ZDRUŽENJE ZA ESPERANTO SLOVENIJE 
 SLOVENIA ESPERANTO-LIGO 
 
INFORMACIJE 
 INFORMOJ 
 
Leto / jaro 24, št. / n-ro 3  
 september / septembro 2019 
 

 
 
       Uvodnik 
 
             Frontartikolo 
 

 
Kvankam la somero estas sezono de ferioj, ni cijare spertis viglan E-movadon cirkau ni. La landaj kaj uni-versala kongresoj, celebrado de la Tago de Esperanto, ciklo de prezentigoj de Esperanto enkadre de la Semaj-no(j) de la dumviva lernado ktp. plenigis la sezonon per kunvenoj, publikigoj kaj prezentoj. En ci tiu bulte-no ni raportas pri preskau ciuj el ili, sed kelkaj bedau-rinde elglitis el nia atento. Sekve, vi estas legonta la plej abundan numeron de nia bulteno en gia 24-jara historio. 
La aganta Esperanto-komunumo en Slovenujo ne superas la nombron cent, sed la ebla nombro estas almenau triobla: Bonvolu cirkaupreni la brakon de via amiko au de via parenco kaj venigu lin au sin en niajn vicojn!    Redaktoro 
 
Iz dejavnosti ZES 
 
       El la agado de SIEL 
 

 

Potrditev statusa v javnem interesu 
Na podlagi Zakona o nevladnih organizacijah, ki je zacel veljati 14. aprila 2018 in ki je razveljavil zadevne clene v Zakonu o društvih, je Ministrstvo za kulturo ponovno pretreslo izpolnjevanje pogojev za javni sta-tus vseh društev, ki so tak status že imela, in jim je v primeru pozitivne rešitve podelilo status »nevladne organizacije v javnem interesu«. Tudi ZES je moralo ponovno oddati sveže porocila, programe in druge podatke. 
Prejeli smo novo odlocbo z dne 13. maja 2019, ki potrjuje naš status nevladne organizacije v javnem interesu na podrocju kulture in ki nadomešca prejšnji status društva v javnem interesu, ki smo ga pridobili 21. decembra 2017. Odlocba nas med drugim zavezuje, da o svojem delovanju porocamo Ministr-stvu za kulturo vsako drugo leto do 31. marca. Status, na katerega smo lahko ponosni, zahteva vztrajno angažiranost in dolgorocno planiranje.    O.K. 
Vloga na JSKD 
V skladu s programom dela ZES smo kandidirali za javna sredstva v okviru razpisa za izbor kulturnih programov na obmocju Mestne obcine Ljubljana v letu 2019, ki jih sofinancira Javni sklad Republike Slovenije za kulturne dejavnosti (JSKD). 
Odgovorili so nam s sklepom z dne 27. maja 2019, da se naša vloga zavrže. Utemeljitev sklepa navaja, da ZES ne izpolnjuje razpisnih pogojev, ker se v zadnjih petih letih ni udeležil dolocenih preglednih prireditev (Festival Urška, V zavetju besede, Sosed tvojega brega). 
Preveriti bo treba, ali lahko nastopimo na teh prire-ditvah, ki so namenjene primerjavi dosežkov na literar-nem podrocju in ki jih spremljajo selektorji JSKD:   O.K. 
Selitev na novo lokacijo 
Prostore MO Ljubljana in mestne cetrti Center na Štefanovi 9 in 11 so letos preuredili, potem ko je bila prenovljena tudi fasada stavbe v celoti. Tako so se odlocili, da bodo vsa gostujoca društva imele soupora-bo prostorov na Štefanovi 11, na Štefanovi 9 pa bodo le pisarne zaposlenih in sejna dvorana mestne cetrti.  
 

