque Jiet robur potiis i jam rite prOp 171 ^
Potorum prsfes: Tu oculis , ore imbibe

-»iJLUtum ui.ni.ij) vic urtvtv'' -

Qua peccare datur potu, haut impegeris
Qua prafiare datur potu  , bant defcceris

Oenopota Germain^

f

J»il

s

H

f-c

V »Vi,

%


101

'

D E

POTANDI,

Pofuio I.

> Ottidiana dTe addifcenda > Lucer-
' na ilia Juris Pau'usin/. legavi  15.
[de liberal, legal.  admonet. Cum
W rcaque nihil (quod feiani) fit fa-
i pf llr 'Us, mhilqoe magis Polemic, quam
C ' 8 ' Us  hacchi facra, & verendum , ue nobis
I'catur, q U od olim Servio Mutiusoppo-
£ 111  l. neceffarium .. ^.  §• SerVm.  45.

vivj or ‘&- j ur ■  turpe"e(Te Germano jus con-
tj t? ° tUm  > in quo quotidic veriatur, igno-
f Et  1  Non abs re die duxi, fi nonnullas ob-
Cj s  tarn Theoreiicas quam Pra&i-
£ rat ‘ am  eorurn , qui aliquando aui-
a d forum appheare defidcranc, eveu-



quo rudiores excitaremur, erudi-

Vib» s v „ ...

an(a Vero  P cnillus 111 cam rcm 1H q uiIen -

1  n P ro pinaretur.

,l GO  Dioxffi ffl*  9 M,H

r a m *ibus conjlat.  Ufum itidem
llf tti omnibus gentibus comma-

^ nrviim eft :

£que

notum
E 3

temporum

camen

lot D E J U li  E

tamcu evolutione nemo non Germanisf*?.
pter fedulam eorum devotamque erga ho'
nurrfen religionem & culcuram, princip 3 '
turn obtulit; quam laudem preflis velut 111 3 '
nibus proterve adhuc prx carteris (ibi tel*'
nent & defendunr. Aa hos itaque, eorufl*'
que confuecudiues colliinabic diflertati*”
quamtamenprincipaliter ad praxin Acad? 1
micam volo accommodatam.

Hujus Numinis cultus in conime^'l
tionibus & potationibus confiftic. P 0 ' ■
t a T t oeft Itrenua poculis fufeepta velit*'
tio. Jus P o t a n  i> i eft , quod ind*
rcfultat, comprehendens ricus & folcnii*'
rates, quidque alternm alteri ex lege pri'
ftare conveniat, (ubindicans.

4. CausamPri m a m ipfi and'
quitati adftripfi. Secundaii<c funt plunvi'
proccdcntes vtl ex liberalitate ipfius dcmi>‘i\
cujus impenfis potaliones expediuntur ;  V?
ex aitadam honejlate  ; aliq-aando v.i&m t*
neccjjitate.

5. Liber edit as ilia caufatur vel ex fib
affcclione,  ut fi amicos invitem nullam ot>
aliam quam amicitia: caulam ;  vW ex alid
circumftantiis  : Sic ipfa aeris conftiiutio;
nonmmquam occafioncm a ftudiis feriniid*
Bacchoque indulgendi prarbet, quod fir, A
ncbnlofe forfan incidanc pluvia: , quibuS
corpus ad defidiam provocaiur, cui ii (olf

rudo

tudo

P«tt

adp

’atio

corp

tore

laid

tar,

°cca

idil

'utii

pent

"ter

V,d,

tier

inb;

'efp

Jen

las

ben

'itei

'HI

tan

bibj

«

da

5;

nuc

M

»ac

rO'i

W |

if]

A

ret*'!

an*'!

ȣ>>

A

?«'i

lif

in^

pi**'

3'^

lilt*'

tiii ';

»<*
V *"' 1

itif,!
»0*!
■, M

ib** s

(bl*'

.ud<>

P o T A N D  I, 105

Jfo accedat , facile melancholia comrahi
y te ft ; Hoc itaque ne fiat accitis amicis
J/.P°tai)dum aliquando devenitur. Pati
. l| °iie majorc urgcnte folis fctvorc , unde
• r P<oris provenit laflitudo, Mufis invigi-

ilc  difficile ell ; Aflumendum igiiur ali-

•^'d liquoris, quo ilia flamma teilineua-

m quo dum laboratur, e re fatpius

o c  ’ 111  ‘l 11

. bibendi nafeitur

t-ait

Qttjri bine potefl:

l,!' cx pediatdiebitscjijucultirthitsftudert ? Ma-

Slf

ttltrii- ) r - - ‘;.“ ' .* *

\  '-uanum vero lempus noxuim omnino.

b'^uius enim tunc temporis canes in ra-

p - tempore modica quidem olei im-
1,0  extra, pcirculum eflepmamus, po-

«*lk


a gi, qui tamen nuliius rci cogitationi
l#t 'nt. Quo dubio procul vencranda

P e *it antiquitas, quae in quibufdajt) Aca-
Djj & fcholis circa id tenipus meridia-
“Ipcndit ledliones. Tabellarii qnando
tj ttr  nt *mmati exfpeftatus adventusrcgula-
ip a jit]uo fympofio falutandus \cnit; ibi
, »tt 1 9n,tatcni  P atr * s  > raatris & omqium eo-
kjb 1  *5 U * aurcos nummos mitterc (olent,
6 Ur > reliqui non ctirantur.
d 5  ,! Propter honeflatem  aliquando inftruen-
(i_P°taijo 5  ftudjaque intemmipenda, ut
l^e n Us nos  * ntt:r P c ll eti  Maxima nain-
i»tj]| c “ ct  ruflicitas & irnportuna fedulitas,
v aca ; c ana * co  per exigui temporis ufuram

E 4 7. Ne-

Jute

1O4 D E 3 u R E

7. KecejJ.tas eos potijjimum  ftYingit, ';q
novitcr ad Acadennas acccflerunt. llli nai"'j
que per Schorilhs (ut vocant) aditi vine 1 * 1 !

ant cerevifiam, prout fere comm crutncn J, | G'
ad (atietarem apponere cogtimur , nifi h "

goos (entire malant; £Vf conlueludo mrn ft ]

titmbilis , & utrurr.nc quit /aha

%

Schoriftarumcoxfcrtio aggrrgare pojjit, f fd ' ^| (

l

ill

i %

'

1 %

tit,

c ita

%c

Jot

r.xlur i  Utrumquedc]ure negamus. Iiictf'
runt enim bate redlc contra juris noftri print 1 '!
pia, qua; honefbtem morum jubent, alteii 0 *
laefionem vetant • Fures &t  prtedones fi honr>'
nesexfecrantur, quishofcelaudabu ? Quo 1 '
fum alias Ebiflum quod metus can fa  ? QuoiH) 1 *
luterdiChtm Vtrubi  ? Si non ad Irofce per w 1 ' 1
jnterrumpentes hofpites fpedtem ? Dc fa< 3 °
autem& confuetudine loci quid obi incat, ’ l '
de Difputationem famofam De Jure & •>*'
tura Pennalium per tot.

8 . Materia Est Vi M 11
Et C e r e  v 1 S 1 a : quorum utrum' | d"*
que eft in multiplici diffrremia ; nce'jJ ll '| ?Sf
bium , fi de pradiantia quxras , rjuin vinun' 'll
ccrevifia: longe prarvalcat. In fuo taniefl
generc coufiderato, cujufnam boniras pi*'
ponderot, umus non cftjudicarc, totenin'
de eo funt fententise, quot capita. Quo**
velinde confbt, dum plurinn repcriantufi
quiaquam aut lac vino ctiam cxccllentifii'
moprarponam. Meopalatuimagis adblan*

ditur

lot

i3H

||l4

cH

f\

10

CH&

5

ii?

,iu<

mi'

if*'

iii 11

in>

0

»i-

J|t.

r fercvifi a  Roftothienfis, Hambargenfis,

t 9 , %' 0 cr SDubbelt 23 i«r / ^rcuf
|3f/ ^rmuifclwctdifchc SJhimtw/
(£%acf/ ^(UincDcrfd) ^rci^an/
^md)8$5iexi  Jcrtfcv/ forger /
|.. m  .Hucfucf / duffel / Sfaffrum

l^ftyc/ longcqne p!u ris x’fHmo vinuru
fe| C  ^nionicum, vel pnrmr^Rhenaiuim , nt

a  %nbcr<jcr / 93 ?ufcatcl(cr / 9 vepg/

P O T A N I).I.

105

' l ^ad)ct/ 931 a(t\\ftcv / Cp«cv @i=>
7  ‘Mehmt* 1  .ftiefifeltw / ‘iftotbaf'

cJ ^S^diavackr/ quam omnia Fran-
* ^ Hefluca vina.

iii?‘ i'dlun, potandi di^nofeitur cx ipps bi-
T 0 I modis , qui vcl [tint totalcs  vcl partial?!.
(j llc ' c *Junt , qnandototum eihaoriiur: id-
IHa a  con, ‘ nue  Vf7  di[continue. Continue
Up l " 0u, '° haufln totuni evacuanir ; Idauc
li|y ,t “ r  vr/ ftorie£s yel haufticSs. Floricus  bi-
Ha^’ Cl >m os poculi labris circumcluditur, 11


■^ e  inupctu potus ad gutturem demittimr,

^cflexio bullulas qnafdam efflat, quns

IQ yumiUJS vjuau.

ID^"oftridicunt. HaufticSs  , cum nfitato
0 totuin finercfpirationeexrrabittir.

^ Cujns rationc in dubium venit: Si
( hl> “bquod poculum floricSs 0rdin.c

1 O' forfan units e medio hoc
lire nequeat  , 11am non omnibus con-
E 5 tingit

.

to 6  D e  Jo u'e

tingit adirc Corinthum.) Quid ft fan
ihim  ? Nemo ad impollibilc obligatur- '
nemo. 6 . Dc If. f in 6 .  Si (ufficic ad
moduin fuifle diligenrem & gnavuti' j
Quod Ncrvit. it., ff. De pofit.

1 1. Scd quid fl nec ha'ifiicas ebd*
queat  ? Ilia eft lata culpa , non uovi/te >"!
quod omnes tenent. I. lau.  115. ff. Dt''
S.  qux dolo comparatur. /. 1. §. 1. ff
mens falf. mod.%x.  Ea propter evcnl^
nem non mcrebitur. Bibat itaque ul 4 ! 1 ^
dum oculi difHuant.

1 1. Quid [i de virium fuarutn temiitati
protefletur , inehoetquc foricas cbibaidunh If
complemcntum addere non Male at, quid jifa'
Ilk dc  novo inchoarc debet, non enim «'
lud affedtare debnerat, cujuserat imperil 05 ' j
l. idem.S.  §. I . ff. ad L. ^Aquil.

15. Quandocjuidcm hxc ftridte. obfc [ '
vanda funt : Numne Virgo aljidens alqutt^  j
turn adjuvare potent > Aff.  Quia minl'l* 1 *!
non curat prxtor. I.  4. ff.  De in [nteg. rtf' 1 ' ‘
14. -_At quid fi flrcnuc bibat  ? Turn neg 3-
mus, hoc natnque in fraudem legis fierce>
qua: circumvemioucm non patitur" l. conH *:
19. cum l. feq. ff. De II.  praifumptio tame* 1
pro vitginc c(I , cum raro fun bibacci*
LL. autem ad id > quod frequentius fie*
feruntur. l.jura. cum feqq. ff, de LL.
i j. cyinne idem de <J.n\t ajfe/endm ?  Mb®

. r ” periic -

Pern

Ns

tt,

>in c

'nip

*« d

t

t\lr,

Rfe<

[nr,

fa

y

'a,
«at
fta.
lua

>en

V

etit

e«i

rs

<lo

fij

l 11

in

'H(

P o r a n.  r r. 107 '

Pttncgamu? , tangos namque fingiiltus vc
lu fe (blent ducerc , & pins a:quo ablimic
tc - Defupcr plurima noxia in effaao &
,J icido ifto corpore continemw, qua: u ! tro
tlJ| piam communicationem poculi dilliiadc-
lc  tabent.

15. Htc pocula vel online procethmt \el
' Xi ’a ouhnem. Ordine  quatido nulla trans-
SNitur perfona , fed in omnes fccundura
Monum (erieni poculum promovetur ,
."jufmodi eft poculum  quod vocant fanita -
Jl 1 1  quod alicujus fanitatis comprecanda:
sbiliendaeque caufa nudo capicc Sc  quidem
tando a tota Compania expeditur. Dclioc
2 u *ti folet : fit rationabile  ? Dicimns

h| icnv quidem e(fc bonum, intermedia an-
tct " non u(que adeo convenientia : Nam
Ws nefeiat , quam multi fine, qui liujuf-
’•'odi valetudinariis poculis , alteritis pre-
C| irare valetttdincm intendentes, fuamipfius
'‘talent, litas equidem in feipfos injurio-
0! i ipfamquenaturam violareconftat, qua'
taidem altis prodefle didlitat, fed non cum
110  detrimento. /. i.  §. inf. ff. Dc aq. &
%  pfev. arc. 1.6.  C. De Servit. V aq. Sc
U!  'oquuntur Dd. ordinata caritas a leipfo
"I'ipit. Magnus tamen huius ubique eft
u ' Us  cumbrimis in aulis Principum.

, '7 Oritur hie dubium : [ydn liccat bi-
frc  in fanitatem Papj  ? Eibat qui volet,
E i  nos

(

j*& D s Jure

nos non dignamur enm votis (anicatis: ( I B '
nunquam animo fanus ell, ncc fauusreddi
potelt. Silit fangninem , Animam 11
llram fitit , quam fi fecum in gchennai"
traxerit, uon lice: quxrere, Papa quid
cis. c. papa. 6 . difi.  40.

iS. Succedi: huic alia quxftio : h 1 '

neflum ft , 111 quis patiatur pr.tfcns fuarn
aliis bibi fanitatem : Ita obtinet ufn , nt q ulS
non reputeiui politicns , qui talem libi tS ",
liibcri patiiut honorem. Imo multouesi”'
civiliiati adfctibitur, li quis fine protcfta’* 0 '
ne inchoari permittat lanitatcm proximi c°'
gnati. t^Amatoriis tamcn feu Veneris mancifii 1
fpecialiter indultum eft , ut in (113:111'’
Animularum (licet prxfcntium) fauitate^
liujufmodi votivos hauftus inftillcnt , fi ” 1
maximos in iis pruritus excitare loknt 1
coldaque & renes penetrare : Imo taiit°
hoc iplo inccndumur xftu , licet poculun’
fit ingens valde, cujus profunditarem vacO
quadrima haut valeret abforbere , illi tainci’
fine difficultate h ru yui  ad unguent ufquc
eifugcre polfint.

19. Extra ordinon bib'itur ,  cum ordini*
ratio non attenditur, fed hue illucve pocu-
lum deftinape licet. Quod vel fnipliciter fth
\el cum fmgulari fettfu  : Simpliciter , vcl'
uti fi nihil prxter ipfum bibendi adtum in-
troducat poculum , quemadmodum com-

muni-

"at

”1,

he

V,

hti

’it;

%

i “  ll

*i!i,

hoi

Si

%

%

to

P O T A N D r. 109

^i'etbibi fojet. Hicfalebrtfa fatis incidic
l  ^ bo, quam multi tanquam altas radices

"'um attingere uoluerunt. is qui ad¬

it  s ,!' 0  c pa flu propinat

tuT’W e

Vtdealur  ?

injuriam fibi jaBam
Ajentibus aflentimur :
dim hujufmodi propinationes votiva
h ■ ( 'am falutis comprecationc perficiantur,
. "cm. rpdmdiim efle animi fervorrm

bm  _ m

Eorefpicit §. fin.Infl.deinjur,  dif-

^| 5! ione injuriarum adtioncm abolcri ,

t tCl  " 0t ant Dd. illud fieri pet (alutationem

(i t " r °cam , compofitioncm niamium , con-
ai e ,— ... ' •

ern  & familiarcm convcrfationem.

k: tr adunt nrxdittis modis injuriam

<3r |

v r 'ti

li-

ad

'• llrn  femel revocatam, tacitc rcmifiam
i 5 ij , c 'pitur, fed cum quadam limitatione,

quod tamen comniunius non ab(o-

e  nondum mota fiat. Quod vos no-
*ir„ ,Qlo > quibus publitas popinas crebrius
t(, rnoris clt, ut ficuti vobis cum alio
n °btis vcl illi prxbibere, vclabillo
Si» Um  fiafcipere, nifi ipfimcrrccoucilia-
'O a PP ct atis. Unde proteftari quofdatn
quoties cum inimicis ipfisconvi-
1^, Co >'vcrfandum fit , caufas inde nihil
L fL Cte dt 'berc , pdf) flC 11)111 (Utff

ll bnnqcn twllot.

SiHgtilarctn prx fe f(rt fcnfum  Po-

E 7 cu-

TIO D E J 11 H i

c u t n m , quod dicant  Praters 1

I

tatis,  moribusirttroduftum, quo ai !
quis velut initianonis ntu verbis (blci'U*

bus in fratrem cooptatur : vulgo vort 1 ^

tic  55rut>evfcl;affr / ct>cv miftn

tttUCfC11 / Formula communis adoptaiH 1 ’
luce e(Tc folet: Si non domino juvenis

iif

mis aut inarqualis vidcrcr, optarem

cu?

codcm amicitiain & fraternitaiem panged
Refpondet alter, btbe in nomine Don" 111 '
etit id mihi perquam graturn. Bibit M
traditquc adoptando, ubi in ipfotraditio 1 "’
aftu hare verba confucta adhibemur. Won’ 1 *
efl mihi N. N. faciarq quod tibi fit accef

turn, omittamquc quod fit ingratumi .
mninoque me ita geram , tut bonuni adtkl -u [|( , ta(
fratrem. Cui alter mfh; Et idem ego -eroV %, ,
omnibus. Ibi poflmodum non multis Jotj, £

S  1

S V,

Si  t
Npil

" v lcc r
> et
JU,a »
™qut

h


'Pfa

"Peru

ht;

*inm

aru,

jedlis mufiitationibus ab invicent

... t ,‘tabi

lies fiunr, ut hare fraternit|s mutuis vii". »ti

tionibus ftabiliatur. Hare, ut dixi, fi al£ J
nitas confuetudinc indu&aeff, quani
vile piorfus ignorat, nullus fiquidem P
adoptioncm illo jure fratrem (ibi qui l£
potefh. 1. nee ab.  7 . C. Be her edit, mild-  J
pfam namquc adoptio naturam jmiratur.f
4. lull, clc adop.  Contra naturam auten'
ret, fratrem ex fratre nafei.

pro

1 %

s

ii. Circa quod ceneraliter Indagare

ce;: Quid tie ipfa [ratenutate per p 01 ' 11

■hi*

r n  a

>1
> di

k? ini

Sal,

»UtlO

it*']

s f
,0  ^
cn* 1 *
oca^

0
tai<?
fis ^

Clil * 1

an:"*
i iil (l
ilio" 1 ’
oin 1
accefj

n > ,
dd^

cro |(
is 3 '>'

P O T A N D I. It*

“ilruda flalueiiclum fitl  Earn parum firmi-
(J Hs habere prudentiores arbitramur. Et
h °c veriffimum eft , eadem fiquidem fa*
^itate, qua colligata eft , refolvi poteft. 1 .
tyil turn jf. dc  f^?. Quod multories ita

111  facto eveuit, utquihac hora in imimam
j 0| '(pirarunt frarerniratem , fequente fe
llv '«m pugnis exercuerim. Ncc hoc mi.
'ain cuipiam videatur. Efftduscnim fuana
Jll(a «n argoir, qua; qualis prsecefTit, talis
fuquc hie ccnfciur I. y fi.  l. dc ad/ninijl.
e 1 ; Jamcertumeft, nihil quicquam ftabile
j‘‘Pfa ebrietate reperiri, fed omnia cum
t |Vtuagi /, i i.fi.i.ff. de fxd.  Unde alii
. r, um currui fine dudlorc corremem com-
,i ta iunt. Ergo nec in ipfa amicitia, per

■rtaietem contrada

«. -"*w**u , qurequam firmi

j?’ Videmus rarnen nomiunquam amici*
tl5  conjunction is hinc fumi occafionem
imemum , & temporistandem fub-
Ptogreilu.

• .ff  ■ Stance tamen communi fenrentia
n f 1 * :y lrcre non  ^ rc cr * r:  bon'puMft,

■iA'( £t( l cum  Ptnnali fraternitatem biberc {

lV 1' C' aves un ' us  coforis junftim volare fo-
1  exque comite nofeatur, qui ex fe

praifumtione juris , is
lU'tiimerito pro Pcnnah haberur, qui fe
'Ni .-i • —

frail';!

3 mHs dignofeitur
" n  I ^ 'nimcrito p

are^' a “S rc £ a, ‘ Accedir quod Adoptio
* u y>  ^^lonis ]us mducat. /. l;. dc adopt.  Agnati


autem

ii* D e Juki,

autem arcbflime jungantur, adeo ut de
rius (anguine participate videantur. yr.
luille itaque reputatur , & ipfam veil!'- 1
traduce haufifle pennalitatem cetifetur i f
cum pennali hujutmodi foedcra pep 1 ?'
Degradationc nonindignus eft, uc qui 13
crudelis fuit, ut famam fuant neg^fl
qua; cum vita pari paflu ambulat l.
mtmum. vinclift.  !«j|L

a;. Idcmnc ilc Nobili afferaulum
ip[i efficiat cum fimliofo i^nobili
conjccderationcm facere  ? Mtnime gtiiri 01 ’ 1
Quandoquidem tantum abeft, ut hoc

bilitatis fplendori (it dedccori , ut p

citin'

eum appnme ornet. Sic fummos vide^ 1
Monarchal literatorum ambiifTe amici'i 3 ’'

Ul,


ut quorum confiliis & eruditione

-|... ~ viu UIIIUII, . J

longe foelicius imperii gubernacula teu c ^

<f»i

Ciaf

“us c

'oiiirj

£ ‘ rai
“aljs
16  cn
Pfotf,
%c

P'tfci

E'ner

r "

inftf^ K

l0 D ,

5>Ca

potuerint. Quid quod ipfis frudio(iSi ta  ^
dcm (fi nonmajora) competant privileS'jj Ne |
qua: nobiitbus. ^Jutb. Habita C.  JVc l 1 .  *Jibea<
pro pntre.  Quid quod & ipfi (prasfefl'jj jjse*,
juri incumbemcs) ad nobiliratis faft»g»<r

“It ;

adfpirare valeant, cxemplo Uipiani in  ^ 4o(j.
- " - n  ■ • - " - - - nil' t jj

C. De poflul. 1.  8. f. ff. Dc exctij

tifr 5i

Quam nobilitatem utpotc virtute acqu' 1
tam multo prneftantiorem elTe ea, qua-' e  '!i,

I'tit,

><

natalibu5 provenit , tradunt , (econdn |, j d;, Ct

iijkiiuu>  , uduum , n \  "‘ter

illud: Nobilis is verc efl,  quart nobilital  t ttpj at

"virtus.

i.  Un^

C| “lia

P O T A N D I.


.j'l ''' Unde diffluit & hare confideratio :
<^“‘ d " a m  <Icccdat honori filutiofi , ft pi-
K^'!? f'atrcm adfutnat  ? Affirmandtmi pri-
ln s  r 9*«c videtur ex iis rationibus, qui-
c 0|  C0|, tra pennalem ufus fum. Attamen
i, t * t ium in fbro de erminari videmus:

diverfiratis dari poteft; quod pen-
H et)  ,n f'amia quadam li non juris, fadlita-
a ^°rarc videatur , & in contrario
Ik fit ptsthcamcmo cum ftudiolb,
Pfjr' v flut abortus', in quo natural deficiat
ft,,, fitodo; cum contra pices fint in (ito
ft t  tc  PftFcdti, ncc ita odibiles. Hue con-
(ii s ' lationc vidlus & amidtus Ihidio-

aif

f
" .

,ja«> '-'ominum gcncrc carerc nequear.

ii|| 1 ' c  fidiffime confulo his, qui hujufmo-
,/ ti 0|1  "''''urn opera uti coguntur, ut rogmi
c>'  in q  clc, 'fgent fratemitatem. Nam hoc &
itB'j Sd e  ^ n 'l'io & mutuatione pecuniarum ,• &
r  % Ca labenda  > li'nummos in prxlcnti non
V c  s>  plurimtim prodell. Rccitabo vo-
^uit f . ni Pluni, quodalicubiaccidifle audio:
I.T  toQ a >ando mercator, qui anibivit lfu-
lt  J<it Cl I' u ^am fratemitatem; Hie beneefie
®tfq’ 0  non folcre fc quemquam qui non
’li^ ° r< fi>fisinfratrem aflumere, nil! data

\  r) a I r ^ la  five recordationis lymbolo:
if  '^ij 8 e ^iens de tali oblaio fratre , quid
, %|: 3 Ua -' r ''’> Cui infit ille, placere fibi
ff 1 ” Ct ' c i fili) qux ut det, impciat. Con-

fetuit

1

D b J, u ;i b

1B Dtur

c,t ictn

!'<> !
" lc  mi

> P<

''tarn

>Kui

Silii

«I4

fcntit pix > poftero die promilfum cxp' a
Vulete uum lixc praxis aurcum os hab"*
Remittendum jgitnr potius aliquid de i ul "
rigore , quam contra propria connnoda 1 '
boraudum. \

z  5. Quid de Vtroine ceiifes : Kirn ^
tdti quippiam inde decedet  , [J cum juvciH
ju/inodi fccdus pcingat  ? Iilud perqtianl
lemne die inter nobilcs audio ; imo „
quando cnani ad alios deflucre ritum iijjj
animadvctto , bap jftC rttlff 0'lljUnf'

fcparfr obcr J?cvt$!id)e bjincfc' 1 ;

led cavete , fnquam Virgiues quo!quot c, ’
ftiratem amatis , nc prxtcxtu frateruK^'
vos in fua rctia pclliciant, fiftula dulce £/
nit, volucrcm dum dccipit auccps, & ^
rorculx titulus brevi negotio in till# 111 ?
concubinx convert! poteft. Quart: pri* >ci *
piis oblta , (ero medicina pararur. J Hj s
1 6. Hie hauflicas b'tbendi modus non 0 f

lr  f,

V S|

m tituif ! 1  !ita n
' ^

*

tyllt

'afi

aiiquando circum(lantiis variotur defumptis S ? (
ex fubjetio recipienlis potum  , Del ex bib ! f  ,'itj
iijerimi

-\>el  v .--ji  iji<

difcriminc. lllo modo mtiltotics  cx pa< %t
fruftis carnium abdominis & jufeuli Jcit)

quiis illitis lorbentur potiones, vcl ex p'^j 'At;
domefticis multoties peculiis plurimis bof,

tis tauriumut ;  vcl ex calceis , quos ^i| c

taro impurus aliquis podicis filius ambe<l |: ’
maguis ffiigultibus protenfo gutture e* t,, 1

hum"''

>

lab^

e pf
ids 1 *

M

ick
n

; d

,0

(ft

fd'i

?i c>
y,$
ic*

0*

riu' 1 '

m*\
is P,

A ;

idr

oik'*

obH

A

cdl"

P O X A N D I.

11  s

Ur: Quod ex matulis ctim ipfis urina:
; lc ftincutis potum fumere qutbuldam pla-
i Suibus ardcpol magis qucm ftudiofis
lc  mos conveniens , & qui hoc faciunt,
> potiorcs funt cambus ad vomitmn rc-

j,j u,| tibus , multifquc parafangis rufticum
"to antccedont , qui regeftum in viam
r^ium pilco cxccpit, fecundanvquc libi &
.^ilia; (ua; menfaradomum rediens exfttui
fecit. Nec minus prcbabilis eft co-
1;^ procacia, qui candelas injtciunc poctl-
j s  'Criptum enim eft , bibe qnod eft iitjtti-
/’’■  Quod dc lfto dicam lurcone , qui
inje&os in- cantharum halcces falfos
^ ipfa cercvifia proluerc , & integros
t^ttire potuit. Ego ipfi aliquid mollioris
^’Wae, quod fpinas noil continuiflet, dc-
jj^ndum porrexifTcm , quod ipfi conduci-
. ,,u s forfan , ncc lanta in digerendo diffi-
1[ as fuiflct.

Exdamo quoties eorum mecumagi-
y  kfaniam , qui non contcnii potu , ipfa
i l,a  fimul vorant; expedirct potius aliquid
jfciorum a tergo vacca: magna: rcccmer
j-Jdcmium ore exccpifle , illndqoe man-
ficcnim & os & vifccra extra omne
^honis pcriculuni pofita forent. Unde
conftat, pollc quern hujufmodi in-
. tI °s & violentos bibendi modos , alio
)Jll! Umvts prxeunte , honefte recufare.

18. Sat

II 6

D e Jbje
8. Sed quid fi fab honoris nojhi diftm

©d)clm M Wat

nf admoneamur

£>ev eg m'djt tMd)tl)Ut ? Nec turn quid' 1 *
nos tencri autumo. Etenim qux fads ^
dunt pietarem & incolumitatem , Sccon' 1
bonos mores font, ne fieri quidem in 0 *’,
polle pmandum l. lj.jf. decondit. inflit • ^
malts moribus aperienda feneftra , led r
tins purganda a corruptelis provincia f
pr. de offic.praf.  Quin & quod in proprj 11 .

corpus fevire non liceat. 1 . fin. 6 . fy

bon. qui ant. fenc.  cum nemo fit tncniW
rum luorum dominus /. i i.ff. ad l. <Jfa
19. Ipfe bibendi aflus yariatur Mjp
fariam.  Ego paucas allcgabo circuit!”^
lias. Sic nonnullis placet ore attollers ,r
trum. Alii citerius apprebendunt labr |inl -
ut inclinato ad terrain capite bibant : Q?-
dam duo eonjungunt pocula, & fimtjl' e Jq
bunr. Reliqui non manu adfumunt > 1£ j
braebio innetftunr poculum. Sunt qui ,,
fronttm ftituant vitrum , ut fenfim pe f 1,3:

, t " 1 m cu

W>c

}Waii

fit

Sft-

ht\

’iti

p r ' v atii

Wit

tJ 1 -

"ft

%/



P


«

funi veluti canalem in os defluat , ubi P 1 '

ll»' *'!

gat:

exteris hi infignem mihi prxrogativain .
bere videntur, qui bene nafuti funt, it 3 .:
inferius in curvaturam ad modam t°' i ^ ■']'

4?4 tr

in curvaturam
pfittaci nafus abeat.

30. Sunt alii qui propria nomina pr°P'd |j^.

gdticulaiiones & cremonias adhibits-, .
bitionibus indidennt.' Cujufmodi '°I

f

I#

Is

CO n il bl

illO 1

it

* I' O T A N' D  r. 117.

I( m $ I  3}?«r(i / ’Puff/ cujus mirx fum fo-
6 Wi' - S  P ot ' us  fantafix ; Poculum lati-
t \i  H#i Cu ’ ver ba nonnullacym quaterna propi-
<) " c  adhibfntur : Item £)v1£> 9\ofj(dtt

•< 1 P (

%

M*

J 1

M

re (l

’ r <5

' l i

1),

/ £>cm unbefcmtocn (ntnqeit.

^ 111

W. 40 ' .tllft' fine Sd)muct / fine S3(W*

^IU), De q U o poflcriori fi roget quis:-_y/« pile

iflm ^ ere  j ueat  1  qui barbam non ha-

Ptj v  .^*fpondctur id jure fieri non pofic I
".i “Uo ... ~

etiirn prx(upponit habitum. Qux

ui

,if

. j t ltas  tameu in fbro non atrenditur.

%  ' dc poculis tot aider O' con-

toiifj e y 1 ‘turiendis  ; modo defpiciamus dc dif-
haujlibus  , cujufmodi eft poculum

\ a ‘ orium  1  tcv SBiffomm / cujus

kfguam familiaris eft ftudiofis , fi
id f/° novum hofpitem nunquam antehac
tiitjj ulco  vifum acceflille videant , eidem

r^cnt ■'** P ra; ^ at ' one  capaciffimum quod

' V ’

nt  poculum in ar<rumentum accdlus

tat-r • ~ - •

ijl pojfet  , multoties qutcritur  ?

L %T  S r atillimi affenmt. Quod man rcBe

rj  . .r ' ■ . ;

|I3 (|[i « lva  communitcr obtinuit. Quilibet
! °  1 i ,s  f« Ue  ^onarcha eft in fuo Mulco, ac fic
!!£ ! | |W(1 legem babet. 1. de conftit.poc.  Ec
Wj s  . .oorabimus contra confuetudinem


’(Jill °btinentem. /. 31. ft. de LL.  Ubi

i, ccuncl quis hujufmodi honoratus po-
P culo,

k



118 D e Jure.

culo, denuo licet alio tern pore redeat,
eft conveniendus , nifi Mufcum fit m ol ;
turn, quo facto, utpotc novo acquifit° *
ritorio , novis fan&ionibus opus eft,
hujufmodi ftatuta fintlocaiia, nec ultra fr
tendantur. /. fin. de jnrifdict.

31. Iliad agitatum (xpius: Si cuiinff'f
acceffu poculum non fit oblatum  , an DoHi*
Mufti ptri offerendi tacite videatur renunettf-
hofpitcmque nccefj.tatc bibendi libcrajfe  ? Cert*
ipfa mtentio & teopushujus poculi attends* 01 ' .
affirmandum lllud plane videtur . Contrary 1 " »
tamen ufu invaluit, videturctiirn dominusr i
in commodius tempus fibi rcfervafle, cuf ’ t]i
necea, qux merx facultatis funt, ullo tefl 1 '
pore prxfcnbi poffint. 1. 1 . de via pub!-

3 3 . Hucufque dc totalibus bibitionibtlS '■ r  li
crdioit parti ales  , cunt non totum  , fed pars If’
turn hauritur , pitta quandoduo vel plures , r

nno vitro participant. Qttalis eft perrtiag? ; ti
ilia hitmpa , quam vocatu 9^61111**' "


f

cujus potentia non eft exigua'.jj

profternendis ctiam viris fortiffimis. * Sic l "
inferioris Saxonix locis qnatuor ej uno & ‘l ul  ' (
dein pleno vino vel cerevifia rcplcto canil 1 * 1 ? '
bibunt, itaut tres priores (emel tancum b|'j 1
bant , quartus vero folus totum quod (Pj'j *
quurn eft exficcet, qux forma potandi vU< ,
go nominatur. £>CU ^llcT)§ fdjUpfffl 1 '

3 4.

P O T A N D. r.

A Unum hie admodum ■M ultvrcm notate

119

° ,
c t(

af 1

lf >i«

*4

i^Jf

it'A

1 US)'

efi

;/*

V,

res*!

Su

'C;\ c T s

praxis aurca eft, quern ob-
in aliqua bene conftituta republi¬
cs ^iJi in cadet}! menfa juiyftim pci pa¬
ir, l '° n  /ecus ac columbai allolenc, feden-
iiiyj' lr S'nes & juvenes , ubi complicatis
‘f  inf ; C ? t " digitis annularibus adfumptoque
'* lo' ! lls  Per utriusque manum fimiil pocu-
■JWifque velut roftris& hie & ilia bi-
fit 0  j 1C  ’ & tandem ofculo ecu figillo appo-
focietaiem obfignarunt. Optan-
Vj| ubique (olennitatem hanc ufu

irj ® > jurarem multo lapidiores redditos
\l 0 ‘ >otUs  1 fed (proh dolor) imperitorum
b, /"’dam incuria plerifque curiis pror-
"'ercidir.

; r  liof tradatu non onaittam cele-

P u, ilem  aniculum. Quid faciendum
I ,ff  i'll* CX w '° CMt karo bibant  , unique in-
'i yij^dron pernutatio obveniat>  (quod fie
|(|lt Pin *n>u., dum aliquando ipfe liquor fo-
uJ I 11 T? labi' Catu rc iidt° per nares  in eaniharsm
‘$icf  Ur ;) Non iniquum arbitramur , ut ills'
to Ca otUm  > quod reliquumeft, exhauriat,
11I1J. ^t, 3 Uc  puero camharnm relucndum tra¬
it) ij ! j ^ j} c  peragatur in opere. Quamvis
1 f £ [J ^ c, ^s fortuitus, nernini imputari de-
^ ta men ex prarcedente culpa pro-
,1 P ,x ftaPdns vcnit , lib.  ^.§. 7. ff.
' Quod in propofito cafu acci-

dirte

liv^

fa.

(/✓

K

U R E

XIO D E J

dille evidenter patet, autcnim modert 1 *

dcbuilTec bibillc , aut maturius ore avid' 1 *

1,6. Sed f ille fuas forties for here  ’“L
dcpreccturque humllimc  ? Iptcrefl quidcrn*' ■
pub!. poEaas (hum fortiri cxittim. /• r'f

’^Vrim
V| fiam i

fc

JW|UC

Y »lis ita
l 5  Untur

mus. C. dr pxn.  Purarcm tamen cl , tNi

tate hoc ci polfe iemitti, aliumquecan' 1 ^

Cltlll!

rum ad (ummum ufque rcpletum de flfl ' Jjftcs,
ebibendum tradi : Ignofccndum eniftL ?*' 0 pc

n

ei, qutjanguincm fuum qualitcr
qua'iter redemptum vult /. i. jf.de  j] 1 P

qui ante [ent.  maxime cum (cvcritas k*Iw

U'nam

; us,,

unit jcni.  iiidiiiuc cum ICVCili*’ i* * *•»> ]

cum aliquo benignitatis temperament® }}>  do;

niri debeat l.n.pr. ff.depocn.

57 . Finis et Eefectus
ipfa inebriatio.  Cojus

modum ex pedi ;|1

mum plutimi defiderant, iuque eo

• ' - 1  —1 f)

it«'

niendo audtorcs variant. Extra cornt®’.,
fi am e(t vinum citius occuparc ccreb :l) , (

quam ccrevifiam , quoque utrumque

bus fit, co validiotes el!e- operations

S,t
lln  luu
»■ c

'"ends

&

nof'Di

, CU VdUUIUlti CUC' jf  j-'UOri

vettitur carilo ; Senfmne bibf^jk % Vl|


an cum impetu  ? Et (i hoc

Viti

" trm  "S 'i!s>

:is Y

uti fuppunpendus >  Dc hoc fic habetc. Qhi

quit uroendus ft poculis  , an minoribtll  ^_

cum impetu fluunt, plus quidem rob 0 ' 1 ."1^^ (
%  habere, citiufque ahquod vacuum corOPTd

ioTSff

re; ca-tcrumfiexitus inferior obmratus .
vel aliquantulum anguftior , codern c f(,

ipetu

refurgum & effluunc

quo

in'

flit'.


fu® : ': ’


Cl- 1 *,

u ir* lk

P O T A N D 1 . Jit

.jS-  Etem pi urn fit infundibulum Lagenae
etf'f Vrimpofitum, per quod nifi fenfim cere-
Jiim mflilles, patuin iagena capier, fed
P'«af|u c  pcnbunt: fi qui tnagnis onerantur
mP-• T*us (tame pcde ebibendis, repleri quidcm
•U  w n ‘ Ura P offunt .’ utdigitoin os immifio,
g^fitpuruniattingere vinum : Vcruna di-
:al, ‘v J^iustotum rejicuur, (cavefis nc eregio-
11  (Hi . s > ni velis falutati litera longa) & fic
" a lj| y °feratio fruftranca eft. Comra fi mi-
t )<  Jj c ^‘ s  pocults agatur , illorum vim (ut
ll  (j' to um eft animus) ftrcnuusfloccifacitpra-
l ([ Ctls > illaque ultro cum voluptate promo.
' donee tandem hifee illeccbris ita fafei-

,ito

tj 4 Ur > ut ncque pes neque manus fatisoffi-
facere queat, ut ait Comicus.
Cum itaque omnes machinationesco
ij^eudant, ut quis ad extremam perduca-
ebu ll1 'i^i etatcm  ’ var * a  ftratagemata, quibus
Vfl’MH n ' cm ‘ s  alicnationcm evitare fperant,
J  fcl|)it- r P ili!) us cxcogitantur , & cum prirnis
i, [ ’«l , 4C 0rum  “'^delitas > dum fua aliis obtru-
V ^vitra, deprehenditur. Quod rmm hona
tti?™' 4  quis facere pojjit juxro!  Si incon-
(>  ^ifl^uousjDatutalitcr quern circumvenire li-

nui

did 1

in» { '

i!r o« (! '

Qii>

omP'

(if

ut licet. /. ii. ff'. Locat.  Quid caufa;
Y’ quo minus hie idem dicamus, pra:*.
i lln  cum vigilantibus jura (ctipta fint.

[Mt J* k ' *• j. I

n cu 1 " V‘ x m  fraud, cred.

, j n fr: 5 * Finem  cum afTccuti fint

fiipHl F hofpites,

Ill

D. E J 0 U- E.

hofpices, nwiScas festraiftare incipio^’j W.
omnia tutmiltuarie , ibi ilamoribus &'j u “J ..^d

tionibospcrftrepuntomnia. Necdefant*| %e,
dulationcs Yocum, cjuibustota domus p 6 jjl "Uli

uuiaooncs Yocum , cjuioostota uorau^ i

natjcujufmodifunt: / l0 >

2'Jviu/ :c. urfr <F

$vctmb/ic. ?Rdd)tbar (5.0ttgd!.<^

“n«i

cingutenitxu)/ SicfeUm/ :c. Bo ^ frc

vi:ium poft Maninum , &c.

einSc^'ffmit Ql'cmgclabcn/ #$ vj Cn"
fcrf) bat ^dvcfcmuctuT U'td < 111 F S(
93it;r.tr/:t. SXi'tottcJpimbt/K^’
-tnrfcft fputiy atifl ban/ u. & fur* J
fti^r ein <3awc m0o ty/Mc/PMy ^ ln
|cincuiO\bOiciu/, :c. Sir ^ailjdF c» ffl
<iu|fb<n 3 dU)K/?.c. < 2 Badft)oU?nwt r ! 1 ,j t
gm/ :c. Jpanf:lcm

lati

Bacchus ubbifcarii. "Et cum (ua‘doli n  , ■
cpixium alix qiu Scales'voces: Pfavli^v j

mciicamile'nsEcoiijiihdisomniiini ♦6rf6®fLi - tn

cantaivur; alias qnoque promifcuc/msB 1 '' Nui
... .a._' J ... 1 . T-wit’ k.

S'

Hi;

cantiones cftormarc & dcc.'aniarc loKfl
<jaod abditu petjiicuhdum eft. "i

40. Qua occafionc placet dcfpiccre:
quiin coHVivio tacitiis jhlent rcIiqtmuM v»<( f v :
l ire non vulct, prltunwfur cxindc uovUS pff'v
[us, utpoic <[iii tie [Hint ccrcmniiis

'las

Si.

fare,

^ttlit

“Hat.

Her

I

Pot an d i.

'15

Nametiam is, c]ui plurimos annos in

iijbiJ A|

gw * 1

<(»

Bon'

I
iff!

$/!

i\\f.

m

j.^demiis contrivit, ita fe potuit lircris abdi-
[j( it- ut  r crrar ° 111  hujufinodi fodalitia ipfi
PrJ (patium rcliquum fucrir, vel ut¬

il 1 ’™ . atl( ]ue aliquando iiitcrt'ucric , non tamen
U °*itiu$ cumfta obfervafle potucrit; omnium
ibidem nncmoriam habere divinitatis nop
Q-mi-aus eft. /. i. §. 14. de V.  1. E.  Sic
r c ecowratio ftatim is praifumcndus ftudio-
s ’ qui in omnibus hifcc decantandis ftre-

"“am

|,. lynjuiigerc j'uicii upci<im ; ipu etc-
^ Pennalcs liibtiliorcs nohnunqDam lia-
Ij’J.Ppititus, & ea rimari poflunt, qua; vcl
^iofis Emit incognita.

4i. Non infrequenter quoque flint dif-'
*ationum certamina, ipfo jam cooperan-
l *w>o, juxta illud:

> ^ bil>o vinura, loquitur me a  UnJtuci latinnm,

h,

11 i t*

,fvj)l) ^ *<■'Midi cali ecs .quern non fecerc .difertum.

'• f.  “ tn (>rimis novitii ferula fcholaftica . reccn-
i  axemnii admodum fibi placent, & bar

if)

jfc

qV‘

if ^ ni  demulcent , fi de Elite & non Elite,
“ • '/ »• te  <l#j|$ 5 nttivo & cjuldem notiouibps
id 1  f'biis&fec.uidis, 8e affeiftionibus, Sc qua:

' , ’ 11 ' ^i'ls farinx alia myftetia Platonica font,
M .((ubtiliter puto) in. convivio difcc-
“atequeant, puiantquelioc pado omnium

ctj'jjf' ^'ratione- fufpicionem Pennalifttri de.■.
i lllate  > naiVt  ft 1115  ftupendam hanc" crudi.
'Pticrn in 'trivio namin' vel mtiffitare au.

Ei ' derec,

1&1

ii4 D e Jure

cicrct! Sed nefcio qui fiat, noftri
oculati , afinum Tub exuvio Leonis dc®!
fcentCm fine pcrfpicillo confpicere poflo® 1
adeo gravitcr advcrtunt. Hinc fit, ur
rum difputatorum paralogifmi aliqu 2 "',
folidiffimis alapis relolvawur. Hoc vl!
non folum Fanes ifti tnfecli fum, vd 1 '
ctiam ex ipfis ftudiofis nonnunquam
rite licet, qui admodum proclivcs fit" 1 ^
difputandum , fi vel tanttllum occafi°j'
pra’beatur : Ibi fi ad omnes audires t jl<r
vacim ioquentes , Papinianos, Ulpia"^
Martianos, Africanos, Julianos, & ^
antiquitatem Jurilconfultorum. Nec l>c i
Neoterici, fed Donellum, Cujaciunii',
brum vivos addle dejerarcs. Br, Bl, Pj
procul ire jubemur. Minim quanraco"?
ries LL. quanta feries ranonum adduca" 1 .
Sed rcdcundo ad quatftionem non fine Py
culo eft, verbis experiri velle, ubi po cU j„
res agenda venit : Vacuus venter bib' 1 7
benter, ncc fc verbis cxplere finit. Et T
opuseft verbis, ubi rerum , id eft, poCj\
rum teftimonia adfunt : Quae res
quofdam movet , ut fi verbis vincerc <?.
queant, verbera fubftituant , ut mult 011 *!
obfervatum memini. Et re£te quidem
Sauhis inter Prophetas ? Eo etenim in lCl j
efle debemus, ut omnia fiant decente 11
Rcpublica & tempeftive , fi quidem ^

>i;

15  per
?" ! ea
ices,

^ OS,

Vjt C 1.

H

torli

iu t V]

...4t

>1

v «anr

,f, iiid

s

■Opr

Mt.

V

"'Bill

‘"ittc

J'lcn
S i

"ofa

9k
*  u

vrf

lelii f

Ififl

lt K|

at

viti*

•erf

rep-

m

it«

erf

a p

rf

a 1


P O T A K D I. 11$

^tinia omnibus & ubique conveniunt. Qui
pputarevult, cathedram confcendat, quo
1  Psr»cmumcft, pm!” qui aurcos monies
pollicebantur, magis filentquam pi'*
, !es ' Difcite itaque frenum injicetc lingua* >
^ °scoivtincrc , ubi opus eft, & vofmet fer-
t 9tc  loco magis tempeftivo; non cnim pe-

quicquam (iiberit, licet eruditione

P r °t(us mtumcfcatis, quod rnmpanturilia,
111  vi tantae copia: dentes excutiantur.

,4i. Multi in moic pofitum habent, ut

Vuntolum inebriati continue rixas mot

Uncle quo remedio eorum procacia
'Jin dtnda fit  , phmtni laborarunt  ? Coni-
j*' j ll| Pitet obtiuuit, hujufmodi homini rixo-
^Ptimo filentium imponendum ; fi tacere
<•}# “olit, minaselTc addendas, quod (inec turn
: '"£“ 3 : petulantia compet'd polTct , com-

^"'bus impends bene deluir.baium rc-
bi 1  j 1  . J tci1 dum e(Tc , nude venerit. Ethicpro-
: <1*1 Audi modus juri conveniens eft; ma-
jdJ; | ni  namquc e populo tollendum , ne la-
rfj  ij” 5  sagetur, cum conftct unam ovem fca-
te^j Asm , totum polle inficcre gregem. Ncc
T? c  vetberatio cum relegationc conjundta ,
cuipiam rigorofa videri debet, quod

q 1

ip ' 1

,rf

b-


o- J J us  duplici poena affia debeat. org. I.  i
Vr praf.  Nam praimonitio dupl
aggravat. iR. §■ 5 ff. de pa

4-

ex

aggravat. §. 5 ff. de pa:>i.
Mm mm ccinfuetudinem delinquendi
F 5 con-

11 6

D i Jure

contraxille pratfumitur, qui admonitB 5  (|„ .
dcfiftu. lib.  3. O de Epifc. audtcnt.  *- * 111

4 ;. Plurimi bene poti excu(Iionib u *

i'4 f S f
s >’in
*  Sieo

neftrarum , omnilque fuppcllcdhlis d'^ S S ^ e| i

15 ** ». jjh. ^

rationibus & collifionibus dcledtantur: Q! 11 ., h.,’ “c

;  tf  -"''Ji,

imo clibanos dcjedtos & per feneftras

ttos accepimus. Quod Schorifhe i"
taiionibus Pennalium ut plnrimum atti-qj.

rc fojcnt j amjuauuu aunuc mere**'*’ . h.-
cum iis agunr., ipfamquc bibliotheca^ if
ipolianr aut corrumpunt. ^ ■ a .

aliquando adhuc inclcnic 111 !* JMia

fan

wdunt
exiftit dubitatio non

_VL!«,?, zmm*

damnum Pomali iUatum jit eoMpeufadfi  y r ’

Srhnrrft.p  rnmmimrrr fpiirnr . mint! Dv W

Schorls  communiter rentnc, quod - ,..
quia quod ad jusftudiolorum artiuet- ^

a

p

nales pro nullis habentur. I. Qitod " ,ul

5x. ff. de  JQ I.  Sed veluc civiliter nioj

irin*

tet

arm

^tina

ht.

%

3d

dicuntur./. ante pen . d. t.  (ervi etenim ^ /tac
ftudiofornm , & jufTa corum ezfequi c

Hduiuiuiuui 5 tv ]utJ4 tumui cjuvv|u*  .. v -u,i

guntur. Eodcnj facerc ajunt, quod ^ I ^ hr
monftrofa fit: 11am cun' q ™dd.

ualis editio .... .... _ -v j««rr

tura fludiolum facere volnit , aberravi 1 ' (
& Pennalcm edidcrir. Monftrum aut^ Mei
non pro homine. lib.  14. de flat, ho" 1  ‘ Sor u
ojlentum.  38. de V. S. 1. C. de tofUi-h 'i I'd, t;

rcd. inflit.  nedum pro Itudiofo nabcatufj % ^
Practerca banc caftigationem non malo a! 1 . 1 '! Sjj),
mo , fed emendationis & inftrudioi 11 *, ^r,
gratia fieri diflitant, qua: non improbd 11 ! ^finr,
jure. 1.1.  G. dc emend, propiuq.  Stud' 0 ' 'll, j

eniH 1

P O T A N D I.

’ ^ f*nt velmi magiftri Pcnualium

117

intcntos c(Ic oporteat, ut mores Aca-
ius** i'^'cos  addifcant. Ea propter ft vcl ocu-
lil *  5 *ftnnali emulator, injunandi animoid
Tiiif l ° 1 'fieri prxfumitur, fed aiiimo dilcipli-
IS (l f /. 5. §.jin. ff.atl L. tyf'juiU.  1 S.§. 1.
11 vl  Jl J* porn. Qui textus quamvis inco illrs
.‘we videatur, quod ill fine iubjiciatur
cot 1 ® Viliam locum lurum habere ;  in prom-
1,1 1  ,amen  habeiu refponfioncm, loqiii il-
< fikL^ cm  de difcipulis, qui (iuutra-
•tft?  J bi!cs, quod videlicet hujulmodi violen-
idtr  "’’tetBedia, inearum inftrinftioneHonfinc
11# *%netida. At cum PeunaUs fit dura: &
pf" "ttinacis cemcis, duriore quoque cunco
1 wA  die , 5 c non pectinem fed ftrigilem
lO^Y'^hibendam. Vcrum ntcunque  fpecio-
1 $  . ’'He ita dicantur , comrarium tamcn in
lj i~  ™ii£fo juris verius eft , nee difficile cfTet,
pti f ! i'll brevitatis ftudium dilTuadeict ad allata
a n) ’ refpondere. Tota autem qnxftio
ard’ iiitt decifionrm capere podc videtur, ut
.u^ , !l ftet, ,yin Peimnlis ^Jiulcat privilege flu*
'| ffrum  ? Quod luperius qtiideni negator j
’1 1 1 *. tamcn communi calculo in

ort

iJ

ratof'j
i apj
ion' 1 ,

f'l r\  C, Nc fl. pro p,:tre  ,
'!l !Wem diftihtftio in

b , c 1 q n S crc - prrtio If. tit-pub!.

iJi^ 1
ini 1 ^

affitniatur ;  si 111 la
in d. auth.  adliibc*
Ergo ncc noftrum crit earn textui

in rtm

5 . If. tie prafland. leg.  Scd potius
F 4 ratio.

JlS

D e Jure

qua movetur Impcr. xque in 11

ratio ,

qui noviter ad Academiasadfpirant> ‘l 11 '
rcliquis , qui canitiem in Academ
traxerunt , convcnit. Quarc igitu* i>
dtlpofitione liujus juris cxcludcmus , *>.  B
/. 31. ad l. tsiqitil.  Ec hoc quidem in *
turn verum efle ajunt , ut ctiam ad
qui primum ad Academiam proficift' 11
licet cam non attigerit d. auth.  porrijj
dam ftatuant. Imo quod majus eft •

in Gymnafiis, Cxlareis privilegiis non
—delitefcentibus  hxc privilegia

l>

natis

buum. Utut (it five d. auth.  cos 'cotnp 1
hendat, five non , hujufmodi damnum
turn rependendum eft ex juris conim"V ,,
difpofitione., quam ft quis ad PennalesP'; %j,
tmere neget , nx is album a nigto din'd "tit

If

Ns ev
"on,? ,

f h*

" s  opt!
? W
I' "equ

t( 5 ti (
S'aiolei
','ftori;
'ire o:

I? * c

l5 « ha
111? c (

,{ tent

negabit. Scd hxc eft communis TheoMjJ,
In praxi quidem miferi ifti Pennales l
eft genus timidu'm) frendorc deiitiurn
minis facile abfterrentur, ne jus (liffrn Pt
fcquantur, qui ft tamcn rem ad magiW
turn dehirrc aufi fucrint; non lmpuniil 3 ''
hxc Schotiftarum violentia.

44. Mirum eft in tanto ebrictqtis gp j
gite omiitm exftinguente rdtionis & m £ n’°j
rix ufiim , nihiiominus (anas cogita 113
nes fufclpf pofie, quod tamcn a noftris &
Jigiofiffime fieri videmus, dum non ntim-
motes trablationis oblatx , ipfos bolos *

45-

jni

ifeo

]«o:i,

Jolor

narur

>i>a(

‘“cm

iOtU S

je tr
tone’
°nin
r ejec
tom
k  a
curt

P O T A N D t.  119

;hu? crudant , & iiofpiti vice compcnfa-
j k  ^nis reddunt. Dubitaii itaque polTit >
<]'■’* jf" hue rtveftio in multorum prJtjoUia fa-

J Piquant turpitudtnor. japiat  ? Comniu-
r' s  opinio eft quod non ; illud /iquidem
f 'onfequens neceflarium , quod provide-
"equeat. Unde tantum abeft , ut hofpi-
f|  fucccnfcant , ut p’otius fumme (ibi
^o!««ur , triumpbantes de tama obtenta
,'ftoria. Quinimo allata aqua jubrntmun-

tts

i;

n'*'
e 0  &

a

if.

\

I

: u« iflc Xomitutfiat , amttmcaliqttid
’‘bcoris Iccum trahit  ? Maxime , & ita
idc *-•- ‘ ~

|

5

os, & nihilo fecius examen continua-
, . tl  Comrarium tamen ex jute erucrc for-
)n  baud foret difficile, led periculofum ni-
J 1115  eft , contra commancm abound aude-

fentaie.

45 . Qua ftantc fentemia. Si in prjfcntia

"' ji || 0: idic pradlicaiur. Quod multi non' i
’ c  ;°'ore experti fum , hoc ipfo omni Ai

®itum

Ibr

tab*

f\

1110'

itio'
iff'
ITlf'
iS S
OlU*

fine

experti fum , hoc ipfo omni Ama-
gratia exuti. Imo audio quempiam
jj 1  aflideme virgine, quam perditcamarat,
fena appellatum , & mambus pedibufquc
c  menfa efle dejeftum , quamvis nullam
*°»clavis partem commaculaverat , fed
°mnia in proprium pileum ori obditum
f'lecerat. Quod tamen durum r.imis ,
fotn quilibet (it return fuarum moderator
“f arbiter. /. u . C. Mandat.  Sed itaftylus
tBt i« obfervat.

F 5 46. Non

tjo D e Jure.

4 6 .  Non minus in eo deluda'.um c |
Nnmr.e quis in medio virginum refulc/u jj'
bonore juo ad urinam reddendum  cx/#fr
queat  ? Quidam admodum inVcrccuodr
id efle e*iitimant, & ob id in varia in<B
runt remedia urinam fufpendentia. ^
cjuibus do iis remediis nihil conftat iffy
naturam cocrcendo urinam reprimunt) 111
que dum lachrimx ex oculis prorunip 31 ’ 1 ’
Audivi clegantem dc quodam juvene
ftoriam , qui in convivio virginum
aflociatus, & undiquaqueadco impenle f 0 !
culis impetitu? eft ,  ut brevi tempore *
urinam reddendam natura inftigaverit.
i!le impudicum exiftiman^ tarn cito ft 1 '
gere , viam inrenit pudoris falvandii*
verctrum fuum fortiter intenfum in ocrf a!t
quibus tunc tetnporis utebantur, ad ventre 1 ’’
ufque porredlas (Eques cnim incelM
immittit urinx reddendx gratia. Qu°“
dum agit, ecce rnfelici e regionc a virgin
poculum offertur , cujus cum (ufcipie«“’
caufa furgit, ptorumpit nequam ille $
menfa latitans, feque in ipfas virgintn”
facies effundit, quo yilo hoc monftro i
clatis vocibus condamarunt , non feci ) 5
ac anferes , ta , ta, ta , quid hoc eft;
Perpendite quxfo , quid cordis fuerit ip&
mifero. Ne igitur de nobis cadem Iud a '
tur fabula > nolire ufque adeo ciTc metier

loC;

k;

'ftitlt c

Kim

"civile

>po,

Vd,

?-■

47.

^ (i

k^ca

'«1Vo

hope
f. dc

•tboa
>ts 1;
hltcn
'*.d

'ttfa

be 1

'Xen

«dZ

.4'

m

rf

ijtid

i

r

2t^

P O T A N D I.


Ut

'it

veteamini opus reddcre naturar,
't|j nc ^ ipfa: virgincs , licet admodum
j. 1  eflc (uhtiles , per fudorem cmitterc
■ Unt - Et licet illud aliquibus vidcatur

'^ci

:,v ile

2 K

melius tamen clt occurere ill
quam port vulrieratam caufam
Um  quaercre » /. t. Qu/indo liceat.
ti'D ct ' /'"• jud.  Si ille in tempore furre-
ft t  > noii tantam ignominiam contraxifc

o?'. Sed redeundo ad vomitum : illud

fin

i»

:tcn

t ( c<> !

it»'\
juo".
Jin' ’
3*i'
(Or.

r o  i '
■cii* 1

dM

ip |i‘

Ja'

ff> I

Jit; ^“‘ e  litigio-elTe deprehendo: Uttum is
lo alierilis facie/n vel vcfles con -


'P°(it

mj'nriarimi ant L. tsfytoil. aBione
yueat  ? Neg. Quia voluntas &

file p  m  maleficia diftinguunt. lib.  55
\ r rt ‘ Hie vero delinquendi animum
, cum neceditatc compulfus
tfj iY”  cmitterc coadkts fuerit, nifi.,den-
^“^are mallet. In nepefRtacibus
U l( j t  I J em ° prrefumitur efle liBeralis lib.

^eat.rr ' ■ Huc  ^ ac ' c  ’ , c l ll0<1

conditionisejus, cum quo

j.43. De O. I. lib. ty.ff.
fi<er c Y/ -  Si itaque in loco hujufmodt
% p! 1 ? deftinaro' incuria fua quis Iteda-
«t|^ 1 1  'fiud imputarc debet ar%. §.j.lnfi.

VP°iviam (uperius in virgmes in-
. ■>  memoranda iiic tra£land3 venit

F 6  qua:-

I

iji D e Jure

Quxflio : Satis tie tutum jit yirgincs isl ell t
hitjitjrnodi comerfatiombiis  ? Acdepol V
tunc incettatign (biennis die manuum > (l
que furfum verfuin in oroucs angulos ll,s
rere in more habcamus, & frequenter < )P
quam oves erramus , praTertim fi lti 1!,|l>
(quod contingerc in proclivi eft) incercirl?*
fuadcrem ne nimium fidcrent , latet ci' 1 "
anguis in herba, qua: (i cufpidcm alien 1
gar, venenum cxlpuit irnmedicabilc, ‘I 1
fumpto adeo intumefeuntpuella:> utnuW
Emplaftrum, licet vim liabeat maxing
trahemem, tumorem ilium extraliereva'^
(non loquor dc illis,. quxpaflavicam tei |C , p
artem , feque contra omnes ictus prxnif'Jp
norum.) Cogitent quoque optima; ills®*
latex , quam pcriculofa'res fit Virg' ,) ‘ t:1 j
cum cam ofeuio delumbari rradant. i
lib.  1 6. C. dc dor at. ant. mtpt. per test'
him. a  Perpendant infuper & accuratius *! r
quanto examinenc illud pontificis pf*,,
gium in x. fi pauhts caufa.  34. quad. <,■  *T
Deum quidem corruptam virginem relnie 1 '
tare polfe ; A quo non procul abeft I’ff -''
Lb. un. C. de rapt. nirg. ‘  Qua: fingula l|C
fine gravi confilio quibufdara in meiH c ^
■venifle fufpicor , qux cum mordicus Q
fuamque falutem defenderc voluerunt, j"'
diguantes in bafee erupifle invedlivas & y

fenfivas voces perhibemur: fine me i t'° e '

tofl'!

>onf

'lua:

vein

%

her

hoc

fci

tin

mi

<li 1

V

Will

deti

tun

'iai

l

v di

Do

aut

k

!?l

)ur

Hr;

lit

tf.

fat

POTINDI, 1 } }

tonfam: Maiium de tabula, Define, cjuod
^usecis non invenies : Domme quot (unt
'twi; vel tit Neotericat, Hui eoncafpiras ?

^9 (eibc nic()t/^cb wictont enter bod'/
l)ormmiff/ (affents t>Ufben /. icfjt obet
nodi «l)c / bet J?en auc() fjeutfeb /
£>iefcQBod)enid)t/ OJZeintjf)ttotjitd)
cmJpure bin/ bor wen febet jbvmid)

(in/ kg'mid) gen/ & quos font hujufmo-
<li tndignandi formula; alia - .

49. Oppoaunc luc quxritur: t M'isqui
W p.iclo manum in virgmis [mum voluit im-
Vtttere , injuriarum j’ofjit convcniri  ? Equi-
*krn fi nuda appeflatio , id cfl, blantla fo-
luni orationc pudicitiam attentare , inju-
•iam infttt, ut infert. /. 15. §. 19.18. u.
f. d: injur,  quis negabit , fi quit ad rem
y elit ptogredi, injuriarum nafei actionem 3
bonuis noftra per vimintroita l.ijiff.d.t.

effrada /. $5. pr. jf. dc furt.  graviflimae
ft atrocifTmia: injuria; exemplar eft ; Tunc
fpfius virginiratis violatis repagulis nihil in-
j'ltiofum committi adfercs 3 Fores Si  fene-
iba; rcllaurari poflunt; fed hare clauftra fc-
niel illita nulla arte hbrili refid poflunt.
^ /. tin.  C. dr raft. virg.

50. 5 quid fi virgo vidcrit alium , cut
fas non fuerat fubmittentem manum , cui

F 7  virgo

154 Dejure

Virgo mdignata non flit, ipfcque idem, tilft>id'
mm injuriarum a£lio locum babebit >  Ha ll£
Quaeftioncm non exprdl'e reperio dccift®*
aiiquid tamen (i liceretconjedare , dicer#'
difiimulatum prius fadum injuriofiim pr^'
fumptionem inferre pudicitia:Iartac, & fic l®"
cumnonefle perfecutioni injuriarum: Idq' je
ex mcntc ICti in I. i{.§.fedfiquis. i^.dci”j- ir '
Ubifiquisvirgincm merctncio habiiu n*^,'
tam appellee, cum non peccaredicitur. QJ°,
fi habitus aliquam fufpedamfaciat {quanW'
cant Dd. rationem ibi tuifle, quod cx pciU> |!
cognofcituravis) quanto ma*s ipfa morud 1
lalcivia aliqoam libidinis arguet.

51. Prardida aufleritas in aliquibus nfi’
reperitur, fed fe alicjuantulum tradabiliort 5
pratbent. Quod fi noftri olfaciunu* duo »'
mul, fi non plures, manus ad tabtilam adniO'
vere non erubeicunt : Unde illud quandO'
quidein auditur : Ehcm hiccine convent'

mus ? adeo fernper firjaplices lfi.x pnell*
fuas femiunt vexationes.

51. At quid mirum tirginibus bare ufo
7 enire inter pocula, cum ne anciliis quideifl
tunc temporis fatis cautum ede praxismofl*
Itrer. Conflat enini quofdam bene ppW*
port ancillas (cfc in cellas prxcipitalTe , w
quicmque quxfivifie , aliquando quoqirt
cafdem inveniile; imo in ipfasvetulasquoi'
dam irruifle , eafdemquc mordicus dcJanv

We, \

Ioe,

l, etter

v TOuft:

J bm

a Ppeta

&ovas

folet c

&e/.;

s fiqui

**Olcr

foed

pt da
Jjdeu
C«i a,

'*aff

«fur

5«en,

He

btf

I’m


ire

*»Ui

r o t a N n r. i j 5

Wfe, ufiis, monllrat. Quod fi fuligo co-
Ite, fi riiga; vetula: ab hoc furore juvenes
av ertere nequeant, quis virgines tanquam
Miuftiores formas extra orniiem periculi
^anj pofitas fidcjubebir; cum alias natura
’Ppetatoptima, fimperquedeproperctedere
““vas formas iijf.t4.§.i.  Qui inftin&us
*°ler c(le incorrigibilis §.fed naturalia. In(l.
b d.N.G.CrC.

5 j. Defuper & hoc virgines ab hac con-
Ve 'fationc dcterrcre debet , quod fi forfati
liquid furiofi patiantur, eo nomine aftio
la mcn nulla jure fit prodita. Scriptum narn-
qui'amat periculum peribit in eo :
r damnum quodquisfiiaculpalentit, non
jjwtur fcntire i. quod quis  103. ff. de R^.I.
^'acccdit & hoc, quod omnt maleficium
^affecludclinquendi metiamur./. 53.pr./f.
V«rt.  At Eb;ius nullum delinquendi affe-
tu m habere qneat, cum impctu ad delin-
j^ndum impdlatur./. 11.§, 1. de pan.  In-
^urfuriofocomparctur. /. «». C.f quis imp.
I "‘>i.qui ex delidto non puuitut. 1 . \  4. De oific.
ft tf

. 54 - Ullerius defpicere placet , pofito Vir^incm
(  , m  ecu noBuam inter cornices intertfjc congrcga-
aliquotjuvemim  (Quod alias litis periculo-
S^cum communio difeordia exciter /. 77,
•' l0 ' inf. de legat.  i. Quod finguh in earn in-
priraaique tcnere latag aut)cw [it ad la-

tus

R £

1}6 D E J u

tits for.enda  = Arbitramur quandoqoi^ 11 '
(enedus veneranda eft. /. 5. pr. Jf.dc
immunii  Ac propter hoc fenior juntori P r ' 1 ,
fertur. I. fin.  De Fid. infirttm.  Merito&^

loco eum quadani pratrogativa gautlcrc.
55. zySt quid fi virgo junior i potius  r,

vent, ZT nommllis not is , pitta oculor urn 111
Bit, calcatione pedum, comprejjione nwi"^’
(prout facerc folcnt) aut niiis indiciis. fif-

riot'

ajfcBum expnmat  ? Ne fie quidem jur
fas efTc feniorem cedere ci iftiino. H c(
fiquidem eft juris pubiici, cui privatoru 111
pada & cqnventiones dcrogari non po!fr"'j
1. jus pub!.  38. ff. depaB..  Sed ontnequ®
in* fraudem ejus tematur , in vauum c ‘'
l. yC.dcLL. '•'■4m

5 6. Vcrum ft cjiiis ejitnicribus buimorntf
fit erga virgimml Difling.  An inamoratj?
fit vulgaris aut matrimomalis, ut line
propter favorem matrimonii, quod
immortalitatem generi hurnano artifici®*
videtur imroducere. it. a a. pr.  proxin"' 5
juxta virginem fit ftatuendus: Et hocpf°'
pter vitandam Zelotypiam , qua: facileft> n '
damentum & orruni funm capere poteft;
fi Amafia noftra alteri adjuugafur , <l ul
ei adbiandiatur , cumque ea lndac & jo#'
Illo vero cafu nihil relaxandum cu

potui
queir
ad fj
rius

Si

lisi

qua:
l.  3.
Inpit

Ur:

l»lo

oga
jS'uv
- tur.
plni
pta

tali

tur

de jure feripto, noleme volente quantus'"
vis virgine. Ncc hoc iniqnum eft , cun'

potait

S!

no,

‘ cos
tot
ret
vi!
tis

n

pt

Q

iJefl

■K

p r.v

V

>
ii  i'

■i )" 1

iff 1

ui"

n ,! :

iff 1

4

Kit

P O T A N D I

.*37

qn v irgo abire, & poftmodum ilium
jd'? atnat fccreto ad fc vocare, illumquc
t j Us ‘* t ‘ et atcm uf(]uc delamberc , imoultc*
| ^°quc progrcdi ti integrum eft.

(ir) r ^  2 K, ri li ornes fwt cjusdem tcta-
q llE  octe  rem dirimendam die ccnfemus,
l  omnium altercationi finis die folet.
C. comtnuniadekgat. §.opiionis  zj.

o’ ‘ c  ty at ’

t;,: ’ Wtivum liuc referrc lubet dubium:

an-

immtur rein illicitam

^ fiudiofus pofl jornaccm vel in
^'7«o pans pmfumatur rem illic
Meg. Clerisus enim ampledtcns vir-

gu*' c!et  - .

( tir i  bcilc dice’ndi aninio hoc faccre puta-

ah f' u  ,4- "• 5 -^ r c -f ai -

p r$ r‘ 7 l tl m.  9 6.  fed dixerunt alu , non
tad l, 111 ' cos orarc  * ,atcr  '’"for. Quare a
c, 'tdi£ti° ne  libera nos Domine.
K/iter & hoc adjicere vifum cfl

plurimos inter ipfa pocula ad
fit  jjj* 1  fiwnum pmelncs cjjc cowperimur ■.
coj „ f 0,1  faltum ut domimts hoc Hi indulgfat,

tOlQc

tCn °vat ln ^ c l ue " te  ^ ie  convivium velit

“pud fc pcrr.oP.iari facmt :  Difluadeo

1  tis

v ilj s  _n m  Memo enim facile tam inci-

efi

aut

t]ui furgente foie nihil aronia-
pj ai ” uc  Km difhllatitia: vel aliud quip-
Wlc, I ei,ra culi, ftomachi difficultatem pro-
^Uin' * cau ^ > hofpitibus (iiis offerat.
lrn ° ipfi farpiufculehofpites dominum

ante-

ijS D i  J u R s

antevertunt optames vd unicam lulecis &1'
fi particulam , aut farciminis tofli uhurJ
imam atque alteram fufpirantes, (imilc ,c
quid oble&amenti digito crepantc*. Alii in*
tolerabilem fingunc fitim , qua; JinguaH*
ori adhatrere laciat ; quatrunt itaque folli'
cite, nihilnc hcfterna: potion is fit rcliquund
Illud qualecunque fit fibi potrigt prius to''

) n , quam uc longius cjulmodi fiti tot-

queamur : Quid faciet dominus? Puds 1
admonetaliquid largiri, ni Deraea: Tercii'
tiani tenacitatcm fibi objici velit. Quod “

faciar, nuilis madiinis toto illo diecosa^

poterit dimovcre , ted laudant liberaliiatf" 1

domini & bonitatem pntus mirantur,

(if

jeranres fe iiunquam ercdidifle poll rantan*
crupulam ram daelle omnia ftomacho to"'

ventura. Quare hortamur invicern >

ftrenuam navent operam, ac Tub honp rli
amittendi pcriculo 1>C1) ©d)Cftt1
fe invicern conftringupt , ne quis priff 1 "’
abcar. Erfic&ha:clui tranfit non fine cf"'
meiia: infigui jadlura , Cavete icaquccautiu 5
ntercari. l.i.C. tie furt.  » '

no. Roves quid poftero die Bacchi f 0 ^ 1 '
tubus per.iais nojlri fuciant > qtiisve ejlll  r

animus  ? ftertunr in mulrum diem , p o1

cjrpcrgefa&i caput dolet , clique turbidun 1 ’
grave & ad quxdibet ineptuni ; oculi f""

cavi, rubicundi S: veiut nebula obdudli: 0

ci'

'Hit

t! rcu

•Mu

Mu

dim

Wo

fia

%

! joa

W!

'i|

ilO]

tar

to

1.0,

ltd

*it

Jit

i

te

! fc>
ttt

liW

u

1

U . *P O T A N D I.

•ft , • '

1 ‘nipiirurn atquc fordidum, obfuumque
'^tncitca buccellis, pridianum vomitum
'‘Mniiibus: Vcdes turn laccrata: Sc  for-
* )l1 ^ confpurcaix undiquc, non aliter at-
£ c  lus per obfcamillimas fefe voluraflit
I u dcs. Recubawes iia in ledlo per borx
"’'idium am amphus aliquid ruminant
™ ot isadla dici, fi habcant cum quocollo-
^ at >iur; revocam bln urctquc ad mentem:

acciderit,, qua: facctia: condirx , Sc
i”2m egregios Sc  fortes in bibendo fefe
wlibct cilnbucrit, palmam qui qbtinujt,
■' J udcs aitribtiuiit an■ phfllmas. Is cujus
n'Pcnfis hare omnia facia lunt, cadcm fc-
rccolligit, gcflitquc'hofpites fuos tarn
jfi^Rie ebrios abnfle. Aliquando tamcn
l'° n  adco (rouris eft exporreftae & hilaris,
J furgens & Mufeum intrans , videns
4 - n ‘a acpopulara, Cornelium (ufpiratma-
introfpicicnscrumcnam deprehen*
t  . CJ m vacuam. Ibi cubito aliqnamuluni
.P'tc (uffulto 1  meditator , quibus mediis
, t " c  lacunam rationum patemarum exple-
i addudtisque rationibus dubitandi &
j C| dcndi, conchidittandem (ucum fneten-
J 1  efic parri, & in Medicos, pharmaca-
vel libros i hafee cxpenlas fa&asdi-
^durn. Invento ex re confilio difeutiun-
y.W ruga: & diffimulatur , quamvis
' uc  aliquid xgritudiois inlixteat: Idque

propter

Ii,0

J U R

£.

^ >-

propter aliorum veiationes , qua: fo!« i: e ,j,
certillima: , fi quempiam videant Cora'
zantcm. Hoc toto die nee feritur » cc  j,
titur, fed vel luditur , vel animi cauft
tra portam itur: tertio demum die ad 11
fas reditur. " ’

X ' ~ f     ••"■'WW ) . J

quid elaborandum eft. Nam cjui vu * 1  ()J ,
teccdens , velic ctiam dicitur conft ( ] uC
/. 56. ff. de proenr.  ,p[

Ha:c hie hoc tempore pofuifle

COROLLARIA.

