ZDRUŽENJE ZA ESPERANTO SLOVENIJE SLOVENIA ESPERANTO-LIGO INFORMACIJE INFORMOJ Leto / jaro 26, št. / n-ro 4 november / novembro 2021 Uvodnik Frontartikolo Antau cent jaroj estis fondita en Ljubljano la dua slovena Esperanto-societo (post Mariboro en 1910). La historio de la societo plenas je kulminoj kaj abismoj. La aktuala situacio promesas dauran kreskadon, se nur ni allogas aktivulojn kaj apogantojn, kiuj kontinuigos la agadon ekde stabilaj fundamentoj. Vivu kaj kresku, nia kara ESL! Pred 100 leti je bilo v poslopju ljubljanskega Magi-strata ustanovljeno esperantsko društvo, katerega naslednik je ED Ljubljana. To je bil cas, ko je Slovenija vzbrstela kot država, se postavila politicno na noge in ustanavljala razne inštitucije od Univerze do raznih društev. To je bil cas upanja in tudi razocaranj, zlasti na politicnem podrocju. Zanimivo je, da so bili ustanovi-telji esperantskega društva pretežno socialdemokrati (predsednik stranke Anton Kristan), županstvo pa je bilo v rokah narodnjakov (župan in predsednik stranke Ivan Tavcar), kar ni bila ovira za tvorno sodelovanje. Oba politika sta bila clana prve slovenske »Narodne vlade« in predstavnika Slovenije pri ustanavljanju Kraljevine Slovencev, Hrvatov in Srbov. Takrat je v Sloveniji že obstajalo eno esperantsko društvo v Mariboru, ki je bilo ustanovljeno leta 1910 še v Avstro-ogrski monarhiji. Leta 1921 pa je zacela delo-vati še esperantska sekcija pri Delavskem prosvetnem društvu Svoboda v Crni na Koroškem. Po bogati in burni zgodovini ljubljanskega esperant-skega društva z menjavami imena, vzponi in padci v dejavnosti ter nekaj katastrofalnimi udarci društvo zadnja leta stabilno deluje in ima v letošnjem jubilej-nem letu izredno bogat realiziran program. Izid dveh knjig v esperantu, turisticni prospekt Ljubljane, jubi-lejne znamke, žepni koledarcek, društveni prapor, delovanje sekcije v Kranju, pridobitev klubskega prostora itd. so sad dela majhnega števila zavzetih clanov društva. Ob castitljivem jubileju EDL zaželimo društvu nov zagon dejavnosti v novih klubskih prostorih in pridobi-tev novih aktivnih clanov, saj je treba nadomestiti prepogoste odhode clanov zaradi starosti ali odselitve. O.K. Iz dejavnosti ZES El la agado de SIEL Kursoj kaj rondoj en Slovenujo Lau aktuala sansituacio en Slovenujo oni ceeste au virtuale povas kunveni por kursoj, rondoj, kunsidoj au aliaj aferoj en sekvantaj ejoj au videokonferencoj: La paroliga rondo en la Intergeneracia centro Kranj (Strato Ulica talcev 7) ciun 2-an kaj 4-an mardon en la monato je la 18:45, gvidas Gregor Markic. Nova reta kurso de Esperanto por komencantoj komencigos en decembro: merkrede je la 18:00, gvidos Peter Grbec. Kurso Izola: en la Intergeneracia centro Izola ciun jaudon je la 14-a horo, gvidas Peter Grbec. Kurso Slovenj Gradec: en la Intergeneracia centro Andeski hram ciun mardon je la 13-a horo, gvidas Davorin Jurac. La reta kurso por progresantoj kun Davorin komencigis en oktobro: marde je la 19:30. Paroligaj vesperoj en Ljubljano: en la klubejo de SIEL (Grabloviceva-strato 28) ciun jaudon je la 18-a horo. O.K. Aktualno stanje predlogov v okviru Konference o prihodnosti Evrope Aktuala situo de la por-esperantaj proponoj por la Konferenco pri la estonto de Europo estas ege esperiga, sed ni antauvidas multajn obstaklojn. Sajnas ke »teknikaj problemoj« tro ofte trafas la sukcesajn pro-esperantajn proponojn kaj ke EU-burokrataro pritaksas esperanton negrava. Sed ankorau estas tempo por esprimi apogon kaj aldoni komenton. Indas legi la instruojn en la UEA-EEU pago https://mallonge.net/uea-eeu. V zadnji številki našega biltena smo predstavili nekaj predlogov za prihodnost Evrope, ki se ticejo esperanta. Zdaj, ko se zbiranje zamisli koncuje, a je še možno izra- ziti svoje odobravanje in podati komentarje, si poglej-mo stanje teh predlogov po merilu števila podpor glede na druge predloge v isti temi. Pri tem moram opozoriti na nenavadno pogostost »tehnicnih težav« pri dostopu do nekaterih esperant-skih zamisli, kar so opazili tudi drugi po Evropi. O tem je Louis v. Wunsch-Rolshoven napisal kriticen clanek v spletnem biltenu Libera Folio z naslovom: Cu la EU-burokrataro batalas kontrau Esperanto? Clanek si je vredno prebrati. Jaz pa sem našel v njem tudi mnoge vzporednice s slovenskim Zavodom za šolstvo. Povezava: https://www.liberafolio.org/2021/11/22/cu-la-eu-burokrataro-batalas-kontrau-esperanto/. Od porocanja v prejšnji številki našega biltena se je število esperantskih predlogov spremenilo, tudi zato, ker so se pojavili mnogi dodatni predlogi. Novi predlogi so zlasti pri temah Demokracija ter Vrednote in pravi-ce. Te predloge je oblikoval L. v. Wunsch-Rolshoven, ker je opazil, da so predlogi v temi Druge zamisli mocno zapostavljene v obeh primarnih porocilih o poteku Konference o prihodnosti Evrope. Sicer pa je še mnogo zamisli, ki vsebujejo ideje, povezane z espe-rantom. Pa poglejmo stanje podpor zamislim 24. novembra: Tema Demokracija: skupaj 1.488 zamisli, prvouvršce-na ima 569 podpor, kar je absoluten rekord. Na 11. mestu je zamisel Boljše znanje jezikov – boljša demo-kracija: anglešcina in esperanto (L. F. v. Wunsch-Rolshoven) s 164 podporami. Tema Vrednote in pravice: skupaj 976 zamisli, prvouvršcena ima 348 podpor. Na 5. mestu je zamisel Priznanje esperanta kot enega kulturnih jezikov državljanov EU (L. F. v. Wunsch-Rolshoven) s 163 podporami. Na 6. mestu je zamisel Za objektivno in na dokazih temeljece informiranje o esperantu! Enake pravice za govorce esperanta! (L. F. v. Wunsch-Rolshoven) s 161 podporami. Tema Izobraževanje, kultura, mladina, šport: skupaj 991 zamisli, prvouvršcena ima 532 podpor. In to je zamisel EU potrebuje boljše ucenje jezikov (Sean O'Riain), ki je absolutno na drugem mestu. Na cetrtem mestu v okviru teme je zamisel Ucna ura o esperantu za šolarje v EU (L. F. v. Wunsch-Rolshoven) s 196 podporami. Na 7. mestu je zamisel Poucevanje jezikov v Evropi (Thomas Hufkens) s 159 podporami. Na 9. mestu je zamisel Esperanto – mednarodni pomožni jezik (Paolo Pellegrino) s 85 podporami. Sledi mu zamisel Esperanto kot prvi tuji jezik (Kerstin Brunner-Wenusch) z 81 podporami. Tu je še zamisel Jezik, ki odpre meje in srca (Emm Breuninger) s 56 podporami. Tema Druge zamisli: skupaj 1.163 zamisli, prvouvršce-na ima 305 podpor. Tudi tu je esperanto na prvem mestu, namrec zamisel Uradno priznanje esperanta kot enega od jezikov državljanov EU (L. F. v. Wunsch-Rolshoven). Na drugem mestu je zamisel Esperanto, skupen in nevtralen jezik, nacrtovan za lahko ucenje. Novo orodje za bolj združeno EU. (E. H. de Guzman Alonso) z 250 podporami. Na 12. mestu je zamisel Sprejetje evropskega jezika (Sebastien Jouffre) z 71 podporami. Toplo priporocam, ce vam je do napredka esperanta v EU in na sploh, si vzemite pol ure casa in skocite na spletno stran UEA-vikio https://mallonge.net/uea-eeu in si preberite komentarje in nasvete, nato pa od tam vstopite (po obvezni registraciji) k posameznim zami-slim, katerim lahko date podporo in prispevate komen-tar. Tudi komentarji so zaželeni; ne komentirajte pa zamisli nasprotnikov, najbolje jih je ignorirati. O.K. Preselili smo se na Grablovicevo 28 SIEL kaj ES Ljubljana havas novan ejon en la strato Grabloviceva Nro. 28. En granda cambro kun balkono en alta teretago SIEL kaj ES Ljubljana disponas pri pluraj srankoj kaj librobretoj. Tio ebligos plenumi multajn funkciojn, precipe instruadon de Esperanto kaj kunsidojn en la najbara salono, libroservon, fakan bibliotekon kaj ordigon de la movada arkivo. Ekde nun, la oficaj horoj estos jaude je la 18-a horo. Konec oktobra smo se preselili iz Štefanove 11 na Grablovicevo 28, kjer bosta ZES in EDL skupaj uporabljali veliko sobo z balkonom v visokem pritlicju. Soba se nahaja poleg shrambe, ki je do sedaj hranila del arhiva in zalog literature. V skupnih prostorih bivše krajevne skupnosti Stari Vodmat je še stranišce, sejna soba in dvorana za prireditve in tecaje. V naši pisarni, ki si jo delimo z Društvom nekadilcev, imamo na razpolago pisalno mizo, štiri pisarniške omare ter šestdelno knjižno omaro. Tako bomo lahko uredili in shranili aktualno in arhivsko dokumentacijo, knjižnicno gradivo in prodajne zaloge knjig. V teh pro-storih bomo lahko izvajali tecaje in druge prireditve, zaživela bo strokovna knjižnica, urejali bomo arhiv itd. In kako priti do novih prostorov? Dostop z avtom je po Bohoricevi (Pediatricna in Infek-cijska klinika) preko Vodmatskega trga in po enosmerni Potrcevi ulici. Pri zadnjem