V novi pisarni je vec prostora (Foto O.K.) 
Kljub želji, da bi lahko postavili še kakšno omaro vec, smo le ohranili veliko omaro in nizko omarico, tako da imamo v novi vecji pisarni, ki lahko sprejme 8 do 12 ljudi hkrati, le najnujnejšo opremo, zalogo knjig in prirocni arhiv. Glavni del arhiva ZES zacasno še ostaja na Grablovicevi 22, strokovna knjižnica pa pri Tomažu Longyki. Za vecje prireditve bomo enako kot do sedaj 
lahko rezervirali veliko sejno sobo ali dvorano na Štefanovi 11. Naš poštni naslov ostaja Štefanova 9. 
Pridite na torkova srecanja v klub in spoznajte nov, svetel, cisto prijeten delovni prostor!   O.K. 
Vclanitev v CNVOS 
V skladu s programom dela je bila 22. julija 2019 oddana pristopna izjava ZES za clanstvo v Centru za informiranje, sodelovanje in razvoj nevladnih organiza-cij Slovenije (CNVOS). Ta center združuje preko 1200 nevladnih organizacij, pomaga pri razpisih, daje pravne nasvete, podpira razvoj nevladnih organizacij itd.  
Drugega avgusta je bila naša prijava potrjena. Infor-macije CNVOS bomo prejemali na elektronski naslov info@esperanto.si in bodo te informacije samodejno na razpolago clanom vodstva ZES. Vec o CNVOS si oglejte na spletnih straneh https://www.cnvos.si/.     O.K. 
Sekcija KD Slovenj Gradec bo nov clan ZES 
Clani esperantske sekcije Kulturnega društva Slo-venj Gradec so nam sporocili, da so se odlocili pristopiti kot kolektivni clan v ZES. Formalnosti v KD Slovenj Gradec bodo opravljene tekom tega leta, na strani ZES pa bo v skladu s 6. clenom statuta odlocala skupšcina, verjetno v marcu 2020. O spoznavnem srecanju si preberite clanek v rubriki Iz dejavnosti EDM / El la agado de ESM.  
V praksi smatramo koroške esperantiste že za naše clane. Njihove naslove smo dodali na seznam za elektronsko obvešcanje (vsi so dosegljivi po e-pošti) in upamo, da se bomo pogosto srecavali na prireditvah. Veseli nas, da je delo mentorjev Vinka Ošlaka in Davo-rina Juraca ustvarilo novo žarišce esperanta, kateremu se bo gotovo pridružilo še nekaj Korošcev.    O.K. 
Dan odprtih vrat ZES 
Svetovni dan esperanta 26. julij smo v Ljubljani pro-slavili dan kasneje, to je v soboto, 27. julija, z dnevom odprtih vrat Združenja za esperanto Slovenije. Pripravili smo nekaj tock programa za vsak okus, dali natisniti licen plakat in se po svojih moceh potrudili za cim vecjo odmevnost. Poleg elektronskih in pisnih vabil clanom in medijem, je bilo na vidna mesta izobešenih okoli 20 plakatov, na primer v vitrini podhoda železniške postaje, v pasaži Neboticnika, v vitrini v parku Ajdovšcina, na Taboru, na Filozofski fakulteti, v centralni in dveh bežigrajskih knjižnicah, v avli WTC itd. 
 

Plakat v pasaži Neboticnika (Foto O.K.) 
Kljub obsežni propagandni akciji pa mnogo novih obrazov na Štefanovi 11 ni bilo. Zbralo se nas je 20 in smo lepo zapolnili sejno sobo na Štefanovi 11. Velika dvorana tokrat ni bila na razpolago, ker je bila zaradi prenovitvenih del na Štefanovi 9 zasedena kot zacasno skladišce pohištva in opreme. Med nami so bili tudi trije zagrebški esperantisti, ki so obisk Ljubljane združili z esperantskim dogodkom. 
 

Dan odprtih vrat ZES se je uveljavil (Foto O.K.) 
O uporabi racunalniških in spletnih orodij za esperan-tiste je najprej spregovoril Janez Jug. Na zaslonu je prikazal najbolj pomembna spletišca in aplikacije, kot so orodje za esperantske posebne znake tajpi, slovarje vortaro.net, reta vortaro, termania, slovnico PMEG, spletišce esperantskih besedi tekstaro.net, prevajalnik Google, spletišce GT-WikiTrans ter spletišce za ucenje lernu.net. O vsakem od njih bi bilo vredno imeti poseb-no predavanje ali kakšno uro ucenja in v tokratnem programu je bilo predvideno vec o spletišcu lernu.net. 
Sledila je uradna podelitev priznanj castnim clanom ZES Sonji Tavcar – posthumno, mag. Vinku Ošlaku, Franju Vetrihu in Janezu Zadravcu. Sklep o tem je spre-jela skupšcina ZES na zasedanju 16. marca letos. Tajnik Ostoj Kristan je prebral utemeljitve Komisije za prizna-nja ZES, predsednik Janez Jug pa je izrocil uokvirjene listine Niki Rožej za pokojno Sonjo Tavcar, Mariu Vetri-hu za Franja Vetriha, ki se ni mogel udeležiti prireditve, in Janezu Zadravcu. Vinku Ošlaku, ki se prav tako ni 
mogel udeležiti dogodka, bomo listino izrocili ob prvi priložnosti. 
Nastopil je cas za malo sprostitve in sodelovanja poslušalcev. Gregor Markic, ki med drugim vodi krožek esperanta v Kranju in veliko nastopa s kitaro in glasom, je razdelil besedila nekaj znanih esperantskih pesmi, tako da smo mu lahko pritegnili, ko je zaigral in pel Piafino Himno al amo, Zamenhofovo Ho, mia kor', himno La espero in šaljivo Dek klubanoj.  
 

Malo petja je poživilo poslušalce (Foto O.K.) 
Po krajšem odmoru je Ostoj Kristan s 17 slikami predstavil spletišce lernu.net in opravljeno delo pri poslovenitvi tecaja esperanta, slovnice in spremnih besedil. Priporocil je uporabo tega prijetnega tecaja za obnovitev znanja esperanta, zlasti slovnicnih pravil in jezikovne rabe, ne glede na raven obvladovanja jezika. Bolj podrobno o tej predstavitvi si lahko preberete v posebnem clanku v rubriki Obvestila in vabila / Informoj kaj invitoj.  
 