I. An cochleatio qua: fit inter poc 11 ^ 3  ’
inducat a parte ftudiofi probau 0 '
nem amoris i

Ulcus hominum hi amorctn &  ?®ji

dicii nt

(W

maritalem hoc intervretatur ,

<£}■{>» mit if)r gekftctf / Ergo cr  L

t ; d)dB. Scd perperam. Etem' 1 ’ ^
[iio ilia feu inter pretaiio cum fadlt fi* ’  #

etiam prudenfifjimos fallat  , ‘I. i. ff- “ c c((  li¬
ft ignor. certi illiquid determine* 11 ' AfH
cct , nariatiir fiqwdent 'feaiudum
/iur , etiam minima aliud jus

/olet.  ). autfada. ff.de pain.!. pa-'difssv.jr,

de incend. ruin, n.iuf. pwx/V hoc t#  *

eft

el*'

tf

cii'

at'

-Jo*

ali'

an-

;||S.

ial * 1

ie*

im i

$

rue

qllt

.V

lb

P O T A N B I. *4*

N ftpijjimc fiudiofi inter pocula Virginibus
‘‘'tubus ofcula etiam columbavtm dederint,
l’ fequenti die ne afpeflu qttidcm dignati
WUfconfirmat banc fententiamdt. 14.  difput.

■V*m  tier i cfpelet)/ ©at fe(ten gcfcpidjt
! $ / tup tip ©ijft tn$ bvingct/
^iinib tleibct ce? am tncifTen auffm
‘"■bcvieber/ 2 Cvm/ Qffiunte/ g 111 *’

' 2 (»(jcn flebett / Item CoroIIar.

‘••"ins difput. (£gtjt nitty notig/ tap

einet icffetcn flud)tf.£>od)}ctt wrfcc/

j’” 0  pro infulfo habcretur (ludiofus, & con-
is aucloritatem peccaret , qui amorcm
? n gine pretfentatum afpernaretur , quo ipfe
“'pando uti Jrui deftdcrat.  tt. ff. Quod quo-
jur. in alt. flat, ut ipf. Dicemlum igi-
%■> cum ipfa natura quandam cognationcm
l,|(r  nos conjlitnat, quet nihil aliud c(l, quam
>ralis omnium hominum cognatio.  I. 3. ff.

(De qua Cic. 111 off. graviter
writ.) Coch/cationcm talem  ex mijcricordia
™in O' opere charitatis , quam ex [mgulari
™ ordenti amore proficifci.

141

D e Jure

II. An Virgo , qux cx vehement! arn o!(
capra amamicopiam fuifacit, meretris
(it turpis aut infamis &.  pccccc?

N Eganli • Menochio tC. eminextijjf'l
lib. i. A. I. Q. Caf. 5 iS.n. j. fubli?
bimus. Mcretrix en'rn ifta dicititr , qtu ft
‘Turn mcretur.  1 . Aibietas. §. air Pjaitor. ~
De his quts not. intam. I. palam §.n° l,c
fF. De R, N. qux muhorum bTidini
did. 34. c.jri. vidua. Itemquib.public' w**

,is ejl itapitudo.  c. mefetriccs. 1  \ 1.  cj.-f e/ e
::o[fra Virgo non merctur qttfcjhtm , fed
Vi  , qu.-c igni etiam fortqor , coafta I 1  >
amauti copiam facit. (jux a. codEla ft
fritmt  , mcretrix non eji , jed irivioktt  ^
(limationis.  1 . foedill. 10.  G. ad L.
adult. 3. Qitifupcrioris mandate
culpa caret  1. ts damnum. 169. ft’. d e
*Jt amore  r apt a ejl amor is fui ftt'f :
cnim inqutt Propcrt. Liberias quonbtftftJ^

nullc reft.it amanti. tfidkiS Uber ertt, y  »' c ,
am.ire volet.  4. Probatur ex  d -
4. t Jtmanem effe furons fpecicm. < 2 d c
Plat, in Phxd. conftrmat. <^ 4 t furi°r , t ;
delinfuit.  1 . 11. fF. ad 1 . Corn. d. fic. j,

s

>

Ga,|

(hi

%

v 5 :

''bus

'it tr,

’‘kin

m

t>tu

Virgo qux amore capta furiofa eft.  2 r $‘ )|( yj

Nov. 74 . c. 4 . Deniqu'e^acccdit quod Jt

binalus de jure civili-jtt liiituf .

t. 4>

(f

Eg •' Pot a n d i. i45

'""cub, (% qua conjunclicne najiihtr fiLus
, q i‘ per fubfeqv.cns matrimoniv.m
Vimatus  <* reliquis jtijlts filiis non ilijfcrt
f easacm cum lit Juccejjiincs babet.  N. 89.
p- i.iiFtftntum ui' ctiam in feitdis fucccdat.
Wl. l.obf. I vub: qiiaftus,-, qui

'.dl‘ jr ‘ Hs  dicitttr ■, infamis c\l , net mater prxjer-
•S* Mulhis ad fiiccejjionem cjus mlmittitur.

bfc' 1 '

f f,

*■  *
on c *
paid
v(&.

J

pr r.

t

il. j!

R
: P

to ^

r S °’1
rg- “

£<
ff. *

C 0ll'

S'- C. ad SC. Orfhian. Coinqfudendum ivj-
r ', r > Hfm.lmp.  ^ ujlin. multa bcncficiti imihc-
•° Us  propter fexus infrmitatem O' confilii
^'HitudinCm couccj] t , arg. prxdiSdorum jti-
c”' 1  in cafu infamiam mulieri non comitari: ■
,>* cnbn Imperat. qiu d dinma fc. cjus
Jfymtiaproficijcuntiir, quampUnifjimc inter-
'bridebermis  1. 3. fP dc Conltir. lill

F I N I S-


DELINE A-





Delineatio
Summorum Capitum

STITUDINIS

STUDENTIC^E

In


wnuUis Acadcms tiftata.

i 4 7

D E

13  S T I T U D I N E

U

S  T U D E N T I G A.

v >va fratres, viva, prco: cfte corafli.

^ v ‘< ___ t

vos ex aninio lretor adeffe meo*

W^hodie, mihi ittifiapecunia prxfens


«]ue tulit, lamtiamque dedit.

Joj' n  CueMmihi mifla pecunia, quid turn
“Odie nilikto Irctior efle minus !

, i*' 01 ' lux eft mihi cum dummodo Sluc-

>W. ko Pf-

fj]jK‘V cur d' Bicro dat mihi vina fidcm.
tt 3 ' ‘

>J!

kdala Spelmanni Brumite in unum,
hcj fp ecimen  promite dulcifonsc.
Kannis Bacchum demergite tieffis,
Sljjjj Rusnano pocula plena mero.

It ttvj, longis ccrevifia fpumct,

? lterilas  potio infta vices.

CTefty 1  Wpitibus cupio Sc prabere benignum
™tri hatcus poflidet ingenium.

H Pum^ Um ’ P r ‘ m “ m  ®‘ eLa  “'dite indium*

'tali s u ^amento eft ardificanda domus.

Jb deb'et C ko ^ >cs  <l uam P r * ml >ni utfupere

S 'Kftf*  re 8 u '® ptifta mei,
tlV" e Uit 3 s P c ' manni  ftmkite gigis

u ’ a  Concinc voce pucr,

Up  ®ttii?. Uon ’ :lm  nunceftis, quotquot adcfti*

11 ' lt um e " tr ' VVOltreckit ' : cot ^ e t0 8°-

« Vei 'ia vcnit, precibufque togatus

G a Cum

i

143 De Lust itudine

Cum venia cupio ccdat & ille mca. _ j
Hunc Humpum domimis capiat vclit cfle c° r '
Nos dccct hunc lulari perdcre fconte diem
Interea reliqui circumbibite ordine donee ,
(Non faciet longum) hit Humpusinanh f,;
Ha'. falala blala Spelmanni klingite lutis
Et mellitc tua concine voce pucr.

Murder Etice ! bibat domains, bibe MuHlb
Adame

Et Munfer vultum porrige lene tunni.
Eccc puer vacuum cur ceflas fumere vimita!

Annon quod nobis fundere poffis, liabes•
Regis ad Exemplum torus compojiitur orbin
Afpicite exhauli, vos facietis idem. .
Hoc puer unusquisque mihi bibet ordinevit* 1 ;

Ut peragat julte quilibet ergo vide.

Ha falala falala^ Spelmanni pipitciinkis
Er mcllite tua concine voce puer. u

Munfer Harnfce quid eft! nonftc, nonM*"
Harufce.

Er tu fumplifti perfide! redde puer. , ^
Redde inquam vitrunt, nift fe ccrvice ftp 1 "
Jam fiet cervix ifta fupina tibi. up

Quis bibir ultcrius! quid id mi candide > 0 ’  j
rocnla cur toties concumulara tenes! A

Aut nihil eft intus ? nihileft, proh jupitcr,heu st ^
Quid facies domino difee bibente tuo. , a
Hens puer! hem klisk klask capis hoc, ^
improbe multa

Orba luper tnenlam pocula ftare mero. y
Q uin capis atque imples arque ifta implcta rep 01 "'
Aut implebo meis hare tibi terga flagris. >
Eunftus es officio! nunc fnorcum fupitc‘ <J  |
Skclm der falfa bibit, fur fit & ille Jatr°> |
Ha falala falala Spelimanni Bruinite Fidlis a
Et mellitc tua concine voce puer. .„)i l

|

A

s

M


Si

Vv^Os

>p

bM

tari

"gS

uv

Sh

Cm

>rii

Etr

7‘va

b>

it



bcs?

:bis>

rio**

•upf*

fo^l

eus"

vi<^

Studentica. 149
?? fatls effc reor vitrorum , fumite plura
defint famuli edico cavetc mci.

J "urnmis cupio nee parci fumptibus ullis
"uimodo procedant omnia magnified.
J'habet nummos qui immmis nelciat uti
Sm  u, pis avarus homo eft, vilis avarus homo eft.

'osquiteliquiremanetis ponite menfam.
Ijj'fhnaad fummum fyllitepodalabrum.

j,I"Jtet exemptum fe quifquam legibus, oro,
W mc '?' s  eft nobis roagna bibenda falus, N

pifTx etiam documentum prxbeat jple
4l te °‘Pe s , ut hofpitibus primus ego incipiam.

einatc tub**Spelmanni, trumpite trumpum ,
P t i**. n e tari tant tari tant taut tari tanr tari taut:

v Cl P' s  uxor cm exhaufr cum principc noftro,
l),, 05 * quantum vide, rite bibiftisitem,

Q C  Pcoceres noftri fic poftulit ordo, bibantur,
tX'Uquis & eft patriat fidus amansque fnac.
tJ htant tari tant, Spelmanni clangite trum*
q, P™

(^‘.''ttariTanttaritant. tant tari tant tari tant.
j leafic Tatis eft potaft'e ineommoda , nunc ad
W* a ta 6  Socii veftra venite mcr.
g^l'i, charis pro fumite fratribus hauftus,
dJ Pto dileftis fumite virginibus.

/'Phinis potet pulchrain libi quifque pucllam.
If, 'Uus ad fundum devacuetur amot
(. Iy a virtute nova fic itut ad aftra,

Ha j tallala falala ha falala falala.
rWh falala Spelmanni puftite trumpum

rep ^ 1
ru»

3 tro > I l Hi^ l5n doquidcm fuerint multarelata meo, (pet
jlis £|L°.P tavi  tnihi confuetudinis ufum,

,Ji  5 lnt er Socios pars quotacunque iuos:

* Fruterniras.

G 3 Et

J p. nt  taritant tari tant, tant tari tant tari tant.
.ft» !l j n'Sepuercyathos. Mihide domino bona fern-
troi . ViS 1 ' n doquidem fuerint n

Z 50 Ds LuSTlT UDINE
Ec nunc pcrcupidc vellern, nili forte gratfW"
Inftitui fidam fratris amicidam.

Si dominos fratrem fi non contemnat

H.-ccipftinfigmim poculatrinabibam, 'Li-
Dumfacio cgregium Spelmanni upblaflte t' 1 ^,
Tant tari cant tari taut, tant tan taut tali'
Funditus ifta vides me jufte poda bibilfe/

Et quali cupio te vacuare modo. , . '
Hie jam Cuter babes a me tria pocula vim-
Optime cum dextra fratet babeque iSdefii- .
Relit.  Hoc me quandoquidem Donnn.ts dig 0 '
honotc,

Muneris atrernus debitor bujusero: JeJ

Spondco mefidum , qualemque optcfque_ven* b,
Non Pylada: & noftrum rincet Qreftis 3 %
Qua: cupies-, cupiam, quatquc abnuis ipfene^
H.tc teftes funto pocula triua : Saius.

Ut decet a:re cavo Spclmanniemittite truMPo,
Tant tari tant tan tant, tant tari tant tali'*’
Trina tibi jufte ficcavi pocula fcater,

Alpicis! hue itcrum congete vina^ucr.
Relliiuo tibi nunc, qua: porxti pocula irate' 1
Promitto antiquam Teutonicamque fidei'*'
Nunc vicine tibi quoniam conledimuS ania 5 ’
Tu Gurgifta meti Pbiloque fupus ego.

Et forbeie pares & refpondere parati,

91

>

Atqi

Ha,

>,

A

Vt

K


S| non dilpliceant, bate tibi forte biban'. ,
label ad ift 3 *

R Cur mibidifpliceantretcnim non
Aptior hie auris velcitur xthereis:

Fergito li quapotet, lumpocluminutrumqner
Hauftu live uno nttragere ft decern. - 1

(it  fdjt fcotf ©(dfjuiit <m fem3Riti' f
SKun tari mtla/

9\«n ban tm  i><m t>a/ vunt> tavi

§

*


rt tit.

<25fll"' '“ti


Ill I

icC

>

*1#

>

arftf

S r U D E N T I C A. IJI

<Sodim oil tyxt  eraudjrcc^f aup
tori Sfonit tori nctfc /

9umt tori to tori to Burnt tori to
tori to.

* Popinavi Munfer tibi proximo tit ItlllfC

V bcfcfydtm tl)un. Bum tori to
s it . _ tori to. - ( mul «

tit mancnt Sc lachrjrmx per tempora
If .j ° n  oft quod dubites dc probitate mca,

Sj*® obverte mihi,obvertam fratertibi tergum,
cro  > fuens leu prope five procul.
Puldirum unauimes francs habitemus in

atet»

Cl"'

iiW'

unum,

^ona f u,,t  fi rnl3C  foedcra amicitia:.
>7* Ptaiterea mihi copia virginis edit,
“eftum plenis luftibus eflct opus.
uP'ocul hinc habitat Sartoris nata, v
V‘" ei e quem poffetn fi quis adeffet li
irepotes, die Luftificarc volenti,

(tH>

iquuf 1

Putt

venitque
homo,


necaufam, fare, refeifeat anus;

v enire volet Veneris  fortaffis & una
'\potes Sc Primu  dicerc mater m.
till k S u °ft 1 * venturam Cluntia dicat,

Hlf ot  Scannc ipfaeft! inque vocata venit ?
^or an faler an Spelmanni gnidite gigis.
V-ellite tua conci tie voce puer.
a.mP .“''nevireo vents pro qui nunc tnitccrc vifuin

1.1*' t) ^alio forfian infla venire viro. ted.

0 ^

tjjl® J ho forfan jufla venire.viro. (eft,

id eft nobis" nunc ccrte Cluntia nobis
Hju'pe&sta venis St peramata venis.
i p ‘• "obis ? mihi Scexfpeflata venifquc
'‘‘tan Sc reliquis, fed peramata mihi.

G 4 Confi*

1

IJi DeLustitodine
Confidcas mecum Iatefi Iatus adderc fas f r >,
Paucaque cum Domini jungere verba l» { j
Fufot ubi es? vinumne emendicabimur erg 0 '
Hoc tibi proque tua virgo falute bibo. ., (
Dij tibi dentoona raulta Sc qualia nmneta
Utpote vcl belliun dent tibi bdla viruin.
Afpicis ? Exhauii mea virgo fideliter oninc.

Hoe tuus ut facerein tempotc fecit amor-
lunde parum puer ut cupide facilcque bibato 1 ’
Quo bibitur dominx vita lalufquc mea.

Ha talala falala Spelmanni tangite lutas
Et mellite tua concine voce puer, if
Quid? meavirgo mihitenuis? tamenifta
Pauca bibas, & quarn funt ea pauca vide-
Aut li non bibetis laltcm continge labcllai
O jam jam labtisefca fututa meis!

Jam liquor invideo tibi: fotmoliflima tcnC .
lie per anguftx virginis ora licet? Lj

_ \A

5eu piece feu pretio mflii ftvavia (jamere c CI

>c primum certi pignus amoris habe..
uis? Oh, nibil es, rapiam tamen iftavtoi j

Hoc

B.efpuis? Oh, nibil es, rapiam tamen iltavajlbi
Hoc cape 8c hoc fuper hoc defupet hoc lu ‘
hoc. . uni

Virgo.  Me miferam non eft fub foie rapaciota
Vis his Smufofis fit mihi magna locis,. ^
Quod ft pratlcifiem tam prompta venire neg jU
Et melius fama: parcere lie potcrant.

Quin potius faltet aominus, (altarc pr.top'-°
Aut lepidos cafto fabricct ore jocos. _ ,
R.  Et fabricate jocospolFam Sc faltare, pti u .'mj

Id facium, hoc cyatho te volo pauca f° r< jj (
Cumque foror dixi, capis hax intcrprctc i" 1

v

V >‘dc

Ml

V'fi.

C' ci

>oba

1 L U

»id

Scilicet ut biberis , fis foror inde mea- J
Accipe nunc cyathum , quique eft tuus ante >

mumquc ,,,

Sis foror atque animum fida repeade



1

✓


Stud-bntica.

155

'A

e/

■O^

■>

>t' o>
fij^

DIO 1 ’

mill 0

Tt0>\

>e voca fratrem fidentcr meque tuifla,
j^ c que tuiffabo fraterquc eroque tuns,
vi'ondcs mea 1 fie, quod te deceatque juyetque.
Ha«u ,lc faltare placet, -nunc mea furge foror,
JHala falala Spclmauni lpellitedantzum,

1  falala falala, ha falala falala.
i’ ?  PaUtino bibimus , tie gutta fipcrfit ,
s de fitam po/fct mufca levure fitim
,. v v - v v -  - - v v  - v • v-
f ^'la falila li la. falila lila lila.

"1'nimium amplexas, nimiuni ptcmis, ab-
, ftine tandem

1  'aul c , & in nullo do&e tetiete modum.
'"pis abftincam mea lux , mea vita, meum coi 1
precot dicas hoftibus ilia meis.

."folfum aut faciam quin harcanimo date cre-
non cupido, fcmivolcnte tamcn : (do

i°tfan cupido, Nam me mage lignea nones,
lapides unquam tam caro mollis alit.

,V

f'oba fqqod decnit) nunquam tamen o fail a
ha pribes obvia labra via. (ptomas
tamcn virgo, tamnm femcl obvia prsbe
tk?° ra  precor. Sic, Co, lie volo, (iejubeo.

j lt5 | ecquis adeft, qui dulcia Balia jungi
l]? *idet amplexus! arbiter ecquis adeft J
> "totor, atquc adfit, videat, fimul invideatque,
k?fttea hoc cape & hoc fuper hoc fuper hoc.
jj ,J quidem vcllem, poflem quoque dicere mul-
5 t 7 e S l ic mei magno pectoris igne loqui. (ta,

j?oneft locus hie, nec teinpus forlitan iftud
1, l v «tit, 6 tecum- folus ut iftr queam.

confieri fas eft , hac nofte rogarem

fola virgo folus ut ifta queam.

►’os quid facitis Spelmanni upklingite lutis.
J ( , mellite tua concine voce puer.

'’PtiiUitineaYirgo! alianei hacnocterogavi,
G $ £t


i 5 4

De Lustitudine

Et reot hac 'fieri quod quoquc noftc
Ecquid ais foror alma ! finis! nunc voce gK"

Quod rc, qutefo velis id quoque voce a 3(  j
Non! ais! at nihil elfevides quod anrantib llS
ftct,

In fcirpo nodum qusris inepta nimis, ^
Nefcio quid faciam Spelmanni trumpire P 1 ’ *',;,
Tant tari tant taritant. Tam tari tant tarifjj'Jj
Ha Bru heis, hire ha, Bru heis, hire ha, hafa > ’
heis, , . J

Hirr, hafa, hitr, hafa, hirr, hirr, hafa, In®
hirr.

Upkrikunt multi madefacia in jernia brill*
Et vehemens capitis fpiritus altra capit, m
Ite domum Saturi, venitHefperus, icecap^
Vos de dumis a rupe videbo tamen. . f
Ham tempeftivumeft, nunc vos fubduccrcr

gftat, ,

Si qua quietis amans, fi qua pudoris an» i

An pi a"cet h’os veftras confeftim inducere in
Non hoevirgineum fed meretricis eric.

Et facitis fotfan dum fe res fert ita, feci n 0 "
Exfequat hie veftmnr dedecus, ite domin' 1.
Impetus hie donee deferveat iitdc Lubido

Hiir :

Bru heis

Hirr hafa, hire, hafa, hirr, hirr haft hi®
Buu, Buu lcirr, kirr, kirr, bru heis, bru heis, I 1 '
bru heis,

BIu , ru , Wu, lru , fru, BIu, ru , Wo, lWi*5
Nunc fuper eft mcniam dantzandum 8c ben 6 '
circum.

Pocula de propriis precipitate iocis, ,j
fricipitate libros, quid cum tibi Bacche Camt* |,l?
licrides veftris fedibus itc Dex.  ,1

Ec ,(

Et v

Pu

Vt

v Ve

'Or |

A ptiu

.Eft

s ed tl

Jatt

hitt

«fan

Hi

&

i h t°t
A  Plat

Vf^be

Si tanta eft, piacidos conciliate viros. c,
irr, hirr, hirr, Bru heis, Em heis, hirr hirr, W

>n

'Ox

Hi

i

L^'t,

He

*Iic

fs

(III?

]>>*

{ t  S r ti i) e n r l  c a.  i js
> c «m Mnlis tabulate cattemibus ite
tunc dominis adjicietida i'uis
y "obislocushicfratrcs obftacula piaibet ?

V 0 , i ln nir fummo flanuna focusque folo,
^an'u tetram  lateres defcendite vcftram,
%uuv untfacilem v ' ttcJ tc *» viam,

Efti ^ * anc  meliusque jacebitis extra
S<'» sngufta prspedimenta domo.

Jj m  ' UI c«Tas? quid Has Spellinaimia pubes!
At a  ■ cu ‘ t  '*tuis conftrepuiffe cavis.

“tant tari taut, tari tant tari tant, tari tant,
T Jllt  'ant.

S>, Eibi tant tati tant, tant tari tant tari tant.
Et eft , nihil eft totam lc fvllere noftem,
\ais v ,| 0  bukum rumpere more funm.

1 ^°t n eattot 'es Hurnpos ur dragete tantos!
'pb, Um .ero pottas tot line fine bekras!

. * ratr es > in vicos tcndite mecum,
t 8o  j 3 Jeftabunt 6c peragenda tor is,
li^ibet ,° :  cjuin Vos defccnditis! aer
Af., bic curium confpiciturquc folum.
i ^ ^j 10  dextra, ferro radiate fiuiftta,
Ne n g ete (axisignis ubique cavis,
u'c>x s . to tam replete boatibus urbcm ,

NHi t .'?I 11  pueri veftra virile lonet.

, R.’ h ! rr  > Br » bcis, Bru heis, Bru lids, ha(a.

lVur heis  (hirr.

» hci • r  ’ ''’ Ir  > bafa hirr, hirr, ha(a, hirr, liafa
tnii ,l: ' A, r„,, hey ha, hirr hey, hafa, hey ha,

'£>’ \  * ru ; fruTblu, ru, Wu.lru.fm.

' A vie i poterit  noftris clamoribtis addi,

,i %t, °' C1 " facerent Endymioiia puto.

,iff  ijVUtn lni  Euimus clamore fc robore tanti,
j 'ijtfaiii 2 ,b n os vimftos career habebat iners,
£(’ fei:, "bla Fedliftne gigite quiddam
faUla, ha faliU falila.

(i

If

*v

$>

G 6

Hie

a

1)6  D i LUSTITUBINB
* Hie habitat pennalis homo confiftite fraip 1
Quid decet ante fores difpiciamus agi-
Nam tacnos'dubio procul, indignatur abir®'
Contemptumque putat fc nifi di&a faluS'
Me facinns ftatres, monco committite tanH 1 '
Sunt fua Caafaribus funt fua danda Deo-
Hci, dominus nc domicil; dominus dcli £l ®
ab alto

Et Reve dc molli-rentia veftra thoro
Digneturque fuo populates famine, valde
Suppjicibus votis id precibulcjue rogant. ^

St. ceffate. tacet. gnllinai liiiusalbas ,■#

Dormiiadhuc. Dominusqutcfo nc dor®' £
Dotmit adhuc dominus! Studiofi edico cavd
Conturbarc vitum fottc dyljrpnus crit. j
Scd quid > dotmit adhuc dominus ? gravefr 1 ?
forte eft.

Quid! ft per genctrix ubera fufta roget? ,\
Quid? fi eadem nato non immulgere » c o
Aut aliquaignaro mitterct xia patre?

O lepidam m.nrcm i popularibus oftia paa“ £ '
Pro matris facient vota falutc tux.

St. nihil auditur morbo fortafle labotat.

Vermibus erofus ilia putris homo.

Hec licet hinc noftris advcrtcre vocibus aut £ ’

Aut dormire facit fe liuiu'.arquc metu.

U- < (

Aut non tefpondet, quia nullo’nomine di‘

Hei mihi quod memori nomen ab ore
Sed ft nonmetnini nomen, pro nomine quol®
Arbitror titulos me meminiffc tuos, j.

HeySpolWorm, Pennal, Skclin, Died, n J
fott. Perenhcyter ,

Hum potes in quarto concoquere ifta mad®'
Vifne upftare piger? vifnc introinittcre gefttf'
Autiblt in Kopfo kranch habitats tuo !  jjjl

V< rut to fcnnalii,

Mil a

•k-

Nti
Et
Ha fa

. r - 1
Heyl

Artct
Di
Aut i

Hey',

hm

, Ta

Ha y

.Ha

Bicit

fteg,
fu
far v
In
Itlv

*t pi

N
Ito I
„H,
ftiln
K,
s ma

I#

J0

3

> (


STBRENTICA. I 57

-''1 agimus fratres, fruftraque precantia verba
, bieunus, hie opus ell alpcriora demus.

Ningite nunc pucri lapides, cffriiigitefcnflras.
Et nluat in le&utn faxea gtando {umn.
^talcranvos Spiel cantetis dalfica-leutr
Et gravis hornfono Buccina matte ftrepat.

*% klink, klank, klink klank, patulo ne parcite
vitro, (klini, klank

Hey klink,klank,klink, klank,hey klini klank,
^rtetet in portas cum fufte valentior omnis
Dimotasque fuis fubruat ordinibus.
fi non cedant, lacerate repagula tentet,
h  Et Mars audentcs & Dea carcajuv.it. (tent.
“tyBuuduus, Buuduns, ttompettxclafticacan-
Et gravis horrifono Buccina Marte ftrepat.

*«nt tari tant tari tant, tari tant,tant tant, tari, tant
tant

.Tant tari tant tari tant, tanttari tant tari taut.
t* 1  viva ftattcs, jam vulli cardine poftes,

. Hafallala falalaha falala falala.

°icite jo Paean & jo nunc dicite Exan,
t  'difficiliscelllt prxda labore taraen.

Etegiinu3.be pottas&vitrum fregiinus omne,
Eublica virrutis per mala fa ft a via eft.

° er  vatios cafus per tot diferimina rerunt
Inclaufa Latium vidimus arce Jovem.

"tvobis ftattcs monftrum ! quinpellimeprodis
t  Lucifuga e lacebris vetmiculate puer.
petnas promis bene letvatamque crumenam,
Nos laute cxcipias principieeque decet.

"to bierolibri, pro vino pallia vadant,

, Hoc nulla leges telligione vetant.

Eolminetb pelvi Doftotum umbraticus otdo,
Non ullum tioftrx jus habit ilk^necis.

*V8Una poteftatis nos hinc fortane relcgaf.

* pennalit.ntx cxpu-'ntttt

G 1  Debe-

ijR De Lustitudine

Debemus, quo ! fi non fit, abire tamen.
Quid refcrt vcro, cum fponte recetletc tandtjll
Conftitui, li programmate julTus cam.

Ha falala falala nobis pralenria curat,

Craftina de fe fit lollicitata dies.

Hie bene re gefta nunc delccndamus amici,

Et colaphum domino pro date node boni*
Hem! • bona nox hofpes, grates perfolvere diga jS

Non opis eft noftra: ttttll tdf) fl? ftlt'
Eftne aliquis fratres qui lefe updulvvere contra
Driftit Sc in gafiis obvius enfe gradi!

Non puto, fed fupeteft id ut experiamur, ad until®
Eft vittus omnes poffe bravare fuper:

Primus ego voces irritamenta vagantum
Edam , vos reliqui ftate filete: Rru lieis,
pallor Sc eftfotfan qui contra clamitat ullus
St. Sa bruheis. Sabruheis . Ha falala, faUb'i
Eft bene pratcurram , vos poll carefta latete.

Hie Iepus e Dumis exagitandus erit.
HeyBruuheis, Bruuheis,  Skelm, Skelm,  Diebi
Dieb , Pertnheuter .,

Hey Perenheuter. hey hey Perenheuter hi bey.
Quid bone ais! Sum Skelm ! Sis Skelm.  Sul#
Dieb! & {is Dieb.

Quid! Percnheyter ero, /a, Perenheuter eru.
Si fure es melior, ft. Skelmo, lique pyroruin
Servatore gradum fifte pedemque refer.

Staque fugax ftaftafcafj fctdfj CCt J£)Cttt{W

f)0k/

gort t>evfur ©dictm S)ie6/ fort
^e*lpf)eutcc tjeim

Quid cefl’as ! trepidas! en quo fe proripit? eja
In ventos tumida: ficabierc min*.

Jam nufquam eft, abtit fugit ilicet ocior Euro

Matuti

$ T U D H N T I C A. I 5S

Std J tUr a capiti confuluitcjue fuga.
j a  °S lufores quid fie frigetis inertes
V| j ni *fta eft vobis fpellae cura magis ?

lam' 6  ^ c ® r ' s n ‘fi Vos upluditis harpis.

' kj-»°ft« ludent veftra per ora mao us.

fans eft, inquis! murrisque pigerrimi
}j 0  ™pcs?

4j,: s  Pfimum pugnos premia digna vota.

Ej ,[ tr mii fiatres buukofas fto flue lutas,
tp'fc j tta s mums flagere Sc ipfe poteft.

t n  8° gigiftascum fedlis omuibusalte
ItyjfWteccoio bapbitifabo Into.

{J'S'fis trunci nebuloncs, tutius iftud
Kir • s  multo jam fatiulque fuit.
lj ^ tls  pftfratres, inftant confinia lucis
^ lc hilarem noftem fumpfimus atque diem.

. * Pulfatio Spelmanorum.

Valctc , O' ft vobii fhicuimus

Plauditc.

DISPU-

^ISPUTATIO FeuDAMS

D E .

^CURB  ITATIONE,

■ 1 1 1


gr ® -3

CONCLUSIO I.

Uris feudalis condi'orcs non abf-
quc raiioncconftitucrunr, ut Va
fallus, qui ftuprum intuliflet do-
tDj .  '■miniuxori,fi!ia:,nfpticxfilio,nu-
f? cj or °ti, &c. fcndiim amittcrct §.item
i. ,'«• i.v.I. i.F. ert.17.1. l.F.t.ix.
Si ti’u I r " r /“* '• * 4 - i- t- F. t.  57- i-

J t C ij Cln  domino, marito, gravius nihil
/, ,n ?re  1 nec mors ipla accrbiorelTe police,
In, ‘ I'^dcm  , g. §. quod fi l.ff.  Quod me-
e.  10. rent/. 17. «. z.
fctiw iii-d, item fi fidclis n.

ct, a ^‘ @Cl)CHCf 111 <1. item  /1 pdehs n.  3.
8c a , foarito, quam famiha: cjus, gravis

n. 3 vjudiu lanmiu, v.|uj  j

‘■Djji  °* injuria infern dicitur. z §. penult.
l  J . ‘ •• §. 3 . jf. ad L. ‘pul. de cyidulter.

autem iltas libidinum impu-

%

uno comi»uni vcibo cu-
Vt '- a l! < * 1  romplexi funt, quod Baibaium

,0 »Pnk , f cu P

°cat

l a >b ard

10. m.  14. Et fane a
is repetendum crit , qui cmbi-
& infamia ufurparunr. Unde
«.*'■** ^‘ cc bam , virum uxoris adulte-
“ 3 i: t . > quem eiiam argam appdla-

‘ vox a Gratco dgy'o f  deduda vi-

detur ,


*'ts

"toil

Pr c n

>

foul

'Jbi,

k 7

to.

1 6 / t  Disput.Teudai.is.
detur, quafi qui ejufimodi contumdiam P Jlf 1
tur, fit ignavus 5  iners, fegnis , ftupi^ 5  !* PI
Hotom.in Lexico feud. BJttersh. in fait  tN "
feudal. L.  i. c.y. q.  91. hanc vocabuli M°
rationem affignat, quod , qui hoc f?agiti utII (
perpetrareaudet, in perfonastam conjuuo*
domino, iseumhabcat pro homine inA 1 *'
quafi qui pro capitc habeat cucurbitam> 5
peponcm loco cordis. Irali vulgvi hug 0 .’
cornutum vocantcum , qui fubfcfibrem P Jll  l 4
rurfui matrimonii, fua:quc uxoris eft kn°'|'»et
Gcrmani nominaut cillCIt / H fl

ccontra cum qui primas partes apud ami^ 1 "

tenet,  appellantjtorb. Taubm^
in comment, ad Mccnoeb. Plant,  2. See -'[
p. 601. Abhocvocabulofegregandumeft* 1
cinum iiiud /panert'd) / vcl  JpaiienrW
quod Gallorum divitem fignificat, Vide c/
tbam.in Etymol. Qymbr. 1 . H. ubi addit , o*
rulotum regem ita fuifTe vocatum

3. Sed non folum Valallus feudo ph ,s ,
tur, qui cum uxorc domini concubuit. K
ctiam, qui,- ut cum ca concumberct > j
exercuit, vel fiturpitercumcaluferit,
intclligetis, manum in finura ejus infet c11 '
do , aut mamillas & fatmora attingci’d 01
vide h 2. legum Longobardicarum. t.  r'
l.i 6 .§.  Idem fiiidclis, & ibi  (?/. Hotoffl^
Cujaciim atque Schendf. Baron. Sonsbec

'to

till


la.

"i,

I De  C UC UR B IT A T t ONE. 1 ( 5 $
p»ti hud, p,  11. n.  2.4. Hue itaque applicandi,
pjdili '< Plauli Pfeudolo ±AB.  1. Sc.  1. pci, ludi,
1  '/ffioncs, fuaves fuaviationes, compreflio-
l|£ s arda: amantum comparum , molles
t| ' t >tfiuncu!a:, Papillatum horridularum op-
Pfefliunculae , &c. Et in fpecie dc tadu
.. fundus verficulus ab ^Accurfio & Ho-
,  S hfi  ufurpatus: Ni fugias tadus, vix evi-
pbitiir adtus.

4 - Quid dicendum dc ofculo ? Sane
t|[ fmp]um turpis lufus Sc  in hoc ponunr.
^tnoch. tie arbitr. jud. quafl. lib. 1. cufii
l(, 7 ■ Rjttcrsh. d.l. q.  95 . Boar. Cl.H.difp.

4;. VUlt. 1 .1. c.  il. «. 31. Borch. dc
, c '“b c.  8,«, 9S. Si fcilicct fit impudicutn
, luxuriofum. Unde Taubman. ofculum

car/*

W

’>

1
i

pad’

leiie'
/ S
lie /" 11
bn*
lc(>

;(t V1 ‘

iM

J

W

irid;

,t{

q’uoJ

cre 1 '"

ntfo'

.

l“ ca t adulterii proocmium : Et ngchts
vocat ofcula, libidinis quatdam an-
j tQ !i)ia. UndeBorchold. d. 1 . n.  99. ofeu-
^ ede dicit proximum acoitu, & inter
Clique lmcas amoris quarto loco confti-
’• Quo referendus notus verficulus:

^‘lus Jc alloquium > taftuspoft ofcula faftum.

Ef Ovid, in lib■ At ArteAmnnii-
01< :ula qui futnfit , fi non & csctcra fumfit,
Hatequoque qua: data funt, pcrderc dignus

cra '-

4 icqu e  etiam rcccnfenda verba infani cu-
'uamamatoris, ad cam, quam amat, &
' #a  potiri cupit: Beatus eft, quiteafpicir,

at ter

1 66  DlSPOT. IeUDAlis
at ter beams , ft femi Dcus dato ofcul^'
Dcus dato ufu corporis. Et fecundum 1*
bell, exercitat , feud.  8. th. 6.  ofcula fuU 1
officiornm , bafia pudicorum affeduuni'
fuavia libidinum, & amorum , Apud
los tamen , & his viciniores Germanix qtro;
dam populos, ofculum eft: fignumbenevo
lentix, Hticque illud vulgare referendum'

Hcfatyrifce turnremajunr ejfe cfat la inan ,:>
hr facie Mutti tolluntur, & ofcula fp' 1 ' 1

Ita etiarn clericus alienam uxorem dc ofc a
Ians, ohm prxfumebarur id facere, cau' J
imprimcndxbcnedidionis, vet adpoenim®
tiam exhortandi, fl. in cap. abfn , in
Jinijlramn.q.  j.ledolim, iiujuam , hod ' 1
non fie. Nam Clerici ob male fervatam
dem, tantum fideiamplius nonhabent, i*f
folus cum Cola in angulo, prxfumitur e" s
angelus, aut orare pater nofter: Si tarot ' 1
juvenis prx nimio arnore puellx ofculu* 1 ’
dederit, mitiuspuniri debet, amorenintW'
roris eft fpecics. Unde Pififtratus Atheuit 1 ’'
hum tyrannus , cum adolefccns quids 1 ”
amore filix cjus, virginis accenfu», in P 11 '
blico obviam fadam, ofculatuseflct, h° r '
rantc uxore, ut ab eo capitale fuppl> ciurn
fumeret, refpondit, fi cos qui nos ama»t>
imerficiemus, quid iis facicmus , q u ’u u
odio fumus. Valerius Maximus.  v '

cap.i.

5 . Vif

uloi

Zf

fuf

urn>

Gal-

aol

evo'

jm :

»#r»

.feu-

juft

ircn-

odi {
i  fi¬
re*

effc

T1CI 1

lum

<fu-

ie»-

lam

p U'

ior-

urn

nti

bus

v.

r«-

D E CUCUE 3  I T A T tONE. 167
!• Praiterea fi Vaiallus lirtcris amatoriis
j'^S) autilleccbris munufculorum uxoris
.^itiica; pudicitiem foilicitailct, familiam
H cu ftodes corrupillet , aliifque omnibus
^“pl'is, ad expuguanrlam cjus amicitiam
j"* fuiflet, feudo indigpus erit /. 5. C.de
T'/cop, Qr Cler.  ©d)»mcf d. /. RJttersh.
? 'K.

,j 6.  Quid fi non ipfc Vafallus uxorem
caeterafque perfonas, fed alteri id
g C ; er >ti opem tulerjt ? Sonsb. d. 1 . n.  5.7.
in d. §. item fi fidelis  , Zaf. dt feud,
n.iy. affirmant , auBores O' fauto-
I Indent pcena effe plcflendos per zsdd

qF'k de adulter.  §. precterca t.  14. 1 . l. F.
v'l (I domino periculum , yel damnum vrh-
.faninens denunaare definit Vafallus, jcudo
' v ««r. E t  ficut fublatis teccptatoribus
i ( ? c dcnt fures & lacrones; Ita nee adul-
L 1 ta rn crcbri forent , aut certo non diu
y e tfnt, fi non client lenones, & fequcllri
j et, «is, atqacemiflarii, quos eleganter cjui-
ltl  accipitresmulierum appellatiint.

Vctum fi vafallus ignorans, cum do-
lt ^'uxore concurpberet, quia forte uxor
f/Mica, in domum Vafalli juvenis, per-
fub larva aut eucullotcfta, intrave-
i 1(j ’ tunc enim Vafallus- ignorans fi fraus
, 11  lubfit, excufabitur cap. in lechtm  34.

t.  Simi-

i6S Disrui, Febbaus

8. Similiter fi Vafallus (ua fponte
cxercitio lfto illicito, & turpi prop 0 ^ 1 ?-

$

peenitentia dudtus, deftiteric > cum
propofitum perficere , a poena caduejj*.
excufabitur : fecuseft, fiab aliis imps ® 1 ,
abftinuetic, Zaf.d. n.  17. per.  §. //W'j

t-  51. l.z. I-  ©d)t!UCf Baro in  §. item fi \
delis 11. 1 z. Better sb. d. l.q.  95. Bocer- d'

,L  4* . if

9. Hoc eft controverfie quadlionis • ■

^ wlWV/in- ' . 1

Valallus ctiam amittat feudum, fi doff 11  •
viduam ftupraverit? Rofentb. defend- 0 '

eoncl.  17. Schrad. de feud. p.  9. c. i- n ‘  ®
t^indr. de lfern. Feudifl. Evang. fu’’" 11111 !
fjlvat. pTtpofit, O' Mattb. de lfern. feff

Evan?, fummus, t^lvar. pr.tpofit. O' M {  !
At afflifi. ad  §. 1. c.  1. quib. mod.

amitt. Zaf. p.  10. n. z 7. C/ar. 1. ^.fenteA-f

Fcudum.  5-48. Rfttersh. d. 1. q.  103. B<f { .
d. 1. n.  9 6. ubi dicit , viduam domini y
vivam imaginem mariti defunfli , conif
(ionem ajfirmahvam defendunt  ; Sed ncs ^
gativam opinionem  amplctftimur per e *f‘
/ext. in  §. fin. t.zl.  1. 1. F. ibi, vel
cubucritcum uxorefui domini, DoM 111
VlVESIE. Et it a rccle flat mint Bald- 1

d.  §. finali , SchencJf. ad d.  §. item fi
,1. e l . CT 6 . ubi, [i, inquit, per nuptiM %

defniint vidux , qnod fuerunt , longe »'$,
effe definent per illicitos congreffus. Son!'

■f.

S|

s

%


%b.

fi

*>.<

L'i.

°Pr

s

"ni,

f.l

%

Hi

Vo,

K

h

d. P- It '

. al
fry
aP
itsi ' 5
dii“ !
lv« :)

fit

A*

, }t
BlW
C.f

). i‘
«H l
fell 1 *'
\ 0 [
ftr

k

nth

i 4

mlr

: H>'

af
con'
iP

■J#

J DeCoCOSSITATIOKE.  Itf*

P* Ii.m.  i C.Eguin. Baro l. j.de benefit,
.ff'ult d. c.  1 1, nr  jl. §. $2j«d We
-jTjjj> Boar. d. 1. th.  s6. Zabel. d. conct.

'■ L a.  io. Quid igitur dicendum de
domini ? Sanequihuic ituprum intu-
abfque dubio pcenam ami(Tioiiis pati
jj^Dt, d.  §. item fi ftfelis t.  v. /. f. ubi
L 1 , n jUi cum fororc domini concubucrit,
indignus ccntctur •, E. multo magis,
t., 1 Cl1 ® matre, vid. Rntersh. dLl.q. loti.
i t,Um  d. 1 . n.  ji. Diff. Eouin. Baro O'
V«| Hoc. " &

y 11  • Quod de matre jam eft didlum, id
I 1,1  ad fponfam domini eft applicandtmi
j b§.div< ff. de adult. 1.  7. C .cod. 1.  15.
j . l 4 ' ff. de injur. Rfttersh. d. 1. n.  51.
d.c. 1. u.xx.  0d)Cl1Cf Baro d. 1.

I' Goth, teuton, dijp.  11 .th.v.l.b.
f )o 1,  Neque folummodo Vafallus feudo
.^Ptivatur) fi cuidarn ex petfonis prardi-
i,’Nenti & iuvitae , fed Si  fi volenti vi-
j;,. "Went , /. 1. §. ufque adeo O' 1 . ft
S.j/ frvw ” 1( '- ff- de'injur. ^Jh’arot. in d.
v ! m  l‘ fidelis n.  i.Ciirt. fun.  p. 4. n.  2.0.
if & Sonsb.d. 1. fait.  d. n.  31. ©d'CWt
( ( ,# d- 1 . n. 1. Bocer.  J. /. n.  54. Schrad.

1 ^Gothof canton. d.th.  v. LG.

1. diff .feudal, diff. X. conch 64. 1 . a.
I Quid it pratdiftae perfona: fint pu-
• I ft, H blicar

170 Disput. Feudalis
blica: meretrices? Sane communis
in hilce’etiam privationem, fuuin VI ^L|!
rctinere , Itatuit. vid. Ifern. in d. §Jk,

Fdelis. & ibid. Matth. Je afflifl. Ciitbj.
p.  4. n. lyMorx. n  46. Hfttcrsk. d- '.l
100. Vult. d. n.  3 r. Schrad.'d.  /■ n

Schoncr. d. th.  64, l. B.  Sed nos 1 ’ e 8 a .'%
hoc calii pcrnam privaticnis polfc 0  y
obtinerc cum clarillimo ICto Ideinrd 0  ,,
cero , quern vide ind.difp.. zo. cor’d-  i|( ,
1. quia in meretrice ncquc adultf"’ ,,
qne ftupri crimen conimirtitut bb- f‘

C. h. t. vid. ctiam Tertul. in hb- aC  p
foem. cup.  is. ubi tppcllat intretf 1 ^ ^
felicilTimas vidimus pubhcarum 11
pum. , 3

1 (. Sed non placet ’Jfeccr. d.  /■ 1  'itf'
ubi propterea etiani vafallum amin^f .jii)
dum Itatuit, qnando cjomina: p e ^‘
(hipro cognoverit ? Hancquc i e " !<:  pjir
ctiam probat. Rjttmh. d. L d.  i° 5 - ,
fedto fi hare fenrentia diet vera, e *^
veremus cum Zafio dc feud.  /’• l °' cC n> 3 '
Rem cile lubricam , ellc valailum 1 3 fir
gnopere capeiendam. Interim mc rl  i} tt
pledimur negativjm opinibnem t
etiam defendunt. ^Jnd. de lf<fn-‘ u '

I.  (. F. Curt. Inn. de feud. p. 4 -”- ll d c0  P'
d.p. ll-n.  1 z.Gothof. ^Jnton.. did 0  ” eft'.
Dc concubina Domini P° fl I

s

’in


'fill

fed

j8

5

6


S

> 5 -

inic

><«rt

Mil !'

.it
u if
mo* 1
lodj!
■« 2'"

,” p
•4 j ’ 1

:s 1"'

Kb*

an.’ 1 ' 1

>

ptO"

iatu*'

1.

De  CdCORBl TATIONE. 171
? , 'hi, ii quibuldam in locis concubinatu?
J. B  ufu , quod quilianc Itupravlc, feudo
^'Shiis cenfcretur. vid.Rnt.d. 1 .n.  104.

De fororc doraini ultima noftra fit
jjJfjtioj an qui hanc maculavetit, liuicpce-
r .‘“bjcctus fit 3  Et lane ext.n.  v: §.item
jjWf 7 .1, F. & furfus t.  14.7. i.F.
ti C f lld 8 ? n  > c l u0 ^ fc>- ra 0 f l° *. n  domo domi
*iatris inane at

vel in capillo i^Duflum
8 l  in domo manercr, cum
AAif’/i', d. I.  "intelligimus non de cor-

.tiiaiiiinne.  fed de iure familial': Tnc

Site??

manfione, fed de jure familix': Jus
® lamilia: non ad ccrtasquafdam a-dcis
r «'3ffur, fed p#rfonam, ubjeftcomita-
vij’ De fcqucnti termino in capillo die,
Hotom in Lexico feiidnli.  ubi oblerva*

t Jt  Cs  kgibus Longobatdorum, Sc  confii-
••nibiis Neapolitans, fuifle apud anti-
([•° s  hanc coniuetirdincm ut nova: nupt.T
„ 's folvercnt > qtii mos adhuc hodie in
r^fdjm Germania: civitatibus , etiam
PJtJnyniphis virginibus ufurpatur.

AD LECTOREM-

jl’H)

T  T  de perjtfcunda htc

JL benevole Leflor  , breviflwe for
mvs, ut in optimum partem accipi<t n W>^
mopere rogamus : Nobis hoc jolu’ n,v ° l
propofitum , ut fhtdiopc jitventuti  > . jJr
per indicem monflrarcmu $ juris  Ef "® 1  ,
cias.


A


Bonus Mulier
Sive

etlt uria Juridica Prattica Quar-
ftionum illufhium:

D E *

LIERIBUS

vcl

u X O R I B U S.





I

e} - u ‘  j

; , U:. fiWJlfl'. sB


i

: ’ tr  ■ I

.1 u: ;  • j

‘ *

btr * *«■

.b j £  , /' O :

.J








s

I

i

tyt  ' BoNuS

do vir*pcrmitterer, quod & Cicero i n  t
librorum fuorum dc inventione attefUion
Uxorcs aiitcm communes ede
Carpocrates docuit , quod ciiam de fiy
Nicolaitarum feribitur in Eedefiaftica
ftona lib. 5. cap. 19. Unde apud tno**,
Gentes communcm mulieris ufum r

Sn

Si

‘ta

“cat

Hi

£•<

?tto

manfilTe teftantur Diodor. lib.  1. cap-

^lexand. lib.  1. cap.  1. Calius
lib. 1. cap.  12. Hmc Cabades Rei P £tlJ
rum , qui adhue hodic Nicolaum proD* (
invocat, publics lege permifit viris ^
libct u xores accedere, ut feribit Age*' 11 *
lib. 4. Quern fequuius Mahometus Tu
carum Legiflator lege lata in Alcorano^’
etiam hodie unicuique duodecim us 0 ^
habere permittit, ancillas autem fine 11 ,
mero quot libuerit , attefhntc V

xio cap.  56. Polydor. de brymt. rer. !&• t
Hodie veronoftristemporibus Roma: & 9  (
bi, ne uxotes ibi fiam communes, aliq" 1 !
millia Curtifanarum loco uxorum
die venduntur, locamur, conducuntur > *
111 diem addicuntur, & qiwlibet Curti‘ 9l !_
pro inferiptione , in Catalogum mere 111 '
cum Pontifici fandto aureum Ungaric 1 " 11
perfolvit, ut libere & impuile fcortari) nC
goriaqua mulicbriaexcrcere, &ex iltisqu # ;
ftum facere pofTic , quodomnes qui R° n1 *
nobifeum vixetunc, vcl aliquandiu ibi^

% ■

'"ah



c "nn

k,

Sll

Sic

s.

»!a

'ga


1.1 l

x

W

Sii

%

"Os

OlQ^

Xl

M U L I E R. 177
tc »morati funt, atteftabuntur. Unde Le¬
vies tot ibi reperiuntur , quot Carnarii,
■fcatorcs, Hamicrta;, & Piltorcs, Dulcia-
j) 1 1 & Braxatores Cerwifiarum (lit cum
a ttolo loquar) ibidem habitant. O fan-
'®mum patrem Papam Petri fuccefTo-
j' 1 ® vel quad ! O fan&os (eptuaginta Car¬
ies Romanos , ex quibus triginra Car-
jNcs Roma: temper in loco refidem, &
rWs feptimanis die Lunx cum- Papa
Or *fiflorium celebrant, reliqui Cardinales
Univerlum orbem terrarum peregti- .
j!®r, utuniverlumcorrumpam roundum.

> Curios dmuiant, Sc Bacchanalia vi-
j? 1.  Sic Curia papalis fovet omnia fcan-
(j a  mundi , propter fanftum Denarium
J^ncum. Veruni quia nemo debcc di-
, r !  > Papa cur hoc facis ? cap, cpianrfo ile
Jal. Epifc. ubi G. loffi.  Non' quid Ro-
(l^fiat, fed quid fieri debeat, refpitfiendum
j 1  ut pronunciat Jurifconfultus. In I. fid
H.ff. de officio prafulis.  Quinimo Pa-
t.^iverfam Chriiti dodriuam revera in
p* lt >icain doftrinam convertit. l.Quia.
Ethnici Philotophi unum Deum die
, quern Pana vocarunt. poltca tres
^abuerunt, Jovem in coclo , Neptu-
aqua, Plutonem in inferno : Sic Pa-,
.jWldcm conceflit die unum Deum, &
^atrem, Filium & Spiritum [andum >

H 5 fed

178  Bonos

fed ut Ethnici habuerunt Reginam &■,
Venerem , cui facrificarunt, & illam o&.
busDiisprartulerem, &dicum cllc old 11  ^
pulcherrimam , &«ogere omnes Dm*
fuasJcgcs: Ita Papa virginem Mariam'' ^

unfcrc (tebe $ran> / & mi tfibafe* 0 ^

res divinos & Reginam cceli vocat, [[1
ci ormiia, qux tribuunrnr filio Dei :
Maria mater rralix ,

Tit nos ab bofie protege,

In bora mortis fufiipe,

Tu pro nobis ora ,

Tandem in mortis bora. ^y

Sic totum Pfalterium pontificii 3 °.
riam cranftulerunt , Dixit doming 1  u
no meo, llUK]-.

yVlttD/ unde pontificii S. Maria’ cx  i^jji
rum terrtpla: fedinhonorem filii Dei
cxflruxerunt Ccenobium , detur unI

jiun ©of)n ©ottci’ a<naitd^'%

i. SicutE'hmci Deo* habucruut c  t  j.j

rerum : Pallas gubernavit Sapiem'^’V^i#
Pontificii S.Catharinam prxfidem S3 P „ c pli
finxerunt, ut in Academia WiN c " » p) ,
fiabctl fie $1118 ©ierjef-Divam Catba- ,,
quxlargirctutTapiemiam. Deiode> ,c
nici habuerunt AjioHinem , cjui dar ct  gj^jici'
tiam : ita Pontificii S. Erafrnum-
Martem in bellis: Pontificii S. M 3

;>*■?

ii:

'Hi

S

h


a

K

X,

"Hr
“'ci 1

X

K

%

'S' 1

K

%

M U L I E R. 179,

j''°tant. Ethnicijunoneminvocarunt, qua:
tjSias darct ,• nolhi Papilla: Anuam invo-
Etbnici Ncptunum in maris pericuJo ;
^ificii S. Nicolaum & S.Chriftophorum :

,» tl| ci Racchum; PonriliciiS. Vitum , quia
lj^!)et'ff cm 21'CmftOCf / bona deriva-
^ ' Pontificii invocjnt S. Brandanum ,
J 1 ’ 11  CU1 henna/  Sebaftianum

quod pcltilcntix clTct pra:fc£tus’•
(j^^boldum contra fpetftra , mirum ,

1 nr >n dixerunt Cobboltuni.
hjx" ^ a pi'te prom Ethnici cultum Veneris
jJjr :  Quia in fingulis uib. pccuJSaria !u-
lljjj 1 . 1  habent, licut adbuc fit Roma: & in
p {  Clv itatibus pomificiis. Infuper Papa im-
ic, v,t  abjurare conjugia , in quo Papilla:

(unt Etbnicis, quia contra legem
Hj-i^ proluberc coniugia. Infuper Eth-
’ttti ha ^ uc runt Monachos Corybantcs : I-
^ c m pythagorici fuerunt Monachi, &
tj(|- c - tu ft virgincs vdlales , quje*jurarinit
Ita i!Ii Pontificii Monachos, &
Moniaics ordinarum* qua: caftita-
j^arunt , quarn nunquam lemrunt,
hri’ n?,vi  Scrum cuftodircnt. Sic Papa
taj 1 faces  ardemesintemplisordiha’vit,

. \ .f^ciligm fc($cn

‘ C fici > bKnncnk 4scdfTKrtf(sr/ a hoc

. %nificant , fc tlTe carcos, & in mi.
R-m — H 6  dfa

iSo Bonus

dia luce verbi Dei non poffe nec vellc «rn f '

re veritatem , fcafl |tC betjftt 4tCCl)fC

QB*u#ctt @$ttlid)e£ Notts' wdjtft
f)cn fonttcn/ nocb tooKen.

4. Ethnici Philofophi docuerunt, fe 1$ 1
vircutibus remillionem pcccatorum accip« c '
& venire poftea ad campum Elyfiui"’
$tt gelcfvitm kitten / Ut Socrates tjd
Platonem, Virgilius de iEnea & Anchifo
fabulantur, fed malos homines, qui babe*
rent pcccata , venire in pmgatorium, &i |(
Papa & ipfius afleda; plane ex Virgilio (uat 11
do&rinam de purgatorio fumpterunt Sc < 1 '
tinucrunt. Quia purgatorium ipfis eft 1°”
cus, ubi purganturqui peccatis funt pollin' 1

bn fie er(i(td) tuuncfeit ivetbcn/ dcil|jc

veniunt in Limbum patrum, fcfl t>/C 3^
fcdtCt fein : Chrifto ft’linD

erft mtt gen ipinmtel gcfnlu-ciu .

5. EtnniciDcos indigetes habtieruiit, <I U1
ei hominibu^Dii fafti funt, ut Romulunii
iEneam , H^ulcm ; Ita Pontificii ex Ap0'
itolis Deos indigetes fccerunc , (Jin jcDC
fjat fein eigen 3(po|idn / quem adorar-

Imonihilaliuded quam Ethnici(mus. H o-

diejefuitx, n>e(d)e^efu jinviebcr fotd>’

mores bfttKtttdn/ modo fubtilius

deli¬

mits

Salli

fieb

Y «ter

'nit

ttite
,( tur
c i del

Mel

;gltu

Jefui

tflen

•Me

•'gna

‘fiern

a.

utjjei

Mlii

hfu

'tiati

s

hit
rat
h  t,

irtif

ii {

tp

flits

icrtt

iifli

ijifft

life

.abc*

0

UJfl'

r r<-

lo*

loti)

inti*

m

)|i<

qtii

UlUi

\pO'

0

oral'

Ho-

0

:ilius

dcfr

M 'V  1  I E R. 181

^itant, itCfd) ftC Lutherus in Saxonia,
H Zwinglius CUtCfy anbeVC in Helvetia &

£ li > f)aktt fluff gcffopfft

>“'ajefuitx aliquo modo hndie funt meliores
()%() ntd>£ Vtct bv’fonDCV^ Mooachis

Iranis, trantiftc mmgen bit  ©cfmffr

tflit bavuntev / & tamen nihilomjnus furo-
J'stetinent vetcres, funt plane Ethnici, dif-
yunttamen ab Ethnicis in illo , quia Ethni-
vetbo Dei. Papiftse vero
bee verbi divini delirant.

Jsitliratuiit abler

uxtae in med

]i, v

11 W

js Jcfuii

X'^rmajus pcccatum committunt; Etdodi
WuiiatVcritatem religionis intelligunt, Scta-
t " c n contra-confcicntiam , propter ventrem
’^ fettas prxbcnda? , qua?pro ft, & fuis
a St>atis & cognaris impetrant , Pomifici Si
"'endaciis blandiuntur.

a- Uxores itaque an a viris neceflaria
Ur gCnte can fa ex poteftate maritali vendi
Mint? Vidcbimus.’ ,  Gen .$. v. i 6. & 14.
Vfr /'r- 58. Levit.  11.* 11. Num.  to. Dent.
ll, v. 5. 1 Cor. 11. v. 6.  Quandoquidem
in uxorem Monarchicum Irapc-
''Um competit. L.g. Cod. de rci vind. lib.
fo'mm  11, jjf. de mamtmiff. Tiraquel de
1tl1 adlu in pr.cf. n.  15. CT ad 1 . Connub. 1.

■ tot.  Quippe Monarchiam reprxfentari
1,1  tma qualibcc domo ipfe* Philolophus
H 7 Arillo-

lEi Bonos

Ariftotcles i . Polit.z. O'  j. fatetur , unJ ;
niaritus ex plenitudinc poteftatis marital'*
in uxorcm , adrrfttrum domi fua: depre
herifum una cum uxorc licitc occidit , «!'
adulter I’rinceps five Magiftratus fir. /. if'
lib.  14. ff. de itdiil.  Quaproptcr fum® 11 ’
Pontifex, Sinria juris civilis, hodic ctia^ 1
Clericis fuis concubinas vendcre permil"'
cap. cos m difHucl .51. cap. Qiiidam  (/■/?. 8 1 '
Snniam juris civilis Papam cx ilia raricm«
uomino , quia notiflimum cfl 1 plerafl^
Pontificis faiuftiones cx apfdia fcce Glofl J "
torum juriurn civilian! eTt^onfuras, utp 3 '
tct cx cap. fin. de rcflib. cap.  ;. 'fnide \
curator, in 6 . O aliis plurimis.  * Neque J
diffitetur Franciiius Duarenus , in lit- .,
ubi Sc  apud quern. Et hoc uuice Pontiff
propofirum fait , ut jura Romana fufp*®'
reddcrer. cap. cum ejfcs  10. X. dc Tep‘^
cap.z. dc pactis in 6 .  Tandemqtie cx cf 1
dcmiis exturbaret , ne pontificix tech'?'
■manifeftarcntur. cap.foper. z%. dc priv.  ^
liquidifiimum eft , dcfuifle Pomificibus v3
ram legum ferendarum difciplinam. b” 1  ^
Pontifex anno 1115. ex ftolidillinia m :, °
ne , quia quaruor effertt element? 1 >"
quartum gradum mammouiuin col ’ j (
sit. cap. pen. de coifing. O' ajjin. BK*
rrpudiis foi. lyihixy.  Qua;? qualis? c) 09 ",
ta ? hare eft conleqjcntia ? Quatucr ‘

s

s

\

b-

n

s


: "ic

A

s

s

1

; ,cr '

$


•m,

ft


ride
aid ,
're¬
fill

iO'

lltlS

am

ifii'

?!•

on«

qu<

ifa'

pa-

S'

'ft

ilici'

cfl>

Uni'

-W

b»#
&
ve'
Jude
ati°'
inirJ
trif'
i. de
uafl'
fuiit

Ele-

M u l  r , E R.

18}

^enta : Ergo quatuor funt gradus ma-
, lltl0 »ii. Baculus ft.it in angulo : Ergo
>S habet quatuor rotas. Ergo quatuor
I* 1 ’ 1  gradus; intra quos matrimouium dc-
j’elFe prohibitum. Et tamen liifee ineptiis
veterem juris jivilis computatio-
tij 111  gtaduum abolcrc conatus eft.. Infuper '
t, irn  conftat, totum jus pontilicium , in-
avaritia: pratcepta , & rapiendi for-
^ as i fpccic pietatis adumbrare, dicente
p t  L °elio Agrippa , do Vanit. frient. Et
r^P’erca cx Academiis Germania:, admo-
D.Martino Lmhcro, -in Italiam rc-
,!>W. Inprjmis Decreta, qua: a Gra¬
fts °i. Com P'k ta  funt , quee nullam vim Ie-
(1,1 ^bent , tantum privaias opinationes
ti { Cte pames reoenlcnt. In hiftorica rclatio-
k* lr > jure Canonico, omnia falfa & con-
^ W. Covarr.  4. rejolul.  18. Unde &

vocant: Infuper privatus fnit Gratia-
fontifici , extra terntorium jus di-
C  HOW obtemperandum. Vide Bcdin. de
- 9 - &  5. cap.  3. Turn cogitart de-
^ a p. vcnerabilem 5}.

m , .... dc Eledtione Sc

' , ■ Poteft. quod nullo jure mcra ambi-

fcriptum ■ ' ~

refert Cranz.  5. 1 . Salon.
tw.°u pofiio. Quod uxostr, ex poteflate
C( 0 . Kat ) j  vendi polTint ; etiam illas jbbpa-
8 ' s  commidbria: vendt pofle exiftinra-
s ’ qua cayetut > ut, nifi preti^rn intra
’ 3 ccrtutn

1S4 Bonus

certum diem emptor marito folvat, resfi' {
uxor fiat inempta. 1 . 1, & tot. tit.ff. it ^
Commiffaria.

5. Quo cafu ctiam uxores, five mufi c '
res, in diem, He jure addicerc licet. I  r. ^
tot. tit. ff.  dr in diem addiB.  Ei autem , c* 1
hoc pado a matito venditaefh uxor, vcH' 1 "
tetea precatio tradita, intcrdidum quod*!’
aut clam accommodari, verius elle, 0#®
Cuiacio contraRobcrtum exiftimamus. />
§. in diem ff. pro empt. 1 .  4. idem  jf. it *
diem addiB. 1 .  3. C. (if paB. int. cmp. M
Cujac.  i. obf. if. qtretn punjeit Hobertus <•
recept. leB.  3 5. C 7 " t .animadverf. 1 3. tutu 1
feCujiicitis.  1. not. Mcreat. 1 <,.& 10.obf. ift

Verum padurn de revertendo hie omt' 1 '
no necclTarium eft , & a mulierc Chif°'
graphum prius, derevertendp, poftulandurti
ne ipfi accidat, quod civi Romano ante pa a '
cos annos comigit: Rcccns cnim Roifl*
dives Mercator Romanus appetcb&r erf
jugem cujufdam pauperis civis, &pronii":
marito millc coronatos, ut concederet (ib 1
cum uxoreipfius unius nodis concubitun>>
ouod rccufavit, nifi marito permittente h° c
fierer.' Maritus autem (ponte conceflit, ^
accepit pecuniam, inopia vidus, & mi" 1
uxorem ad adulterum mercatorem ; Pelif 1
cum elapfo tempore maritus uxorem rcf c '
tcret, qjor ad maritum redirc noluit, (**

refpoO'

IttClc,

Wj

P*orc
J Jt
ftitat

. *
"tins
"Din
'did,
"i V1

<k,

\i tl

ji

Sci

s

C# d,i

6 .

%
^ fa

Si

■an,.

N

sfi'f

o!i c '

.6

,e»

•lie;

A  <•>

coi”

/.*'

IS  *'

if'

nii>'

iirf'

utn»

pail'

)V

cod'

Tiifi'

fib*

ji»>

h° c

Jlift

*flfa

fp. c :

/w

)OH'

M U t I E R. 18,
'itycmfum ipfi dedit : Quia tu mt femcl
,|c, catori in diem & nodem addilVfti , &
'"iidilli, ergo non ad re revertar, fed per
ID ^es atque dies, dum vi\o, hie apud ern-
™temmeum manebo: quod procul dubio
t.  Rubens antea contra maritum ita pra-
tlcj tum eft.

1^5' Unde etiamemptori, qui uxorem a!-
JD'stmit, inorisloco uti licet: Quia vc-
1 11  ttium eft, quod perfedo emptionis &
^“itionis contradu , nmne commodum
1 Ve ndii* ad emptorem regulariter perti-

57 .J f. dc contr.empt.l. l.^.pen.O fin,
^."'per/c. O' commod.rei vend. Idque com

Si

' ler  <1. Dd. reception e(f.

Emptori tamen competit remedium
t,Eis j., Cod.'de refeindenda vendit: Ubi
^ 511  Sententia judicis requiritur, quod ab
^P'ratoribus nov* tutrodudum , elegan-
nervose probat. ^Arpinell. ad t. i.

5 ' derefeind. vend.p.  I. n.  5. O'fcqq .

Ijjj' Quod (i quis virginem (e cuicrc pu-
t ( 5t > cum mulier venillet, redhibitionem
| ^Ofa non e(Fe, Ulpianus rede (cribir.

ff.decontrah. emp.  Nifi poft compcr-
C err °tem, mulierem , quam pro virgine
emptor cognoverit. Ita compref-
t(| t  alio ignoranter qui ducit, jufte ec¬
u' 11 ' prxten'dir. Matth. l. verf.  15. Dent.

' V ‘ 11. Harmenop,  4. Epit.  1 1.  Diften-

tiente

N U S

ticnrc.Pn. .Wefenbeccio in Parar. 0 -  ,
raw ni’pt, n. 8. Quia hie non error firt'P' 1 ^
qualjatis, fc-fl error fubftamiahs, &.$ 0 .
qusliitas occumt , ut ex cadem matf ,B ?
i>um etiam vitietur , nplia (pe reconc" ^
hours exiftente per Novell.Lewis ) 9 ^ c '
ptiisi Beza cle rcpudiis }ol. tr.ihi  17. 1  jn

7. Reftitutioucm in integrum
hoc in pafiu juris finptcrem peterp
negamus. Q^ia faclym infcliuni fit ’ 1  „■ Jt
{ha cemiendimus , I. in Bello jaMl)':  ,
captiv. i? pojiim. revet/. ..

. n ;8r,.^x pra;cedentibus ifaque ipa ,,1,c  J( r

eft, locart ram nqftras, quam alienas •

* Je ufitatum efle- ”
emnes res qua vend! pojjunt , eU*»’

MW?  /.J4-•§.■.»• $ deeontrah  •' (l

I, de Verb. Jign. Edam [1  alien**

res po(Te, idque valde ufitatum efl'e- <~m

' ia>» 10  L

trah.‘"f u

§. &. ff. heats.  #  j (  Jo

.9. Qua in re proYenetarum opera
iisque i/s.r,ttvu>ut  poftuJari pode, P c
tur. /. Graca 6 . Cod. deSponfahb■ ,

10. Sed & uxorcs in Emphyt cU  * (] ,j<
a mariris pofle, poft muitas aruh gia p
rin tandem obtinuerunt, & hoc j urC
tur-, fed nonahter, nifi (ub l c g e  , rn  q ; jC;^
tjoins./, z.&  |.C od.de Empb'twr
quatenus ptocedat yidebimus.

11. Mandate qunque procurator' ’ nC hitU*

Poteii

S,

Sr

Shi

V

'll.

U.

s

$1

S

Sc

$

%

f

\

%

mar inis, vel ex julla alia cania

$

M u t r

it.

187

5 t[ ^' > ut fua, five mavis, Uxorisnegtnia
(t t ' *8.ff.cle tiegot.gejl. cap.  1 .fin. X.de
diu'®’* "i c. Quod mandatum fi a marito
(0{ C  lltu m non fticrit, cmnino-a procura-
(jny* '"andatario, implendum eft, & fines
Ij * 1 *) mandati diligcntcrcultodiendifiint.
if^'fin.ff. mandati.

Qoain in rem maritus p’rocurato-
Hi^ Co nflitucre quern fiber pnteit, etiam
15. annis. Nos etiam cum pro--
His rctn , fi modo nou fit minor 14.an*
4 . al)r eCiv T 1 ' , in cafu necclliracis dan pof-*
’%}  tilBus . <l u ‘ & 't*.qmb.

j L  ii. C. de procur.

\’;Q u °d fi quisabrque mariti manda-
totj S° tia  mulicris gelTerir, adtionem ne-
V U . m  .illi concedi , naturali arquitati;
V*') 5  cit. /. 47. ff de negot.peft.  .Vide-
\dnfi  t J Qlc i . vel nou ut oportuit, geflit. §.
^ oA)' te °blif'. ex qtiaf. contraft. 1. in pr.  fiv

I ^ a ^'

u bivoluptuariarum, quoque expen-
?Wr rat . io  " a ' 5en( k c ^> c l uas  maritus
i c a '* as  fadlurus fuiflet, argum. I. in
H, j ^ fi nifi -venalem ff. de rei find. Mc-
*18, ' ^bitrariis jud. qua:ft. cent.  3. caf

Sj Vc ^ urar >dum ramen eft , ne qoid vi,
d’ aut  ‘^oficaufa,. cgm nxoregeftum
,ca tur. Quia fiyiiy dolus O' metv.s

' ton -

IS 3 Bonus

comttrrant , poena capitis infiigitur  , aut f’ 1
judicis arbitrio fmitur. P. H.  O. Caroli 1'
artic.  U 8. & feqq. Vigel. cap. 6. tit.  J.
Conftit. Can!.

1 6.  Cavcri jtaquc oportct, dominui'!

maritum tem ratam habituruni : Quia 11
maritus uxoris adulxrium non dctcga 1 '
fed patientia fua, 4 mprtiuSs  hocvincat,
Lcno proprie videiur , nee poena ordinal
punitur. arg. 1 .  4. §, 1. jf. dc his.qui
font. Ncvcll.  15 4. §. ntuhtr. Vi gel. dcordi’id'
Carol, in cap. 6 . tot.  9. &c.  *

17. Et fi conqueratur mulier, male™
negotia gefta efle, asquum eft, in neg° t)0 '
rum geltorem etiam diretftam a&toncm c 011 '
cedi. Ubi imperitia culpa: annumcr® 1 ^'
Quia in banc athoncm , regular iter latei v
levis cidpa venit  > /. 13. ibi negotia gefia.  /■ J 1 '
ff. dc neg. gc(l. 1.  10. Cod. eod. We- jf
MiJJima culpa turn dcmum attenditur , fi 1,1  .
ncgotiorum geflor diligcntior , commodity fi
negotia mulicris geflttrus.  §. 1. inft.  dc ebl'i'
ex quafi contr. ubi  Dd. communiter oinnes
hoc paffu , confentiunt.  Unde rc&d Dd> i
ftruunt rcgulam juris, is, quicunque de e
ta negotia mulicris gerit , laltem de dol®’.
& lata culpa, tenetur, &c. /. ii.ff.deW
jur. I.i  15. I.H6. ff. de V. (ign. 1.  8. $■
ff. dc precat. 1.  at. §.  3. ff. ad Trebell. . .^

18. Dominoquoquc, cujus lecvus

<£01

■t)l)U

'“tut

/»

'tiori

ic

H,

I’tera

*C0|

V
> *1
K

1  in

C

%

V

>

! Pt (

■s.

l l

%

S

Ot

%

M

i »9

iuii'

i i

y

,jti>

.< t
’it

fib'

jti 0 '

tof'

a

<<■

•<*

(<

e i*'

«■

i -5

. h°iia geffit , eandcm actionem concedi
^“Unj eft, qua: appcllatur, de opciis fer-
° tu rn. 1 . 1. Cod. de opens libcrt.

,| *9. ,Ergo & Abbati , ex operis Mona-
,  quia iili fctyis xquiparatitur, &c.
b-cAbbatcs  l 8. q. 7. c.Monacho 17.qu.tftA,

U l °- Regulariter tamcn CItrico & .Mo-
K C ''ouxorcm duccte non licet, nifi in Ca-
1, " ar n diaritaili. cap.  1. X. de Clericis con-
Alias fufpenduntur, deponumur, &'
'ommunicantur. d. c. 1. presbyter ft uxo-
"'•i/foitf.18. CTc.

n* 1 - Si matitus fervo alterius, vel Abbas
j ( 0n aclio mandaverit, ut ea negotia gerat,

Y  ln  iis gerendis, aliquid vitri morbiveicr-
ij Sv d monachus contraxent, tarn d&mi-
c 1  matitus ipfc, quam Abbas, aftiouede
v ° corrnpto experietur, &c.

I 11 ' Scd & 3 ominus ipfe, qui inltirorem,
ftf.  'd , fatdorem prxpotuit , jnftitoria
tenetur./.5. j.ia. /. t t.jf.deCom.aCt.
^mcn ad certain rem , puta , ad mulieris
■ S°'ia profcuranda , quis deputetnr , quia
. P'opncinftitomon eft , utilis a&iofaltcm
| " Uu r, l.if.infin.l,  1 q.inpr.ff. de i>ft. aid.
!• Cod. eod. 1 . zo. §.  5. ff. Mand,

W

)• Qiiidam ait: Uxoris, ficut & alia-

,  tcrum focictateni iniri poflc ,  qtiod &
| } I ° n ' eft- /. t. §.1. /.f.  §. 1. 1.7. cr feqq-ff • de
ici* 1 ’ Iltt - MoKZiusde foeiet. cap.  1. Et nifi par-

■o^> ,  tes

I

i.)o  Bonos

tes adjects fucrint, vd adjici non poifl*^

focii cequales erte debent , in Iucro &

/. 19. i"!

mno proportione Geomctrica
ffMe 'foe tit: "■

'Quod fi focii ea , vel iis uxon 1

14.

ibfl 5 ’

Omul uci vcluu

qui prior


potior & jure eiit. <2«;<i qui prior

prior n^it: l. qui prior ff. de judiciis.
autem lociorum pars , r-elwrjuis relti^V
bus, actum inconfuetutn facc-re non p ii:C ,

“W*

ar<Qim

.1.1%. ff. communi divide cop. ''[ i,
miff, do reg.jur. in 6. PctrusdeU'j

dis tratt. do fociet. p.  5. n.  1 i

15. Uxores lioftras, amicis donarc:

ni'

in I vetat

bium ! xti  vctiTu

ftd ita , ut vetus habet verify
Hr; rrarrSs, rreept*.

