KRALJEVINA JUGOSLAVIJA
UPRAVA ZA ZAŠTITU
KLASA 80 (4)
INDUSTRISKE SVOJINE
IZDAN 1 FEBRUARA 1939.
PATENTNI SPIS BR. 14653
Leitner Thekla, Graz, Nemačka.
Postupak za proizvodnju vještačkih kamenih masa svakog oblika na pr. pločastog'
oblika.
Prijava od 28 septembra 1936.	Važi od 1 avgusta 1938.
Naznačeno pravo prvenstva od 30 septembra 1935 (Austrija).
Poznata je več proizvodnja, vjseštač-kog kamena iz kakve dopunske mase, vezivnog sretstva i boje. Između drugih vezivnih sretstava bila je predložena i meša-vina, kojia je poznata pod nazivom Sorel cement, sastojače se od magnezita i hlor-magneziija, no upotrebljene vještačke kamene mase te vrste pokazuju tu manu, da nisu dovoljno priljubljive i da se željezni hlorid, koji je sadržan u magnezita, pojavljuje nakon posiušenja u smeđim pjegama na površini ploče ili si. tako, da se čista bijela boja uopće ne može postići.
Stoga je bilo predloženo, da se upotrebe kao vezivna sretstva tvari bjelančevine kao kelj ili kasein odnosno kasein kreč.
Međutim pomoću tih vezivnih sretstava proizvedeni produkti pokazuju tu manu, da postaju lako truli, radi čega se moraju naknadno prerađivati pomoću form-aldehyda.
Po ovom pronalasku otstranjuju se te mane gotovih produkata time, da se upotrebe dva naročita vezivna sretstva, za koja se upotrebe istovremeno ne samo jedna mješavina od magnezita i rastopine hlormagnezija (Sorel cement), već i rastopi na kasein a.
Masa, koja je proizvedena po ovom postupku, sposobna je naročito za proizvodnju zidnih oplatnih ploča, ploča za pokrivanje tavana i krovova, ploča za peči, uresniih ploča, svakakvog pribora, igračaka, poslužnika, podložnih ploča, stolovnih ploča kao i za nadgrobne spomenike, koji produkti se mogu proizvesti i sa mramo-
rastim žilama.
Prema ovom pronalasku sastoji se masa od mješavine u odnosu 1:1, 1:2, 1 : 3, a u danom slučaju i 1 :4 i to jedan dio kaustičkog pečenog magnezita i 1, 2, 3 ili 4 dijela mramornog brašna, bjelutko-vog brašna ili si., kojoj se masi može još dodati kakav god materijal za bojadisa-nje. Ta se mješavina promješa n. pr. u suhom stanju a zatim se uz dodatak 22 do 30 stupanj,ske rastopine hlormagnezija napravi gusta kaša. Toj se mješavini zatim doda kasein u rastopljenom stanju, oko 5 grama za jedan kilogram prethodno navedene kaše, pored čega se mješavina tako dugo mješa, dok se dodatak više prepoznati ne može. Ovakvo promješana masa može se zatim unesti u kakav, do visokog sjaja poliran kalup od stakla ili si. i probosti pomoću kakvog staklenog štapića ili si., da bi nestali vazdušni mjehurići/koji se nailaze u masi. Masa se zatim pusti sušiti u kalupima te pokazuje u visokom sjaju poliranu površinu, a da u tu svrhu nije potrebno nikakvo mehaničko prerađivanje.
Casein podvezuje dejstvujuću snagu željeznog hlorida, nalazećeg se u magne-zitu talko, da se mogu dobiti ploče posvema čiste boje, a napose čiso bijele ploče ili si. Dalje daje casein masi veliku pri-lijubljivosit te ju učini ujedno vanredno odbitačnom za vodu. Sem toga se postigne dodatkom caseina osobito povoljna čvrstoća priljubivosti na podložne plohe od drveta, kamena ili si. Umjesto caseina može se upotrebiti i ceresin. Kao dopun-
Din. 5.
ski materijal može da služi sem mramoro-vog ili bjelutkovog brašna i drvena pilo-tina, drvena vuna, ugljenova troska, cement i t. d.