Poslovenitev spletišca lernu.net je pomemben dosežek (Foto M.V.) 
Peter Grbec je porocal o delu na pripravi slovenske inacice ucbenika Staneka Marceka Direktna metoda. Prevajanje je koncano, lekture so v teku. Izid se prica-kuje v septembru tega leta.  
Za svecan zakljucek programa je Tomaž Longyka recitiral Prešernov sonet nesrece »Cez tebe vec ne bo, sovražna sreca« in nato svoj novi prevod te lepe pesmi v esperanto. Preberite si to mojstrovino v rubriki Lepo-slovni koticek / Beletra angulo in se naucite deklamirati ta poduhovljeni sonet tudi v esperantu! 
Po koncu programa so se clani IO ZES za krajši cas zbrali v društveni pisarni in opravili sejo odbora, saj se le redko sestanejo vsi na enem mestu. O sklepih seje porocamo v posebnem clanku v tej rubriki. 
Udeleženci in obiskovalci so si lahko ogledali tudi pri-ložnostno razstavo esperantske literature ter novi, lepši in vecji društveni prostor na Štefanovi 11.    O.K. 
Seja IO ZES 
Izvršni odbor ZES se je polni sestavi zbral v soboto, 27. julija 2019, ob 12:30 v Ljubljani na Štefanova 11.  
Pregledali smo zapisnik zadnje skupšcine ZES in izvrševanje sklepov. Seznanili smo se je z nacrtovanim pristopom KD Slovenj Gradec – esperantska sekcija v ZES kot kolektivni clan. Po prejemu izpolnjene pristop-nice bo IO ZES predložil vclanitev v postopek na skup-šcini ZES spomladi 2020. 
V zvezi z udeležbo na prireditvah je IO pozval društva, da za Evropski dan jezikov, 26. septembra, izvedejo predstavitve esperanta in podobne akcije. IO bo poskusil, da bodo na radiu in TV objavili priložno-stno oddajo. Zamenhofov dan bi proslavili z eno skupno prireditvijo. Išcemo organizatorja (na primer Slovenj Gradec, Lendava, Ljubljana). 
 

IO ZES med delom (foto O.K.) 
Pod razno so bile obravnavane 4 zadeve: predlog deklaracije ŽED ob nastajanju nacionalnega programa za kulturo 2020 – 2027; napoved predstavitve knjige Sonorilo de Bled / Blejski zvon v Mariborski knjižnici dne 7. januarja 2020; priprava izdaje slovenskega prevoda Marcekovega ucbenika Direktna metoda; predlog za redno prirejanje Dneva za esperanto 14. aprila ob obletnici smrti L. L. Zamenhofa.  
IO je sprejel sklep, da ZES prevzame založniško in izdajateljsko funkcijo za ucbenik Direktna metoda v slovenšcini. Zbirajo se ponudbe za tisk po narocilu. Janez Jug bo opravil dodatno lekturo. Urednik je Peter Grbec. Zbirajo se prednarocila za prvo naklado; pred-vsem društva, ki pripravljajo zacetniške tecaje, naj kupijo nekaj teh ucbenikov na zalogo.    O.K. 
Sodelujte pri izboljševanju Slovensko esperantskega slovarja 
Na prosto dostopnem spletnem slovarskem portalu Termania, na katerem je od 26. julija 2018 dostopen tudi Slovensko-esperantski slovar, lahko uporabniki že nekaj tednov dodajajo komentarje k slovarskim sestav-kom. S to novo možnostjo lahko avtorje in urednike slovarjev opozarjajo na možne napake ali pomanjklji-vosti, ki jih opazijo v besedilu slovarskega sestavka. Uporabniki popravke ali dopolnitve dodajo tako, da na strani s celotnim slovarskim sestavkom kliknejo na povezavo Komentiraj slovarski sestavek na koncu sestavka (na sliki). 
 

Pred dodajanjem komentarja se mora uporabnik prepricati, ali je res opazil napako. Na primer, v Slo-vensko-esperantskem slovarju je v slovarskem sestav-ku »sodelovati« mogoce napacen prevod »kooperi«, zato naj se uporabnik preprica v drugem viru, na pri-mer v spletnem Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, ter poišce besedo »kooperi« in prebere, da ta glagol nikoli ne pomeni »sodelovati«. Torej gre za napako, zato klikne na Komentiraj slovarski sestavek in v okno za komentiranje vnese svojo komentar.  
Da bodo imeli uredniki imeli lažje delo, naj komentar vsebuje napako, pojasnilo in predvsem vir podatka v naslednji obliki: 
Napaka: kooperi 
kooperi (ntr) Partopreni en koopera asocio. Rim. Tiu verbo neniam signifas «kunlabori». 
Vir: PIV 
 

In kmalu boste lahko opazili popravek.    J.J. 
Srecanje na tromeji Pec 
Letošnje srecanje na tromeji nad Ratecami je bilo jubilejno – štirideseto. Ker jo je zagodilo vreme, je bilo srecanje prestavljeno z rednega termina na 15. sep-tember in udeleženci so uživali v odlicnih zgodnjeje-senskih razmerah.  
 