bloku na levi, malo pred pre-dorom pod dolenjsko železnico, je vhod v prostore bivše krajevne skupnosti Stari Vodmat. Parkiranje je tudi tu problem. Vecina parkirnih prostorov je placlji-vih, a je treba imeti tudi malo srece, da so prosti. Grabloviceva 28: vhod in balkon naše pisarne v pritlicju Peš je do naše nove lokacije okoli 5 minut hoje od postaj LPP Friškovec na Masarykovi (linije 2, 9, 12), »Poliklinika« na Njegoševi cesti (linije 9,25), »Bolnica« na Zaloški cesti (linije 2, 9, 11, 20) ali »Viadukt« na Šmartinski cesti (linije 2, 12, 27). Situacijo si lahko ogledate tudi na zemljevidu, ki ga dobimo, ce poguglamo z vpisom »DU Ljubljana Stari Vodmat« (smo sosedi tega društva upokojencev). Spremenjen je tudi cas klubskih sestankov ali cas uradnih ur za vse druge potrebe, na primer za izposojo knjig. Odslej bomo zagotavljali prisotnost v klubu v tradiconalnem terminu ljubljanskih esperantistov vsak cetrtek ob 18. uri v trajanju po potrebi. Torej obišcite naše novo zbirališce! O.K. Iz dejavnosti EDL El la agado de ESL Solena kunsido de ESL je la 100-a jubileo farigis virtuala En la Magistrata domo, sidejo de la urba komunumo Ljubljano, okazis la 3-an de decembro 1921 la fondkun-veno de unu el la plej malnovaj Esperanto-societoj en Slovenujo, kies fiera heredanto estas Esperanto-Soci-eto Ljubljana. Okaze de tiu ci estiminda jubileo ni kore invitas Vin partopreni virtualan solenan kunvenon de la societo vendredon, la 3-an de decembro 2021, je la 18-a horo. Programo: 1. Malfermo de la solena kunsido kaj salutvortoj de gastoj 2. Priskribo de la historio de la societo (Nika Rožej) 3. Disvolvo de la standardo de la societo 4. Muzika interludo 5. Prezento de novaj eldonajoj de la societo (Ostoj Kristan) 6. Paperteatra prezentajo (Dragica Ropret Žumer) 7. Anekdotoj el la agado de la societo (Janez Jug) Kiel partopreni: Rekta observado en Youtube: https://mallonge.net/esl100 au per QR-kodo: Partopreno en la videokonferenco per la platformo Zoom: https://uni-lj-si.zoom.us/j/97477161929?pwd=SWtlZXphZHpBS0ltMnA1OGxBQmwvUT09. Meeting ID: 974 7716 1929, Passcode: 891641 La kunsido estos son- kaj bild- registrata. Koledarcek EDL za leto 2022 Tudi letos smo izdali društveni koledarcek, ki je še malo bolj licen kot njegov predhodnik. Zaradi velikosti, kot jo imajo bancne kartice, ga lahko uporabljate v vsaki denarnici, žepku ali beležki. Natisnili smo jih 1.000 in so brezplacno na razpolago. Ce jih bo kaj ostalo, jih bomo po novem letu ponudili na javnih mestih, na primer pri blagajnah knjižnic. Pojavila pa se je že napaka v besedilu koledarcka. Naveden je napacen cas in kraj sestankov v Ljubljani, ker je bil koledarcek natisnjen prej, kot smo izvedeli za selitev na Grablovicevo 28. Smo pac zelo dinamicno društvo! O.K. Visoška kronika v esperantu Slovenaj esperantistoj okaze de tri honorindaj jubileoj sendas en la mondon la esperantan eldonon de la plej grava slovena historia romano La kroniko de Visoko, por la legantaro interesa kaj instrua. Tio okazas cent jarojn post la unua libra eldono de la romano, kiu antaue, en 1919, aperadis kiel felie-tono en la revuo Ljubljanski zvon (Sonorilo de Ljubljano). La autoro, advokato, politikisto kaj verkisto dr-o Ivan Tavcar dum du jaroj estis vicurbestro kaj dum dek jaroj urbestro de Ljubljano (1909-1911-1921). En la Magistrata domo, sidejo de la urba komunu-mo Ljubljano, okazis la 3-an de decembro 1921 la fondkunveno de unu el la plej malnovaj Esperanto-societoj en Slovenujo, kies fiera heredanto estas la nuna Esperanto-Societo Ljubljana. Nia misio estas interalie publikigi slovenan literaturon en Esperanto. La nova eldono aperos en decembro 2021, presita en 200 ekzempleroj. La detala prezo: 18,- €. Ena od pomembnih dejavnosti slovenskih esperanti-stov je objavljanje esperantskih prevodov slovenske literature. EDL si je zadala za jubilejno leto 2021 nalogo izdati Tavcarjevo Visoško kroniko, ki jo že pred leti prevedel v esperanto Vinko Ošlak. Prevod je dolgo cakal na izdajatelja in urednika, a tokrat se je nabralo toliko jubilejev, da ga nismo mogli spregledati. Roman je pred sto leti prvic izšel v knjižni obliki (prej je izhajal kot podlistek v Ljubljanskem zvonu), tega leta je zaradi bolezni zakljucil dr. Ivan Tavcar županovanje mesta Ljubljana in v njegovem magistratu je bilo ustanovljeno naše društvo. Izdati zgodovinski roman ni kar tako. Avtorji espe-rantske izdaje prevajalec, lektor in urednik smo zavihali rokave in si kljub obilici drugega dela vzeli potreben cas za nacrtovanje in izvedbo projekta. Tomaž Longyka, ki sicer redno lektorira in korigira napake v našem bilte-nu, se je moral lotiti trdega oreha: Visoška kronika ima poseben starinski jezik, ki ga prežema množica krajev-nih in osebnih imen, starih obicajev in lokalnih izrazov, gorenjski humor in Tavcarjeva izvirna ironija. Kako duh tega jezika in besedne igre prenesti v esperanto, to je bila glavna téma usklajevanja med nami. Nekatere dileme smo rešili, nekaj pa jih je ostalo do zadnjega trenutka. Na koncu je bilo treba izbrati sprejemljiv kompromis in malo odstopiti od nacelne doslednosti. Naj bralci ocenijo, kako smo uspeli. Besedilo je odšlo v tiskarno v prelom in oblikovanje. V decembru bo po nacrtih knjiga izšla. Medtem ko sta prevajalec in lektor še iskala izboljšave besedila, je urednik z oblikovalko Matejo Vrbinc skušal dati knjigi zunanji izgled in pridih kronike, napisane v zacetku 18. stoletja. Osnutek platnic nove knjige Predvidena naklada prve izdaje je 200 izvodov. Malo-prodajna cena bo 18,- €. Visoška kronika bo šla v svet kot glasnik slovenske literarne ustvarjalnosti, tako Trubarjeve kot Tavcarjeve pa do ustvarjalnosti slovenskih esperantistov. Verjetno jo bo z veseljem bral tudi marsikateri Slovenec in pri tem ponovno segel še po slovenskem izvirniku. Ne bo mu žal. O.K. Jubilejne znamke EDL La centjara jubileo de ESL estas markita per eldono de »personaj« postmarkoj kun emblemo de la societo kaj la jardatoj de la jubileo. La postmarko A estos uzata interne en Slovenujo kaj postmarko C por la leteroj kaj bildkartoj el Slovenujo al europaj landoj. Unu post-marko kostas respektive 1,15 € au 1,90 €. Po desetih letih imamo spet »osebne« znamke društva. Prva naklada po 200 kosov vsake vrednosti bo zadošcala za letošnje božicne in novoletne praznike. Naslednje naklade bodo morda nekoliko dražje, ker smo imeli pri jesenskem narocilu sezonski popust. Znamki EDL: A za Slovenijo in C za tujino (Foto O: K.) Znamke lahko narocite pri tajniku društva ustno ali pisno, najhitrejša pot do njih pa je na cetrtkovih srecanjih v Ljubljani ali torkovih v Kranju. Znamke, ki so zelo primerne za vošcila esperantskim prijateljem, stanejo nekaj vec kot obicajne in sicer znamke A le 1,15 € ter znamke C le 1,90 €. Seveda pa bodo znamke veljavne še mnoga leta in so dobra naložba ter zanimiv zbirateljski artikel. O.K. Slikanica o Almi Karlin je tu Jen la nova bildolibro Alma – La mondo antau la hejma sojlo. La libro rakontas pri Alma Karlin, verki-stino kaj mondvojagistino el la urbo Celje. La tradukon el la slovena prizorgis Nika Rožej. La eldonintoj estas la Centra Biblioteko Celje kaj ES Ljubljana. Prezo: 12 euroj. Zadnje dni novembra je prišla iz tiskarne esperantska razlicica slikanice Alma – Svet pred domacim pragom avtorice Mojiceje (Podgoršek) Bonte in ilustratorke Polone Kosec. Prevod in lektoriranje sta opravila Nika Rožej in Janez Jug. To je ena redkih slovenskih knjig, ali morda celo prva, ki je bila prej izdana v esperantu kot v kateremkoli drugem tujem jeziku. Knjigo krasijo ocarljive ilustracije Polone Kosec Sozaložnika Osrednja knjižnica Celje in EDL sta se dogovorila za naklado 500 izvodov, od katerih jih prejme naše društvo 350. Cena slikanice je 12 EUR, prednarocniki in kupci vecjih kolicin (5 ali vec) bodo imeli popust, ki je zdaj v Sloveniji zakonsko dolocen na najvec 20 % cene, in stroške pošiljanja. Društva in druge skupine pozivamo, da naj cimprej zberejo narocila za to lepo slikanico in omogocijo narocnikom razveseliti za Božic in pred novim letom svoje družinske clane in prijatelje doma in v tujini. Ker prakticno ni fizicnih sestankov, bo treba vse knjige pošiljati po pošti, kar pa povzroca povecane stroške in vzame precej casa. Decembra je na pošti gneca in nastajajo zamude. O.K. Prapor EDL ES Ljubljana disvolvos la standardon okaze de la 100-jara jubileo. Oni ne scias, cu la societo iam ajn havis standardon, ankau la emblemo de la societo antau kelkaj jaroj ne estis fiksita. La