»' &

M ornnes res

tarn cOrporaks tffltfl '

corporates donari poffunt l.  9. pr. 1 .  17.
ff. de donat. 1 .  i,j. Cod. coil.  Markus aui £

s

*51

n

V

jS

m

19,

N

1)1  lie

K

donator;uxoris, de .evidtione, ii mala ^ ’
non tenctur, nifi ftiptilanti , ptotniqj'

/. 1S. in fin. ff.' tie donat. 1 .1. Cod. decvn'•
ta.  Permutareatirem uxorem pro arbO r ^
eoiquelicirum eft. 1 . 1. CT tot. de ter.pe^'
Inprimivinconviviis'& chords, alias i eJl1 .
eft. Eft autein line negotii genus inter Gel' 1
ad fcptentrioneni ulitatiffimitra , ideoq u
barbara voce, Baraptum appellatur, & c :

17. Mtituo autem dari nxoreshaud pof ! . T
ex ilia rations crcdimus; QuiaearumBo»l ,,  wj

iirllH

*•'/»

Jo.

H

°»ice

Sk

s

Jiioi

%

Hr

del

'& llc

f^ict

ls  ni

If

ivd'

0*

HT

lUlCf”

a fit'

•vif!'

but 10

(eO*

;ei« ci

•M u l t  E r ij’i

'R llr >ramr. Quia mntuUm eft contraflus five  e-.v*
ftrifli juris , quo rent ea lege mutuo
t f" ls  > ut cadent tjiialitatc & Bonitatr rcddaticr
«r. tit. juft, tie cbli?. (% q/aft ebntr.  *
jj. de feint.

Commodato vero uxorem dari pwc,
ambigit I.  8. Cr 9. jf.coinniod.  Quia ,
jf 1  commodat, non facie rem acciptemis ,
^P'tmittit tantum, ut re ad eertum 1 m-
ij tttatbr, /. 1. in fin. ff. dc premrio Hct-
^ 1 **ft. illufh.  15 .

Ergo & iprreario, licet utrumque jute
u u «Udinario > propter graruiram , utopi-
iiu ’ opcram > raroufurpetur. Quia'preca-
quod precibus petenti conccditur,
/^"’diii is, qmconcedit , patitur /. i.inpr.

ilcprecario. cap.  3. X. deprccarie.
i)'®* Itaqiie prudenter agir, qui reiwone-

poi

,|lt>

loo' 1 '

iell^

^■r* gratia , interim honorarium mawto
fcj ,|Ce Hir r ‘ Quia met cede interveniente  , .tnc-
Simoniatum eft ; cap. ordi-
£*j 7 ' cap. fmit ndmtulli. 1. qua ft. 1.  Con-
l  id° autem cum meremce , quam for-
U* ,0 ncm (implieem Dodores noftri ap-
3j i nt > "qua: mcrccdc interveniente fit, ab
l‘' trio diveef'a c(f, & illius par,am jura
,d t '»fimv C riint./. 1.3.5.  z.ff.m I. ftnl. dc
■fcfl ' S '  *- 7n ^ c  D^l'ouderius infirm's

lc *i', fornicationem (implieem , ma-
n 'a!i vitandi canfa permittendam clTc

putat,

191

•putat

Bonus

ne fencftras adulteriis aperiantu 1 '^,
ut Uxorcs maritis lllibatar mancant. f


' i <K

Damhoudcr. in praxi aimi cap. jy ■

. Pontifex, & ipfius Cardinales, CaP o0 Lj
Monachi , cum animadverterent >
adulteria impune & abfcjue fcandalo^jj-
rnittere non poffcnt , Monaftcria ^ ^
Jium exftrijxfrunc & conftiruerunt > *JjJ
ex veteri tcftamento, in Samutlcbc ,ie ^i
ordinatum fnir, de mufieribus 111
adremplum , illi in pravam inaKf^jle
converterunt > exfiruendo, in optins ,s  ^
didimis locis Monialium. * j,;

ten cefTanicnt fMbett bit ® c ',

(£(» 39 voefeui^.O:natl)genHife‘>’ ! '',;'
l)abcn ijjr ©ebce c|e!)a(ten /
gen-bat bev Q>at'fE/unt> fctitc &**•'*, ^

J'»i

t

'll

J"b.

s

%

iS

<wd; feme Canonici unt>

bcni95ct()aiifc/ 5 lt -) cll |t ^i (

tern pore Samuelis getvefen / ' r t |(

9"ipnncnf(o(tet }tnt> dpuvenf;^ 11 ^ c „it
bei; alien jtircljen gcmad)f. p0  /c?

JOi

C apu

>1

e

%


hie abufus populo Romanorum' nl

ret , Comibinatum Papa & if^* u  ■ t
nales excogitarmit, ut quilibet do. a ]ef e ’

vcl tres concubitias , five irictet rK  ^

qua: > c0 r

tc.  impune ita fcortari police :

hi,

H.

Vi, v



‘ 1.1

tU

oq^

iti*

ii#

;</

an'*.'

31^

?)!>**

|1^

t*5

ini' 1

#

/#

cw
. fil 1

>

y

*

CO"'

M C L t E ft. .19}
j^feefcetem, Domes in honorem Saudi
%i , quas vuigo ^CVbuilfCV nominanr,
cv'ficarunc , quas nos non immeriro tX’fi)
%mt>pfslffcn hodie nomina-

S' t.mun jtc tic alfen (EoncuWnm
^ -Ouvcn nod) nuff ten Antigen

pCin t()un / ut  juvenculas curtifanas co
3s rmiiis ad fc red pete poffint. Hxc eft
& egregia fundano, origo, & Bails
• ° n ;ftctionim monialium , & doinorum

u^iAlexii, See.  Deponerc quoque uxo-'

t' Sa P u damicos licet ufitatum fit, penculo-

'H- - -

ta nien eft: Qniafimtinit & mores funLfx
l"" n gencre , qtiet fervamio fervor i non polfmt ,
O' 1C,. If- Depofiti.

Sed & matins pignori Hypoilicrave
j 0r "s °pp°nerc licet. 1.  i. in pr. I.  15.

If. dc pign. Or Hypothecis.  Quia do-
I 1 v eri oppignorare pollunt res quafeun-
6. Cod. qut res pign. oblig. 1.  13. ft",
fy"- Or Hypothec. '

Jl. Uti veto opera Mulierum depofita-
>. vel pignoratarum non licet, nifi con-
attamcndejure licet, fi modo lllis
a prajftewur. /. t. §. 8. 1. 3. §. 3. ff.
'  :,| ' t  ■ coupon, flab til.  Quia ctiamfi depo-

‘Htti r ‘ . v " r~

, ‘>t comradus de re gratis cuftodien-

’ d.LL. Attati-.eiinonimpedir, quomi-
.1  ' 1111s

lib.

194 Bonos

mis remuneratio imcrvcnire podic
§. 24. de vi bon. rapt.  Interim
animate juris mulieribus alimenta
da funt. /. quod in uxorem Cod. de
gejlis ubi Cymis & Baldus.

34. Quod Ci,  11c uti licerct uxore > 111 .
ritus exprellc convcucrit, pafta (ervari°P°
- ' ' m

ret. Quia paBa dant legem contraBui l
ft convenit ff. depoliti.

35. At Ci  cjuis figillum (vulgo Catli £l '-
rium appellant) uxoris inftrumento adp°
rum , refignatum conqucratur (prout ‘« c
cator quidam ante aliquot amios , Lip" 3
prgfcftus, & dormim reverfus, apud
rum in urbe. A. conqueftus eft) ad c* 1 ’
bendum , locus crit, ut venter mlpiciaS
l.  1. tot. tit. ff. de ventre infpiciewto I. t.  f
de term. mot.  Condemnatio autem fit in* ,

quod inariti intereft , quanti , (feilicet

fulvunr fpedatur in igmbiis aurtim) m . _
reni juratum fuerit. per l.  3. ff. de in lit.?
rand. d. 1 .  3 . de term. mot.

3 6.  Quod fi illi, illxve, quibus ea c u,J
iufpicicndi ventrem uxoris commifla qr
faliinn renunciarent, PrastOr, caufii cog» i:J ’
marito novam aftionem accommodabit> v£ ”
Juti fi Menfor falfum modium dixerir. I. 1 '
§. 1. ff. ft menfor falfum modium dixer• ^
Bartol.  Si vero inlpcdlores & menfores i°‘
lum , latamve culpam admi.fifie > dep rC 't

hen' 1 1;

</.

slii

N

lib

" ! ctt
hs ,

4  w


%

s

h,

K

,»

lot

St

\r

%

;•)./,

•fin.;


b. l '
c t(
fta"'

f"

if

i>

it" 3 '

pofi'

.(iai"

5 c" 3 '

an>5

Sfi

in"’
et >,<
i !>'

t.f'

corf
eft 1

; vc-
/.<■

, /ft"

i<|0-

cr rc ;

he"-

M o L i e  it. 195
fuerint ,  in fa&am adlionc tenentur.
£./• ff. ft tnenf %  falf. mad. dixc. Et  novi
j. 11  mfpedorcs fie menfores ordinandi funr,
■"aritus (c latfurn cfleexiftimct, fie venter
j^'icris denuo inlpiciendus ell , argum.
U’ pn. Cod. dc error. Calculi.  Sin autem
. ‘ Is  terminorum veftigiis, nequcpcrGco-
i„ Ctras » neque vulva: menfores, velatbitros,
g S c spedin potcll , Judex ipte controver-
^expedief, Sedirimet, argum. /. 3. Cod.

fit.  reg. und. aBkmibus.

^ 7 . Et tamen in re Zelotypa Maritorum
l  'S'ntia a prudentibus viris mcrito impro-
Cum co duntaxat pertincat, utin
''ba-pileorum, phantaftarum, fie Cornu-
l j I " Catalogum adferibantur. Quia impof-
"tm nulla  e /7  dclibcratio neque cuflodia I. non

If. de oblig. O’ aft
Adde , quod Maritus nefeius fa< 5 li
J^is i codcrn bencficio gaudet , atque
n/'icius cum hanc mariti dolor excruciet:

Urtl  fa£li ignorantia excufcc
via atque ad

, quarum
falutcm conducibilis'

s

l’ratfcrtim (i ignorantia (it fa£li alieni,
.? c  cnim tolerabilis eft , fie de jure prsdii-
( llll r, Cap. nitllius  I, quell.  3. cap. pr.cfi-
l‘ l!lr  de ]{ejr. jur. in 6 . 1 . 11. ff. de probat.

J‘S‘ & tot. tit. jf. Cy Cod. de juris
ignorantia.  In affe&ata autem ni-
1 ’‘"'pic fbpina ignorantia Mariti diverfum
I x  in jure

196 IS o W u s . 1

in jure eft conftitutum. lib. 6 . O'  ?•/'
jur. &'/if/. _

59. In hac materia cx nudo pa UOf  j.
Mulicre Nuda agipofte, indubitati j ur ‘ sC
perl. 7 . 1 . ff.de Potts.

40. Ex polhcitaiione cjuoquc .prscfc rtm  Q{ ,

rcjuraudo conlirniata, cum muliereag 1
eft. Quia jusjurandum tranjaftionibu*e
pafliotubus robur additlib.  41 . Cod.de t ' 1
aflionibus.  (|

41. Quinimo rogata mulier, fi tJCUC , I(( i

pro coidcntieiue habecur. Quia hi

confentrre videiur l. item  j uarititr  $• ,r *‘
ff.locati 1 . i. volantatemff. folut- mate. ^

41. Itaque 11011 eft nccellaria ftipnl 3 ". 0 ’^
tamen fi imervcnerit, paratam ex(ccu”°

111 bona mulieris mobilia Si  iinmobi' 1  J(

bet. §. ^.Injl.ctc inutil, flipulat^  /. * 4 '

If. tie Confl it.  ’

43. Maxime fi fyn^raphum > * .c<
rographum mulieris inccrceflerit: -> u . : t ,
nim inftrumema Mulicbria Guaf c "
ra , id eft, patatam cxTccutioneni P , j/t

Cod

lit-

t\‘

abfqucalio proccllu judiciali. /•

Confejjis. Or din. pro-vine. Thurin^- ■■  jj,
Colcnts de proceff. Exfecut. p.  1  ■ c ‘^'

mm.  19. Incus ^

44. Eft tamen nonnunquam i 4 ’

exceptioni non numerata: pccumaJ-

Cod. denon. Mint. pec. p'

4 )'

>0t-

4

fit'

4

4

qi' 5 '

,cf"

b»'

, >'

4 '

i {/

£

nil*'

I. ^

I 3 1

li! f

|4’

fJ'

M u l  r £ r. 197

45. Famulos vero , & fervos Dominis
"ipulari pofle, cxploratijuriscfl. !.  1. ff.de

pr. Inf. de jlipulat. firv. Hottom.

46. In hac ftipulatione oinnes funt in
lv >dux : Quia in fatfto confiftunr, quod
J?ura ftia divifionem non aftmitcit, vcluti
pitcrnam Mulieris aperiri, fundum tradi,
l°dain fodi. lib. 1. in  pr. ff. de \crb. obli%,
‘  7 l. ff. eod. ubi Hu°o Doncllus num.  10.

I 47 - Nulla autem ccnfetur inmilis ftipu-
,,to i niii qua: natura eft impoflibilisJ. z8.
^ §. 1 .ubi Donel. n. 46.ff.de Verb. obli%.
48 . In re Uxoria atftioncs pradcriptis
tr bis ex  vulgatis quatuor capitibus: Do
j ! dcs, doutfacias, facio utdes; facio ut
, C|J s '■  locum non habem. Sed alia: qua-
, l0t di(Iimi]c!,: do ut ftciamus, faciamus ut

faciamus ut facias, facio ut faciamus,

^.fubftituumur,
Hi s . . .

I.  5.5. ff. de  prrf/cr/p(;>

49 . Hoc in pafiu juris ex contratftu , ...
i" 0  fadtum ineft , tcuetur qnis pratcifc ad'

■P^idum, nec liberatur prxftando id quod
; Si modo faiftuni illud mulieri pec
j^tam cxplicari poflit , contra omnium
, ftorum communcm opinionem. I.  11.
4v.ff.de tyiB. Empt. l.l 5 . ff. contrah.
fbl. z. jf.fi cert.pet.

l</8

N V

50. In contradu cum muliere, Do 1,

faciamus, re tradita , & facto non fecuiO’
competit condidio, caufa data, caufa i' 0,1
fccuta ; Sive, m alii volunt, ob rem datl 11 '
re non fecuta. Quia fi pccuniamdcm> ?
facias, fado non (ecuto, in id quod inters
praefcriptis verbis adio, vel utroque cafn ’
ad repetendum contra mulicrem condid 1
eft. 1. uaturalis  §. 1. l.fi fibi  10. lib. ob t*
caujam ff. de prxfcript. verb. Dotiell.  d . 1,1
cup. 6. num.  13. /

51. Ex contradu faciamus ut des>
poftquam fadum eft, mulier edict dat c '
nulla in illam de dolo adio eft, nifi Pj*3
feriptis verbis. Hanc quatftionem int*Pj
tam & difficilem , PaulusdeCaftrode(d’t
misapicibus juris die exiftimat, utfi J u(l
coufuJti revivifeerent , hanc antinomy
rcconciliare non pofllnt ;  recentiofw®
enim Sc  veteranis Jurilconfultis elle

gnitam. Deus  (cit , inquit Cyiius, l l
lint in ca ignoranres. Vide Donclli (e nl(n
tiam qua: verior eft , & rationibus noif J*.

ret. In tracl.it. ilc pr.cfc. verb. cap.  10. ^

fi ex fado meo tibi nihil adfit, adionen 1
dolo competerc cum Erancifc. Hott° n !.’
in comment, de pratfeript. verb. & $ aC  _
Inft. de ad. cum rccentiortbtisftaniit- ,
tolus autem & vertcres Jurifconfulti ad 1 ®
nem de dolo competerc exiftimant.

\l ..
hip r

L I 1
!t tai

laid

[."ate

Vtu

"•ali,

>ia

hit

M

ittt 5 } b

win

^orc

k -ff

"ft


•tcipi

S

Ws

Ke


K t

j

0 1,1
at<”
1 )01'
iU n ’

ifll’

iflio

!. it'

la« ;
p rP
ricJ'
four
util'

liai*

rib^

i<

qo® 1

ntf'

Ub'

J e

Dl* 1 ’

pat'

ai°'

ill

M u l  i e r. 199
'l 1 1. Nudn'. §. quod [1 fiiciam , 5 iff. de pr<e-
l c, ipt, verb.

, U. Diverfum in Pupillo, fi tamcn pu-
f ttati proximus fit , quia tunc intelligit,
jN cum mulicrc agat, nec tutotis auifto-
J." st e opus habet, ut faltem .nauiraliter ob-
'H'tuc , fi videlicet ex conventione cum
Nicrc inita faiftus fit locupletior, & pe-
? n iam lucratus fit. /. 15. in fit. l.t  4. 1. 41.

I  ^ cond. indeb. 1 .  95 .jf.de oblig. & aft.
b§. 1 .ff. de auftor. tut.

. Si- In re Uxoria hodie adtiones ccnfen-
bona: fidei , ideo cam in bona; fidci
[Ita juris ftridti , alioquin comradlibus
. llts > etiam jure Canonico , debemur ex
, /. 14 . ff. de prafeript. verb. 1 .  11. §.

l 'lf.de ufur. & mora.

'4‘ Ergo etiam frudhis , & omnes ac*
q' 0| ics. lib.  18. ff.. d: ufur. & mora.
£u tn ‘ de mora cap.  3. nun.  t8. etiam cb-
i J tio(icm ad lmereiTc inducit. bb %  8. ff,
^ cert.loe.ar^um.l. it. ff'. ft cert.pet.

, 5 b Mora eft fruftra-oria folvcndi, vcl
Cl piendi improbata dilatio , quae tunc
’j'niifia cenletur, ut ait Manianus, cum
I ls  iuterpellatus opportuno loco & tem-
,' te  non lolverit, quod apud Judicem vi-
I il' 1  bonurn examinabitur./. 3 .in fit. ff.de
1 -  3. ff. ft cert. pet. Mcnoch. de ^Ub.

I 4 5 6 .  Scien-

i


ico Bonos

56. Sciendumtamcn eft, interallied
cum non habere interdiiftuni : Ne quid id
Joco facro. Quia hoc faciunt ipfi pond' 1 '.
CCS, & ipfius lanfti Cardinales, CanoO'* 1
& Monachi etiam Vicarii, impune in >P*
Roma, Italia, Hifpania, & Polonia, C j
dicamdc Germania noftra. tot. (it. N‘t
in loc. fac. Sat. tie quo vide Qldcnilorf^'
Claff. a(l.  9. Fcrner.  1. fried.  9. Sic K
hanna Papilla odlava cjus nominis a
Carduiali comprcfib eft, cum quo fan'!' 1
!iu> confuevcrat , fcctufque niatreni ft?xu ^
mentita virilcni prodidit. Quiq hate M!
la in proceffionc ad Laterancnfcm Bed
liam , in cleri & populi Romani fretjoen 11 .
in platca, & via publica (ub Coclo, dol°j
bus partus opprefla inter Coloflcum & ? ,
mentis fanum , pucrum , ex fornicati®' 1 '
conceptum , fpedlante Roma pepetit A 1 " 1
857. ibique ex partu obiir.' Cujus rci 111
motiale adhuc exftat Roma 1 , de quo M 31 ^
tuanus proptius pontificiorumJ?octafe t ] uCt
tes Verfus fetipfit:

y  Hie pendebat adliuc fexum mentita virile" 1
Feennna cuitripliciphrygiam diadematemi^^
Extollebac apex, & pontifical is adulter.

Plura vide in trad. Levini Hulfti Off en  '
ttuper in  8. edito.

57. Nequc& iilud : Nequid in loco P 1 ^
blico vcl itinerc fiat: Quia hoc faciunt 1111

Hill 5

P


M U L I E E.

1 CI

Mercatorcs, peregrinantes &iuvigan-

j 5,  L i. pr

kl 'rdMx.

1. 1 .  §. i. nerf. homtmm ff. ce

. iS. Neque Sc illud: Nc quid in flumine
J: 0 Hco ripave fiat, prout faciunt Nauta; 8t
Stores. 1.  x. O' z.  §. de Interdiciis.

. 59 . Omncs autcm dies tarn fcfti, quam
r t ' 0 ?hat)i, addeetiam nodes, miles hie cen-
, neque medium aut vindemiarutn
'"pora funt importutia. Scd

i in die edendum.

in nede tangpndutn Inftrumentum.
in (eptimnna faltandum juvenibus.

5j in menfe Cucurbitandum Senibus.

, l "odo pratcepta Medicorum rede obfer-
l ( te  volueriut. Neque opus eft, ut Ca-
J'darjQm infpiciatur. Quia omnis homo
I 1 "dai , ut Calendatius. Quippe men-
. u,t)  & vindemiarum ferias , omnibus

r °dc(Ic vcrc dicitur a D. Wclenbccio. In
irat ‘ ff. de feriis.

h  c °.  Non valent, in hoc paflu , ejeeptio-
I. Loci non tuti, fi falvuscondudusad
J’t'eram concedatut, 8c impetretur. Cap.
^ (t dtns  4. Ut lite non cwtejlat. Lite Colerus:
’frocelf exfecut. p. 4. cap.  1. n.  170. In
™ lalvo condudu inede debet. non ran-
^  v eniendi‘, fed & recedendi concedio ,
t * ta  Menoch. z.  aib. jud. qux’fl:. cent. 4.
'‘jCcomraquofdam maritos,quivcnientes
^taHHadul-

I 5


io» Bonus

adulteros comiter excipiunt, fed abound
peffime tradant. i.  Neque exceptio
ratus confulti Vetfcjani tributa mulieribu*’
ut infirnntati ipfarum confulatur. Q! 1 ^
Iftrus Senatufconfulto VeJlejano non eft > j
mulier accepto pretio aliquid pjomifit, vC
fidejuflit /. 5. § 5./. 19. ult. ff. ad
ubi. Cujat. 1 .  30. ad Scimtufcoiif. Vellt) sl1 '
3. Neque termini nimis angufti excep' 1 ' 1
hie valet: Qui ftatim hie folvendum, 31,1
bonis cedendum eft. Quemadmodum ff 1 !'
Iier quatdam nuperrime, ad amicum deb 1 '
torem dixit: Solve mihi quod debes?
refpondente, non him folvendo, turn .i" 1
replicavit: Ergo cede bonis, quod eiii 1 ’ 1 .
poftca fadum , & licet in Camera Imperil
hoc ita non conclufum, tamen in Camef- 1
charitatis hoc ita adprobatum eft contra-
zytfatb. offeratur Cod. tie lit. contc/l. Novell-
53. cap. induct* ^.qiitfl.  3. 4. Nequere-
riarum ut antea didum eft , contra- tot. l‘l-
ff. Z 7  Cod. de feriis.  5. Neque except 10
legitimationis perlonarum , contra tot. til-
Cod. Qui legi , perf fland. I. ft. verf. necef
Cod. de Hon. qitxlib. 6 .  Neque except 10
plus petitionis , contra lib.  3. § 10. ff.  de
except.  7. Neque oatfti contend tempo¬
ralis contra  § 10. Infl.de except.  8. Neque
exceptio fpolii. Quia ilia intra  13. dies print
probanda cjl, c.t.de X 1 \efl; fpol, C el-
tiortnt requirit indaginem.  Scd

It<*

S"

)S>

1

vtl

ti«

|U'

bi-

Ilf

lU

al>

:rl

f>-

•//■

fe-

lit-

[If

lit-

■f

;lf

*

O'

ii«

ill

i/-

j|L- - M O L I B R 105
e xceptioncs fequenres liic locum ha-
1 • Uipotc cxceptio ne Reus con-
. l5 tur ulicuus , mfi in id, quod facere
Hon ’ 3- ff- de except.  1, Exceptio

| 1  ‘Rinicrata; pecuniae, dc qua fupra pet
t tl)  C. ile non num. pec.  3. Pacti con-
j, 1  de non petendo. §3. &  9. foj1.
L^ft- 4.  Jurisjurandi cxceptio § t,,

% (Cexc £P‘- 1 5- ff- eo< *-  V Rei  ) ut,i '

cjj ' M, er cafdem pertonas. lib.  3. &  14.

res jud. non noceat. 6.  Exceptio
tr^j^'oilis. 1 .  ii. Cod.de ir an fail.  7. Ex-
0  Putcriprionis. pr. Tuff, de except.
V,|- tr « exccptiones poftcriorcs litis, Sc
tth.: Kr ‘ s  ingreflum, impedium, unde Ex-
^' ! ' s 'finitae dicuntur. S icliard. ad

deprobat.  8. Et ultimo. Quern-
^ Sc m  Except' 01165  liic admittilntur:

^Plicano conceditur, quam (equitur
Oc^ Cari o , camque excipit triplicatio, Sc

l| ltt J Mc J t in Camera Impcriali’in dilatoriis
Si < ' u plicaiionem : In peremptoriis

fy, Q l j tra  tiiplicationem non proccda-
f ‘- Cam.p.  3. tit.  ii. § VOO abCt
?"•  Quod lecutus, eft fa-
Unuj Prineeps Auguftus, Elctft. Sc
.16 Dux

m i:.

Fulfil . *P* %  mumpiicantur termini in nac
H I^is Camera: provincialis , donee
H, “utnifEonem panes veniunt. I,  1.
'at. , e .  except. § 1. & fcqq. bill, de repli -

ic>4  Bonos

Dux Saxo: in fuis conflitutionibusprovin'
cialibus Sax-p. i.tit. 18. Unde ibidemh®'
die Conitiiutione confirmata in dilatori**

ultra duplicationem , in pcremp'oriis

ult* s

triplicationem , hoc jure pro’cedtre n 011
poflunc, neque debent.

61.  Cxtetum iitis obligationibus, <] u,)
fadtum perfonale promittitur, fruftra atq*’ 4
mutilitcr accedit fidcjuflbr mafculis. nifi
foemina. Quia vir Mafculus fidcjulTor 9 "
poeuam corporalem hoc in paflu juris obi*'
gare (e non potcib. tyirjum. lib.  13 Iff.

Et quamvis alias de jure civili R®,'
mano Germanico foemina fidejudor t*
non potelb , audboritate Senatusconfti"
Vellejani, tamen hoc jure, quo nos urim 0 *!
licite admittitur. tot. tit. ff. O' Cud. f
Senatusconfiiltuni yillejan. 1 .  3. ff. de ? 1 '
dejuffor. Garnet*. i.Var. reful.  13.11.3.

61.  Sutitenim omnesadbiones in haem*'
retia ufqueadeoperfonales, lit neque ha* rC '
dibus competant, neque in hatredes con£ ( '
damur. Quia perfonalia officia Sc  p 9 ^ }
perfonam nonegrediuntur, neque ad aliu**’
tranftunt. lib. indent in duobus  §. perfow 1
ff. de paflis.

6].  In hifee adtionibus contra naturam*'
liarum adbioniim expedft, potius perfon.x,’ 1 '
dehcet Mnlieri, quam Rci incumbcrc, fi vC ’
ut Pandedbz Floreminae habcut, incuba' f

coil-

Co *Hl

‘"ml
hm
6 ,
‘is 0
kill!
i-be
lure

*q#i

“lit]!

$
l,l *m
tl i  ii

'“5

«(

St

ills

' 0t a!

^0Vi

St

“‘re

bed

..«<

j'ci

i'p'i

S

Si

11'

o'

•ii*

if»

Oil

oi>

if

aJ

)!■'

!*.

LO'

•If

ill 1 *

» r i

fi-

0»'

:rt'

1C«'

ifl*

ufl'

!»'

vi-

ivt)

)aic

pH'

. M O L  l E R. i©5

Contra Brocardicam juris : Melius efl in-
cumbere tei, quam perfoua:. /. i^.quis de-
havitff. de rei Mind.

64, Ab hac porro adione', ficuta carte¬
ls omnibus, quis non abler liberatur, nifi
folntione & icpratfeutatioiie cjus , quod,
debetur, /. 54 .ff. de folut.  Tamen noftro
lire quo urimtir, humaniiaris gratia , ex
^quitate folemus debirori valetudinario >
liquid fpatii concedere: In locis , ubi jus
jrSfareum yiget , tempus quatuor men*
lll m concedimus, /. z.O 4  3.Cod. de uftrr.
>! ‘ jud.'Color. de proceff. cxfec. p.  3. cap, 6 .
"■178.

. c 5. In hacreiuoria Novarione, delega-
l| 0r| c, compenfatione, oblationc, & fimili*
1)5  modis, qmdem civilitcr, fi;d nonna-
“'aliter quis obligatur , l. z.C*  3. Cod.dc
Cod. de legat. 1 ;. yff.  de ^icce.
Si verocerto loco debitum com pen-
ratio habecnr utilitatisloci, l.  15 .ft'.
! c °mpenfat. I, 1.  §. nit. ff. Qy.od cert. loc.
^ e( >icep. i.yuxft.  7.

, Aliud veto pro alio , invitx credi-
^ Cl  Million folvi non poteft,/. 9. §. f.

fffeior. aid. I, 16. Cod. de folut. lib. ll.  §.
' ' !c - Co^. pec.  Adeo tit tie pretium qui-
1 \ Ipecici loco pronnfiat rmlenti Mulicri

"c<l

utici obtrudi poflit. yidt.  1 . 'fttrifpr
55’ Nifi auc aliudfingularifavorecer-
I 7  raruni

io 6  Bonus'

tarum pfifonarum vel caufarum recept li ®
fit, I.71. §. i. ff. de leg.  i, lib.  15. /•?!',
§. 1. C. de denat.  Am res debira fo!vi.nef)u eat ’
lib.  8. ff. de cemdifl. furt. Coraj. 1. Mfi'k
twm.  8. *

. 67. Maritus, qui remhabet cum and*'
la, non eft propterea Infamis, cum ea 1,1
re exemplo antiquorum patrum fc tut' 1
poffir. Quia impoflibile eft, quod pat' 1 ?
■vixerint in peccato, qupd remitti non P ol ‘
fit, vel infamiam importet. Ratio conn c '
xionis eft: Quia alias patres, qui »iiiu £l '
in peccato, quod'remitti non pofiit,
fatfti elTent (alvi, quod non pratfumitur; ^
fuiffent infames , quod itidejn diccnduni
non eft. . ^Atqui patres cunt ancillis  w’*?
runt:  Ergo vivere cum ancillis non eftp cC !'
catum , quod remitti non pollit, tel quo 11
infamiam importet.

t>8. Unde uxori contra maritum ,
adulterio accufatio , exprelfe in jure Cftij 1
denegatur. I.  1. Cod. ad fill, de Jddult.
cet per conftitutionem Caroli V. uxot‘
contra maritum accufatio de adulterio u !
pcrmilTa, ad prrnam corpori infligendann
ip, -p. SX Caroli  5. c.  jo. Sed de Caroli'
nis Conftitutionibus in Ariftodttia lari? >
laic non difputamus. Quia illarum prjef*'
tio fatis oftendit , quod liccat adlubetf
atquitatcm , quippe generatin'! rmilibet e"

: gutn
Jtcr,

^ 3 llO

!«ck

lit

>101

4

“srit

tim

>

Si

S'


s?.

%

ki

, 7 !

>4

ati

ItSf

'*1

Icgutii

Hati

St

.tuin

f an

[all

lcil'

»i*

utH

lire*

po!'

mt'
Td"
noil
. S
iuni

peC' 1

ucn)

lit
ivili
i>
son
, lit
am*
oil'
is >
dr
acre
eft

U0

M U L I E R. i07

: gum fuaruin moderator, interpres & ar-
l,tcr  > I. 3. Cod. ex quibus calif.

5 9 * Attamen uxori in jure civili Ro-
Haiio Germanico, e]uo tiosutimur, dein-
|®cio(o querela contra maritum conccdi-
> fi videlicet maritus.

f noftc ad dormiendum Scvigilandum ,
, n ^die in meafa ad edendnm,

ihebdomade ad perfolvenda debita,

(  menfc ad cucurbitandmn uxori fenex,

noil temper exhibeat. Novell.  11 8. cap.  1.
4. Quia juxta fanftionem pontificis
.^fitus inluper tenetur uxori , ad reddeu-
lrn  debitum, & e contra cap. T:ta nos X.

( tyrejur.

7 0. In quo judicio maritus & extraneus
W in folidum , led in id tluntaxar, quod
f cc 4 £ pomuir, condemnandi funt, /. 3. If.

1 re yd.

71 . Non debec autem uxor fempex ve-
j ltc  cum facco parata , fed cxfpcflarc E11-
’“[iafticos raptus, vel donee tempus jure,

, a  marito praefuum , fit e.'apfum , l.iao-
"ff.  dc divortiis.

7i. Quid fi maritus adco frigidus fue-
ii> ut ad officia Viriliaomnino ineptus fit ?
'* a !rimonium polk diffolvi fan£li Potuifi-
* s  fiatuerunt , cap.  1. tie frigid. & malcf..
ta; lumtio autem lemper eft pro potefltia
" J titi; ideoque recepto juramento ab
lila que pane mulicri elapfo triemiio , alia;

nuptice

io8

Bon

ijH'2

naptia: conredumur , & impotent"
mopium intcrdicitur , cap. laudabil^' j,
cap. jin. X. de /rigid, d. cap.  l. de F*

male f- M

73- Catterum fi fctminx infttu 11 ].
ita fit obleratum , ut a marito ape r,rl  Jj-

podit vcl potucrit ? Pontifices quoq uC

vortium , fi toto tricnnio medicatm

te<€

X; 1

ta fuerit, permiferunt cap. i. (X  3 ' ' ui.
ntalcf. CF frig. c. propofuijli X. de r
procdlum , ' Sc  quod ocularis infp citl ‘|j0i
Chirurgos & Medicos pertineat . eS J ..„i,
Sc  attcftatur foach. a Hen/}, tr. de
fctl. mihi  105. . )i‘

74. Sed fi feemina poltea i 1,vcUl3

quem , rjui ftras hujufmocii referatit» 1
dc integro matrimonium rertauraa'- ‘“Jo

cefjantc caufa drvortii  , cejfal r ff e ,^d l
ell ipfum divortium , /. adigere  $• f
ff. de jure pair.  ' •, v iri!«*

73. Quod fi vero uxor apta fit “ >

ampiexus , & niaritus pecunia « nltr ^ t \C‘
ac cum pleno facco domum revettatu
que uxor ulJain moram facere> ve ^ uS  if

canonicahbus , matutinalibus pred 1 '”

rarCr oaI  M H fll /^ali

terfir, jejunet , vcl cleemofynani 111 "
prius laciac, marito perGiaderedeW •

in caufis fiimmariis in contin * 1111  ~ [0 c('
flrepjtu judicii de fimplici Sc  plan 0  fl  p

deudujneili Zang.lr.deexcept. ct t' ^  H jl

''tut

N

*i

S

%

,r

<ini

s

%

,. 7 l

Ci

>1


k

K,

s

s

Wt

M U t I E R. 109

, Hie in rei uxorix caufa omnes fer-
. l '*es pcrfonalcs ccnrcntut, qua; a perfona
iu- ,1a?  debentur. Eft autem fervitus hie
H* 1(1  niuliere, alii conflitucum, jus domi-
ji^anti minuens , plterius augendi five
'flandi caufa §. I. hjl. dc rcb. corp.

• } 7 -  Veluti eft jus: Ut vidnus onera vi-
T" firflineat, ut tignum ir> mulieris paric-
immittat, flumcn & ftillicidium mu-
recipiat, /. 3 3. dc fer\it. urban.

.■ 7 ®' hem , ut Mulieris Ciflernam ape-
^ st > iter, adtum , viam, aqnaductum &
r  pecoris ad aquam appulfum, ur
/ n ct  ’ us  P a ^endi , arenam fodiendi pr.
$'■ de fend. Ruflic.  Quia fervitutc con-
, Kuia & concella cmnia 1111a conccfla cfle
Wiguntur , 'fine quibus fervitutc uti re-
c  Hon poflumus.

79 . In quibiis omnibus Paticntia pro
^ftatioue habetur. 1. Quia omnes  Han-
7 * 11 1 flint patientes. 1. Quia in harum
ffirum femtutum conflitutione pro pof-
ime ufus intcrvcnerit  , &

& Paticntia

fdti p ro  traditione cfl. lib. ult. jf. dc

''^itut.

j7°' In liac materia rei uxorix , jure con-
t p ( udinario , omnes omnino teltamema-
fl  difpofitiones celTant. Quia in hac ma-
7' 5  jocum tantum habent adtus'ooiturni,
161  fiunt inter vivos, l.zi.ff. dc Teftam.

I 81. lu


110

N U S

8t. In eadem hae materia poflel&j^

dem animo &

corpore acquintur, ( p

Jo corpore amittitur , nempe cum ■![
mus mulieri adhatrere, lib. un. Cod-
fuleth, ’  jj

Si. roflidere autefri mulieres, n°" n j,
per nodnctiplos, polltmius corpore & i
inonoftro conjun&im , /. i . lib.
dc acquir. pojfejf.  .

83.  Unde qui jure familiaritatis . ((l
fundurn ingreditur, non videtur po ul  .gi
l.  4 \.ff. de acqttir. poff.  Sicut ne

%

cx primo decrcto in podediotiem

rev

ft*

mulieris roilfus eft, in poflcfTionc u .,{

eft, lib.). § S /f. uti pofjuletis.  Qpi?

podidere & in polled 1011c eiic tJ ‘". s j
Ratio ejus efts Quia aliud eft habereJ .

tern: Aliud habere rem in re. ,^ lC
{us anre nuptias habet quidem jus a ‘ fl  jit
videlicet fponlam, fed non ftatim r
In ntiptiis vero non folum ham

re

rem, fed rem in re, videlicet Ip° n  - s  jn'

84. Eft autem plenum huroan |,a ^ i jp 1 0-
terdiclum ; Nc vis fiat ci, qui m P° • -
nem miduseft, /. 6 . Cod. unde vi.  jq^ri

85. Neque tamen prohiberm 15  it
Operis Nunciatione uti , & cauti 0,1 ,

damno infetfto eiigere, utvi

defiftat, lib■

idelft ct 3  ij- it

ib of.

i 3 l”

re nobis nocittiro , acnuai, ■ Sr

Nov, oper Nunc.  Si quid autem p P

N t]

s

ii

1  1
s

fell,

1 *7

%

k

%

K

4

I

A

2-1 t

■$jn»eft quod fjeri non debuit, ccflut hoc
“u.m , & locum habet imerdiitum , quod

M U X. I E R.
eft quod fjeri non debuir,

-

eJam d. I.  i. If. tie Nov. ofcr.nunc.

J!<>. Prirna autem caul* acquirendx
^"tflionis , & dominii in hoc paflu juris

Xpettus , quern fequttur colloquium,
. in(l *c ofculum , poftadtns, Secontredatio,
deindc ca , qua; eft poftrema lima 8c  ri-
I i qua: plenum dominium & poflllho-

panr, juxta verfus.

p^wyi», t -ipim, pojl rifum  , v.cnit in nfum.
’ll ujutri ' tailta , poj} titium , vtnitin atttirn'.
e ’flaR:im,fruCttts, poftfrutium,panitet utti:

*** per lignorum incifioiicm in januam
“lieris /. 7 . 1  l.jf'./olut. matrim.


Cui proxima caufa acquirenda: pof-

“'loiiiseft ,clavium cubiculi, domus, hor-
1  poftici tradnio, qua: clavium traditioin
y r >i> prxfemia tuto fieri non poteft , quern -
..Jj’odum de jure requiritnr , ideoque in
..'‘'ha mariti ut fiat, tutifTminm cft/. 74.
* “ f  ‘ontr.empt.

Uxor a rnarito doir.o expulfa, ut
primo occupanti conccdirur, &
^ pro dctelido poflideri, /. \ <,. ff. ‘If
JJ.rer. dcm.  Quia omnes res pro de.
habits: , ftatim derclinqucnris cllc
p e ' Jnunt , & primo occupanti concedun-
■' > *,S47• lnll.de rcr. dr,‘if l. i.  §. 1 . ff.
at” 1  ^relief,

n 11 ’ * v  89 . Sed

in

Bon

89, Sed quid juris, ft uxormaritum

Nille

mo cxpellat, & ncgoriorum geftore® I 11
terim aomo retincar, quod (ipiflime M*'
liercs Hanfiatica: pra&icantur > Ifeff-
Maritus uxorem adulteram criminality ?
poenam infligendam accufare potcft-
Quannis  C oil. ad 1 .  ^ ul. Majefi. 1•

ell agerc civiliter contra uxorem cora® 0 ,’
ficiali principis, vel judice Ecclefiaftif 0 ®,
drvortium faciendum cap. porro X- *
vorr. Et ft notorium adulrerium , uxoref"
domo expellcre poteft, c. fin. X. de a»
Si vero adulrerium non notorium eft)
ad cobabirationem non compellirur, ‘ c “
cum probatione fua admittitur , qnsJ 3
ipfo , nullo modo mahtiofe, in prajjudici' :i "
mulieris difierenda eft.

90. Quod- ft uxor fpome exira mat' 11
domum pernodtaverir, 11 animum rerertei'’
di habet,non videtur divertiffe. 1 . ^.infi-
ff. de rer. divif  Quia idem jus eft in.tranf-
fugis, /. 5. §.ult. ff. ad L. Cornelian).

91. Et ft ami (lam uxorem maritus r«-
cuperaverit, nulla ipft in cum, qtii Uxorem
receperat, atftio com petit. Quia oflkium
fuuni ncmini debet elle damnofum lib. fen
CT ft quit ff- Quemadm. teflam. aper.  In-
primis ft Ciertcus amiffani uxorem recepc-
rir. Quia ille non'ex mala intentione led 1
caufa imprimendx benedidtionis illa«i re-

cepilTe

Til

5 l.

ter

H 1 * 1

s ’r,
S f

&

$

fc;

JC

k 5 i

h

v 1

rn

Ni

>»
i 5 ‘

M"'

If

P‘
A

: 0 t>
leir
jre " 1
10
, tit.

’JJ

x/

&

saM 1 '

im'"'

i»h

rain'

s re-
orefl'
cium

>. jei

In

cep<r-

: for

n re*
tpilTe

115

qiu-flio-

M U L I E R
ftilTc cenfetur. cap. diClurti ell

«(«,. u
9i. ;  rceroinarum ufucapionem , exern-
^return mobilium ttiennio parari polle ,

itb.

hfi.

Itaraur, §. i.Injl. de

ufucap.

cap.  16.

95-

p 9 5• lji Agafonem , cujus Afinus nigitu
Priapi enm Laide Nympha lufutn in-
,tUr bat , actionem , li quadrupes paupe*
l' 1 " fccill’c dicutur, concedendam otic pu-
> /. 1. ff. ad I. e _/iquiliam.

>. 1 . 2.

?, t' Mcrito Jeveiu

•"alam

caltigationem marito
jura permittunt. Nos

t nullam  modicain in malam uxo-
I • faftigationem , led talem Crqucntem
(j 1115  concedimus, videlicet , lit malain
maritu.s aut nonattingat, aut ita
V" tct * ut v ' x v ‘ vcrc  poflit 1 vel utrum-
^' 0 r "ittat. Qma alias (ulpicioveneni per
i| Krri  viprn hrerct. §.fcd hoc tempore Lnfl.
qui funtfui.  De exec flu tamer, ma-
ar b>j;rio judicispmiicur. Menoch. i.arh.
i Ca f -6.  ^. >j. 15.

Quarremi qua aflionc conveniatut
r^Pupta 1 , qua: priina naptiarum node
Urn  admittercnolens, ufqneadeo cru¬
ft, 1 '’ ut mane mortuus in ledto inventus
tHi ) , < l l| od accidie fponfo AL. Refpondi ie-
( io, 111  e a  > quae proponerentur, ex  malefi-
Ctler i 1 I. li.ff. ad I. Cornel, de tic ar.

Quod

114

N U S

Quod tanien rcftriftionem doli
rit , iVefewb. in parat. lit. ad  /■ j 0 it i

Licet Pontifex Romanus>

cum fponfa , ob reverentiam bened 11 " j.

m

& Monachi illos copulamis , P r ’ n1  ^[iiJ 1

in virginitate pcrmancre jubcat &
cap. fponjits. difimtt.  13.

96. Rogarns contra : qua a«£t* 0ll jil3 riti
veniatur muheri, nimiam ]ibidi'’ e . nl ' c< j?

accutilte volenti: Rclpoiidi, cun’ i^^i'

fti'ura Cum in iisqua: eti to ■z-xCW  aCC
non in iis, qua: ix. K'ipaXoyu  , >' l|C * r j l i)i <1
dii)2rio remedio fuccurrendum 1 & "l tJ  <l (
ad ancillas rcmittehdtim elle. Q. c ‘' i
raro iftis contingcntibus non conltH
l. ex bit ff. de lefbus.

97. Quandoquidem alias vcrfif _ s  (V
wares Kuiiddclbardi in hoc pafl u  ) J
Bant:

<idlirt Galtinh terefuinit fufficit

non nuinn'.ie  Viri fnmciunt  M u 1  , >1))

s

«/

•fl/j

?
k
s
& •

4 *’

f'fo

k

*111

e £ i

non tjuinque  Viri flijji t  p|

98. Unde judiccs in caufa t3li ^
olim refpondebant Sim
re. /. 13. §. uit. ff. dc ojtb. nf'

pud. tsiicon. pxd. in divilt. '.c

^sittic.  1. Briffon.  10. de 'verb-

99. Fallunt irr.itur & falluntuf; ^^

licres homines elle negant > v 'i ( , ( . r . d e( '
ilionisarguunt, videjulium $ c .°  JtaHv
ci:at. 174. contra Jacob. Cujatm <#


ft,

So'

%


f

V

S


4

cf

ur"

\ 1 &'

f.

yiii'
. {»'

> h,

Mp.

M D t i  E R. It5

zr. Ubi Junfconfultis Mulie-

w

> c.

, mniinem cfle ncgat, per /. Sk/h/j 3 8

«6 C V.:_ , y ‘ . 1  • rr ,

bis. 0 *

lift'

'A

w

eft.

u r° r tionis , ibi Muhtr , ant homo jf. de
p , ' I, | Quod jefcllit I. hominis  I < z. If. do
ubi Goccdd. 1 . \ . ff. dc V. S. I.  3.
L;’Jf» dc lib. horn, (x h. I.  3. §. I. jf. wide

W ^ l * If • fl at - h om •  1  • §• 1  • jff" <rd !•

(j/' aqr, maximum vitium Cod. tic lib.prat
),j f’Ho e[l.  Quia in d. §. abortions
^“n. & homo non opponmitur adverse
i f elativc. Quia Jurifconiultus conjun
J? 1  dixerat de poculo abortioiiis & ama
J°! (i jjlo mulicr , hoc homo five ma
|^ Us ) five feemina perierit, ideoqucdidta
(j quis 38. §- qui abortioiiis ff. dc poe-
jj' 1  nihil ad Cujatii opinionem ftabilien-
J' 1  fjcit. Quia verba Mulier aut homo
L , nt  referri ad prxeedemia , quafi dicat
iJWfuIias : Nihil refert , perierit Mu-

quo ad abortionem (quia dum Em-


ij > an abortierit. F.t (exus ratio dum igno-

jT ,_

in utcro eft, non intelligi poteft, ne-
Qt'obis conftat, an Mafculus an fccniina
] Ergo Jurifconfultiis in textu lib. ;8.
.'hpocnisadpofiiit generate verbum , Ho-
.°> jam homo in fe confi.kratus inrelligi-
,‘ ttl  capite natnrali, adeoqtie (exus ratio-
’ & marem Sc  foeminam comptedtiuir,
c ^i« If. it ff. dc V.  /• 1 • § 1.
■It lib. hom. cxhrb. Vu'it.  1. furifpr. a.

ix6  Bon

Goal. 1.  I. ff. de V. S.

.1

. . I -If.  de V.  i. n.  }Z. ^'^il

Par.  7 . Abuticur ergo Cujatius hoc
J.jS. fFt dc pcenis: Qiia Jurifconltn ' (} .
(Jem de duplici cafu agit, pjimo p^' j £( |i
film : fi tjuis poculum amatorium £
mulieri , qua poena reus atficicndus ' ‘ 3 ut
refpandetur, fi dolo leccrir, & m'J 1
homo , id eft Embryo qui in utef° ^ ,,i
icrit , fi humilior per ton a ' ’

non perierit

metailum damnetur, honeftior in ! "

amilTa parte bonorum

in

relcgctur ^

cundo catu quarritur : Quid fi nl  _ -

-,-- r le lboF

homo, id eft , Embryo perierit? 1  jj C jfl

dei Junfconfultus , tunc fummo

aJficiatur. Quia de Embryonc uihd„ <: '' r ‘-

t'.r

bis conftare po:cft, an mas fit an * a ’ jr c oir
utantea ditftumcft. Ratio eft: quiaJ U jjjni'
(ultus loquitur dc poculo abortion 15,  ,,jit
tur homo, id eft, Embryo fair* &r>°  „oi>
in utero. Jain dc Embryonc c0 ” dll' 11
poteft , an Mas fit. vel foeniina,
Jurifcoiifultus in textu hominis
mentionem facit, & dc Embryonc I ? 1 ' 1  j.l 1 : 1
& mareni & feeminam complcxusc* > fl.
ff.de  lib.bom. cxbib,  £t fic reXtlis d • '• > t£ n-
dc pceiiis contra Cuiacium noft; anl  ^ fl ir

tiam, videlicet, quod nuilier f' 1 ’

neat homo in omnem xternitarcni >
mat. Neque Philolophis adfift 11111 ’ 5 ’^ c ffc

muliorem foeminam romtis hornii ,clT>  (0(1 -

H,

&

‘5.

i

iib 1 '
r O'

jet 1 ;

? ^
r ^

£ (t-

1 «

’r?

•po"'

liti*

jl'.O'

in*’

• c ot|'

L M U L  I E R. 117
I,, intuit , , utpotc Platoni, qui dubirat,
^ ■"ulieres mondris fine annumerandx ?
ij"' Aridoteli, qui mulicrcm mondris

HiJ ls  P e rfe<dum clle , quam mulicrcm fcc-
^’ 5l "datuit.Cfcm. o^/rx. i.Pddag. c.  4.
iij|j °iViil hcrum inter hteratos ’noftri fc-
V^Ptum ed , nam xque mulier perfe-
L h «mo cd, ac vir mafculus perfttdus
L° dicitur. Quia licet Ariftotelcs ex eo
’ quod aliquid mulieti dtficiat inra-
'tjjj :  'amen cerium ed, quod bate Arido-
V(^ rJt '° C [  nulljus momcmi. Quia ip(c
concedit, quod hominem con-
Jj'ij 111  fifima rationalis At corpus. Ergo
rational 1 5 c corpore, datur per-
|Q | 10m ° s ctiam in fceinina mulit-re.

nodras hodte (Deo  fir latis Sc
Plus lucis & ratioms liabere, imo
% A ta 'i°nalcs efle , ac ipliim phtloloplio-
L "ftotelem, Diva Elifabetha Anglix,
Q 1  ^ & Hybermx Regina , quondam
Hi|'i|E. c>, ? , «iflima , Elifabetha Wcdonia
\j t ' rn *> Johanna Otthonica fcemuia
r '^ lapicntiir. & infinux alix nodrx

Jl, qui

Ncque Ciceroni , qui virum

liOf 1

ab lC

itU c '

I

S^‘

nte ,r

pi 1 '

a<

&

( 0 $

C'lX

( li| ii('r!I 1 . U ' lcres  nororium faciunt, UndcSc
it;

*U 1 |.

Vl'g'juaifdoquc & virtutis Heroicx &

[ ic ?D .“ ve rc gni capaces c(Tc
1  S'dc°i) A(|ftoieIis fibi ipfi

ipfe Plato

___, r .. contraiius

K'pitbl.  attedatur. y.Corncl.Tadt.  4.

K cr 6 .

nS Bonus  Mut.

Cr 6 . aimed.  item de monbus
turn Fraud/. Picolomin. in Philofoph• f

grad. 6 . cap.  10. Lipjium  i. Polit.  3 • c0
'■f ukannem Iiodinum in Method, c. 6 .  C ^ ,,
Republ.  5. For cat. in Nccyom. diab>l‘
num. 1.  Et nunc cum illo Profpen
gram, concludimus:


Non deccrtanti nulla eft fpcranda Coro"*-*
TaUm qua capitur Gloria, Finish**^'

JUCUNDA

Dc

o s C U L I S

^iflmatio hiftorica ,  Philologies.

*** ^ ■&&&&& - im

Ill

Ecus eft Verbuin : ^Arcum nimiitm
tnlenfinn facile fir any  : Quod ad
ftudiorum rationem veteres mi-
yrywhi rede tranflulifTe atque accom-

y ! c v >dentur

Sfc

Vcriflimum quippe eft

IjW-.

Vlr «s affidua lcdione obrui , mcdi-

,lb «s debilitari

[i ftc  . — iKumuii , exercitiifque frangt.
ln  Acadcmiis fcholifve non raro vi-

feliciores in fludiis- progrellus

s

Cos

qni curis (uis gaudia intcrpo-

feri,

‘luibufque ludus & jocus ftudiorum

^ narum  quandoquc relaxatio eft,

*>en,, , ls > qui conrinuo hbris harrenc aflixi,
.‘“tin ■

-> lnc dix  parcentcs neque vigiliis. Mul-
'■%  Vl  Paiaphrenitida , alios x*xor»ft.<c-
, ii )! i 1 aut  pbtifin hac ftudiorum intern pc-
Vu‘ C0l, ' r axine. U‘tCl7VCL'J<nt, 3't  > ut Pin-
K j > «’* ■xint yXvr.ux ifyeo.  Idanc
> aut poefin exercenr, aut hifto-
K^ot > aut Mufi.ca fc obledant, aut
‘'cam tradant , aut dcambulatiotii-
, v^°‘‘°quiis fefe recreant, adeoque

^'bi :i| p ila  q uem q„ e  yoluptas.

ty 0 „ • J°annis Poltlni placer.-
jj a^r 1 a U“^ uc  fibros iraftarc feveros
■ e  five tuos, five Giilcnc tnos :

K ? Sed


Ill Di Oscplis.

Std libet ad xhtlcts etiam dcfcemlere Infill
zsiKjut animitm  D oLlis nhilararc  ^OCtf'
I'lorum proindc ingcnia , qui rebus ludicns.
ridiculis, paradoxis atque abjedis laudandi*
& commendandis tenipus fefcllerum, am<>
magnique facio. Ceu fecere Archippus >
qui afiui umbram ;  PalTeratius, qui afinuo 1
ipfum , Glaucusqui injuftiiiam , Polycra^
& liberates, quiBufiridem, Huttenus, q 111
iebrem , Phavgrinus qui Therfiten &
tanam, Maro, quiculicem, Catullus, <]“!
paderem , 0 vidius, qui nucetn , Diodes
rapam , DioPiufatusPbilofophus, quip" 1 '
tacutn, Syncfius, qui calvitlem , LuciaB 115 ’
quivitani parafiticam & mufeam , Libanio s '
qui bovcm , Mirandula , qui- barbar> cn1 ’
CadiusCalcagnius, qui pulicem , Erafu 1 ^’
qui napiM , Pirckhaimcrus, qui podagrafl 1 ’
Majoragius, qui lutum, Pierius» qui P sU '
pertatem Pocricam , Salcrius Sc  Heg fl ^
pius, qui ebrietatem , Heinfius, qui pedk 11 '
lum , alii, qui ejufdem fariiixaliaeiicofl 111
ornarunt & llluftrarunr. Th. Lain. i» r\
contr. Polon. f>.  615. Cujus generis fc [, P !
in vernacula noflra exftant, Jipp
fcfctv (cujus audor eft G. Rollcnhag' uS ’
qui cxemplo Homcri

niftrunt) wr 9\omifd)e 25i«ncttf0-/

(cujus' audos eft Philippas Marnixiu* '

De Oscoiis.  it)
J^tgondias, qui Apiarium Romanumpri-
10  Bdgice concepit ac edidit anno 1571.

0  tempore crudelillime in vifcera Belgi-
I feviebat Albanus. Poftea Joannes Fi-
'" 9 itus , diet us Memzer IC. feftiviflimi
• .ingenii ex Bclgico idiomatc in noftrum
I '"toincum tranftulit , quatque minori
1|tr J funt exprefla dc fuo adjecit , vcl po¬
ll 15  i tit apparct ex Henr.Scrphani Galiico
j“ t0 > qui tnlcribitur: Trai&e preparatif a
J^pologie pour Herodote, mutuatus eft.
V^tth.Bcrjiegger.deIdol. Lauret. c.r.p.i  1.)

Mto’nicfe §ucfoe/ frer £antfttir($er/
^©cljetmcnjunjft/ fcasS'Dlmrmfcljjff/

^Omplura alia, qux’prima quidem fronte
^ ct 3 s nugas pra; fe ferunt, in rccdTu tamen
° n partim ad civilcm prudentiam , morum
/^ndationem , vana’que fuperftitiouis de-
^nnfttationem, momenti afferunr.

Ego ingenii reficiendi ergo Ofculorum

1 ’“i fLimpfi Theorian , pravin aliis, qui-
j)^ 5  & tempus> & fumptus & favor cliori
y'iiarum eft, relinquens. Prius vero quarn

. 9t gumenti tradhtionenv aecedam , duo
pra'moncnda video. l’rocul dubio

^que Catones c|tiidam erunt atque Stoi-
j 1 ’. qui dicam mihi (ertbent, quod Juven-
.J' 1 ' quae alias ad vitia prona eit > faces ac-
amoris , eamnue ptaxeptis iu

eantque
K 4

ptx’cepuS

ttruam.

2i4 D e Osculis.
dmain. His refpondeo, artem amatori* 1 ”
nunquam me vel didiciflc vel excrcuii^.',
proindeque tantum abed , ut cuiquani <**'
fcndiculo cfle Toluenni , ut potms fp«*fv
rim quoldam amore hidoriarum & Phi* 0 '
logias, qua: certe dudiorum graviotum f
cundum ed condimemum , hac occafi 01 '
accenlum iri. Otcnla impudica & to*""
riota noil probo, .quin potius pccna disj*
ceulco. Ergo ut floriferis apes in
omnia libanc , ilia veto qua; dulcedine 1 ' 1
vimque mcllificam habent , foium aut J '
hunt : In veueiutis contra animalibu 5 .’
quidquid ea fugutu , quidquid-gudanti
veneuum vertittir. Ita cutcunque hoiKU**
cordi ed , is omnia in mclms iuccrprerat’ 1 '
tur , & de mums fcriis dextrc judicabt'-
Heterocliti qtii font , cum optime etiar 15
cogitata disdaque invertcre , inquc detertO'
rcm partem rapcre lolcant , quis curabit>
fi malitia; fua; hinc lumatit augmcntufn-
Hoc primum. Alterum monitum ed , |,c
Lcdor exquilitum hie genus cifpcclet ora*
tionis. In rebus ut plurimum occupor I 0 '
cofis , in quibus moledum Foret de rerbi?
operofe laborare : Quod fi quis forte Ji f '
geat : Tanti ergo nugas has non die qU; 1 '
in publicum protrudt debcant. Huic eqn*
dem afleqrior : Vcrum animus
meditabarur illis, qui mulcis Sc  maximis me

D E OSCOLtS. 2 J J
jitccvc bcneliciis: quicum viix morctnique
^Wttixlturliofillimi fiiu , m.ucriaru iulli-
'^mco vix potui mvenirc aptiorem. Quod
!' r RoiIIis animi mei affe&ioncm acgrautii-
probavero : xquam ctiam a tc , Lcdlor
•otvole, cenfuram peto atqucexfpc&o.
j^mode vero diilcrtatio hxc De Ofcu-
l i(  1,1  feptendecim membra five (ciShoncs mi-
N^'bui pofle videtur : Quarum I. agat

vetbo cjufquc fynonymis > turn
Q.^'bus quibufdam ambiguis. 11. Do
diviois Sc  religiofis. III.  DeOfcu-
Jj'oiuiScis. IV. De Ofculis Regum &
^ llc ipum , quod civibus ferebant. V. Dc
*; Cu '° fubditorum , quo fuperioribus
^j^agirtranbus reverentiam cxbibebanr.
L‘ C)cofcu)ationcmanuum , frontis, ocu-
■'% - - • ••

VII.

, __Dc ofculis genuum & pc-

V 11 I. Dc allentatorio more Italo-
v* 1  Gallorum & Hifpanoruni, ofculaudi
vel pedes. IX. De ofculis propin-
X. Dc pceuis ofculorum variis.
L' De ofculis , qux Parcnrcs liberis fiec-

C'  XII. D ■ '

Dc ofculis qux liberi Parenti-
XIII.  De ofculis qux uxores mantis.
"• Dc nfriilis mix mariti uxoribus.

•  Dc ofculis qux mariti
V -  De ofculis fratrum < nffinium & alio-
^ Ptopinquorum. - XVI.  De ofculis of-
f a ^l! s - XVII.  & Dc ultima fettio , dc
l,s  five ofculis amoris.

K 5 '

Sec-

216 D E O S C u L I s.

)

Sect.  I.
Primum ergo Ofculum Varro

Vit. Pop. Pom. apttd Non. XUrccll. &  ' ^

deling, lat.p.  59. aborederivar. Q‘ ,an ”j )1) j-
improprie ofculum etiam columbis Ifl

0

tur, quibus nonosfedroftrumeft?
hiftoricusait: {lib. i.hijl. c. 1 5.)

columbarum non priii 5  feminatn } j.

<]uam ofculum illi dederit. Non ell!n ’ |i
mittum femina: marinm comnierc lU - t ,
vacuum fit ofculo. Verba cognat* 1  c ,
bafium & fuavium : inter qu*
tus Terentn interpres hoc facit HiTcr 1  u pi
ut ofcula fine ofHciorum.- bafia P 1, “ ,c
affldluum: fuavia libidinum vel f{ ,
Quibus cum icre conveniunt S*° . ^ r pt v
tera H. Stcphani, quando bafiuni >n '^{jy
tatnr <pixr,uM iconixo*.  Et <pc>xiw t i
torem , amatorem. At fuavium
luavfiatc quidam dtftum volunr, *“* q g a■
favium (cribunr) <piXr,uct  twerp 1 *"',
limit eti2m Servius ad ilia 1. purttr’’

Gilt fubrtdcns hominurn fator lA r.

Vttl.um quo cat am tempeftatefv**  / t? T j
Ofculaiib.tvit natd)  Sciendup 1 ^ ’yfllliP'

Ofculum religionis effc : fuaviurn j ( ,
tads. Ur alibi: Summaque pcf

Iibans ofcufc. Et

Summaque ?^t‘. s 0 e>
t Tcreniius: O 1

meum fuavium, See. Sed ho 1 -

here acgligitur & ptomifeue h a ’ c  a go

’la


>

S-

lue

N

s)

S 1

> c


w

c, ” r

s

%

‘"td

s

2 * i



Si

C p
■ r Hte r

H


✓

L

Pater Latinitatis Plautus Curcul.

D e  O s c t) l i 5. 117

1|< ' ofculi verbo detiotantur C. Rjitersh.
'tvtffeud. lib. i.cup.^.q.  9  5 .. 439 .

, Verbis hifcc fimplicibus uiiam atque al-
5 s m in hoc ofculorum lulu probatis au-
# °tibus ufiratam rhrafin lubjungo , dc
vi & genuina interprctationc non
‘"l'te quaque inter do£los convcnir. Ut
^ndo

\ .fc.  3. fub Per fond Planefii ad Phxdro-
Tcne'etiam , ait , priufquam hmc
“'o favium &c. ubi Lanabinus minus lati-
, Urr > cenfet, fuaviuni tenere, reponitcrgo,

. W : Quod vice verla pra; altero me-
l 1 " ros, imo pus vidctur Taut man no,
femcniiam fuff r agio Piftoris con fir*
qui favium tenere ofculum accipe-
'> non olculari inrcrpretatur. Quamquani
. ltr dare five ferre favium & acciperc reipfa
intercde videatur fcculi nofln Mar-
j*‘‘ lo. Owcno , qui ita in Phyllida ludit:

a f‘‘- Phylli aliis dare non vis' nt data fnmisl
Nimirum fcis hac accipiendo dari :

r.^lter Plauti locus in milite glor. all.  1 .
i'-ltaque hie meretriccs labiis dum du-
um , Majorem partem videas valgis
See.  magis totfit Latinitatis .vindi-
q,' vlctique inter quos'Scaligcr, Douza&


;ivij,

Majorem parrerti videas valgis
K  &c. magis totfit Latinitatis .vindi-
^erique inter quos'Scaligcr, Douza&
rNs, Com icum fuavia proore poliiif-
V°ltint, quod Poetisliaud eft infrcqucn s
K 6 Plau-

HR

De Oscolis.

, Ao;

Plauto Radent.flifi. i,fc.  4. Turn q 1,a ^. u |-

]es in fuavio eft. V.ireilio mjarnb- ^
que lambis ftiaviis, id eft, more c3 '\.^v
qui aliquid ligurierunr, labra ctiamtiu 111 .
bis. Gellio lib.  i 9. no£l. c.  11 .Dam
fuavio: Mcum puelhim fuavior. T'| rl ^j (1I (
lib. 7. adv. c. 6 -O'lib.  1. r. 18. quetfl * e ^j er C'
Lambinus, Plautum ita accipir, q-"‘‘ ^iit

trices dum Gloriolum militem “ l,£ nihi’

cr ™

atquecaptabant, per illufionem'

nice

« t -

Jandum os obterfifle , valgumque ,c  i.Jr
r.  _;__ I .

fe , cum ex animo non ba(iantcsai<l ue

—

ficantes. Quod ofculi genus Gr*«
tpiXr.fiu.  vocant. Hefychms fu r/

Ha 7 i imi'01 c-KOAibv.  Quce bambini &

nerV

ncbi fententia non probatur Juno . yi V
lib. pracid. c.  11. qui Plautum noli ^
gis inter bafiandufti mi !item 5  ffie P r
turba per irrifum conformatis, M

i>-

fticis fannis intelligit fine bafiati° n ^' ^

»* . 1 ihiiiiii  iiueiiiy 1  v tliiv y** 11 **'

faftidiofi ilkc militem ablentem > cU  '^3
fentem etiam , fedadverfum tameo . 3

ter go illudebant.

Ira ut fuaviis

nihil aliud fit , quam labiisductare. ^ V j }0 .

ris vero eft Acidahi imerpretatio > . t I lll rC #«

dat quidem fuavia pro Jabiis accip 1  ■ e .
item dudlationem labiorum pr° c ^\ yt ljp
diofa non bafiationee fed minus r fL  ^
fuavia pro ipfa oris inter fiibfin ,nal , n . c fJc
‘tortione haberi H “ '

autumar.

Q. uu)

D E Oscolis. 119
^Uuti memem : indc adeo quod mcretri-
Ce smilitcm gloriofum afiidue labiis dudta-
'winr, valga fuaviafive ora prsve diftorta.
tJs  fibi feci fie, ut maxima earum pars ex
'°Hiemnifica ifta obtortione jam valga
'-’avia gcrat. £adem pbrafi ntjpur eriam
"ronius, quandoait: Quartilla comnio-
Hat valgitcr labra & me tanquam funivis
?‘ c u!is (Tiirnebns legit oculis) fubiiide vcr-
'fabat. Hxc fere habeo a F. Taubman-
5°> cui hoc didadtron laudis libentcr per-
IJ ' V ° : ingeiiui quippe viri eft fateri per
^em profeccris, Plimo mouente. Ledtoris
arbitrii, cui harurn conjedturarum al-
Uni  velic adjicere calculum.

S E C T I O II.

j. Ofculortim alia funt divina, five religio-
o’ a ba humana. Ad divinareferrelocum
^Cet Pftlmifti’: P/al. i. v.io.n.&i i.
: .f'Unc Rcges intelligite: erudimini qui
gratis terrain, fervite Domino in timore,
jj^fultatc ei cum tremoie, Apprehenditc
(j Cl piinam, Osculamini  FiniiM.
itiM^tn verborum verum procul dubio
l o  ? l'edtum acccptum referro iufigni Theo-
Joanni Gerhardo , qui cum in tr. dc
P*l. mmhr.  i .n.  i fitf.p. 8 r i. adajjeren-
IjH 1 ' Ad magiftratum pertinere curain re-
o'°iiis: ptimo adduxiflcc mandatum di-
K 7 vinum

130 D 1 Oscuiis.
vinum de Jure Rfgis. Dcute.  17. v. 1 3 .Toft-
quant fcdcrit in (olioregni fui, deferibet fibi
Deutcronomium legis htijus in volumiuc:
accipiens exemplar a facerdotibus Leviti-
ex tribus. Et habebit (ecum legerque illuJ
omnibus diebus vita: lux, ut difeat timetc
Dominum Deum fuuni, < 5 : cuftodirc vti-
ba & cermoniasejus, qux in lege prxccpia
funt. Eique fuperiora verba Regis Davidis
conjunxiircr. hanccumfuam, tumaliorum
Theologorum fubjicit cxegefin : Parcicu-
la&nunc, hanc cohortationem ad Reges
fa&arn co modo conncftit, nuod confide-
rata Regni Chrifti divina ftabiliiione &
confirmatione non dcbcant conatu prorlus
irrito & fruftraneo illud amplius oppugna-
re, fed Euangelium hujus Regni ampletfti,
dotftrinx Chnfli in fuis regnis & pto*incii>
locum dare, ejus propagationcm promo-
vere, & hac tationc filium ofculati. Peir-
Gaialin. lib.  5. dr .yircan. Cr.thol. Merit, c.  (>■
ex  Midras Tehillim talem nffert expofitio-
nem : Quid fonatillud ofculamini filium!
Simile eft cuidam Regi, qui contfa filios
feu incolas civitaris indignatus eft. Ivetuiu
ergo cives Sc  fupplices fatfti Filio Regis,
petiverunt, ut fua inrcrcclTione patrem fibi
reconciliarct. Abiit filius & plaeavit fub-
ditispatrem fuum. Accelfetunt poftea cives
regem fibi rcconciliatum , ut gratias age-

D t Osculis. 131
klUtQuibusRex dixit: Milu negratias age*
,|s ? Quin abiteporius&filio gratias ague,

, Jius mtercefiione vitam & omnia veitra
’•ebetis, nifi enim ilk- medius iuccrvcnifTcr*
Jftum dc vobis ellet. Sanftes Pagnin. in
7*ico allegat verba R. Aben Ezra:: Ser-
v 'icDomino rcfpcclii domini, ofculammi
’’lium tcfpcdlu Media:. Et addit in India
Corelli fuifl'e, ut fubditi Regem deofcula-
t?ll tur: Sicut & Samuel Saulum Regem
®°*iter clcdlum deofculaiur. 1. Sam. 10.

Quodapud nosquoque liodieinconfc-
t{ ndis digniratibus ufu venit. Nam Archie*
Kcopus Regem Romanorum ofculatur,
„°wribus idem facientibus. Sicilian, dc

' T*- tflir.lih .  19.^.348. Nec non in crea¬
te dodorum inter ccretnonias & rites
ft*”** 11umcratnr  • Cathedra, bi return ,
j" 1 annulus , bctiediflio , ofculum , ut not
r“i Clement. de magiftr.  Quorum qua:-
^, nempc Cathedtam , librum , birctum,
I l^ulum aureum dicuut Dd. fubdantialia
1  ^ necclTaria & quxomittinon polTint. Scd
,l( additionator ad Guid. Pap. de

V^dvocd/. dr Dd.  quod traditio annuli,
P^ulum Sc  beuedi&io , non funt de fub-
,n tia; quia, ut inquit D11. Baldus, malie-
t ‘ s  ofculantur, defponfantur & beuedicui -
1 & tamen non doctorantur. Thom.
, * 11 - comment. de t/lcad. Lie. M.f.  71. Ge¬
ne f.  41.

151 D e O s c o i, t s.
nef.  4F. v. 40. Super os tuum
omillS populus. E X X. vira.xiie-[rcci.  Hi fI °
adTuiorts imperium cundlus populus: ®"“j
diet. Qudhdo igitur Reges jubentur ofc ul
filimn , intclligitur non tam ofcufnro
ris, quam honoris, reverentix, fubjc^ 1
nis, quod hinc Regi fua feeptra fubmit ,ett ’
ipfique fervire , & poteflatent divinitus
pram ad regui hujus propagationem & fi £ * cl
fioneni converrcrc debeant. Drub in cM^'i
ad difficil. loca Genef. c.  11 S.p. 159. vid.^'f
lib. t.obf c. 16. & cent.  I. mi fed. c. 60 -

ter genera o(cu!orum , qux recenfent $

1  - — O—C:  ». ** • -.'Midi"

braei, eltolculum dignitatis leu magn> 111 ^

ms. Tanchunm  13.4, ut cum Regent r c£l
ereatum olculo r.ecipimtis & admitiy lU !’
ciquehomagium pratllamus, dequo ioW 1 !
gendum illud Pf.i.v.11.  Ofhilair.ini"
lium. Atquc iia vcrficulum ilium ctiJ 111
Cl. Marotus in paraphrali lua reddidir.

faites hommage an Fils an* il vms envoy*),
Qce courtQuce nefiit amerement*

Sic ergo Dn. Gcrhardus condudit: Si ?) e ‘
ges & Jtidices, quatenus tales,domino ! £( '
vire acfiliumofculatijubentur, utiqueetb* 11
illis cura religionis incumbit. Quota®'
do enint Chrifto fua potcllate & officii 3 “'
miniflrationc fervirent, fi in religionis ® £ '
gotio quod agerent non haberent ? Tu ,,c
veto Chciflo lerviunt , ipfumque ofcuh 11 '

:ur ,
tcipi
«la
I’urit
dob
Ov.lf
C*c

Set,

*-H.

tiim

“ftul

S’

“let'
! ' I) len
l & .Li

tat;

"till


%

Hiut

tlfci

%[

C


D E O S C 0  L I s. 133
a;  1 (i non ipfi folum dodlrmam Chrifli
' tc >piunt &i  fide ampletfhimur , fed & po-
''iiate divinitus fibi data hoc cfficium ,  ut
Pj'htas doefrina: 111 F.cdefia conlerveiur ,
‘-‘olglatrix & falfi cultus aboleantur, lupi ab
?*'li domimeo arceantur , miniflri Ecdc-
commode alamur, &c.