Na Peci v lepem vremenu ne manjka družbe (Foto J.Z.) 
Tokrat se je pri lesenem znamenju zbralo 10 sloven-skih esperantistov iz Posavja, Koroške in Ljubljane ter Martin Stuppnig iz avstrijske Koroške. Pogrešali smo delegacijo iz Trsta, a sta jih morda strah pred slabim vremenom ali utrujenost od nedavnega kongresa zadržala doma.    O.K. 
 
Iz dejavnosti EDL 
 
       El la agado de ESL 
 

Lernu.net v slovenšcini 
Zakaj prevod spletišca v slovenšcino? Ker je lernu.net pomembno spletišce z okoli 300 tisoc registriranimi uporabniki (nekatere registracije so zastarele), ki je delno ali v celoti prevedeno v 39 jezikov (še okoli 30 jih je v nižji stopnji prevedenosti). Omogoca vec funkcij poleg kakovostnega tecaja (popolna slovnico z zgledi, slovar, mediateko, forum, esperantsko tipkovnico, sporocila, seznam uporabnikov itd.). Spletišce je bilo od temeljev prenovljeno leta 2016 (glejte tudi zadevno vest na spletišcu EDM), v zacetku leta 2019 je bilo v slovenšcino prevedenih le okoli 10% nove vsebine (prevajalci Aldonio, Jelka Mohoric, Janez Jug in lernu). Prevod spletišca v slovenšcino smo prijavili Ministrstvu za kulturo kot eno izmed pomembnejših akcij ZES za leti 2019 in 2020. 
Obseg besedil za prevod iz esperanta je 530.247 zna-kov ali 94.519 besed ali 7.457 odstavkov (cenoj), to je po prevajalskih sodilih 353,5 avtorskih pol. Po ceniku DZTPS je vrednost prevajalskih del za tak obseg 12.425 EUR (brez DDV). Prevod je bil v celoti koncan 15. julija 2019. Ostanejo še kontrole s strani prevajalcev in popravki na podlagi pripomb uporabnikov (nacrtovan pregled slovenskega slovnicarja glede terminologije). Delo sem opravil v dobri veri z znanjem slovnice iz gimnazije. Veckrat sem se posvetoval z Janezom Jugom, zelo pogosto pa z Velikim slovarjem tujk, s Toporišicevim ucbenikom za srednje šole, s spletnim slovarjem Mice Petric, z Wikipedijo itd.  
Na spletišce pridemo s pomocjo naslova lernu.net. V zgornji vrsti naslovne strani imamo zavihke, med njimi izbor jezika in možnost prijave. Prvic si ustvarimo brezplacni racun, pametno je dati smiselne podatke, zlasti ce želimo vzpostaviti in gojiti kontakte z drugimi esperantisti. Po prijavi se nam odpre dodatna vrstica zavihkov, ki sicer ni vidna neprijavljenim uporabnikom. 
Prvi zavihek Esperanto? zacetnikom razloži, kaj je esperanto? Poda osnovna pojasnila, glavne lastnosti esperanta, zgodovino, sedem video posnetkov o esperantu in malo ilustrirane slovnice za pokušino (z izgovorjavo in prevodi besed).  
Zavihek Tecaj nas popelje v tecaj s 26 lekcijami, z mnogimi vajami, osnovno slovnico in s povezavo na bolj podrobno slovnico. Besedila vseh lekcij povezuje prijetna znanstveno-fantasticna zgodba La teorio Nakamura. Besedila lekcij so opremljena s prevodi in zvokom. Vaje so lahke, z možnostjo popravljanja, a uporabniku neprijazne (vsako odstopanje pomeni napako). Program spremlja napredek (prijavljenega) tecajnika in preprecuje preskok neosvojene snovi.  