standardo estas rektangulo, 90x60 cm, unuflanke situas la esperanta flago, aliflanke la emblemo de ESL. Ne vemo, ali je Esperantsko društvo Ljubljana kadar-koli v svoji stoletni zgodovini imelo prapor. Morda so uporabljali le esperantsko zastavo in druge simbole svoje pripadnosti in dejavnosti. Cesto so izdelovali znacke in priponke ter graficne rešitve na dokumentih, saj so imeli v svojih vrstah mojstra grafike Toneta Logarja, vendar ne vemo za kakšen stalen društveni znak. Nedavno smo tudi tega dolocili in ga namerava-mo uveljaviti. Že vec let je v društvenem letnem nacrtu dejavnosti tam nekje pri koncu seznama tudi postavka »Društveni prapor«. Kot nenujna zadeva je bila postavka vedno nerealizirana, pa tudi strošek za prapor ni zanemarljiv. Ob 100-letnem jubileju pa smo se odlocili, da koncno namenimo pozornost in sredstva za opticno predstavi-tev našega društva. Pri veziljstvu Vidmar 49 v Tacnu pri Ljubljani smo na-rocili izdelavo vezenega prapora velikosti 60x90 cm. Prapor bo imel na eni strani uradno esperantsko zastavo, na drugi strani pa pokoncno sliko emblema našega društva z napisom. Lakiran lesen in zložljiv nosilni drog bo zakljucen s pozlacenim lipovim listom z vgraviranim slovenskim grbom. Na drog bodo vstavljeni pozlaceni spominski žebljicki v obliki lipovega lista. Clane, prijatelje in podpornike društva pozivamo, da simbolicno podprejo razvitje in nastopanje prapora društva z nakupom spominskega žebljicka z imenom darovalca. Cena žebljicka je 40 EUR. Narocite jih lahko pri tajniku društva. Prvo razvitje prapora je predvideno za slavnostno sejo društva 3. decembra. O.K. Esperanto-movado en Ljubljano Fragmentoj el la libreto Al la venko de Jože Kozlevcar … Zvonimir Bernot, partopreninta la 13-an Universa-lan kongreson de Esperanto en Praha en la jaro 1921, ekkonis la strukturon de esperantista organizo kaj decidis transplanti la aferon ankau al slovenoj. Versaj-ne ne koninta la antaumilitan agadon de Koser, D-ro Haas kaj Štupar, li kunvokis aron da samideanoj de socialdemokrata partio kaj ili decidis fondi en Ljubljana esperantistan organizajon. Tiu grupo preparis regula-ron kaj transdonis gin al la polico, kiu aprobis gin en la monato septembro 1921 kaj permesis fondi la organi-zon … … La preparkomitato kunvokis la fondkunvenon de Esperanta klubo Ljubljana, kiu okazis la 3-an de decem-bro 1921 en la salono de la Urbodomo. La fondkunve-non ceestis 30 personoj el la plej diversaj medioj. La partoprenintoj konfirmmis la regularon, kaj elektis la unuan estraron de la Klubo. Kiel prezidanto estis elektita Danilo Herkov, financa oficisto, ano de la preparkomitato; kiel vicprezidanto Ing. Tomo Knez; kiel sekretario Jerko Jurinac; kasistino Pavla Furlan, oficistino; en la komitaton eniris Zvonimir Bernot, instruisto; Josip Kobal kaj Miha Mušic, komer-cisto. Kiel revizoroj estis elektitaj Iza Prijatelj kaj Josip Kuralt. La cefkunveno decidis tuj okazigi la unuan publikan Esperanto-kurson. Gi estis malfermita la 7-an de de-cembro 1921 en tiama komerca lernejo en Kongresni trg (Kongresa placo). La kurso dauris gis aprilo 1922, gvidis gin la kluba prezidanto lau la jam malfacile trovebla lernolibro de Koser … … La 7-an de decembro 1924 la Klubo prezentis sin la unuan fojon pli grandskale al la publiko per bone arangita Zamenhofa vespero en la granda salono de Kazino. La arangon partoprenis pli ol 300 personoj kaj pri gi raportis multaj gazetoj … … La komitato trovis konstantan ejon en Narodna kavarna (Nacia kafejo) meze de la urbo, vid-al-vide de la Universitato. Ek de la 7-a de majo 1925 okazis regulaj semajnaj kunvenoj en malgranda cambro de la kafejo, kiun la kafejestro retzervis al la Klubo por jaudaj vesperoj. Jaudo farigis tradicia por esperantistoj de Ljubljana, car la regulaj kunvenoj okazis dum 30 jaroj ciam jaude kaj okazas samtage ankorau hodiau … … En la monato aprilo 1926 venis al Ljubljana kiel oficiala reprezentanto de la Ligo de Nacioj s-ro D-ro Edmond Privat, prezidanto de UEA, kiu prelegis en la universitato pri la celoj de la Ligo de Nacioj. En la plena salono de la universitato li lerte prezentis la rolon de Esperanto en tiu mondorganizo kaj treege fervorigis la intelektularon por la Internacia lingvo. La Klubo arangis apartan kunvenon por honorigi la eminentan gaston … … Nova radio stacio Ljubljana, kvankam tre malforta, jam baldau post sia ekesto en la jaro 1929 disaudigis proprainiciate la unuajn sciigojn por ekstera mondo en Esperanto. La tekston kompreneble tradukis kaj lingve kontrolis la Klubaj funkciuloj. Car tiuj disaudigoj vekis intereson inter la publiko, la radio-administracio dis-ponigis la tempon por la unua Esperanto-kurso po duonhore semajne. Danilo Herkov, kiu gvidis la kurson de novembro 1929 gis aprilo 1930 prezentis la mate-rion lau la gramatiko en 23 lecionoj. Car la rezulto estis kontentiga kaj la postuloj fare de la publiko ciam pli oftaj, la radio-gvidantaro akceptis la proponon dispo-nigi la stacion por la regulaj duonhoraj Esperanto-pre-legoj pri turismaj temoj … … Sed ne nur en radion, esperantistoj de Ljubljana enpenetris ankau en turismajn rondojn. Fine de augu-sto 1931 eldonis fremdultrafika sekcio de la komunu-mo de Ljubljana, lau la instigo de la klubaj funkciuloj, belan esperantlingvan prospekton pri la urbo en 2.000 ekzempleroj. En monato septembro 1933 la sama insti-tucio eldonis la duan, tute nove redaktitan prospekton pri Ljubljana. En marto 1934 »Fremdultrafika asocio« aperigis belaspektan multpagan prospekton pri Slove-nujo en 3.000 ekzempleroj. En la jaro 1935 eldonis la sama Asocio apartan trarigardon pri slovenaj kurac-lokoj sub la titolo: »Tabelo de slovenaj kuraclokoj kaj somerrestadejoj«, kiu estis aldonita kaj dissendita pere de »Heroldo de Esperanto« … … La 30-an de marto 1938 alvokis polica agento la klubajn prezidanton kaj sekretarion en la klubejon kaj prezenti sal ili dekreton de banuso (provincestro), per kiu estis disigita Esperanta Klubo Ljubljana. La polico postulis de klubaj reprezentantoj la kaslibron kaj membroliston, sigelis la srankojn kaj la enirejon de la klubejo … … La kluba estraro apelaciis ce la Ministerio por inter-naj aferoj en Beograd, sed apelacio estis rifuzita. Post ekvalido de la dekreto la tuta Kluba arkivo, inventaro kaj biblioteko estis forprenita kaj transportita ala parta polica deponejo kaj kiel kuratoro estis nomita Lojze Tabernik, tiama prezidanto de la »Verda stelo« … … La regularo estis adaptita al la jam ekzistantaj orga-nizoj kaj inter proponintoj estis ankau homoj, satataj de la registaro. Finfine la tiama banusa administracio aprobis la proponitan regularon per dekreto n-ro 18719/2 de la 24-a junio 1939. La 17-an de oktobro 1939 estis kunvokita la fondkunveno de la Esperanta societo Ljubljana en la salono de la restoracio »Šesti-ca«. La nova estraro estis elektita kun Jože Kozlevcar kiel prezidanto, Marija Petric vicprezidanto, Pavlina Hafner sekretariino, Edo Žgajnar kasisto, Jože Šorn bibliotekisto, Meri Šavnik kaj Jože Jordan kiel komitata-noj. Lojze Volk kaj Jelka Dejak estis revizoroj. Ce la cefkunveno estis akcentita la fakto, ke la novefondita societo estas nur daurigo de la disigita Klubo … Iz dejavnosti EDM El la agado de ESM esperanto_maribor_logo_stran Zamenhofov dan 2021 po spletu Pro la epidemio de la korona malsano ankau cijare la centra festenado de la Zamenhofa Tago kaj de la Tago de la Esperanta Libro okazos rete la 15-an de decembro je la 19-a horo. Ci sube estas ankau la ligiloj por partopreni kaj informigi pri la programo de la festo. Gastigos nin ESM. Letos bo osrednja proslava Zamenhofovega dne in Dneva esperantske knjige izvedena po spletu v organizaciji EDM. Društvo je že rezerviralo prostore za proslavo v mestni cetrti Center za soboto, 18. decem-bra dopoldne, a zaradi epidemijskih razmer izvedba proslave v fizicni obliki ni mogoca. Zato je bil izbran termin za videokonferenco na platformi Google-meet prav na praznicni dan v sredo, 15. decembra 2021 ob 19. uri. V kulturnem programu bodo sodelovali esperantisti in prijatelji esperanta iz vse Slovenije. Za vkljucitev in spremljanje proslave uporabite naslednjo povezavo: https://meet.google.com/per-mhku-etk. Vsekakor si rezervirajte cas ter se udeležite naše skupne proslave. Podrobnejše napovedi in program proslave lahko spremljate na spletišcu EDM s povezavo https://esperanto-maribor.si/napovedi-2021/. O.K. Iz zgodovine gibanja El la movada historio Nia nova membro kaj diligenta kursanino Lunjo raportas ci tie pri