Kalup za Ijevanje može biti od jednog komada ili se sastoji od jednog okvira i jedne posebne ploče. Kao materijal za kalupe od jednog komada dolaze u obzir drvo, gvožde, porcelan, email ili glina, a svakako treba da je unutrašnja strana iz-glađena a po mogućnosti i polirana na visoki sjaj a okvir da je koničan.
Najbolje je, ako se nalije mješavina na kakvu staklenu ploču, na koju je postavljen jedan okvir, kod čega je moguće, da se kroz staklo promatra proces sušenja i lakše opaža nastup skućivanja, što se prepozna na tvorbi bijelog vela na površini.
Čim se opazi nastajanje bijelog vela, treba odma da se stavi ploča zajedno sa kalupom u okviru u pripravljenu vodenu kupelj i da se, prema debljini kalupa, pusti ležati u vo’di jedan do dva sata. Vodena kupelj ima svrhu, da se odstrani višak hlornog magnezija, koji se nalazi u skrućenoj masi, i da se sačuva livena ploča ili si. od iskrivljenja ili izgrbljenja. Kod većih kalupa preporučuje se, da se voda po više puta mjenja.
Prigodom sušenja prevuće se sjajna ploha nekim velom a visoki sjaj, koji je nastao uslijed glatkoće kalupa za Ijeva-nje,^ dobije se ponovno time, da se posipa ploča ili si. mastikom i da se oprezno obriše kakvom vunenom krpom. Na takvim, na opisan način proizvedenim produktima, pločama ili si., može dakle da se postigne visoki sjaj, a da nije potrebno, da ■se površina polira.
Umjesto ravnih nalivnih kalupa mogu se upotrebiti i kalupi sa relief,ima. Tada se po ovom pronalasku mogu proizvesti na vještačkoj reljefnoj ploči slike u dvije boje time, da se premaze cijela ploča jednom bojom, koja je pomješana ca-seinom. Nakon osušenj'a boje, može se bo-
ja obrisati na ispupčenim mjestima reliefa pomoću kakve lanene krpe, koja se je umočila u čistu rastopinu caseina tako, da se tada pojavljuje nanesena boja samo kao osnovna boja na ne ispupčenim mjestima reliefa. Casein pospješuje kod toga uvlačenje boje u vještačku masu tako, da se boja nakon sušenja ne može više izbrisati.
Masom prema ovom pronalasku mogu da se prevuku i građevne ploče od dr-veta, heraklita, drvene vune, drvene pdlo-tine, slame, treseta, mahovine, ugljenovog praška i koksove trosge, pored čega služi azbest sa rastopljenim škrobom Ikao spajačko sretstvo za te građevne ploče. Konačno masom po ovom pronalasku mogu se oplatiti i gvožde, lim, cement ne sa-’ mo u pločama već i zidovi od cementa, dalje goli kao i žbukom nabacani zidovi od opeka ili kamena.
Patentni zahtjevi:
1)	Postupak za proizvodnju vještač-kih kamenih masa od dopunskog materijala, vezivnih sretstava i boje upotrebom kalupa, poliranih do visokog sjaju (stakla), naznačen time, što se upotrebe istovremeno kao vezivna sretstva ne samo jedna mješavina od magnezita i rastopine hlormagnezija (Sorel cement), već i ra-stopina kaseina.
2)	Postupak po zahtjevu 1), naznačen time, što se upotrebi umjesto caseina ce-resin ili kakva slična, Ijepiva spajačka a ujedno vodu odbijajuća substanca.
3)	Postupak po zahtjevu 1) odnosno “)> naznačen time, što se stavi masa nakon skrućenja u vodenu kupelj, u svrhu, da bi se odstranio suvišni hlormagnezium.
4)	Postupak po zahtjevu 1) odn. 2) ih 3), naročito za proizvodnju obojenih reliefa, naznačen time, što se premaže livena ploča kakvom bojom, koja je pomje-šuna casiniom, prigodom čega se obrisu ispupčena mjesta reliefa tako, da ostaje boja samo na sniženim mjestimla ploče.