Pod zavihkom Slovnica je dalec najbolj obsežen del besedil (73 %). Uporabljena je prirejena in skrajšana razlicica slovnice Plena Manlibro de Esperanta Grama-tiko (PMEG) avtorja Bertila Wennergrena, clana Espe-rantske akademije (na razpolago je spletni PDF, 760 strani). Esperantsko izrazoslovje sledi uporabi v Plena Analiza Gramatiko avtorjev Kalocsaya in Waringhiena (npr. A-vorto, adjektiv, pridevnik). Pri prevajanju nastopajo terminološki problemi zaradi pristopov, ki jih slovenska slovnica ne pozna (vorteto, kombino, frazetvorto itd.). Imel sem tudi težave s prevajanjem zgledov (n.pr. množica deležnikov v razlicnih casih, zloženke, prislovi). Sprejel sem nekakšen kompromis med približevanjem esperantski logiki in slovenskim slovnicnim pravilom.  
Pod zavihkom Slovar so dostopni registriranim upo-rabnikom za vsak jezik (vsaj vecino) slovarji v esperanto in obratno. Slovenski slovar je izredno reven in se moramo še dogovoriti za obogatitev na strojni nacin iz nekega obstojecega vira. 
Zavihek Mediateka nam trenutno ponuja 119 gradiv. Za izbiranje so razna sodila: kategorija (vsebine), tip (zvok, slika, besedilo), težavnostna stopnja, obdelava (prebrano, v branju, neprebrano) ter naslov ali avtor. Seznam gradiv se da urejati padajoce ali narašcajoce po naslednjih sodilih: datum, naslov, število strani in težavnostna stopnja. Pesmi imajo poleg avdio-video posnetka tudi izpisano besedilo. Na razpolago so tudi ucna gradiva iz stare verzije spletišca. 
Vsem dostopni zavihki v vzglavju so torej: Esperan-to?, Tecaj, Slovnica, Mediateka, Forum. Funkcije za registrirane uporabnike pa : Tvoj profil, Slovar, Tipkov-nica, Sporocila, Skupnost. Funkcija Sporocila trenutno še ne deluje. Zavihek Skupnost vsebuje podatke o uporabnikih: uporabniško ime, jezik, datum zacetka clanstva in datum zadnje prijave ter samo tiste podatke, katere so posamezniki dali na voljo (slika, ime, država, mesto, spol, materni jezik in pogovorni jeziki ter raven znanja esperanta). Clane skupnosti lahko filtrirate s sodili (država, jezik, spol, slika da/ne, on line da/ne) ali poišcete z imenom ali uporabniškim imenom. 
Na dnu naslovne strani so povezave na delovno skupino spletišca in druge pomembne informacije: O nas, Delovna skupina, Podprite nas, Varstvo podatkov, Pogoji uporabe, Navežite stik z nami. 
Ceprav je prevod spletišca opravljen 100 odstotno, je treba še marsikaj narediti. Prevod besedil je treba še preveriti, zlasti slovnice. Za popravke so sedaj registri-rani 4 prevajalci. Pripombe pošljite na spletni naslov info@esperanto.si! Skušali bomo animirati študenta  (-tko) slavistike za seminar ali zakljucno delo na temo primerjave slovenske in esperantske slovnice. Izpopol-niti je treba slovensko-esperantski slovar; tak kot je, je neuporaben in sramoten. Kakšna udeležba s clankom v forumu bi nas postavila na esperantski zemljevid sveta. Zelo si želimo ponovno vzpostavitev funkcije Sporocila (to ni odvisno od nas, lahko pa izrazimo potrebo delovni skupini spletišca). Ta funkcija bi nam 
omogocila stik s potencialnimi novimi clani ZES oziro-ma društev. 
Tu navajam nekaj priporocil za vse esperantiste, prijatelje esperanta in kandidate za ucenje esperanta, ne glede na stopnjo znanja in razpoložljivi cas: 
. Uporabljajmo spletišce lernu.net! 