sia aligo kaj komenco de lernado de Esperanto. En la papera postlasajo de sia patro si trovis pagojn en Esperanto kaj si decidis lerni la lingvon, por povi kompreni la tajpitan kaj skribitan tekston. Finfine si malkovris originan esperantan teatrajon La trancile-to, verkita de sia patro Rudi Lesnik. La esplorado kontinuas. Lucka Lešnik: Nedokoncana zgodba Bilo je tik pred koncem prejšnjega leta, tik pred koronskim prehodom starega leta v novo, nekaj sem iskala po spletu in nepricakovano zagledala objavo o spletnem tecaju esperanta. Pritegnila je mojo pozor-nost in že sem se, ne da bi o tem kdaj koli sploh raz-mišljala, pridružila tecajnikom, zbranim z vseh koncev Slovenije in razlicnih generacij. Ceprav sem ena tistih, ki mi cas zmeraj prehitro mineva, dnevi so mi od nekdaj prekratki in dolgcasa ne poznam, sem v prvih letošnjih mesecih, vse do konca šolskega leta, komaj cakala, da je teden naokrog in bo nova ura esperanta. To je presenetilo tudi mene, saj ne sodim med tiste, ki jim je ucenje jezikov blizu. Med spletnimi »sošolci« esperanta je bilo namrec kar nekaj takih, ki obvladajo veliko jezikov in bo zanje esperanto še en vec. A zame je to nekaj, kar pac želim in nekako »moram« tako ali drugace izpeljati, zaokrožiti. Je nedokoncana zgodba iz otroštva, obenem del spoznavanja družinske preteklosti. Moji starši so s Kozjanskega in v tistih krajih sem preživela velik del otroštva, vecinoma pocitnice in konce tedna. In nekega poletja je oce predme položil na videz že nekoliko oguljene knjige, dolgocasne na zunaj. Dva slovarja sta bila in en ucbenik. Ah, no, kaj mi bo to sredi pocitnic, sem si mislila. »To sta slovarja esperanta in ucbenik, po katerem se tega jezika lahko nauciš sama. Ce ne zdaj, pa morda kdaj pozneje. Veš, naši znanci in prijatelji ga ne znajo, tudi v družini ga za zdaj razen mene nihce drug ne govori, tako da se bova lahko pogovarjala celo kaj skrivnostnega na ves glas in naju ne bodo razumeli,« mi je razložil in pritegnil mojo pozornost. Knjige sem polistala, skušala slediti ucbeni-ku, a to je trajalo le dan ali dva. Vse, kar mi je ostalo v spominu in sem si zapomnila do danes, je stavek: Mi estas knabino (jaz sem deklica). Morda sem bila tedaj premlada, morda bi se morala uciti v družbi vrstnikov, ne vem. Knjige sem pac odložila in do pred kratkim jih nisem nikdar ponovno odprla. Moj oce, Rudi Lešnik (1931–1987), je že pred vec kot tremi desetletji umrl. Tedaj sva z mamo pospravili glavnino njegovih reci, skromen del zapušcine pa sem zložila v star kovcek. Oce je zelo rad pisal in veliko zvezkov je polepljenih z njegovimi clanki, ki jih je objavljal v casopisih – nekatere pod svojim imenom, druge pod psevdonimi (najveckrat je bil R. L. Sotelski, obcasno Svetozar Orešek in še kaj). Poleg teh poleplje-nih zvezkov z njegovimi clanki pa je med drugim najvec njegovih izvirnih dramskih besedil (Noci ob jezu, Nevi-dni spremljevalec, Preprosti ljudje itd.), ki so jih tedaj s sokrajani redno uprizarjali, se ob vajah družili in pred-vsem nasmejali, obenem pa poskrbeli za kulturno dogajanje in razvedrilo še za druge. Skrbnejše prebiranje popisanih orumenelih listov – nekateri so speti v snopice, drugi zloženi v mape – me še vedno caka. Ko sem nedavno spet odprla kovcek in želela vzeti del vsebine s seboj na Primorsko, kjer zadnja leta preživim veliko casa, je zdrsnil ven poseben snopic listov, in sicer La trancileto. Hm. Še lani se mi sanjalo ne bi, kaj to pomeni. Zdaj pa vem. Nožicek! Pipec. Katerega leta je oce napisal to kratko igro (na šestih straneh), ni mogoce razbrati, a po obcutku bi jo umestila v leta 1950–60. Dogaja se v razredu, nastopajo pa Jurcek, Nežika, Bince, Anica, Maricka in ucitelj. In vsebina? Tak pipec, po katerem je naslovljena igra, tedaj ni bil vsakdanja zadeva, bil je posebno dragocen. Nenadoma izgine in tik pred koncem se spet pojavi. Ko ogledujem porumenele liste, vidim ob likih v igri zapisana tudi imena igralcev; razberem, da sta za vsak lik po dva. Predvidevam, da so vsi igralci živeli v Celju (tako sklepam po njihovih naslovih, zapisanih ob ime-nih in priimkih). Zdaj le ugibam, kje in kdaj in kolikokrat so igro uprizorili. Najbrž so jo. So bili nastopajoci esperantisti ali so se esperanta ucili sproti? Kakorkoli, esperanto je bil zelo živ. Enkrat živ, zmeraj živ! Leposlovni koticek Beletra angulo Vinko Ošlak: Internacie kaj tutmonde (Pri la diferenco inter Esperanto kaj la angla lingvo kiel perantaj lingvoj ce la tradukado de la noveloj de Tagore en la slovena eldono de Malsataj stonoj, MK 1988, Ljubljano – kaj ci tie malplilongigita kaj elslovenigita.) Estas siamaniere amuze, kaj certe nekutime, ke okaze de la centjarigo de la internacia lingvo Esperanto, al kiu la eldono de tiu ci libro estas dedicita, kune, tiel dirite man-enmane aperas kiel perantaj lingvoj de la literaturo de Tagore, verkita en la al ni nekonata bengala lingvo, la internacia neutrala lingvo Esperanto, kiu ne povas kalkuli je io alia ol surbaze de tio, kion la signifo de gia nomo, la nura espero, povas promesi, kaj la mondlingvo, sed certe cio alia ol neutra-la angla lingvo, kiu anstatau per la nepalpebla valuto de la espero negocas per la palpebla valuto de dolaro kaj funto-sterlingo. Tiu, provoka komuna apero de ambau lingvoj okazis sen iu ajn pli profunda intenco, sen iu ajn krompenso je simbola signifo. Sed se la afero, kauzita lau banalaj hazardajoj, jam tia estas, oni povus gin eble racie utiligi por pripensi tradukadon pere de tiu au tiu peranta lingvo generale kaj ec aparte pri la karakterizajoj de Esperanto kaj de la angla lingvo en tiu ci funkcio. Mi volas por la komenco tamen klarigi, kiamaniere tiu ci traduko estis survojigita kaj kial mi utiligis por gi ambau perantajn lingvojn. Antau jaroj mi trovis tre belan eldonon de sep nove-loj de Tagore sub la komuna titolo MALSATA STONO, aperinta en la jaro 1961 en Malmoe en Svedio. En Esperanton la novelojn tradukis el la bengala originalo Lakshmiswar Sinha – ene de Esperanta literaturo konata nomo – mem bengalo kaj disciplo de Tagore kaj poste mem instruisto ce la altlernejo de Tagore en Santiniketan. Tio ci estis samtempe la unua libro en la kolekto »Oriento-Okcidento«, kiun sugestis la letero de la generala sekretario de la organizajo por klerigado kaj kulturo UNESCO el la jaro 1957. Car UEA trovigas en konsultaj rilatoj kun UNESCO, la centra organizajo de la esperantista movado volis per tiu kolekto, kiu ankorau aperas, aligi al la spronoj de la UN, por tiel mildigi la unudirektan fluon de la literaturo por pli kaj pli konati-gi kun la literaturaj verkoj de la nacioj, kiuj kun siaj verkoj jus komencis partopreni la tn. mondliteraturon. Kiam mi la libron tralegis, en mi estigis baldau deziro, tiun legoguon dividi ankau kun tiuj, kiuj estas esperan-tistoj lauspirite, sed ne jam ankau laulingve. Tiel mi mian tradukon en la slovenan lingvon unue publicis ce la kultura revuo Družina in dom (Familio kaj hejmo) eldonita de la tempe unua slovena eldonejo Mohorjeva en Klagenfurt / Celovec en Austrujo, proponis al la slovena eldonejo Mladinska knjiga (Libroj por junularo) en Ljubljano – kun deziro tiel honori la centjarigon de la internacia lingvo Esperanto. La redaktoro ce Mladinska knjiga montris emon la libron eldoni, tamen li opiniis, ke la sep noveloj por la slovena eldono estas tro malmulte da teksto. Tiel li sendis min al Klaudiforumo / Klagenfurt / Celovec kun fasko da fotokopioj el diversaj anglaj eldonoj de la mallonga prozo de Tagore, el kiuj mi traduku ankorau la saman kvanton da tekstaro, kiom en la esperanta eldono da gi trovigis. Kaj okaze de tio ni ambau ricevis ideon, el tiu ci senintenca redakta hazardo eble eltiri aldonan signifon. Tiel mi estis invitita skribi pri tio, kiel diversmaniere mi spertis la traduklaboron el la inter-nacia kaj el la mondlingvo, kaj kian rolon ambau tiuj lingvoj povus ludi en la estonto. La demografie kaj ekonomie malpli fortaj nacioj, kia ankau la slovena estas, povas la perlojn de la mond-beletro kaj same la verkojn, gravaj por la scienco, tekniko, humanismaj, sociaj kaj spiritaj sciencoj, en sian lingvon traduki rekte el la originalo nur okaze de tiuj lingvoj, kiuj tradicie estas instruataj en la lernejoj ek de la elementa gis la universitata niveloj. La elekto de tiuj lingvoj ne kongruas nepre ciam kun la slovena nacia intereso, ja gi ne estigis el profunda pripenso, sed el la eksterlingvaj motivoj, sed antau cio tiu ci lingva grupo estas surprize mallarga. Se preskau ciuj slovenoj gis