Stcundo (acri ofeuli veftigium eft apud
r'Hiobum , qui: Sividi, inquit, foitni
^’"fdtgerM, & lunam inccdentem dare, &
'ulatus linn niamim meam ore nieo: id
u > fifolem ant Lunam adoravi. Nam ut
r '«oti. ad Rufinum (cubit: Qui adoranr,
jj 'otdeolculari manuin Si  capita (ubmmcre.
'Lutlictus Phralcist'las Hcbraicas ita expli-
j 5t:  Viderc folem : <2£anu tillr6

j ? * 9tcngj tjab id) «icl)t mane fmvftc tar*

C|d)tlH. Ofculari manum : ()Cift fcilt

%n95?ctcf p<if«v melcftd alUm (?ott

, 9't)0rct. Adorationi vero ofculatio ma.
lj' Ur >i cxprefle jungitur R(g.  n.v.  1 ?.
f, 1  Dominus: Derelincjuam mihi in'Ifracl
millia virorum , quorum genua lien

^ ‘ncurvata ante Baal, & onine os quod
11  adoravit cum , olctiJans manum. Qua:
v etba repetuntur ab Apoftolo ad R,on:.
^ 4- Ptxtcrea myfticum ofculum exprt-
! * lt  m Caclk. Cant. c. 1 .  Ofculcrur me

ofculo

Z)4 U £ O S C 0 L 1,6.
ofculoorisfui> quia meliora fuin ubera tua v1 '
no. Etc. 8.  Quis mibi detTe fratrcmmc ul11
fugentcm ubera matrismcx, ut invenian 1  !C
folum foris, & deofculer te, etiam me n<t n, °
defpiciat. Cujus uberiorem explication^
Tbeologis reliuquo. Dc manuaria acioratiO'
lie, de qua fupra, Lipfius notat, cam nonl' 111 ’
piicem aut rudem omniiio fuifl’c, led cei ! *
quadam conformatione Si  geftu , alleg aB ^
au&oritatcm Apuleii 7/6. 5 . Miles in Pfj^ £ '
Multi denique civium & advena: copiofi> in '
accelli formofitatts admiratiouc flupidi> S
admovcntesoribusluis dextras, priniorc d 1 '

’ gito incre£tum polliccm refidentC) ut ipla" 1
prorfum Deani Vencrem religiolis adorati 0 '
nibusvenerabautur. Qui quidem geltus t> r
hilabit ab Hcfperiorum ritti liodic > qui £<
polliceSc indieequafi cruccm formames c affl
in adorationc & tetnplis dcolculantur. £*'
cepto quod ifti polliccm mdici iniponunt'
Romani contra. Trartcr ofculationcm ilk 1 "
mamiuin alii etiam paganorum fucre facri H'
tus. Nam&osDiis venerabundi ofculaba 11 '
rur , & rnanus & pedes. De ore Cicero <*
Vtrremlib.  5 . Ibi ex arre fimulacrutn ipfi " 5
Herculis, quo non facile dtxerim me. quid'
quam vidtllc pulcrius , ulque co Judices, ut
rtdlum cjus ac mentum paullo (it attritiusj
quod in precibusacorationibus non folum
vcncrari, fed etiam olciilarifolenr. Qua i 3 '

mc n

Jen,
15  fa:

Me

Mm

fro

Ma

btt);

Will

Mt
| ; 5 n
*

J«io

1

mtc

?tll

m;

Tcti

fas

l

ffp,

S# 1

Ititt

M

%

ia vi'
ieuin

m < £
cm 1 ’
iiei"

Sir

fim-

;«[»

7311*

the’

in*

,*

■<li-

lam

tlO'

or

d

art 1

if

ni>

aiJ>

ji*

an*

>/«

flu*

id-

ut

is’

,id

[ 3 '

icrt

De Oscolis. 135
'cn TuppwU Dcorurn ofculandi ora Ethni-
^rara, & recepti magiscultus demifliores,
Jiofcularcntur Deormn ve! dextras, vcl pe¬
l's ) ut cx Lucreiio & Apuleio luculenrer
| , °bat Juftus Lipfius lib. 1. Elc£l. c. 6 .  IHi
tr o rjui verebantur Deos iplos ore fuo
^°fano tangerc 5  eminus flames manum
j° r tigebam', eamque ftatim verenter ad os
jrt® referebant & fuaviabantur. Cujus.ri-
rt trequens apud Plinium , Minimum f e-
fat, Apulcinm , Taciturn, Suetonium,
^ttialcm aliofque melioris nota: fetipto-
niemio eft. I11 caiamifatibus vero Scre¬
ws a£lis ofcula liminibus ctiam templo-
Jl'data, poftibus & a°ris: <\c  quafnper-
i^ioue piura apud Lipfium fepelaudatum,
jTurncbum lib.  ii. adv. c.  4. p. 381.
wbus addo ofculum terrx ex Plutarchoin
' n| on : ubi nulites« Antoniani poftquam
,[1 ien fluvium tuto fiiperarum, & in Ar-
|’">ia pedem pofuerum, ibi veto tanquam
'rttati terram cam primum coiifpcxiflem,
'ulati folum pra; gaudio funt, & ad lacry-
mutuofquc complexus verfi. Notaque
, 1 'iftoria frairum , qui cm ab Oraculo
"ponfiim acccpillcnt, cum patri in >mpe-
j GiCcellurum , tjui Matrcm communcm
y®u» ofculaturus eflet , nato eorum nu-
confeftim vi & mente Oraculi intel-
Tcrrani omnium matrcm ofculatnr,

aftu-

1)6  D E Oschlis.  '
aftutiaque (ua fratnbus paternum reg n 'j^
eripit. Addo etiam ofcula religion *'
qua; mortuis dabanrur. Sicjofephtuit&r
faciem patris mortui , ileus & deoff#®*’
cum. Genef.  50. v. 1. Sic Cleopatra t un '?
lum Anconii coronavir ac deolculata c  ’
Pint, in 166.  Pars militum vul^

Jmperatoris Othonis deofculati funt «' c> '
daver inciimbcntcs, pars manus attig« ul ’'’
nonnullr facibus id  rogum eonje&is Icip®
jugulaverunt, refte cod. Plat, in Oth ° n -1
)\t.  Qui & alibi de Pameo refer: > 111
Ckom.p.  110. cum forma praeftanteitt *'
muibus & ad difciplinam juvcmim apt 1 * 11 '
mum, Cleomencm Regem amain loco 1 >£
buillc, ac rumjuflifkitademummori)
le & rcliquos defundlos viderct. Ergo P 1 ”
omnibus iaccntibus circumicns Pantefl*i
pugione fingulosartigif, cxplorans an
forte lateret vivens. Cum Clcomencs p 10 '
pe talum ab eo idtus vultum obvertirtet >
olculatus cum juxta afledit: jamqtie exa' 11 '
matum amplexus , feipfum jugulavit. 0
pra;claram amicitiam, qua: non in fecuti'
dis modd, (cd ^dverfis etiam vera, coil'
flans & ad mortem ufqne perpetua fuitl GA
quam comparein non facile habeo , niu
fortetrium Angelorum , qui cum Gallicai"
peregrinationem fimul ingrelli client, & fi'
ddttatcm mutuumque auxilium conjuraf-

few>


t S IC

( -Svo

fl %

'll

eve

C

[“'us

?«J<

"iti m

"llv

s

^cil
,,<•1
I "Hr
> la
\k

j'lt

s

s

s

w;

i*

Ians

nil'

-ft.

Iu« 5

0'

jnj>

pfos

• V

,

o-

D E O S C II L 1  (. 1 J 7

<ni; luftrato fine ductorc Molinii horto
° f gio (in quo pons ira cfl fabricacus, m nifi
'■Jifafcrrco muniatur, rjuiillo inccdimc > in
'“TOas undas decidant) duobus ex ipfis
llt  cvemt , quod cum tertius ccrnerct, lie
l, ° 1 ' omnis fortuna; conies efTet , ultro fe-
Ns in eafdcm aquas valde lutofas profi-
d^Jod. Sincer./t/ii. Gall.  p. 11 6.  Conftau-
'" J| n Magn. legimus beaiorum Marty-
vulnera & cicatrices, quas (ub Maxi-

.J'ltyrannidcaccepcrant, ofculi devononc
r'nnfl 1 * 1 %  T

Jot

jaiU
:iis .
qsft

pto-
(let •
ani'
.0
cuii'
cou-
Cu*

nifi
can*
Sc li-
iraf'
'em,

(  - , apud Eulcb. liev/r. Conjl. lib.  I.

.j, 4 .Proinde Chrifti ctiam vulncra , quae
"fttiora & 8c fplendidiora (unt folis radiis
pJ J tinosjubetcx Job. Ckryf. oack.Beuil.

.tyl.  £v.in^. Donna. Quajimodog.  Satis de
011  olculorum genere.

Sectio  111 .

Itr  ofcula lmmana primo loco, eft Of-
0  P c< lum Pontificis Romani. Iia ciuni
Ij, 1  formula ccrcmon^uni Papalium:
O'"' morialium Papa reveren-

’tit, aU'urgcndo mamfclle, aut caput
'tit, 5, ’do feu detegendo, tantum Roma-

ieu netcgencio, tantum lu'ina-
M ^diperatori, poftqtiam ilium ledens
W ^'lum pedis & manus fufeepit, ali-
’ita ■ m aflurgit, adqueofculum mutuo
t,s  amplexu ilium benigne rccipit.

Item

*ti

a 3 3  De  Oscutts.

Item : Omnes homines cujufcunque Sf"

dignitatis & prateminentia:, ut ptimu® l#
confpetftum Papa: veniunt, diftantibiisfyjj
tiis, ter debent ante ilium genua fledetf^
ejus pedes olculati , Th. Lanf. in  Or. f?
ltd. p. 6<)6. O'  rt 9S. O' in orat. contr.l 11 '
p.  754. Cujus honoris fundum Papic 0i (
in quodarn (acrarum litcrarum dido f
nunt : Vultu in terram demillo pulvcre 15 ’
pedum tuorum lingent. Quod tamcti r®
magis ad perlbnam Pontificis Romani J 1 '
ferrt atque applicari pored, quam aliacr'
dem generis , qutbus ad hicrarchian
probandam ftabiliendamque federate

toi t

"fii

ret

lf «U,


atii


V

S'

S

Na

2 *

tS

S

tuntur: Ceu (unt : Data eft niilu Oiujf

_ n_. ■ _ i, «- *- . _ •_.. nr.» ,ei[|J I Chi. '

poteftas in ca-lo & in terra, &c. Tu*sj _ \

petra, & fuper hanc petram xdificabo £ c ' Jit

ft

elefiam meam , &c. Dedit ei Dq/ninus P°#
teftatem&regnum , &omnes populi it» fr '
>ient ci, poteftas ejus poteftas arterna, r
non auferetur , * & regnum ejus quod n®
corrumpetur, &c. Super afpidem Sc  ba” 11 '
feum incedes &^onculcabis ora LeonuP*'
Cyr. Herdef. in Cynof. ‘fur. Pontif. f'L
Qure & fimilia dum Pilius perditionis a<*v
trahit, quid aliud quam Pfaphonis agit
bulam , & honorem , in cujus partem P c ®
nemincm fe admiflurum juravit , drein 01 ’.

H

\ 1

ntiiiun.ni iv. nuumiuium f uia»u > |.

fibi adfcribic & ufurpat ? Nequc quidqu^ \
: ___r'U^a; r...  « vA*‘

ipfum juvat excmplum Chrifti Luc. 7’.^,

J'tli

s

L v 'l

Sel


fix
1 > B

s

jU

c«IX

c

[[tJ 1

n»"

De Osculis. J39
^'tulit, utmulier, qua: crat in civitatc pec*
,t '*> dbi pedes primum flcus lacrymisri-
? r{t i capillifque tcrgerct, acdeinde ofcu-
^Ur. Nam hunc honorcm non quad ipfe
j, Rsuderet , admidti fed hac occafione
f^tifeuin hofpitem inftruere de pcrfona .
^ v °luit, cui poteftas efletrcmittendipec-
j/r •. Sicmnftiouis eiiam konore (c a Maria
pad'us eft, non fui caufa, fed difcipu-
1 quibus padionis & mortis fu.r me-
^'am ifta extrema quad undlione ind-
4 f ,tc  & refricarc vo!uit> Mattb. it.  v. C.
{/ ,rc >i4. v. ?. \oan.  rz.v. l. (Quidquod
v j ^’’or& reverentia ifta Chrifto ut fummo
|[j & facerdoti, magiftro & Domino

ut ccrte competiit : ergone fas
o- V ^ w fio, qui audirc vult, difcipulo &
P*  K) ’ cun ^ cm  dbi ut vindicet? Chri-

jiaX

jW'

IS ' 1

,fr

s

in'

^ IC^gimus difcipulis pedeslavifle in
La knmilitatis : nullibi veto cxfUi,

(j|i< yel fc vcl difcipulos fuos ab ho-

<T

i# 1

,ui»’

Si

i?

i*

‘"agKlratibus, & cumprimis mundi
4 "’Jo* exhibendo exemi'Ie. Hoccinc

'ji t c  ’gds Petri , de cojus fucceflionc S. S.
Co t ' s  'antopere glorianmr infiitercJ qui
Centurionem ad pedes proci-
. I* fo]uc adorantcm erexit. io.

' 5 ' a Sur gc inquiens,

• sj voccm memoi_ ®il

t**clamat Polydor. Yirgil, de rer.’in-

& ego ipfe homo
vo , ccrn  memorabilem atque (alu

vent,

1


140 D e O s c o 1 i s. ^

vent.c.  15. lib.  4. (fi bene multi
quoque homilies rantum die perpei'g (j„u
qui propterea quoil I'acerdotio prX^' 11  J
plane fe rcliquorum mortalium, long c
hominum memoriam impcriofliT* 1150 ^ i)t
minos prxbcm , non communes l ,a ' -
fieri deberct! Tautom veroabclt- ul

0^'


latio ilia pedum Poutificiorum m* n

dinem Chnfli fapiac, nr paganum P -j,

cibus petitum. Nam, ut Plutarchusi £  ^
facerdotibus Romanis nec habere

pnH !l

. 0 '

nee

tere

magiflratum permittebatur >

tamen & fella curuli utebantur, U (  "'^of

'“lii s

V

N.

s

c Ho]

A

DjVj .

:c luc

'iDc

ilia ultra non quxrcrent: in temp

lis f r ‘

tanq» a J>

januam letfticam habebant .
flodes & refugium , pedes iis reliq 11 '^^
bantur. Hujus diabolicx Servi S £r  ^0
infolentias & fuperbix cum alia i' 1

exftanr mbnumenta, turn inipr' nl __ “ c) ;(e'

V. invi&ill. Imper. quod ad pofterb^jjjlil

crationem potius quarn fclicetn nlt ,'" nl cfl
in caftello S. Angeli marmori i |lCI u

£ Lybia aducriit Ronuinai victor od

Cit for  , & in nivcii tinreui

Jllctrtnmpha vit ,fedtn plus, Paul* > tr  ^n 5 '
Vittor nunique tuis ofcula y

Plat, in vit. Paul.  5. Servantifl’ 11 ’ 0 * u
traj dignitatis fux legimus Bu'h 01 ’^
Wirteubergenfium Duces. Nam cU | i0 „\i

'Dir

s

'"in 1

&

Nr

'»ti c

>!
>1

,*  r
S  Sc

i!


"Otli;

cut’

ini'

poft

V

;s oi

)fcH'

iet<>-

3tn ,s

icifi'

a$ r ’

f

&o<‘

(fell'

>rop e
i *

cafe'

3IUI”

icf’f.

;ar°l‘

e#

a eft;

D E O S C U L us. 141
t  '*! Roma; , ac poftremo MafTiliae Ca-
Imp. Reges Francorum , ac Na-
> Duces Allnbrogum , Florentine-
» - i Fcrrarienfium , maximus Magiftcr
puitum lacrorum , cum infinita Principtrm
5  Hobilium multitudine pedes Pauli III.
(  ^•ofculaticITem, illi, quos fupra nomi-
|) ,, i Duces refraftarios fefe exhibuerunr,
)t i Ue  ad pedes Ponnficios fe profternere
^  abjicerc voluerunt. Hicquc honor

hV - YUIUVIUIK. AJLU.VjU*. liv/liwi

., s lo!um prarfentibus exhibetur Ponnfi-
(n Us i  fed ablentibus etiam per literas
liu , ve l ex  Caroli IV. Imp. ad Innoccn

?|V. tabulis patet, quibus feripfit, fc
|® e *n Imperatorem a Principibus defi-
"um ,»fed a Pontifice Romano (uam

»fW ! ’
ini'
co  ii'

m 84
, W

on^’

■pi

!t .' ,1 ionem ftabiliri & confirmari, coronam
j^nilmpcrialcm indeaccipioportere: qua-
L/' pnneipium eft : Pod pedum ofcula
r r «m. Qua; verba, fifideseft Bodino
^■‘•derep.c. i.f.  n 6. in omnibus impera-
R ^ ad Romanum Pontificem literis jam
L Ca  Ludovico Bavaro ad hsc ufque tem-
i, a  tepetita funt. Subfcriptio verc^litcra-
1  Impcracoris eft hujufmodi: Ego ma-1

Jc  pedes veftra; Sandlitatis deofculor«

. S e c t 1 o IV.

ilto modeftiores Principes & Rcges
^us, qui cives honeftiorcs ofculistre-
h  qtien-

M*

O

s c

U L , S.

qucmer impertiti funt. S. Sulpitm 5 u
ledum concubmum &. Itbertum
Nerottis exuu nunciantem ar&iffimi 5  °
lis palam exccptt , Sucton. in Galb- 1

‘"fie

Salv-ius Octho mane Galbam falutavi*

i)i'

I3C"'

que conlueverat ofculo exccprus cti* 1 *'
ficanti interfuit. Idem in Sah. c.  <■ j,
plexuque & ofculo dimifit amico s .
ibid. c.  io. Ab eadem comitate P'" 1
paneg.  laudat Trajanum : Gratuni c ra[

cits, quod Senatum ofculo cxciperc^^

^)c

r'ttiv

''to,

'Os,

i,:

'Hi

Alexander. < 1 ^,

dtmtllus ofculo fueras..

Magnus fupplices amplexu Sc  ofculo - ■ • fll
tus eft. Bodin./. i. dc rep. c.  9- f'

vOr

codemque modo Abfaloncm favoren 1  i e

li fibi conciliate, cum pacritini jp 10 ' v , j
gnum, facra refert hilloria i Sam. 1  S' joS
Et David Rex Barzellai Gileaditam

, csu“

amplitudo & erga Davidcm Regcu 1
beneficentia cum in libris Sanj° e  . ’ c g!fi‘
apud Efratn & Nehemiam eg rc S |C  v ,
mendatur iSam.  19. v.  39. £/ r ' 1 ‘_  t c 6 ‘

Trlehcm-’j.  v. <! 3.) nec non Frider |CU . p ofl :if*'
grtomifc BarbarofTa legatos Adfj* 11 ^ Qtff
cis tflo honore excepille legit ur a P
sher. lib.  7. v. 1 91.

it

• ?
t

>fj

0  f.

KI ' u Ct
>

ft Pot c

’ "Ot

N


Protinus opt at 4 prtfcntibw °f c,i a
Dulater impendent Papdi
Innuit & Ut0i a fc dimitt it t» l * r

Ao* 1

>■

I

aib*

a

)(&

c i-

act''

an 1 '

jo* ’
Ui 1 *
CCH'

fief 1

oq flt

<

ii a

,of

Ct (C ‘

v, '(

'ert*

;ul^

[ 111 ”

cotf

p c f

>$,

Gn"

DeOsculis.  i4)
^■tcrus contra Nero , cjui inter alias odii
Senatum Komanum figmficatioiies
T* 1 * etiam dedit , (]uod neque advemens
^j U i:  proficifccus quemquam olculo im-
P**vit, ac nc refalutatione quidem tefte
!|®iiio in Net. c.  57. Quanquanr erga
j l0s  videtur paulo fuifTe bemgnior : Tiri-
“ quippe Armenia’ Regi fiti« genibus ad-
r°*o , manuque prchenlo & credo ofeu-
infixit, tiaram dc capite deiraxit, ci-
] 7 *diadema circum impolitic, poftremo
Bertram (ederc jnfTit. fiodin lib.  1. de

t 'f’ (■')■  p. 1) 1. Numida: Regum alia crac
I 1110  1 qui more gemis liice nemini morta-
U| ^ olculum ferebant. Qindquid n. in el-
11  faftigio pofirum eft , humili & rrira

J'fiictudinc, quo fitvencrabilius, vacuum

tonveuit. /al. Max. lib. 1. c.i.  in fin.
* * 3 men Princeps mores fuos teropera-
. Potcft & {kbet , nc quod rarillirnum
> aut faciliias audoricarem , aurlevrriras
*°tem deminuar. Tacit, in  Tales

.8° Principes erga cives Sc  fubditos (cfc
^'buerunt.

S E C T I O V.

i< f)  j^obditi vere cos vicillim mamium 5 : pe-
ai » ofculatione honoraverunr. De Ca-
. ^ fcpibic Plutarchus: Poftquam finiit
,IU^ l x  •_ Caro-

D e Osculxs.

Catonjs militia , non votis Deque laudatio-
nibus, quodtralatitium eft > eumdiniif« £ >
(cd cum lacrymis multis & complexibusi
veftcs pedibus ejus fubfternemes qua ioc £ '
dcrct , & manus ejus deo(cu!amcs, q»*
paucis omnino Imperatotum ejns a:vi R°'
mani tribuebant. Tacit,  i. h:\ior.  Rust*
cundli in caftra, laudare militum jodiciumi
cxofculari Othonismanum. Et i ^. uiod'
Agere grates diis, genua ipfius advolvi, ^
dextram ofculis fatigare. Suetonius w 5 ^
c.  71. p. a 18. Chariclcm Medicum , qu°(!
manum fibi ofculandi caufia apprchcndd-
fee, exiftimanstematasabeo venas fibi * **'
nianercacrccumbcre hortatus eft, cosn*®'
queprotraxit. Eltfabetbam Anglia: R £ g''
nam moriseratflexisgenibus alloqui, q u0 '
rum fupplicium aliquos imerdum roa |ia
elevabat, & dextram chirotheca derra<ft*
annulis & lapidibus pretiofirtimis ipl £ j)'
dentem porrigebat : Quod dementia: »'
gnum fuo tern pore GuilielmoSalvata, L-®’
Bohemo exlnbittim e(lc, teftatur P. He®*'
tier. IC. initin.  p. no. Et quam pluritnj 5

gentis noftra:, qui Majcftarcm Jacobi M’
ejafdem heroicx indolis filii Caroli, W**'

lia: Ptincipis, vcncrabundi Anglicam P £rf '
grinatiomcm fubierunt, contigillc niemii' 1 '

, 0 '

^ch

'Of;

^fun

'"ate

"Use

Jlge,

"f.d

•'■tllli

Sfc

."pa

?«s f £

km

m;

fend

Ufi

W

Sfc,

\  »o,

;ud i

let

Kdp,

*

Xe/jp

tlO-

cro

lUSl

.!(«'

cfit

Ro¬

ut*

arn>

iitd‘

T ' b i

|UOd

ia.f-

an 1 '

■'?

qilO'

>

ra# J

ft

i>

cnt*'

rim?

> *
vV« 1 '

p« tf '

>•

D e O s

C U L I S.

M 5

S E C T I O VI.

Ofiginem

. & . ofculationis manuum Pin-

,[ chus quidem ad militiam rcferre vide-
cam (amen foro & blanditiisCandida-
cribuit Jufl. Lipfius addu&a aufto-
,:a, c Seneca: epifi.  i 10. Alins corum ma-
lllls  otculis comcrit, quibus defignatuscon.
! lll ge«dam manum negaturuseft, &e. Va-
l!t - de Scipione N'alica : Cum a:dilitatem
Willem adolefcens petcret , manumquc
t# iofdam rultico opere duratam , more
^iidato'fum tcnacius apprclicndillct : jc-
"gfatia interrogavit cum , Num mani-
.15  loliius cflct ambulare. Liccta , Mariia-
'* manuum olculum prxferat ofculo oris
'Undo ait:

dal alii) , 4lii) das Pojhsmt dextram,

. Dicis y  u]ram mavis tlige  ? Malo manum,

'■otiftat tamcn ex Arriano 1 .1. difftrt. c.  10.
Varan Sttfaetc^ixc, ;  •jra.rtu h uscdnSttif
>1|, !^VTai)«AA'ic tj*'s ctp6x\u.iss xcnctf>ite~i,aX-

»'«* , ciSSXti  Sic &

IN Homcrum OdylT. it.  p. 458. Euinxus
Sulcus Telemachum redueem cxcipit :
KiW« Si fat xt<pc.Xt)rte xut Z/atpu (pact*

• y. 4 >M,

Mit  r’

“* ptaiterca nota , motisfuifle oculos ofeu-
:  Quod amplius patet ex Odyfl. 5.

L 5 £.4 36 .

i\6  De  OiCBin,
p.  ,)8 6.  ubi Telemadius aPenelfipe
& univerfa ulyflis famiha excipitur. ^ 1,! f
quam veto a manuum olculo longius l “
cam, digna venit notatu phrafis eleg 31 ’* 1
ad manum acccdere: quae exftat a pud
Yobifcum in Aureliano. Poft hsec Va' [tl
ani dnfta (urrcxii Aurclianus, arqueadifl 1 '
nus acccflit, agens gratias militaribus
bis. Et apud Ju). Gapitolin in
no : Euit Maximinus fub homine i 11 !
punllimo tantum honore prardicus ‘ft 1 ’
bunatus , fed nunquam ad manum ejus*"j
feffit , nunquam ilium falutavl?. J&T
notanda eft forma manus ofculandss, T
ut Pirn.lib. u.fcribic, ofeulis averfa J f
petitur.

|»lcc:

*laxr

*>at,

feia

*0111

We

Ut T

•itiin

fell

Wu

^fpif

[ieiu

»i tai

*>iiic

^ au

fe r

Sect,  VII.

Oftulnm genuum vel pedum quod S l,r
net, Pomponius Lattus affirmat, Imp*!
tores antea manus exofculandas nobiliW j
pratbuilTe, polf fuis manibus (iiblevarte^F 1
oris ofculum , vulgum genua exofcuhii"’ 1
die. Cains Cx’far porrcxic ad olculandu 1 ’ 1
fiinftrum pedem Poinpejo Pamo , ut )!

oftendcret foccnlum auratum

uacmiwui luuuiuui duiaiuui >

tifoue diftindhim. Senec. Diodctianus d?
tftofanxir, uti omnes fine generis diftrin 11,
ne oedes Cbi cxofcularcntur, quibus
1  • ve.i«'

■art'

11  mil
S
!"tndi
! tr iue
Nigi
sn

Uti a
tocm
fe!

kien
! t( ecu
°rtun
Nc a

mi’ 1
Ai« ( '
s *
73 an
"fla*'

'alcft'

.in’ 1,
; vi ?
jin' 1 '

lift'

V r

#*

¥

a»P

De Osculis. 447
* Ct >cratio»cm quandam adhibuit, exornans
rttamema auro , gem mis & rrargaritis.
**3ximus in lain ration llnis Ibpesbilliruus
& manum poriigebac, & genua iibi
Jkulari patiebatur, noununquaro & pedes.
Jft"! tamen Frincipes ab hac faltnatione
'•"pet futre alieni. Qiio nomine lauda-
V Trajanus, dc quo plmius: Non m ci*
''fttn anaplexusad pedestuos depnmis, nec
jkulum maim reddis. Nec non ^Emilios
a ulus : nam Pctltus Rex ab ipfo vidtus
^piflimum, fpedtaculum exhibuic, in far
concidcnsmanibufque genua a£mi-

I  'angctis, voceique & dcprecationes lio-
ritic ingenuo indignas proferens. Qiias
^ auduc quidrm dignatus aEonhus, triifi

vultu in tec verba compcllavit: Quid*

II  “lifer , tec agis, qiiibus cruninc tua-
J 11 " calamitaium forrunam liberas, 6c o-

jiii'r'i'dis , non immerito nbi tec accidifle,
ififiM-iftc non prark-mi, fed priorc conditionc
nlibgldigoum tuille i  Quid Victoria; nuae !au-
imminuis , demonftrans , Te non
animi virum, neque diguunv fuifie,
1 Uc m Romani adverfarium fuum babe*
**>t! Virius profedlo liominis adveria
Mentis etiam- apud hoftem, nwgnam fui
j'tecundiam excitat: tiniidiratem etiam , (I
“Uunata fit, Romani inhoneftam cenfent.
ift lt 'He j icrra fublevatum , dextra falutavir,

L 4 rk -

a4*S De Oscolts.

Plutarch, in ^JEmil. p.  488. Item ■>" »
Magn. in tjus vit.p.  400. Poftcaqua!” ci .
grancs adPompejum pervenit, cida rIirl  f ( .
pitidetradbm ante pedes ejus deponed > t
que (id quod crat turpidimum)' ad 8 m
ipfius provolvere imendit. Sed , [t j'

praevertit , dextra cum arrepta ad f e a  ^

hens, aejuxta fc, filium veroTig ra,lC  r jo

Nt

C;

iia,

.H,

lllil

altero latere collocans. Male £  c 0 * 11 '

*1


audit Alex. M. quoin Chares^ n '“‘^ 7 cr aifl


narrat in convivio, cum bibilTet, ? 3[C _

ett'

cuidam amicoruni porrexidc > eunl  (ji•

pide, & ad focum adftiti(Te : ^ |)£ )e

bidet , prinuim adoralTe regen) , ^

olculum dedide , atque ita adedi

1  CiiifiK

%

Nc.

Ns

V

omnes

deinccps

imitatos:

,df'

yero accepta patera, rege « on ll * (lUe nt«

re , fed cum Hephzftione collod^ a c-
bibide, & ad regem ofeuiandi. ^(Jopi*

cedide : Demetrio autem , cut **'■' [it
cognomentum fuit , regem m ° net L 0
olculum ei prxberer, quod folus 0 ^j ff
non adoradet, ita Alexandrum ab j;.

MOCC

di¬

al’

feretraxidc: Callifthenem magna .
xide, Unius itaque ofeuli jadlura ^ ^
eo. Quo Callilthenes maguam ap jj.
lex. fibi conflaYit invidiam , ^ aC n  „nijd

' ft ap u

ferimen vitae conjecit , ut viderc .Jjjjjjnu P

Plut. in tyjlexand. p.  488. Idque '
ofeuli genus Juftus Lipdus a

H

N
N(<
!>«

S!


SS

s 1

x/w

Ti-

ca¬

fe-

:nu J

>cju J

[trt-

nab

jriD

laeu*

ra®

cce-

bi-

Hide

hoc

[C®

led’
ue i

ac¬

ini 5

ue

Dll'

u!o

di-

ab

A-

di-

,ud

in'

in'

an

D £ O S C U L I S. 149

quiucDioait: e$i\uoXtyiravf , ™7{
k  ^cis-o/j x»i t<7* tvuvxMvtalv  jj try

3-on« 5r^orKt/»t7* &ocyt.  Atqucexvcr-
I ’ r ?«5-KMi7» , quod Latinis eft adorarc
°n ab ador , ut Grammatici volunt for-
a, um , f e d ji manuum-ad os admotione)

[ ’R'ti non os quidem admoium genibus ,
j datrarn , camque deinccps ad os rela-
| jj 1 .- Quod Plutarchi audloritaie compro*
)j n  vidciuc in Marcello p.  565. Nicias
j Sr Cel!i manus & genua tangensprocivibus
“fiiinis , ac primo quidem loco pro im-
| J 5 ' 5  fuis dcprccatus eft. Quamquam re-
etiam pedes ofculo affedtos idem hi (to*

}  , ’ docest: Zrxi}*ijc{ 7 ot« vtric-

yj* 1 " Vccgti tali xot'h  ivtS xufr/xttai  > iVl-
{***» s dtiTs's lllud'etiam

pcrtincrc videtur, quod Plutarchus feri-
. ,n  iAnton. p.  151. Calvifium Csefaris in
f Cu lindo Antonio focium ipfi objecifle ,
yviaucexgxtvnfiof  fuerit, quod Perga-
rjletn biblioihecam , in qua ducenta fi-
millia cram, Cleopatra; donodede-
I 1  quod in convivio multis praefentibusaf-

^tCTPrir n  1 r* v rsn/Q-r* iriuAria

bin

tc *erit , & pedes ei ex pa£to triverit.

Um vero dc ofculatione genuum fit in-
^ &ifxum

Kcnduna, quod vidua Sunamitis, cum
Elifxum in momcm Carmeli veniffer,
: llls  pedes apprehendit , 4 \ej>.  4, v. 17.
J *(a veterum formulam A.Q.

I. 5  * S E •*

.1

. /

tja D e  O s c o t i s.
Sectio VIII.

Potto icrvilia ifia manuum pedumquc
ofcula in crcberrimo apud Italos, Gallos &
Hilpanos funt ufu, quos non folum in An¬
glia publice in comoediis exaj»itari vidi, fe^
False eoidem ctiant ridet Antonins Gue-
vata ) ip(e Hifpanus, Carolo V. Impcraiori
a concionibus , in ep. quadam ad Franci-
fcum de Mendoza , Epifcopum Palemia’i
qute cum in paucormn (it manibus) hie
earn inferete non putavi alienum. Etexflat
inaureisep.tom. i.p. i8o.&'itababct: Re;
verendx dignitatis Yeftr* liieras, quibus k
certiorem fieri petit, quomodo duo obviaW
fibi venientes (e invicem falutarc , veldifce-
dentes fibi precari debeant rctftc S|ccep'-
Rev. etgo digit. T. tefpondeo, non pofire-
main cfle motum cleganriam , fi quis feiae
qucmque , ut metetut, revereri, & corn-
petentem cuiqite honorem exhibere, atque
in omnibus talem (e pra'bere > ne magis i»
caula , quam aula videatur educatus- Pan
namque modo ut Aurifabrum commendat
poculum elegans & arrificiose satlatum >
Sacrificulum mifia: celebratio, Sartoreni ve>
ftis corpori probe congtucns : Ita aulicuni
decet cite moribus politum & humanum-
Ptimum ergo quod falutandi morem ani-
net > non habco quidquam ceni dicete, naui-

to mi*

Ao

"or

%

J>ti

hi,

S

hin

K

*i«t

ita,

'til

Hi;

HI..

S

P e O s c u l  r s. t ji
lo  minus (tatuere. F.jufmodi namqtte ccre-
^nice non ex libiis hauriuntur, fed potius
! c #jufque loci pendent confuetudine atque
V Nihilo tamcn minus morcm tibi ge-
l,| » referamque mores , cum vetcres turn
'^ros. Liberum eric Rev. T. D. fequivel
‘ <)uod fcripfero , vcl quod ip(i maximc
'*um fuerit decorum. »

.Mumxi (i in plateis (ibi occurrebant, his
conceptis verbis faiutabant : Dominus
?»i(cum. Hebrari : Avc mi frater. So-
Nhe : Avete omnes. Thebani &
jmam : Sa’us fit vobis. Carthaginenfcs
^ verbis fed ofculo bcnevolentiam erga
“ y ios declarant. Similiter Turci nonfalu-
^  verbis impertiunt, fed in congrcfTuhu-
j Cf os , ■ in digrcflu genua ofculantur. In
l*®  folennia verba funt : Bonne niatine,
j n *ie noifle. Et : me recomando. Va-
ufitata fntit: ben feao ben guth mon
j n °r, Et: a deo xeao. Cui alter refpon-
t(  • Anao en bon hora. Catalogncc rece-
lunt: Ben fea arribat. InCaftilia: Dio
Sl >tcnga : Vcl : Mantcnga os dtos. Vcl
“ Wa buena vays. vel : Dios os guardc.
dios fpa ron vnc. vrl; queda a Dios.

dios fea con vos
”• andat con dios.
%'gute ha: falutandi

for mute ufu

funt inter rurticos & plebeios , non
l l Ut  inter aulicos & homines dclicatos ,
L rt Stylu-s

*5i Be  Oscutis.

Stylus namque & mos Hifpanorum : ncc
non Gallorum Sc Italorurn fcrr, ut quisal-
tcri dicat: Bcfo las manos dc Vueftra met-
ccd. Item: bcfolospies de Vueftra lenoria-

xAlii dicunt: To foy fiervo y efeiavo peptiu 1
de Vuejfra caff.

Si quid mei hie eft judicii, puto auftorem
hujus reverentia: & fimulatxdcmiftionisftiii'
lc homiiicm abjedtum , omnifque iirbanita-
tisexpertem: Nam altcriusofculari mamim
aion eft volupc , pedes vero ofeukri etiani
turpe. Mambus emunguntut nare^ firabiei
pruritus pellitur, cetera me proferre puder.
Quo ad pedes notum eft, cos afudorefa'
tere, ungues raro pratfecari, eolqucvcrrucis
atque immunditie fcatere. Ita ut ego <jn<'
dem malim aftam ovinam comedere, qua nl
manus vel pedes thrafonis aulici ofculan.
In ca omnino fum fententia , in aulis prin-
cipum plures efte, qui etiamh ad ofcula p«'
dum manuumve fete abjiciant, eos non po-

tius prxeidere vel corpus fuftibus contundere

malint. Ur vir bonus erga'alium hifee ura-
tur verbis : Ero a (ervitiis veftris: Jube»
impera, quod vis: De meliori notametibi
eommendo: Fiet a me, quod tibifierivclis
velnolis: honeftaticongruir. Verum ofcula-
ti velle manus vel pedes, rus redolet & agfum.
Pedum enim oftuli honor Pontificise San^li'
rati, manuum verofaceidoti com petit.

Si

oh-

Ocr

'lot

*|Q|

ttiii

Soc

1»c

H

hr:

fc

ft.it

ki

'

<1

D £ O S C 0 t  I s. 15 J
Si Chnftianorum ivlftixt  imitari veli-
, cum Chnfto diccrc debemus : Pax
His: Paxhuicdomui. Impudentilfimum
^'Ppe eft, Si  a Chrifti dotftrina quam ma-
>,Ir| c alicnom 1 u: quis alterius mambusvel
Nibus ofcula figar.

Corouidis ergo dico , me quidcm fugc-
tc > quis, quo rempore , quo loco &quam
caufTam manuum pedumquc ofculatio-
''H introduxerit : Omnino vero ftatuo,
'iHiadmodum in duccndis choreis pofte-
,|ot  priorem fcquitur , ita fieri potcft, ut
tlJ idam verbtim hoc per jocum exciderit,
Hd alius tanquam (erium arripuit: Indc-
J 116  in morcin fere non lllaudabilcm abiic
^hue ufque receptum eft. Ha&enus Gue-
*»ta > qui veriflimc hunc adulatorium mo*
’ t| » vocat , & ab animo ad interviendum
f a tato quain maxime alicnum. Quod fuo
*Pc malo alii, qui exoticas perluftrantter-
ll? 5 ! & hac fe allentatione capi panuntur,
1  Hunt. Captatores potius habenfnumorum
fideles amicos. & ferviteursdela bour-
> point dc I’homme. Uiiuam vero hi Ju-
polled extra ltmites tantum Imperii (e
Hiuerent. Sed.

---candor ubique

v Exulat , Si  gelidft eft rarior igne fides.
p fimulatis & fiftis hilce oiculis feribit B.
\uftinusinc.Nonomnis. 5 -p.  5. Meliora
L 7 effc

m D £ O s c ti t i j,
cllc vulncra amici, quam voluntaria ofcui*
inimici. Melius efle cum fcvcritate dilig^
re, quam lenitate rlecipere. Porro q u °
Guevara manus ofculum Saccrdoti ait cal’"
venire, hoc iterum pontificii apaganis P { '
ticrum. Quod Apuleius teftaturlib.afin.l 111
fecundo , ubi cum de Propheta Ag]? 1 ' 0
meminit, ait: Et cum dido juvenemq>i cn '
dam Iinteis amiculis imcdlum, pcdest] llC
palmeis baxeis indutum adufquedcrafo cr
pite producit in medium , hujus diu naanD 5 * * * *
dcofculatus. &c.

Prater (uperiora ofculorum genera ad’
hue tria reliant, Ofculum propinquorum>
Ofculum officii, Ofculum amoris five fii 3 '
vium. De quib. hoc ordine deinceps.

S e  c t  i o IX.

Quanquam de ofculo propinquororf

Benedidlus Papa in c. lc%. diviftr.  17. J- 1 '

referipfit : Si cujus loror dcfuncla fimpli'
'cibus verbis alicui defponfata fuerit, ho £

impedimento non efTc, quo minus is ft 1 ' 0 '

tern fuperflitem matrimonio fibi juug trC

poffit, etiamfi ofculum interceflerit: Oft 11 '
lum enim nullartv parit propinqnitateini
quia nullam facit fanguinis commiflionen’'
In jure tamen civili ofculum hoc operator*
ut fi fponfus fponfa: ofculum tulerit, a#'
geatur jus fponfalium , Sc non tarn pro fp<> n '

Mia

toiifl

«.C

f *d(

lias

diair

’tin

litfi).

>

‘htc

*tt 0

[poni
^do
’Hi, ,

Set

SPrit ;

ten

S

%

. Ac
&

{%

%«

D i Oscutis.  155
khabcatur, quam pro vera uxore. Itaenim
c °hftituit ConUantinus Imp. in/, (i a fponfo
[ C.dcdon.ant.mpt.  fi a fponlo rebus f'pon-
’*donatis interveniente ofculo, ante nup-
,|J s hunc vcl illam mori comigerit, dimi-
®'am partem return donatarum adfuperfti-
1(n > pertinerc, dimldiam ad dcfun£H vcl
pfunfta: harredes , cujullibet gtadus fine,
? ( ]tiocunque jure (ucceflerint > ut donatio
St e pro parte dimidia videatur. Ofculo
* ft o non interveniente five fponlus five
v°nfaobicrit, tofam infirmari donationem
1 donatori fponfo vel bseredibus ejus refti-
J1,  Quod fi (ponfa interveniente vel non
/’"tTemente *6fculo , donationis titulo
raro accidie) fuerit fponfo Iargita,
, 5 nte nuptias hunc vcl illam mori conti-
omni donation: infirmata, addona-

fponfam , five ejus (ucccfTores, do-
'“Uim rerum dominium transferatur.

5 ^enus conllitutio Confiantini.

i v  S e  c t 1 o X.
i^qua non divellam , quid juris noflri In-
illjP^tes dc ofeulis (entianr. Habentur ab
(j. s  pfarparatoria rei venereas & arrha qua-
Q^fiue propter ab Angelo ICto libidinis
U l( dam anticosnia , ab aliis proemium
n'tetii vcl promulfis Veneris appellantur.
ratione& fundamento plurimx ni-
' tuntur

i$ 6  D b Oscolis.
tuntur ICtorum dccifiones : Quod valaJ'
lusfeudum anrittie', fi uxorem Domini In'
turpiter ofculatus fuerit. Menocb. de arbi"
tr.^ud.qq.lib.  i. coit.  3. caj. icj.  Quod Ma-
Iculus poena judicis arbitrary puniendus cfti
fifcmmam turpiter fuerit ofculatus, ut de;
cifumeftinconfilio NApol. Matth. de cJj'
fttci.deaf.  176. Grammat. conf.  48.

In caufa Chridophon Menocb. caj.  187. *■
1. J. 4. O' Jeqq. Clams q.  88. $}. ult.
dictol. lib. i.c.  It4.11, 19.  O' cap.fcq.  »•) *■
Quod mulier quae (e de&fculari paila cft»
propter ofculum dotem perdit, non fecus
ac propter commifium adulterium ut con-
fenticntibus Dd. votis tradituitr eft, Caftel
i<n lijibr. C. de eden. n.  18. O ibi Bellonrt.
59, cum. mult. feqq. Covarruv. in tr. de mil'
trim, in  i .part. c.  7. §. 6. n.  5. Menocb. decaf•.
187.8. 6. lib. ypraf  41: Quamvis contra-
lium teneat M. Mantua in I{ubr. de fudit.
SclimiteturaFarinac.^. ljC.n. uq.O'cJb
cito lib. ^.parer^.c.io  Si nimiruniex alii*
conje&uris adulterium convinccretur, &
cxqualitateloci, temporis, periona: hand-
quaquam Rctifle mulierem intra fines ofeu'
Jt pratfumererur. c.litcras de prarfumpe. V<l
fi ex genere fuavii intemferetur conjedto*
Criminis, quale illud eft quod r.arce.y>.o>ivtK-
Ariftophanes vocat , juftam Zelotypis
repudn? caufam ilt'ud datet. \o. Lap. in rubt-

k.

‘Pit

lla:

»ii

*!>!■

%

P'«(

d* V,

H

'■b er

K

tottl

'■•Hi

\

$

S

‘•ills


ft)

De Oscuiis. 1^7

inter Mir.  CT ux. chart.  48, col.  I. Et
'"•NcMixant. in fylM. nuft. lib. 4. p. 5x4. ».

ubiait, efle quidcm plures, quilemper
Jpiunt in meliorcm partem , fiahquid vi-
>nt vei tanganff Nam tadhts quandoque

f »ll 4

*• Dodus contra ftrigas chart, i<i. Ec

v ‘dcnt aliquem tixorcm (uam in occuko

5

^lexantem , praifumiturquod det bene-
‘“touem. Et ft vidcnt quod deofculetur,
Wumatquod faciat zelo caritatij. ^Jlex.
J' v °l. conf.  117. Vifa inquifitione col. 5.

proptcrea. Scd a tali caritate , inquit,
'“"a 110s Dominc, quando fie (ecrcte lo-
TOntur: ex quo lflbn ptaifumuntur dicerc
j S!tt  noftcr, quam fententiam ibidem plu-
Dil. auttoritatibus confirmat, &110-
[**> cos qui tam patienter Fcrant ofcula uxo
fit a phrafi dici Viros bonos, qui in
q'*-  Longobardorum dicuntut Arga: a
Jf'o ipy' e( t  quod fignificat ignavum , ftu-
,j IJutn  > inertem ac (cgnem : & alio arque
jJ^iiomineappellaturab Anglis, Gallis 8c
J S:  dcqtubus Vom.  Oivro. I.  1. rfiv  jg.

-g« . _ .

Ur  ftalilotigegravius quam Gallus & ^inglus,

5  lufus, ofcula farta ferurrt.

yflia pejor aveeft , cuinupjit adulter* conjtix,
* a his cjl(a) quadrupes Gallui&cAnglui{b)avti  *
allt *i & c^nglus avesrfuadrupes t/f ItalusUrgo
Ex triius hisfolus cornua fert Italics,

(a) Bccco Cornuto. Hircus.

'“) Cn Cocu.Gall.Angl.2((£nCfc[fc/cucultis.

Et

Et.lib. i. cp. ws j.

Si quando facta jura tori violaverit uxor

Cur gerit immcritus cornua vir  5  Caputty*

Ec lib. i. ad Edoard. Nod. cp. 49.

Si n at nr a  daret tibi cornu^, tollere pojjct :

gl^cd rb: nupta dcdi^tollere nemo potty*

In ripa Tliamefis fuburbio Londinenn R^/
ttlew diifto , oppoiita , pcrtieam vidi ij,'
gneam , cum cornibus arietinis fuperius v'
fins: qua: vulgo figmficare dicumur iiaptf'
mrieum , qui fcicns & volens pafliis « l
ahum cum conjuge l"ua- concumbere, iacil {
fic in adulrerium cot dent joule. In jurenO'
ftro feudali frequens eft in hoc genere cop'
curbitandi verbum : cujus rationem. redd* 1
Rutersh. in pari. lib.  i. c.  5. quia qui fto'
prurn parareaudet in perfonas conjun&asdo*
in mo , is etim habet pro homine iticrre <
quafi qui pro cap ire habeat cucurbitam> #
peponem loco cordis, lit eft proverbium apU“
Tertull. lib.  4. adverf. Marcion c.  40. fi' ,{
qui pepone magis infulfus fit , ut ait idea 1
inhb.de auima: five qui dignus fit > qui c u '
cmbiras pingat. Non ignoro tamen Alci*’
turn legerecucutitare: quam Icftionem con'
finnare vidcrur Io.  Ovv. lib.  t. cp.  40.

. Indu 'it uxoris pertafus Cotta cucuilum ,

Vt muvdo morieni txticret cuculum.
Ucinam vero noftra Germania carcrct fob*
felloribus alicni tori ! Quod vitiunv 110B
minus apud nos frequens eft, quam apo <i

D e Ojcolis. 159
^tiones cxoticas , virefque furapfilTe vi-
nut vePa coa&is matrimomis , vcl quod
’’demus decrepitos & exlolvendo dibito
’"^ilali inipares auftoritate , experientia,
°Pibus Juvcuculas a Parentibus cxtnrqueie,
P* poftea ad fitim libidinis reftinguen-
2 1 * 1  quamvis lacunam adrtint. Ita ut ,
j t0 “* fcelus ! multi matrtmmmim propte-
1  tantum contrahum , ut Tub houefta-

* y elo licentius (cortemur > libidimbufque
Igcaut. Cot nut i nobis font

• '"parationc cum Gallo galhnaceo pro-

,{ a fafla , quod naturalium return feri-
lf « in eo cum seiatc falacitatcm crcfce-

faculcateni vero coeundi dccrefcere ac-
■tnminui tradunt : irno adco tiatura
nallina di-

t

j,**! imnmranjf» ut quo ante a
,1 r Htbatur, id amittat, tandemqueovapa-
, 11  quod ut alii pro figmemo habcant,
w  tamcn Ula in duabus Virormn , in con-
natura: raris atque arcanis ftudio-
. lr Uorum paritet atque fumptuolifiimo-
J 1 ) > pinacothecis oculis & manibus ufur-
^ V|  t Balilea: apud Thomam Plateruna
J?fi| Nov. d.  57 - t Anno  1619. & Enck-
} ** apud Bcrnardum Paludanum d. it.
- n ‘ l  Aunt (uperioris. Sic illi quoque ge-
, ® fao iudulgentes, & de facultatibus litis
j^PHus quam in illis eft fperames; Coad-
0t « nolcmes volcntes tuncifeumur , ir-

rifionc

ISO D E O S C V l  I J.
rifione potius digni quam conim>^ ta 'j 3
ne. Scd quo ab olculis dclabor ? P 13111 '^.

quidern dixi Ofcula lafciva & turpi* •; 1

fuit J r

mium tamen feverus & Zelotypus

cobus Tremultius , Vice Dominos


Gallorum inducatu Mcdiolanenfi > n ul  j £ .

lum quendam Sufannam Trcrn.ulti*^^,


ofculantcm (join percuti juflir
Bo If. in til. de ex.tr nor d. crim. n.  3
P. Maivius , qui in Iibertum t js

aniraadvertit, quia eum nubilis jam ^
filia; fuse olculum dedille cognovcrati " , flJ
fertim cum non libidine fed errorc
▼idcri poflec. Ccterum amaritudine P
teneris adhuc pucllae (enfibus caft» a ‘ lS  £j,
ciplinam ingenerari magni aeftirnavif- ^
quetamtrifb exemplo praecepiG utjn ^

lum virginitatem ilhbatam, fed et ' aI ?

la ad virum fincera perferret. (C it

lib. 6 . c.  i, p. 345. Ignofcendum qy.'PP^n*
juvenibus, vel minus ccrte currt >P”* y £| ]C .

dum , fi quando juvenilis calor ita 11

mens , ut difficile coardari queat^ ^

Pififlratum alioqui tyxannum

bit Vain. Max. lib.  5.1. p. 18*”.

jvJam

Cl) t*

ini*

-. , - , .  virfi'i

adolefcens quidam amore fili* C J 1,S  0 [cu!*'

accenfus in publico obviam fa#* 01

U /.neap' 1  '

MS eflet, hortante uxore, ut a  J q’ti*

fupplicium fumerct , refpondit
nos a mam ■interficiemus, quid iis> a  ^ j-

Ml

&

a

tj-:

hi

‘“pi

s

hr

K

H

f.r,

{I

't,

K



De Osculis. 161
t  '“ us odio fumus ? ^0,111. ‘NutiKunt. d. loco
juvcncs bafia virginum ftudiosc (e-
Vj l ’ t . c . s  compatat Tamaio, qui ut eft apud-
i'S'u 6 .  JEneid. habcbat aquas Ufque ad
I> r  tCs  > & tanien non potcrat bibcre , alle-
fe. in c. rurfus qui Clcr.  W. mov. a

. col. (.

tii

S'

ID*

0*

Ill'

&

(O'

CU-

eft

< 0 '

> iC ;

10 <>
cri'
oifl
ini*
a  !»'
.tale
qui

111 *'

qui'

^•fnc.tcx. in I. hi qui C. tie ^Apoflat.  Et
t||'® Eubjicit : Quicquid fit a Juvcne Sc
cardatur reddifa virgo. ?/. in  /. /) ve-
11  tcinimcrandi. §. /i vero ffimandat. Pr <*-
PijJ *'! c - commiffum. col. 1. dc Jponj.  Euamfi
j ^'fillet dc non ab ca rcquitendo , nifi
hii° ' a  ^’P ra  > quonam poftea ei Zonam
F 4 l  ^ fiib calcaueis , 11c fidcm ftangercr.

I. $, .SVrl quod mcrelrici. cof.  1. jj\
1,(1  • »t. fi<rp. caujf.
y Sectio XI.
h 0tJ . ri,rn  c fupctiori divcrticulo ad ofcula
Quorum rcdeundo : Primurn Parcn-
'Vi r ° s  fuos ofculabantur. Exemplo eft
'.q  ] r r c ‘ 1a  Jacobus, qui nepotes fuos ex fi-
ofculatus eft. Gtn.  48.7. ig.  Ef

l tt 1 *h r e tulic non tam quod Jacob ge-
\  a,lc ulum difeefferit , quam quod pal-
\r' )  fuerit filios & filias fuas olcuiari.
jW‘ Vl  * 8 * Proindeque de node con-
S C(! !! of 'u!atus eft filios & filias fuas, Sc

*/*««!«& reverfuseft in locum (uum./
Itjj 5 , 1,  v. ult.  Philippus Maccdo cum
t “Um cognomento Magnum fpe-

dafc

tSt  Di Oscutis.
ftadet bucephalum iutra&abilem e f l l,BI ' 1
frenade atque compeicuifie , pra: l* 11 "*
ctiam illacrumafte commemoratur, cap^'
que filii, cum abequodefcendiilet, oft#'*’
tus dixifle: onate, regnum tibi par quasi' 1
Macedonia cnim tc non capit , Plut.'f
tsllex. p.449. C.I.Car&r Pontificatum tn*
ximum petiit, non fine profufidima larg 1 /
tione. Inqua repuran? niagniiudmeni asi' s
alieui, cum mane ad conrisia defccndcrcn
prardixifie niarri ofculanti fertur, domun 1
fe mfi Ponnficcm non re'verfurum Suet, if
iful. C<cf.  p. S. Agefiftrata in' filii fui Agid |!
Regis Sparranorum , a Ltomda in career'
flrangulati cadaver incumbens, faciemq 11 *
deofculara eft. Pint, in ^A^ide p.  191 -Cr*'
reficlea Maser Cleomcnis cum Nepote
obfes ad Prolcmarum in jEgjrptum prole'
(ftura , Cleomenem in fanum Neptuni t°f
lum abduxit, ibiqoe amplexuejus & olcul 1 ’
fe faturavit. Pint. Cleom. p.  108. Record^
liic miftrabilis hiftorix , & infignis ftp'/*'’
atque materni in libcros afFeftus exempt»
quod in hunc fere modutn leribit Peutetf
lib. Chron.p.  97. Aibertus Comes ProviH'
ciaiis Turing!*, Hsfnricioprimi Parris dc;
gener filius, cum ex Margarctha Frideri' 1
II. filia (iifcepidct filios duos, Fridericutf’
& Ticcmannuin generodimx* indoiis ado'
lefeeutes, (presa conjuge nobilillima exarfi [

a in o''

‘Rio
fcsj
liis
k  r c
rj nsj
Sfi
V*h

»a:

'an

Hi

St

s

TOr a

Vt

Nit
%
Rl!
lor
Hri
%
?>l
vi:
'Ho
f 0  I

if)c

%

min'

itiui

pOl'

;ula'

jirti

i?

m> /

irgi‘

airis

:rci>

iui"

(. i*

lid?

cere

lqoe

:ra-

(lid

oft'
i (o'
culis
rHof
cy»<
pH
erii!
vin
it'
criC'
dlC
ado-
:arfi (
not £

De  Oscutis. it?)
,| ) lotc  pellicis tanto, ut etiam vitae conju-
j^infidias ttnixerit, dc quibusilia certiilt-
ls  indicibus edodta ut cederet furoribus,
‘Celcri manti & vitae confuleret, hor-
"'ibus amicis prudentibus' ac fidelibus s
i I ’Hlium ccpit dc fuga. Oflenditur adhpc
t |. C|JS  in atce Nennacenfi , ubi lion magna
(j “iiitudo a fcopulo extra arcem ad fene-
/ Srn  , ex qua domina cum quinque co-
l^'bus dimifia fuit. Nocte cum nugra-
(j^edet, priufquam afcliis difcederct, a(-
j| tl 'sad letftulos & calamitatcin fuam de¬
mons, cum confiliariu *1enex & matre-

7 > tandsm valedidtura filiis a quibus

?Ha,u 'te • ■ ■

i, ca «i comitatuta: hortarentur ut prope-
■) tand«m valet "

f .'"fbatur invita > quod eoruni pericula
■ e, Uonforc leviora fuis, Pridericum na-

em

!t  *bl magnitudinem oftendens , ofeulis
^.“'is complcxa , poftremp mirabili ani-
^ .'"otu genam cjus wordicus ptehendit
(| j *lit. Vulneris cicatriccm Prmccps quo-
)( | '"tit, retinuit & cognomeiuum indc
tti ' 1, nrfi confccutus eft. Nunqnam animo
bujus rei metnoria fubit, quin deteffer
ti, tC|, atam non hominis , (edbellua;. non
ii'. l,Cl pis )  fedmonflri Sc  naturae catharma-
((  'bidinem : E contrario vero moi’car pio
filios niattis aff»ftu & trifti diferfi'u ,
* °t Horatius canit lib. i: od. 13. qnafi

futeni

164

D &  O s c m i s,

— — furcns
IwpreJJit

memorem dcnte labris noitwt.
Liceat huic clafTi ofculorum avmumcf-'
re quod Suetonius in Domit. c. 11. p,  44^
fcribit: E«m Catnidi pattis concubinare*
Hiftria reverse , ofculumque ut aiTuevera 1
offcrenti, manum pratbuilTc.

S e c r t o XII.

Secundo Liberi parentes ofculabantur ;
Ifaac Patriacha a filio fuo Jacobo periit >
ut ad fe accedere*, feque ofctrlaretur Cw
17. v. 17. Nefas ttiatn duxit Elifous &'
am fequi, venia non prius olculo a pace 0 '
tibus pctita. 5. Reg. 16.  Cum

quando legatis audiendis vacaret Ant’S 0 ”
nus, Demetrius a vcnatione fupervcnitv 01 '
quejacula manu tcnebat, ad pattern ad” 1 ’
eunique ofculatus juxta alledit. Turn A”'
tigonus accepto refponfo jam difcedeo’ 1 '
bus legatis alta voce”, Hocquoquc, inn 0 !!’
de nobis renunciate, ita nos inviccm 0 “ c ’
tftos die. A qua narrationc Plutarcbu 5  v
Demetr. p.  67) banc pro more facit d’S? re
lioliem: Nimirum oftendens concordia 0
cum filio fidelem pobur die rcgni Sc  P°

ofl

J C|

|Soc

,' ls  vei

tentixdocumentum. Adeo impariens

co°'

fortis eft impcrium, infideliratisque S’* 1 .,
levolentias plenum , ut gloriaretur p ol£
tia & attatc manmus fuccdlorum Ale* 0 ^

S),

3llt

1  o£

S,

hJ-f

. tert

«ttuc

'tttt

Sr
,,, >’b
Wt

J

D £ O s c u i i i. tfi 5

5t|  > quod non merueret ftbi &  filio , fed
'«m ad fe cum hafta venientem admittc-
!* > &c. Et paulo pofl de iifdem* p. Rtf.
"unt Demetrio Lamia: aperre jam addnfto
^tigonum peregre rcverccnri ac lpfum of-
, «*iti per rifum dixiffc : Lamiam , 6 fi
i> ofculari vidcris. Qux haudeftlaudabr-

m vitiis filii corriJ*cndi < : patris lenitas/

, tmorix prodirum eft , aEmylium Pau
> cum prxfecftus bcllo contra Pcrfeum

|bdidc ab univerfo populo domum e/Tet
, filiolam Tcrtiam ploramem do*.
*ji offendifle , eamJJue falutatam a patre,
J,dc caufa triftitix interrogatam complcxu
jculoque .patri reddito refpoudifle : Ne-
<1! vct6, mi pater, Perfcum noftrum
J^tuum clTe (loquebatur autem de catel-
*> quem id nomini? geremem alebat) Si
'^pondiflc AEmyhum : Dir bene vortant
^ filiola, accipio omen. Plut. in
^> 477 -

Sectio XIII.  *

, Tertio oljulum ferebant uxores viris pe-
tyc advenientibus : ut Alcumena Am-

puuoni ad. i. fc. i.  Ecaftor equidem
Jtertb hcri hie advenientem illico & fa-
/ ,>v > & yaluiftcfnc ufquc exquifivi fimul

ibi. Cujus otculi maritalis originem
{0  l!| t«rci). tradit in Rom. in  fr.p. 5 5. &li-de

1

M

virt.

1 6S

D E

*ccr

"ici,

'"WI;

Pm

|<of c

S

Ss

V


1)

O s c u t j s.

\irt. ntul. p.  410. O' in qq. Rom. q. V
p.  4  5 s- Ferunt nonnulli Troja capta quot'
dam Tiojanos effugifle , nadtofque naves j
vento ad Tyrrhenians (qux eadeni Etruria
eft) dclatos junta flumenTyberimappulilfc'

Ibt mulienbus eorum animum jamdefpoi 1 '
denttbus , pertxfifque maririmx jadatt°'
nis , quandam gcncre & opinione prudtr
tix reliquis prxftantem, Romam nomine>
confilium comburcndarum navium dedilfc’
Quod ubi fatflum, fucrit , ptimo viros ft 0 '
machatos , deindc neccffitate compolfr*
apud Pallamium utbtm condidifle : “bi
cum non multo tempore cxa&o fpc fell'
cius vivetent, agti bonitatem ac vicinoruB*
liofpitalitatcm expert! , inter alios Ron 1111
tributos honores, utbcm quoque cos ifti oi
nomine, ut cujus ipfa autftorcxftitiflet, i B
fignivifi’e. Exmde etiam bmic morem Ob'
tinuille , ut rmiliercs cognatos fuos ac B*'
ritos ofculo falutarent: nam illas quo tci®'
j»oie naves tncenderant, viros ofculandodt'
mulfifte , iramque blandiendo & deprccaO'
do Icniiflc. *

Sect j o XIV.

Maritiviciflim firaviabamur uxores. An'
tonius victoria , quami dc Cxfarianis i"

-iEgyptoreponavic, elatus, inregiamadiii'

& armatus Clcopatram ofculatus eft. P/*f*
in t/nt. p.  1 6 1. Quod tamcn copain Jibeti* k'^tit;

facere «6r..


s

V-

N.

s

Us

&

pti
&


Di Oicuti*.  atf?
%■ prohibitum erat , nc fottc ii amorc *
^ t0  ante tempus idoneo conjugio quje-
i,i° aptum accendercntur: Eamquc ob
(  ar >i M. Cato cenfor Manilium fenatu
quod uxorem coram.filia nubili
^ flatus efl'et : fibi nunquam a mulicrc
J lc *utn latum addens, nifi cum vehe-
i i; ^ tonitru exflitilTet, feque joco folitum

Jove tonantc le felieem die. Pint.

Similiter Clem. Alcxau-

n* *J“  Vl't. p,  6lS. wiuiw uai.niu«r

ilfos non facit maritis uxores fuas coram
“■ ofculari. Nam ut Auguft. de Civ.
^"“•14. c. ig. ^it Devitat publicum
C? Pctmifla atque impunita libido con-
S* Uln : Sc  verecundia naturali habent pro-
m 1 * lupanaria ipfa fccretum. Et paulo

ubi

(di¬

nin'

oitia 5

(tin*

ob-

id'

id"'

0  d c '
cO 6 '

s

A"'

is j"

0:

'■  Quid concubitus conjugalis, qui fe-

tjto matrirfionialium prrdcripta tabu-
jj/* 1  procrcandorum fir caufia liberorum J
^ne & ip(e quanquam fit licitus & hone-
}•*'  temotum abarbitris cubile conquirit J
Sfte omnes famulos atque ipfos ctiam
ji^ymphos. & quofeunque ingredi qua>
necefiitudo permiferat, ante mittit for
i,.. 1  quam vcl blandiri conjux conjugi in-
(|- lat  • Et rurfum : Qurs cnim nelcit, ut
J Procrecntur , quid inter fe conjuges

%

*? Quandoquidem ut id agatur, tanta
l^t^itate ducumur uxores: & tamen cum
r\,iC  unde filii liafcantur, nec lpfi filii> fiqui
M 1  indc

iS3 De Oscolis.

*iudcjam nati (urn, teftesfieri pcrmittuntur.

S e  c t  i o XV.

Atque utircliqua propinquorum ofcufo
breviter in unum contraham: FrairumquO'
quc inter ipfos rcccpta erant ofcula: E^ al1
cutrens obviam fratri (uo Jacobo ex Mcfo*
potamia redeumi , amplexatus eft cum>
ftringenfque collum ejus , & oiculans fit'
vit. Gencj.  55.V. 4. Jolephcumfratribusiuis
fe exhibuiditt, ofculaius eft cos.omneSj &
ploravit fuper fingulos: Gen.45. v. 15. bi"
ron cum ex  pratcepto divino le  ad Mofcn
in monte Dei moramerp contulider, ei>®
ofculo falutavit. Exod.  4. v. 17. Ofculorom
pratterea in facris menuo fit Exod.  18. v.V
ubi Moyfcs Jethro focerum fuum in defer*
turn ad fe venientem ofculatuseft. J \ulh.t-
v. 9. ubi Naemi cum nurus fuas ad lares
patrios jubcrct reyerti , ipfis ofeulis bene-
dixit, Scicns ctiam omitto ofcuhim Arp^
R.uth.  1. v. 18. Jacobi & Rahelis Gtn.it'.
V.  11. Labani & Jacobi Gen.  29, v. 15.*

Magis forte e re erit, in raciones oicub
quod- cognati atque affincs Mulieribus di-
bant, inquirer e ^lexand. ab._Jl. gen. dirt;
lib.  ;. c. 11. t>. 147. E’iin. lib.  1 1 . not. hijlot•
O' Gcllius hb. 10. nodi, c,  2;. unanimity
feribunt: Vini ufum adeo mulieribus apud
Romanos inrerdidhim fuifle, ut yinum bi*
bide perindeedet, acfiinadultcrioautgra* 1

criniii> £

De  Oscutis. z69
^'rninc deprehenfa capitali jndicio pledten-

* foret. Ufumque moicvifle , uc cognati
“’ncfquc mulieribus ofculum ferrent, fcihcet
11  viHum bibiffent ut ore explorarent. Ad
r a ni rationem digitum intendit Juvenalis
ir 'e verf.

Pahcx  adeoCercris vittdi contingere digna^

^j> Quarvm non timeat pater ofeuta.

h

mquit, jnulicnbus, ut honorem fimul
J* Potcmiamquc concilians , fi viderentuc
..^os ac probos habere cognatos & pro-

• l|c |uos. Quam rationem egregie ' illu-
^ at > quod eft apud eundem in Thef.p.6

las  paulo caufTas hujus ofculi divinac
!*"• in Qii. Rfim. q.6. p.  4 ^. Datum hoc

c 8aren(cs , ait , hiftorici famam banc
'P l, guant , diururnitatique temporis , ut

11  Simonies, bellum faciupt. Nequeenim.
• Kdoncm & injuriofum fuifle Scironem ,
> l \ c l'ii latrones fupplicio affeccrit , bonos
lulios virosamicitiaprofecutus (it. Quip-
P, -&acum inter Grascos fan£li(Iimum cen-
J'> Cychreum Salaminium Detim hono-
,^'^apud Athenienfes coli, virtutem Peki
d'damon.is tiepnni'incognitam efle. At-
I e  Scironem Cychrei generum , Socerum
fj ac ' > Pelei &. Telamonis avum fuifie:
jjaidem nati funt Eudeide , qua; filia Kite
, Clr °nis & Charidus , neque efle con'Pen-

optimos vtros
M 5

cum

peflirno

ueceP

170 D 1 Osculij.

neceftuarem vita: cam contra xifle > in <] u *
res fummx ac pretioflflimx mutuo traat'
rcntur. Cum quibus fere facit, quod de A'
tafia Rege Juax eft 4. R^gum  8. v. * 7 '
A hafia ambulavit in viis domus Achab:^
fecit, quod malum eft coram Domino > n c '
ur domus Achab : gener cnim domus A'
chabfuit. Etde Joratn Rege Ifracl i.p‘ iri '
lip.  ir. v. 6 .  Joram ambulavit in viisK £ '

t urn Ifrael, ficut egerat domus Achab-
lia quippe Achab eratuxor cjus, See.  P°'
ftrema Plutarchi ratio eft : Cum cflct Le'
gibus interdidlum cognatarum nuptiis , u ^'
que ad ofculum tamen amori permilh 11 **
ptogredi, eaque fuit confanguinitatis td'
(era Sc  communicatio. Amiquitus enin'
fanguinc jundtas Romani non copulaba» [
Sbi matrimonio, ut he nunc quidem ni*'
terteras aut forores. Scto conccnTum fuit;
ut ducere confobrinas liceret. Corollat"
loco monco hoc jus ofeuli appellarc SuC'
ton. in Tiber. c.i 6 .p.  joi. Tib*  Claudio*
Cxfar illeccbris Agrippinx , German^ 1
fratris fui filix , per jus ofeuli Sc blandiu 4 ',
rum occafiones pelledtus in amorem , fab'
ornavit proximo Seuatu , qUi ceivferct, £°'
gendum 1c ad ducendam cam iixoretf 1  >
quafi reip. maxirnc ititercflet. Ejufquc J u ?
ris abufuni indicat Propertius lib. 1.
Cynthiam:

qii»
a tor
eA'
iT

lit'

; A'

Re;

iab :

po'

5

luU>
ttfr
ni 0 ’
ban'
m*'
"uie!
lari'
Sue'
dm 5

injp
iti>',
fub'
CO'
:rn <

:5

De Oscolis.  i7'J

ctiamfalfotfingit tibifitpefrropinquti,
°fiuUnecdefuntquitibijurifirunt.

Sectio XVI.

, SeqnitUE jam ofculum officii , de quo
"l'ft. Teftam.  i. Sam. xo. v.  41. pracci-
Pjturcjue a DD. Apoftolis, Romanis, Co-
'"rthiis , , Theflalonicenfibus & in univer-
an ' omnibus , qui fchrifto nomen dcde-
, ut fe invicem ofculo falutent. Rom.

I< 5 . 1. ad Cor. ult.  v. 10. 1. ad Cor.
pm.  1 .ad Thcffal. ult.  v. 16. O'
'• Petri, ult.  Idque nunc vocant pikniix
'‘yivtif , nunc iiym<plXr,iAtt.  Nam uc ca-
">s ipfa omnia claudit, ita ofculum com-
Plcrus amicitia: pacis & catitatis fyrnbo-
"tri congreflum i  digreflum, omnefque
6 °(lras a&ionesobfignare debet. Exemplo
5 °bis iidem fuerunc Apofloli : Nam cum
lj ulus Troade .concione Chriftianis vale-
'tiflet, magnus fletus fadtus eft omnium ,

I pfocumbcntcsfupet collum Pauli, ofeu-
!j bantur eum. ^clor. 10.  v, 57. Hinc a-
fid Pontificios eriam nunc rcceptum eft,
1)1  fiuitis atque peradtis facris circumfcra-
’"e agnus cJfculandus, quod ipfi vocant,
WPacem fUfjctl- De quo more Inno-
"itius in. c. pacem difl.  1 . Paccm igitu r
*“efis ante confedta niyfteria quoldam po"
Mis impertiri, vel (tbi inter fe facerdote 5
M 4 tradere :

J

iji  De O s c u l i s.
tradere : Cum port omnia (qua? aptr ,r '
non debeo.) pax (it neceflario indiccnda ■
per qiiam conftcc populum ad omnia, <l uj;
in myfteriis aguntur, atque in Ecclefia ct'
iebrantur , pratbuifle contenfum, ac
die , pacis'condudentis (ignaculo dem^ 1 '
ftrentur. Ex eodem<]ue pratccpto fluid'
xidetur, quod Clericus fi alienam.mulicrci 1 '
ampiedtebatur , boo interptetandum fit' 1
benedi&ionis caulla fadtum , uc ait gl-
c. abfit in veib. Siniftrum. 11. q. 5. S'"
nequitia clcricorum fecit, ut ilia (ciitenti*
gl. tandem communiter fit rcjccla, de q u0
vid. Schrader, part. 9.0. 1.  n. 87. cun'
(eq. Apud Romanos mos falutandi obvio*
mvaluit maxime tub Augufto , ut Lipfi° s
opinatur. Ideoquc Tibitius ut novitiana
conatus pellcre, & ofcula cottidiana ediflo
prohibuit, ut eft apud Sue. in Tib.  ? 4 '.'■
Quod parum tamen audloritatis obiinuitj
inque viridi obfervamia officiotum hoc ol-
culum ell hodte apud plerafque ctiam bar-
batas nationes, Turcas, Polonos, Gallos t
Anglos, Italos , Htfpanos & Gcrmanos'.
quorum tamen numero eximit virgities
Tubtgenfes Amphff. Vir Dn. -Th. Laidius
IC. manifefti erroris arguens Henricun*
Kornmannum , in comment,  de eAc. }>. 1 1 )'
lit. G.  Publica enim , inquit, honellas SC
Legum Sandlitas illam ofculorum prodiga*

lit 3 tem

ket

'act

'1 CO

^< 7 s
1 0 m
k 1,
Mus
ku

5 *.

MUl

kcc

f fcul


ki

A

kai

k

kf c

u

ki

P*in

>tp (

ki

*tio

tic

f ort

ttp

D E Osculis.  17}
’■item non pariuntut, dc occultis, & qua:
tegiiaiucs ob cauflas nonnunquam dantur
^accipiuntur, non judicat Ecclefia: & ju-
^ conituui oportct in lus , qua; tVi

Qux Cl. Viri vetba procul dubio
■ ! ni mica labs accipiendafunt, morcmcni-
1 °e loco (uuni relinquentia. Nam ut Caje-
:*nus ait in fuum : Ofculum bencvolentix
^num ac laudabilc eft , juxta motem pa-
jf 1 *, inter quafeunque perfonas (it. Olcu-
)ll > veto libidin'.s nifi inter conjuges c(t,,
I'ccatum mortale. In illis veto locis.ubi
Slafrequentantur, iliud omitterc rulticum
^agreite eft. Rilum alicui moveat, quod
’•rmandx Pctricorii oppido accidie. Nam
Jjto in divcrlorio ad iniigne trium Regum ,
i 1  pTerique Germanorum Burdigala To-
^atn petentes diverti folent , liofpes ejuf-
jN univerfa familia oiculi honorem nortris
'fore foliti eflent , Germanns quidam
'fos morum urbanitaris rudisatquecxpers,
jfollam oleuli figendi caulFa ptimum ad
.» quern ex veftitus fplendore lodalitii
Wncipcm putabat , accedentem colapbis
'*Pulic, cam pulpamcntum quxrevc aunt--
W Inde mos ifte in fraudem (ynipa-
?, lo tarutn eo venturorum oblolevit : quod
lc  rncminilTe volui , lie mendacii quis
0t| c arguat CL. V. D. D. Jodocum Sin-
^utn, qui in itinerario !uo Gallix p. i}9.

- M 5 iftius

474

D s Oscm

i s.


iftius erga peregrinantes GcrmanoS
manitatis & bcnevolentix mcminit- :

xima Germanorum pars , quibus fi®“ jj,
tas dicam an tufticitas morum cord* f,
hoc fibi perfaafum habcnt , fieri non f ( jj
fc, quin hac ofculi occafione multi ah',
Tchcmentia ad libidiues abripiantur. y o
fi Leoni I. Pontifici Max. & fan&'Jf 1 .,,,
viro accidit

Hi


cum is die quadam Rc^

Jr

jiia

*>u

l Foi

Sn

ftionis dominica: populo Eachariftia® y.
ftribueret, manufque ejus matron* J“!j
dam ofculum figerer, ut (imulque in»f>

libidmis aculeos : verum ut primutn

fiat i in ® aPtl ^

tepti ignis impetus fenlit
veluti pattern contagiofam , c quii h> cS '''
totum corpus ittepferat , ultro fibi tp* pc \

corpus ittepferat , uu . ,
vit Th. Lanf. in or. contra [hi!, p.  793'/
Sab. lib.  5 . Petr. Randolph, hijl. Sera ad’ '
p.  it. quanto proclivius hoc crit i» jj
venibus , in quibus> ut Joannes Sumnii',
ait,  faltat fanguis, & qui non 3t t l ue
feiunt lubetc vita: fute modum ? Sed cg ,£ '
gie illi failuntur. Ofcula apud popu&V
quos fupra nominavi , ufu quotidiano tr
lefeunt , & extra fufpicionem funt (ini'
flram. CelTant ex permifiu bafiotum mi'
mfcftorum furtiva , qua: apud noftras vit ' 1
gines hand funt inftequentiora, quamapun
illas manifefta. Reftc ergo ilia apud Them
eritum puclla :

• Hi

Sfe

Si

r

< 1

Sir

Si

!| ftis

s

Me

Sen

!N

fl 1
Si

1 S

I

t

De Osculis. 175

x*i%u r,-u?vf!rxt  > jav« (ptAUy.11 Aeyf-

7  !.