. Registrirajte se za popolno dostopanje do vseh vsebin in funkcij! 

. Predelajte ali ponovno predelajte zanimiv, prijeten in uporabniku prijazen tecaj! 

. Tisti, ki že dobro obvladate esperanto, ne izpustite linkov do bolj podrobne slovnice! Izvedeli boste marsikaj novega in zanimivega. 

. Preko tecaja in slovnice na tem spletišcu se lahko ucite ali obnovite znanje drugih jezikov (nemšcine, anglešcine, španšcine, rušcine itd.). 

. Udeležba v forumu s prispevki in komentarji je najcenejši in najhitrejši nacin dopisovanja in sklepanja novih znanstev. 

. Skupnost uporabnikov je zakladnica podatkov za znanstva in prijateljstva. Ima podobno funkcijo kot mobilna aplikacija Amikumu. 


Na srecanjih in sestankih smo vam na razpolago za pomoc in pojasnila. Redne ure prisotnosti v društveni pisarni so vsak 1. in 3. torek v mesecu z zacetkom ob 18. uri.    O.K. 
Krožek v Kranju 
   V Medgeneracijskem centru Kranj, Cesta talcev 7, bo tudi to šolsko leto potekal krožek esperanta vsak 2. in 4. torek v mesecu ob 18. uri. Trajanje je vsakic okoli ene ure, ce se nikomur ne mudi kam drugam. Krožek vodi Gregor Markic. Vsebine in metode so zelo razlicne in vkljucujejo tudi prepevanje, družabne igre, snemanje spotov itd. Prvo srecanje je bilo 10. sep-tembra. To je druga sezona tega krožka, ki je v prijet-nem okolju tega medgeneracijskega centra pritegnil kar nekaj zanimanja. Vabljeni so še novi interesenti vseh starosti iz bližnje in bolj oddaljene okolice, saj je iz Ljubljane le skok do Kranja. Termin je izbran tako, da se ne križa z uradnimi urami ZES in EDL (1. in 3. torek v mesecu na Štefanovi 11 v Ljubljani).    O.K. 
Esperanto na Bohinjski Beli 
V petek, 19. julija 2019 je na Štengarjevem skednju na Bohinjski Beli potekal dogodek »Pod Iglico ti po-vem«. Svoje ustvarjanje v dokaj novi obliki gledališca sta predstavili domacinki Dragica Ropret Žumer in Maja Poklukar. Popoldne sta s kamišibaj predstavami ocarali otroke, zvecer pa še odrasle obiskovalce. Gle-dalci vseh generacij so uživali ob zgodbah in pravljicah med sliko in besedo tudi v domacem narecju in espe-rantu, ki v tem okolju ni posebno poznan. Otroci so ob predstavah »Mušo«, »Barve – koloroj« in »Gosenica spi« na igriv nacin spoznavali esperanto in tudi usvojili nekaj esperantskih besed za barve in dele telesa, med predstavami za odrasle pa je Andrej Žumer Skribas iz Esperantskega društva Ljubljana gledalce na kratko tudi seznanil z zgodovino esperanta. Dogodka se je udeležilo 18 otrok in 34 odraslih. Ob koncu predstav je bilo dovolj casa tudi za obujanje spominov na osebna srecanje z esperantom, novice o dogodku pa so zao-krožile tudi po vasi.    D.R.Ž. 
 

Gledališce kamišibaj za ucenje esperanta 
Pogovorni veceri na Štefanovi 
V casu uradnih ur ZES obcasno napovemo in pova-bimo na govorne vecere v esperantu. Tedaj se trudimo govoriti izrecno v esperantu. Napovemo pripravljeno temo in po kratki razlagi odpremo razpravo. 
21. maja je govorni vecer pripravil Janez Jug. Iz knjige Mil euskaj proverboj, ki jih je v esperanto prevedel Wim Jansen, je izbral 32 pregovorov, ki so po vsebini blizu slovenskim ali splošno poznanim pregovorom. Udeleženci vecera smo nato poiskali slovenski, latinski ali drug pregovor istega pomena. Car tega je bil, da smo prisotni (Jug, Kristan, Rožej, Škrlj in Žumer Skribas) morali razumeti zgošcen rek v esperantu in vse pomene nastopajocih besed. Naj navedem nekaj lažjih primerov: 
Matena laboro oron valoras.   .   Rana ura, zlata ura. 
Dirite, farite.   .   Receno, storjeno. 
Kiu senprokraste donas, dufoje donas.   .Kdor hitro da,  ta dvakrat da. Ali: Bis dat, qui cito dat. 
Au cio au nenio.   .   Vse ali nic. Ali: All or nothing. 
Erarante oni lernas.   .   Na napakah se ucimo. 
Prefere malfrue ol neniam.   .   Bolje pozno kot nikoli. 
Sicer pa na rednih sestankih v društveni pisarni cesto obravnavamo razne posebne slovenske besede, ki jih esperanto ne pozna kot na primer jabolcni zavitek, potica, žlikrof in podobno. Glavni iniciator teh »proble-mov« je Andrej Skribas, ki si dopisuje v esperantu in želi prijateljem po svetu mnogo zanimivega povedati o svoji domovini.   O.K. 
Esperanto na predšmarnem veceru na Mlinem 
Na predvecer velikega šmarna je v sredo, 14. avgu-sta, na Mlinem pri Bledu potekal že sedemnajsti Pred-šmarni vecer. Na kulturnem dogodku domacini ob sodelovanju gostov prebirajo poezijo in prozo ustvar-jalcev, katerim je bil Bled vir ustvarjalnega navdiha. Letošnje leto je program popestrilo tudi petje in branje v esperantu. Ana Marija Kovac, ki dogodek že vsa ta leta organizira in skrbno spremlja knjižne novosti o Bledu, je za branje izbrala tudi odlomek iz romana La sonorilo de Bled / Blejski zvon. Prva predstavitev nove izdaje romana je bila lansko leto prav v Knjižnici Blaža Kumerdeja Bled (glej Informacije / Informoj, maj 2018), zato sta pri branju sodelovala knjižnicarja Irena Razingar in Andrej Jalen. Objava romana je dvojezicna, zato je tudi branje odlomka potekalo tako v sloven-skem jeziku kot tudi v izvirnem jeziku, esperantu. Slovensko besedilo je prebrala Irena Razingar, gostja vecera Dragica Ropret Žumer pa ga je prebrala v esperantu. Za popestritev je poskrbel Andrej Jalen, saj je pesem, ki je sestavni del besedila, zapel v obeh jezikih. Poslušalci, ki so nastop pozorno spremljali, so lahko vsaj za kratek cas zacutili melodijo esperanta. Med obiskovalci, ki so v caru poletne noci dogodek spremljali iz varnega zavetja pletenj, je bil tudi blejski župan Janez Fajfar.      D.R.Ž. 
 