la tempo inter ambau grandaj militoj estis dulingvaj (slovena + germana), kiel ili daure estas dulingvaj en Karintio en Austrujo (slove-na + germana), en la triesta kaj la udina provincoj en Italujo (slovena + itala), en la provinco lau la rivero Raba en Hungarujo (slovena + hungara) kaj elmigrintoj en Norda Ameriko kaj Australio (slovena + angla) kaj en la Suda Ameriko (slovena + hispana/portugala). Sed la granda plimulto da slovenoj en Slovenujo nuntempe estas unulingvaj, ja la supraja kono de la serbkroata ce la slovenoj, el estimo de tiu lingvo, ne povas esti konsiderata kiel normala scipovo de tiu lingvo. Senpere do la slovenoj povas traduki nur el kelkaj lingvoj: apud la klasikaj ankau el la germana, itala, franca, angla, rusa, ceha, pola, serbkroata kaj makedo-na. Escepte ankau el la skandinaviaj lingvoj, el la hispana kaj portugala, el la sanskrita, hinda kaj araba, en lasta tempo ankau el la japana kaj el la cina. Tamen ci tie temas pri hazarda ebleco de unu, du, eble tri unuopuloj, kiuj iel ajn konatigis kun tiuj lingvoj kaj entuziasmigis el ili traduki. La granda plimulto de la lingvoj – kaj en la mondo ili devus trovigi proksimume 2300 – estas por la slovenoj nekompreneblaj; el tiu fakto foje estigas impreso, ke en la horizonto de tiuj lingvoj okazas nenio literature au science interesa. Kiel tia prijugo estas neracia kaj maljusta, oni povas vere vidi nur, se oni imagas, ke ankau la slovena kultur kreado en la konscio de avera-ga, ec se kulture interesita germano, franco, anglo, ruso, cino ktp. estas same senkolora makulo, kiel tiaj sajnmakuloj estas por ni la regionoj en Afriko kaj Azio. Por Prešeren au Cankar, por Kocbek au Jancar, por Rebula au Capuder, por Januš kaj Lipuš – ne suficas, se ili estas tradukitaj en la tn. »mondlingvojn« kaj aperas en la eldonkvanto de 300 au 500 ekzempleroj (escepto estas la tradukoj en la rusa), kiujn kutime acetas la tradukisto mem por ilin disdividi inter la amikoj. Ofte ni nin trompas per falsa slogano, kiel »la slovena literaturo konkeras la mondon«. Tiel ni slovenoj estas kondamnitaj grandan parton de la mondliteraturo traduki pere de peranta traduko respektive lingvo. Kutime temas pri la lingvoj de la iamaj koloniaj nacioj, kiuj la unuaj havis kontakton kun pli au malpli foraj popoloj kaj nacioj. Pliparte ni tradu-kas pere de la anglaj tradukoj, ja la lingvojn de aliaj du grandaj koloniaj nacioj, de la hispanoj kaj de la portu-galoj ni pro la tradicia unuflanka lerneja lingvopolitiko preskau ne lernis. Slovena tradukisto tiel al la origina teksto estos fidela en plej bona okazo tiom, kiom fidela estis la unua, cu la angla, la franca au iu alia tradukisto. Spite tion, ke ne estas jam bone pripensita pli filozofia ol praktika demando – cu la beletron oni vere povas traduki? – ni tamen povas diri almenau, ke de la traduko ne trovigas senco postuli perfektecon – kaj kiom perfektaj la originaloj mem estas? – kaj tiel estas pli racie simple konsideri, ke ciu traduko je pli malpli granda diferenco malidentigas al la originalo. Al G. Flaubert oni atribuas sercan eldiron: La tradukoj estas kiel virinoj; se fidelaj, ili ne estas belaj, kaj se belaj, ili ne estas fidelaj… Tiu »nefidelo«, kiun ciu bona tradukisto de literatura verko devas pekofari, plej ofte estas guste la interpretado, kiun oni ne povas kontroli, car ne povante kompari kun la originalo, ja ne komprenantaj la originan lingvon. Sed ec se oni la lingvon scipovus, mankus la kono de la cirkonstancoj, el kiuj la teksto estis skribita. Oni scias, ke la tradukon ne influas nur la literatura arta interpre-tado, sed ankau valorigado, la spirita fono, la idea bazo, ideologia kaj politika rigardo. Certe estas nereale atendi, ke la angla tradukisto kondutu antau la azia au afrika originalo kiel disciplo kondutas antau sia instru-isto, kio estus normala kaj bezonata rilato. Mi ne diras, ke ne trovigas ankau tiaj spiritaj sintenoj kaj atingoj. Sed pliparte tamen temas pri cu konscia, cu nekonscia patrona rilato de la membro de renoma imperio al la autoro, kiu en la plej bona kazo prezentigas kiel intere-sa indigeno. Estus utile prepari studon pri tio, kiom da valorigaj kaj mondperceptaj falsadoj kasigas en la lingve eble ec sufice fidelaj tradukoj, el kiuj poste tra-dukas ankau la slovenoj. Legante la austrajn kaj la germanajn publicajojn mi ciam denove rimarkas, ke ec la sufice bonintencaj raportoj ekzemple pri la slovenoj kaj pri la slovena literaturo, plenas je malveroj kaj duonveroj, karakterizaj por la germana rigardo super la slovenoj. Kompreneble ne okazas alie ankau inverse, kiam la slovenoj raportas pri siaj najbaraj nacioj … Lacni kamni (Malsataj stonoj), Mladinska knjiga Ljubljana, 1988 La plej gravaj motivoj por uzi la esperantan tradukon estis tiuj ci: unue, Tagore siajn rakontojn verkis en sia bengala lingvo, por kiu la slovenoj versajne dum anko-rau longa tempo ne havos sufice kvalifikitajn traduki-stojn; kaj due, la tradukisto el la bengala en la anglan, Lakshmisvar Sinha, estis la persona disciplo de Tagore en ties renoma lernejo en Santiniketano – kaj enkadre de tiu lernejo li pli poste mem estis instruisto. Kiel bengalo kaj senpera disciplo de Tagore li certe estis tre kvalifikita peranto de la vorto de Tagore por la legantoj ekster la Hindujo. Sinha estis ankau lerta autoro en Esperanto, en kiu li eldonis jam kvar librojn. Kaj la tria motivo trovigas en la internacia lingvo mem, en giaj strukturaj karakterizajoj, kiuj ebligas al Esperanto esti la plej oportuna peranta lingvo, ja multaj eksperimen-toj pruvis, ke la perdoj de la signifo okaze de esperant-lingva perado estas plej malgrandaj. Kio do faras, ke Esperanto estas la plej preciza kaj fidela peranto de beletra au de scienca mesago? Antau cio temas pri la sistemo de vortofarado kaj pri la rilato inter la morfologio kaj la sintakso. Ankau la fiksaj dirmanieroj, kiuj ne bazigas sur ofte tre kaprica kaj senlogika historia uzo, sed sur la generala homa logiko, kiu por ciuj popoloj estas la sama. La lingvistiko dividas la lingvojn lau ilia strukturo je: aglutinaj (kiel la turka, la hungara), izolaj (kiel la cina, vietnama) kaj fleksaj (kiel la hind-europaj kaj la semidaj). En praktiko neniu el tiuj tipoj estas pura. La nomoj – tre skize – signifas: ce la izolaj lingvoj ciu vorto estas el unu peco, iaspeca signifbriko sen interna strukturo kaj flekseco. Ce la aglutinaj ciu vorto havas internan strukturon, kiu estas tre konsekvenca; ciu elemento de la vorto havas sian konstantan signifon. Ce la fleksaj lingvoj – al ili apartenas ankau la slovena lingvo – la vortoj havas same internan strukturon, tamen ne tiel konsekvencan kiel ce la grupo aglutina. Esperanto apartenas baze al la aglutina grupo, tamen gi parte resumas ciujn tri sistemojn. Car Zamenhof lau siaj komencaj imagoj por la tuja uzeblo de la lingvo lau la maniero de kodsistemo, la slosilo, por kio suficus principe nur la vortaro, imagis la vortelementojn tiel, ke ili havas karakterizon de memstaraj vortradikoj, oni Esperanton povas vidi ankau kiel izolan, sed pro la morfologia solvo pliparte greka, ankau kiel fleksan lingvon. Tio parte klarigas gian proksimon por la cinoj, la vietnamanoj, la koreanoj, kaj gian konvenon por la komputilaj sistemoj. Sed la europano gin tamen spertas kiel fleksan lingvon, parenca al la lingvoj de la romana grupo. La derivsistemo, do la maniero formi novajn vortojn el la jam konataj vortradikoj, estas tia, ke por esprimi la saman enhavon oni bezonas proksimume kvinoble malpli da vortradikoj ol ekzemple okaze de la angla lingvo. La sistemo de kombinado, karakteriza por la lingvo germana, kaj aliflanke la sistemo de prefiksoj, kiel gin pli konsekvence utiligas la slavaj lingvoj, la tuto de cio tio donas al Esperanto flekseblon, precizon kaj niancoricon, kian aliaj lingvoj ne atingas. Kiel ekzemplon mi volas doni la radikon amuz-, kiu esprimas largan bazan ideon pri amuzo, amuzeco, amuzigo. Helpe de la sumbstantiva finajo -o oni derivas la vorton amuzo. Per aliaj gramatikaj finajoj oni povus same ricevi aliajn vortklasojn kiel: amuza, amuze, amuzi. Por ni estas interesa la verbo. Oni povas esprimi la saman ideon, tamen nuance, lau tri manieroj: amuzi sin, amuzigi, esti amuzata respektive amuzati. Esperanto diferencas de aliaj lingvoj guste koncerne la tradukadon kaj interpretadon. Esperanto estas la nura lingvo, kie oni pli facile tradukas el sia gepatra lingvo en gin ol inverse, kiel tio estas ce ciuj aliaj lingvaj kombinoj. De kie do tiu ci