* r :

5  •S'ofxtc 7rhuvoj

KCC) GtTTOTTI Vto TCt

XttfM,

I Ik

,* Saiyrifie fume, rtm tjunt ejjc ofiuU iiianem:
[facie abluta tolluntur & ofcnla fputo ,

.Forma ofculi officiofi erat , ut vcl bar-
J’ti & memum ,  vcl auriculas ptfhen-
^tnt. De barba five memo i  Samuel. 10.
' 9 . Joab tenuit manu dcxrra barbam A-
JjF* , ur ofcularetur cum : Mirabilcin
Nino hiftoriam de conta&u barbx rcFcrc
M' in ^jEmyl, p.  486. ubi cum elcgamcr
* Faina: cclcncatc dificruifiet inter alia
!a m: Memoriae, inquit, eft proditum ,
.d" Romani Tarquinios auxiliawibus La-
l“' s  bcllimi inferences , viciflcnt , paulo
™u maguos duo & pulchros viros abexer-
, :a  Romam venifle , & vidloriam an nun-
j r*e: hos creditum eft Caflorcm ac Pol-
, tCn > fuifle: ac qui primus iis juxta forum
, s , 1™ fomcm occurric equos ludorc fiuen-

1"' 1 ?»* fubridemes fertmtur barbam cjus

li‘

)("

Ud

vi- £ Kfiigeramibus , cum mirarctur banc
.•"am fubridemes feruucur barbam cjus
. ai 'ibu» contigifle , camque confeftim de
<* i| ra  tufam fadlam , indicip fidem , viro
U J F^obardi coguomcntum peperillc. De
•o- (|. a  & fimilibus hiftoriis quid honuniChri-
dno(jntiendum fit, docet Phil. Mclan-
'“oninLocis Thcolog. ubi inter fpeiflro-
M 6  rum

i?<>  D e Osculij.
rum elufioucs de amiia (ua (cubic, Ctf®'
damionem Tub larva monachi ei, inju' 1 ^'
pro marito dcfundto aliquot milhe ^ as, j
ciis , quad valcdidurum nianum ita a* 1 .
ftam redidille atque denigrafle , uc ad d‘ (
vita: atquc ac in ./Ethiopc lavando ft 0 ' 1
omnes infumcret lotiones. Ufitatius taB] £|1
crat in (upplicatiombus & prccibus, !
vcncfationibus barbam vel mcntum cang cte ’ i
Teftis .Ovidius:

Tange manu mcnrum, tangunt tjnemotepretdit 111  \
Optabis mctito cum mala miilta viro .

Et Homerus Iliad, a. p. 4S. ittn

—1  XuQs yoovojv

'S.iuuy  1  del'trepvi, c) <&poir*avfaptSMftM^
Airraftifti 7rporeti7re Siet x.poiiuiot  *»*#**'

Servius pro batba vcl memo fronton
tat: auns enim memoriae facra eft , ft 01 '
genio. Plutarchus manum , in Tib. Gtr‘  I
p. i^i. Tib.  Gracchus primum quidcmap ((/
te oravit, amice Ottavium compclla"*’

tnanulque ejus (qui moS eft fupplicum) il ‘
ringens, uti concederet, populoquc gfa 11 * 1

tarctur jufta poftulami. Alibi (in  f - . .
p-‘ P7-) genua: Hypfa'us homo conful Jt,!
Pompeitim a balnco ad coenam eunteni
obfervafTet , fuppliciterque genua tang {l ”
mvocafTet , &c. Dc prehenfione auric" 1 ’
Milphio fervus ad Adclphafium mere 11 !'
ccm: Sinetcexorem, fine te prendam a"’ 1 *
y  (&>

%

K

far;

ld(

C, P

bn

As

Cei

lui

tis

M;

be

lia

cut

b.

iti

N;

tia

a

da

Pli

lo

fill

6 c

f'

De Oscoljs. 177
(ii^cdemluavium. Pocnul. aft. l.fc.i.
$.fc.  3. prehendeaiiriculis,com«
ta  labella cum.labcllis. Tibul. lib. 1.  5.

t J

' fxtui matrona dahir, natufque parent i
], OfcuU compreq/is auribus eripiet.

C j ■ ra; ci -xjn^to  five o'lam vocabant: quad
N ollee , aures aularum formant rcfer-
t-  Pollux lib. 10.

He

?H<  r . . v __ v _ _____

! ?r Um judicium Sc  figiuini ojlii eft , fi

l^A iw ^

O/f 5 "* 7 ® v  a tat <pt>,vi7i>i  tij* %uTgat
(V '‘‘ rn  prehenfis ofculcttor anril/tts.

Cls ' s r 'cu(et admiitere quern ad ofculum pa-
’ fiquidem id in eo loco ufitatum fir.

6 . dtOrd. Jud. afl 1,  ij.48. Et
Ijj e 'iijmia remiflacenfebitur, ficomnmc-
t„ t  " c <ftus injnriantem extra Ecclefiam oc-
jv rcil tem ofculo cxcepit, ut noiac Andreas
i (l n . l,er us IC. & pnmarius ProfefTor Cod.
^‘"dyta Acad. Altorfina , Senatuiquc
tj 3  ! n t>crgenft a confiliis (cujus ob lingula*
- 111  me mcrita honorij & obfervantia:

if/rft h ] C mcmini > in concluf. ZT controverf.
tjj].' de pace  cone/. 7. Quo peninet hifto-
l>]j vR's Davidis, qui Abfalonem filiunt fup-
lo ^bi fatftum jn gratiatn recipient ofcu-
m^amseft. 1 Samuel.  14. v. ult.  Et patris
^ Luc.  13.V, 10. Nec non Syllac

^"htidatis, de qua in hunefere moduni
Sylla.j).  142.. Obviatn procedentcm
'bridatent , Sc  dextram prorendentem
M 7 Sylla

178 De Osculis.

Sylla interrogavit, pacem ne iis quibus re-
ceperat Arcnelaus conditionibus acciptrct.
& taccme Rege , atqui ,' incjuit , corum
qui permit eft , ut priores verba faciant:
viiftori fatis eft tacuiflc. Ut vero Rexorfus
fui purgationem , belli partem dijs, pattern
ipfis Romanis imputate conatus eft , ita ei
fubjecit Sylla: equidem & audiviexmultisi
& nunc ipfe experior, fumma tevidicendi
prxftare, cum iioneftis in (pecicm (crmotii-
bus pro faiftis peflimis & injuftiffimis non
deftituare. Faifta proindeejus crudeliade-
mcfnftrans atqtie ctilpans , rurfus idem in-
terrogavit: cum is annuifTet, itademum la-
iutavit, amplexufque ofculum junxir. Ni-
mirum rempub. priratis rebus anteponcs,
gcnerolbrum canum inftar mordicus arte-
ptam feram ad extremum urquetenentium 1
non prius c manibus emiflt advcrlariuni >

. quam eum fibi de vitftoria concedere vitiif'
fer. De horum vero officioforum abama-
toriis ofeulis differentia Philo Judaeus:

inquit, Aiaptgti ■tStpifalr, ■th/xl'i7“t

•^/v%£tt'jpe7ii  to ^V‘‘

Zy'r xcei itritrifMttt isfciut-iv XP‘' U ’ li
c-vvx'/ »5-?s loixu ifxipxinit.

S e  c t  r o Ulr.

Poftremo de impudicis & luxurious oC-
culis agit Salomon prov.  7. ver/i i}. i ntcC

blan*

I DeOsc'olis. 179
I ^anditias, quibus Metetrices Juvencs illa-
J'icatc foleot. Dc iis kec pauca annotare
1  '^t: Ilia in linci amoris ab infano ama-
1|)r c (cujus hoc eft diftichon:

WciJKOT 0 (iXtltCM 7S ,  «Vl$ uV.bllt

"Mtfoj i’ i qiiXui, aOtii  1*705 i" i a-vydi)

’"tio : a Donato Tercntii interpretc quar-
j l  loco habcri , cum quo facit Anton.
I ^ncinellus a pud Horat. lib.  1. cannin. od.
’^Jcairf.  CT Hojhoif in gl. I, quod ait

I'- ismutf.

' x  de adult:

“i &

& alloquinm, Indus, pojl ofcuUfadttm :
”‘/*J Sill Indus, vix cvitaiitur ntlm.

^mas vero Camiprat, in lib. qui jnlcri-
, ( I IUr > Bonum univcrfalc lib. t. c.  §. 49.

allegant Henr. Kornm. Syb. Try-
V - c *35-f-75-) fto* 012111 a ‘ l  viam ad
|' r ‘ u ttionem edc luxum jn ofculo. Alii
s a u venerem gradus conftituum:

yfi vij u m r if u! , ptjl rifum venit nj ufiim ,
u fum tnllus  , pojl tndum venit ndndum :

rV °i l  fdum fndum , pojl fndum pteuitet ndum

u ‘cti!a

gltid fit , in
Venerem

%od

hs 1

co omnes conveniunt,
proxime antecedcrc :

t j- - autloritatc etiam fua Magifter amo-
^ pcritus vates Nafo coufirmat , Jum

°fcuU ejni fumpfit, ft non & cettra pAmpfit 9
*Uc (jneque qn<d<it{tfunr per dot digntts erat :

1S0 Db Osculxs.

Quantum defuernt plcno pofl ofcula voto)

Hou milii ritfticitat non pudor t!le fuit.

Et Coxnicus in Cure. ad. i.fc.i.  Quienu-
ce nucleum effe vult, frangic nuccin: Qui
vulc cubare , pandit faltnni fuaviis- Cuius
rei haxc'cft ratio, t]uod luxuria perofculuin
mcitatur , qui in ofculantibus convenient
partinm fit , Sc  animales fpiritus conjuu*
guntur. Unde Ariftoteles dicit, quod equi
ami coiwm conlpirant anhclitq & per hoc
ad luxuriam provocantur. Porro ofcula
amoris in duplici Ann differentia , alia
enim lagittara dicumur, qua: inffcar fagitta-
r.im animum ferium , apud Piaut. in tri¬
tium. act. l. alia funt inerma, quando in
iinuin omnia vota amaiitiuni non conjun-
■gpntur apud Propert. lib. l. cl. i.

Ofeufaque admota fumexe inerma mantt.

A!iaeti 3 m 6 fcula "dimidio, alia utrot^ie la-
bro dabantur. Tejlis Martialis lib.  1. cpijl.  10,

Pafia dimidio qua das mihi, Poftume , lab )o ,
Laudo : licet demas bine cjuocjue dimidtutn .

Vis dare majtis adhuc , & inenarrabi/e msthus ?
Hoc- tih babe totum Pojlume dimidium.

Et eod. cpiff. n.

Qjidmibi vobifeurn cjZ, 0 Phoebe novemqucforord
£cee nocet vati Mu fa jocofit fua.

Dimidio noli: dare Poflnmus ante folebat
Bafia  , nunc iabro capit utrocjuc dare.  ,

Quoad formam fuaviorum , varias licet ob-
lerrare amantium ineptias : Ad bafia pri-

mum

D E Osculis.  l 3 l
J tlUm  invitabant Linguam profcrendo .
1  conftac ex Plaut. afinar. aft.

fc. i.

° rie  fi tuffire occepfy ne fic cufliat , ut
i'^uam linguam in tulfiendo proferat.
v°d il! a  autcm fimulet quafi gravedo
oat, Hoc ne fic faciat : Tu labellum

'Hii

JjWeas potius quam cuiquam ilia fali*

I J. u, n facial : ex lcftionc I. Palmer : cum
'  **  editiones habcant: Quam cuiquam fa-
liL 1  ^ ac ' at  P a ' an1,  D cl " inter bafiandum
^'lla teneris morfiunculis ftringebanr:
(| ll,tu m Plaut. meminit Pfcud. ail. i. fc. i.
j at 0 llus: Cui labella mordebis ? Apuleius:
purpurea delibantes ofcula clemente
rofea labella vellicem. Plutarchus *

j "°mpcjo pag.  376. Floram meretriccm
j 1 " nam grandem ferunt fiepe gratam
l 'iUetudinis ojiifi cum Pompeio habitae
f c ' n 'i° n em fccifle , & dixilTc , nuiiquam
t^eo 1 fi una cubaflit, fine morfu dif-

1 ^olebant linguas tradcre iifcjue colludcre:

- I 3 n. itctip. did/., icpiXt/t pci  ro irpuTM
oi «svfyt$ > wav to.  jitoruv irgca-uppcitfu-
yjt/d  , «A\’ UTcctotyurcti  70 ripin.

. Pulcius Miles. ii.  Acccpturus ab ip(a Vc-
n/ f  feptem favia & unum blandientis lin-
p  * appulfum longe meltiaim. Idem hb.i.

.'ftiuseam complex us carpi fuaviari: jamque
ttl >tis oris inhalatu Cinnamco Scoccurfamis

lingua:

i3l De Oscolis.
lingua: illifu neftareo prona Jibidine
belceiue, See.  Tibullus:

it dare anhclanli tMtnantibus hamuli
Ofcuta. m

Quod Cn. Marius appcllat: ColumbJ 1 ' 1 ! 1 ,
labra conferere labris. Mecainas: Si ( l u .
fiemina: citro cifpatx labris cokitnba |U J'
Martial.lib. l. ep.  no. Idaeft purior oft? _
columbre. Plautus o^f'uar. aB.. y.fc.  3*r_
cere proferpentem beftiam Gr.xci

yxinruria.ee.-.  alii denique valgiter fuJ*** 1 '
Prxterea falivas oris mifccbant. Quod 1)1
Catullus docet carmin: 7j. • ||

Sednunc id dolco , quid puree pur a puell*
Savin comminxit (pure a fallva tuo>

Et Lucretius lib, 4 . -- Junguntque faliv#

Oris & infpirant prejjantes dentibus oft- .

Denique fuavia aromatis fuaviora r c 4 -
bant: tie quo multa apud Martialcm ^
lib. i.ep. 11. (- #

EjJe quid hoc dicam y quod olent tuxbaft*
Quodque tibi eft nunquam non til tents* °^ r Lj

ISC mini CJt y  q null Ol CS vt.fl* * ' tnf

Poftume non bene olet y qui bent femper olet-
Quidfpirdt tenera malum mordente put lit »
Quod de Corycio qua venitaura croco".
Vinca quodprimisfloret cum ca va racemt* •  ■ Jj
Gramina quod redolent y qua mo do carp ft 1  ^
QuodMyrtus , quodmeffor ^4rabs,quod r'jfi
PalUdus Eoo ture quod ignis olet: \

Gleba quod afti vo le viter cum fpargit { * r

Hoc tun fave Diadttmene baftafrag r/ ’ ,li l

r

alia*

«{*"

aril”

fi
0 ' \
fculfl

r>-

tr*‘

iafi'

uic

De Osculxs i$$

j- fyftd fi tota dares ilia fine in vidia  ?
faravit ore quod to jar turn Vafii:

J\* 9 ^s Atticartiw prima mella cerarumt
*\ i9 djUccinorumraptii dc want* gleba»

Ante verd, quam receptui canam, non
W6m, quin epimetri loco annedam in-

"

/■ .

i‘ !  1

'Dm Agcfilai , laudatiffimi cetera Spar-
^ftorurn Regis amorem , dc quo ita Hifto-
?®>s in tjus vita p: 349. Agefilaus infano
^'gabatis Spithridatis filii amorc corre¬
ct cum falutandi*& ofculandi caufa ac-
^ntem declinavcrat > cutnque is vere-
Cu pdia tnotus deinceps emmus ipfurn falu-
!? [t t 1 poenitentia non adnnffi ofeuli du-
* mirari fimulavit , ecquid fe Mega-
“ J tcs non ore ctiam admoto falutarer. Tu
! n c»ufTacs , dicebant famitiares, qui ofeu-
u ® pulcti pueri formidafti atque fugifti:
? J ni adhucfacile ei perfuadebitur, ut fi te
*d non metuerc certo feiat, ad ofculum ve-
Sub hxc verba Agefilaus cum ali-
quandiu cogitabundustacuifTet, Nihil opus
Dnc rcfpondic id ei perfuaderi : fe non li-
o'ntius itcrum cum ofculo certaiurum,
qiamomnia, quarconfpexillct, aurea ha-
“'turum. Talem quidem fe prxfentc ad-
. Uc  Megabate geffit , abfente autem eo
DDarfit, ut dictu difficile fit, an fi ille rc-
D'lflct, temperaturus fibi ab ofculo fuc-

iS4 D e Oscolis

n

XC 6 ( 7 UV 7 M Or, 7 T£p{ 7 H 7 m

diis confuetis diutius mihi abefle -d-
tur, turn exftimatio mca me calaW 11 . jV

VlP

nere jubet, ne ut laudibus arguicur v * jo-
nofus Homcrus: ita ego accuration ^
rum dclcriptione pro fedatore p uc
habear. Te annee Leftor

PdVlum fcpojtla feveritate

Pnrcas luJiLui & f/cn rog<tmu s:  <

Nrc caflrare velii mem Libellom ^(c'

Sin cui Theonino dente noftra c ar P gd-
dear, in ipfum non injuria r c \}<^

vardillj. Anglix Regis, quod cuiU^pu'
amafix fux, laltantis pede delapif 111  | tU ri»
liflet, protulit, poftcaque Ordin' Ed ,\ fl -
Garteriorum , five D.Gorgii , ab >P*° it yi'
no 13 30. inftituto, Symboli loco
bramus:

Hosm Soit q,ui Mu y  E f .^

t

to

t>lSPUTATIO

D E

,l] ^E ET NATURA
^ennalicm.






T H E S I S. I. ■

Ro dedaraiione rubriccllx ft-
cio vobis notum, quod duplici
modo conducat hxc dochinalis
ITJW niatcr ‘ a - Uno modo ftudiofo,
faciendum obligetur, quia turpe
Wi ,niln ‘ ftudiofo jus & naturam penna-
H^'guorarecum quibus vetCuur. Altcro
•Ot. J| et| nali, ad quod patiendum tenea-
Vn ‘ ^*3 etiamfi illud nciciat> hoc ta-
lbl  non diet ptoficuum. Nam re-
jjg' tUr  ei, q U od hxc eft igooramia ju-
V p U . e *ninem exculat ; & quod paria
Ptopfj Cltc  & Icitc dcbcrc; hue allegans
^ Judic' ^ ur P' tud ‘ ncm in ta l‘ 03 hi noii ef-

d «rcvi in prxfentia quafi in
Sftcj c °mpreheiidcrc , omnes in-
s>  8c cxtrinfecas qualitates &  aftu-
, & ad quid ftudiofis obli*
tS,a Ui r Cm a< ^ l0llcs  mde compcten-
''vile, d >redlas quam contrarias , tarn
l^i j ft  gl UaiT J poenales , quas poftitis fc-

QUCla til nmAi^in/^n C^UlU 1112“

Ue U in pradticando.

"HUS

4 88 De Pennaiibus.
gnus eft error circa hos modcrnoruro W 1 ”
quoan exceflum , cjuam dcfe&um.

3. Et quia in onnii materia’fcibili dcb £l
in principio dedarari quidditas entitatW 3
ejus rei , qua; yenit in fcriptionem ; ^ c °
ponam yobis ob oculos formalcm definite
ncm pennalis fccundum longitudinem , &
titudinem & profunditatem.

/}. Dcfinitur aurem quod fit animal b 111 '
turn , habeas nequc modsun  , acme megft^
rufli citatum fit arum.

5. Ec didtur'pennalis ab adjunfto p [0 '
prio , quia afiuetus eft geftarc pennas in
theca fub cingulo fuo ad excipiendum om ne
verbum , quod cadit cx ore precept 01 '*
fui. . |

tf. Et notate , quod nomen lwe f"' 1
valde bonum & honorabile ; quia eft idei®
cum Scholari , & nemo dicitur erubcfc cr 5
ob id quod eft fui officii ; quod eft
necelfarium , ut quod militi eft in belljj
hafta, hoc eft clerico in fcholapcnna.
hodie propter quofdam magnos Mould 1 '
ros; qui non funt muhum ftudentes> i c ,
tantum funt ambulantes bafilice iD ftrari 5
cum gladio tanquam ad guerram , - & id^
defpiciunt fcholares qui non funt fibi »'
miles j Unde factum eft id nomen odio'
fum , nimirum in tantum ut pxnc b*'

beatuf

f stii

il titi

«c<

Si

fa

’tita

Wn

Sc

St

'“Jllll

Kc

Sot

S ? i's
Js d
lot.

lo.

Still

Ift;
>hn
%c ;

J'liati

iij'!!' pro infami.

&
[i * 5
&<*
ti o'
W

1*

t*

t o 1
in

ll»6

,fiS

fiii [

d*

rlc*

5<“

‘c a :

fc j

ati*

J ?
W
b r
,tu f

"!Ut

Ds Pennaiibus, iE9
Verum plus obtinere

^ >n rei ventate quam quod ell in

\] ^ uma nifta; juvcnalem vocant , vo-
iio c  ? ' cn >ori triftinam rei mitigaiucs , 5c
>; CC i P'icitcr Uno modo univoce , quia
tHj' s v cnit ab uberc matris lua: , & non
< l uod  depofiror dedolavit cum , Sc
! tj t  J Ul  hunt glabra , nimirnm ut appa-
^illCV ^ m °dogenitUS, vulgo Ncovillus ,
j yVrtt)fd)liab«l Germanice.
lW ll  A,tcro m °do iEqmvoce ; quia eft
■Hii, ls  quoad vitam Academicam ; licet
^ j u °ad vitam fcholafticam , quia diu
V ptimo fcamno prima: dallis , 8c
Ku c  ‘ proxime ire ante prreceptotcm ,
„; 0<Jf du

a tlQ.

ixerunt funus; Et quia eft Ve¬

in, Sirens barbam tres ulnas longam

9 . | P , er -

%i s  p pro majori intelligcntia deducam
?s dc >°t pulcra conletftaria 5 c  apoftil-
V, ^‘ionis pratmida: : quia utile eft
i 0  p‘ acic  ad multa (ingularia.

1  ptimo advertite , quod dico in
t(|. one animal brutum ; quia feriptum
Hr lna, i* indomitus eft veluti lalcivus
Sc a \ ^'°n enim pollum fe accommo-
?' ,Jt ib * norcs l J iirlatieos, quia de iftis fub-
m  j ! ls  non qmlibct guftabit alinus.
,m »lis homo non pcrcipic ca qua;

N funr

2 90 De Pennalibus.

funt ftudioforum , Ec clt ei ftultitia > ®

lion potcft id in groflo fuo ccrcbto cohco-
querc.

11, Ei licet aliqui quoad hoc teneant
contrarium diccntcs (icundum viam Thu -
mifticam & Scholafticam , quod animal i n
quantum animal poftit die tam bene fun*
damentatum in feientiis , neque tam tc
pcrimeniatum in poctica , neque tam z ( '
lolum in concionando , ficuteft Peunalis >
tamcn eo non obftame dicitc , quod Hoc

non eft abfurdum in terminis lpgifticis
‘ iK>

quia fidione juris habetur probruto, quo*
inlullitaiem fuani.

ii. Qua occafionc quxro ; Ad  P flll,J-
lis pollit ire ad virginem , & rdpond« ur ’
quod multa permittumur qua; ignorant' 1 '’
qua: tamcn non coticeduntur fi eflent
via. ...

i}. Igitur quxro ; fi de fado Pcnna* 1 ’
fedcatapudVirgincm, an tencatur fijrgt ,{ ’
& cam ftudiolo ccdere > Yidcturquodn^'j
qui prior eft tempore potior eft jure. ^
vos contrarium determinate ; Quia W
nalis non babet legitimam perlonam ft*
di in confpedu ftudioforum , Si  hoc eft
tius propter periculum tumultus. . .p
14. Sed fi pcnnalis peritior eft cod’ jr

do , ita ut virgines malint apud ip/- m
dere , quim apud ftudiofuni !

Old’,

r »aii

5

V.

»»ali

n

'W

fp

'ft i

fud 1

tstur
'"in.

?P r
“uatu
& re
16
Ptefu
P'ibi
datioi
,r emt
Ptiun
0r nan

'!•
5°i c!
ftimat
t»r, ,
tiaccs
l "im 1
'uni i

}:
co'

*■*

b°'

If

u»'

f< -

,lis‘>

bo c

‘• s !

iof d

iin*'

jirf>

ill*

ip* 1

i* c ’

>1

f£P'
{t/
; (l f'

5 ?

$

. DePennaiibus. 151

ftat pro Pcnnali quod ex diuturna
ho l0n - e contr ** 1[  habitum > taincn nolite
tw^ginibus indulgcrc propter lubricum
ijj 1 ' 1 ': Quia prajlumuntur laborarc con-
nJP°p*ia commoda : Turn quia eft res
1 C3! empli.

Ulterius quarro: An Pcnnali? poffit
pij, are  aureos annulos in digitis-fuis , aut
h t ^ as  >n vertice , aut gladium ad latus ?
tip P°ndctur quod non : Quia Pennalis
t )t  1Ilc apax omnium digmtatum ftudenti-
tijfjj > & non habet jus aureorum annulo-
8( 1  led debet pro plumis geltare pennas,
Vi a , 0  g'adio virgas , ut cuique fuum tri-
!(.„> & omnia fiant dcccnter, in ordinc

Pr^ licet id de faifto quidam {acerc
ftj.i mat  » tamen hoc non dicitur vobis
la ti  te  ftaudalum , quia tempus degra-
htth., 18  lute nondum venit. Nam ad ex-

F^k.

Pti Ulli m  cadit onine malun* (uper pro-
ca Put fuum > &tunc coguntur dcflerc
Cnta  fua in facco Sc  cincre.

>i eo  dabo vobis bonum confilium ,
i>tti at j ls a dhuc inftatuinnoccntia;, nepras-
Jt, , a ffe<ftare , quod vobis non debe-
V ''ideri quod noneftis. Quiamen-
^tvr h Unt  filii Diaboli : Sc  melius eft alic-
% ; r ,r tncn  non allumcre quam aflumtum
am >a deponerc.

N 1 18. Et

19i De Pennalibus.

18. Et pro hoc fuggeram vobis lenten-
tiam defimtam , qux fuic lata in caufr
magm cujuidam ftutzeri , qui gercbar
publice pro ftudiofo Sc ibac per plated
plumatus Sc gladiarus > & habebat magnum
adfpiccre > Sc virgmes urbis pendebant
ore ejus: quia poftea innoruir, quod adlu> c
cOet Bacchant  , paflus ell ibatus quxfh°'
num, Sc degradatus eft, Sc fuit ruma ci d!
ingens valde , Sc tradirus eft in manus de -
pofitoris, donee perlolvcrct extremum <] ld !'
drantem. Quod tenete nienti, quia p 0 ® 1
adhuc He fado contingcre.

19. Sed revertendo ad definitionem >
co ultcrius : Habens noque modurn
menfutam rujUcitatum fuarum ,  ut did 1 "'
guatur a bacchante. Quia hie cogituf * 1> '
here luas icurrilitates in freno propter
ruiam ; quia delidum fuam habet parata 11
cxlecutionem fine u!la appcllatione. ,,

10. I11 fijpifi debetis aimotare, quod ^
cit quidam antiquus glofFator , quod P cl ^
nalis ?ft tex ftudioforum , videns fibi
turn , pedus gerens ftultum , caput
frontc, mucro fine acic , niultos adbuC .
enmbus gerens ramos de cornubus. .
hoc bene perpendite , quia eft profundi
nmiis Sc habet 111 (e multa dodrinahu-

it-

D £ P E N h A l I B U S. 193
]> ll>  Ultimo vo!o vos advertcrc > quod
; et1 nalis quoque dicitur monftrum , quia
j tllr a quando volui: cum faccrc ftudiofum
dj. tt4v it, & fecit eum peiinalcni; & ideo
D '.'“t ftudiofus occafionatus. Sed ob hoc
tiji !! c  ttillari vos juniorcs , quia E,iatura ,
vci. n 'i |,us  P°^ un[ a< ^ finem fuum per-

k.' te  1 remoto obftaculo •,
{ fj U( 0  dillolvitur

Quia eodem
quo quid colligatum

tibf 1 ' ^ Ullc CI  praidi&a ledura volo vos
Nr t T»« quafdam notas phyficas> quibus
b lt,s  pciinales a ftudiofjj ditccruerc. Qua
intcreft publiee tales homines a
jj  'Pet agnofei , Sc  hoc non eric vobis
^ °*lum difficile , fi adferatis attentatio-
j,, 'j Quia aures Midae poflcnt quidem re-
1,, a< * tempos , fed non in toium abfeondi
t Ca Ppa.

tty !• Pro primo notabiiis , quod Pennalis
'iiis'j tU . ra tcnax  & avarus, in tamumutci-
tin u  <1, g't°s fuos c maim fuaamittat, quam
fu a  ‘'ummiim e burfa. Quia didicit ex
gal ratr| matica quod eft magnum vedli-
iin^tfimonia. Et tencte menti : quia eft
iti fecclTarium requifitum & proprium
^ftomodo.

Ncr P ro  hoc referam vobis unum
Cuj Urn  exemplum de quodam Eremiia,
c Um privataret populaiis fuus fuper-
N 3 Ycniens

1)4 Ds Pennaiibos.
ventens partem farciminis abfeidit , ipfe i vlt
ad Reftorem plorabundus poftulans ut 1 > 0C
per tridaum jejunaret iu carcere.

a 5. Ideo rauonabile eft ftatutum quo ,a '
lis dcpofitori juramentum pracflarct, qu°“
non velit pecuniam ex Acadcmiis (ecu®
domum ferre: quia 11  hoc non c(Tct > ip lc
fieret unus mercans, am Judxus fx’norare-
tut hiper pecunia fua , & congercret gtan-
dcs divitias, & ita in totum non imrarct n>
regnum coelorum.

16.  Sed ego audivi quendam fundamen-
taliter contra argucre, quod hoc argumcii'
turn non eft fcrvandum ; Quia vi & men)
tiler extortuni , & diet contra bonos mo¬
res , Sc  invitaret juvencs ad profufioncni:
quod remitto ad Theologos , quia eft t cS
ipiruualis, qua: concernu aniruse falutem-

17. Pro fecundo notabitis , quod Pen-

nalis eft valde atteutus ad rem , adverted
gravitcr quae non femias : ,Et ideo abfeon-
dit argentum fub ftraminc culcitt* fuse i #
anus obuius eft ei totus mundus. Et 1"
fyrapofio numeral omnes hauftus caruhat 11
Sc  nemo pon'um fibi ad curtam facere: q ul3
filii fchola: lunt prudentiores Hiiis M*'

deraia:.

18. Et circa hoc rolo vos admonito s ’
nc cum illis eatis in cauponam , aut void
tmputetis, fiquidmetunt, ubi non fcinii**'

run! 1

I. De Pennalibos. Z9$
^ > 8c bibunt quod non folvum. Natn
^bilior eft cjus prudentia & caimcna,
!|Hj 'Wpudcntia in cute. Nec enimquic-
ttii i- unt  P r0 P ttr  naturam fuam, quia
^' s, « turpiter foil , quia eft Pennalis:
!ij Vf fo turpitcr fe gcrit, quia eft Penna-

litJ?' Tcrtio notabitis ; quod Penna-

)  J S1 0c cuparc primas feftiones in men-
W ,1Q n vult vidcriultimas: quiaeftad-
•t»ur dl *P u tare propter primum locum ex
t* ^ ls  Syntaxeos, vel fyllogifmis Dialefti-
^tti U ^' dedecus eft 8c plagabile elle ultt-
& talis confuetudo eft fibi altera
luj, > nec pofTunt facile ab ea rcccdere,

It j- ®»is fubita mutatio eft peticulofa,

l *Uo -c v * d > QuenJam , qui poftulabac
fe ^ ,U| “ C0  cerium libi locum in Colle¬
ct )  a Pud menfam aftignari ; quia dice-
Jiioj bonum confiftit in online, &
V* m agna conFufio, ita doclus inter
5 1  °n ^ ere  fine aliqua prxroga'iva.
v ivij' y° qu^to notabitis , quod in con* .

II,.. lolrf _ I_:nc_ '

h t]

j . •

^° C ib ’ ** eft va lde drlcrctivus in eligcn-
c iif u ° > 8c rcncs cum adipe funt ei dcli-
> ca >.ftuia eft adliuc delicatus puer, Sc
t( isf' dlu  quod venit a mammillis ma-
w  > 8c mater lie docuit cum; Sc reties
N a dant

et carpcrc lamiflimos bolos c

19 6  De Pennalibos.
dam fibi vires apud Conifanas fuas.

51. Pro quinto notabnis, quod ft 1 **"
per vu!t haberi primus apud virgines i s
puclla: diligunt eum ; nee alius quil<] usn '
audet cas comitari ad fecretum , & snl
tergia pratberc , & maiulam cffnndcre P 1,1 "
illo , in tamum , ut Heroes fuos cl'S 8 "
folos Pcnnales , quia pollunt deed 111
cochleati, & profundc bafiare, & viril |tc
anum movere , & pulchras galiardas b* 1 *'
re, & fibi facere bonas currafiasj cun' £l ”
lharis cantilenis fms.

55. Et declarabo hoc per eiemplun 1  ’
quod meo tempore contigit in Virg 11,c ’
qua: multos & vetcranos ftudiofos
rat pro amafiis , & poftea tamcn eW
Pcnualctn in maritum : quia lfte erat vl
fecundum voluntatem fuam , & (pi f ‘ IlJ>

fingularis erat in eo , & poterat

i

5»l:

K

, f tfi
' ki

it

tits

H

h

He

Hi,

fort' J

praelia pratliari , & ftudiofus a niultis P'
nis non erat ei fimiiis in eratia & vl( ’
tute.

54. Pro (exro notabitis , quod PtttP’
lis elt audacuius & rnofus wide, &pr° vl j’
cat ad canibionem unumquemque, Sc
fe cum omnibus palliftarc , putat quod P'
mo eft fortior fe. Eft enim bene erp crl-
mentatus in fchola fuper fcamno, quia P 0 '
terat virgam pratceptoris fui comprel't 11 '

dere , & caligas e manibus calefa<ft°; l!

0  fob-

\

a


[, De Pennalibus. 197
jJ^hcre , aTcreudo fc in hbertatcm > Sc

0  audcbat diccre ; Quid fads !

' ro  Optimo, notabitis, quod Pen-
1 ([j t  1  mcticulofum aniraalculura quoad
, f Cr j Ultl  fuum. Quia puiat quod quilibcc
; liijj s  habct in fronte omnes iuiquitatcs

1  Unde Poeta ait.

£ Pcnnales animos timor arguit*

t Us ^ Co  fi fiat mentio flatus fui, fedet taci'

• ‘ & non audct attollcre oculos fuos’

luia

eft

peccator magnus ;  fed percun 1
peiftus fuum , dicens : O Domi-
ffi n * . nc  hunc annum abirc in pace Si  fe-
la "onc !

tins .^f° °£tavo notabitis , quod cfl bo-
k  e ‘ a, |»ifator , valde do&us Sc fapiens,
y Cr  u< titi° pendet ei ex naribus & ore ficuc
tti 5n '‘ s  > quia pet multos annos fuit pri-
t°t 3  s  > 5c dudum comrivit Grammaticam
M Cla  ,‘ u t> calceis (uis , Sc omnes poteft
giifjtj* 5 tyfcos terminos recitare ad an¬
te c  ’ tsnquam Pater nofter , Sc feribe-
tat e  ^'tneutaria fuper Eudidem , difpil-
'ittfti ° ^ contra  in fumma Philofoplian-
te Cor °na , & multa paradoxa flatue-
tUrii ntr ^ Ptifcianum Sc aElium Dona
ttijfj' Et nemo eft qui poflit fpititui fuo
ttic ' rc  > & idco poffum Magiflrum fu-
e  ^ando liber.

N 5 57. No-

ijS £) E PENNAtlBOS.

37. N0110 notabitis quod Pcnnalis eft
valdc fuperbus & infolens, & nemo poteft
fibi comparari quoad audtoritatem fuam;
Quia icicntia parit criftas & producit grad*
des Spirituj ;  idea comparate cum pavonii
quia turgefcte quando dotftrinam (uam ad-
Ipicit, triftatur cum ftatum fuum recogno-
fcic ; Quia res feros Sc res fubmtfla eft
pcnnalis.

38. Decimo notabitis , quod Pcnnalis
eft valde difputax , Sc  in converlando vuls
ad omnia rcfpondcre , imerrogatus & non
interrogatus , & unumqucmque confuiide'
re in iermone fuo , Sc  ncmini cedcre, n £
quidein Diabolo. Quia pulcrum eftdigu> s
monftrari & dicier hie eft. Et feientiat
non vifa: ut thefauri abfeonditi nulla eftuti'
litas. Ideo (criptum eft: Luccat ars veftra
coram ftudiofis , ur videant bonum inter
Jeclum Sc  manifeftatur gloria veftra & no-
men veftrum.

39. Ultimo notabitis finaliter , quod
Pcnnalis eft homo loquax , dicar , root-
dax, vorax, btbax, rapax, tenax, /caps*
in tantnm , ut omnia in a x  fint generis
Pcnnalis; qui in fchola cum tax, tax>
fonarct in tergo fuo inde iinprella funt fit 1
monftrofa vocabula.

40. Et hoc tenetc fidelitcr menti , quid
unum ex his eft vobis fufficicns common'

ftrarc

. De PeniuiiiuJ. *99
i)ucm quatcitis , & tunc fignate vos
iJ^a crucc Si  dicite : A tali Pennali iibc-

j “os D o M i N E.

L^ 1 * Pro cautionc tamcn volo vos fcire,
( j t ° a  Pcnnales quidam funt multo aftuti
i (J? ■hoc ut na;vos fuos occultent. Quia
j t>|| et  prarfumitur honori fuo confultum
t t |, :  Idco ex circumftantiis multa adlori
iiiluo , fj llt  cuim hate facti, qua; cunt
i». ‘"a funt, non portent in unatn regulam
I 7 r »lem includi.

I C $*d t]uia inter pcnnales Si  ingenia
| Hij varia eft differentia, ideodebetisme-
(|jj:! e c l uo ^ fecundum Magirtralcm di-
Enj tl °nem gl. vulgaris , Pennalis eft vcl
O*om, vcl niorum, vcl tern po.ru m Si
fimul. Ex quibus pofteriores ,
tjill‘ UTl ' deterioris funt conditionis , quia
tu^ ° ru rxa ftatu nullaeft redemptio, in tan-
v tti extremum in co polfint promo-
“I. Porcum. Quia fenex Pennalis bis
(i. , s : Et veterana mancipia non facile

tcf 0:

[fnare ad mdiores mores.

di C j t  ’ Pro his eft bonum remcdium quod
5 |q s  cr *Ptura : Indica fratri tuo errores

i tft’i ^ frduc cum ad Sanitatcm ut definat
*oL 0  ' & faciat bonum. Et fi tu hoc
f ^ n °n podcs facere , affumc alios ad
llii ’ C * Ul lum  fottiores te. Qui fi nihilo-
s  “oluerit vos audire / tunc fuftigate
N (  cum:

A

300 Ds Pennalibus.
cum : Qijia fua intereft , lie moriatut 111
dchdlis fuis. •

44. Et tunc cum eo nulla eft comp^' 0

habenda : Quia prsefumitut potius ci c0iv
fuetudinc pcccarc , quam cx iinbccill* t3,e
labi , immo ipfe vobis habebit aliqua^j
multam gratiam ;  & dicct : Bonum c ‘‘’
quod humiliaftis me, quia poftquam ve**'
tus fum , cgi pocnitentiam. 4..,

45. Ncc emm dicitur propter id ira” c ''

quia amicus ex mente debet perpeu<j clC
voluntatem amici , Sc  nemo pratfumi'i"'
cum vexare ex odio , fed ex bono am'
£tu> ex quo dtligic amicum fuum,
hendit cum. .

4,6.  Immo ne cui officium fuum I' 1
damnofum, tenetur ei quandoque vocatt 3 '
ncm dare, & facerehbi amicoscum Mai 11 '
mone injufto, ut fe recipiant aliquando 1 11
ordinem fuum.

47. Et hoc faciunt cum bona gratia^,
Quia hilarem datorem diligit Dcus. ™
fcriptum eft , Pennales eftote fubditi
dioils , & nolite murmurare contra co*>
quia modici temporis affliftio transferr vo*
in diututnam requiem. Et tunc quodquff'
que iuris in fe aliis conceffit, idem ab ai* ,s
viciftim poftulabifc

48. Sed quatro ;  Si Pennalis nolic ho £
pati, an tunc poflic fc atftori opponerc ? *

cotidu'

De  FsssniEts. ;ot
^"cludite quod non : Quia injufta eft de¬
pt 10  > ubi jufta eft ofFenfio. Eft enim
in praedicamento paflionis, ideo
p^'lis ‘fualitas debec eflc in eo, Si  de ea
K dicari multiform iter.

jjQ Quod fi Pemialis eft dura: cervicis,
0  ' nct airatutn eft cor ejus , & frons exuit
til e 1nern  pudorem , ut non intelligac fub-
,l lv , s tc tminos > Tunc quia nemo tenetur
jiJ'iate alterius fermonem , debet fibi dici
Pot n‘ re< -tum , quod pet indiredtum non
«pere.

p a y 0,  Sed quid fi multa quidem meffis fed
' <isb > 1  °P erar ‘i ? & dicendum quod nemo
:  pQ (  ft ad hoc excufare, quia qui patitur
lt tJ  la *'‘fare pennalifantem , is vires admini-
tt]^ ai, dacia: , & talis cenfetur pennalifarc

t]tij'' Inarno qui hoc facit , habebit ali-
'''aii ° merc!: dcm fuam , quia qui reducic
k  |.L tCl11  in viam , facit opus miferitordix

’ Si“ atis -

ftiH, ' ^d qttxro : Si ftudiofus fuit o!im
-.<P‘imus fratet , & iverunt fimul ad
Pn a  . amicum , & fuerunt Collegx in
1  'Q C a ^*» an tunc polfit ilium transju-
I 11 =  vexetut ? Quod negate in ro-
! ^ fU^ U ' a  k° c  publicam caufiam continet,
' k '^ licx  i ntete ft» nc  delidta mancant
Immo talis fiecet prevaricator,
N 7 & in-

PtNNAU E U S.

;ot D e

Si  incidcret in poenam ICti Turf 1 ,

lia""

55. Circa lioc tamen fuggeram vobbj^,

!c conlilii , 11c acerb£ niinis cam P° l£

c°<'

quia modica tanttin^^jj

rem exerceatis

rcdtio vobis conceila eft , & nimia
culpa: atmumeratur. . ja

4 4. Nam quandoque mifcris vClllt  (i
prsecordia virtus , Sc  tunc habet pug n ° j,
mallcos, & bajulant ut ruftici, nequ e
funt dare plagas ad menfuram , c l u,a af ei
agreftes nimis ;  & hoc vult vos an 110  J(
ne cum dctrimento ex poft fa<ft°

/icuti id fope in foro noftro vidi p ri

turn cum dolore. , M

ad

“ini

Pic

“Ct

fOt e

S

■lir

G c

X

55. Prcedidfta obfervare etiam qu° a  lf ^

» -• n • » 1 ■ . -1..^

'Hi,

K

cundum genus, quia lfti debcntcjus
aiftiiruri, qua: magis in eis prtevalet*

5(I. Quoad teniporales vero, ma| or £ j]{
currit dubietas , an dcbeant imm 01 * 5 ,

ab omnibus vexaticis. Quod

quia tempos non eft modus induce^ 1  ( jfc

litfttim , ideo non dicitur graviore 111
poenam, quam fuit culpa. .


Sed vos contrarium detenp 1 ' ^
quia pr*(criptionis tempora P Txase i d ufi
vanda funt, ncc (ufficit unuin adiwp
ubi duo conjundfim requiruntur. , a 0 t<S&
58. Unde pro declaratione pr^'j^ili*’

rcfolvam vobis aliquot pulchra ” ota vf j>'
Sc  quatro primurn : An quoad * 10  t> s

{ ( i,

: °ti s

''ll

."it

N,

1  C;


3

c?

1 'CC[


d e Fes da  ti !u s, 305
Videtut quod non. Quia eft

Wk Vtt b*li s  ’ ^ u:c c i us cX '^‘ mai ‘ onem

\ t  ”°nos viros &: pulcras puellas gravat.
5 mo clebet aherius pafto prsegravari.
i < “ 0lltrar ' um larnel1  ^quimini: Quia
P*is "Tu ^ dat  > l,tc " e ^ um  > ut  habet vul-
"utid ■ r i* ’ &  purgatorium

,(< 0"»m per quod abfterguntur oraues
to t j Pennalitatis, donee completo tem-
<!o^ Cr > cr *i at a ^ ftudiofitatem.
i*! tn j.P r aiaiiflV' conelufio ampliatur, &

jr«>

ti*’

t,c»'

(r

[ii^

<>L'

efl‘

uf ’

V

$

a*’

(<<*

n 5

<1

Hitt:

> ut ctiam procedat in eo, qui
a Vu lgarcrn moiium doftus» in tan-
Pollic poft unam feptimanam ma-
W a & poft duos menfes do&orare:

°«rina non mutat ftatum.

;  °nii mm ° (' cct  P r *lumatur talis, habe-
Sis r 5 tc R u ' as  Ramifticas in (etinio pe-
^fit ■ r adeo ut dc c * us crUf (‘" one dubi-
*% r  JJ'.nat facrilegii: non tamen pratfu-

te ,n*~ c ’ re  notiones primas Si  fecundas
' ‘"j 1  (uni • ■

in Scholares.

’ ; u  eC “ ,,do  ampliatur & concludit in
‘"ifti t '|- Nobiltfta vel Cortifanus, licet
\ a ls  habcat aliquam pracenjinen-
\j() ° a< ( jus civile , non tamen ctiam
* ft Cu ' la ’ Utalc :  ‘l 0 ' 3  natura omnes xqua-
* & communi vitio commune eft
m ;  immo Nobihfta, qui peccat,
dupli-

arcana Academiarum , qua:

J04 U E V i  N N A L  I B 11 S,
duplici pcena pnniri debet propter excff'
plum.

65. Tertio ampliatuc , ut etiam vales'
in eo, qui eft admodum civilis, & podia 11
facere virginibus pulcras credemias & fab -
tiles bafimanus , & nudat caput fuum p [0
omnibus: quia licet feiat ea qua; (unt coin*
munis civilitatis ex geftu fuo , non tame 11
etiam ea qua: (unt confuctudinaria: locate :
quia quilibet pratfumitur ignoratc Itylum
alicni fori. »

6 4. Sed quid (i etiam trmulari affei^et ?
-dicitcquod jura conftituantur ex eo > quod

utplutimum accidit: non ex eo quod taro >
& quod femel aut bis accidit non attendin' 1
actores.

65. Quarto ampliatur & deciditur 1?

eo , qui folet dare vocationes, & vult vl "
deri magnificus , & oftendit fe praacr ns-
turam liberalcm : quia nemo in neceffl 1 *
tibus liberalis exfiftit , Sc  talis fe po') 115
quam alium refpicit : ideo dolus dolo V v
dicandus eft. . _

<S 4 . Sed quid ? fi fuit BalTifta 1 aut *
norifta , & potuit graviter infimas
murmurarc , velut umis frater cappatu * 1
clioro» vel leniter difeantum fiftularei . (
virgo 10 . annorum : vel (i in totum * .
pratfc&us in cantotia , vel carenda? A 1 *'
idem dicite, quia talcs prjefumuntur

'  *
Cl;

'It

cm

Pd

'it

cts

1'iil

<

D e Pennalibus. $05
| 0  '• to quod multos babuerunt Cub bacu*
dj* & cjuapdo diicrunt uni, cane, ccci-
‘ & altcri Solmiza, zolmizavit.

Sed fi fit magnus Signior apud Da-
v  Cc| las , ut periculum fit , quod talitet
iif * tl,s  cadat per corbern , & perdat om-

ftiij 1 arn abilitatem fuam : Tunc mitiorem
p^dam amplctftimini ; & quia tabs

c| '^itur multa fibi ab iis acquifiviflc
'I'loa' 3 1 1,0,1  debet naultum torqueri

V,. v cEationcs, (ed magts vifitan quoad

7'0 I1CS . J

1  H t|li "'. Supradidta condufio limitatur & rc-
it (j^ 8'tur , ut  melius proccdatur cum co,
til, P-nc tempora fua adimplevit. Quia
•iiijf ,( ? Us  babetur procinflo, &definite(Tc
( SY >tiorum,quiafa(ftus eft miles virtutunv
quoaj >^buc limitatur , ut non procedat
i C (p * tra, 't°s i quia quoad bos penna¬
nt ."'etur legitimus , ideo contra bos dc-
c ’>te r l° t10rcm  ^uum defendere , ufque ad
paffu ^ ^nguinem, quia vita & fama part

^  at nbu!a‘m.

lit (j t ' p n de incidcnter quatro: An Penna-
1  ^cit c  " Ono|, atior Schmutzone ? Omnino
I liit et  1 llo d fit : Quia quod ftudiofus eft
. ft e,1n a!cs, hoc eft, pcnnalis inter pi-
,7 ^P'ius. F

^"ibn Fac " pi ccs  ibi font infames

s n °n patent porta: dignitatum ,
Q  ” _ quia

]06  De PennalibuS.

(lu-

quia in tnalitia fua devorant fangui n£I ? #3 ,
dioforum , unde di< 3 um eft : O  <1“® j.
die anima picis ! Sed quxftio bare e,t  | 3 .
nus dubitabilis , idco (uperfedeo
tius dedarare.

71. Nunc revettendo ad priores tC l0 jJjt
nos : an Pennalis pro tali vexatione 1I
ftiidioforum ad guerram vocare ?
videtur, quia cruddiseft , qui fauiat 11  ,,,
ncgligir. Sed hoc nolife fequi ; c l ul, ,J |1 it
nalis prtefumitur inhabilis ad pugna 111  J.
Sc  virgas magis quam arma tradar £  r
fe. ' ^

71. Et licet videatur habilis &
propter robuftitatem , & tameii v ;t-
bilis , dc jure debet gladio privari
gis onerari : Quia qui gladiuin ‘“ [0[ll s

peribit cum eo. Et hoc obfer T _ at
mundus. ({  d«

7.}. Qtia'ro ulterius : an poffit a £ £  t (l
injuria vcrbali, puta quando fibi oii*  c (l
pennalis : Dicite quod non, tun* 5 u £} jiii
animal, in quod nec jus nee injury ^
turn quia vcritas ccnvitii fatis e*cU‘*
viciantcm. ■■Ji

75. Sed quid fi fibi facia en p o( <n
realis , puta, quod eft fuftigatus ' n tllS  i 1 ’
ant bajulatus in plateis, ’ l,u .,/tcu^'

aqua ? Et videtur negativa arn P C j, 0  &
Quia pennalis eft fctvus , & 1  fi (<

L D E P E N N A t 1  B U S. 307

n °n minuitur , qui nullum caput ha*

ljf’ Scd vos amplc&imini diftindlionem
!}H 0  "i® > quia fi id fiat in co loco , in
V]' 1 nu ^ ul T> jus fuit verlandi, aut ambu-
>bi r * ’ m axime fi alter prodamavit , ut
f ll(] :  » ncquc ilje abivit , fed redamavit :
Nf-1 • ninum  quod ipfe accerfivit > ipfc
''abit, & fibi imputabit.

^dit fi id fiat in fua dome , ubi

%i a  Jocationcm ! aliud dicendum eft,
Slit). J) a  cuiquc domus tutifiinuim refu¬
se,, e ‘‘< Et nemo dicitur duplici danino
''Us ‘ nifi forte ibi fuit valde iinponu-
>c, ta r ' nut fi' s  > & vokiit habere magua
^ * nec dari Ca-Tari , qua; luut

X  2, u a;to iterum : An poffit fc pen*
fiih C , Xat * onc  hberarc a vexatione , Licet
juris rigorofi id non vidcatur
*ii s  (' e cil( jum : tamen vos utilitatem arqui-
lli fai^ Ulm ' n ‘ :  q uia  ignoftendum eft ci,

Vo p'»e m  fijum taiiter qualitcr redem-

!; n L , Ccl  quid fi fit valde obarratus , Sc
^ib e , ic mu ltos obulos in burfa ! Tunc
'ij r c c autelam , ne vos dccipiant :
1r 0  p a^uti valde , in occuhando thc-
>|J* > >dco non debet talis cxcufa-
c  admicri , nifi pratftito juramemo
pauper-


joS De Pennalibos.
paupertatis, quia nemo prarfumitur vao> ,lS
ad peregnuas regiones migrate » nia*> ,1 ' (
fi fit cliarus filius , vcl cecinit in d? 10 '
ria.

50. Si tamen hoc de faflo conting 3 '•

tunc quod non habet in atre , luat in c ° r '
pore ; & fic vexetur bene, quia non P cl "
folvit plene. Quia hcci prxdnftus pn n ' 31 ^
minus quoad pocnam pccuniarum , ^ :
alius bene munmatus : dtbet tamen p u!> !
gravius quoad pocnam corpotalem , & 1
fervatur in praxi. * ,

51. Procauiione tamen notate, qu°^ ^
!c» interdum habeant privilege noifr r * .
lium perfonarum , fi funt vaide lament ^ 1  ^
quia tunc fans ipfa paupertate prem' 111 '

Et affli&o non eft addenda afflitftio. fl[

gi. Sed quid fi fit valde fimple*
non poffir unum puerum offendere, & ,,
beat magnam devotionem , & eat p c  ^
bundus per civitatcm ! A talibus cavete'
bis, quia veniunt ad vos in veftitu o vl jL
fed imus funt lupi rapaces, & habent v^
bolum fub cappa, ficut fratcr aliquis p tf
tenriarius. fy

%r

v,;

Pei

“uca

K

Hi ci

85. Sed quid fi Pennalislateat, Sii'f 11

fiat fui copiam ? Tunc fi non poteft


dedie, folet vifitari de noifte. & inter 0  .
r .. ;..n __: Cl.i 11110 ,

cum Mufica inftrurtientali cantarnfibin"

bonum carmen , ut exeat (onus r n

ai' 1 ’

•>l0<

quo

kt

Ata

U!,.

tu,

nifi

tlin

'•ho

•Un

•'«


:uoS

ilH {

otf'

p c( :

III"

IJI”

pi"

in

tJ -

>bi'
|e* :  (
tor*

iii

b*

c c»'

vO'

Ilf'

)i >:

Cl' 1 '

tc

b ((l

1 /

/

ii"'

•/


De Psnnali

EDS.  }Ol)

in latldibus >

,' lri1  Mufcum : Refonet
y.^cundis plaufibus.

]) ltru rn noftrum gloriofum
StU° mn ’ a  bling klang klangorum.

IL° C  de confuetudinc loci , licet jure de-

S Ur - ‘

L* 1 ' Circa tamen hoc cftote providi , tit
to lls 'd cum modcramine , &(  in occul-
iibi C  i' a heatis merccdcm veftram in pro-

•  quia police hie allegari pacis pil¬
led ^^atio > cuius poena eft Bannuni,
i'i r . P ar it multos & miferabiles Cornclios
.""hello.

Nunc ad extremum tradam vobis

Sioi

.Os ,

r "m

per cjuos dillblvitur pennalilmus,
iptio , quia dc
vivat in ftudio

Kir c  /" Primus eft : Pracfcriptio

A t , j *°niCO , fi nrnnalis vival
. ,‘ulr

pcnnaiis

l)li s ' mic ° per annum & menfem milem,
VP^himuur didicifle mores civiles &
hie '"os, & ideo habetur pro ftudiofo,

j 6  °£®. s  f°rie contrarium fuadeant.

■? ut '^ em  > ut  fupputetis rempora
'flop ex quo ftetit in Academiaani-

'tiiU c "d' - non \iprn  rnmmnniidi mu-

V

„ ndi , non vero commorandi tan-
UrV' C a ' loc l u ' n is fiat ftudiofus, qui per
j, n > ftudiolus eHe non poteft.

'I p r ' 'leni ut intelligatis id rantum valere
*tt p r ,,p ntes : Quia quoad abfentes nonva-
< ct'ptio, etiam fi tempus imerveniat
u "tii non exftat memoria.

88. Circa

310 DePennalibus-

88 . Circa hoc quarro : An pcmialis dt'
cedens ante completum fpatium ex ^ ca ”
demia, poftca revcrfus nihilominus habe |]
dus fit pro ftudiofo ? Et decidite diftinCpJ
Quia fi in contincnti redeat, tunc liabflr
poftliminii, & dicitur tempus quodabf® 1 ’
fuppleri alio tempore in duplum > ut 11
proccdat prxfcriptio.

89. Si vcro ex intervallo, tunc quia
fctur intetrupta prxfcriptio , dcbet temp®
fuum de novo inchoate, & ita ad ftudiol 1 '
tatem ptrvenirc : quia res dcvenit in e ul11
cafum, a quo incipere non poterat.

90. Quod fi in totum domi rctnauc® j
& fiat tibi Megiftellus > aut Baprizans ,  v£ _
Uxoratus ; turn per Actionem Leg. Cor 1 *
lii cenfctnt nunquam in Univerfitate fum ci
& ita in ftatu fuo mortuus.

91. Itcrum qux’ro : A11 pennalis P 0 '
deponere pennalifmum in Patna ? Sed b* n
quxftionem fuperfcdeo detetminare , r
eft Salebrofa nimis.

yi. Secundus modus eft Emancipa [l ° j
puta , fi Penalis fit valde acceptabilis aP u ‘
Virgincs , & (ciat gravitatem Academic * 11
tenere , potcft tails' Vocationem dare *■''
ftudiofis, ut ablolvatur a pcccatis Puis > ^
emancipctur a pennalifimo.

93. Et ad hanc requiruntur certa: fold 11 '
nitates: quia debet Yirgo aliqua

j. De Pesnau jus, 311
(,JUa: ejus rei fcientiam habet , in judi-
tv e hgi , & debec prseter alia cognitio
' * intcrvenire, an pcribna fupplicans fit
d,.' ls  ad hanc dignitatem. Quo exami-
d 6 ° '^bet pcnnalis ante virginem fuper ge-
ti,^ ptocumbetc prxftatido ipfi juramen*
^ 1  quod velit pennalem exuere, & in-
[ tt | 5  J^udiofum. Sed hie modus eft valdc
^“'orus, q U j 3  una folcmnitatum omifla
■ a£l U s annullatur.

Quarro tamcn , an tabs Bullatns ftu-
5li 0s s  ^ul'camt quotpie legitimus , quoad
liiij. 'Ph non fuerunt in VocationeSc Abfo-
tttiYj C?  & dicite quod non, quia privato-
Paftis jus publicum inverti non poteft.
^(5  ^ er tius modus eft Legitimatio pet
ii^'tis Magifterium , puta ft peunalis
Vc a i aimui 'o fiat promotus Magifter aut
> tunc enim habetur pro ftu-
Quia cum infamibus porta: digni-
\ n) "°u patent , ceufetur per iftum ho-
** abolita omnis macula pennalitatis,

Magifterium purgata omnia antece-

s

96 .

ll "nu:

^ c d tamen quia tabs fecit contra ju-
quod dedit Depofitori,
eo gratiam facere datido

wf 11  fuurn

SoS ct fi, p er  -- o-.-

% ev "° nem  > ut anceps periculum per-

^Itimus modus eft legitimatio per
Refcri-

57 .

jii De Psnnalibos.
pet Refcriptum ptincipis, puta, fi princeps
aut alius , qui tarns liabet reftitutionem ,
det alicui hoc privtlegiuni , quod non de-
beat ede pennalis , & hoc publico diplo-
mate teftatum faciat , debet hsc voluntas
principis pro lege fervari; quia videtur re-
l'pexifle ad docftinam & merita pcribni'
Et ideo qui vocat eum pennalem , com-
mittit crimen laefae majeftatis.

98. Sed quia talc ptivilcgium non ptf-
fumitut, nifi monftratur, ideo dcbet Boll*
fibi data preefcnter infpici, an cxpreflelcri-
ptum fit, quod talis non debeat vexari, &
rune tenor ejus circa hoc fetvandus eft. S*
veto hoc non (ctiptum fit, fed tantum (>®'
pliciter indultum , quod non debeat cite
pennalis ;  Tunc pofiunt nihilominus vC '
xari. Quia cenfetur Princeps fe confr 1 '
made ad juris communis difpofitionena 1
& non voluifie uti plena poteftate. .

99. Pro additamento debetis feire. c l u0 ‘_

liodie per Nov. Conftit. omne jus vetusert
ca pennalem abrogatum eft, per qu* s ol ^ (
nes Ueani naturalibus reftituuntur » 1:3
ftatim a primis depofitionis incunabula
atque fimplex ftudiofitas illis compel* 1 ’
eft , eadem , quam habent ftudtofi a ffl u
annis. j |(

100. Dura quidem Lex eft , veruni ^
feriptum eft, non tamcn credo, quodr^.

DePeNNALI 2  0S. . 513

t] J a '' l 'r omnibus, quia llylus curia; in ii-
« ' °bfcrvantia pofitus, ipia lege quando-
Hj'Potentiored , unde fit, ut Novella Leo-
b, *|°die in foro non attemiatur. Circa
Pul ll ^a luberem quidem aliquot adhuc
H t j Cta  Uotabilia, fed quia odioia funt re-
i^'R'nda, ideo remitto vos adpraxin, ut
t, s  . 0 ninia aptius ex ipfis rerum documcn-
C "ttfii quotidiano cognofcatis.

Ad Mandatum Regium cum
Privilegio

Pro Canccllarius mami prop.
Ic ' 1  • explicuit, extera praxis liaber.

‘‘Hi

F I N I* S,

i«*

f

w

o

VINCEH

A


^Ncentius obsopoeus
D  E

^TE BIBENDI.

I

}I7

v incentii obsopoei

D E

^Rte bibendi

E K Primus.

f qtiis in hac artem non n over it
urbe bibendi

Me le^ar, & Lett a dottior art a
bib.it. m

lArtc labor iferi tollnntur in aflra
Cojoff:

aArteper undifonas tin vita cur-
, rit  A<jiias.

au d<ici cjuoque Daaalus arte volavit :
r €r * f > <3 non  vincitur arte y  Libor,
sly^pvfiiis ne vina bibaraus inepti ,
nobts arte colendus erit.

> fttHt decet ,jirte colatur,

>Cli t Ch  ■ Cti ltor fentict ejfe Dsum.

^* 1 /* e fi piacidtet  , fic intrattabilis idem
* fois 0 1  Pdigne .nnmme cult us erit .
k"*n t l^aefat noxia vina b'b^nti :

'*>h p t n la  > f doi.t: dulcia vina bibis*
mZ'L ccrra efi opus arte bibenti:

\! 0  be s ' 5  ^ anc no fro difee ma^ifterio.
n 0)l  flu bocz vati parete per it 0 :

arte labor .

l^rtrn, ” "ibula partfim fudore palaftra
p* on  fittam trade jit vent a riiti *

‘u , n  er  varum , dutciffime Jiacclie deorum,
• “edareo cor’da Injuore move.

■ O 3 Non

✓

X

5x8 D e Arte Bisendi,.

^on rgo compofitis btdera Uuroque coronis
Cttrgere divinum qttaro Poet a caput*
Taliagrandiloquifumantfibiprxmia rates ,

Qui fcra fublitni carmine bclla fonant.  >
Pampitieis potius cingas mea tempora fertiil  ,
N am Bacchi vatcrn bacchica fcrta decent•

Fac felix plenis fpumet vindemia labns:

lmpleat ut'magnum qualibet uva cadunt*
Provemant largo genialiagaudia frudtu >
Horrent ut meffes vinitor ipfe funs  «

Now mage Pier ns crefcent mea peClora flammis >
Quant rmbt fen bent i fi nova mafia dabis>
Nam ego Cafialias nunc pofiulo fervidut undab
Won fitio ^Aonias ambitiojus aquas.

K<4rida vitifluo mea proltie guttura rare ^

Si ttia vis toll't carmine facra pater .

Maud mihi mens ardet turconum feribere ttiru**  ,
Node dieque tuas qua male perdit opes.
Sympofiy.m licittim , concejjaque vina canem.tts*
Non erit in nofiro carmine Ititeo bibax:

Non turpis comedo , now ebrietate frequents
Infamcs  , penitns gens odiofa tibL*

Qh  i n eq tee fts n tfa Cl is , n eq u efr onte , v el ore pw lC ‘ 1
Qmncm qui fttperant forbitione modum,
Quiis nihil eftpenji, queis fperniitir omnishonep^
Hos ego fubmoveo prorfus ab arte mea.

, Quos bene non homines , fedfccdos judico por( 0,>
Et fi quid porcis feedius ejfe potefi* '.<■

His mea pletlra fonant ratio qnos tangit honej‘ h
Et quos due it honos y  & bona fama movet.
Cum quibus audebunt mattes potarcpudica ,
Cafiaque non lafa virgo pudieiria.

Et ne longa brevem vincant exorfa Itbelltinf >

• Hmc metis k primo careere currat cquus.
Vnncipio triplici bibimus jatione modoque >
Scilicet ai'.t noftrx poctfla filet domi,

Lieer Primus 319

jquos nobis for ben do ad vina fodales

JW.

Ke^ n/ts > *S"M quolibet K ante foras*
\^ r *qticntantes convivia publica Uts
Kp/? pop/tlo bibirnus convenientc me rum  :
yA c *&riatis  , a ftpe vocamur amicis ,
nos fponfus gaudia fape vocat.

• % .ff en f c  tnenfis. data vina bibamus,
tr ‘a materiel car minis bujus erit.
l^^ciincjnc cup is vino genialiter uti ,

11  jttcunde vivere , vive domi.

Vi^^icadomttSifertur domusoprima'.nttfquam

Ucj? rc c °niraodius liberiufque potes.

. iJl <e  tibi ft ftier it dile fta jugal*

^Pr^r** con j nnx  ajfociata toro.

domi Lent fer facra Lyao  ,

C)lt  un a fat is dulcc fodalitium.
tfyta ° tCi llxort  fid* praferre fodales}

*% r * 'Mi frat res prapoftiifjc veils}

. £ t  foe Hi , eftfratre fidelior uxor ,

% cV r * s  vincit Candida nupta fidem.

► foci is: femper fidiffima conjunX  >

\ ci , t ln  audebis fundere quaejue fintim.

IhWi* tCCUm  tonfumitur arixia curtsy
ti* Ct  totam fedulitate domum.

Jilt ffi <tr  * b us cur is refp o n det, & aquat
* fin l < cordis amore pari•

} t:,Jt  fiervit dominoque viroque ,

i ar  lt  atqtta fovet pcftorc , mente ,

t f*fi e m> preffum lev at ilia dolorc 9
ltl _*qttali parte laboris adefi .

T « f  ‘“fttali parti l . ,

• r o/ e  Veneris te munere , crebro

l*tum te facit effe pattern*

5 au d c bis : dominaris in adibus ipfe »

0/ « », er ' yucm Poffis ladere , £/£/>.

rz te oum frnitur dulccdine conjunx ,
iW;,c  ajfiievit monbns apta tnis,

O 4 Gwar*

/

Uo DeArtsBibinoi,

<j»ara tud vitdque tui jam gnat a, ferendi•

Dili or urn pattens & bene delta ttitA R .
Vvfcquto majore tibt dcvincis amorem

Conjugts: hxc tecum ft data Vina bibit.  '
Plufquc voluptatis cyatho decerpis ab uno ,
Quam ft perficcdt dolta plena foris.

No// it a fe vilem tibt fentict ejje marito
l bar am  , fed cordi funditus cjfe ttto»
y*ec motlifolutn te vita rebitur uti ,

Sola domi vacucs dum fit it ante focos.  jfl
lx ammo gaudere pofes, ridere folurus , >

Et qux buccaferet dicere cunlia licet . -
Sic non pauca domi potans vttabis acerba ,

Qud tibt potanti funt fubettnda foris . *
Ccculros morfusy jocular in did a, falefque
Obliquos, lingua fcommata multa maid.

Et deriforts fannas , nafum atque cachtnnos,
Scurriliqne Icvcs garrulitate jocas:  . ''

Infuper tndecores turpi cert amine rixas ,

Qud furgunt caufa fepe movente levs.

Die age te qttoties ad vnia alicna profefturn
Panituit propriam deferuijfc domutnl
Vel cum rixantes Unguis es pajfus amaris t
v .Aut alia ingenuo non bene dignto viro'

His pejora domits pxohibet tranquilla: bibetd
Qua foris affiduo turbine f*pc petunt .

Venari nemo ttta dicta ftudebit iniquis
xs4uribus 9  ut ettpidis ejferat ilia foras.

S<tpc quod externe fit ttbi temere excidit ore  j
Prodita per jugttltim vox reditura fuum.
fly am dent tut a ttbi jucundaque vinapenatd'
Carmine perjirinxit jam mea Mufa brevt■ *,]

Scd quis cuncta domus comprendcre-commoda p°li
In qua pax & amor regnat & alta quies.

Qua melior poterity ncc tutior ejfe receptuh
Quern tumidis ventts rara procella movet> ^

Liber Primus

311

III* 1 * 0  arridenl foli fua tclta bibentt.  ,

% e  Warn doceo nil opus arte mea'cfi»

Cj; 1] on flatus for mam  , normamque bibendi
\ J 7 re > fas efl vivcre more fuo.
fa ?** n J>flra> venturi ffuo pocula leges ,

\ t . “‘bat arbitrio  , //W , Hie fuo.

i'^ e « 4 utatlir vltA ra -ti° nc  blagifler
\ t * e ®or propria fub ditionc domus •
l, ** en  hoc caveat  , ne fit nimis or* procacr,
%t J* i H a,m decent , liberiora fonet.

°fifpdicul° tetter is fint auribus , autqua
W P er ^amulum fint nocitura tibi .

» f Uf *t famuli  , tot idem Tibi funt inimici ,

' at que  illorum fiuxa perinde fides.

4/ * u dita feme l fimul atque tclinquant
r \ c>le  traUati teda prioris fieri,
vitare pen cut a cautut
\ tf. ai  lingua parcior ejfc tna,

r y ortim  probstafejfie fldcfque t nor am
p * n d:ciis fit bene nota tibi.

Uiff 2 ‘ fop e  dorni fccuro ejfutulimUs ore  ,
w 4faf  madido lubrica lingua loco y
Jroil^^foras pariunt convitia » lites y
ofjfia * fiwultates  , jurgia 9  bclla  , mmas*

'*>* for* 1  P ofan ^ ur/t  *fi fomper honefle y
1//W4 mode ft a domi .

> r fo proprtis fi quis fo/et cflfe mode fins  ,
fity>jfy ls  f llc Hi more mode fly, s erit.

» *> fludio fuertt dominoque, patrique ,

- ”° ne ftaris regula jufla ftis.

.it f a, 1 ue  dorm'jntr eft rticminijfc detoi,
r ^ot. *l  a fi !u ' dortri fibrin vita dner*

5l%«i t  !* c  Hrcvittr fint dura rrrnritii,

\ k « yf I1 * ,r * ftrefitum vin.i qtiiet'a juvanr.
V 7 f U! rrnt frrccefln ftcuti,
no Urn doBim nut bil/inr,

1  iiofira dottins rutt bibt'U.

O *

.Ffrft

}iz  De Arte Bibendi.

Verge Lyae mero properantem impeller c VAtenU
tor tins hoc 'nun quant calcar habere petes.

Et quant vis ultro cur ram non fegntter,  WW-
Vitro currently Ji Japis, addq tamen.

Tu fact's ingen mm  , tu das in car mi no- vires i
Erigida ccelcfti corda calore moves :

Tu metier Mujis, tu major yApolline, foist#

* Cenfto- te doftis vatibus ejfe patrem.

'Jam nova mi facies, oritur nova forma
Cernis opus nobis virtbus ejfe nevis.

N am prodire libet : privataque linqnerc tcftti
Et guftarc foris pocula fumpta placet.
Vrogre/fum lepiaos juvat acceffijfc fodales,
Multum Utitia turba fodalis liabet.

■Tjlo  , domus Jit arnica, damns & optima }e#fy
Omnibus baud tamen ejl uxor arnica do# 1 *
Sunt quibus ejl rixofadomi morofaque cotij* 11
Qualis Xantippc Socratis ilia fuit.

Mttins ejl tenge cum daraone vivere nigro »
Quam femper talent pertolerare fexam.

Vi vat tarda fua t ejl udo femper in aula,

Et vetula ardentem murmur et ante Jock#'
Dignos luce viros cuftodes ejfe domorum
Dedecet: &■ conchis vilibus ejflf pares•

Et quis continuos queat exbaurire labores\

Quis femper Jludiis invigilate potejil
Zaxanda mentis curafunt atque dolorts,

Quarendtim facili merit e lev amen erit » < ..

Sunt etiamfejji refovendi corporis artus,

Sunt celebranda fuo tempora fejla mere.

Ison r^bor ejl fejla tibi luce madere Ttbulle-
N ec mihi fit fejla luce madere rubor ♦

^Adde quod human a dedifeit mtsnia vita,

Qui late f exclujis omnibus njquc dontt.

Et fenfim brutefett iners, morofns, ineptHS
Rcdditur, afpett* dummdo luce Jlvpct* ^

f  Liber Primus £13.

bominum vitat fugitatque pcfofus ,

W -C UnHfn  memori fcrtyer in ore renew,

Q** e  do Left or , nemo eft mi hi gratus amicus ,
tyii " l  f°'° eft dulcis nemine vita mihi ,
q c,! pss ergo domo rnecum pot are reft ft a >
^dentiqne hilarem fumere fronte diem,
cj e rn ifanthropi defpefto more Tiworys
^ >( % Vi ^ Us  f&ciles, & bona vina ftqui ,
r eferre puto cuiturns Iaclmm
^ 0j  en do vino cum quibus ejfe veiis,

P tl c ° r,7 potores tibi, quos vel is ejfe ft dales ,
°tii ^ ti ^ tts  or-natos moribns ejfe pet as ,

tyj^hatidaptos > vere Liquet, omnibus omnes^
>} k r  j. 1 * it] gen to, monbUs , /irJfff pares*
ifthr l ‘r mt l e t rdf a eft concordia, crebro

qb imparili turba ftdalitio*

<*»-
(v’"*

. P a ftore bibat p after e do tins ov£s.
t( ^ l eo medtem : r«r* eolente c

colonys 1

•> — .

%fy Jutore _col.it poetild ftitor men
fPolij^ftfbo monacbus: cum vefpillone pitijftt
rftrJft  5  bUnda cum meretr'ice iupa,
bnr Co / ° r  * ftdftriba ftriba propinei ,

'■urConi , mulotrib*.

ettlr ^ Am  jangat fibt tȣr;>4 ftdalem
^ Cr V '^ con( ^ t ‘ onc '‘Syrum.
pQiii fftftiftjue parem quarat fumatque bibonem
yuique fuis moribus aptus erit .
Aj/* cocunt fimiles par Hefque ftdales
ft u di”> moribus, arte, ftatu.
folcftn ? pro vidus efto  ,

F rnilc5  *f*i >c  p«rum fimiles .
er .-r m ihs fimilem deleft at ami cum,

VC "' l,s  f. fit mor.iH, Hl'fuU.
bt bL^ii erres, fas eft autlire magi ft rum,

■ ^ fttafits condere rnenic mcos*

O 6 17/.

De Arte Bibxn di,

hlige jucundos fyncera mente fodales ,

Fejlivoss comes, & gravitate probus , j ■ : ' u m
1 1  pictate graves  er relligionis amanten
QmS  non ulld tenet van a fupcrjhtio.

Ore vcrecundos , <4/#/*, faftifquc modefios,

§»os fovit cafio dotta Minerva Jinn.  ' ^
S«o* Mufa, & Clxarites, Cyllenius , acer
Delius ornq^unt munerc quifque fuo.
t/oquii virtutCy lyra  , placidij'q'tte camotnUt
Humanis am mis , dnlcibus ingeniis.