  Iz dejavnosti EDM 
 
       El la agado de ESM 
 

 
esperanto_maribor_logo_stran
 
Koroški esperantisti so se predstavili 
Na pobudo EDM je bil 14. junija 2019 v Slovenj Gradcu organiziran dogodek v okviru Tedna vseživ-ljenjskega ucenja (TVU), ki je imel cilj popularizirati dvojezicno esperantsko-slovensko knjigo – roman La sonorilo de Bled – Blejski zvon in ucenje esperanta s pomocjo esperantske literature. Gostitelji in organiza-torji dogodka so bili domaci esperantisti, clani sekcije esperantistov pri Kulturnem društvu Slovenj Gradec. 
 

Salon Knjižnice Ksaverja Meška (Foto O.K.) 
Tega vrocega petka se nas je kakih 20 zbralo ob 17. uri v salonu Knjižnice Ksaverja Meška v 2. nadstropju impozantne stavbe na Ronkovi 4. Poleg clanov sekcije in domacinov smo bili prisotni še predstavniki ZES, EDM, ŽED in EDL. Napovedano témo je mentor sekcije mag. Vinko Ošlak obogatil še s svojim razmišljanjem o enotnem jeziku davno pred pojavom esperanta. V slovenšcini je povzel vsebino in poudarke svojega pre-davanja. Ves clanek v esperantu objavljamo v rubriki Komentiramo / Ni komentas. Na koncu je poslušalcem položil na srce nekaj nasvetov za pridobitev vešcine govora v esperantu. Samo ucenje z lekcijami, ucbeniki in slovarji ne da sposobnosti sprošcenega pogovarja-nja v naucenem jeziku. Treba je veliko brati, ne izgub-ljati casa in koncentracije z iskanjem po slovarjih in slovnicah, jezik mora z branjem, pisanjem in govorje-njem postati avtomatizem naših možganov, zlesti mora pod kožo. Zelo intenzivno ucenje je tudi pouce-vanje drugih – takrat se posebej potrudimo pravilno razumeti in znanje razumljivo posredovati. Najbolj pomembno je branje, saj zanj ne rabimo sogovorcev in ga lahko izvajamo vsak trenutek prostega casa. Ni treba iskati samo preprostih in lažjih besedil, naši možgani bodo usvojili tudi bolj zapletene nacine izražanja. Pri branju Blejskega zvona nikakor ni treba ves cas preverjati svojega razumevanja esperantskega besedila v sosednjem slovenskem stolpcu.  
Sicer pa je Vinko Ošlak opozoril, da La sonorilo de Bled srbskega esperantista Stevana Živanovica ni velik roman, je pa vreden branja tako zaradi zanimive vsebi-ne in duha zgodbe kot zaradi avtorjevega jezika, ki je glede na cas nastanka romana zelo moderen. Mario Vetrih je kot urednik in izdajatelj knjige dodal nekaj 
pojasnil in med drugim napovedal izdajo verzije Blejskega zvona samo v esperantu. 
Prvi del prireditve je bil s tem zakljucen. Predavanje in razstavo je posnela lokalna TV postaja. 
Za odmor pred drugim delom dogodka smo bili povabljeni na ogled razstave in prigrizek v drugem delu knjižnice. Razstava je imela tri dele: vitrine z dragocenimi razstavnimi predmeti, na primer uni-katnim rokopisom – prepisom Koserjevega ucbenika esperanta in esperantskim denarjem, panoje z espe-rantsko literaturo (pretežno iz lastnine Davorina Juraca) ter esperantsko polico knjižnice (darilo Vinka Ošlaka). Med ogledom razstave smo obcasno pristopili k pogrnjenim mizam in si privošcili slane in sladke dobrote. Šoferji smo z zavidanjem odklonili vino ter ostali pri soku in vodi. Pri pogostitvi je sodelovalo tudi Ekološko društvo Slovenj Gradec, ki je pod geslom Ne zametujte hrane! pripravilo nekaj jedi iz ostankov drugih jedi, mesa, cokoladnih slašcic, starega kruha itd. Koroški esperantisti pa so recepte prevedli, tako da jih lahko uporabijo ekološko osvešceni esperantisti po vsem svetu. Recepte poišcite v tej številki biltena! 
 

Panoji z esperantsko literaturo 
Drugi del prireditve je bil namenjen organizacijskim zadevam. Tajnik ZES je na kratko predstavil cilje in delo ZES, podal nekaj možnosti za sodelovanje med ZES in njegovimi kolektivnimi in individualnimi clani ter sek-cijo esperantistov KD Slovenj Gradec. Tako bodo clani sekcije vkljuceni na seznam ZES za elektronsko obve-šcanje (okrožnice, bilten, druga obvestila) in sekcija bo dobivala svoj tiskani izvod biltena. Ostoj Kristan je v imenu ZES povabil sekcijo, da se preko pravne osebe, to je KD, vclani v ZES. V ta namen je predstavnici sekcije ge. Alojziji Prošev izrocil kopijo statuta ZES, pristopnico za kolektivnega clana ter gradivo za pod-poro delovanju sekcije (zgibanke ZES, nekaj zadnjih letnikov biltena Informacije / Informoj in dve knjigi iz zalog ZES). Ana Ferrer Zadravec je ob tej priložnosti izrocila družinsko darilo koroškim esperantistom – zajetno torbo rabljene esperantske literature.   O.K. 
 