paradokso, ja ciuj, kiuj pli serioze okupigas pri tradukado kaj interpretado, bone scias, ke multaj slovenoj estas kapablaj bone traduki ec tre postulajn tekstojn el fremdaj lingvoj en sian slove-nan, sed ke apenau trovigas iu, kiu kapablus suverene traduki tekston el sia gepatra slovena lingvo en lingvon fremdan. Kaj se iu tion tamen riskas fari, oni devas la rezulton sendi al lingva kontrolo kaj polurado al kon-trolleganto, por kiu la cellingvo de la farita traduko estas ties gepatra lingvo. Kiel do, ke okaze de Espe-ranto la afero funkcias inverse? Esperanto postulas por esti lernita je la sama nivelo proksimume dekoble malpli da tempo ol iu alia, do nacia lingvo. Gia morfologio estas konstruita lau la principoj de logiko kaj konsekvenco, sen esceptoj kaj neregulajoj. Tial oni la internacian lingvon povas relative rapide lerni gis la nivelo sen gravaj gramatikaj eraroj, krom eraroj pro suprajeco au malatento, kiajn oni faras same en propra gepatra lingvo. En kontaktoj kun esperantistoj mi rimarkis, ke ce la homo, parolanta Esperanton, ne estas tiel facile diveni pri ties instrui-teco, kiel tio tuj montrigas uzante la gepatran lingvon. La plimulto da tiuj, kiuj lernis la internacian lingvon sufice serioze, parolas gin korekte kaj je la nivelo, kiun ili ce sia gepatra lingvo – por ne paroli pri fremda nacia lingvo – ne povus tiel facile atingi. Tio, kion la lingva didaktikko ciam denove sugestas al tiuj, kiuj planas lerni fremdan lingvon, ke oni devus provi en la cellingvo laueble frue senpere pensi, okazas ce la lernado de Esperanto jam baldau post la unuaj pasoj. El tio sekvas ankau la ekstraordinara propedeu-tika rolo de la lernado de Esperanto, ja en tiu kazo la sukceso aperas multe pli rapide, kaj tio tre favore efikas por la kontinua lernado. Krom la logiko kaj simpleco respektive facila lerneblo forta faktoro, kiu faras tradukadon al Esperanto pli facila ol tradukadon el gi en nacian lingvon, estas la jam menciita ligo inter la morfologio kaj sintakso. Antau cio la konsekvenca distingado inter la vortklasoj, el kiuj ciu havas propran karakterizan finajon, kaj la eblo tion fleksi, liberigas la frazon koncerne gian vort-ordon kaj faras gin libere adaptebla, sen tiel damagi la komprenon. La baza frazformulo en Esperanto estas lingve hindeuropa: subjekto – predikato – objekto; sed antau cio pro klara distingado inter la subjekto kaj objekto pere de la akuzativa finajo je -n oni povas la vortordon laubezone variigi, per kio Esperanto similas al la malnovgreka sintakso. La vortordon tiel ne difinas la baza bezono de kompreneblo kaj sendubeco, kiel tio observeblas ce la modernaj europaj lingvoj, sed nur la postuloj de stilistiko kaj metriko. Tial Esperanto estas la sola moderna lingvo, kiu povas simuli ciujn poeziajn formojn kaj metrikojn, ciujn stilajn nuancojn, cian frazmelodion kaj simile. Principe do Esperanto posedas tri stilajn eblecojn: sekvi propran tradician stilon, kia estigis ce la klasikaj autoroj en Esperanto, kanonigita en Fundamento; simuli karakterizojn kaj emfazojn de unuopaj naciaj lingvoj; kaj fine, simuli stilajn apartajojn de unuopaj autoroj. Tiel oni povas karakterizan melo-dion de la frazo en la poezieca prozo de la slovena klasikulo Cankar traduki en Esperanton tiel, ke la leganto gin spertas, kvazau legante gin en la originala lingvo. Bedaurinde pluraj esperantaj verkistoj kaj tradukistoj mem ne konscias pri tiuj ci avantagoj kaj ili pli ofte restas ce la kutima komuna stilo. Dum tiel ciuj tradukoj – kiel en la anglan – estas tiaj, ke ili plene transprenas la strukturon de la angla lingvo, la tradukoj al Esperanto povas altnivele reteni la spiriton de la originalo. Principe ankau por la tradukoj al Esperanto estas modelo la stilo de Zamenhof; sed se oni volas atingi apartajn efikojn au reteni almenau iom da lingva bravuro de la originalo, oni tion povas fari, sen per tio damagi la kompreneblon. Tiuj ci du surprizaj karakterizoj de Esperanto: ke estas pli facile traduki al gi ol el gi, kaj ke oni per gi povas pli bone simuli la karakterizajojn de la originalo, tiel ebligas, ke la esperantaj tradukoj estas pli fidindaj, sen ke pro tio devus suferi la beleco. Sed antau cio gravas, ke tiajn tradukojn ne faras fremduloj, kiuj certe povas bone finlerni la lingvon, per kiu la originala teksto estis skribita, sed ili ne povas tiel facile rekoni ciujn fonojn de la vivo, el kiu la verko fontas; tion povus pli bone diveni nur la samgentanoj, elirantaj el la sama kultura medio kaj vivcirkonstancoj. Traduko de lingva fremdulo povas esti nur pli au malpli bona lingva traduko. Sed la traduko de la samgentano de la autoro – kaj tia tradu-ko krom maloftaj esceptoj estas ebla nur en la kazo de Esperanto – estas traduko, ce kiu estas konsiderata ankau la plej eta indiko, desegnita ankau la plej efeme-ra fono, kion nur la samgentano povas diveni. Tial ne estas strange, se gis la jaro 1969 (pli aktualajn informojn mi bedaurinde ne havas) en 25 lingvoj aperis pli ol 100 libraj verkoj, tradukitaj el 26 lingvoj tiel, ke la peranta traduko estis la esperanta traduko. La plej oftaj »ricevintoj« estis la nacioj en malproksima Ori-ento (rigardante el europa perspektivo), kaj la plej oftaj »donintoj« estis la slavaj nacioj. Tiel la cinoj ricevis pere de esperanta traduko poemojn de Majakovski, la poeziajn rakontojn Onjegin kaj La filino de kapitano de Puškin, same la verkojn de Tolstoj, Gogolj kaj Gorkij. La japanoj ricevis tiamaniere la verkojn de Turgenjev, Tolstoj, Novikov kaj Drezen. El la pola lingvo la cinoj ricevis pere de la esperanta traduko la romanon Fara-ono de Prus, kaj la vjetnamanoj la epopeon de Mickiewicz Sinjoro Tadeo. El la franca la cinoj ricevis poemojn La Sonorilo de Lemaitre kaj la japanoj Mateo Falkono de Merime. El la itala la cinoj ricevis novelojn de la verkisto De Amicis, el la hispana Sango kaj sablo de Ibańez. El la germana la cinoj ricevis novelojn de Storm kaj la fabelojn de la fratoj Grimm; la japanoj ricevis el la germana la poemojn de Heine kaj la fabe-lojn de la fratoj Grimm. La mongoloj pere de esperanto ricevis la fabelojn de Andersen, la slovakoj el la norve-ga Kon Tiki de Heverdahle. La japanoj, la cinoj, la cehoj kaj la francoj la nederlandan dramon de Dehker La mondo ne havas atendejon ktp. Cu Esperanto peris al la mondo ankau verkojn el la slovena literaturo? Kompreneble. La cinoj tradukis la rakonton Servisto Bartolomeo kaj lia rajto el esperanta traduko, kiun antau la dua mondmilito faris profesoro pri la latina Franjo Modrijan. Bedaurinde tio ne estis traduko de la kompleta novelo de Cankar, sed de la drama varianto, farita de Ferdo Delak. Traduko de la noveloj de Tagore ne estas la unua tra-duko el Esperanta en la slovenan. Antau la dua mond-milito aperis en la slovena traduko renome konata popolscienca libro de Eugčne Aisberg Fine! Nun mi komprenas la radion! verkita en Esperanto en la jaro 1926, cetere tradukita al pli ol dek lingvoj. Post la milito aperis slovena traduko de la vojagpriskribo de Tibor Sekelj: Nepal malfermas la pordon, verkita originale en Esperanto. En la slovena katolika semajn-gazeto Nedelja en Klagenfurt / Celovec aperadis kiel feljetono la biografio de Gandhi, verkita en Esperanto de Edmond Privat. Poste la teksto aperis libroforme ce la slovena eldonejo Mohorjeva en Klagenfurt / Celovec. Ciuokaze la ceesta kolekto de la noveloj de Tagore estas la unua traduko de beletra verko el malproksima regiono pere de esperanta traduko en la slovenan lingvon. La ekonomiko de la nacia rezono pledas por tio, ke investi al la esperantaj tradukoj de propra literaturo estas la plej bona longdaura investo. La slovenoj ne posedas sufice da mono kaj da cerboj por kvalifiki plurajn centojn au ec milojn da pintaj tradukistoj, kiuj povus traduki la slovenan beletran klasikajon al alme-nau 12 lingvoj, kiuj proksimume kovras la legantan reton de la mondo. Sed dum relative maloonga tempo ili povus kapabligi ekzemple 10 pintajn tradukistojn, kiuj en malpli ol du jardekoj tradukus al Esperanto cion, kion la slovena spirito donis valoran gis tia mezuro, ke oni tion povus montri al la mondo. Dum la traduka laboro el Esperanto funkcias glate kaj oni neniam sin ektrovas antau nesolveblaj duboj kaj enigmoj, proksime al tio trovigas ankau tradukado el la germana, sed tute alia estas la situacio traduki el la angla. Guste la relative modesta gramatiko de la angla lingvo – surbaze de kiu multaj parolas malprave pri facila lerneblo de la angla lingvo, kie oni