Docfrina varia, candore  , padorc, tepore ,
Mjfatu facili, gratia , amore ,  ; i

Cecropia doctos lingua, gnarofqttc latin/c,
gui nova cum prifcis denique multa
Quos ducit virtus , aw or contingit honefn
Vila ncc ad vititim prava cupido t rah it-
Tempore jam longo quorum probitafqrte fidefy**
Pluribus indiciis fxpc probatapatet.

Tales te nttnquam cogent ad pocitla, nuncpaS^

Hi tibi duHores ebrietatis erunt.

Sed magis impenfe virtutum exempla botiaru#
P/ura fequenda tibi fobrietate dabunt.

Hac perftoafa tenons confortia prava cavebth
Dummodo te Jludcas inftnuare bonis .

His cum putabis convivia Ufa fubintraniy
tfis cum vicina fade federe ftude . ^

w i bona namque bonis difees , deperdetc Wtin
v Acceleras prava suitor amicitia.

Vroptcrea convive bonis, tejlaboris olim
Me bent difciptilis confuluijje mitis,

Talis enim femper vulgo cenfebere : quales
Hi, quibus adj unit is pocitla fumis, aunt  -j
% A fociis de te fubfurgit opinio vulgi,

Pam a per it pravo clara fodalitio .

"Ergo graves tibijunge viros, tibijunge WOihP 11
Si fa mam cUr* nobilitatn amas.


9i  Liber Pu^us.  $%%

non ullaftier it opus arte btbendiy
Xt'TJ uodhonejiatis tc modcrere modo.
g e tiam tibi fipotes ajjociarc potentes>

Potcris proccres ajjociare fitidc.

It/ c °ncilia fuavi dulcedine morum,
tyf e  *dpili commoditate tit a.

jjujo & cult u, turn pvompto promts honore ,
ty, ^ocunefuc potes nomine junge tibi.

^' m Upc btbensjirmos tibi jungis amicos ,

Jejj* £ r nvibtis prejfo rebus aclejfe queunt.

divitias, per quos natturus honores ,
rtrum , culmina fumma petes,
queunt pot ins fettare fodales ,

Kl C  ^crefeit bonos utilitafqu'e. tibi.
a . 0rn mum dc fe non turbat opinio valdc ,
cK/w quovis vina eolenda putar*

$ C( lci  fonan't viva praconia laudis ,

\ c  * nfe t obfeuro vita fcpulta loco ,
h/ c e ^4ta fidts, fed abit fine pondere nomen  ,
fy/,* meritis gratia not a niter.

% o lt  celebrant cum vihbus origia Baccbi ,

** ni dncip:um vifejuvare poteft  ?

Co„ er * J  , dr magntts habcbcrc /nagnis
^i >n ^ tr f a ns i  ideo cautior eje jludc.

£jjf w  difficilcs prafrattis moribus.omncs
’ pettoribus ferrea cordagerunt.
tff.J** 1  human* non funt , detigride nati ,

^ U0S a ^uit latte leana fuo.

. vacui , qtiibus omnia Jo r dent ,

^ Ura tenet  pettus amarities.
f unt > n.on' funt gen ialibiis apti
'tacr**  9 tr, fi es  & fine amor e ffri.

Or^n') 0 ft omac ho rabiofim pettus edtntes
* Us  °b l at rant ditta molefta cancs.
fy. ?l jfi u *f qjteat , cui nil placet , illepUcere 3
V 1  /g7»j fecerit atta probat  ?

O 7  7Vr;

- 3ifi De Arte Bibendi,

Talcs ad Bdcchi laticcs admit tore noli,
Explicira queues vtvcre froute cupis.-
Rixojos etiam cave as fugidfqttc fodales,

Ingenio primis hand mcliore fates.

Dijon a fangttineis illos difcordia rixis,
Bellaquc tranqsull a  paitci inimica juvant •
Iptius hoc genus eft, tit Martia caftrafcquattf ’
Et gcrdt audaci pralia dira rtfanu:

Lata verccundi quarn quod convivia Bacchi
Conturbct rixis criminibtifquc ftiis.

Semper inhumannm , fa vis eft fomper in artnUt
v Atqiic ferox omni commoditate caret.

His adde inftatos fublatx mente Thrafones,
Invifttm cun (its facrilegumque gent/s  • ‘ r

Obftreperumatque loqttax , quo nil jattdht id* v
Quo nihil in terns vanius cjfe poteft. (f J * *
Qios excaca vit rtdenda philautia , qua ft
Obftante baud ssnquam nofeere rite qututd-
pocula convidti rcdduntttr acerba Thraft» 1tJ,Ii
Quamvts nedareo vina liquore fiuant.

Eft vitiofa fiii jattantia* multa molcfla
Ingcrit, & ftcu/H tadia multa" trahit »

Sub fin riant quofvis, ignari cedcrc cuiqut- n  >
Dodos defpiciunt: defpifiunrqtic boitos•
Cnmque ncc in gen it virtutc, nec/irt* 'poM*
Emineant, omni non nifi parte rtides:

Cenfores vet a  tamen hi virtutis iniqui
In nitidis primas rebus habere volurit>

Tabula rrarratur, funt vates atquepo'etd >

(anratur , fuperaut vocibns He r rn ogc it erf *  ;

De pugtiis fermo eft , fit max invittus
Et memoraf nunquam prxlia vifti Thrdj 0 *
t^rtes lattdantur , artes l.uidabit & ipft*

Lttdis carminibtts, ver/rftcator erit.

DClique cujufcunqu* rei fit meritio , ftrrtp c
Hie Thrafo material garrulitath havet- p t i'

Liber Primus. 517

t c, puc mfamen qui clepofuere cucullara  > ,

P'cfugi cellas deferuere funs.
j ^1° te jubeo fumme vitare fodales,

\° c tot um genus eft, tyro fiovelle, nigrum ,
veftis pojfunt deponere , mentis
nulla cum ratione queunt..
j?P er *nt-furvos animi nigrcchnecorvos,
\*f li P erant  '•it ram , crede nigrorepieem,

•a tyueta din comitatur hypoenfis, atque
Qf* f° vit mendax monftra, monafta din ♦
Plfadulandi gens, prudentifftma fr audit, ‘
\*-, c  dotta catos, jailere docta rudes,
o' 4  bandit i is mirts in peciora ferpit , 1
^ q c . e ? e  nulliim diligit atque colit.

^' s .pcjores nobis dab it ar del i ones  2
\ f ni) ‘ e  quo Jblo monftra cavenda reor.

hand omnes volui perftringerc verfu ,
K ht 5 et {am nidos deferuere boni.
bj! tl  Palladio nutriti latte fin,uque

do

P r ^ftant, ingenioque valent.

$} H * llr *ra avis eft quern quxfiimus,hi fee bibet;
aqua mente carerc , care.

Te dolcnt vitiantem pocula lernam,

■s c J a Ce Ubo carmine prejja meo.

^tafphemos , & magni numinis hoftes  ,,
qua potes arte, fitge  :
corpus cum fangnine tc? verierando
^’■t^^'dica ladunt impietatc truces.

fur rex it major blafphcmia  , nmiquam
•d«, i tuin . e ft fando majus in orbefcelus.
<Mnll' iei n< * eo  mortalibus obfuit imquam »
n ^° tcr ris eft nocitura lues.

* ■ f 1 fucriiegi tetris nocuere magiftri,

nc , fbrift us regnagubernet , agunt.
bttfy f ns a nimas nigro merfere barathroi
v<icramentum corpus, inaneftoccnt.

3*8 Dz  Arte b ibenbi,

Frgofuge has vomicas , furtafqtafacefqae 9  /utf
Confultum vita ft ctipis ejfe tua»

Quarts n urn tibi fint cum null is virus Pttpiflht
Cumqtte cuculligero viva bibenda grege  ?

Si cum Judas's , cum Turds pocula forbes ,
Quit cum Papiftis fit mere vina vet at  ?

Plus fere amicitia  , candorisplus & amorist **
Plus report officii  , plus & amor is ego
S.epepenes aliqttem civili maitc Papifiam,
Quam penes innumeros ore ftibiYtde piot*

Si non btafphemi fucrint potando Papiftx
Cum non cur illis vina jocofa colam i
Jnfuper & fidos nufquam bibat inter amicos
Rimarum qtii ceu Parmeno plants erit*
Libera potorum qui ditta climinat , & qM
Futilis atqiie loquax nil reticeri poteft•
Kobifium forbere volensftt Pythagarans >

xAudsat , audit u m mutus my cla tegat* ^

<Adde quibus ftttdio eft alienam carper if^
Women & abfentem rodere more canis.
Candida probrofa car ait tua potula lingua y
Quod bibis alterius fit fine labe merurn ,
Pectoris impuri certijjimus ille character  >

Et prava mentis dicitur efte nota.

Vicini navos maculafque referre libcnter j
Ejus & illoto volvere in ore dec as , . ff

* L'.mina quam nigri ccnfes fugienda baratbrh
Tam tibi vitandos hos quoqttc rer<. v trti
Quorum vox non eft cumpcttore con foil a, ft 1 *
Lava manus panem y  dexter a fert lapd e  if
idlfenratores blandos y  fttnul atque bilingud> ■.

Vulpinos, dtspliccs, ambiguofque puto •
s. 4 dde lacntores mendacia vana vomentesy
Immodica cunttos garrulitate necant.

Fft aliena etiam pars concedenda L quel a
Inqtte ’victm fermo filfcipiendus or it .

V-

Liber Primus 31?

^ u '*dr'uplatQr Jsccabit pocula tecum , * .

I hji n v ‘t*ligatof , non fycopbanta mains.

Q r f e l l * 0s  alios vitiis mmimcquc ferendis
never is ejji , cave.

bi*” 1  foftandi funt , vitandique fodales >

... K, jniisf bos memori mcnte animoquc tent.

lli s » erc ft ftudeas, Tibi quo: adjungere gcfii.
^>n h  '* r  perfimilis moribus cffl- veils*

>do,

. J JP

vita, yirtutibus , wtcgritate y

'du t ‘ c ' Jre  tngenii, /Implicitate, fide y
$ e ° rn  ament is aliis probitatis honejhc ,
r* ft <Ire cti P ls non  fi ne  i aU( - e  tnerum.
t. V7 ^ ? er > y» /« clifteres virtute fodalc:
y’cit l0s i Vitiri omnibus ipfe fcatens.
h T° t y< mjlruclus eonvivJa lata frequent *,
^^lat^ e,1S  * quod pojlitlat ille locus,
h^'c c  7 ^ e  tetricos baud fronte Cat ones,

\ ^ rori/o , irrerftf fupcrcilio.

^H Cc  qucrulos rigidcfqtte magifiro :,

^ ftrt- Tr *ft es  retligione Numas.
tll e  l r *£ e Mcs: non fert kfnncre^mcejlos
d 0 °[ CUs:  quos folliatudo premit.

y$ii e  ° r  ^ccultus j vnlnere cura y

,u lt bif na ^ Hm  tacit a quod grave mcnte latet »
c *tnes y  jucundos atque lubentes  ,
^ce^j 70 *.* facilesy libera corda metu.
x®ft end & ltUr  con vi via fronte ferena >

7 Vti ^tu nubila nulla tuo.

^ r QH* ten . i  forfan te cura remqrdet ,

2 '^ * w  primo limine pone crucem ,
Ar,'*" 2 , fumpto quampriraum pelle Lyao y
buffi, W. £Uri * nulla mcdela mero.

\M<*h ‘ ls re nitentem exporrige frontem ,

5,J C  ^*tis triftia corda fedent.

(■Urn yjnj* fedet■ ebrius , «fc £e;/* /teens

n< *didis inter pocttla plena fedet*

i$o De Arte Jocandi,

9 *Ad mdtus altos debts effingerc vultwn y
Et faccre, id quod lex pracipit illa vetuh
Ne tua fympojium Utumfrons tttrbida tttrbd*
Std Jit dcpulfa nube fcrctia tibi.

Ex hi be as teonet dibits fabiifque modeftuniy
Hac te potantem rcgtila primaaecfr.

Sis comis 3  faeilis , placidus, jucundus ,
Vbfcquio y & mortem commoditatc pUffP St -
Non quodpalpoms jubeam te mantis obsr*t
Non petit hanc a tc Candida tur.ba vitetif .

$ed Jludiis jubeo te fubfervire bibeniumy


Vt quacunque placent his 3 placeautqH*

Non aliad Jludium , non oblcbiatio per te
Qua  fit a inviros cogat mi qua feqiti.  fjfll

Ipfe fcquens Hits turbo, te dede fc dally 3
Sic adverfantis damn a caver e potes.

Nttlh te, qttanquam mclior  , prtponere ced 1
Si non convivis vis odio ejfe tuts.

Sic tttus invidia repent fine culte Ter cut t
Etlaudem & foci os Pamphilus tile pares .

Seri a dc rebus Ji difceptatio furgit ,

Ipfe :ua  mentis non velis ejfe tenttx.
Stultifies efl ingent prafrabium pebitts hdutt*
Qui fa pit y  haud graviter cejfcrit tile b° nl  *
Tu ramen appofito jam vini need are 3 null 1 *
Sena convivii difeutienda refer.  , (J n
Cm Caperc eft animus 3 queerest jejuna [ 6 r *.

Tc:l.:, ubi fit nimio Jobrius ore loquax*
Bacchus non nimsum quarit fapicntics verb*’
Qtt<c tradit miferis Stoica febia fcholis-
Eft operopretium femper meminijfcdecoriy
Et nojje exabie quid loca quetque decet . j,

Sduandocunque fophi ftolide inter pocula-cet
Tunc ego me miferum morte pertjfe vein 1 *'
Syrnpofiis nullos ftudeas infer re libellos,  (  ‘

Elic ubi potatidtim eft feria nulla legas> ff

i

'

M'nu

Liber Primus.

33 l

St r '  v,*v,

^Ut if s h  & locusjiic quacupir, ilia Jape*
p r  e  ornnem dicam femel amifijfe faporem ,

Kl* * H &is fapiunt, cut bona vina nihil.

£  . °*l*de proeax forbenti pocula tecum.
^ct i p' ilre  jocif^. fint Jinc dente joci.

ur banns , Ji vis feftivus habenj
\<)£* li< i Ci  falibttSj Jint Jinc fclle fa/cs.

Kc° tnnocti us frofer fermone leporcs ,

'^ r 'Zn/ tia }10t1  ullum fcommata falfa pet ant,

dillum , veterem quant pcrderc amt cum
%rol S > yuid feurrd vanius ejfe potejl}

. V i!  petulant dibieria jaCtat in otvnes,

* nc fit front e pudcrc magts.

JItlne l uaM  fcurrilibns utcre dibits >
ft*J Hi  Magnus dijfociatur amor*
i t ?equ° rte  P etcs  aliquem , peter Hie vicijjim
™»Ci r  e  P nr * facict fcommate ridicidwm.

.He s  a * llt1 c odium, hinc veteres perduntur amici ,
*Vi fyf l b Us CUn  biis anteferenda Mi da.
ptytr Eateries tlrbanis ludere dibiis

% u *bus & gratia major tnefl,
tj ^ l ferit^ Cn ^  * §k**d enim quando unus & alter
u ’ n i i ( . .* & tabius fcommate corde dolet ?

~ hijlority funt duldacarminavatum ,
‘^c t -, .JyMpoftis turn recitanda puta •
yj^^dep 1 * 1716  f a l cs  > ftudeas hinc falfus haberiy
^dc Ufum fe , puto , nemo queri.

rruro fapere ofientatio vana\

$*hntl ^ ( 'P ron 2 ptum , Jicut Ledaa , falerno
v 0 r }es  > rnifera. pharmitca triflitia.

fefiive ludere dibits ,

°. c y? )i° n f Cet . h unc  permaduijfe fale.

h^«j 0r Puerit  tua crajfa Minerva fahta >

0 J f 1 pii t /°, teris  iaude filerc bibens.

^ >*«d alio ftolida vecordia mentis
ir  > ac lingua <rarrul‘ttate Uvi

Plan -

3ji De Arte Bibendi,

Fiaribus eft fapientia opinio parta tacendo,
Hanc amiferunt futilitatejua .

Hac dnm vitdris habita rationc dccori ,
Nilfcedum dictu prodat ah ore tuo.

Turpia verba procax  , obfccenaque nominal V*' [
Nox/a qua teneris aurtbits effe folcnti
Crrcttmjlant tetter a juvenes atatc miniftri,

His offends cttlo cur velis effe libens?  ^ :
ss4uftor ludcndi nolim tuns cjje libenter ,
Diffolvit mult as Indus amici ti as*

Ira fitbity deforme malum , luerique cupidoy
Hac facit tit cispiam vinccre pojfc patrem. f
Pocu'a grata mihi funt nufquam tibt luditur }  An
Semper ubi fallax tejfera jab} a Jlrcpit•  •**. }
K/ilea apud vetcres habita eft inf amis, apt*d* 9
Vna facer dotum gloria , cur a, labor y
Gymnajium , ftudium , libri nodefque diefj‘>* e ’
Volvere continua quos aidiccre manti.

Quem facit invifum derifa ciconia ludwfiv
Hie tibt cum primis arte eavendus erit.

Ex a tat hie faunas pracordia.fepc moventes.

Fluraque qua minime vina quiet a decent-
Sapegraves pkccant tllo pucrilitcr  , &fi
Turpitcr ojlendunt, quos capit itide rubor*
Non quivis pattens eft rifus atque cachings
Hie preter rifum quid rogo Indus babctl
Torro ubi Jympoftum trahiturprolixius aqu°>
Pugnaque ab alterno furgit oborta mero  >
Lade , fupervacui quo vites poctsla vifli ,

Et ft nulla feres pramia, lude rameti.
Praftat jatturam modici feciffe pcculi ,

Qttam ttta damnofts membra gravajfe cadi 5 *
Materiam rifus fugiens ludibria nullum
Fac facias , quemvis fed reverenter habe.
Semper inojfenfo funt vina bibenda fodale  >
Nulli tu prorfus pc odiofus eris, , -

^ Liber Primus. 535

l‘^° s  geftus, pedorei atrjiie cachirmos  ,
rudus, cun ft;a pudenda fugc.
baud efto fputator  , jive fcreator  , *

J.j foci is n at* ft a fee da tuts,
ffj* & ad cantwn teprovocat, atquc rogabit
\ 2 n ^res cantu dulcia vina tuo,

Cm c ^ s > cantor um more, to gat us,

He c  f :, c f fipraflo Mufica turba , Libcns.

Joi ft'potior ludus, poft mufica Bacchum
1n  Jy m p°fii s  debet habere locum.

C < tipcat mocrcntia pebtora cantu,

'V'£ (l  ■ & r omio compar Mufica numen habet.
kj* Rentes Evan hac carmine mccfta
^detnchoiico's excitat atque juvat:
t tyfo* r *plet, movethac pracordia, & intuit
'ino harmonia vifeera tota fotitis.

\*kJj n  dulci jutrgit fibi criminc laudem ,
V" ?«« dodum novit ah ore mclos.

**e»iplo eft magni dtharcedus Homer/,
, c ^n in gratis ear min a culta proas «
l e ff*gitfatum crudele , manufquo

’ In? * aS ' fltcida nobilis arte lyra.

P ^ emiTans  coluit Phaatia tellus  >

° CUs  > regis gloria magna fui.

cithara crimtus lopas  ,
c f ns  Tyrios c^Eneadajque vagos.
tl ^ Ji  ^ aHS  Iciude.s imitanda fequenti ,

, y*P°llineam dobius ab arte lyram.

ci f 01ias  percurrat pollice chordas*

^ aVa  teftudo , fic mode fert.ur, habet.

veter es qua dicat amorcs, .
C^firis carmen averta fonct.  *
h^hib et 1 u fi af rs dclellamenta libenter
* c  frac * 1  * Miifa benign a didst.

^ a ^ e l >rort tm brev/terfit fumraa meorum,

*** Wat or i Haft pod a fuo<

Si vox

3 Y4  D E A Tv T S B I B £ N D l

Si vox eft, cant a , ft mollia brachia , faltAy
*Et quacunquepotes  , dote placere , place.

"Vt tamen & fiucm noris imponere cantti
Eft opus , baud omnes Muftca quando juvjt'
Ne , ficttt factum cantores , ipfeloatu \J
Perpetuo obtundas arida lair a ftti.

Eft faties fomniy chorea  , cantus , amort's,
Tadia funt nimio nulla movcnda mode,

Efto propinator comis  , fine lite vicijftto
Jpje propin.inti pocula redde viccm,

Qtiod nimium eft blande civilitcr oretecuftiy
Si fapit, nrgebit, te magis tile nihil,

Dtirius invito cyathos obtrudere noli*

Non fapiunt ftomacho vina coaita mco.  -
. t /£que eft grande fcclus no lent em cogere , qU Arn  J
Pcllitur dgelidacum fttibuvdus aqua*

Vino j ungun tur , vino folvuntur amici %

Nemo tuo juftic vina coacla bibat•

Quod ftatis eft pota  , modus eft rctinendtit ubfy 1 *
Omnia ftnito funt cohibenda mo do. . $ *

Et quod amatorem docuit modo Nafto c it at US y
Iliad idem memori condcrc mentc velis .

Certa tibi d nobis dab it ur menfura btbendt y
Off ctwn praftenttmenfque pcdcfque fttum*

Non itate rigid a potantem lege tenebo ,

Vt mox peccant cm plettcre morte velitnV
Ra/o contingent noxa excufabilis efto  ,

Carpitur ebrietas quotidiana mihi,
Nonnunquam eft.nobis auttorc Plat one bibcnd'^s
Nec vitium ebrietas qualibet ejfe poteft.

Ton;port bus feft is juvat tndulgcre fdterno ’
Largius , tuque tuis fanttc Lyae facris •

Talia tu nobis cedeftia dona dediftt*

Tali a funt aris dona fcrest da tuts.  1  i

Jlofpitibus liceat vino pr a font thus liti  >;

tufas > tr. vita liber tore fruio  . ^

^ Liber Primus. 335

^ ,K kBitias pleno fc proluitauro

> httnc pfocerum turbo, fequuta fuit.
^ i}lant  pld u f um  Tj/rii Troefque fiequuntuY,
e &°non plaudam qtiis prohibcre velit •

' ty£ucidcs vinum ejje mer actus optat ,
Kj^ at ° s  cajins cum tenet Me fuis.

( t rem V ie  jtibet crater a reponcre menfis ,

^\j;^ 0rtVlll oritm pocula cuique ftta.

placandi exordia Vlyjfi* ■>
f  hrr e ^ us  p otutt  femere principinm  ,
A»r, bent fi potajfet ^Achilles ,

"*4g„ •* u,t  u£acida potii larga fatts.

lYnc  ‘-AEocido heroum fortijfimc falve ,

^ f  e,le  fabjunxit > cat era verba male.

tlij U * l * e2n  dap thus men fa genialis egemus  ,

** b a tUs y* r givi plus egitifiis ope.

* lt properata ftitt focundia damno  ,
°fiolidtJia cc bus amondjn erat.

A*? T *mpus mintme damn ants a vinum  ,
^ f <iq ,le  I 1 * 0 ** forfawuberiore fiutt.
j ^{'^“"xenfatpretium virtufquebibait urn,
%*/-» magnis pocula carpe crebro.
e > q T Pfb fittdc femper mcminijfe decors y
non  decent y pfitor ineptus agas.

%, 0 >i h >,s fi cut  properato carmine dixi,
^ft>ic? Tlremcrum > ptrderty culpa  , mer um efi.
qifapj r . erurn  t certa efi quoque meta bibends  >
itl c nunquam trailfgrediercfeiens.
4 tl tlu ntt4 M° fubmerfa xtel obruta vinoy
Jne diis naufraga fafta cadis.
V^Piat e ^ rtctas  > AHt  *anta fit y ut tibi euros
/ /* e 1 Ua c ft * nTcr  utjumque nocet.
l ° Cr ( l e cau f a e fi did us Jachus  ,

' I** 0 ** * CHris  libera coula facit.

*” tcr  f cr vanda fodales.

. 1 c ttmjp 0 fijo funt retinenda mogis:

Ke

3 3 6  De Arte BideNdi,  k.

N<? qtiando ad Tadas genialia fefla jugalet
Now bene compofttus tyro vocatus eas*

Et vtllus vino petulantcr plurima pecces,

Et rifus fas omnibus ipfe Icvis :

Et ftc contempt urn incurras odiumque bonorW
Quod tibi vix adimat denique vita feqn' nh
Major hone flit is ratio , modcjtia major  >

Et pudor hie major femper habendus er, P
Eft quo verecundo tibi caftius ore loquendunh .

Propter matronas virgineumque deetts :  *
Propter convivas fenio & gravitate vereu^ !i

Qui mores, geftus, & tua verba notaiit*
Ergo ccenanti civiliter atque bibentt  '

Tractpuc Sbrictds eft fug:enda tibi,

Ebrietas nulla nobis ratione probatur  ,

Sola juventutem fobria vita decet. :
Proximus ill ins monftrat ftmulachra libclfyl*
Et vitia antique carmine feripta ntiht- *
bloc velut in fpecttlo 9  facies turpijjima
Jugi Itirco madens ebrietate , vide.

Quam vifam fugias vita afpernattts in Q>* ,,h
Si laudem vera fobrietatts amas.

Pnma mihi cepti pars eft decurfa laborer
Reft in ft a faesam vela fecunda fiti*

, 337

VlNCENTII OBSOPOEI x

^TE BIBEN.DI

* ■ x a e r Secundus,

Baccbe pater gemulii ctnfitor uv< ,
no ^* s  propera f untie falerna manu .

. 4  pettafco (madeant carchcfia fucco  ,

perpetuo famine vino, flaunt.

£ t  jflkijcros ccelefli flumine colles  ,

% ftt/ munus ohire patris.

fln hj° tii men imbrt tuo p erf unde Lyae t
^ y c [& Ut  rapidas duferat Iflcr aquas.

Ut  afiivis pcreunt fervoribus herb*:

^  ^ Vc hemcns flccos Sirius urit agros» '

Jkj f *tdato par cant arcntia potu
^ c t e U / a>  & exhauftis viribus ora fitr\
fy/ 0 ^ofi munus Ganymedis obijfe

f,> cxemplum res habet ifla flaunt,

{^Pp r '^■mbrofiam quoties Vulcan us & Hebei
^ fis^ Crc  Heis, flemjdciflque viris  ?
f ^ t e  potior  , flormoflor Hebe ,

^ ^ ^ ^brygio ft Ganymede probo.

q  c JJ e  vehs nobis Vulcanus & Hebei
>}>t  igit^ me ^ Aa  f un derc vina manat
fittf plcni cal ices , pateraaue y  cadique ,

* Pbi^i C)1 * trulla , plena capedo mero  ,

1,7w ® tumeant: ft reftius uts
’> li Cg * *£° docut munere Bacche tuo.

J'dulu tn d°tto, celebro tua numina verflu,
e  1 UT quc libens ft tua flacra colo.
^dib^ 0  ^Aochi delebile nomen

Hs  aternis clara per aflrafero.

P Tc me*

•

3 $ 8 De Arte BibeNd i,

Te melior fit peris non cjl Dent additus , ij>f e ^
Ditcs , formofos  , ingcnttofqucfacis.'

Tu facts aud/ich antmos , domitaquc ferocch.

tfoc fcnfrt Pentbeus atq:se Lycurgus atrox
IIIe quod afflicto cepta orgia rtcpit ^ A cate,
Httjus tc contra vis quod iniqua ftetit. f
Quando thus fitvus Kyfac in vertice

Tcrruit , & trepidoje/t ttbi Thetis opera*  ,
Hoc Indi fen fere truc&t n antique maligni-
Quot modo Carpathius per maregurges aid*
Spe defperantes , mar cent ta membra vigors
Erigts > igna vos Jcdiilitatc mo ves.  ..

Quamlibef informem commendas Bacche pw** ’
Quamlibet afflitti vulnera dura levas.  *• 1
Bore tuo reficis deflentes funera mattes
N atorum, &. lacrymas fijhs Iachc mere.
Paupertatis onus grave tu portabiie reddts ,

Et facis "ex humili Jplcndida tecta caft.

*,Artes ipfe doces , inf anti plurima lingua
Sugg iris cplenis verba difetta cadis,

Ipfe tuo dislces inivnitfis munere f'omnos,

Lilt tuns rec,reat corpora'fijfa liquor.

Ipfe ter bptatx Uni or art's grata juventa
Tempora decrepit os nee finis effe fines.

Tu pot is es lottga fpatium tranfferibert vlt*>
Cur rentes pot is es tu retinere dies.

Ipfe facis tm bam crebro' fat tare fen Hem  >
Ipfe.etidm curvas ludere cogis anus,
fungi's amicitias y  Jisttgis lemte fo dales ,

Et tuns accendit frigtda corda calor.

Ipfe potes divos in magno folus Olympo,

Solus & ipfe homines exhilarate potes,
Deniquc vitiftuo demortua corpora ftscco,

Ne valcdm, ft non vivificarc queas.

Terreus eft quem non ta'ntarum commoda r (r,i
Et quem non ammo B dec b tea dona M0VCuT jj^l

Liber Secund u-s. 33?

fic tiojfra Jlupent rjgido pracordia ferro  ,


Moveat'virtus me tua tanta nihil.

V

chare parens magno cratere replete  ,
% ( pF‘ CC nm  ^ entc v *fi a  btbtnda mi hi,
p nr  > cl to da t  : 'bis gratia major habenda c(k

re  non ' rnagna qiiadatur empta prccc .
p** Ht exhatijio Jit crater inanis lac ho  ,

<^ 0  <5 C  coronati vina fecunda cadi . ^

^ a l ( dm partem rcliquam fuperare labor is 3
^) ro  U‘ ie  fu° ceptos claudcrc fine libros*

0 ^ rn emori mea dtlia rcconde falcrno  3
h l) !‘J Us  auriculas arrige quafio tuns ♦

%b‘r- s  ^ Ham  ft turpis qua?n fada volu ptas
hii (f  lct as  : c?* quod fobria vita decus.

monumenta vetufia tabellas ,
c  deb rat feriptis Gracia doth a fuis >

V t  a/ ‘ fl  tabulam'mantis ikgeniofa reliquit,
%£*** cm ccdit , quas dedit ilia  , Venus.

V‘'<* nucla aquoreis emergit ab midis ,

**4i i f rti< l v ‘* Cois non niji cepta fuit.

1 I** \ e f er 4m, fuperat praftantia car me::  ,
^ diffr ver f HS ars  pretiofa meos.

vxf t jj> u fus viridi flat ‘gr amine campus ,

°\ I ^ Us  medio confitus hortus incfl

iflorj^fn^dutta vallavit fepe nitentem
■'Plod  l)r % u * cult a  p er  arva foil.

1 ^ a IT’ni a  *^* c v crnorum copia florum  ,

‘ha r I 11 * facilcm pingit amanter hum urn.
r cu»! r t lc 3  mollis atnaracus illtc ,

‘ f  enr f  fahguincis alba liguflra rojts ,

X' §ui(i^ Ur P, Hrc * s v ‘olaria f ufca rofetis:

^ fic tL**  - ‘ tierrio cuntta colore nitent:
t/frj,.. Ur f uov o fpirat pan chain : non fic
,s coZ 0dc - ri f cr “fcrtilis hybla rofis.

V trc  iUhti  honos campum variabat & htrtum
*QVo ft cut florida rurit filcfft*

v  z

IU  r-

340 De Arts Bibendii .

Hortum pracipno decorafhnt vinea cultu  >
xAttjuc in fcecundis vitibus tiva recent*

T 'na dat tngrejfum fed janua magna fratfid
lntraiites dcxtram qua Jit a  parte caplt*
Txitus augufto flat limine parte JtmJlrAt
£«<* tendit taro femita trita pede  , (
Scntibus & dumts O’ acutis obruta fpin tf *
Prorfus-& horrificis afpera fatta rubis* .j
Dexter a quod tendit per amanavireta , T*r"
Mollicitlas : plant is cjt via trita crebris*
Maximus hac populi eft nitidum concurfu* *
Quam cur runtjuvenes dccrepiticjue fenet,  l
^Ante fores niveis Jlabant tentoria veltSj
Ft on do fa fedes  , grarrtinciquc tori.

In quibus appofitis genit allbus or dine m&r
Dtfcumbcns epulis ad vena turba vac At*

Con viva rofeis redim it i tempora penis
Sumebant hilar a poctila J route mcri*

Sedibus addiderat Kympbas atate decentesy
Qua mihsjunt vifa promere vina cadis ,

Et dsfeumbenti cyathts apponere turba*

Lt popultim variis ex^tlarare modts.

Idarum primafuit vultu cultuque modejlo
Sophrofyne prafes iltius una loci.

Mac advent antes folio compojla falutat  >

.Altera per fedes collocat Eupbrofyne.
Eupbrofyne for mo fa genas & front e ferena
Coltucenif platifus latitiaque datrix.

Et reliqua Charites per mollia prata mmiJlfA
Con vivas mult a dexter state tenent.

Comiter & populurft vino mvitare v i dent lit s
Palmis portanres aurca vafa fuis .

Cernitur & populi jucunda bibentis imago
Per fpondas variis  v, xhilarata modis.

Cuius‘pars certant luita in vindante palatini'
Pars ludunt difeo p,trs pede put fart humut**^

j Liber Secundus. 341

£ t  J 1 ** fermonem inter fe conferre videntur  »
\J ttnt  ^ui juntild cnrmina voce cun tint.

ff* inetiam prcfto inftrumcntd jacebant
%‘4 ‘ a CUm  citbara  , ft fluid, pie fir a  , lyra  ,
be^ 1 */***  • *(lic habitarunt agmine lato
, Of/4 , C4»fMf » 4W0r.

tounditics frugali fplcndida luxu .
r^ Cctat  rnagnos non fugienda Duces*
ttr an ^iis generofi muncre Bacchi
C Sor^ r/i e P itl * s  P drs  abieredomum.

^ /<efo teft antes gaudia vtiLtu  *

Mr* jj Ue .f*tluti(ta put fide Soprojyn*.

content'd rtierotendebat in hortum
< W£”? prafide Sophrofyna »

, <4  * * }l troitu rubeis flat.foemina buccis
\ (? Uc  faginata crapula di&a cute.

Gift* & geminis dd fe vocat agmina palrms

V** P atu ^ as  roffieiofa fores*

fy 0f . Ht tot ius facies tibi difcolor horti
v;«y?r, hdc traacis carmina pauca cape .

«. He * ;»i w,. j ' ^ »• /■_ .

C’

‘ - - - -— j—- -

£} ^ c “ finii comptos ornata capillos> t  *
q »c -* n *bus phia,lart} ceu, bibittira tenens•
Ma***/***^* P atcras  calicefejue gerent&s^
■frO'.*"* 4 v * na  btbcnda fcrant.
v E* j }  Pr^a mihi vifa eft Dementia did s #
vultHy proximo.,luxuria*

°bHvio nutd fub undis
v*8 faiths  , cjuarta fe deb art burnt 9

P*% rittes  langons filia vifd eft  ,

, v 4 Tf a  * tf,w  oyathurp femiftpho tcncns .

ficidta parosmia rixa
t ^ r *ryj'j^fi l )anc tn  ftatione fictit. •

decors infanta fcdcm>
lc  & jttnfto fratre furore fibi,

' P J Ifcl

Wae ^ x '® re S a ^ fccmina cultu
tipi* f^vtirico cinfla fatelUtio .

34^ De Arte Bibjndi,

Has circtnwjifittnt'urjiy vttuli , atqtic molojfh
Plurimus & longts auribus ^Jrcas (quits.
BaUntes & oves, hirci cum cercopithecis
Mtque lupi atque boves, fetigerique fues.

Hx homtfinm facie mutati in monjlra fcrarurts
Pojlquam^fceminea vina bibere rnanu.
Intrabant homines humana frontc , manebant
Tales humana denique fronte ditty
Gufiato potu in formas abiere ferinas ,

Prijlina nee cuiquam man/it imago fi*A.
Tanquam circais haurirent pocula JtcciSy
Sic fubito'formis emicttcre no if is .

Trimum cenftbam cernendo talia Circeny
Reginam in medio flare , nec ilia fuit.

$ed fuit ebrietas Grais fignata figuris y
HxiTut oh<mo<Tav  « ftacrlMaov. [Abn.
c At qua, multiplicum confufio feeda ferarHW*
Qua vita facies interior is crat  ?

Ham mixtum patulis vifa pent riCUbas t!7,a

Onuits difcordi vociferate fotio*

Hx alia fed parte vomunt de giitture vtnttffl
Vinofa indicium /implicit at is oves.

Qua egtjjerc canes eadem mox frit fid refit*** *
In coeno volvunt dum fua terga fuejt
Serpentcfquc vomunt dir os y viridefqtie ’ aCC
Difperearn ft te carmine ludo meo.  . ,. s  '
Vqccas & vitulos, ra'nas vomere atque cicti
Vidijfes  , gemmas oth'pedcfque capros.

Torro afini libros, enfes cum fuflibus u+fi*
Mures & cottos cvomucre lupi .
ludecores faltus exercent cercopithcci,

Quorum pars mafor florea Jerta gerivit-
Hcc procul alternis l an iant fe dentibus ttrj f
Bt furiunt mult a feditione lupi*

Quos furor & rabies in mutua vainer a * ri
Cctc geminas acics qua fera bella gern nt *^ r tt

34 *

Liueb Secundus

^ f'fi in lava qua cernitnr exitus horti,
k fJ Jlel '_l )er  modicas non beno trim fores,

C 0 ‘° in vomitu mixtorum fceda animautw/n  ?

c onfufo fir at a fopore jacent.

K 'VHhtcrtbtts  , par rim quoque faucia vino
c  a forum mortua turla foret.
tt ni  P ars  f ur g* f  clifctijfo languida, fornno
V, **P £ iit ctlcri lufira priora pede «

bumanam faciem, fed pelle ferina
Ktf‘ :>  P 6f it tenues fobna fatla fores
J^ e e gteditur pedibus male firma graduque
l e l T °' ntembris mntila turba fun,

T a [- ^onticuU fpeciem gejfere bimembres,
h*tfpj emi f c ra turba abeuntis erat.
t  OfCft r  Vcttl i* laqueos & vincla gerentes
*■* d i it f l f nt:  c apt is injiciuntque mantis,
^yj ac iles caftigant verbere vinUos
j e re nitentes fuftibus ufque dom.tnt .

i>ty<i»! er  * on c ft In  l^ ures  f*vi°r ulla%

h£ P rt nta arti cults attenuat'd fuis.

P arttm * purtim rubet ignea vitltu  9
Sty't ^ fallunt omnia , febris erat<,
htydr ln  ^tiltos membris turgentibus una
^ tc  far it fapb uret  c raffa colons anus,
s\ p k ,* h  j>**‘ os fcabiofo cor pore pfora.

% f H  i nns » Ulos improba crine train ns*
ij ^fPcit°" >te n ^ as  f cx c <nt is oh fit a pannis
fyaijj 0)7) nino corpora nuda Jlarris,
b^ e >id,^ ati P ertas  cernentibus cjfi videtur ,
fpecie fordid(t macra fame.
t cum  ^i J0  veda fcnciius ,

t  Pitres* r i uvtnes » pfoterit axe fenes,

U ^ l<t  * cjudfum mihi nomina non funt
captivos fub juga dura trabunt .

Pt f n £C CtC  t-abuU florentis imago,

,cs  veteri gr animate pi da fit it*

V  * $uam

544 Arte sibendi,

guam tibi, non quail decuit depinximsu,

Vicit emm hac vcrfus ingen toft me os.

Nunc fuperej ? p tbits qua fit fen tent in forms  #
Carmine noii'longo difcutienda mihi ,. *

.Canfpicis hac geminas prtfca fub imagine vit**
Et fpccnlum Jicca latitia atquc mcthet .
Latitia eft extra locus , ebrtetatis at intrAy
Manfio vitigert jlorida fepta loci .

*SW v/4 campun », ^«<e maxima ducit ad btrt^
Copiaque innumerd plcbis cuntis earn :
Stgntficat cupide feaarier otia cun ft os ,

^Adqtie voluptatej mente animoque rapi .

tamen bosJer vare modum , difeeders

Perfuniios falva cum ratione domum.

Jllos ignorare modum tcmpufque fruendiy .

sAtqtic ideO in feptis Infra diurna fequi•
v Amifja donee penitm ratione bibones  g
Videris in brutitm dcgenerajfe pecus .

Ntfc prius abfiflunt lujlrts ratione reli&ity
guam silos ant morbus durior tnde fu£ et »
+Aut tandem nudos abigat petjuria reruviy
Semiferos dura projiciendo fami*

Hac eft ebrietas , tuhonbus ifta rependit
Dona fuis • hofti vix fatis apta dari.
Ebrietas furiale malum  , blandumque vewtM^*
Mel lit urn exitium , dulcis amarines.
Ebrietas yitium deforme : & feeda-voluptas

Hanc fuge ceu peftem corporis atque antmH
: fan


si'i


Cut nunc facra ferunt paffim juvencfque ftncf^ '
Vefani pulfa fobrietato procul•

Hoc mihi crede malo non eft prxfentius ullttnt
guo citius.perdis corpus 0* ingenium. <
Hu l Lius txemplo qnamvis moveare potcntis
guem turpi affebiui lube fcquare due cm «

Hon aliud vitium nunc mAgnus pojider aulasy
guamvis nunc vitiis omnibus aula featet-

5i,

'a

Libeji Secundus. 345

p Witt ebrietas , qua fummam prcndidit arcem.

§& r <itus tumida fervit rnodo fobrius aula
f: %^ 0r > ec J tiet  > confuly mulio y  fcribaycoquus.
^{T tli y r /*g cr <>! pajfim regnare mcrones  ,

j, JJ l duei jl ill ant cbrietate duces ,

"Ofr ■

^ Cr ‘* bone tyro elcpbanta aquare bibendo  ,
^'jh ‘ CHi  ex nulls pramia digna feres *

s‘i'»

ordo tcnetur equcfiris ,

] ^*‘fn Ue cu P‘ t mu ^ t0  nobilis cjfe mcro

nunc alia fatuat vefania rival

1

fai  own; rcgnat in urbe potcns

iOj z' w r

^Pe£f rvos  fefa olim luce Lacoues
^ a}, dos vans exhibuere fun .
pucrilis difccrct atas ,

% c  . moru/n turpia probra videns

Sj4 patres fervovum exempla fequuntur  >

UN,

?. w<?  fuis jiatis cbrietate duces,

nift Bacchanalia vulgusl
%■ '*  - •

titt Vltl0 fum pocula vulgus amat*
t0t0  ^rcvitcr non cejfat in orbe ,
<c ,7/ bibulis o

plena viris ,

tritiffima fcmita callt
e  CAfif_.. ._ .'a  - — ~ /.s<

Cotl tmue cjuam cup it omnis home*

frur'ili* vita, libido

it Hr  * ct *nftos prodigjofa tenet

'brictas nunc virtue maximal nemo

■•*•*«* ni*nc virius maxima  ;
v«r z > b*nc ficco rebitur ore loqui.

Celebris nunc cimUis gloria : cunfH?
J. ^ 4C  nomen, gratia, fama, favor •

),?/**,• f  eft y nec lirenuus e[fe videtur y

%li **<1


<1  K!L' S  fif*”* igna va ad pocnla vires  >

* 0  circa*  f c ces pocula , nullus eris.

9ki n  flexos oculos intendcre turbx
txcmplo fallitur ilU mala*

H  5 Net

potent perdere yina bibax%

34 1  De Arte 'eibinai* *

deguflntam dulci medicamine lotttrn
Defcret ttt focii dubior VlyJJe tui.

Te trahat exemplar* nullum blandi/firrta
Si falva e vino puppe Harare cupts.

Con templare precoy fcedos pucr optime mo* ei
Et pone ante oculoi turpia cfuaejue idoh
Qua bibull amiffa peccant ratione vtdcbt* ,
Hac facie nullum fee dim ejfe chaos .
2lutatos homines dices in rnonflra ferttTU 1 *
Horrida circais cjfe venejiciis .

Tollere clamorem cogeris imagina vi/a

Sympofii & motus dicere voce trucu ‘.
Qua ves vita tenet plufejuam pccuina bil ,c J , i
Qua furia rjuafo peclora veftra movetd*
Hoc non efi gandere , fed infanire bibondff,
Hoc eqttidem ejl vinum perdere  , non pfi  I
Vita vo/ftptati quibus efi turpifiimai tjdty*
Virtutem fohdam nomcn inane.putaidt *
Et fatna titulum vilem rnelicris habinWt
• Seltatitur vefiri turpia luftra gregis..
jPxuit hie hominem cjui talcm vivere vit**
Suftinety & fenfus perdidit ille Juos.
"Nullum fic brutum , nccjuc beftia ficbiod
Menfuram potus nam pecus omne tenet*  .
Ergo folus homo jam brufo turpiot oMfii
Potandi nullum novit habere moduntl J
Quern Dens ipfe ftta forma vir imagine:

. Egregiis animt aiotibus exco/uitt
Vie feras omnes , animalta cuntt* pudenda
Exfuperat feed*, be fit a fpurca , gu/a-
•At non ille fxtor jucunda vitis in orient  .

Spar/it tn hocplacidi munera grata tnf f '
Non jubet eximiis ternere nos rebus abutjy
Dummodo Jedanda Cunt data vina fiti:

N on prohibit jufium fumendi nettaris
Scd neefuc turn genie bell a gerenda ^ 9Cl jf*


u<t gravittr fert ebrietate madentcs ,

vitio 'continuata datttr-  «

wo* properatiSy quotics fitientins tqito
‘fihfr r * s  status currit ad arma pater «
jJ; e  fieri ut Bitcchi dalMine captus ,

Liber Secundus. $47

fran ^ 7no y ina dolofa tuo.
ty* lyn ptudens: facit hoc placabile crimen ,
^ri/ rf ? Mr ” !  */? criminc  , r/tra V4C4f ,

MfjPpkcium  Upfus pcenamque merentur  ,
%ili^ tas  pvna eft afftiicnda frequent,
hi q  >,tinc  agitant ferme con vivia noflri ,
ebricras arcc fuprema fedet.

>&F ttnte > nemo  fi u s a ^' ttr

vice* COt ! ce JT° poctila mfre colit.

nb amico forte vocatos,

^% 0 p tes  fquidem me tibi vera loqui.

Hcilffi ris  diffufut n eft are cur is
^ ts  qntrit folvcrc cordajocis,

dignatnr honore modeftam ,

\ * iio° n  re fp c 'tlu?n fobrietatis habet.

^i\ jj cur ft* contendat in hortum>

h... ,>c  in toto cernicr orbe datur.

;>c

%

k:\pr o Ci

belli

iia vic^e patria convivia 7:oftr*>

Vifbttf*' ex cmptum lector amice petas}

r/la didos hofpes dimittat amicos,

i hoc cun61 is nititur ille mod is, 

J »Mo certant pugnare Lyao  ,

%

>.S*'

'ft n  U}, ° gemino mox cal ice , inde tribus.
. J ,c cantt*r  —. ...

aff *r ) c y atl) * vertuntur in orbem,
v etu s  " re p*?u concuticntc domum .
r# >nitu t ^ Ue - novum vart0  craterefalerntim


'*tur
r f*b Cl

hie veteri provocat , ilic, novo *

WJftj *, i l ycnmnt de % parte coforis ,
bViis r pn . U0  v * na  bibenda vitro . “

ate ]i*e exoticvina recenfet  ?
* n glttvns pocla profunda vorat ,

54® D E AlTE  BlBENDIy

lAecedunt madida Cereris conjuntta Lya°
Pocula non aquis , credo  , reperta D eti ’ t -/j
Max abaci vino ftillant x  & fcamna la V a1i  ‘
Perfufumque hi bit plurima vina fol*
De menfis currant crefcentia flwnina ri' v,{>
Hand vifi raro funt mi hi- rnxrc cado•
Tantus adejl luxus > tanta eft profufto
Tot fubmerfa mero pocula plena flaunt’
Non movethac quemquam facies iurpijflnuh

Hie hie Germani difeubuerc bom »

Sed poftquam iudomitum visit pracordi*


//

bt natat in madido lab tie a lingua l° c0 '
flu am tunc [pure it if m , qua tunc,obfc<** ,(l>  ’ *
yAbftcrfo  , profert ebria turbo, precot • iflr
Hie nullus verbispudor y  autreveren,t> atlt
Hie ratio cafta nulla pudicitia. r j  >

Hie nufquam tenera puororum parcitut A
Dicuntur vita tioxid verba pia »

Trtmitur obfecena Mi/efla fabu/a ling
Hifloria molles , turpia furta , Vent* 5,
JaHatur madido Ficulnas in ore Pri*p ttff

Narrantur Cypria pralia fpurca V e *  >

Turpia ridicula cantantur car min a
lit mera poftremo men fa venena voft*' *
j Ecce tibi porcos ferpenttbus atquc U ctr  ,, ,

Plenos 5  ferpentum virus ab ore

Viperatamprafens^nechabetSalatnandt* ^ pfi>

Non anguis , Dipfas , Bufo , L* cett r f:f,i,
Noxia lethiferi hand eft fic facies Bafl Ll l
Lnrida non adeo fie accnita nocent }  ^

Non infomnifica tantus reor afpide

Nee tantum immundns fiellio vit 1,5
Quantum habet illorum* turpiffttna in ^ nS cd'

. ^*#1

Et quantum ilhrum’pexdita ^

Quitibet urban  w; lopido Jiudet ore v l:  p

Yttlt quifyuc w ulittm yinciriff ltr


i

V

ii

V < " h

k ri

"to.

4

H!

"»>it

,,c.


4


4

4

X,

.c e „


A

^ Liber Secunpus. $49

otr 7,tUyn antt mcr0  tanquam nuncturpitcr ore
*4(1(1 Ctttl ° certant  verba pudenda loqui. *

£j V*°d inumcri retegant arcana gulonesy
P riUi ln tac ‘ t0  'delituerc Jinn.

^ ,to  J^fcrunt in a per turn condi t a fuco ,
f rtlti di lingua gravata mero eft.
{h ft.^d & infreni vinojis excidit ore
K t  per jugulum vox reditura fuum.

yf 1 * [era nimis jaftata parosmia vulgo y
h^r-ft & u bcrnacuio non modrrata carent. {
C r H j a)n y ini fuperans & mentis & oris
*.C> /’««» non eft amplius ille fui.

l Ucn CC ^ te tac * t0  V 4 * co-rde premebat
Kty C J i( °Lido cun ft is ebrius ore refert.

£flr 0  corde latenthacebria lingua

x - aT ^ ue  Jdcit eunfta fepulta palam.

% \ ‘Pfafuum  , ftix cun ft n ulcer a pandit ,
il pr 0 b , ce l* rat  diflimuUt&prius.
vf f  * ri ° indicia produntur & infamantur  ,
^nt^ Ue  mures tnrpiter ore vomunt,

r idicule facra de_ lege frequenter

tgr,

P* QS  utilitate Jides. (q «

i am  P ot i differuijfe folent.

^ ,Wr reriim  myftcria eunfta facrarum,
d/ma pins utilitate jides.

^ u, d Cbriftus , quid gratia praftitit : &
l^J 0n20  ^ e £ e  jftbente fuo.

ifiirfq** ****** prafeiverit undique vit* y

l  ‘ c  Vtri- m io < J U0S  7° y ‘P«»« mantt .

h^'oril inter difeordia turbas

0{  Ucri  * P u Z nan * P iUU orti » gravemi
0  \  ^ 4on f J  P r ofertur quxftio rebus  ,

i n £*nio ccdcrc quifque fito.

in di lVtn « V^vit abfeondita U
gttos pugnant nofeere poffe

\ l <ir c

ta tegis
>feju<v.

r°f ltiilint ve ntrcs myfUria Chrifti  ,
tem  Jiccss funt meditanda viris.

V  7 Ocm -

3$o De Arte Bibendi,

O compotores fadum peeus, ur mihi ftpe
Mov&unt mollem jurgia vefira jocum .

Nam dum ridicula pugna ccrtatis afoti

N«w bomx adhuc opera (rut .facicnda qttoqttC
Cernimus baud ullttm fieri laudabile factum t
Per vos quod pur a fit bonitatis opus  ,

Qtmm quod fat fidi  (fi Dtis placet) cfiis amicd*
Dum mifeoos caltces vefira popina vorat .
<Annuit is facile ut vobis forbentibus ununt
Proximus impigre pocula dcna bibat •

Omnis in hoc vefira pugna lis cardine pendet ,
Quod caro fit jujya non maceranda fame ,
Pluribus hac verbis baud argument a bibones
Conformant > faliis fortius ilia probant. '

Juffi jejunant nunqttam  , nec fpontc dometur  ,
Ot caro  , jejunv vivere ventre fittdcttt •

Quip pc pigrum fiercer replent abdomine ventren>
jAdditis vino perpetuaque guta.

Et qua pracipuc capit admiratio mtiltos
Non hot ulla fames , non premit ulta filis*

Quo tamen hofee minus vexat fitis abrodiatos
Hoc arcus inftar largius ufque bibunt .

Dolia fun :, credo  , in qua vafia Daneja turba
Kc quicquam refugas anxia fundit aquas.

Quo plus namq\meri crebro in cava guturafundu”*
Hoc magis atque magis pocula crebra pcturt‘
Tales immnndos Epicuri degrege porcos  *

Efficiunt tantum plurima vina pios.

Inde vomi a rud’bus quit demiretur afirllis
In tabula nunqttam quos didiccre Itbrosi
Jnterea crefcunt Jecura tempora vita y
Iraque comtemti non bene fpreta Dei.
Ceelorttn**domiftttm bibulorunt nemo reqtiirit,

2rati nerrt I nomina magna timet.

Tabula funt fuperi , fiygH funt fibula manes.
Fab hi a funt bib til is aft a baratbra vins.

KfO

Liber  Seciindus. 351

°- v  Pauli bibulos dura minafqUe mo vet •
vero memoret quant dent fe turpi ter ontnes ,

“ic 1 ' •

y qua vino ft s ccelefiia regna negarit,

W C  i am  ^ ar S ls  * n  co-lucre cadis.

tl us expcdiamquot monfir is niundus abundct ,
^ Ut  quot al^varias ^Africa terraferas.

9 *’a

undifoni quot pulfent littora fiuCtus

\f Vtis  ubi boreas fiatibus aquor agit ,

^qvot.Erythrao nafeantur in aquore concha  ,

tf cit r
Su*" 1

),!>* nuUus longa feriberet iliade.

qutft odoratistjloreat Hybla rojts.

'am citrus vitia cxfecranda Papatus }

lege fua totum deceperir or bent ,

pervertens omnia verba Dei.
tile dolts impoftor & ambus ttfus

^S'Jfit raptas totius orbis opes.

\ V le  fr* s  bullis animus demiferit Oreo
^a^- afltts  P ra fal fan ulus file pater.

1  $ U J perfufu* vino lacrymatur , & efi qui
■  m ‘' dm ‘

tidendi noviuhabere modum.

by °,P CS  jaftat > formofa conjugis alter

fa^dicat & fpecicm , & pignora natadom

f'i hus '$'" s

qnanquant ditiffimus  <

W hJ f ct  egefiatispluritna damna fua

£ 0 | c * ,% animos gerit inter pocula miles ,
afpetto cominus ho fie ft/git.

p- lis  exhaufio crcfcit fapientia vino
t:  '<?«/> r..i :•*« .. u

Solon fabito quifuit ante Midas.

li/ lr,t > Hie boat , cacat alter , perbibit alter ,

I le  au«J-  -•_ m .•, .... /. -.•

^ i/ 0  fa oc l i^geffit turpitcr inde vomit.

ftomachum proper at implcre grit vat uni
&famnios funde re vina jubet.

0 turyes , cjtiicqnid vomacrc r efor beat,

Mbj S*nit tgeftoi colligir ore cibos

'<6 ' ^ CrU ^‘ ’ < l U0 ^  ,M

“ c  vIranr forta ehrietare vhi

Vi-

J

De Arte  fei ben di,

Vitrea vafa , cbt at, nic futit.it morfibui ill' 1
In caveis tufa  , qua moanlantur , avcs*

Jlle rcfert Cynic os nudis JaUarc pudendis
Son dttbitans  , quid dam turpius alter Ag lfr '.
Quintus adit rixas 9  & lingua pmnat award r
lllidcns madido pocula fraud folo.

Hie fade ruciat , jomno jaett tile profundot
Stertens oppletus fordibus & vomitu ♦

Son panu quarunt amijfa vejtc lutoque

Fad.ni fera repere notie dtonum. ...

F litres ad propriety ceu farcina plumbed 9 * l,A
Portantur: cantat ter tins ante for es ,

I ail us amator iners , dicas , mihicrede , Itf 01
Impulfos rabie fie ulularr greges*  >

Ilac tlla eft bibuia tiirpis comadia vita  ,

Cujns ubique viris plena theatra vide }•

Ilia mihi fupereft aft a claudenda fuprcWQs
Vt conftct numeris fabula tota fas.

'Snllus in hac. patitur vacuus fpetiator haW 1 *  ,
Hiftrio fed quivis fervidut ejfe cupit .

Sec gravat hieproceres vilis perfona Dromo n,s *
Sec magnos mimos hie pudet ejfe Duces .

Qfid facerent plebcs 9  procerum for dent ecorond-
*s£mula funt capm catera membra fuo .

Sec cum de tali nifi parta laudc theatro■  —

Quarat adhuc firmo nullus abire pede •

Semo tamen feena curat fervire decenter ,

E bibulispopulo nemo placere ftudet.

Turpi a cordatis crebro fpeciacula prabent.

Etpuevis rifttm fape moverc folent.

Vel cum per medias grcjfu ti tub ante plate as
Incedit nimio turba gravat a me'rot
Vel cum nollurnis funt edit a pralia luftrts ,
Mane per infanum commeranda forum.

Vel cum magniloqua fe jafiant voce bifones »
llle quod hefterna pocula tiofie bibtt *

'

Likbb Secundus. 355

quot Joins focios ftaccbo dttce vidos
lllf^pulcrit fomno tradere membra gravi.

V l <>d in fomnis trad as per pocula nodes

yuf trit . a Jfduc labra rigante mero
y r  tidenti jurat fc voce dies per
% ar>i  tottltos fanum non habuijfe caput.

J u °t nodes ratione bibendo

tyq?* rit 1n  fad a forte relidus hara .

■p kl  dc vitto f e  jaditet hofpite, deque
*?. d'vifta forbitione dome.

I lcet  a btbulis alios audire triumphos ,
K^^'mnthaujli fix a tropaa meri .

(£i? W/ ^ hac alitid turpis jadantia ft gnat,

^ lnr^ rnus  re ^ a  rcrri  re P Htare  vla }

I tl  'jj eni cl amijfs r at ton is-fenftbus , omnes
^ >f ^o (' Uturn  bibulos degcncrajfe pccus,

J> t d'jfabit benefana mentis honeftum
turpi fumere pojfedccus.

> crn quam credo (nifi ft fcetleratus & excort „

* it* rn t uic/fA

c e g; it e ffrovtcs , & cert.a oblita pudoris
fy<tq u  ubfurdtim currcre quodejue nefas .

OctJ. %uofvis fnblato jure potentes
^belles invalidofqucparans.
t] tubans bes non mens Lin<ruaqtiepo(tint
K t $* tH * ojfcium [cdor obire fuum.

>7

•V«

r  gravis immodico fapientia vino ,

i ^*h a f U}nur  multo fortia cordamcro.
r Jffan ,c Bacchum comitantnr inertem 9

l unoncs  ebria monjhra put a,

. ^tql Cm , t0 ^ lt  Bacchus diferimina reruns ,

am hQ . rnintm  prorfus non fnitefe horn in cm,
r** r’ e - c ^ ara  venantur pramia fama ,

■ f hinc bibulos nominis ardor habet ,

554 De Arte Bib indi,

Loiorcm inviclum did laus major habettitr*

Oh  am did he fiords aufibus cjje parem.

Ilanc a vide famam proper ant contingere
Landis ; & hanc alits praripttijfe juvat.

Si venit e nigro rncmorabilc nomine tiomen ,

Si venit e v it its Candida fama malts.

St parit aternamfugienda infamia, lauded)
Turpi a ft prafiant lufira pcrenne dec its,

Qut non parpetuo vifiuros tempore fptret

Infames btbulos dulcis lache tuos. .

vAt non inf ami fubfurgit gloria fama  ,

Turpibus e rebus gloria nulla venit.

Lf ad virtutem tenuis perque ardua callus
Hoc feptum duris ftndbtts horret iter .

Htnc ille ajfeqnitur Celebris praconia fa»l*

Qui tolerat caftts laudis amore graves.

Hon vino, virtns fudore paranda  , paratM>
JErfama crcfcit feduhtate dccus.  ..

Sed qua ftttit tandem illius praconia
0  bibule aut fama portio quanta bona ?

Si tua multibiba vefania feeda corona
Laudatur , fanis vituperata viris.

Scilicet hinc oritur clarum & laudabtl* n °  ' ,

Si jugi made as plena lagena mere  ?

^Aut ft nemo tuo vajlo cum gutture juft ttrri
Certamcn vini potor inirc potcjl  5  tjjji

Hocejfctbaratbrum,& vajhtm fupcrarccha'O
Mut Irim bibulam vinccrc vcllefitt .

Lxuis humanos fenfus , & bcjliafafi^j
Vt paucis placeas turpia quaque facH :
Dcgrcge vinofo partes fert ille priores, ,

Et caput efi bibuli famaque prima chofi*
Quern norur.t omnes lenoncs, fcorta , btbon'. *
Caupones, mimi , balnea cun fia, coqtj l >
Luforcs, feurra, leva, vctula, parafitt ,  , |

Men ft pet a , ftrvi , ftrdida lufira, p r0Cl  ’Jilt*



Liber Secundus.


£ f  AfK hibajas  , ton fores 9  adde Cnathones ,

Vr rt ^ l y. Xitim  luxus dcfidi&quc grcgem.

i^ ,<trn  vero laudem (r fpolia amp la reportas %
Out ^ laudat fi mala turba gularn .

j). ^ridicule conaris amice probar i
\ty tris  snfamis perditus atque nepos,  •

P r f l9  ^' s  obfequeris vilis tibi vita vidctur  ,
' hatictanquam putrida poma forcnt.

he

tr * u *n peccas graviter ttirpiffime corpus

° prtpYopcra
lpaTP lu r*”epc

mox periturc nece ,

K. f' r »s

V-f,

nepos quam par tfi virus liguris  ,
cer/e homicida tut •

1)n *todicis quoque fuffocat tmbribus arva  >

f tccos  y tnoderatusy agros.

Wcr • v/7/,  > prodefl moderatior uftts,
iH um n9n  bene fart us amat •

*ll<i r*! VAT * 0i  Sybaritica vita dolores >

,f  morbos multiplicefque cruces,

I Her^L t¥ ^ ,a ^^ cm  vino enervata vigorem
V > tnalis corpus fiuxibus omne dolet.

^ ln 'Tu^ !??**** vcrT ‘&° odiofanfurgit .


c  *ffidue pallor in orofedet.

^Yitici* Us . ; tremu l*> digitiaue rigore retorts »*
^»c * u b* articulos fava chiragra Icves .

n i*: r*»t ■ - ~ - -

✓ Vervi fi ne f en f u f*P e  jacentes ,

,,J c 0{ £.. ^ jncertos inde podagra pedes ,
K,fy>,c 1  W Ul di  , lippi , femperque rubcnics ,
9  °orrupto tormina ventre ruutlt•

^tti f 9 jj^ Ue  f° nnt  Jlridcns tinnitus ab aure
cji l0  at in  duris rauca cicada rubis.  '
h^'tcbV** mu ! Tl pl* ce *> veniunt denfo
fubi**’ i)nic f ca bieSy bine quoquedj

( ,

agn^ine fe-

quoque dims hydrops

- I<C morTes  > atque inteftata fcnctlus ,

bin*** 1,1  S e ^do mane* reperta toro.
btifj c  ^ ”°fiurno fur talc's tempore fomni ,
*«/7; fpeftris irrequieta quiet ♦

llinc

3 5tf De Axis Bibendi

Hinc Hie eft ohdi deter rimus halitus oris.

Fceteat ut crebro fpurca cloaca minus.
Denique totius corruptio corporis indc
Imminet exitio pr.oxima multiplies,

H.£c tua ft viridis non fentit damna juvenl^’
Hoc graviora tibi funt■ tolcranda feni.

Si non ante diem te funere mergit acerbo
Ebrietas , plems immoderata cadis.

Omnino btbulam fequitur mobofa juventaVti
Subjefta innumeris ante feneila malts.
Semper habet comitem ftolida hac vefaniap^
Suiit morhi i mm q  die a premia luxuria•
%Atque hac eft fero egredtentibus obvia turbos
Ha vetula bibulos lichhobiofque manent•
Tanti quod mentem. mutet conflare viderm#
Vnde folet rabies , unde venire furor*

Vnde tot afflUtx veniunt difpendia vita*
Damnaque paonia non medicanda manu>
Pojl, ubi corruptum eft nimio jam corpus
Et dotes anxmi difperiere tui.

C bruit & bibulos cunftarum oblivio rertftts
Par‘cm animi memorem plurima vinati#"
Non fecus ac ftygii lethaa flujninis uneLt
Tollitur e memori pettore vita prior•

Vt taceam rixas, lites , convitia cadet
Multiplies/atlas ebrictatc duce. j

Hon opus eft rcbits manifeftis addere teftett
Sed tamen e mult is pane a refer re volo. %
Et quid egolonge peregrina exempla requital'
Fare age quid nuper perdidit a^ricolasl
Ebria^feditio villas vaftavit & agros

Igne , furore , maim  , fanguinc , cade , M c  ■
In vittum Hannibalem camp an i pocula luxtts >
Vsncibilem latio fola dedere Duct•

Magnus .Alexander vino furiofus arnica
Infecit men jam fanguinc Clytc tuo ♦ of

uft*

3  Liber Secundus. 357

\f C t! Cre  impcrio Vitcllius excidit , unco
^oj, ac , ,is ' dclici(s y  (anguine , pcne , wrro.

S ec j ,il  exfinxit feeler at um vita Neronera,

%id aXti7rt  mores Sardanapale tuos.
b e *r e> f orem  plurcs vitio ebrietatis avito
,0  pulfos , imperioque Duces f
e  Romanos annates , excute noflros

^ cxa ^ e ta ^ a cu pi*'

'« habet valum prifcorumfabula veri ,

%Lapitha  fuccubuere mcro.

,£ Ct ‘ v  ^ftichios utres Polypheme bibijfes  ,

0ct *lum fic Polypheme tuum.

J<i * Ir °tofernem meat ebrietate fbpultum ,
tell or cm Biblia facra docent.

Jgi trahit cun St d nefaria fecune

cum Sodoma verfa Gomorra jaect.
! } b l! les  nofiro feclo fatis indole clara
l ''btii^ Urn  v/r,zi  ebrietatis cunt  ?

exhaurit■& ill* crumcnam : _
cenfus contcrit ebrietas.

Ac r ° S  ebrietas Crajfique voraret ,

A f, » haapatria dilapidantur opes,'
fotu? 9 ** 1 * 0 ™** comes  ebrietatis egefias

'"h

e  . Jgeftatis nigra laverna comes .
tec 11,l< lum compellet ad improba fafta  ,
P nre * numos fuggeret arte mala.
j fy c  t a iy tlUm  lucraberc turpe malign is ,
c t - m  fi n * s  ebrietati serit *

0 y'flenj- 9 * % e ? ter  f°Htis vult rebus inanis

)^'lici er  * r,lnt > vitlt plena pocula men fa,
^ nin*■>  lautitiafquc cupit*

lVltt * Lydi , <t«f opulcntia Craffi
‘tyiq \-* 0n  P°tcris otia lenta fcejtii.
**tmif* av * s  font nulla: ignavia, f c/uas
ns  P e penr, pigra prof undit opes.

’ /<■/?« fern per habere dies .

£f

35S DkArteBi bend  r r

Et tA7r.cn affdua magis affuetudme crefcit
Potandi per fc magna libido fatis .

Heine potes ,/Ilaftu nunquam deponerei nunqu^
Hanc drgujlatam linqtiere tyro potes.

N on fene'gujlarur tencro , mihi crcde paldt*
Efca voluptatis perfidiofa mala.

Quod femel h+ud facihs Jit deguftata vclith*i
Pclhrur a  pingut rt k on bene pelle ranis',
tsf.grc Ithacus potuit foeios avellcre Loro ,
Quam mo dice prims: vix tetigere Ubris .
Dulce voluptatis Lotus blandumque ycncntlttti
Quod degujlatiim linquere nemo potrfi ♦ ,

Inter (a  nemo quern cura dorr.cflica , quetnqid
Cum pucris uxor follscitarct , crit.

Oita, dum tu potas, dutn plunma pocuU fow (5i
D:un gen to indulges , fpongia plena , tuo ,

L<:.da fedens,mifere deferta luget in aula,

Efur it & vacuum j'or titer ante fociinu
Ssvc pu die it tarn vendit , fie cogit egeftas ,
hi formarn in qiiaftu Jicbiljs uxor habet.

Eu quoque forte alio fiagras tunc mcBcbttSdbig n(1
Semper ut eft Laccho faeda libido comes*

Sic facis. uxor cm lecli violate pudWi

Jejunam fantta fasdera. j unci a  , ft.--  1

>Aut illt pugnis duriffima cccna paratur >

1 t petit ingrntum fufle cibata tor tint*

Kullim ebrietaSy non ft Cicerone patrono
Sit rca ftsb Baerho judice y  cnujfa ions eft- .
Quam vaga men< y & vita parumcotnitatur hovW'
Os petulant , animus , lubrica lingua , Icvilr
Semper enim diet is maliorum rodit honor cs ,

Qyi t rah it tm mo did pocula plena men  j
Cu ns ab aitraflo rancct f cede aura tabaco’,  .

Quique in eo flimo thufquc crocumqucplltat*
Sir ahquis (referam certum tibi) nofeerc dud 11  |
SV/e raohianas Jicllerophontis aquas ^ f

jj Liber Secunpus. 559
f Cr  inoffcrifum multii profcidit , & omne
\,°1y‘>ium (mcritus) fudit tn tmmtritum :
y**** effient traducerc carmine 5 />r<e/o
^i/e conccptum fubdit amarus opus.

1  li** ft olid a fcnjir convitia lingua-,
^kH** ere  ttpproperar, roddere parquc pari i
V t , ot  tchtat tribune , hujufqueinquirerc mores*
\ n* ur ' torus nil rtift crimen crat:

*el cunUis contcndat viribus , ulltim
> quod haudfecerat ille, fee las.
Heft* 1  imp tine auferret maledilla-, fenatum
4 ^ ,f » i u ftj lte  & juftitiamquepetens.
§tJ e Cr  > qui jam juraverat omne
J  tqffi Hind , fobrius omnenegat:

Jd‘r ! / <rn  per jurat) 11dm dum fecijfe moronti
ici'c  * & dum fc nil quid egijfe, ttilit.
j f bir c * etlto ftis digit 0 bine compefcere lingttas :

'>><( e  (hoc eft) ntmir non maduijfe mero ,
iras ; fid ft fine viribus ira ,

K‘

"tn

'ft', & propria pandere pretfn, nut.

-prabitas, pudor & reverentia ccdunt ;
fur.ta, dolique locum ,

Hs  f u  per urn  , rcrum mala cur a bon arum,
4 nidi t °^ ttin *  > tar pis abtifus opum.
l^oce* P roc Hvis propenfto quaque patrondi
^ f eni p er  in omne pedes »

/W<* nocrnfque volnpta :,
]n v  bibulis pejlis & atra lues.

Tu! jnvenes animi corr,ampere dotes  ?

jj 1 *?** hac

corpus pcrderc quafo male  ?

\%»«e I** jj ac  florcm tener ,c exftinxijfe fuveuta f
c ***etd ^ at * S  ^ *& ra  * Cil duca, brevis
iSfui,- A tn  > * It j am tempore vita

> 4 t  ..

en 1 */ :tl lra juventa tibi.
^ ftuatis doclos evolve lihellos ,
lt1 $,t*arii>n nobile juttgc decus.

i(o  Db Arte Bibendi,

Quas tibi jam pleno fujfundit copia corn ft
Qua dccdrat nofiras Sittica Mufit plaga**
Jfia ad frugalem tarn fee til a dotla d: at ant
Quam vis corruptum tc revocarc queant*
Floret enim nunc ipfa fuis jam Mu/a CaM i,} 1
Jam pajjim celebres cernis in or be vtrot•
Hos ad honeftatem comites tibi fume fequend* 1
Pocuta cum fcedis fumcre fa'da caste- ei t f
Nullus enim patinis aut vino c merge tf
Poll cineres volitet do d/a per ora virurn^
Denique conce/fos pretiof temporis annos
Trcnfigere baud temcre fc fine frtige vtl ,s ‘
*Atquc domt trepidos fufpenfa mentc parent* 5 ’
Fallas abfumpto tempore & are rndis.'

Ne vehs ignem igni , nec flammis addere ^
Temperct indomitum fobria Lympha mtrfi
1-lac via potandi man fir at ur origine Batchs
Fulmine combufta dc gtnitrice fati.

Igneus urentes jlicit in pracordia flamntA**
*Atqttc mcro ufque meras ingerit Ulef** 6 *'

His fi n oliteris & tu calc/alius aduri,

Frigida fefventes diluat unda cadot.  /,/
Jgnivomo Bacchum fiagr.antem fulmtne Nfi '
Servarunt liqttidis  (igne pexijfet) a f ilS ‘ tli  //>
Ex hoc Nymph arum Baccho conjunct*  IT 4  ‘
Hanc nifi ftticris , quod bib is , ignis <tit>

VJ p

VlNCEH*riI OBSOTOEI


D E

Mite bibendi

. Liber Tertius.

jN 'Slftenus ornata frugalia pocula vita
piximus, & laudes fobria vita tuns.
^‘dim U s fcedos turpijfrma monflrq l/ibones ,

\ k  7n ala damn ofa non numeranda mcthes.

: Cf Ua  Bacchc canam,modo desin carmina vires

* - u fJue acics , & pettora tie fed a mergi ,
%) a)n libct immodicis deb Hit at a cadis*!

ky^' a r  largiftuo perpcienda mero*

iff"''

Pater caput hue , placataque cornua vertas
b,, dcs ingenio vela fecunda meo . %

l$ e * le rofa prius Jitibundis vitia camanis  ,
potum melius carmina mille fluent .

* j)° a  ™anu capias » animifquc virilibus audax
\ t) U & n a tyro rudis me dude bclla fubi,

®i°i) Cel ca P lt ‘ tnolles imp one coronas y
^’l et  odorata tore cdpillus aqua.

$it° rn  f n  thorax , clypeus Jit vafla captdo  ,
> 0 p^ihi pro rigido vitreus enfe calix.

if** ‘

\‘r tl bi pro rigido vitreus enfe

oyathtim, graciles pro cufpidc thyrfos

ne t tuba fubeat flee a lagena vieem ,
>v * f miles Vulcan id comparct arm a  ,

>ti,

^ mi lit i am talia tela decent.

q ct  atquc juvat vini ccrtamen inire. •
j ^•n ra fl! te  f u ff u f° f er rc tropaamero.

I n  '* s  telii orientem vicit & Indos ,

| ^ # Cc }Us  non alns omnia regna. domat.

! out eft virtiiS y animufque inpettoreprafens >
*l lie m vina juvant , & Jitis ardor babet ,

Q lAdfit >

362. De Arte Bibendi,

& imfign j attollat /th<U pnlr* 11 ’
Viclorcm pug me premia digna mancnt*

_ Nemo vclg mecum tali fiidare paUftra,

Qui non aUtitum potus abirc cuprt.

Nee qucmqUamfugio t  non ipfum credcL
Non Firmumi quamvis Cafar uterqttc j ut ‘ (
Si quit nos faltem dapibufque mcroque bcfi'S
J 4 cciperct, letho pocuU multa darcm. . }f)}

Qu as frames vim , quam pofjis ccrncre cl^
Tali a nos bibulot Ji quis ad arma voc et
Si rnc irritarit ct.iam in certamina Baccb ^ 771
(Farce pater nobis ter vencrandc) peta^'
*Audco vinofo pugnax contendere Como 9
Non fttperos timeo y  non homines timeo>

Si nefeis ego fum manorabilis tile FhiU 1,uh
Cui vim pal mam Farthia tota dedit.

