KRALJEVINA SRBA, HRVATA I SLOVENACA
UPRflUfl Zfl ZAŠTITU
Klasa 32. (l)
INDUSTRISKE SUOJiNE
lidan 1. Jula 1929
PATENTNI 5PI5 BR. 6097
„Muhlig-Union“ Glasindustrie-Ahtiengesellschaft, Settenz, Čehoslovačha.
Cevna usta za izvlačenje staklenih ploča.
Prijava od 24. oktobra 1927.	Važi od 1. jula 1928.
Traženo pravo prvenstva od 10. marta 1927. (Č. S. R.).
Kod opšte poznatog postupka staklenih ploča dizanjem u vertikalnom pravcu iz rastaljene mase od velike je važnosti, da se postigne po celoj širini ploče sasma jednaka debljina stakla. Razredjenje debljine odvisno je sasma od oblika proreza usti ju, t. j. izlaznog otvora za staklenu masu na cevi za duvanje stakla. Stablo izlazi iz ustiju samo od sebe, ako se potisne bod izradjivanja otvor iznad površine staklene mase tako, da nastane diferenca hidrostatičnog tlaka. Izlazna je brzina stakla dakle teoretično svuda jednaka. Kod jednake širine prorez,a (kako se je to obično uzimalo u prvim početcima takovog postupka) moralo bi teoretično da izadje celom duljinom proreza svuda jednaka količina stakla.
Napram tome deluje na izlazeće staklo, odmah nakon njegovog izlaza iz proreza, napetost površine i prouzroči na poznati način skvrčenje skrajnih delova staklenog tlaka u smislu umanjenja površine stabla. Posledica je toga, da nastane staklo već nekoliko centimetara povrh otrova cevi nešto jače, nego Ii u sredini. Kod izlaza staklenog tlaka iz ohladjenog dela, nastane još veća razlika u debljini i ostane postojati, pošto se u to vreme može staklo praktično smatrati kao već skrućeno. Vidi se dakle, da upotrebom proreza jednake širine po celoj njegovoj duljini nastane staklena ploča, koja je na krajnim delovima znatno deblja, nego li u sredini.
Ta se je mana upoznala već u prvim početcima postupka i pokušalo se je, da se izjednači prikupljanje stabla na rubovima ploče time, da se stegne prorez na njegovim krajevima poput trapeza. Time se je zaista postiglo, da su sc odstranile najkrupnije razlike u debljini, ali i time nije bilo moguće, da se dobije sasma jednako debelo stablo, pošto oblik trapeza, nemože da dovoljno izjednači upliv napetosti površine.
Ustrajni pokusi o uplivu napetosti površine na viskosnu staklenu masu, doveli su konačno do predležeće daljnje usavr-šenosti oblika ustiju, koji je ostvario iznenadan uspeh, jer su praktična iskušavanja proreza nove forme pokazala, da je staklo potpuno jednolike debljine po celoj širini ploča, do njihovih krajeva.
Istraživanja su dokasala, da se može postići jednaka debljina stakla po celoj širini samo onda, ako se stegne prorez ustiju na krajevima samo u toj formi,” da je ne samo na krajevima znatno uži nego li u sredini, već da je i spojni dio medju krajevima proreza i sredinom, vijugastog oblika, sačinjavajući dio parabola, kojih tjemenica leži u krajnim tačkama B (Fig. 4 i 5) srednjeg, jednakog dela proreza i bojih osi B—B leže u spojnim crtama tih krajnih tačaka.
Nacrt prikazuje u:
Fig.. 1 prednje lice forme stegnutog staklenog traka izlazećeg iz proreza ustiju i u
Din. 10.
Fi$. 2—4 šematično gornje lice početne sadašnje i nove forme proreza ustiju sa pripadajućim, nešto preterano prikazanim prošecima nastalih staklenih traka.
Fig. 5 prikazuje izobraženje krajeva proreza, povećano, sa likovima parabole, do-dirujućih se u tačkama B paralelnih de-lova proreza i polukružno končanje proreza d, pri čemu sačinjava d oko 0,55 do 0,65 srednje jednake širine proreza b a razmak a tačaka B od krajeva proreza
treba da je (kod stakla ispitanih sastavina) oko 250 do 300 mm.
Patentni zahtev:
Cevna usta za izvlačenje staklenih ploča dizanjem u vertikalnom pravcu iz ra-staljene mase sa otvorom za izvlačenje u obliku na krajevima stegnutog proreza, označena time, da je stezanje ustrojeno u obliku odreza parabola, čije temenice leže na parabolnom delu krajeva proreza.
Adpatent-broj 60Š7.
Pod. 2
_			————	.
			
	Pod.S		
	Pod. 4		 -)	
	tii		
cr '	ft/		
				S				
Pod. 5


S .

!!
; -	v.-: • -

% ...
3

-•/-
*
■v'