alfrontas ankau la malpli logikan manieron meti la interpunkci-ojn – kauzas, ke oni subite trovigas antau la krucenig-mo, por kiu mankas tiel la horizontalaj, kiel ankau la vertikalaj solvoj. Se por la aktiva uzo de la angla lingvo la plej granda problemo estas tre granda nombro da fiksaj dirajoj, idiomoj, kiuj ne estigis logike, sed pere de bildricaj kaj foje paradoksaj bildoj kaj el la historia tradicio de la lingvo, tamen la plej granda problemo por la pasiva uzo, do por la traduka laboro, estas la malfirmeco, plursignifo kaj ec kontraudireco koncerne la signifon de la vortoj en la angla vortaro. Kaj tiu problemo estas tiom pli malfacila ol la problemo de idiomoj, kiun oni kutime trovas menciita lige al malfa-cilo de la angla lingvo. Por solvi la enigmojn idiomajn trovigas sufice da dikaj idiomvortaroj, kiuj enhavas praktike cion, kio povus esti malfacilajo por la tradu-kisto, se tiu havas emon foliumi en ili kaj ne elekti la plej mallongan vojon. Alie, se temas pri la signifo de la anglaj vortoj. Foje neniu vortaro povas helpi. Guste kontraue: ciu pli bona au pli ampleksa vortaro kompare kun la antaua, la dilemon povas nur pli kompliki, sed la solvon la tradukisto devas fine trovi mem. Tiel ekzemple en la novelo Iam vivis rego mi ne povis decidi, kiamaniere traduki la frazon: »And if there is discovered anywhere the least little peep-hole of deception, the reader turns away with a prudish disgust, and the author is discredited.« Cu tio signifas, nun tradukite al Esperanto: »Kaj se oni ie malkovras la plej etan spuron de misa penso, tiam la leganto sin turnas for kun esprimo de malestimo, kaj tiu la verki-ston ne prenas plu por serioza.« Au eble anstatau la »misa penso« devus esti »trompo«? La angla vorto deception povas signifi kaj misan penson kaj trompon. Tamen ambau vortoj ne estas sinonomoj, ne estas nuancoj de la sama komuna signifo. Inter la trompo kaj misa penso trovigas diferenco kiel inter korektado de la skribisto kaj pendumado de la krimulo. Pro la trom-po oni estas kondamnita, pro la misa penso nur kriti-kata au korigata. Ce tiaj ekzemploj la angla lingvo havas nur plu unu metodon: la kuntekston. Do serci la sencon de la frazoj antau la dilema vorto kaj post gi. Plej ofte tio bone funkcias, sed ankau tiel oni povas perdigi. Nenie estas skribite, ke la kunteksto konsistas el nuraj unusignifaj klaraj vortoj. Kaj foje la kunteksto, kiu povus lumigi la signifon de la duba vorto, estas simple la tuta rakonto, la tuta libro. Karakteriza ekzemplo en tiu ci senco estas la titolo de la novelo en angla lingvo: »The Sentence«, kion oni povas traduki per: sentenco, prijugo, jugo, kondamno … Mi daure ne estas certa, cu la elektita varianto estas konvena. Por akiri kompetentan prijugon, oni devas legi la tutan rakonton. Okaze de supre citita frazo mi longe preferis traduki per »misa penso«, eble ankau el subkonscia rezisto antau emo tuj diskvalifiki tiujn, kiuj pensas alimaniere kaj oni tiel ciun neveron tuj difinas mensogo kaj misan penson trompo. Fine mi igis konvinkita de la kunteksto, en kiu Tagore diras, kiel »la pripensita kaj inteligenta mensogo de niaj samtempuloj ombrigas kaj mallumigas…« Tamen tio ne nepre estas ciam tiel. Ja Tagore povis pensi pri ambau ebloj: misa penso kaj trompo… Da tiaj plursignifaj vortoj estis en la teksto multe. Mi menciu nur kelkajn el ili: »limpid as a fresh bubbling spring« – pura kiel frese bobelanta akvofonto; kiel: bobelanta printempo au: bobelanta florburgono? Povus esti la unua, la dua kaj la tria ebloj! »plant« – kreskajo, planto, laboreja ekiparo, trompajo ... »toil« – pena laboro, lazo, pugno, en la ungegoj de suldoj ... »mate« – kamarado(ino), edzo(ino), masklo(femalo), unua oficiro sur la komercosipo, geedzigi, seksumi, sakmati ... »request« – peti, postuli (esenca diferenco!) ... »offence« – krimago, ofendo (en Anglujo esenca dife-renco, en totalismaj statoj praktike la sama afero ...) Mi surlistigis kelkajn ekzemplojn, kie la signifoj trovigas inter si en kontraudiro. Mi troigus, se mi skribus, ke pro tio oni el la angla ne povus fidele traduki. Kompreneble oni tion povas, sed la tempo kaj la energio, kiuj en okazo de proksimume samnivela lingvoscio estas perditaj, estas senkompare pli grandaj ol se oni tradukas el Esperanto. Ankau la scio pri la materio, pritraktita en la koncerna teksto devas esti, se tradukate el la angla, pli larga kaj samtempe pli preciza ol se tradukate el Esperanto, kie jam la lingvo mem estas sufice klara kaj miskompreno preskau ne povas trovigi. Bedaurinde inter la tro entuziasmaj esperantistoj kaj inter la eble nur pri sia propra instruiteco pensantaj pledantoj kaj instruistoj de la angla lingvo regas superflua miskompreno, kvazau ambau lingvoj pretendus atingi la saman aferon kaj tiel unu devas batali kontrau la alia. Tiuokaze oni devus la anglistojn konsoli, ke la angla lingvo senrigarde pri la pli ampleksa au malpli ampleksa sukceso de Esperanto en proksima estonto restos grava kaj civilize kaj literature super cio rica mondlingvo kun domina pozicio, kian ebligas al gi la ekonomia, politika kaj militeca unuarangeco de la nacioj, kiuj gin parolas. La konata sociolingvisto Chomsky okaze diris proksimume tiel: La mondlingvo estas la slango, parolata de la milita maristaro de Usono … Certa lingvo do ne estas mondlingvo pro siaj esprimkvalitoj, sed pro la kvanto da stalo, kiun dum unu minuto povas elpafi la kanonoj de giaj parolantoj. Kiam la historio elmanigos la stafeton de dominado al iu alia nacio, tiam ankau la angla lingvo revenos en sian naturan riverliton, kiel nun okazas pri la lingvoj franca kaj germana. Sed ec en tia okazo la angla daure estos la lingvo de unu el la plej produktivaj civilizacioj kaj literaturoj en la mondo – kaj bonaj anglistoj ne restos sen laborloko. Sed ankau al la tro zorgantaj esperantistoj oni devas same tiel diri, ke Esperanto ne pretendas akiri la dominan postenon de la mondlingvo, kiu lige kun la potenco kaj renomo nun estas tiu ci, poste iu alia, sed volas esti neutrala internacia lingvo kun sia nemalhavebla interna ideo pri frateco kaj egalrajteco de ciuj homoj kaj nacioj, kio prezentas plene alian aferon. En tiu ci senco la konkurentoj kaj kontrauaj aferoj ne estas la lingvoj de la dominaj nacioj, ja iliaj potencoj mem inter si haltas kaj detruigas, sed la gis nun ne sufice evoluita sento pri la tuteco kaj interligeco de la mondo, pri la kriterio de justeco por solvi la lingvan problemon, kaj la fakto, ke oni la enradikigintajn antaujugojn pli malfacile dispecigas ol la atomon, kiel sin esprimis Einstein. La historia sperto instruas, ke ciu potenco malkreskas kaj forpasas, sed la espero restas. Tial la esperantistoj ne vetas je io, kio ne havus eblon. Ke ambau lingvoj povas ankau afable unu la alian rigardi, ne atestas nur la fakto, ke la movado de esperantistoj estas pli ol average prezentita guste sur la brita insulo, kaj ke la brita parlamento estas la nura parlamento en la mondo, en kiu trovigas la deputita klubo kun la celo subteni Esperanton, kun pli ol 200 anoj, sed ankau apero de libroj, kia tiu ci estas. Tagore certe havus pro gi tre fortan gojon. La angla lingvo estis por li io tre valora, ja li estis per gi edukita; kaj kun simpatio li rigardis ankau sur la fenomenon de Esperanto, kiu en tiu tempo faris siajn unuajn pasojn … Alskribo post 33 jaroj … Nuntempe mi pri la sama temo kelkajn pensojn formulus alimaniere. Pri Esperanto, ec aparte pri la (ne)versajno de gia generala akcepto, mi nun havas, »laca pro luktoj« certe pli singardan kaj sobran penson, pri kio ne kulpas la lingvo de Zamemhof, sed la homa naturo kaj tiel ankau la naturo de la nacioj kaj iliaj povoelitoj. Nuntempe mi ci tie staras antau paradokso. Kiel unuflanke antau miaj okuloj falas la tradiciaj konstruajoj de la esperanta movado, aliflanke tamen la propra literatura kaj traduka fondusoj de esperantaj libroj kaj publikajoj rice kreskis; kaj en la tutmonda elektronika reto nuntempe tiu ci lingvo estas pli viva ol en la pli bonaj pasintaj tempoj, kiam la teksto supre estigis, la esperantistoj povis imagi. Cetere en nia nuna tempo oni pli bone ol iam ajn scias, ke certigoj de daura ekzisto trovigas nek por la plej disvastigitaj lingvoj; ja ec la centmiliona germana lingvo nuntempe rekte degelas sub la ciam pli dikaj tavoloj de la angla lingvo, kvankam sur la tutmonda nivelo la angla lingvo mem jam cedas al la lingvo cina – kaj tiel Esperanto ne trovigas en la aro de etaj endangerigitaj lingvoj, sed gi