Nobis cedit & ipfe Tricongius ille novella>
Fcfpetua Infubriafama decufquc fua- fyjtt'
Quem flu pet ip fa Methefugienfquctimcnfj ,te
Quern Silenus ant at , Manades &Satj r jj'  >
xArtem igitur difeat me praceptore bibe»d f >

Si quis'potando vincere quofque cuptf
Telida Phoenix  , ego fum Preceptor Iacht-
I-Ianc ntdlus pfa me tradidit artis °P e ^-'/} ( {?
Di.\era hidforfan  , quid agis vinofe tnafJ
Cur tuayrateritum Mu fa. ref exit opi< s  * ^
Cur tied nunc lerfs rcvoc,it Palinodta
T)ogmata jujfa pia fobrietatc coli  ?

No« ftoit hue fan* pugnantia ditta ca^ n  ’

Sic titubat largo lingua guivata rner °* ll dfi
Sobria per pet no conflat fibi Muft , nec < i!l d
Djjfona difeordi carmina voce canit .

Laudas afiruPa frugal t a pocula men fa r
Lt vitam tnftitui fobrietatc doces.

Nunc inqttis vinicert amen inirc lab° r °> J
lAclutum venint potus abirc voleus . '

Liber  Tertios.. 5C3

Quemhbct ultra etiam jaftantt vice laccjfis ,
^Atqtte par cm cenfes nan tibi pajfe dart.

^tod ft cunttii fui jactantia turpis habctur y
Sun nunc te jattas fronte fuperbe Thrafol
*011 ego fcripta,prius temprc praccpta recanto >
c  Nec men prateritnm Mufa rctexit opus.

Qlfam norit qttivis ilia fe jaCiet in arte ,

. Qutfque ftbi p lac cat , dottus in arte fua,

Jure fuperbivit fandi virtute patronus
'Arp was  , Latii gloria fumma fori,
ppocrati juftas tollunt medicamina criflai .

Nec falfam laudem vendicat arte film
^ non eximius femet jactaret •.Apelles \

Cum plures do 61  a viccrit ipfe manu .

vates merit a fe pr a die at arte 9
Qua docuit quo fint rura colenda modo•
fua* target Juris legumquc peritus  ,
v, 'Arte fua placuit Xafo poeta Jtbi ♦
tr £o met fucro vanus j ablator honoris ,

$i ilia qua valeo glorior arte rnea ?
fyo nam jure mihi communia jura negentur 3
Hoc aliis liettit  > cur minus ergo mihi  ?
ego tc jubeo frugalem postere vitam  ,
hor ut infant jure proberc metises,'
rima qua vifa eft tuftra fententia menti
^'Audifti, hanc animo , hanc mordicus ore tent.
Un quam plura bibas qttam corporis cxigat ufus
x frugt cur am fobrictatis babe.

quid ages ft quis nolcntem ad pocula coget  ?
f .jW price f  nunc precio, tcrrijicifque mints ,
^ro etiam gladiis (quo nunc Junt morebibatc^
C'ntauri) trucibus blandiloquifque togis.
j ' {>n  tali pot ius malis contendere ferra*
j ff^ratius atque tibi neftare vulnus crit}

1  \ l ‘d facies quo tics inter ccenabis hone ft os  ?
f  j' Pocula qui paulo liberiora lAbunt ,

CL 2 Talsbu:

I

De Arte e ib eN di,

Tali bits obfe'qttio facili fcrvirc negabis'i
Ejfet in human i pccioristllud opus.

$ ape prop inantum pretiura nomenqtic dccufquc
Mr.jus exit i quam quod fpcrucrc vino, dccet.
N'- enpias Ulos inimicos fumere juxta  j£>

Qui prodeffe tilts, qtiiquc nocert qtteunt.

Scd ficc temovent, quod vaccas atqtic camclos
Dicunt potandi non fuperarc •modum.

Relie equidem vacca faciunt, bcllcquc camcliy
Vt fert ingen turn , nam ultione carent.

Qua ft imbuta forct, mox rcfponderct bouejlo
Vacca viro, faceret tardus afellus idem.

Scd 71 cc vina hi bunt , irritamenta bibendiy
Quis  ( die) non liquida mox jattatur aqttd  •
Die quot in bofpitiis invitum fepe lacfjfwit-
Conviva primiy advena turba cadis ? .
Longinquis quot its hofpes jattaris in or* >

Extra feu quotics ad loca mijp.is adis,

Sapitts inviti cafupotarc jubemur.

C.ogimur inviti quail a multa p'dti.

Omnibus in mtnfis vino certatut, & owns
Vina loco pajjwi pralia multa movent.
Quartans ccenacarct tali , qua prandia pugn**
Sorbitione meri'qua (rogo) men fa caret*.
Cun&a ftper vacuo nunc diverforia potu
Fervent, vinijluo fiuminc cunlia niadent,

Flu! la fuit mult is feclis vinofsox atas,

'Magna potes, fi nunc fobrius ejfc potes.
filter ^Amicitia cyatbum Tibi prabibit, a ^ e P
No; it i'am tecum pot or in ire cup it.  * .

Tertius, heus primumpotcris baudfpenierc
lncivileforet, carpe libentcr, ait.

Quart us idem loquitur,cauffam quoqtte quintV*

Qua  tibi flat ntillo rejicicnda mo do.

FIci nifi pocla fepens contra reverentcr bon(f g1>
Frobro cenjeres id tibi jure dari. -.y

Li b'er Tertius. 365

/j-tc ftirit jufiA.ta.ntum praludia pugna 3
£ fyfent hac aliquo ‘ vinafexenda modo.

Cc<?  bibent iter urn verfo r edit ordine primus*

^ ffpitii hoc veteris teffcra grata, facit.

0tl tinm melius vtilt con fir mare fccundus,
ft "fine crcbros calices prabibit tile tibi.

Cll 'cct baud dura patientur fronte fequentes
fperni y  quanam die rat tone precorl
c fifismbit men fa quidam torquatus eidvm,

7  'ulta cut in digit is liicida gemma micati
kl  caput efi rafum , vtfiis etijfcfta  , cicatrix
furima %  & hircinis .from truculenta pilis 3
h j Hi  fi quid babes animi data vina recufa  ,
ft. ficutiet capiti tps/cula fpreta tuo .

jpmcl atque iterum rcfpondes y  provocatilium
Vj* 'dulitas : retines jam mifer aure lupum *
i a ^os vitare , cibum vis fumere folns  ,

^ ^ tecum rcliquis publica left a fovent  ?

Vfri  fumptu folus ccenab.is , & omni
§f' lino phago femper du/ior hofpes erit,
nc ta t* ffuccum/jerc  pugna y
I §i rtc  pereximia non opus tjjc put as)

$ U ,d' s  a cuntlis promifeua poctila forbes ,

^ <c ° yi * fi retines pettora fords eris,

I ^^i tradiderit tibi , non erit ille magifier'i
tyj U S 3 at fiolidam futilis art is opem \

j fibi complurcs artem grandi are para

fib

1 grandi are pararnntj

0 rp rteni  potandi fed fcbola rara docet.

minimo fidt■ praccptq magifiri y
'btf* potami cufpidis infiar crunt.
ft^ n quamutaris\ quid obefi lumen armapdtajjft

•M I pi$ v  e  J u ‘d in qrtfbmptu tela ten ere nocet'i
teM P us  vino fa quod exigat arm a

'"foi,

fringes , fi non ad femur enfis erit}

;s ur  duiris femper fiet miles in armis y  •
{ anten hand femper  > qui gerit arma > ferity
Q* 3 &£•

i

)i6  Di Amt Eibendi,

Ergo Animal opus eft deciles at tenders , noftra
Jftui dare militia nomina forte cupis.
Pnneipio feu te par dux it ad orgia cafus t
Sen ratio certis fubdita eonfiliii.

Et tibi pro veferi eft abeundumaut lege btbenduM
xAnt max in mtilto pervigilanda mero ,
xAut agitanda die vino convivia largo ,

Si fapis imprimis providus ejfe ft tide,
xAnceps cum bibulis tibi pugna gerenda dttobus
Certanti infufo ncftarc femper erit.

Primus erit tibi qui fputamtna vina propinat ,
xAlter erit cui ru pocitla ftcca dab is.

Primus te contra potansferct arma> fccundut
Qua tu depellis fentiet arma 9  bibax.

Sec plures tecum cert Amen inire falerni
Optes audact fttftineafque manu,

Soluit xAUides vires tent arc duorum %

Fortior sAlcida ne veils ejje Jovis.

Vnum aliquern injignem numcro tibideligealomnh
Quem tua conftgant fpicula cun Ha trueem .
Hunc pete xAchilleo Dtignantern guttttre , Baccbt
Telts qua crebro plena lagena dab it •

Hunc tinum, hunc folum femper jaculaberis ho ft eat
lttus cxcpiat Joins & illc tuos .

Pugnafti magna victor Uudabilis arte ,

Talerii proftravit ft tua dexrra virum •
plus dedit </£acid.t laudis fortijftmus Heftor 9
Quam rehqui caft tntllc dcdcrc Phryges.
Vmcere nec vulgo Danaos Priamejus heros.

Sedftudttir magnos Jltrnere quofque Duces.
Semper in audaces fprelo Therfctc Patroclos
Intent os habnit bclliger Hetmr equor.

Sec tibifperandum eft cutiClos te vincere pojfe,
Pugna eftunius non bene ftrma man us.

* In valid* ftunt diver fa ad plurima vires ,

Celled a nunqunm debile robuu habent »

Si bs~

, Liber t e  n t  t u s. 3  6 y

*1 L'i,  .

ad plures replent tun pocula nullum >

^ e « ^ reptebunt pocula mult a cito,
r  ‘ r <t oppugnent unum tun pocula folurn , c

14***° v *fto  , ^or /5  ffj vulgns adire ferox :

fifi fuccumbis vi Bus cert amine  , magnt
\ t iXT 'us- tsEnexfuccubutflc mcitm eft .

tit cupitaLetttm viBoria laude
tyb l * at  > p otan * fi c  age viBor cus,

1) tt2e *ftor‘qua cuique feras qua cuiquepropines >
tibipar prompt0 reddat ab ore pari ,

£ °: dijjtrnula cytthos , ncc pitrcc fodali,
multiplies debita vina precc.

)^ft ars patcras pofte evacuate capaccfi
ft ars plenos pojfe vorare cados ,
ft art is opus phialas Jive are frequentes,

\ r v *ftos vini non trepidare lacus ,

W* Romitnum potando aquarc Bonofum ,

° n  ft etiam fir mo firmior cjfie queas
r \jf tt . arr * s  °P US  > tjirtns haefumma bibendi ,
% f( J tl bi compotor reddat ttbique vicem.

l-f ecet  attentum te peftus habere bibent cm,

^ 9 u'l £M ^ os  ^ 1 P ra fl at  habere nimis.

g^bi'-s obferves, qua pocula cuique propines  >
^Xp ( VtQ ti* graderis calle, fodalis eat ,
to ■ f dico , nemo eft potando fidelis  ,

L .J Her  '

P°tcs nivcos coracas, vo lucrefqtte chelotias

He rrs cautus dccipiere cTcbro<

p lumas ante vide re
h . fidum potu , ex per to mih

yne nfura qui fine fraitde bibat ,

M.ulf° ^ft^accm memorem deccteffe , bibacem

mi hi

ras ,

raff, fodalem »

0  memort mente valete dccct.

^ r ~k‘i a  tUam C(l piant oblivia mentem .

tacit a vanafalerna manti*

§2 'Pudendum verbis compelle fodalem ,
f appellant', heus mihi redde vicem ,

a*

He us

568 De A jits  Bieendi,

Hens mihireddc vie cm  , (team da h ac p otnla refa n >‘
Cur precor hoe vitrum ccjfyt ? & ifte cal is  J
xAd refpondmdum cu.nclantisfttpifis anxcni
Velle: meri mernorem quamlibet ip ft monc>
Quo n am fepe alias plena crate re laceffts  ?

Quo forbes avida pocula plum gala  ?

Si non dan operam bibat ut data vina vicifftM*
Quem ctipts oblato Ucpofuijf&mcro.

Qui non lethai potarit 4  gtirgitis nndas,

Jilc mihi princeps forbitionis exit .

Qui non mob; lib us tradit fna pocula vent is,

Sed refponfa petit nettdre, viiior ah it »
Expcrtus multos bibuli virtutc ditelli
Vidi potores non habuijfe purest
Cur funt ante alios vino potuqtie rcplcti'i
Exhaufti curain non h'abucre meri.

Hujits ego opfervans prxcepti & moriyf? uf liS
Pnedam de vitlo fapius hofte tuli.

Hoc & tu potans obfer va, vittor alibis ,

Et dices artem pondits habere meam .
rraceps ejje cave  , Jlolidi neqttc ProtcftUi
*Antc alios Danaos amulus ejfe veils.

Sed lente propera fpumantta vina bibendo,
iAut properc nullo vitius ab hofte cades .

Jpfe re^ens fejfis inettmbe , noviffimus cxi
In pugnam : fejfo* vinccre quifquc pptefi-
Crcde mihi non funt Bacchi properanda duello*
Sed fenfim tmdp prof cicncla mere.

Konnc vides ju^mes fer vents mente fcroces
Vt fubito exftintio potions igne jaccntl
Dum temere properant non feftinanda fdlct ^ 1
Et cumulant haujlus hauftibus ufque nov »*•
Canola quafi in eeleri ftaret vitloria potu,

Quo te non alios ebrius ipfe gravas.
Sanguineis bellis fiepe eft prdperanria lucro>

Qua dux incantos obrust arte vires,  , ( f

“il,

Libir T ertids. 369

We imprnvijo p/ofiernit marte ejuictos : £

vino'fa pigra fidfamfi pugna mora .

^ fubitoi avido' calicos ingurgitat ore  ,

^ ^id:cuius primum hie omnibus cjfic cnpit ♦

&° ra 0 monitu pot an do dent.ins, ipfc  .

* ar  minibus dices pondus inejfc meis.

proper are vidcs crebro hnic occurrefalerno  ,
i/j 5  facilis fit proper ante racro.

*1* tabor efi ullus laics fubmergere potu ,

/e mergunt fedulitate fua.

Q p !  'miles piers ternere procurrtt in hofiets,
fitltus nulla- quemquc laceffit ope  ,

ntido , parmaque ihglofitts alba ,
c faa culpa viiius ab 'hofie cad.it .

^ tl l'i ne cveniat lente proper are neccjfc efi,
S t(l  cl ycumfipciUs lamberc vino labris.

xfi'Tae vtna vora  , ncc avariter ingercpotum >
ojfi Cc c rcbro magnis hauflibus inde mejfunf!
ebrietas if a fefiinata bibentem,

ti* v °mitu tulpcm ridiculumcjue facit.

pfltbus evacua carcbefia magna pufillts
br,‘ l ^ at ‘ m - audaces vina vorare fine.

i,

^ubens priwos illis concede triumphal ,
li/ t  P r *ma pugna celtica corda gerant.
p rn a laus tua fit, tua fit viihoria, tantii'm
invitta conferc hello, manu.
pranfus ad jejuna pocula lingua  »

Vlnum  vacuo ventre crepanre bib'c »

G) n, fi vitaris citius replebens illo ,
conabaris tu fuperarc ,mero*
jfi n p'es vent rent grata dapis ante faburra,
bfiit/ '“"damentum potibus ante jace.  ^

daptbus, licet urgeat units & y altcr,
i,on dum pltnc fum fdtur^ipfb cibo,

§ j €t  ‘He morns  , necprandia lenta vorantem,
cl ‘jtiaret cuinam pocula prima feret.

5 Intcrca

*70  De Arte BiBendi,

Inter  41 veniat tibi grata cup ids bibendi,

Ante merum fumptumWfi bene pranfus eris*

Hinc improvifum ftmptis tnvade cypellis ,

Dulcia qua blanda reddita voce bibat.

fluent ft compereris ad vina bibenda lubentem ,

Et facilcm  , alter i us , qua via due it, eas .

Praventens feniper nullum concede rcgrejjittn,

Quo te de curfu detrahat tile tuo.

Succedant calici calicos , catchefia truth's•

Inque locum fubeat vafta capcdo cadi.

Nfc mora , nec requies , fed crebragrandinisinf#
Ingere non pigra pocula multa manu .

Prothea jam refines, conferinge tenacia vincUi ,
Sec requiefeendi poffit habere locum.

Efficc ne poflhac quifquarn te voce lacejfat, ]

Pleats urge cadis hac ubi ftgna vides.

Dum jam faftidit, dum naufeat tile falcrtifM*  i
Emicat & fubito magnus in ore rubor.

Jncrepat aft-antes feva dum voce tniniftros , J)

Pocla quod ante alios uberiora bibat:

Si jam balbutiens verba impcrfefta profatur , U
Sape ptiellarcm ft petit ager op cm,

Pocula fi crebro l ambit, fi vina p it iff at,  i>

Ef crebro ex udo ft fpuit ore merum ?

Caliidus effundit ft clamve palamve falernuMv  fy
Hac ferme villi ftgna bibentis erutit .

Jam prior exftinBts flammis deferbuit ardor»  \ (

Vrge mero  , vidas jam dabit tile manu*.

At fi pravtniens aliquis te oppugnat &

Et jam vallavit obfidione meri , . i (

Accumulans cyathos cyathis, hauftttfque fid’ 1 *

Hauftibus ingeminans, conduplicanfque noV ,S)  j

N^c refptrandi ubi linquitur alia potcjlas,

Atque retinendi copia nulla datur.  , j

Hoc opus , hie labor eft curfum tttrbare fcroci*

Soft is, & i plana vertfre Vila via.  (


v ‘tt (

Liber Tertius. 371

0 re*»tjuc meri palma fpoliare petita ,

£ ^ut a,ejuo fiiltem Marte rcdire domtim.

quotics pugna es congrejfus ini qua  ,
^ * ft ant ante tuos pocula multa fores ,
jP°nde fenfim nee vina oblata recufa >
r edc fuis and,ix viribus illc met.

itj.

J ea  pofeas magnum crater a miniflrum  ,

^bT Cni  bibat alterJia te referente vice.

qucrnlo fi fpreverit ore falernum 9
* debere pal am te ftbi multa docet  >
l°lvenda print portati debita vhi:>

%:[fi reddendum plenius ejfe vicem «
l } e - 1Us  eccc a te tot pocula plena rcccpi ,

\ >c i tte n ec invito fcdulus ore bibi.
j !*>*en hoc lino <& primo cratere gravaris ,

Star jujjit fummns me tibi ferre pudor.

q  71  fi hcrieflarem te contra , ferreus e(fcm  ,
^fifiiciorque Scythis , barbar torque Getis.

£ a  qua mi hi adhuc d te forbenda fupcrfnnty
non a ' ia  feduhtate bib am.

I 7 ,* til  inhumanus > ncque eritfie truncus agrefti<>
t  ?neat hoc pafto vina negate tibi.
pPto vino mox efi de tramite pulfus ,
^i^^ ae 1 Ue  de curfu vela fee undo fuo.

I ) }\bi folvendi fpatium tempufque parajli
\c^ ta > qua folvi flagitat ille fibf

c -

l;! us  «/ ne te properata protinus obba

& ceteri iegravet ufqne mero.

* J°rbcnda duo print illi pocula , primum
fysy f um pfit : demum quod tibi ferre cup it.

. p 0 Ca  f*ci(i clabitur tib't copia cafu
( fya an d° primum qua tueare locum.

j^ Ue  addas primo mox altera dona met alio,
dab it his alius tertia vina locus.

(j fi n ° n  alia evolves ratione Lyxo
W*Jpn», fi til naviter ufus'eris •

<±t IU e

$7* De Arte Buendi,

PUc,tibipraftabit vijiofam rcgula palmam »

H&c mihi vitions nomen habere dedtt.

O mihi prateritos referat fi Jupiter annas y
Qualis eram juvenis plurima vino. vorA'i*
Dum fir&ia ftabant juyenili tn corpore vita*
Nee dum dilapfnm tempore robur erat.

Dum viridi fueram vini patientior avo
De vtno referent mult a iropaa do mum*
Talibus mftruttus praceptis , arte y  magiftro t
Straviffem cunttos forbitione meri .

Obvius hand quifquam mihi fefe imp tine tulij (i
Sett venijfet cques y  feu foret tile pedes.
Haufiffcm Oceanos totos y  vinicjuc paltides
Sic caffe m y  oblat i vafiatjue ftagna merit
*Vt quondam Scythicts audax fum cognitus oft 1 *
Bacchic a cum primum miles in arm a rtii.  j
Qiiando Cypcllomachtit Parthorum dtiCior atrort
Mentefurens bibulis intultt arma Scythis *
Horum feeptra tenens regalia forte'procaci
Chandopofes noflrum laferat ore dueem•
Miferat Oenoptam rex Parthicus anr.ua poftc ,:i

Reddere qua debet poctila Chandopotes.

Inter at ille probe jam vina liquentia potui
Debitor eft olim rex mihi vefter , ait.

T)ena propinavi totidem mihi poctila debet ,

His mihi ficcatis annua dona feret «

Hxigit tnjufte mnlCtam, refpondeat ante
Ceu par eft , docies pocula den a mihi.

*Vt noftra leges & fader a fatia lo quant ur »

His ftet  t five feiat bella p.irata ftbi.

Rcttulit Otnoptas v.nofiditta tyrannic
Ilia movent ftomachum dura Cypttlomach
Sicut fape levi de cauffa atrocia fur gun t
Bella hac Ji cauffa Its fuit ortit levi.

Ncc mora colleths rnox regni viribus addit
III* fibi Thracat , Bacchuolafque Get as, t

Liber* Tertxus. 373

K ^ t J Ue  Leon linos, vOcat ad focia ar/na bibaces
§. r <Vtcos  , bis junttns tunc comes ipfc fui.
lc 1 ntrans Scythia contrafto milite fines
p ^ trip it bo fill barbara.regtia man a.

apatur pajfim poclis ingtntibus , omucs
Q^ lCc antur crebra forbitione penus •

^que hofics nollcnt nobis occurrere pugna t
^ bA  conferre palam fgna pedemque negant.

,' 71 ' vaftata circum regione Scytharum
^inxitnus Oenopolin o'fdione gravi.

bene munierat dhCla tentoria fojft ,

(y jatto va/lo caftra Cypellomachus,
ia fdopotcs <104 portis erumpit apertu  ,
Ij.^tjubita incatitos obruat arte Getas •
c ty nprovifo complcntur caftra tumultu ,
re *mc dtim nullo miles ad arma ruit.
f a £guntur caliccs, carchefa, cymbia » quifqut
^ ( r ° f e  quod pot nit remgtrity atq^e bibit.

j? re pifu t &ftrepitu,&fonitu y&clamore biben-
^tplnufuy & mixta voce ftrepebat ager. (turn
t >e llr a ^ rer,tt{  voccmqtit & verba loqnentis
Vif' Cm °  > fat is proprium fen ft ab aure fonum »
° r 'u>nundantes ri vi per cafira fluebant:

G dibus &fpinis lubrica fqualet humus.

L 'l*dem Ulius lucis qnis pocula fando
Vjj*^’ cer - ant verbis vina referte qtleat  ?

^T e s Cotylis nullum  , aut cert are cad: fas  •

Tan dibus Ecpetalis edita pugna fair.
p l P'*i multo pugnamus tempore Baccho y
Tf*, Cltat  audaces duttor utroque fuos.
j r f Zoropotes aciem perfringit , & infert
intrepido fgna feounda pede.

P^ l mtim grand: patera prof emit Epachtem
tr, c  Urti>n  & morofnm d’fjic'tlemque Scytham .
lt ar  n— a.— 1... ^AmiClum

. ulrorem Parafpondus Epdcbtis
* n fmil tm  vita y  monbus , ingenio ,

Q>7

Non

574 DsArteBibendi,

Son itnpune tamcn: vitrca volat obvius ore a  >
Plus quant metretasktres capiente mcri
Zoropotcs, Jlernit Parafpondum , /fernit

Latbropbagum & Lichnum  , Datbron & Oeno -
Zoropotc c virtus alios accendit inertes : (cbont/h

Surgit ab alternis maxima pugna cadis .

Dicitc Vcridics, non omnia pojfumus omnes,

Quo quivis cecidit viftus ab boftc mero}

Et meminiftis enim Mu fa, & memorare potcftiC.

Spcttaftis ficca pralia noflra Dea.

Septenis cyathis jtigulavit ^Alazona viftum
xApficorus , denis Pbortictts ^Ap/icortim «

Lexus Seftcrco ftravit Ncphona C'fpello,

Dejicit & Phlyarum , c unique Epulone Laluro>
Oenopblyga Abrobiut , Mctadorpton ^Abrodiatus k
^Autoropbes Graja vicit tttrofque Cboa • ;J|

D ipfale um grand/ Met hi am cepe mate mutism  , JJ
K’c/r, &'Opprcffit, lamina fe/fa fopor,  J
Ga/froborum vino, mujlo fepelivit Acenum
Syffitus, frater cui parafitus erat.

Qaos gennit Me thy fa genctrice parens Homojitut
Cum Mctriofito fratre minore Gcta»
i Offe recufmtem forbere petit para/itum
Perfufum multo Sympofiarcba mero.

2dixta mero in mediant ruttanti gutturc menf*"h
Compodcs largo famine fra fa vomit,  :

Trygobius pltires, qiiosfama obfeura reconditf
Reddidit oblitos  , immemorefque fat*

Quern tamcn Exoenus, dumforte meracius haurdt
Compulit in eelerem cam Comedone fugam.

Son tulit hoc Larco  , E xcenam cum fratre Par(fn°
Oppre/Jit cotylis corftca vina bibchs,

Vidit i tiers frat rum cafum, iugemuitque Dyfxn'A
Vltor , ait, venio vindice Larco mero.

His dittis ilium feriit Spamante Monoto:

De vi(io fper'ans hofle tropcea fibi.

Liber Tertius, $75

*{j r bens Lurco conatus rift in Ants  ,
bf ar/l que mea  dextra prxda D)fee fie cades

> & pleno miferum petit  «>imphicypello ,
Vj,!. bibit hoc Lurco , ter quoque Lurco replct .

«/'* we Lurco > tint eft Lxvinia conjnnx y
C • w£> ^ tendere quxfo mero.

£ lu * hac orat lingua titubante Dyfatnus,

^ r rt *it in fadum quod vomit ore merum ,
y e lon intonfum fatyra Tlymphaque crcatum,
^r >^ dt0  *tiondit Lesbius ore Tragus.

\( e [ on  hc\ud vino 9  fed vindicat enfe (rcurgus^
h^^atur Baecho viclima grata Tragus,
ft*tens vini ad gelidas ^Abftemitts undas
* quem feqttitur fobrius Hydrochar es*

I abjetta Ripfafpis ^dfymbolus ha cl a -,

^ec hcc \ ne  Thymbrophagus vina By tea tv-lit,

| j^ H ht mftantem frugalis  L Adipfus ^Afotum ,
C fc rta  ptigna fecit'& tile fugam.

Col/ 11  f c ^ P arte  Philoxenus atque Triphcfes,

v

Cur

, - infgnes hie bo vis  , tile gruis ,

^ l ft to  > &Corhon y  & equiuo guiturc
' Bibo  > trcititifque Hepos,

C* e ft tcs  crebris fuperare Progaftora poclis ,

1  W * 5  “qttalic'ulus vafta Charybclis crat ,
j> ,7 ?^ vicio palma ceffere rclitla :

! *&*”/ riis viribus , manxi.

^■ Us  710fir is hie plurima damn a dedi/fef ,
caperent munera tarda pedum,
f - at Vfnt C r plauftro enrrente vehendus t

Uf "o b,

f il fcro auriga defuit offtcium.

ares > v, "o dum duritts ttrgct ^dgrccctm,
Kf Ci re fy e fponderi poftulat ufquc fbi,

a $, re ftts crabrones provocat in fe 9
fyipt) e>ie l°P ,ro5  i )l  f ua  damna canes,

Cr’ yi rurn (tninime dumpracavit ebrins hoftern)
lni btts arreptum fternit ^Agrctcus humi.

$ 7 0  De Arte Bibendt,

Prof rat umque gravi patera ferity atcjue crucnM nS  .

Dentibtts exiuffis tondit utrafjuegcnas.

Et mifcrtim infultans dillis fubfannat amarih
Ecejmd ego rcttslt nunc tibi rite vicem ?

Ocnobares cervi cor babens oculofque caninos 9
v. Aut f non farts ef prabibc , phsra biham*

Ecce Philofcommo Grajo Philopagmone natust
Ebria Cbandopota caftra fcctttus erat,

Jlleut erat nulla clams virtute t  tiec armis,

Ridebar fatfo quoflibet ore tamen #
l)umq:ie vomit paffirn digna atque imligna reU^'

Et lacerat levibus pocula noflra jocis. ,

Obvitss huic tota fertur Manduco lagenay "

Qualis in Erpacbio dicitur effe pent*,

Hatifibus inde mbits flolidumcompcfcit idchiv' 1 ^  I

Vt nunquam pofl bac folverat ora loqua^y  #  »

Et in Bomolochum prof emit , & crimpth* 1 * 1  1

K^ptolomumcjite tttos 0  Philofcommo greget*

Ws it a dcjeHis fen fra difcedere vifi

Sunt hofles , nofiram Marte juvante manum*

Jam quoque Chandopotes decics pfytterc pefit u,f  >
Verfs vicius eqttis terga daturus erat.
a* •ppc Cypellomacbus rantum pfyftere Oibendo  j j
Noluit ex ignis belligerare fcypbis. "  '

lntrepidus pugnam nij7 rcflituijfet ^{plcftMj  i

Hie leantino natus  >Apleflus agro.

Inviihtm pcttus nulloquc domabilc vino*  , 1  J

Cut trcs nunc ventres, & tria guttstra  j

Ter vino fiernendus erat tria pocla bibenda , J

^4ut< labor inceptus irritus omnis erat.

Pentaploo v ini cert amen obibat & orca , 1 <!

Vidi non paucos obfluputjfe virum.  ■ j

Hauferat ille prius quantum non tres elepbA nti  j l
Naribus haufjfcnt , fimihi crede  , fuis , t  |
Jamq^neci SthehelumqfeditjThamyrimqjPo^V l

udtf, Lamum atq, Lagum, DemodiumqucGt* ^


( hh

Li*ber T e r m u s,

*77

oreaque Sabdrimquc Darctaque Thcrfilochumq ;
, Et pluses y  longum quos-mcmor'arc forct.
n< lcmciirafratrcm, vitto Philopagmonc  > ficrmt
^Qfophornm : we minor illcfuir.

Ic e go dejecii fratris cafts atquc dolorc
J^otn-rnotus , contra firenuus arma para.
dduftt fc nobis Eucenus & Ilapinafcs ,

^//«o <£* rp/er /»4»2 contulit acer opens .

^Pjcflc implcto quid me ftvijfimefratre
•>, yrres  ? <£- telis quid min it are mihi  ?

min as , r/ew/o jjomiturus ,  6^ hxc tibiport*
priusy leto dona futura tibi.
e ^e«j hie fax o jaccat Jtc frater nmltus  ,

$ . /c  , y7f contra ferreus illc refert.

pater illc mcrifaciat , _//V fanilusVachtts ,

$ in rtpias me cum confer uijfe manum.

0t *'de fumoft cultor forex que culina y
1''f° x  comitem fratri te fugitive dabo.

| €  ‘«jaftanti ternos tribtts hauftibtts utres

: £ t Pr *bibo 9  tres magnos his ego jungo cades,

I * ot idcm pater as una fuperadda capaces

; ^. etn per gutturibus pocula trina tribus.

L. 1 * intrepido ternos trib/is hattftifius utres «

\  ^ lc candis patcris deficit atcjuc cadis .

j)° rt4ens  vomittt feedat barbam atque capillos
1  £* Crcacnt  &foedcfubligar omne fuum.

* ni7 pem focii rapiunt , mceftiquefub urbis
| p a^ lca m °lli mcenia cclfa ferutit.

bulls colletta gerunt quxftcrcora fervi,

S'j Ur S nt  & immundas qttave Syphorbus haras.

! proluvics'i quafluminai quanta ruebant

^i** ^ e  ibus ftagna rtfufa tribus'


p Ce ]r*idcm tantum feptenis  N ilus aquarunt

us in vafium proluit Oceanum.

'«Ucib

'y’ r,2a  vidiffes fluitajfc poteria  , currus
1 v °tnitus y  lotos , plcnaque planftrPrap

Ennu-

H,

K

, *

578 De Arie Bibjndi,

Eunuch us regi charus gratufquc Bagoas,
iLLis vinifluis mcrfus obijfet aqius ,

Tres qtioquc Pygmai pariter male ft are pent *

In Tali capti gurgitc mortc forent. ■ - i ju r

Crinibus hos nifi corrcptos fervajfct fotus,

Ob quos fervatos civica ferta tulip.

Pit fuga per campum dejefto iurpis ^Aplcfo,'
Sec, qui porto ferox tollcret arma , fuiti
**4ut qutpugharctprotentd cominus hajta>
Tantns perculcrat peflora ettnttapavor*
hide Cypeliomachus fufo dfrrcge Trop&um  '
Extgir  , & don is afficit tile fuos.

Me torques &• denis auri argcntiqnc talenti }
yAccumuians equitem rex jubet ejfe novn n! * .
Quando mihicjfet equus , qui me portaret, tj!*
Semper eques , fed eo deficiente pedes. U*

Tempore fed Scyth/cos rcferammcliore triumphoti
Prxfentis non ejl carminis ifiud opus.

Nunc quo digrejfus fucrarn men vela rcducafflt
Eque vago in reftanr ca/le redibo viam.

Fac praccptorum fiudeas memor ejjc prioruMy
Sic tibi ferre quaint qua referentur , vpt^'
Ejl clypeo miles femper munitus & enfe ,
Munitum clypeo re quoque & enfe deect .

Quo fubitos itttts vini dcpellere pojfis ,

Prompt us & adverfa fpargerc tela manu.
Grande tuns  (nee fir tibi dura angujlia met)fa)
Vas femper madidas cxcubet ante fores
Hoc vice J7t clypci , quo non utcrc duellum
Dum tibi cum primis ufque duobus erit.
Extra fed pugnam ft quis te provocat illo  ,
Pcrge lacejjentis pellcre vina mero.

Vina propinantifor vina y  ferire volcntu tf
Pronnus edutto tu fmul enfe feri.

Sic abfle0ebis , feenfem continct enfit ,

Vtiler, dus clavo fic tibi clavus erit , ^  '

K

b

4
H

5
C.
5
U

' H
! 4
4
U

! 0
j D

^ Liber Tietius, 379

p^ u ^ttepracipue (nec cnimlevcpondus habcbit)
upturn memori condere mente Jludc.

j^ exrra  titimerum velis accept ar c fglerni y
X (1 1 C  V io d ab oblique tramite forte vtnit.

^J 3cne  potts eft geminis incumbere bellis %
bene nemo domi vina forifque bibit ,
plurcs alios ht'c ejfe fodalcs ,

. te  non cunttis pojfe rcfcrrc viccm.
vclle altquos itto flam feederc tecum
\l c ° n j Ur ato belligerare mero.

Tn r * us  accept a quam feedus fcindis iniquum *

1 $ 0 { Urn  falaci more fodalitii.

tit exhibeas gravis ebrtetate cachtnnos.

i5 0 Ue &° me vefirts vtribus effc parem.
A ? v °bifcum certamen in ire recufo ,

t (is C11  Ml AfVf «M«¥f A ITO'rft'

xatione decet fcinderc feedus ais.
m  mero vos in me fen tto  , dicas s

' Us  cum mtiltis morio bella gerat.

fi‘ nu um Grajo fed more bibamus in orbem
Kc ^* cet  > baud alia conditionc bibam ♦

bibens jutitto cum feedere cunttis
®ic 0 l erte * ens  nulla cum gravitate locum.
j ^ n cs unoqueparique laboregravantur  >

; $ed y ] V< lr ferre mericogitur omnis onus ,

I ^ec^ He  ^ ur  habit nunc hie te y  aliunde fed illt d
| C c [ypeo excipies omnia tela tuo.

Sit*** t,on foluspojfts fuccumbere virio y
r *fixus cris omnibus ipfe fcopus.

cur f us  tardarc fecundos ,
CUrrej1 *ci debilitate feyphos ,

1 »«

feypho,

verfampoclum jaculabere partem

j rtHs  emijfts obvia vina cadis,


It V U quoties aquo contendere Baccho 9
mi'[* rv *nda nbi  1  • r - *

, ti4  _ regula femper erit.

bf e  Pf T  °hliq:tum , fedcuntta bibantur in orbem ,
J attain alias pocula mijfa cruses.

Herculc

35?o De Arie Bibesdi,

Hercule amabilius nullum genus ejfe bibeudi
Hoc, neque vina magis candidiora fcio.

Hoc nijt clam for bent faciles ntuntur amici,
Vtttttr hoc madid a gem bona Sctxonia :

Hum codam Carer era pot antcrajfifque ItquorO •
He i mi hi cur vintAn non habet jjie locus.

Dtgna merogens, hacfuperumgensmdaredig^t

Qua tarn frat erne poctila aquofa colit.

Hoc etiam Taciturn, quamvis Jit ponderis infi&
bgattd magni minime cliffimulare queo.

Vt rnhil dgencro capias , dfanguinc jundo
Tantundem cape me pracipiente rneri,

Non ft te rogitcr, non fi te eulpet agrejlcm,
Dixerit &Jilicet pcLlori inejje tuo  ,

Jit quia rixofas damn ant convivia caujfas,

Nec locus ejl inter libera vina foro,

Inter rixantes or,to cert amine, vino
De itubio praceps arbiter ejfe cave.

Nec tetejle reus quifquam dtcatur, & tills
K^lterius nunquam nomine vina dabis.
Semper cnim tales donaria digna reportant,
Ponder e qua ccrto vina prior a gravant,

Qua dam firma par urn dedimus pracejtta bibtf}**
Sed tamcn ifia Jimul non levcrobur habetit>

■ Hacfunt ajfiduum tibi con firman da per ufuM >
Citra quern pojfunt dogmata cunda nihil.
Semper in eximiis potis efl plus artibtts ufitSp
Quam pracepta fcholas utilitatc juvani.
Vfu artes crcfcunt , ufus facit ejfe magijlrost
Vfum quifquts habet , grande juvamen^'
Qualibet impigro perfedior ars fitabufu:

Quisfatis hunc merita tollere laudepoteft*
Hoc nifiJirmatam tibi rite paraveris artens,
EbritOs immunda fepe jacebis humo.

Sicut ego jacui non raro in ftcrcore fcunllis
Hei defiitutus artibut) inque Into,

Cm

4 “

l' n fi

\ l ‘lp

%

L I B E X T E E T I U s. 381

^(fa f lilt  [apfuj  , quantum mi hi dcfuit ufus ,

'■ n J l rttft 0  jiuda fcilicer arte par urn.

J >r °ptcr noftris prxccptfc ipfc juvari
tup is , aJJidua pocula verts manu.
^'Affite/ce merum poture capacius hauftum ,
D/r. C fe  Subvert ant pocula trina cito.

p c r neis menitis vinum pot are grad at im  ,
hti° Cli ^ n  f cx lj °^ ,c » cras tl ^ 1  p oc ^ a  decern.

^ ft°do fey; vit ulum,poteris moxf'errejuvencum,
P 0 / tll a vis, cert os eft habitura, gradus.

^ rv -di merit urn non in fugientc falerno  ,
jL 0, ‘ ln  diluto , fortia vina bib'e.

1 f ferre vales, & aquatica ferre valcbis,
tf* c rkfcunt ripis Necchare cinbla litis.

£[q  ° ^ Um  f°Hda juveniti in cor pore vires

> &gentta pLim tibi ftrma virenr.
irdigrados cert a
lor ftes hoc ma^

t ft rn en hant artem mox infamabis, & ilium

fen tor ftes hoc mage miles inert .

G) t( jmen han’t artem mox infamabis,
^SP r * cc pta libens tradidit ifta tibi.

y^OHetfueris cert amine viftus,

\*k lli ' ! S >ofe  non omni viftor abire potes.

\ turf ****** Mart is dubia eft , fie alea Bacch i,
1 %, ft 1 *** fallaci vina favore quoque.

^ cet armorum  bellique per it us %
■ r  pZr al C  c<c 7 is hoftibus arma tulir.

v ‘ treai  Frafimeni Pcenus ad undas
*'fc te  ^ lt  Mufonios Mariefavente duces.
v Sp er * fi s  noftrx qt,tamvis bene tritus in arte,.
V- c * vift orem  fetnper ttbique fore.

1  ubi

deftitui cum vi tefenferis arte ,

dr.tisfraude juvanda tibi eft .

«Qu: / /ft H  do minus fa61 as in neblare frattdes ,
61  t ay . * l’ r  nirto , fallit. & ille f ke.

^itie/ n, fidiis alios & frauds videbis *

> ‘nfidias vina bibendo ft\ite.

Fra ude

3§i. De Arte Bibendz

Fraude finunt Bacchi leges dcpellcrc frauds
Cafaris ut vim vi pcllcre jura finunt.
Fallere fallcntes nullLfolet ejje ruboriy
Cretenfis metidax, fraude petendus erit .
Quid probibet Lapirbas aflu fapcutre fa° ce *
Centaurofque truces vincerc fraude men  •
Sprevit ^Alexander furtiva premiapal#* 4 ’
Nolens bojliles fundcre nocle globos.

Tu mage Trojani laudabilis verba Chorebty
Fnrari palmam grande putato dccus.

Falle mero , dolus an virtus quis in bofic re*]*
Fallendi formas mille tenere potes.
Corrumpendus erit parvo prius arc minifi cr >
*Aut clam promiffis alliciendus  1 erit •
Mifceat ut reliquis fortijpma vina , tibi
Sobria fuppojita pocla minifiret aqua,

Lcne rnerum rnodici tibi pfkbeat ille vig° rt
Sorbeat annofum catera t\irba mcruw.

Vina vetufiatem portantia linqueferociy
Si prafio efi mufium fcdule car pc nova #*-.
Vinum dulce datur , tu crebrius uterc duat *
Ebria dulce minus pettora credo faett,

St tamcn & reliquos deleftant mufia bibon eSl
I/igcrc clam calici vina vetufia novo.

*Si deprenfus erit facile excufabitur error >
Pincerna peccat talia multa manus»

Stpe for as exi mitium , lucrabere tempi** t
Qua deturbantur debita vina loco. .

*Aut oblita tuus qua tandem negligtt h°J 1 9
Non refpondendo Jic ego multa bibi.

Mir to alias frnudes firnul infidiafque dolofq 9
Qua  poffunt bibulis omnibus arte firui.

Si tamcn urban* convivas fallere quarts,
Mox a confiatt limine Symp'ofii .

Pocula principio qua dantur c tin cl a recuj^ n ' 9
Die potum vires non bsne ferre tu&* ^

Liber Tertius. 3S3

ports affefti fimulatos finge dolorcs  ,

^tcfjctaci morbos finger e froitte dccct.

. meri fore dona tibi gratijjtma , paulo
l $ed prius a morbo convaltiijje grant.

’‘dc bibcnda tibi prafcripta vina diata y
^■agna ttbi rurfus n 't dare damn a vciis.
j oxcufantcm nemo te ad pocula coget ,

| p  Koribus incidtis ni Polyphemus erit*

> y ubi conviva primo incaluere Lyao  ,

)^ u fcre fed placido vina benigna pede.
convi vafortajfc putetis agrefiem,

A&amvis firma parum Jit valetudo me a ,

^‘Wten hanc pater am plenam falienufalerno
yj^bibo vicino pignus amor is ego.

dfi l ffus tali ad communia pocula paclo ,

If a *dem cum feffis dijfimulata face.
ac  V { ocj uc frauds potesfemd omneca verefalernum 3
)}f\ Tr jdcnt animo cum male vina tuo.

°l H lt lute etiam nobis fallacies multum y
f errne  p otui  f*p* us utor  tidhuc.
y u *m pene mibi vidcor fuccumbere itelle,

^ f  tnultis cyatbis membra gravata jacent ,

[ ^ tt(  Jlupcnt omnes confumpta in pocula vires,
O c ; c ; nobis ultra fpcs o'pis ulla datur.

ttf rn<x dida titubans difeedo paUfira ,
i? !f  dugio erranti fervida vinagradu •

^tndton ac cepto Ictbali vulnere y  memet
Up'^itnimcm ccrta fubtrabo fape ncci .
palma fpolio fimul antibibones ,
ferrent de me non abeunte prius.'
fg Ctilt  excmplum cur non imitere magi fin y
y elit occulta te puduijfe fuga  ,

P&lladiis quid fummus rhetor sit hems
^lnffi rit  > &falbum non fine iaude fuir.

V lr  } ' ori  puduit did ripfafpiday quippe
■’“glens itcrum BacchicafiflU geret\

" Jit

jS4 DeArteBibendi,

Lt Jti cede pritts , qtiam 'quid comraittis inept\
Et fins bibulo fiabula falfit choro. {

Ergo ubi cun ft a tibi vincendi eft dempta potejw  ’
Incipient fcjfium vino, referre pedem.

Nemo ttio fic je jatiabit vulnere , nemo
Clamabtt vicium tc cccidtjje mero.

Sed quid tun do tuns ftudiis pucrilibus aures,
Qttarendo varias fiobrietaris opcs\

Cur praceptorum fummnm non promo mcortiW*
Semper ut myitEn pocula mente coins.

Dicam equidem , nec tc fiufipcnfium nnre tench* 1
Qui fiemper fialva cum ratione bibas,

Eoos inter magna virtute lapillos
Purpurea facie dieitur ejfie lapis,
llie Metben abigens  C racrapaUphnrmacaprxft* r ‘ ! ’

De virtute 'fun nobile nomen babet*

Cum Grnis It ala gent cs di cunt amctbyftujrt,
llle (Jygis gemmis an refer endus.cn t.

Quo vis kune pretio in vent um mere arc lapM 1 * 1 * 1 *
Vinciat arttculos annulus ifte ttios •
llle tibi , fi-non fall it njitura bibenti
(Talis ineft Hit vis ) amethyftus crit*

Perpctua cuftos bac fohrietatis habetur ,

Et non fie tt an da gemma inimica Met he*
i/£thiopum reges hoc dclcHantur & Indt,

Quo bene fiecuri vino, perenne colunt•

Ctu rumen banc gemmum penuria denegnt arit>
llle fibi alterius pbarmaca qttarat opit
Flurima fiunt nobis irritamenta bibendi,

Plurima , qua pellUnt, dat tibi rnenfia , Meth^'
Kaphanus eft modico mcdicinaparabtlis are,

»-■Ante merum fiumptus dijfitpnt tile Metben .
Infenfia origano nec viribus aqua ficcundts'.

Excludtt nimtam brajfitca cruda Metben .
D’fcutit banc etiara guftatis fiettile porrum,
*Mrcct jejunis cep a comefta Metben ,

»!>

Liber  Teiiiids,  32j

^' c  tibi tfuiajuam laudatar amygdala gujlu  ,

. Hon qua fit dsilcis, fed/it amarafuo*

Cc  maleptilmo citapecudisprafumitur ajfut  3
>, ^ 4 ntundem (orylicredo valere nuces,

**A C * ficipoffunt defendereftccos,
p citat & ficus non bene cotta fitim.

T °fuit & meminiffe erectprohibere Valentis
^*crnala, ft quancGtcudccet , baujluserit ,

quinon dub it ant etidmguflare cicutam

"nut

y merum , m cfl infidiofa nimis.

4 J * 4  continuant inimicis pbarmaca no (Iris ,


f pb

^ ' r oderit bis longcjimpliciora fequi.

H 3 u oque fervent i memor inter pone Lyao  ,
^Hufium dcgelidajant bene potus aqua,
yutit hiefiquam eontraxcris ebrictatcm,
opprimiturfrigorc fervor aqua.

Wdbirundineimonjlrem tibipharmaca rofinl
«tibifumenticrapula nulla nocet.
i 11  cfcas Halyrnifupponere feminalingua
clytorio dc ncquefontebibas ♦

Q Cn * eon dims di verfo pul vcrc can as
£< t y.jP 1Cre  non avidatyro memento manu,
£ l menta merum vcl debile viribusaugent ,

X ° rt *<* die quanto vina colore juvant  ?

^V^m-reclamet medicorum turbo, fed ufu
tyl^^dici verurn, quod loquor,cffenimis.
d^cquam mcdicimovetmperientia , quippe
folum medicos reddit &ipfa bonos.
p  9 Uo que ad extremum pracepta prior thus (tddc
nti,1 quampratercunda tibi
cum mutter e meri cert amen inibis  ,
ln v  Cc ^ ii m multibiba congredicris aim.
J ni untur enim mi ran do gutture Baccha  >

ft ernun t ipfttm vina bibendo Dtum.

Uer-  ■* 4  — •* •

G) 'Amazjmi is pojjis conferre puelhs,

fti bet an dentes ftiftinufjfe viros .

& $


3 %6  De Arts Bibendi, •

Quamvis has vino vincis t  vittoria latidis
xAut nihil, nut prorfus eft habitttrd par urn-
Quippatibi imbellis magnum & mcmorabHe noffl*  *
Nulla dab it mul tofeemina viffa mcro .

~4t ft-viffas eris , cunffis ludibriaftes  >

Quod vir ab imbclli v iff us cs ipfemanu,  .

Si cut Pelida non mult um Uadis lAmax,on
Viffori virgo PentheftleMMit,

Jlcffiusy tineas HclenenjugUlarc lacenans
Nolens , qua patria caujfa ruentis erat.

In tali pugnapotius Cy therejus her os

Quamferus t/Eacides tyrofequendus erit .
Infuper eft tibi mens ludibria plura cavendi
Et mala vinofo fape ferenda  ? vide
xAntene docoffam teffo fomnoque faleruum
Ebritts e teffis egrediare tuis .

Hxc tibi prima puerfuer int element a bibendi  * ;

Qua ft corn oris moxgraviora dabo.  ( c)

Qua nuneferre nequis,prohibetquoqtte cetera l>ai'
EJfaripuero, non nijifanda feni.

Hacego vcrftculiscecini juvenaius inept is ,

Qua qua feripta videsftjxc qtteque mentis legate
Dt nobis vacuaplacuit nunc mcntejocari >

Si quoqtic ccnfcbis carmina noftra jocam*

N ec miht propterea metuendos ejje Tomitas
Spcro, nec Euxinifrigora dura fret i.

Non doctii qua fintfallaida fraudepuelUy
Nuptancc alteritistpto capienda dole*.

Non feeler atafonat violate crimina leffi
xArs men, nec Veneris turpia furta fount*

Ofcul anall adocet t nift qua figen da Lyai
Sunt placidoplcnisorcpudica cailis .

N alias amor, nullum naflro eft in carmineftuprum t
Nullum h.xbet tnfandum noftra camoenafcelus •
Sobria concejjimojiftravimus orgia Baccht,
Nonnunquam tirdiciii bclla jocofa men .

Judi-

Liber  Tertioi, $$7

Jtidiciis idso non fumdamnandus iniquis ,

Nec peccata Methes, nec malalufiraprobo.

™ ec  me vinofo madidum de carmine cenfe ,

. Ebria Mu fa me a cft t fobrid vitamihi ,

vihum gelidis ego poto libentius undis %
Hocmihi quis vitio vertere quafo vclit^i
tu qui nofiramnon Torres lividus artem
\, ( ' n pcre t  & obliquo rodere denteTheon.

0,1  mala, non dir as tibi iniquior imprecor ulUt 9
■^bide quas memorat Ha fa poetafiia,

. u mn?odo propitium nunquam tiki name ft lacht
velit: potes ut bona vina femel,

Wtid car eat, careat dulcedine Bacchus
^f^probofptircidico quern bibis oreMcvi.

us cofitingat fitibundo nellaris baufus  0
£ * *Uat vappa tuam, tnrbidafexqnefitim.

%Hfics non lent merum, non elulce falernwn'^

£ * 1<: ndula vina bibas, mtifida vina bibas .
fj *’quequando vides lepidos potarefodalcs 9
nitida latum finerefrontediem,
ty'ttus folusfedeas, & rinhere trifiis  ,

If 1 * vida difcruciatdum tua labra fit is.

?*ades & Satyridemum (ctu Pentbea matree
K ^bana) lacerent teferimantquemale.

I lf a claudantur nullo fparfa ojfa fepulcbfo „
l£r>°d rabido faciles cdrpferts ore foe os.

v**babetfinem • juvenesfiate vina magi fir o %

Xff^ alia d vobispramia namqpepeto.

meam plenis cyathts Verfabitis arUM*
■fiipuli memores vosprecor.efiemei.

.

T E' A O Z.
& z

THO

}88

THOMAE VENATOR ^ 1

CARMEN.

R Esindigna viro totam confumerc noft ein
Inter Thyrllgeri, poculalarga, Dei.
Infauftum ftudium, li cum fpumante Ly£0 ■
Undantes p.iteras tiox alit ufquc novas.

Res fed digna viro latices haurirc falubres,
Fundatut sternum Cygnusabore, melos-
Sic rigidos olim legimus maduifle Catones >
Triftefuperlilium lie poluifieSophos.
Scilicet eft aliquid certa ratione bibiffe ,.

H.vc pars manfurs maxima laudiscrit.

E \ U S D E M  c J L [V

U

Q Ui didiciffe voles qu* fint inconn 110
Bacchi j,^

'  Qusve viciflatim commoda
habet,

Hos lege, non vana confcriptos arte libel!®?’
Quosdwminum generi, Sobiia Mufa

theses inaugurales

De

^IRGINIBUS

D E VlRCINIBUS. 391

I.

I v i n  u s i!!c fenex Hippocra¬
tes /. 1 <Jph.  iq. astarum qua-
tuor pbmt differentia? , qua-
rum pnmam Infantiam,  alte¬
ram ^itvcntutem , tertiamCo«-
jiantem ,  quartam denique Se-
ncchttem vocat.

. His in attatibus conflitutis varia quo-
I e  ttibuuntur nomina ; in feeminino qui-
t.® fexu port infantes , Virgines fequun-
f ‘ <jua: conftami deinde ret ate matrons:,
r .. Katies familias , in ultima vetula: ap-
Ptl!s ntur. 1

J: Catteris omillis , hac dilputatione res
ls e nt cum virginibus , in quarnm na-
bi s 3  ^ pr§prietatibus rimandis flylus no.

P°ii|Timum occupatus erit.

^iit ^*' c ' tur  autem jima Antonium Flo-
?° c! nCnrcm  ^ umma  f ul  tit.  r- c. 1.§■ V,r-
H t  /j Ua fi Vtrum averts ,  hoc eft rcpcHens,

1 t(, lon  permittat fe cognofci carnaliter ab
!  Hie nee modus naturalis , quo
»■ R 4 amit-

A

3?i D £ V I R G t N I 0 n s.

amirtitur virginitas. Vcl a Virore , ^ cca ']'
— 6  - ade-

dum Thimam ,  quat non eft experW 3 “
ftioncip , hoe eft aftum venereum delec y
rionis: ficut arbor dickur viridis, fl l>ae a j>jc
lore non deficcatur in foliis , vel, ut  "'
Fnlgcntius ad Probam in lib. de V‘ r g , *‘ t< 1 >t Q,
Virgo  quafi : virago  & hoc a viro.  V' r 1  (
tem a virtute,  ut ex ipfo fe nomine fen’r
admoneri cogiter. _

5. Aliis virgo quart vigor , a vigort^.

tatis
quafi Vorago

qui circa annos nubiles eft.

vel quod ca attate in c, r

medios pofie vorarc viros. Vel quod A 3 ,
beat fundum , ncc polTir impleri: ^'

fttcifcf) tx» fei;n / fras

Secundum Berfmannum:

Non herbis hoc fit rigidus quas cducat hort(‘ f>
Carne opus eft y  Mas fi faturstre vtlt St

g.Gcrmanis CU13ungfr<ttt> /
ffiUV/ quod nondurn fit mujier.

quafi ©uiupftdW/ a  ©unipcn; v " } ,
©llJipef. Vcrior illorum Etymology

qui quart diiftat# affir 0131 ' 1

7. Porrovariis rebus Virginis vocab" ^
attribuitur. Inanimatisuqlcxto Zodiac' of? 11 ,
Fonti Rom*, tefte Marliino in Top°& r f ( p
orb. Horn. lib. 6 . c.  I 5. O' l.  7. c.  I<>*
remibus a mari nondum tadlis apu<> ^


$

De  ViRGiNtjus, 395
ftoph. intuit aB.t'.fc.j.  Imo cuilibet
I'ci incprrapw , ut Philolophia: apud Cic.
111  0rat.  Eloquentia: deClar. Oral.  Charts:
’pud Martial.  Terra: apud Piinium.

8. Auimatis , ut Rolls apud Catull. in
fovig. Vencr.  Equa: apud Plin.  quin etiatn
Ws'virginum parnbus , ut papillis apud
^‘nll. <t. I.

.  9 . Magis proptie homini: vcl fexus vi-
"is, videl. pueris inveftibus, qui bonafua
J'Enini dam vendiderunt , vcl focminini,
ifotc Fcemiti* eique vcl corrupts apud
iJdelf’h. act.  4. fc.  5. O' 7. Si  Virg.
■‘“i- 6.  vcl incorrupt*.

(| l0 ' Huicquc rurfus. aut nondum ad ju-
a,tl  xtatem proved*, ut font pucll* Vir-

i i “ tlcu,a;  JSafkjemaftfette grtfdj*'
i" 3 / S 5 acf{tfc|(ein: Aut cxoiet*, qu*
fiubilem statem tranfgrcfl* in Virgini¬
ty , n 'um comraxit. ^Arifloteli
t , r»  , Provcrbialiter yjau?

> Site mm me()t umet t>«» a(f
jj-'IRtt qmd;nct rnift: otxr/

gebenvtftf)

M e'en ffyf |)CW, Fruit futanne Gallis,

(O^igfe ^itnqfvmpen mit aftett

i t , Went. Ubi notaudum , ^4pharan -
ltn  has yirginutn optimas putalfc ,
R S qu*

594 D e ViRcinibus.
qua; nlurimum temporis mautsruit Vi r S‘
BCS. $tob(C. fer.qi.

ir. Propriiflime autcm virginis ncO 1 ^
competit puclkc in pubertatis annis < 01 ’
ftenti , vtrum tameti nondum ci 'P. ,,
Grcecis xaai^oft,cni , I.Ctis Viripotens, M*
/f. <le F. S. I.  101. ff. de cond. &  ® “

@n cjefidnfccne Sttannfm llnt'C
3 »ngftm

iz. P.ubcrtatis autcm annum p ,
menfium profiuvio Sc  piiorum circa p*H* ^
dmn provemu dcfiniunc > quod in d 1,e( vC ,
divcrfo aecatis tempore comingit. Cu^.j
ro infpedtio habitudinis corporis
vria (it , ICti  antiauitStis normam if

lupy
C !J>'
un r ’

nis bcnc pofifam. ;ii  (uo ordine rcltfft 1
tes, communiter poftduodccim amios £<
pfctos pro puberibus habendas (tatu eI j ^
ill fr. foil. ijitib. mod. tut. jmi. 1 .
tpiando tut. ejfc dtfin.  iVov. loo. c. i.“ . J

15. Jura vero Cauonum, qua;
oodra' ttmpora fe accommodant j
{inheres eas vocant, , in quibus ipaiit' A  l
pJct attatem, c. pit fores. Ext.  r?e d(ft >, -' , *‘ c r
quas Galii appcl/anc, une fille tcmp rcl11

«> gulf! jeittg. ((jr

14. Caufe virginis easdem'funt, f l alc -„ft
rrtinatin genere, cxceptaformali, c Jjjf c  ’ ti .
ttt Virginitas, quam Ambrofiu; d. 3 " 1  “
pettem edntagionis ujtegritatem I

J5

Vtf'

>9S

una

De  ViRctsraiis.

M- Virginitas autcin ea eft duplex
ei . 1c >s, aitcra carnis; fie docendi caufa ab
L > 'cem-(epaiatx. Hmc Ambrol.ait, To*
^“tlius eft memenv virgincnTquam

n 7 Mbere : & Aoguftin. in Pfalm  19-

prodeft imegra caro , % mcme corru-

De priore ait gl. in c. caitfam in f».

■ privilegium. Dc probat.  cam efle prin-
m  omnium Virtutum : dcfitliturque

"tri


, propofmmi perpetuo abftinendi a Vc-
delciftatiorte nec dum experta.

1 7. Dc bac eft , quod fenbit filpra cir.
{( f' n -  d. i y  quantum ad ejus inkium
ijj-'niinariuftt, hoc eft inclinationem five
tjJP°fitioiicm naturalcm , iueflc illam a na-
^VCeut & omnis virtu*, & quantum ad
(t am  rembtam , qua: eft imegritas carnis,
'ith> ,ater ' ani . P r °pinf]uam , qux eft expe-
i5 ta ’ a  Venerea voluptatis, inefle cam-ana-
V| t  uativitate , quia omnes lialcumur
& inexpertes voluptatis, (ecund.
:•)' db Pal. ih 4. difi.  5Sed  quantum ad
i^P'ementum atftuale vel liabituale , & fic
tlj '■ a  "ativitate vel a namra plusquam
. vnmes, uarn pUcr naffetls non habec
t, U [? nec habnum virginirjus plufquam li-
Itt'r ^ deut a hx morales pcrac-
"tibtiem & infufionem. Noncinmqui-
que habet integriratem carnis , cum ve ■
R 6  ncrit

59 6  Ds VlRGINtBUS.

ncrit ad annos pubcrtatis, fi cligac i nC4 J^
incorruptibiliter vivere, ftatim per hoc *’

bet habitum virginitatis > led q'uando
hoc habitual! nropofito frequenter doff 3 ,
* hab<:

nt motus carms, aggeneratur in co

communia hint cum foeminis catrcris
ceptis paucis his, qua: pcciiliariterab
libus recenlentur. ./Elian. l.u.  c. i S - f£l  ■ ■

tun in cquo urinam laxari ait , &
copiofe teddi, fedarique dolorem , fi s ' r -

jms

Zona , qua cingitur , foluta , facieff
feriat , ftrumas ab lifdcm jejunis &P »j
contrcctatas fanari aderunt alii.
inter mamillas ova Gallinarum & bof'■

cum exdudere cas poffe affirmant.
alii, fi primitias arboris decerpant,

wf

fet'

bus a mundanis delieiis fequeftrat*

iS. Efferfta,Vitginum pleraquc q u0 ^,

, bS

illius fiflura notari. Bonifacius quidaff
nalis Romanus feribit , fontes nimtp
exficcatos virgiuum cantu ad (caturig 111  ^
horum prxfertim cum fuavi Mufica c °
dentium , revocari polTe. v

19. Accidentia Virginis vcl animuff 4
eernunt, vel corpus, vel mores.

io.  Inter animi accidentia priniu 111  d {
prxcipuum eft pietas Sc  landimonia: 14
D. Paulo 1 Cor.  7. 0 f

it.  Hanc w virgines meliusexcqleffP • i
lent, cocnobia olimconlecratafunt

l

J|i

k

?'<

in

»ii

«r

c*

vit

4

3li(

V

fibi

Ptc

Pta

D c V, r R c i N i b  u s. 397
*iendi libcriorcm habercnt facultatem : qui
'amen finis apnd noftras Moniales nimis ,
quaftt cxolcvit, de quibus rede vulgus:

©eiftiid) umb ten jtcpff / w>e(t(tcfj
(rand)) unit ten $5aud)/

3ff punter ter.Potmen SSiaud).

• ii. Secundum accidens ell Caffitas,  ejoas
'ft abftincntia tarn corporis, quam animi,

& idem fere cum virginitatc mentali , de
qua fupra. Hare cum (ola poflibilis fir,
hominum animas eo prafentare ; tyiuth. de
two. §. fancimus, O'  §. i. collat.  3. adco-
.que fecundum mores hominum major ec-
) 5 m in feeminis requirarur : pi. in l.  43. 5.
?«« in adulterio deprehen fa. lit.  £>. ft. de ritu
'yt.  non videtur adeo fecillcmaljS, quam-
iracunde nimis Virginius Romanus ca*
ftiratem filia: vita: quoque cjuspra:fercndam
c *iftimans, & illam interficiens, utmorte
v >rginis contumeliam ftupri arcerec , l. 1,

S-14. ff. de Off- fud.

i). Huie cognatus eft Pudnr  ac Verccun -
"ia  , non cam ilia , qua: poft commifliim
J liquod dedccus fequitur , & ab Afiftot. 1.
yth.  dolor ac perturbatio in malis prarfen-
*>ous aut futuris, qua: iufamiam inferunt,
ptoveniens, definitur, qiiam qua: dedecus
Ptsccdit, & cuftos omnium virtutum Cif.

'* part. Or.  dicitor. . Haec veluc regina eft

R 7 in

398 D t V Ml 6 1 n  r b  o s.^ .

in Virtutibus virginitatis, & individuus cjtrs
♦Worries: modcratrix Gupiditatum & ar zj? a }'
chritudinis: quj de cania Pythias filia An*
ftotclis roganti , quis color pulcherrim 115
edit, refpondit, is, quern’in ingenuis p°"
dor gignit.

14. Accidentia corporis funt vel naturae
lia , vel prattcrnaturalia: utraque'rurfus ve
cum mnlienbus communia, vel folisvirg 1 '
nibus' propria.

a 5. Communia funt forma , & fh>* uS  j
menfium.

16. Forma virgines dccct honefta , ^ ye  '
ogam flatain , id .eft, mediocrcni vodj' 1 '.

■  <oie follcit nic(;t gar fci;n / me
m Sftebefyeim / &?*,

SWicfcrVfilfo fcaf? r! ,

^■aiveVit tiidjt iik()V  ankfeit tvptt$ ’

Si ye ro pulchrx quoque lunt, eyreddu!" u
amabiliores. '

17. Pulchritudo autem abfolyitur p 0 ”^

njjimT-cploris fuavitatc, &apraparr1um P l0 '
portipnc» cpalcnt dcXcribit Trancifcus C°  p
ni^cr Ills vctiil?us: ii

hdlcat ijtue vnl-t forfnofa viderf
y&mYntt) fie Ilclctiam fama fittjfc refer t> ^  jjpj

i_Atbh trid  j & rot idem tiigrti , ,& trio, riibra , p#f  <

Tres hkbeur loi,g<ii res , rotidcmcfnc breves,  1

7 f& crdtfhs, tQtidemgr.dciieSf nutftritta t  tot n773 .’ r j tl .  I

:Sint it idem buicjorw&j fivt quoejue ptr#* 1 I

D e V i it o i n  i b u s. 3.99

^^'4  cutjs, nivei dentes 9 ^Oigue*cat>illi,

Xigri aculf, cumins , njfcra fnpercilia.

*l> r a ,gena  , atquc unguesfubri ,fit corporelovgo  ,

; lingt crines , y/r quoque Longa, matins'.

l 1 l tqiic breves dentes, auris, pcs: peciora lata ,

| dunes, difient ipfitfuperci/ia.

Un »Us & osftriciti/tf ,Jlringunt ubi cingulaftrida^
S*nt coxa & cuius, vulvaque turgidula
Motiles digiti, erines , & labra pacllts,

.• Parvus fit nafu's, parva mamillci, caput.

,*•%.  Germanicis rythrtris‘adivcrfls regio-
5j°Qs defefibitur pulchrd:

I % .ftoyffton tic §up tom
j Otydn/

, S5ie25i6ff mif Oejterddi fallen fetiu :
'full Svunctrdd) ter gcmclbterSSmtd) /
2(uf $ 5 ct)crlant>t t»a r £f < >Mfd;lem
A  raucf) /

•Oft 9lud' nup ^Smbunt/ t>tc dpuitD
ton CSMln / ,

£>m %£ aup ©djitoben / $uff

■ )!>• ©cfdln. .

*9. Fluxus menftruus nil aliud cfl, cjuam
P Q r^atio qujedam a natura ob (auguinem
1,1  foeminis , quantitate , interdum ctiam
Joalitate peccantem ,  ftatis temporiim pc-
Uodis fufeepta.

50. Incipit hie flimts anno pkrumque
*<• circa quem increfcemc jam & vegetiore

fafto

4C0 D e  V I n o i n  i b 0 s.| |

facto calore nativo^ pubes erumpit > u ^ c *
ra tumefcunt , corpus libidine titilla [ur ’
esuberans fanguis , calore velut attend 3 '
tus difFundirur , vijque fuis rcccptac^ 1 ' 1
coercirus viam fibi parat , qua dirna ne '

.Da f)(tt ftc cm bas 3a(;npctfd)j»ff cl1 |
nn’rfccn QSiautgart / unt> ukranfi ^
Sirfe jum I)S

31. Ideoque hoc tempore maxime

cufiodiri prx’cipiunt , Atiftor. lib.  7.
hift. cap.i. 8c  Levinus Lemnius in ° cCt

Juts , qua: quilibct leget, quod videlicet'
nis palTeribus tunc lalaciores ea ungu |CB  ■
perprurifcant , & fummoporc avere II1 ^,
piant, thyrfum ilium , quo fe cafabu 11  ‘
fidhnere plerumque confueveruot , ‘ eca
dum vulgarcs rythmos:

Cum ttx rubcfcir, juvtnis cum virgo pulcfi'^’^i.

Tunc mix vult frangi , tunc virg» ftipit e *

3 i.  Prxter naturam cum mulieribus

con 1 '

munia accidentia funt varii , quibuss (
noxia; funt , affedhts , ut eft fluxus oil .

ob'

diminutio , aut nimia abundantia.

muliebris , five albus, quem Ferneliu s .
puella odtenni vidiffe fe teftatur lib-
lo^.cap.16.  Uteri fuffocationes ,ullC  ^ e( tt
(ertim , quando jam ad majorem * ta  ..
devenccuiit, in qua propter Yeneris

De Virginibus. 40I
'•tntiam Sc  crticiatum voluptatis conce¬
it** , fenien dlfkntum , nifi quocunquc
tt 'odo cmittatuc, talia fymptomata excita-

folet , de quibus vide Galen, lib. 6 . de
hi. off.

Accidens Virginibus proprium&na-
'urale ell mammarum durities, ac tnembri
genitalis integritas Sc  anguftia , unde Lati-
ois  i«guen , quafi inttXnfcig CtlCJ.

34. Integritas ilia , in quibus confiflat,
yifputant Anatomici. Quidam membtfanam
lr >veniri fcribunt , in du&u cervicis uteri
ttinfirerfim pofitam , uno aut pluribusfora-
^inibus, unnaracmenfibusperviam, eam-
1 |>e Hymena vocant, qua dilrupta ,"Virgi¬
ns pcreat.

3j. Alii volant, ccrvicis latera Venerem
n Midum experm , quafi conglutinata con¬
acre, quae primus concubitus divellat.

3<I. Verius Severinus Pinanis lib.  1. opufc.
‘‘bpol. & anatom, cap.  4. earn fitarn fta-
*>t, in quatuor caruncuiarum in uteri cer¬
ate fitarum, apta per membranulascolliga-
l, one ,  quarn produclionem ftnus pudoris,
afmena, columnam 8c clauftrum virginale
I v e>cat, ac feq. cap. 3. Rota: nondum plane
'rplicata: , 6c caryopbyllo eleganter com-
farat.

37. Hancintegritatem , ipfius’Yirginita-
jbs, quum fupracarnis, diximus, nomine
1  infi,

i

402. D £ V I R G I N I E U S. f.
infigniunt au&ores, ejufque figna ra
Bivia.  vocant.

38. Eorum autem diverla a diverfis pr°'
ponuntur , quorum alia ab iplis corpOf |S
pambus, & excrememis, alia a rebus #
traneis , iifque vel intra corpus alfumtis’
vel exterius admotis , vel umum circuit'
ftantibus funium’ur.

39. Corporis pars, a qua lignum virgin^'
tisdelumitur prtccipuum, eft lpfum pudeO*
dum , hoc emm infpetftum , vel taejap 1 ’
ii integrum , ut paulo ante deferipenm, i"'
veniatur , certillimum virginitatis ligntiia
eft , quanquam Cujacius lib.  17. okfr'
nat. 17.  ohm facuitatem infpicieudi > afl
aliqua*Virgo (it, quoniatn indifficilit^’
non confuetam fuillc dicat, beet CaroloV.
in conjiit. aim, art.jy  & feq.  aliud pk"
cuerit.

40. Quamvis idem Pin<BUS*Mp. 5. esem-
plis duobus oftendat, relaxari polic fpont*
illas carunculas , vel per affluxum men -
hum , vel, ut cap. 6.  docct, per clainoreiH
nimium , excrctioiiem alvi & urina; difc',
ciliorem , labores in elevations graviorui®
ponderum, & porro concedat uno vel alt*;
ro coitu tempore menlium facto (lifted 1
quidem , fed non difrumpi clauftrum , ^
port dclincntem fluxum reficcari : Qji> 11
etiam alio tempore fatftam difruptionem P cl

inter mi® 0 ’

N

**

U

fW

: ti

%

%

>f o;
jri*
&
tif
id 1 '

W

it"

in-

: ,in

If

a"

ft-

f.

ift'

d>'

pi<

:d'

(6' i

id!

if

>

If

lid

.ft

io'

D E v I R G I N I B U S. 403
[ tetl Diffioncm rei Yeuerea: coalefcere tur-
I S  P°fte admittat.

t^ 1 - Hue pertinet fignum illud Ifraelita-
> qui fuppofito panno, promanantem
; (1 ^ r >mo concubim fanguinem in fignum
lta "~ exceptum rctervabant. Quod

V

f

■1C

dc Nolcnfibus prodic Affliftus de-

J l -  Potto fototiantes quoque & dutiuf-
L ^amili*, quas hottidulas Plautus  no-
at  > fignum efle poffunt virginitatis,
Si?'' 1  r a p>llai fragorurrfinftar tubent, Sc
1^11 s  has ambienspallet, (ecus, quamin
V et 'idus , Item maxillarum efflote(cen-
C Ul  & oculorum ac vocis claritas, atquc
^ia: contfario enim fi (e habeant
* c °truptionis fufpicioncm baud le-
^ ttiovent, juxta vetficulos:

> qua pallet, bene qux,-mammqta

Y,* .pH'lti'ft;

^ ;o n J flta ^ a  virginitatis opes*

1  folics tnollcs j gena pallet > oceU

$i u  Uls \  •

a tl ^i XUptee Virginitatis ernnt.
ii-^-vit initatisfignum erunt, fi

extreme Nalb pet mediam fron-
ty| n  ac ^ (utura: fagittalis finem du&um,,
S t  l c i'is puellx in fe comprehenderc

44. Ex-

404 De Viroinibus.

44. Excrementum eft urina , quae V®'

girubus fanis fubcitrina Sc  ferena eft , K

gid. in tra£i. dejud. Urinar.  Ea etian*
luperfufa malva:, aut unic* mortux v1 ^
desper nodem herbas conferral, a Vi 'S'
ne fe prodiifTe monftrat.

45. Intra corpus , fi fumat oculuro ^

vi pulverifaium , armoniacum aqua tew-
rarum , fcl leporinum , pulvcrcm de fr.
bus croceis in liliis albis > aut gagatis
dis, ve! fuccini, urinamque retincar, ™
go adliuc eft. Mizald. Cent.  7. aph-
Idem facere fuffirum gagatis , teftatut ™
nius lib.  36. cap.  19. •

4 6.  Exterius admota funt vel mw 1 *

{'fro
'Jttn
ills q
iiauc

f«pu;

'PDd

1 *8-
slew
|'J Id

y,

'Wn I
"Jtut

laid.

menta vel ornaiwema. Medicamcnta 1

tiiwitta vuifliwviuai M

dix lupuli combulta, inque pulvcrem
da, Jodicibufquc fubjeda : Pulvis nia t[,c
na: combufta:, radices petrofclini coutri^J
frudus laduca: , omnia naribus adhibi 1 ®/
Aconitum capiti impofitum , fumus ft® 1
nis pottulacx , vel foliorum pcrfonai# 1
qnam Batdanam vocant, per infundibulo®
genitalibus immilTus. Hare, fi cui urin® 1
non cieant, incorrupta ceniebitur. Mi**®'
d. cent. aph.  64.