trovigas en la aro de la homaj lingvoj, super kiuj oscilas la Damokla glavo de ebla malapero. Ankau Esperanto ne povas eskapi la generalan maldaurecon de la mondo kaj tiel same de la lingvoj. Kiam la tempo de gia ekzisto estos for, tion oni nuntempe ne povas diri kaj pri tio ankau ne indas turmenti kapon. Tiom da jaroj post la supra teksto oni ankau scias, ke da lingvoj en la mondo estas multe pli ol en tiu tempo oni konstatis, nome, cirkau sep mil! Multaj aferoj estas nuntempe por Esperanto malpli oportunaj. Sed aliflanke malfermigas novaj ebloj, kiaj tiam ne jam trovigis. Tiel gis nun partoprenis la komputilan kurson de Esperanto »duolingo« en la angla lingvo jam preskau du milionoj da lernantoj, kio estas forta surprizo por la esperantistaro mem. Nuntempe tiu kurso trovigas jam ankau en la lingvoj hispana, portugala kaj franca, kaj oni preparas ankau versiojn en aliaj lingvoj, kiel en la germana, rusa ktp. Kaj el la slovena literaturo estis en tiu tempo tradukitaj kelkaj slosile gravaj literaturaj verkoj, kiel La domo de Dipatrino de Ivan Cankar, la poemkolekto En ora boato de Srecko Kosovel, la romano de Boris Pahor Pilgrimanto inter ombroj (Nekropolo), romano de Andrej Capuder La vipo kaj la turbo, la poemkolekto de la poeto France Prešeren Girlando de sonetoj, romano de Lovro Kuhar-Prežih Doberdo, rakontoj por infanoj de Tone Partljic Mi volis tusi la sunon, la esenca parto el la unua slovena libro, Katekismo de Primuso Trubero (1550), Prediko pri la kredo, filozofia traktajo de Miklavž Ocepek Totalismo kaj tempo, historia romano de Ivan Tavcar Kroniko de Visoko. Kelkaj tradukoj ankorau atendas en la memordiskoj de la komputiloj ce la tradukistoj … La »poemo figuranta« (pokalon) Tosto de France Prešeren estis verkita je la novjaro 1844. Pro la liberala enhavo la cenzuristoj de la Austra Imperio malpermesis gian publikigon gis 1948, sed ankau poste la poemo estis elpelata el poemkolektoj de la autoro. Ec en 1896 la ampleksa poemkolekto de Prešeren ne enhavis la Toston. La Republiko Slovenujo difinis la sepan strofon de Tosto la teksto de la nacia himno. France Prešeren (* 1800-12-03 † 1849-02-08) Tosto (Zdravljica) El la slovena: Tone Logar 1. Amikoj, jam sur vitoj finkreskis dolca vinstimul', ekvivos niaj spritoj, ekgojos koro kaj okul'. Estos for ciu hor estanta en la brust' dolor'. 2. Al kiu toston koran unue, fratoj, kantu ni? Ke nian landon gloran, slovenan landon gardu Di', ciujn nin en la sin', gefilojn de la fampatrin'! 3. Fulmbatu malamikon el nuboj tondro kaj tempest'; ke tenu fortan ligon slovenoj ciuj en honest', el katen' ilia man' liberon trovu en kompren'. 4. Felico kaj akordo al ni revenu unuec', la gent' de slava mondo kunigu en la bela dec', ke valor' kaj honor' denove nia estos glor'! 5. Ke vivu sloveninoj ja estas ciu bela flor'; tre belaj junulinoj, de sango nia la dekor', via fil' en la bril' kuraga estu sen humil'! 6. Nun trinku je la tosto junuloj, kara nia ben'; de hejma amagnosko ne prenu for, la mortvenen', car nun vin, same nin la tempo vokas al defend'! 7. Ke vivu ciuj gentoj eksopirantaj pri la hor', ke trans la kontinentoj disput' el mondo estos for; en liber' ne barbar', ce limo estu nur najbar'! 8. Amikoj, nun sen flatoj je nia, glasojn levu, san'! Farigis ni gefratoj, en koro estu varma am', en belson' kaj rezon' ekvivu ciu bona hom'! Obvestila in vabila Informoj kaj invitoj Objave v slovenskih medijih Revija Gea, avgust 2021, je na straneh 6 – 13 objavila obsežen clanek Pri devetnajstih je povezal svet naše nove clanice in marljive tecajnice Lucke Lešnik. Clanek, ki je bogato opremljen s slikami, ima vec delov, od katerih eden predstavlja idejo mednarodnega jezika esperanta, drugi znacilnosti jezika, tretji govori o vne-tem ucitelju esperanta Petru Grbcu ter nazadnje en del o motivu in vzpodbudi avtorice, ki stopa po poti svoje-ga oceta Rudija Lešnika, esperantista s Kozjanskega. Vec o tem v rubriki Iz zgodovine gibanja / El la movada historio in v naslednji številki našega biltena. O.K. Fotokonkurso »Kroatujo el via okulo« Enkadre de la 6-a Memorialo Lucija Borcic la 12-an de novembro, kiun rete partoprenis 24 personoj, inter ili du slovenoj, oni proklamis la gajnantojn de la 2-a fotokonkurso »Kroatujo el via okulo«. La jurio envicigis la alsenditajn fotojn en 6 klasojn kaj pritaksis po tri premiojn en ciu klaso. En la klaso »urboj« la trian premion gajnis Ostoj Kristan, membro de ES Ljubljana, pro la bildo »Moderna sunhorlogo (somera kaj vintra tempo) en Postira, insulo Brac«. La sama autoro gajnis la duan kaj la trian premiojn en la klaso »naturo« pro la bildo »Panoramo de Levrnaka« respektive »Vinberejoj sur Jakljan, Elafitoj«. La aliaj klasoj estis »historiaj fotoj«, »sakralaj temoj«, »monumentoj« kaj »homoj kaj vivo«. La premiita foto Panoramo de Levrnaka (Foto O. K.) La autoro deklaris: »Mi estas tre felica. Mi sendis kvar fotojn kaj mi gajnis tri premiojn. La fotojn mi faris per saga postelefono, sen stativo au aldona lenso.« O.K. Oficiala revuo de Unesko, eldonata en Esperanto de UEA Unesko-Kuriero, eldonata fare de la Organizajo de Unuigintaj Nacioj por Edukado, Scienco kaj Kulturo (Unesko), aperas kvarfoje jare en sep lingvoj. Gi antau-enigas la idealojn de Unesko, diskonigante ideojn pri internacie gravaj temoj, konforme al gia mandato. La papera versio estas acetebla ce libroservo de UEA. Volontulaj tradukistoj el la UN-lingvoj (araba, angla, cina, franca, hispana kaj rusa) au portugala lingvo, kaj provlegistoj por aligi al la teamo de Unesko-Kuriero en Esperanto, bv. kontakti la kunordiganton Trezoro Huang Yinbao. Donaco al la fondajo Unesko por subteni Esperanti-gon de la Unesko-Kuriero kaj gia pagaro ce Unesko-retejo, eblas en la retejo de UEA. Abono ce la libroservo de UEA au la redakcio. Jar-abono: 50 eurojn. La reta versio estas senpaga. Redakcio: Unesko-Kuriero, Esperanto-Centro Ora Ponto, Shijieyu Zhongxin, Jingchuan-Xian, 744300 Pingliang, Cinio; Retadreso: trezoro@qq.com, Tel: +86 18893316800, +86 933-3329289, Skajpo: huangyinbao, QQ552319856. Redaktoro: Trezoro Huang Yinbao. La revuo estas libere elsutebla, uzu la ligilon https://uea.org/revuoj/unesko_kuriero. Jarkotizoj de SIEL kaj ESL Letna clanarina ZES za individualne clane je 12 € za zaposlene, 6 € za študente, upokojence in brezposelne ter 0 € za mlade do 18. leta. Clanarino ali prostovoljne prispevke lahko placate na srecanjih in sestankih ali na poslovni racun ZES pri Delavski hranilnici d. d. Ljubljana št. SI56-6100-0001-2538-761 z obrazcem UPN. Kot kodo namena vpišete »char« in namen placila: »priimek, clanarina in ustrezno leto oz. obdobje«. Pri referenci prejemnika vpišete kodo SI99, ostalo pa pustite prazno. Letna clanarina ED Ljubljana ostaja na ravni iz prej-šnjega leta, to je 12 € za zaposlene, 6 € pa za brezpo-selne, upokojence in študente. Clanarino ali prosto-voljne prispevke lahko placate na srecanjih in sestankih ali na poslovni racun EDL pri Delavski hranilnici d. d. Ljubljana št. SI56-6100-0000-1703-764. Glejte še navo-dilo za izpolnitev obrazca v zgornjem odstavku. O.K. Kion oni legos en la sekvonta numero? Por la sekvonta numero de Informacije / Informoj, kiu aperos meze de februaro 2022, ni antauvidas la rapor-tojn pri la vintraj arangoj en Esperantujo (ekzemple Zamenhofa Tago) kaj kelkajn gravajn anoncojn. Krome ni atendas artikoletojn pri: - la 100-jara jubileo de ESL - esperantaj kursoj en Slovenujo - la malfermo de la faka biblioteko de SIEL - la eldono de La kroniko de Visoko - unuafoja aperigo de la dramo Trancileto - el la historio de nia movado ktp. La redaktoro rekomendas sin por kontribuoj pri viaj agado, proponoj, komentarioj, fotoj kaj rimarkoj, kiuj povus interesi la legantaron. Aparte estas bonvenaj verkoj en Esperanto, car ni ciuj bezonas ekzercigon kiel autoroj kaj legantoj. O.K. Pa še to…. Kaj ankau tion ci… Felicajn Kristnaskon kaj Novjaron! La jaro 2022 estu plena je sano, paco kaj sukceso! INFORMACIJE / INFORMOJ izdaja / eldonas Združenje za esperanto Slovenije / Slovenia Esperanto-Ligo, Štefanova 9, SI-1000 Ljubljana, Slovenija / Slovenujo. http://www.esperanto.si. Maticna št. / kodnumero 1205226. ID za DDV / n-ro por AVI: 93737777. Poslovni racun / bankkonto: IBAN SI56 6100 0001 2538 761 pri / ce Delavska hranilnica d. d.. (Swift-kodo: HDELSI22). Uredil / redaktis Ostoj Kristan, lektoriral / kontrollegis Tomaž Longyka. ISSN 2385-992X Naklada / eldonkvanto: 60 ISSN 2385-9628 URL: http://www.esperanto.si/eo/bulteno-informacije-informoj-0