47.  Ornamenta , quibus dignofei® 11 *
virgines , funt corona:, ex variis floftr 1
compofit.-c , quas quibufdam in locis caP 1 '
tis fuiur.x’ , coronali inde dida: . in a' 1 ”

•’line
1  h m

Ni

'in

mi

feed

"ora

■’ills

5 tte

tara,

'ins

Suit

bat

i»br

ft®

ft/ D E V l ft G t N I B U S. 405

jt' : * r °  Uteri dcitro imponunt : Veftimenta
ji i »» cuirjuc genti & urbi (mgularia ; Quf-
itj' ik S  A u >Ppc bene olim diflindias apud Ro-
f  k  Jl)0s  > Spartanos., Athenienfes, aliofquc
*,°PuIos ab fe invieem Matronas , Virgi-

flf

f

f

/It'

**'

pit'

i< 5 > ;

sr

iit s

Aticillas, ac Merctrices fuifle legimus

^ Horat. /. 1 . fern, fktyr.  Tcrtul. de
’£• Vf land. O' lib. <ie cult. fam.  Cle-
'*}*•  4 - p<tdago%. Sc  prolixe apud Lipflum

pn.. ^ {

L fit -x. O'  4n;ia/." Taciti.  Annulis quo-

Nfo

duobus Yirgines mi poteram, iifquc a

n acceptis: Horum qui Thynius dicc-
n.; , c  > purus erat: Samothracius, aureus
< L ctn  > fed capite ferreo, 19. Iftdor.  t 1.
Externa figna corporis circumftantia
•M'  , tjA a P ll d nos nulla reperiantur , proditum
jc>' jdp Cn  legitur apud Achil. Tatium lib.  8.
it#’ CHtoph. O' Leucipp.  antrum quod-

ii<*/ P ro pc Ephefum in loco Diana: fuifle,
in quo fiflula pendens in-
t# 1 lcr >tem yirginem dulciflimo cantu, de-
li ||!l  i|,^ ararr t econtra miferabili ejulatu, vel po-
tj^ p'Um alto filentio cxceperit. Uti quo-
[#’ ji Jr _ l °ncem Stygis , cujus aqua , ft virgo
; ej u  ^mum fuum , inferiptum chart* , in
010’ t] Ui S crc pidincm deponebat , limpida 8c
• c u!i s  l at Cta ma nfcrit, at ft corrupta idem tenta-
Ubr' tu . t k ata  » ac l extremum ufque fontis

intumuent.

•PS- Pamer refert Boiflardus in topograph.

l(onu ,

1

406

De Virginibus.

Ronitc  , (tie  i. in delubro pudicitias

imC

nem marmorcam apercis labiis,

veritatis didam , cujus in os jurat* >
num impofuerit, ac fi ',)-

contraclo ore nianum ei imago a 111 ?

Mf?

W

s

vent.

50. Scribum etiam Synefius

Jol

jvf'

Tzetzes , ./Elianus , & Oppianiis > ^
cde porphyrionem didam , qua: a “ (ell if'

fpedum fcorti nioriatur. Hx’c ul(\ aC ^i, ; \C

limuin virginitatis documeutum P

poflet. Cur autem ejus tanta fit

Delphi? petendum , adeo
Virginum hate rempora , fterilra c*‘. ji'

51. Atquc hate de fignis virgin^ 1 ^.

da fufficiant, nbi tamen notandum >
lignum folum vix 6

vcl akerum
eiens , ut cerium

Sed quod prudentes Jurifconfulti

in ambiguis cafibus faciunt ,  vel

quam piurima, caque prardpua

con) l,n

da, & ex illarum concurfu,
tur, pronunciandum.

quod

\ 1. Reftat ex accidentibus corporis

prium virginibus praster naturam , Lj,

mrvrNiio vifr>in/>ne 1

dicitur morbus virgincus, alia? am

feu febris alba. Fit autem nil aliud, *1

obftrudio venarum circa matricem • ■
rarioift fanguis (iiperfluus ad vena? ^ pt’
regurgitans, bepaii? operationes intertu ^

. i;

k

in

\

X,

UlU

1

io c

it

quid adftrnere p o1 ', J,t|
s Iiirifconfulti & ve>

De  V I I G I Nl B 1 S. 4C7
e  crudus gcneratur humor , & in cor-
'■tftributus , colorem rubicun'dum de-
totum refrigerat, par-

?Jih lat  P a ^‘^ um  ’ .’ r—

ac  crebram refpirationemi cordis pair

'Ut

^ t'Qnem , latfitudinem, cibi faftidium >
t^P'tis gravitatem , atone dolorcm in-

Hie ut curetur, requirit medicament
'(■  |C fr'gHos Sc vifeidos humores inci-
■t< Hu attcnuaiu  > ctudditates concoquunt,
ftd^^iones aperiunt , & materias adha>
a bftergum > de quibus vide Mercat.

,( cm  ii his adhibitis non edict, Sc

" abundamis & titillantis ftminis co-
ntius remedium , quant
lc poteft: •

s 1
i>

S'

lt>

6 -

is 1

i

(«•

ti-

>i'

y

ti

ft

(i>

id

if

tej‘ u ° > convenientius
’ ll ullum c!lc

^ Mcnt& parva palmum unum,
Orchidis man ip,

^ac

carnem in carnc

fiat

jHC* in re  ■

111  flrato lceiu > tuque mane ix icto
W Conc ubia, Sc in omni tempore repe-
' ■  Probatum eft.

ijjH' I'uerunt hatftemis accidentia eorpo-
l,^. m Oruna fcquuntur, quae ut paucis cor.

cbtffiftunt in eo , ut Virgincs

N fi

fte >
’^tes

)t>rffi " nt  garrulx , nec nugigerulx, aut ver
' * fed , ut loquitur JjugujhmiS , pru-
*n oratione non tam eloquentia ,
quam

408 Db Yircinibos.
quam pudore pretiofa , nec (e cfferant
perbia , (ed modefte cuncta peragant, c ul! '
fecundum eundem <^iugu{l'mum  , alias f ( '
lius diet, humile conjugium quam fup £l '
virginitas. ‘

56. Laboribus fibi convenientibus ft® 11 .,
incumbant , eaque ratione fe a Cnpi^ n! .
flammis defendant , juxta Ovidium cO 11 ’ 1 '

Oft a,ft foliar, periere Lupidinis arcu s;  , />

Hinc Athenienfium Virginibus , lie P tl0
client, folenne fuetat, peplum conte* cr  ’
& Palladi dicare, in quo prardara Hc ft,u
fortium fafta expriftiebantur. ,

57. Adha’c iufpe&arum & Jafci yarU
commercia cane pejus & angue fug' arlt  ’
quando quidem Juvenalis fentemia:

cu

'fit

If

to

du

*■ ' '  < petit grex totas in afrit

Unias fcabic cudit, & porrirtne porct ,
Vvaejue confpctta , livorem duett iiV *’

fie  cum his talibusconverfantes, iisfj 110 ^
fimiles fenfim infeix evadunt. f  : c .

58.  A curiofitate & frequent! e * cU  •',js
ne noiflurna prxTertim , liodie 111  ‘
omnino fibi interdict,
vulgare

quam famihari , vuuiiiiu uui !»**»•-.
cum non nefeiant vulgare proverb^

^umnfs ntacfyt 3un<jft<mxtt

Quo a vitio , ut virginibus (uis cavd ^
Hebrxi moti inprimrs exemplo Din*p,

dt

ill

fil;

6t

I ter

Vii

hta

out

<hu

<]ui

fier

Hi,

Sap

c

tia

fieri

lien

filiii

/ DEVtRGXNtBUS. 409

htl X ’ Gent f-  * 4 ' inclufaS C3S & inV ‘ f;iS  *

jj? 1 '*® continebant. Ethnic* quoque , ut
• t[  to dircnt filias, thalamum, locum inex-
' Q 'a p artc  xdium , conflituerunt, in
> ne temere ante nuptiarum terapu-,
d  n 'picerentur, ha; cum matribus (e(e liib-
5 |) <*dant.

j  ^ 9 - Qua de te partes illas ad feffionem

' lfti >iatas (We t>ictffyffid)te 2 k tp) fi¬

fe*

ji®

r

:b>

)l«

ei*

[i

Ci
it®

1® 1  , f  ..-

it t Y' 0 -  Prxter haftenus euarrata accidentia
| lt  r R' l 'es quoque fingularis quxdam amabi-
n t  s . c °ufequitur , quam ti!» %*f‘>  > five
bu St ' am voca tam Homerus  huic actati tri-
^.videtur, cum .quo conlentiens Plutar-

ucnitius introfpiciat , iatiores in fa>
quam in viris ab ipla natura fa&as

.. penitius introfpiciat
| r'*’. ls  > quam in viris ab
It .. 1  et * quern tarnen ufum nemo adhuciiT-

I ltt  Anatcn

micos animadyertit.

f

'luis

Ev  1x01  prodit , gratiam ab anti*
t, a Ppellatam clle foeminx conceffio-
qua fe fubmittit, &-conimodat viro.
\f  ! $ llc  Pucllam nondum viripotenrem
‘,ii P 1 ' 0  vocat.

t ] a Sl - Tama autem bxc in virginibus gra-
(, c  > ut antiqui tabernis (uis eas prxpo-

1  e  eoutueverim, quo provocarcnt contra*
^5j ,! es , U t patet ex /. 8. ff . de Infl. aflion.

. '• qu,c adulterium  C. de adult,  per banc
"ttl lion folum homines, prxfcicim juve-
S lies

410 DeVihginibus.
ncs atrate adhuc calentes, verum etiam if'P
bcflias facile fibi conciliatit: Nam , i £ '! e
Gefiiero , Pfittacus ad conlpedum virgi'" 5
cxhilaratur , & gcfHbus fefc erga ill*" 3

oftendit admodum applicabilem.

61.  Adftrueme e:i3m iJLIiano, Elrph 3 "'
tes fummopcre has amat , adeo ut dot 13
ipfis , pmereundo tuliffc , proi'niifci<dc fl3
ultra veitium finus infemifle, faciemqO { ?"
amoris dcdarationem terfille ferahtor; ■
fj.-.De Monocerote fimilia rcfert 1 M 0 '
rus lib.  ii. Elymol. cap. x,  & Natalis
mes lib.  4. Vczat.

Virgiuis amplexitm cnpiit fern beiluti [nnm ft
I nmn refert) fomniimqiie, placidamque quitted
Kir din is in gremin opt At*, fomnoqne fohitn
Fnnibul inventt feji, vinclifqtn ligatttm,

Sett tiatura dtdit fecrcti femtna a merit
Virgutit, atque fer* eft titrox innate. at pi do.

Quin ctiam Plurarclius feriptum relit]*' 1 '
ferpentem AEtolic cnjuldam virginis amotf
captum , node cam adire confucviffe : #
Plinius , Aquilam tamo Virgineni arno [3
profecutam tradit, ut cum niortuam efferri
confpicatctur, gemebunda qtiafi fubfiftenSi
poftremoque in accenfum felt rogum in'"
mittens, fimtil cum Amalia conflagrarit.

65. De juvenibus fiquidem fecmiduu’
naturam fe(e habcntibus, non eft , quod

multufl 1

D E VlRGlNTBUS. 41I
niultum probemus, (at jetCt jicIjC fttfj
!H&ftbet) DCmafOU Si qui vero prxtcr .
''aturam ftolida; frigiditatis Catoniaftri ia-
v cniantur, in cos merico vatcs invehitur:

®»'< pereat ejuifjuis lepidam fpellarc pttclUm
Fcrretts banc ullo tattus ar/iorc pit eft*
t'urgidulofquc oculos leviterque natavtes
Nfc poterit blandum pofccre bafifllum.

« alioquin utplurimnm in liis talibus vide¬
os, quod ohm Tibullus ait:

Via go , qui juvenum miferos lufiffet amores.

>PoJi Veneris vinclis , fubdere coilafehem.

_ 66.- Dotatte vero funt virgines hac gra-
•■a ab ipfa natura ob fpceici propagatfoncin

1 lepidam , na»> dtilcc aliquid, hlandumant
videri

Oppofuit n*tur& viris  , qu<r ducimtir omttes ,

| bed fine vi, fed fpaute tante 11 , centTHmqucpuci

U la  ‘fl>  7

etanc circumrotat orbit & alti machina maftd: t

•

67. Ipfa quoque nativa fimplicitas Stin-
tegritas Virgmitatis , quem non in Amo
1  ris fui naflam pertrahat : unde elegante:

| Catullus:

I Vt flot in fept't feeretut nafcir.tr hirtis,

Igiiotus pecori , nttllo contujns ar.itro 9
Quem mid cent aur *, fir mat' pdf edv.cf.t tntber.

5  2 Multi

y

411 D B VlRClNlBOS. ^

Multi ilium peter i y  mult a. opt aver e pucll*>'
Idem cum tentei carp tin defloruit ungue  ,

Nulli ilium' pucm , null,c optaverc ptiell* ,
Sic virgo ditrn intaCta mahet  , turn chara Jr
fed

Cum caftum amifit , po/luto corpore forest
Nee pticris‘jncunda ma?iet y  nec chara puell ,{ '

68, Accedit liuic pulchritlido virgin 11 ^
comes , qua: vel hoites exarmatos ad

plexum allicit , earn Pub!. Syrus ni

commendationem , Thcophraftus
tacicam , Plato natura; privilcgium i^o

tat.

69. Et hate quoque gratia earutn

tiH 1 '

turn apud Jurifconfuitos & Imperatotes

if

luit , ut ipfis jura & privilegia , ‘I

uan”

W-

quorum mentio fit cap.  14. ext. de t 10 ' e
fubinde conceflerint, qux port alia > fro
citiam etiara earum defendant gl.

7.78. jf. tie minor thus.

70. Sunt autem-illa jura five privily 1 ,
vel virginitatis propria , \
foeminino fexu communia.


. 71. Cum cnim general! mulieris aff’
Jatione, virgo etiam viri potens ct>nt»! c , { ,
l.l.j.ff.d.  V-S. Sc  ideoque mulieris ^
gato Virgo etiam comprchendatur. <■ yj.

$. 1 -jf-de  legal.  3. & ibi gl. Virgin*  ,,
detur ea in genere iifdem juribus

bus mulicres , ntfi lubjcdtum vci cir '

(ton 11 *

«u,

Dt.yucisni!

4H

qualitaiis aliutl (ijadeant. I. argumcn-
! ° -  §• mulicbri. ff. de auro O' arg. legat.

, 7 i. Iilcjue pnvitegns omnibus fruitut
' IJf n ilia , qua: unius viri moriemis, in-
!°lvam thorum (ervat, quam miratur pa- .
Uct  ac laudat, & non procul a virginitate
° l \ l;  Impcrator in Nov- 1 . c.  5.

7 >. Commuma itaque turn , quod im-
jus luiim ignorant , ./. 4. in fm. ff. de
Ure  fifci 1. 13 . C. de juris O' fuel. ignor.

74. Qiiod corporalia munera non cogan-
c  °bire, Uy,  3, de mm. O bon.
v - ? S  Quod non poflinr carccrari , aut a
tls  cultodiri, Nov.  134. r.p.
t, 7 6-  Quod non poffint in publicum pro-
1. c. de off. diverf. jud  ncc in
to S v ocari lib. 1. ff. ite in jus  vac. /. zi. ff.
v e  • ' Quod citatio reafis , tanquam le-
,, tlor n on habcat in iis locum , Gail. 0bf

»««. 14.

1 7 ?. Quod non prsdumamur donarc ,

' Contrario in li.  34. ff. de ncg. gejl.
pu.Quod  cum ipfis in genere defenfio
jiir f'' X  P erm ' ttatur  P cr  I- ?■ ff de jiiff O
p.-' . 8« ff. quod mctus cauja:  cum vcro in-
f u 1W,s Vlr 8 u, ‘ P ro  tonfervatione virginitatis
1  tu * '  *]uam nec Deus ipfc fufcitare poft
< poteft , fccundum Hieron. & /. urt.

. 1  de raft, virgin,  acriorem pudiciiia: fua:
nt atcrem occidere pctmillum eft, ita,  ut
S 3 ordinaria

ft

414 DeVir.oinibos.
crdinaria legis Cornelia: poena affici n ° D
debear > /. i. 4. ff. ad leg. Corn, tie y c>1 '
pro qua ratio magna Paul! 5. jent. tit■
verf. qui laironem, &  ibi Cujacius V** l ! s(
controv. illuflr.'i 1. turn.  10. 1(

79. Hucaccedic, quod Dio l. i*' $

Augufto feribit , ilium nempe ei» » “1
virgmitatem fervarent, eadem , qua: 1 11,1  a
bus premia largitum fuifle, & quad * lf 8
omnino nuberc nolens, privileges
minus nupriarum gaudeat , 1 . Imperil ' 1 .
dc nupt.  & ibi Baldus. Item , quod *
pafta illxfx (it exftimatienis l.io. C-*■
'jul. de adulteriis. , r

80.  Propria (equuutur , inter qua 11! ^;,
bile maxime e(l, quod Tacitus /• 5 \

(cribit , traderc audoris temporis f ul  ; fJ Jj
ditum habitum fuifle, virginem triu* 1 "'
fupplicio affeftam. )n j ( i

Sr. Jovinianus imperator capitis P"^
voluit , qui facram virginem imP*! /,
afpedu fui(Tec intuitus , hifi. Ecclef r 'q,
ft qitis C. dc Epifc. & Cler. 0 “ d.
de rapt, virgin,  (iquidem ipfa pruxuP 13  p
feidenda & per ipfum afpedum * n  £0 Jii<
mabus, dclinitio, & ex hoc lapsus P r
bendus, Novell.  153. c. 5. a t ty

8 a. Quo referri potefl: etiana id* 0
gativa : Si fa&um legatum ^ olia )U n),
fucri^ in dubio, de Monafterio Vi r S?| j£e ;ji,

Ds V i » c i s mi s. 41S,

1  'Welligirur Hart, in l. multis ff. dc flatu ho-
’’tinum  , Cynus in l. cum mulu.  C. tic don.
“He nupt. in qiucfl. ult.  ubi de hoc idem fe-
1  quuntur Bald. O' *y 4 ng.

8;. Si virgo dederit aliquid , vel dare
; P'nmilerit coadluro, lie ftuprum ab co pa-
:  jSnir, locum habere cdiihim de reftituen-

in integrum /. 8. qtted Si ff. quod meins
’ «*! tfa.

84. Inter reliqua hoc quoque fingulare
’ > quod peculiari rniferabilium perlona-

1 tl |m inter quas cas refert Menochius de ar-
°‘ l - jud. ca/.6f. num.  x, £T j. fecuritate
tUodeanc , qua: pod Dei protedtionem le-
R't>. & imperio pia’cipuc cura: efie debenr,

' . *• un. Cod. qttando Imp. inter pitpill. vel vidtt.

8.5. Et lllud peculiare , quod fi ex cit-
1  t'lniftantiis qualitatem fexus indicatitibus
jobftitetit, quod quis virginem animo in-
1  juriandi mulierem appellavit, adtioni inju-

’ tiarum locum ede dicant •> /. 15. §. /1 quis

‘ “hi  Bart. & gl. ff. dc mjuriis.

' Sfi. Item , quod is, qui frequenter vir-
ginem appellat , Sc  afledlatur , coram ilia
Utitur turpibds veibis , vel abducit comi-
' ! (cm , vel proponit , aut cantat aliqnid,

1  quod ejus pudorem hedat , tenetur cdidlo
(  injuriatum /. 15. §. IS. 16.  17. 15. ff. dc
3  I injur. injur,  de injur.  Franc, dc platea in
> trtffi. r c(ht. num.  4,

, f S 4 87. Pla-

410' De  Vn e !'h i b o s,

87. Plagii quoquc crimen cum ft* Jl?.

ru-ad cos traduci potefl, qui dolo pU*j* -

1)0

nulJas fuarn opera® iis locantes , <]"' *

virgincs , corrumpendi , proflitueudi^
canfa fcducunt , ut lenones Sc  venjfe : , l ’. (j(J

1..*■* - - , j

ticgant (ibi nata , & qnodhbct liccro tv
taiii, Welenbec.  in inflit. de jud, publ.  §'
o!cu!um rap-o- 15

88. Invitee


capitalist puniendus cenfetur a Bald° ' r
ft fugitivi C. de fcr. fugit,  alleganie

uunii,  uum mitral ii.  . 1. at (**■"

vide item Affliftum deaf.  176. & rj.
rum /. j. fentent.  §. ult. qiuji.  83. vcf]- c l

quts non legem C. de Epijc. O Clef- "jjp
dum gl. vero in lege  1. pr. de extra 0 ' i([ j
crim.  poena arbitraria permittitur > .1

fubferibit Cynus in  d. 1 . ftquis , in 6 ‘ c ‘‘Jt
&  Salicet. in l. is qui cum telo , codd 1
(icariis.  dum allegat d.  1. de extra- ‘

rum

infer.

89. Virginum raptorcs peffima ?' p
num peccames, aliofque auxilium hi* r
bentes , capitis fupplicio plcdlcndos I 1 ’ 5 ,
rator decrevit in d. 1 . un. C. de rapt.

§. 8. Inf it. de publ. jud. d. 1 . [“P tS  f.\o-
Epi/c. O Cler.  nec his ctiam vis
rum quicquam proficere debere volu’*■

Veil. ly.  c.7. quo pertinet , quod
raptorem Virginis indicans, ipfo ju re  ^
fit , /. 3. C. pro quib. cauf. ferv. p re  ?
lib. mi].  V fr

9 C. 1

%

D e  V i R a  i N I bus. 417

90.  Virgincin impubertm cotrumpcns
'“juris accufari poteft , l. ft creditor ff. tie
' n fur.  Cxterum cpiomodo puniatur ralis i
v ide I.\  8 . §. qut nondum ff. do peons l.fflu-
frum ff. de incend. 1 . adigere  j>. quamw ff.
de jure patronatus.

91. Cseteroquin per vim (tuprans Virgi-
“cm capitaliter punjtur , $■ fin autem per
t’i’n in ft. dc publ.jud. 1 . mariti §. fn. ff. ad
!• fill, de adult,  in dubio etiarn pet vim
ftupratam prxfumi dicic Mafcardus de pro-
’at. vcl.). conch:f.  11 j j. mm.  51.

91. Stupratam autem dotare & in ma-
Uitnonium aflumere cogebatut (luprator
sp<ld Judxos Vent.  13. Quod & o!im
apud Athcnienfes lege cauuim fuit , vide
Clarum fentent.^.jluprum m.  3. Ho-
die a copulativa ilia ob rationcs dtlatas a
Wefcnbecio in paratit. ad l. ful. de adult.
“•11. refoluta eft in alternativam , ita uc
vel duci in uxorem , vel ea , quam pater
dediflTec , dote inltrui jubcatur > Canones
autem volunt , ut aut ducat , am excom-
[ Ulunicetur, c.t.  CT 1- de adult.

1 9;. Porro filix favorc pudicitix in no-
xam dari non polTunt , §.7. Inf. de nox

aa.

94. Magna quoque qujeftio eft , an lc-
gatum ea conditione virgini reli&um , ne
nubat > valeat, refpondet gl. in authen. cut
S 5 ' tchBum

4'3  D* VlRGINtBUS.
reliBum C. de indiB. viduit. verb, conttofy
ttupt.  vetcrcm legem fervari , ut poflic ‘ ,a '
bere , & habere legatum , /. cum l‘‘le  *'
Mavia jf. de condit. O' demonfir. i .if
95. Patris c(T filiam nubilcm nuptui pK
j. de privtleg. credit.  Item dot are  ^

re /.

fin. §. utramque C. de dotis promijf.  quod ‘‘
boc diftulerit pater , ufijLfc ad 25. al,nll j„

filix  , & forfan cx hoc contigerit, eat 11  ^
fuum corpus peccere , aut line conlf 1 '

pareimim fe(e marito, libero tamen > 1°''
c. ). §,  11. autb. fed ft po(l. C. de mejf^

gere.

ob id exhatredari nequit, M<W - (f ^

5 • 51 ami}, jt.11  jt r v l l ‘

96. Casterum ltcentia diflentiendi * ^
tee  filia: conccditur , fi pater ind'g^ <
nioribus, vel turpem fponl’um ei cj’or.
1. Xi. ffi de fponfal.  vel religionis db e
l-S-C.eod. _ 4a

ft

C. eod.  6f

97.- Pupillam fuo arbitrio nubere P°‘,
videtur, tirg. 1 . 10. ff. de ritu nupt.  cui c  , fl)
fequens eft , virgincm fui juris » fi c ^
verecundite nolucrit ptopriam volm 1 ' 2 '^,
dedarare coram propiuquis, fi inter p°
ftos competitores matrimonii oriator c
men, judici deliberarc pctmifiitm > cm
1 ms fijeietur, /. 10. C. de nupliis.  fi
conventionis deledtu , competitores
res fufit genere ac moribus, is potior
ftimari debet , quern fibi conlulens a Pr
bavetit, 1 . 10. C% eod,

98


De  VrRGiNiBUS. 419

. 98 . Hue quoque referri poteft , quod
11  Clarus 4. faitcnt.  §. donatio  9. 9. fencm
Ji*"* uxori in compenfationcm lenciftutis
pofle.

99. Pra; virili fexu quoque fingularitcr
° c  ipfis iudultum eft > quod citius matri-
}° ni um contrabant, quam mafeuli, m pr.
J • & nupt.  quia prius efficiuntur puix-

’1  P r '  2 K 'k* m0 ‘l' tl<t ' f n ‘  * tcrn  ’

V j , 0( '. c 't!us veniam aecatis impetrenr, anno
A>' CCt l8 ‘ nia ‘ cub  duntaxat 10. /. i. C.
yiic  vc ”‘ * tat * ‘tnpet.  §. jixmmas quo-

p Io °- Deniqne in Hifpania, ut referc Pa-
^ 1 4 - art.  io. art.  94. virgo daninatum ad
l)) ° r:cn ' liberare ab ilia poteft , fi inraati-
Q |V ;  petat. Quod Germanis etiam puellis
1® P« funis , quo reus colligatus duce-
j^ Ur  1 ableidionem ufitatum : ficut apud
^manos Veftalium virginum fortuitus fo-
ij. Itl0 ^° occurfus damnatum a patna
C f „ tls eximebat. ^Akx. ab t yikx. lib.  5.
ma ‘. dier. c.  1 1.

ra l01,  Explicata hadknus viigjniirn natu-
n u f cr cau *® s  > effecta, accidentia, confe-
n u  IUla :  reftat , ut de earum oppofitis
J °que aliquid agamus. Opponutitur au-
).- ■ , v ftginibus in viridi fexu juvenes : mu*
lcbr * v ero  dclibatx.

lQl * H* lunt tales vel Icgitirao niodo
SC " P«

410  De  VlRGtNIBIlS.
per conjugiuni vcl illegitimo : qua: rU, L
duplices: alia: n. fc tales profitentur: *’•

•i i t- --aiw

id.omnibus modis diffimulantcs , virg 1

bulqnc rcliquis fimiles fe gerentes, ab 'F
fiipctficiariis fignis dignoffi mininie t ] ucUl )>
Haud perperam tamcn iftiufmodi l10< ^ u ^,
niulier , diurna virgo , ad differentia*’!

Virgo Fuit , appellari potefh Get’”'  ,

intt jildjtcn ju rcben/ em
ifjrce? jeidjcu$'/ Mejfjr/ obitcr ml L (
> bit  numitfficfjttgc
tffttiren fajfm / ober akx  fonlteij'-J
fccr Sfvctife nac(i bem <2kttus?ber<j Jr

&

mutf)tvi%eit 2©§(cm cin

jjevent. Euripides in Jane 5 rnp6itM

dim  vocat, German. J|jj ^ungfe^’

iaV

top Ha: quia non ignorant ftW| n  £

in tafu fi&o , quod veritas in veto yl ,
unicum incumbunt > ut quia caffe n0 ” al , r .

vunr , caute tamen illud palliare c ’ ufl

qux virgiiies facere

Unde omnia
ansie imitantur > I

> $>M;gnaftte 3 mt<jfTent

adeo ut reiffc ’^ arun lif'

diet r

Em- ,nr

104 . Pietatis ftudium ur effingant,

•na fc. cum devotione ,-cdes Cnuffas 5 '^ £  j
iion tamcn m vet bum retineant > ‘ c

ifis t

notam Juris Keg. Idem operari ;J ,

... ..rAfla .S..J „.m . '«! i I

2

il

b

ft

Q

D £ V IRGINIBUS. 411
conventoribus fuis fpcdlcntur , quos limis
ac lafcivc roorficantibus oculis itituemur
(quorum mufculum amatorium , a medi-
cis diftum , egrcgic cxercerc norunt) ncc
ndii ipfis ctiam gefticulatione manuum ex
compadto nnimi cogitata oftcndunt. Inrer-
dum etiam ficca & inani tudicula fibi in-
viccm refpondcnt. Sacram vero concio-
iiem domum rcvcrfae tain ncfciunt, quam
nefcire curavcrunc. Catteroquin in lcfto

(.©ejjlftcfca tvcifj txrooit ju tebcn)

Pontincia: ferme vidcntur , utpotc pluris
< 5 pcra quam fidem xftimames.

1 105. Caftitatcm ut pra: fe ferant, co-
tam hominibus liefcio quam rufh'cam mo-
fofitatem obtrudunt , ncmini vcrbuluni re*
fpondere aut porrigcre manus aula: , licet
' clam vel utrumquc mallent, ©efyClt jo

unt» SDfattlhmgfolifcI) tmbcr

I fid)/ mic bad^eperifcfjcSratwnjtm*

mcc/ bad man mit iUencu ntaffcf*

106 .  Quamvis eiiam nil magis cupiant,
quam ceptum lemel amoris fpatium ftrenue
I ^ccurtere: attamen fi quis vel honcllum ab
I jllis ofculum fumcre velit , maiiibus pedi-
bufqtie 11011 verentur repugnare , ne nimi-
fum quod funt vidcantur , dc quibus redlc

Ovidius:

S 7 Pugnai

j,a  Dj Vmcisi jus.

rugnabit pnmo fortajjts  , & improbe dicct ,
Pugnando vinci fe rumen ilia, volet ,

Vim licet appcllent , grata eft vis ilia pucllisj
Quodjuvat, invita ftpc dcdijfe voliint.

Quod rogat ilia timer 3  quod non rogat, optatfiP
in fie t.

vSerfagcit if? ter 2stmgfratwn ©ift/ i 1
£)oc(i fytkttg  gem tap matt fte frjrt; ‘'

107. Pulcritudinemjquam mire in h‘ s  j
depopulate Veneris Agouia: exercitfa> n  , ,
Lcmn. I.  5. de occult, c. i.  tarumP ft  i |

mebvwfcette mit ten intern i

turd) tie SBuffe gegangett fepeutet^ '

nt fibi aliquam compareut , Sc  pro mufc' j
lino ac coriacco colore purpureum gen lS
iuducant, variis Sc  hie non recenfendis fa' ,
cis utuntur. I t

108. Mammas maritas , ubi caftra fa) 1  t

Capido locavic , ufurpatione nimia flacci- ^
das Sc  pendulas redditas* ita ut lac paula- f
tim geneiare aflueverint, iimilitcr decoflis 3
aliifque adftringemibus rigidulas reddere» j!

Sc  in priflinam formam erigcre conantur. p

109. Quin alternis ineundo & cxcundo p

pudendum porta patentius fadurn ,  Tea p
campos, ubi Troja fuit , imo forfan dc-
cennale bcllum > ad rediroendam virginita- ; <j
tis fpecicm balneis aluminofis & (ucciscon- I ^
ftringentibus coanguftarc laboranr. c;

no. Minus fubtili haud fpernenda t.v

men I

DeVirginibus.  4t 5
Enen fallacia fponfa quaidam ruftica , qua:
I jam in firm divi Futini virginitatis fga: prae-
- textam depofucrat , ufa eft : Nam cum

fponfus bene poms tenfis venis {velis iu-
Tnam) in Hollaudiam nodurna navigatione
ferretuc : ipfa folium braflicx inguini coar-
;  ftando inftar fubtegminis applicuic. Hoc
itaque tandem diftupto , cum bonus ille
Cornutus iter fuum confeciflet, ex langtio-
| t 4  in altum fomnum datus eft. Cui mane
1  Mpergefadlo , folio adhuc davo inhserente
tponfa inclamavit : Hem , Jane mi, ubi
lam fum mo mane olera legifti J (»[(!/

% lufttt fo fvuJ) tut Nappes gewefm.

in. Denique etiam veftimenta & orna-
■nciua virginibus convenientia fumunt, co-
lonafque & zonas diftinda: Ive geftare au-
denr , ut magis virgines imperitis & firti-
pUcibus pennabbus appareant. Sed fi in.
fpicerentur, ubi gallinas aperimus, longe
^litid manifclbaretur. Graviter autem hac
*n re pcccarc dicuntur , in  ^/. q U .  5,
pr. O' in c. [1 Pattius O' in c. illud at can-
ft  , qu.  i. gl. in c. caufa matrim. in verb.
priVil. O' ibid. Panarm. in  i. col. de probat.

til. Licet verb in bis & aliis rebus, ut
I diftum, virgines (edulb ha: imitentur, er
I moribus tamen tanqnam ex virgine Leo a
caftis diferiminari queunt.

115. Hu-

4-4  D e V i R c in: bus.

115. Humilirarem enim a fc ablegate"
fuperbos fumunt fpiritus , & ne ncnii' 11
placeam , fibi ipfis placcre incipiuut > c ° >

dicaminibus attritam tam fpeculis <1
eultorum fuorum oculis continno obji £lt,! '.

<5picgc(n |1c(i uff gut ^jantfcl)

«ni> w:n.

114. Yeftimentis quoque, in quibus

(?

pH*

pc plus quam in ipfa dote habent ,

impura libidine contaminatum rpld 11
contegunt. Gradus arte & fecundum
laturam componunt, ut ne minimum l
dem reftigia extra mcnfuram aberrcnti $
que inceflus ipfa tcftudinc tardiores vU
illarum hue illuc lafcivicnti & ementh 3
deflia differant , lemeqfcc ab obviorum
venum oculis abftrahant.

cof'

115. Porro quemadmodum has p r °
tinentia & hunnlitate libido & fiipetb 3
vafit , ita etiam pro labore dulces ()() .
ciunt ferias (nam luces amant otiofas ■

dies verd negotiofas) manibus, quod*^ 1  ( c

compreffis , & digitis poctinatim mf. j e( |«
connexis, fuperque genua convcxis> v j
res, atque an forte per platcam P r ° ^
juventus inceflura fit, exfpedtames. ;

tcri?  la(]eit ftc tie Jpunbe ffoM 1
I'ebojffm 4 . @cf;ujje. Q uod  “ >

mas criftarum inftar crigunt , facian

.

D B V I *■ o I N I 3  V  S. 4Z5
e'u» a maiabus ad labores adigantur,
ieni cos brachio aggrefla: , ita frigidd tra-
dam , ut nolle illas facile animadvertatur.
i 116. Sent tanicn quardam , qua: ne
j omnino otiofa: appareant, ut Aihcnicnfcs
j pcplum Minerva; ita amatoribus (uis colla-
! tia, fhopbiola , ferta ,  & hujufmodi iuc*
i  ptias conbciunt, q tubus cos operc iiodu fa-
dendo defatigatos non nihil recreare , de-
j mulcere , & ad former inpoftcruni officio
I perfungendum fibi demCreri (olenr.

117. Infiiper .confabulationtbus , falaci-
' bus & otiolis Lcftiombus Ovidii de arte
i amandi, Amadifii, Bocatii, Enriali & Lu-
cret ix ,  clari/l. D11. Eulenlpigelii, in for-
; mulas preepm redadti , Gartcnlbcietatis in
j fpirituali fignifiettione edira: , Rollwagii,
& fimilium bbellorum leftu non injucun-
dorum operam dare vulgatcm , haud de-
prehtndemur, ut ita Theoria: fundamentis
felkiter jadlis felicius exercerc praxin pof-
fint.

‘ 118. Unde confpedto forte liberalioris

ftatura; nafi , formzquc Juvenale (amant n.
valdc Temper Dominos Longolios & Na-
; fianzenos> modo fi camera fine paria: con¬
tra vero Minutii & Curtii in tempore tan-
tum neccffitatis & Leipandrisecavernam ine-

I quitam) Hujus ac talis, inquam , amorem
ut fibi venemur, nullum non lapidem mo¬
vent ,

416 D C V IRGINI BUS.

vc it, nullas non aftutias ejfcogitanr. Quos
non occurfus ei donaiu ? queis nutibus , i'
dhbus, cxfcrcacionibus, fibilarionibus, fob
ptutirjonibus pedum , qua furtiva .oculotum
luxuriantium mqllitie ; muds quodammo-
do verbis, prjetereumi non loquunrur!
qua? non venaticas canes emittunt ’ quas
qon Inerulas variis modis occultas (de qui-
bus & aliis vide thcniaricem dilciirfiim de
cocbleabone, ptircipue th.  17. &  ig.) quas
non peremptorms citationes, quibus inver-
lo plane ksbiandi procandive ordine, circa
horam indidem confHiutam conveniendifui
copiam ultro largiuntur, ipfi infinuam?

119. Et fane fi quando remotis arbitris
(licet (bo intelledlu Majnis tefiib. i[fa Id
aiatur)  comingat ipfas aureola fua prarda
Irui, 1 aftiva bxdcra ambitiofiores effu/TlH-
mo illam ampletu occupant, eoque (cepius
cx nimio afFeclu proced,unt imbccillitas»
ut, cum fuapre natura curro infiftanr catch
in morbum caducum prolabantur, abeoque
fine feipione aliquo ilbbcntcr refurgant.

fparct man bejrfccrfetre' cfjrc / ttiit*
(xtotfc fid) alUmt  mif fdxmbcn.

1 io. Quod fi forte in sedibus proprii*
commodum non videtur, quamlibet excur*
rendi occafionem , quidbbet pra:texcmes>
mquirunt , ut ad loca condrdta mature fc

1  * confcj

CO.

■CU:

Ls

,de

nc

rii

al

;p;

ll(

i>i
’ ri

Ic

tii

b,

i);

jfi

9

d

2

f<

ft

| 8 '

9

j

1

De Viucinisus, 417
conferant , ubi a Domino Feudi magno
cum gaudio exfpcdlamur , & majdre cum
Lacedarmonio excipiuntur, ubi adtio-poftea
de comnumi dividundo intenditut , pet
<luam corporaliter rerum fit divifio. /. i. ff•
h.t.  cui adhatrct aclio de iti tern verfo.

| in. Hinc eft , quod choreis tantopcrc,
Oodturnis prteiertim deleftemur , ubi libc-
dutcule omnia peragi queanc ,  & fi forfim
^liquid urgeat vel curgeat , ad niargincm
Paulifper fecedere , fibique, fatisfacere mi-
lori cum periculo poflrmt. gfbt ££

tan bbnfcc SSmutgtiff/ & d»m cythe-

dacas ilia; columbula:, utCt 4tljT f6d)tCt-
tein omni fe nervorum conafu ac contcn-
tioiie rcpellere libidinem fimulant , mani-
ku$ deinufn earn cxcipium ambabus.

in. Deficiente vero fidicinc , ad Ixtiria;
tatorem Bacchum amaroria; militia: provi-
: r otem confugiunt,, (Jill ‘Jrtmcf*

8«t’g op t>(  SKfiyri : e*  bona

efiaritate , in fraternitatem & fororitatenj,

Sfoet; jugUid) atifj tint ©(afj f  jb
fcl}macfer6 jlm teffo bap. Ujf bia-
t>a man jhKmfrg in
3efcf)micfren anuen/ twpimSOhmb*
8cn/ unb tins fro ©lap j>af: ujf ciit

frwub*

Virgin  r b u s.

flnfc(;cn / fjanDtgc&d 1

/

418  D £

fretmMcljo
iiu|]cn/

115. Donee tandem Dominus a R 9 ?'
fchenberg appropwquet : frftpjfctt r

mtd) tw( nad) cinct rojfigen^&uit^.
ipacfire|ltr / Gecfcn / cDcv bcf<}(^
cl;en: £>Der fangenfbnft aUer(ei) &fy*
l(d)c @pte( mi / atebafuib: DieSM* 11
Dc 931att(i/ ©acfmutter/ §ic'fitiW' / .
2lu(? «nt> cm / Hbevecf ing
Da^ 2U!cfen§e(/ ©reiffaug Bd)»'f,
Deg CBcue.g ^etupefg/ c

fid/

|i»

'Pr

^»d)s/ Deg Q3ogclfm|Icug/ begl^J
Gttctjg / Dec jl)tt foivol d)Ut/ ilW

Viv |i;u U’OI ii;ww

jtt led)/ 3> l  Die < 3Burff fabvcit/ .
. Itcbc ®Kbigf/ 35aud) tviDcv i3^n y
Dea Gttcbgwibde / ©g mtiti) MW&J

Onid eft , j^cv v8oac! in I 0

32e[T. > M,,

Et in fumma, ut etiam publican
tioe inprimis rci profint, adco funt a PF,
biles, tradlabiles, kuftibilcs, & fcDjo ^
les , ut Theologia; ftudiofis pro caI  "f j[ 0 ,
quam confcendanc , Juriftis pro

cui corpus imponum , ('fijf

he

1) e V r ?. g i n r e v  5. -ji->

Jit 'iBittenberg ungemeint) & medicis

i' t0  viva; anatomise iubjedo , ac deuique
llei nini non inferviant.

j, Monitos aurem voluimus Iiarum •
'^stores > ne feniper amabiles fperent ne-
Cl ‘ aurx fallacis, & neuimium ipfisfidant,

pit ftc and)  foment gluubcrt/ ftc h(t
pit benn ben ©lauben mbetJpmtbt/

'poi'ftames quippe , & cothurno mutabi-
10t «, piaximcque in amoribus defultoria: ,
dclcdat eas vatietas.

^ Atque bate de titulotenus virgini-
P 5 ;  quas , quod prsetcr inftitutum deli-
i Cav imus proiixiuftule, faduin, ideoqnod
3s  quam alias, majori cum difficuitate di-
®*°lci, licet minori cognofci pofleanimad-

v 'nimus.

Co ll 7- Superfunt esc, qux virginitatem
J ttn l’tam non diffitentur , & in genere
a], rctr ' ces  > feu fcorta dicuntur : quarum
y'? Un > tantum viro obfequuntur , pcllicqs
,]■ c oncubin;e did* : Alia; niultorum libi-
rp 1  patent , & vocantur rhifocomafia ,

! 'pl°ci)fci)\i.ejievn/ tie tnit unbat uub

v  ett ttegCtt, Cliaritonia; puell*, id eft,
P'talem gratiam habentes , qua; ex Plato¬
's dilcipiina vivunt , nemini iicgant , fi
lllodo  argentum det , tie ftefy JUtt bet*

4?0  De  VlliGINIEOS.

$mif? mwfjrctt /_ bat  miff fie

Unde quxftuarix> feu pradicx Ulpiano
cuntur. . * iis,

12 . 8 . Ex his poftremis rurfus q u *"iL
habitant in lupanarib. feu xde publics v

vx- virgx placx, proftibula didla. 6 ^.

flifffu-fpfVunttncnmt / ofccr ©cM,

cber 3 un(jftet\)(ic^< Ictfe ©tw 1 ' 5 ^,

quxdain circa mama urbium vaga"^

indc Summanianx appellatx : q't^-j,
denique in fylvis > pratis , aut

@d)tei;v / QBiftpttt «i ut Gains f°" ,
©efcfifepwe 2Brtdjttfcn/ alias nom 1

tx Nymphx nemojales & campefh cs ’ .jj
cora campi, fte fca6 ©Mfl

dpu>i)miabme()m/ Diobolares

Men 9 Rd$>Iem.

119

J£ *■«,

Hxc itaque narrative , ~  nI  ;
nttpoHiii  de meretricibus difta

qm ulteriorem earum cognitionen 1  t' J( ji
libellum de fide meretricum , ant if a  pfC*
re, & jx praxi quotidiana , qu£ 1,11
ell lcgum , plura addifcere poteft-

tic

tu

bo

bo

Pe

Po

*P

jot

In

X

51u

)Q C

tie

%

'll

•Hi]

»tr

»d.

•ill'

•let

De ViRciVmbus. 451

COROLL ARIA.

I.

Num ofculo Hlato illibata ccnfcatur "virgin
nitas  ?

Diftinguimus inter ofculorum genera fi-
l '5 dilcrepantia. Aliud cnim eft pudico-
*urn affe&uuni , quod pro charitatis fym-
"olo honoris & (alutationis ergo obvianti-
' ) us, difeedendbus, peregreredeuntibusdi^
Pcnfamus, & proprie Bafium vel Olculuni
Purum , & fororum vocant , quod olirn
*pud Romanos, etiam Perlas & plerolquc
0r icnta!cs populos, inter Chriftianos 'deni-
'pic veteres obtinuit: ficuti hodic quoque
*pud Gallos , Belgas , & in quibufdam
Germania: locis , &c. Aliud rurfus eft ,
Kurtzweilitatis gratia per ludum Sc
l°cum labclla rantum labcllis comparamur,
'll  ,«l«o Geimani , iff lUIV Cttl

WWftajen. Tcmom , quod Venus
'luinta parte fui nedtaris imbuit, eft libidi-
t 'i'm , cum labra lafeivis morfiunculis ftrin-
g'Uitur , ac linguae commiftis falivis ori
Utrinque inferunror , quod hmc Grteci r.i-
r«y/tiTr<T;4« Latini fuavium five coluniba-
tium , aut armat»m ofculum vocam , cum
nempe armis illis , qux geftarc fbla per
leg. Cornel, licet , opus aggreditur miles
Dionaius. Hoc adultcrii proccmium Hoto-

m an nos,

D E VlRGINIBUS.

mannus , Angehis libidmis anteceeninf’
antecurforem Jul.Caef. Scahgcr , TadJj

pratnunciasflagitii blanditiasappcllat: Q u  -
ft qua deleclata cxercet , vix eft , ut 1,5
dicam , finccra ofcula, fed virginitatera 1

--, ----- / -.• ■■ 5*'*"^"

regram ad maritum perfctre ccnferi dd*£

lutuuum kuilvii , jj

Et hujufmodi n. prsparanris fe
yelitatiombus arguitur, & infertur ftop tU . j,
juxta gradus a glo(T. in l.tj.ff. ad l-i 1
de adult,  emimeratos , Vifis  , collo^y,
convittus , ofada , fattain.  Cajnol. in r11

..

C. de edend. imm.zS. Sc  ibi Bellon. "•

Covarr. in tratt.  de matrim.  i. part-
§■ 6 . Bald, in l. advcrf.  C. de furiit.
II.

f. 7 '

Virgo lac habere pojjitl

Cum, tcfte Lcmnio /. 5 . de tempi*‘

Infantibus mafcolis reccns in lucem cdn 1 '

papillarum conis vel fpontc levitcr comP rC |

0

profluere lac poflit, & yiri tantuin g cn: J i



valeam ladis , ut etiam infantem fete a  -
pollinr, qualem fe vidiftc teftatur Clrd^

de fiibtil.  & Hoiftius excrcit. de horn. I-  1  ■ l ?‘L

n  _*J J__ ..rt' • _it.nc ? *

q.S.  cur id denegatum effet virginibus ■ (
quib.tamen aliquando laclantes fieri dd*:
vacca: ? Unde etiam natura iis ,
grandioribus fanguiniscopiam in veins u' 0 .,

cisclargitaeft, qua:, ft in mammas den^

tur, Scabearumroborcvincatur, utiq'fcj;

c-i'

qu

Xti

:0f

*

a

v

If

*

!>

lb

"

P

»'

!•

I‘

<

IS

*

c

it

•

(

it

l>

'

r

De Virginibos.  43j
ftis rudiments ha: proferent. Licet non fit
hudabile&exquifite codum, &vix genere-
, tut, nifi mcnftrua ipfisdeficiant, tefte Hip-
pocrate /. 5. aphor . 39. Alias fi lac perfedum
>n fana virgine reperiatur, id profcda tanta-
f um eft vittutum, ut unica tantum ejus gut-
ta, plus quam omnes quintx, fexta:, vcl
thcima; Chynncorum client ix , atquc adeo
< tantum valeat, ut quicunque lllam duntaxat
v ideat , non poffit efle cxcus. Imo multo
'tiam efficacior eft , cjuamvel ipfum argen¬
tum Sc aurum potabile, pratfertim ficum fi-
tvtilibus mifceatur, veibi gratia:

Recip. Lafiis virgin !:,

Lattit mttli , atm menfuram quartan ,
tsidipis mufcarum,

Sanguinis apum,

Linguarum pulicum ,

Dcntium pediculorum,

Ojjium Cicada ,

OJJium de corde corvi

Contundenda cauda vulpina contundas in
ttionario vitreo, ex iifque rnixtis fecundum
Mtem, Balfamum conficias, eo quo diunus
! Uteris, hoc diutius vives.

III.

Quando virgo elocandal
Incipitvirgo lecundum adduda per Tira-
quellum /. 6 . connub. n.s,i.  decimo odavo
xtatisanno, plenis nubilis annis efle. Tunc
T igitur

Ds VIRGINIBUS. 4)5
I 'loam tranfmittat ad generativam quafi ma-
8>s folliciia fit de individno, quamdcfpecie
P'opaganda. Quia rcfponfio eft, imoccon-
' et ft> > fcil. quod non aliter agetct indivi-
'  ? Uu m, ad conlervandatn fpeciem , nifi ipfuin
'"dividuum confifteret: Ratio autcm, quarc
1 j^gtsvirtuofi ftudcntcaftitati, eft, quod ca-
I lta s non amittuur fine mortali ; pofiunt
deficcrc alobrietatcpcrvenialc, quod
* ( . a confiftit in medio, quod eft latum , ifta

fib j ca ^* tas  'll extreme , quod eft indivi-

U> V.

tr,im  in con tinendo major cm pugrnm fuflineant
j m- v ' r £" ,fs  yuam vidux  ? Affirm.

"s n. concupiftentiam inflammat & cx-
t( .I'. Ul ’di defidenum , naturalis quaidam ne-
p "as, cui reludlari difficile eft , necenim
x, bile contra fcrvorem naturx rcfiftere,

*Y(" 1 ' '

"n

'OVf//.

j. vel quadam quad curiolitaiis

vi.«> quaetiamfit, uthomolibcmius

Cat > qua: nunquam vidit, & ctiam inillis

Poten

z. c.:
tia,

v-

,vi'

>1" S

j l * * ' cu pilcemiam auget , cxiftimatio majoris
:  ^Qtationis, quam fitfecundum veritaicm ,
niconfideratio corum incommodorum ,
pj'*  deleftationi liujufmodi adjungmitur

/ |"is

'dUamquam etiam dicipoftit, viduasmajo-
c m fuftinere pngnam , propter deledfatio-

I nremoriam: fed refpondetur, indiverfis

"Hum alteri prxjudicare , fecundum homi-

T t

num

45 6  Da  V,IRGtNl B OS.
num diverfas difpoliciones & varia acciden¬
tia , quia quidammagismoventur hoc, <l ir
dam magis alio.

VI.

Num vidua potius quam virgo ducenda ?  .

Ferunt , quendam vcniilc ad
Davidcm , & conluluifle cum , quid c 0<1 ^
modiffimum ei videietur , an duceret v,r
acta,  an viduam , auc qua: duobusvin s ^,
tc nupia fuiflet? Hunc David ad filio 01  jjj S
lomonem milit , qui tunc cum pueri s jj [;
equitabat in arundinc longa , & refp 011

Cfia Virgo, m  >u unit / cin vi*g
nn'c fie mV  Me sroceti SDidmtcrgfW ,
()fitc bid) / mem ft)U&  w

Hue facit diftichon illud : ;

Qiixfhus juvenis, viduam cur ducerenollet-

In qua quisperiit , noubibo, dixit > WyMi
Et enim vero , quis feces ab alio r* ^
Iciens bibat ? quis veterem libens >° a j.
tergat ? vel dupheem laborem fulcip* a  jjqa c
terms viri mores dedocendi iddoce 110 ^-
fuos ? Quis denique antiquitatibus in lS , jjji<
dletur ? Hinc fuic dcrifus BuJgarUS ^
fcholaribus, cum in noble duiifldt u ^
viduam , & mane inciperet profit®*». ' gt
won wovutK aggredimur  14. C. de ^ 1

liabetur in gl. in d. 1 .  Et fane ut fl ur  jffl
ha:c conjugia vergunt in conjurgi* > ^o- j

1

i

1

5

d

c

F

I

l

i

f

i

t

a

b

V:

Ci

b

bi

d:

fc

fu

I

Db Virginibus. 437

^uotidie exprobrare vidua folet , & allc-
gare prioris mariti bonitatem , dicendo :

mein fwtg vkt ge*
nwcl)t / £)  t>cttc td) meinen frontmen

Plicfel nod). Et fepius ad Magiftratum
deferrc maritum non erubefcit , ut ilia ,
Qua: inter cxteras querelas lie quoque ad
' prattorem ait : ^(t ipeet @c()ult()et§ /

s twin SDtonn iff etnfoldjcrloferPJfmm/

: |itd)tg fan id) ifmt red)t ttpuri / mm

, id ihm PJforgenOs cut ©uppe bring /

I  fcigt er / er fd)tcffc mtr oriett / flmibt
• %nur bad beff fevauf / dperr@du[*

Ecce , quis hxc talia devorarc atquo
a >iimo queat ? Rclinqucndos itaque hos li-
bros veteres cum novis titulis , atque adeo
1  I , "'ginem ducendam putamus , ut amabilcs-
«orum mores facilius docefaccre podimus,

,{ taffen fid) fein btegen / me SSct)*
,, Oenmt()en : cum e comrario veteranas iftas
difficillimum fit reformare, & ad fuos mores
ji formare, /. 37. ff. de <edilit. edift.

4 . . VII.

"bJum jtfvcnis ab alio comprtjjivn retinere dt-
jl beat ? Neg.

ji Quia dcceptis potius , quam decipientib.
r  I fubveniendum , /. O' primo §. Jed ita de-
T 3 mum

438 De Virginibus.
mum ff. ad SCtum Vellejan.  Quis coin 1 j:!
pro auro emat ? Quis clavem recentem 111
lcra ab alio jam frada perdcre velit ? E*l’ e _
dit fane Rei public®, ne quis rc fua male t |,a
tur §. i. Injl. de his , qui Jui vel al. jttr. I""'
Cavendum ramen hie, ne ftatim lufpteb
faciamus illam , cum qua quis fuit, vei c0 .^
ludendi ,  vel honefte officii facicndi g ri ':'

1.1 3. $. 1$. ff. de injur.  Neve cum imp crl
vulgo flatim comprelTam dicamus ,
libcriufcule forte cum aliquo caput c °
mavit , fiquidcin Jurifconfultus non st' e
dit de eo , quod bis terve fit, fed quod P ^

utu nupt.

VIII.

fit dacenda pulchra  ? a ,

Negantcs hoc potiffimum utuntut tfr
memo , quod , Lis [it cum forma mag” 11 1
dicitia  : Ideoque fi pulchram quis du £
ignoret an pudica fit , & an talis fit f 1  g(i
fiira ? Rcfp. efle illud accidens , qu°d 1  ^
tollat rei efTentiam, Deinde fuaderous s
quis rllam ducat, pro non virgine , H
fi virgincm poflea iuvcncrit, hoc onllie nl is
cro apponet. Ne autem poilea conin’ ^
fiat, recipe de capillis ejus, & ptilvere ^
illis tibi fuper veretrum melle inu° ^
fparge, & fic cum eacongredere, tunC j v ja'

cum alio coire nequibit , tefte Alberto j

Ds ViRginibus.  459
S'’o. Aliter objiciunt, pulehrimdinem non
c 'k de pane lucrando , nec de ea edi poffe,

£)[) man fd)on nid)t toon t>en
Norton ijfet / fo rcibt matt ftd) t>od)

H'Ht bpan / quod fit niagna cum vvollu-
Pulchras itaque ducendas elTe con-
1 1 'Jdimus. Ha: enim aflcrentc Cicerone ,
'“sftuteto aluii't, adolefcentiam obledant,
Cc Undas res ornant , in adverbs folatium
j^bent , ddedant domi , non impedi-unc
0t >s> pernodant nobifcum, See.

IX.

Num f enex  decrepitus junenculam ducere
debeat!  Neg.

Xuia incommoda eft ei , nec guberna-
t) U1 °* inftar navis, regi, aut anchoris deti-
poteft , fed abruptis fa:pe funibus de
ful n C a '‘ um  ponum , in quo navim fuam
^uftituat , quairit. Licet etiam quandoque

(ufr" S  ’" e v ' r  ^ aciat  ’ c l ua ^ ve " ci:  > !arnen  hoc

)uf| 1Clt  ’ naU ^° minus  contenca erit illo cu-
'uam tenecionisfado, dequo Poeta:

'y^oris cu-iito eubitum conjunct ^Alamts  ,
jOlct banc difilcem clicere c on cubit um  ,
^■amejue fails fieri re cupit ilia fibi.

^‘svacantibusniulieribus , ut vocantur,5.
It- ad I. '^nl. d e  yi  p K f/. Laccdtemonii pecu-
lari  lege confulebant , qua emortuus ille
T 4 Achil-

40 De YikSinibus.

Achilles , deledum aliquem juvenem (qui
cxinde a juvando nonuullis didus vidctur) '

falvis adhuc vafis inftrudum, plenifque pro- ’
batx moneta: loculis peculiatum Reip. pro- '
paganda:, ac fufcipiendx prolis ergo admit- |
tere cogcbatur. Nec n. intereft, quis debit*
folvat, utrumipfci qui debet, an alius pro
eo , inpr.In(l. quib.mod. tollit. obligat.

X. £

Cur bis quinquc viri non fijjiciant muliW  >
cum totidem Callus gallini: fujficit  #»**•

Rcfp ' «
Diftmgucndo inter cunnum rationale® * jj (

irrationalem , hie enim nacurali tan ® 111  rc

appetitu ducitur , qui neccfTariis acquief clt ’ Cc

Sc.  femel coi'cepto femine mafeulino fati* tuS  t 2

eft, donee illud de fe reddiderit. Hit vC l < ’ [i 0

deliciarum tnemor, non una vice recept°' e ' 1

mine contentus eft , (cd defedum fuum 1 ".' I

tclligens, reiatcirc quotidie cupit. Ad<] u °

co melius fuftinendum pra: beftiis aliarrr v»'

forum fpermaejaculantium conformation^

adeptus eft, ut fcilicct bifurcata, una p arI _ tic
ad fundum , altera ad uteri cervicem in g r *' dei
vidis profundere femen polTet, quod ctiam
feivit Popnlia Marci Rom. filia , qua: ®‘ f a t
ranti cuidam , quapropter Beftia: nunqU*®
marem defiderarent , nifi turn , cum P'^ pro
gnantes fieri vellent ? Dixit: Befti* en ' j

(tint- I

De ViRginibus. 441

r «nt: @te t>crffcbcn

^ fuperfcetation )UC(lf/ <tfe U'tC t>a« mif

^n-fiaub bcgat'tc QBcib(td?e @e*

fo&W&t.

XI.

tyftritttr  , ft quis imprudens balneas vtrginum
fiierit in^refus  , an pro nutlfla ipf exem¬
pt ifA&aom bina imponi cornua
S debeant  ?

j r^crp. Quia jufta erroris excufarionc de-
1  -turn involuntarium deprecari reus fnffice-
c  debet Dianis illis , fi unum mifero huic
urim erigatur, faltem ut poftmodum Kau*
p IUs  fit. /. re conjunBis  §. nif fufpeCla colht -
l °' If-  de ventre infpiciendo.

XII.

Admodum obfervatu digna; has tres re-
sUla:, q a2:  habemur in pra&icali Gramma-
< lca  > banc noftram Difputationem condu-
q ent, quarum prima eft:

f t ’ f? mn ' a matr ‘ m oma  > vel cfje fatalia , vel

II. C ontinet conditioner fxminci fexits  , quant
propter juniores Gcrmanice ponemus.

T 5

4  iftng

44 1  De VirginieuS.

unb frijcf) / flet'tt » t,t5

p(dvnfd) / .

unb fxUid)  / Matef; tlli

l)emfd) / „ :

$5rautt unb (Tol| / fefyort 111  :

twmfd) / j, |

9)?ngev unb irmwig / rot? 11  !
munifd;.

III. Sic habet : Nomina in IX  j (

e) fe generis communis ;  ut Mcretrix  > j
trix , iotrix, netrix, m<trix,obflctrix, fin 1111  yi j
coElrix , ornatrix , farcinatrix , textP^j-y>  ;
neatrix  , portatrix, pijirix, faltatrix i
trix , conje&rix , comtrix  , debitrix  >
trix , donatnx , fucatrix , ambulatn* ’
catrix, adfeHrix, afleflatrix, palp^jd’^s^'
ceptrix , potatrix,  Eicipe meaffl ^ X)
t  a m , qua: Temper Si  principi“ in  ,

&jam j j

| II

CO W

445

F L 0 I A

CORTUM VERS 1C ALE

D E

flois swartibus,

Illis Deiriculis, quae omnes fere Min-
fshos Mannos,Weibras,]ungfras,&c.
behiippere&fpiezibusSchnaflisftec-
kere&biterefolenr.

c^utore

g Ripholdo knickknakio

ex Eloilandia.

Cortum Verilcale de Flois.

A Ngla floofquc canam , qui wajfitnt

pulvere [warto.

Ex Water oque ftmill fleitenti, & bla-

„ , fide diel(p ,

■Multipcdes deiri, qui poffunt buppere longe
Non aliter, quam ft floglos natura cleiliffet,

Elis funl equidem, funt, inqutim, corpora kleina.
Sod mille erregunt menfehis martrafque , plagafquc
Cum flccl(unt fnafunl in livttm, blautumque ru-
bentem

Exfugunt: Homines pc, [c vexcirere poffant,

St qiue tandem illis pro tanta Ionia reflant,

Vexcritale, & quern nemant per vulnera  > dodu" 1
Sunt varitt plug*  i quibus ob fua Si'mda, fuantq' 11
Ob mutmillitiam flrafit Menrofque Frauafqttc
Ipfe Deus , coelum & fternas, qui fecit & Erda" 1 ’
Hunc fteckit flangus , lopit Dulhundus in illu’’ 1  ’
Et bitit in livum , ut cogatur funderc GcifturM  j
tMft alium IVblffus fretit berufque toritit,

Hie hejflt multos lufos, & tempera nullo
Fredam heffit  , lopunt per KJeidros, valde^
bitunt.

eJfl reliquos inter deiros non bofior ulla efl »

Nec magis anfechtit minfehos , illifqite moleft‘ lt
Erregitplagas, quam fwartiaturba floor u» u
Hon illis fatis eft jiniflri fub tempore nachti
Steckfre, & feutomeudos upyoeeferef a P°\

Sed quoque fub dago perkrupunt undique kl el ®
Nunc hue nunc illuc huppentes fcarpibtts t>tq lie
Eitentes fchnaftis, ftc ut de liftde blautus
Stepe ftuat, pleckique rubri cernantur in huto i
Gloftte quafo mihi, mihiglofte quxfo fodalef',
Seepius expertus credo hoc, cum iVolkibuf
Deleuchtunt Stcrnet, fchinit Mane undique ' eC
Etcadent flapum Molbringere temper a a

Solum verhindrunt tardum fuvara agminttJ la F '>
Nunc heffunt luflum per iVickpm fpringere ”
dum.

Nunc vero upftigunt Beinos , Beinifq lle re  1
In medio fittunt livo prope nablia runda  > ^

Nunc quoque per Bord^^^ripimt ■> dt nt c
munio> ^  ^ Cu flif

445

C ufliaqua fmcrtant, ogos nafofque bdfcfunt
Delude juvat rurfus •warmum Jub krupere Bed-
dum.

Et fchuldros , armofque handofquc invifere  >

quit quid.

Sape ctiam ivandrunt infra , ruckumque befeu -
hunt,

Et rundos kudos drivenles undique lufhim.

Sicut quando ctiam yoandrit Mordorus in Holto ,
Non tantum wandrit longum ycrdriyeretempus ,
Scd fcblagit, flecleft , yvarpit , donditque Jubinde,
Si qiu begerunt Ludi , qui Beutlia plena
Geldo heffunt , KJeidrofquc bonos in corporc
dragunt

Sic qttod nigrorum damnanda catena fioorum ;

Non tantum in Beddo brtipit , KJeidro/que be -

kfekit  >

Ob longam quoniam , fed quandoquc cernit in effe
KJeidcribus blautum , O fchonum quoquc mere-
k}ta tburum

E/Je necob diflum veluti mordents adhuppit ,
Vthfleckit [chnafhtm , fub quo funt anglia fear pa
cAngliafanguincm deipe quesflickit inhutum ,

Vt fugit blautum, nefcitquc uphorcrc , donee
Livum cum blafo fwartum bene fulluit intra,

Nec fugit tantum  , verwtmdit O' undique livum,
Vt fchlangus fleckit, furiofus bittit utbundus.
i Etpofl fe multos plcekos, mahl fque relinquit
liotioenos  , Sclapens bee quando feulit , in nogurn,

I Cum livuo fefe IVcrpit  > Weg flotit O' hantlis

T 7 Dcf 4.-

DeckbecIchtm , [cur it neglis , fchadumqut befeuiih
Sed quandomortrarngledrovertrifh abuno,

Mox ffaus ex fiimdo bhcndus yoeghuppet  > &
alltmi

D.it ■wundum , fi nee fleddo quoque tutus in illo rib
Rjirfum ado [pringit , praqueuuavulncre fttefy
Plurima, ut ille femelqui fchlapo upwakfiddlh
Non iieruin pojjit meudos tkofehiutere ocellus,

Se TValtritmifcreruckit , fLirckjtque, KjftqtKi
Infequiturqtte poos, foletque in carport, verui*
Griper e cum tent at, blotum ftbi gripit in hutuio  >
Sape igitur lotos [me fchlapo ducere nachtos
Cogitur  > & multas hdit martrafqut Plagafqui
Nec faltem hxc fmnt beddo cum ligimus alto,

Sed quoque cum leftimus, cum fenvimus, & > n,l>1
Bedere cum \olumus bene plagitur und’que eorptti'
Prxcipue beinos intra , tenerijquefub arrnis
Summit in kragiis hie , hie funt regna floorimi >
Hie Itrefhmt  , jleckpnt , bitnnt , kitzlurity*
fubinde, ut

Patere non pojjis , cum fchuras neghbus hn!0>
Et quod venvundrunt omnes, non uilus in Bids  i
Lebit deiriculus , nonnullus in citre fehwebit,
Qui tam magnanimus, tarn Jit quoque kenus,  <•*
units

Exiguufqtteflous non furchtitat illepotentes
Kerlos : non Pabjlikrona yerfchrickit ab ip fa i
Bo/(um perkpupit janttum iopitque behende:
Donee beroret blotum cum fchnaflide livum ,
Cogit ut huic Pabjlus [lotos crutyimque facratuin

jVcf'

447

Mcrpere de manibus  > deirumqite future litentem.
Non furchtit J^eyftos t non K cgcs,non Patriarchal
Non Cardinales , hcuclos qui marline breido
^ranmt in Koppir  > ve rum nihil achtil hie heudos
Necjlafor goldo decorator, flee fit inhutum
Handies ut ex koppo  , falktque ex bandilejlafus,
Nec flour an Dodorfit (ragitf.tvc Mag/ffer ,
hlevel ad baefum velfcbcnefcttitad halfum
cAdque anglum fcarpum  > per dunnnm drncitat
hutum ,

Ht fcilrum dextra leva fmitatque papyrunt
Pfe Ego dum jehribo lac , pojjiim non heffere
f redam.

^nmphofios nunc upmako O' fentoundique floor  >
Nunc hofenbendros uplofo , O nadia circum
Kik°  , O non finde  , mox quando rurfus ad ipfos
Mefeddo beutros, proh quani tunc plagere primum
bicipiunt : fepe upfpringo  , propterque dolores
hi fluba circumdantzo, tifoque Jed Mi
(O bofi deiri ) nihil hue fcbeltwordia curant, "

^ f d quia hbendum e(l aliquid  , libo ilia fed abfque
Murmurc non lido , nec cos Wegfpringerc lato,
Cum frigo, meflum nemo voegfebnidoque K^ppum
cAnnefloo quijquam efl in toto audacior orbe,

Non lopit quando drojeeri (leglide Kornum
Vthfchlagunt, plagunt . utvixarbeirerepojjint.
0 flcinum deirumtu  non armenfiafpornis  ,
cAgmina, Schwcinherdor , Scapios ,Wechtrof-
que tudentes.

i Belleroldue armor mi fere per flrata fchreientes

yifere

44 *

Vifere non dubitas , SchelmosDeifofquelefokis >
Cumque Hits vitam latis truce, ac farliBerado
O te felicem floe fl yorteha noffes,

Inque rauchis beltzis tantum [loltifque yooneres
KJetdris, in xoarmis hofis , [Ic tutior effes,
Quam fl bedleros miferos miferafque befogs.
Nunc ut ad Wifras yeniam  ^ungfrafquc behendal•
Qucedam bereuramt quando non omnia poflitm.
Elogia turba hominumgencrinon fyndiorulla eft
Quam fflfris: JVifrx ftridunt noElefque diefqut t
Deiros cum fwartis , teinunt in kyigia dir a
Ut pcpe blautoflttant: fchrefybile vifu,

Sed multet reliquas Vtnamt fchelmfluclflbus argil
^Amplius & didicereolim quam fretcre brotunt »
Hate quando ex doro lepunt fub tempore fafti <
clique coxantes peddemi horunt ex fontibus HttOl'
Quos non audivere prius , tunc fe  , Cr.U\ !,t
dextra ,

Ificipiunt, fwartofque floor befchyecrere mortis
Ut nito lopere , fpringerc trupere turba nigella
Cooatur Stubis JQamris Bedifquc fahfque.

Qui tantum vior tis vinci potuere Jed ita,

Dum funt Deflo Duflus yvcgtriflt, & omnettt ,
Ex hufopulicem. Sunt deinde ex jungfrideturbt
Qv-f bittrum kalciintdrancltum dcflore lupini
Pcrque omnel K^amr.t yoincklos non fpargti 1
cejfint ,

Donee mane flous pereat qui liggit in Erda
^Afl reliqui lopunt per agros , haluntque virent
Herbam, quapuheem cepit pulicaria nomen .

44 ?

Quam pando Sonus nondum dc tvolcfibus altis
Sckinit , per Kami as fpargunt , tunc nigra ca¬
tena i

hjititgrmo folio , atque exfugit accrbum
Saffum, ut non valent rurjits verlatcre blatum.

Tune nemit btfmum Virgo vvegferit O her bam
cAtque foum [mini uthferit , dreefoque bedeckit.
Quid mentorem \ Cordus diEHJJimus tile poeta
Nos exorcifare docet nigra agmina verfu  ?

Elicetenimfchrifit fepteno carmina libro:

Necte noEturm pulicefque fatigent,

Nunc exorcifmum candide leElor babe  :

Manfula , corrios budiogofma tarantula calpe  >
Kbymula dinar i galba caduna trepunt
Nos novies ledum fcan(urus concine verfus
Trefque mori calices ebibo quaque vice.

Quit dubitet verum nobis cecintffe Voitam  ?
o vor felices iVtfras fi talia vobis
Not a ejfent cunSlis, non vclfious unus in Hufo
hhfact : tvordis, autdranckp , aut frutice bittro
Scbvvartes detriculos flundo doderetis in uno.

Sed quid de Tufts dicam , fplendentepotentes
eAut o  , fape floum vidiybi fruflere grotum
Et feu captivum helbenf in (chluderegoldo ,

Vt tantum upgefat tenebrofo in carceregetfltim
Quid vero Wtfra qua non didicere volantcs
cArtefloos fleidris, ipfifque uthdriferebeddis  ,
Ha (ape erregunt am deirts  > frigia grota »

Nunc kragitum uploprunt, O' evehunt titia cir-
cum

Nunc

/

4<0

Nunc unbuilt magis O yoifunt fua ruckia biota
XJt fengant Jchlagantquc floos  , nunc fcurett
Icndos

Incipiunt , banjos fubflettunt fcortifque beinifquet
Qitid feggam  ? /xpe Ofoccos detreflerc futis
Vidi illas roliumqiie updeclccre O undique foccos
Nunc hue nunc illuc bcfcuhcrc, frtekere  /eutos  >
Nainque feiunt jVtfrx  , quod gerne in foceint
'wonant

Ncc qitando in IIiillam jnr.cl incejferc rugoftm
J-tine pojjunt Jjeah rurjus ■uegfpringcre  , jamaf 1
cytffc rtur foccus, Dcus 6 bone quanta floorum
csdgmina mitbrengit, velnti ft femme fvarw
Efet eonfperfus lotus. Tunc bella vtdercs ,

Tunc angftum magnum drift captiva ftoorum
Turba  , atque arbeitettoto cum corporc, fnafuM i
Utrecht , bcinos ad (altos fettit adboltit
JVulta vel eluclit , tunc (mount ordine jVifra
N:grantes fchelmos  , O tollunt bancl^o in bardo
In difeumve , hie hi mordunt  , handifquc trC'
mendis

Invahiunt fettunt niglos in corpora fivarta ,

Et gnisk gnaclTpehint , ut circtim blautus
Erda

F/eitat, nec prius upborunt, nift tout catena
Tradita ft Dodo. Tunc leggunt agmhta tanta >
Fitam qui latuerc (turn  , ut "Wegraperc pojfcs
H.tndts , fed be/mo aregkerunt, Jicpequc fallal
Ingentcm moldum , fchudeluntvc O funii’ 11

mermit,  ,,

(hid

II ” 1
itit

ltd

A\i

Syit! manor cm jungfras , tnegdafqtte , jclio-
nuntne .vigtll'is

Bciriculis  ? fcbenkunt vitarn  ? non fchcnfae

I . fa ejl,

t-^jtmt  , Mi m quando dcbcnt hx fpinnerc Woo¬
™ qucmdo Holnadittm fcarpis uthnchcrc nadlts
S'ttunt, nulla ill is Freda eft , ft fv: art us in buto,
fato motliculo (htii O fe [anguine mcltx
fait rcpletus per kleidros fafait O huff  it,
faeritquc adeo, ant [ttngfrx feque abjqtte pn-
dore

^ frapunt fefe O Bcmos.Bauchumqutie'.iclant,
four ant , donee pattlum Wehtagia cedunt,
fae etiam Cragiumupmaktoit & Titia rrtndo
faendunt , arccntquc floos ne fnaflide fiedant ,
blntum uthjugant. Natnqe.c hie embehrere
i mull urn

‘fonpoffunt. Eudcm Megdxficiunt, O' ad mum  „
fieri pofl'et , vermos ad tartar a nlgros
1 'oficcrcnt. Vidi quajdam  , non lego Gafcllas  ,
f quando faccas htrdo nachdrifcrc vcllent,

, *°lo himbdo indutx pater ant non kcffcrcfrcdum
' yhtnc bando in ruckum file bant nunc fua neglis
‘■'ttia crantzebant  , nunc lendos , nunc Kgii-
gio/que.

Wec jeio quid rcliquum fehurebant torve tuen-
tes.

fac idea vobis 6 fratres fcickp f deles
fac v.t dencl atis, guiumquelejhatisamicum,

Et

45 *

Et quoties bitunt vos nigri fchnaflide deiri  >

Et quoties bandis Mejlris ingripitis bofos ,

Fengcre nempe jioos, tales effundite ■wortos:
fam flous , Hamburga quern fchickunturbtF 0
litus

Oldus Bekfindus  > btodum me [leck^t in budam »
Scilicet ut denck/imque fui , denckamque ) oC
rum f t  <

Pulforumque fimul. Denckam ergo  , cedito rur >y ( ,  I
Farve floe  C7“ noftriwi mifere qttoque pla& e
kantum j

Frundum  ; ut (!t memor & rnllis W f y
amis  ,

Noftri, [ic durat Fnmdfchoppia. Nam > s
uthe.

I

FINIS.

Vvi

\

I

I

/


$*Xr