  Iz dejavnosti ŽED 
 
      El la agado de FES 
 

Ekskurso al Šentjur »Lau vojo de muzikista familio Ipavec« 
Partopreno, vojago: La ekskurson sabate, la 1-an de junio 2019, partoprenis Melita Cimerman kun 5-jara nepo Valentin, Mario Vetrih, Matilda Grosek, Zlatka kaj Karlo Kovac, ciuj el Maribor kaj Jovan Mirkovic el Lendava, venis per trajno; Davorin Jurac kaj tri novaj esperantistoj: Ivica Hace, Alenka Nikel kaj Janko Ogriz el Slovenj Gradec, Ana Ferrer kaj Janez Zadravec el Ljubljana venis per automobiloj, do entute 13 perso-noj. 
Ekskursa enhavo: Muzeo de la Suda fervojo formigis cirkau de la jaro 2000 kaj gin gvidas emerita longjara cefo de la Fervoja stacio Šentjur s-ro Mihael Bucar, kiu gvidis la grupon tra la cefa muzea konstruajo. Gi estas rice ekipita per eksponajoj, skribaj kaj fotografiaj materialoj. Pri cio tio s-ro Bucar diris multe da intere-sajoj. Ekstere sub tegmento staras vaporlokomotivo kaj rezervujo por provizi la lokomotivojn per akvo. Aliflanke de la fervoja stacio estas muzeaj signalejo kun signaliloj, kion tuj iris vidi la vigla avino kun sia nepo. La aliaj ekpasis en la direkto de urbocentro, kie antau supreniro al Supra placo ili refresigis per kafeto kaj intertempe la menciitaj du tuj kuratingis ilin.  
 

FES-anoj kaj geamikoj en Šentjur 
Sur bele ordigita Supra placo ilin akceptis oficistino de la Turista Informa Centro (TIC) s-rino Barbara, kiu gvidis ilin unue tra naskigdomo de dinastio Ipavci – 
komponistoj, kuracistoj, grandaj patriotoj, kiuj staras jam de la jaro 1760. En gardeno estas sub la antikva tilio puto de Plecnik kaj stona tablo – tie ekestis la grupa foto de ekskursanoj. 
En la domo ili trarigardis konstantan ekspozicion pri la muzikista familio Ipavec kaj la edzigan salonon. Koncerne vinon estas inde mencii la bone flegitan viton de specio »modra kavcina«, greftajon de la plej malnova vito el Maribora Lent, ce la enirportalo. Proksime en aparta konstruajo estas muzeo »Trezoroj de Rifnik« kun eksponajoj de pli juna stona epoko gis la alveno de Slavoj (Rifnik estas monto super Šentjur). En la memora cambro de NEW SWING QUARTET estas konstanta ekspozicio pri ilia agado. Sian sukcesan muzikvojon ili komencis en la jaro 1968 guste en Šentjur. En antaucambro de la muzeo trovigas la jam menciita TIC. 
Sub la Supra placo staras elementa lernejo Franjo Malgaj, antau gi estas eta parko kun skulptajo dedicita al la Dua Mondmilito. Proksime, en la jam konata gastejo Bohorc la grupanoj ce la varma lunco »je kulero« ekdeziris unu al alia »Bonan apetiton« kaj ce glaso da hejma vino »je nia sano«. Tiel la grupo finis trarigardon de la cefaj vidindajoj de la urbeto Šentjur kaj posttagmeze ili adiauis kaj ekvojagis hejmen. Dank' al ciuj partoprenantoj kaj pro kunaktiveco de estraro ES Maribor la ekskurso bone sukcesis kaj povas esti stimulo por io simila estonte.    K.K. 
Bogracfest 2019 
Tudi letos se je Bogracfesta v Lendavi v soboto, 31. avgusta, udeležilo ŽED s svojo kuharsko ekipo in stojnico za predstavitev svoje dejavnosti. Na en ali drug nacin se je dogodka udeležilo 12 esperantistov. Zanimanje mimoidocih je bilo letos zelo veliko. 
Kot vedno je bil gonilna sila Jovan Mirkovic, njegov sosed Denis iz Dolgovaških goric je bil glavni kuhar, njegove pomocnice pa esperantistke Ana iz Ljubljane ter Jovanovi gostji Olga in Tanja iz Rusije. Imeli smo primerno in lepo opremljeno stojnico na obicajnem mestu s številko 13 in z jasnim prikazom esperantske ideje, Janez Zadravec pa je dodatno poskrbel za napis ALPOJ ADRIO, ki je bil ljudem še posebej všec. Med veliko obiskovalci se je pri naši stojnici ustavil nekdanji predsednik ED Maribor Zvonko Slana z ženo.  
Pa še tekmovalni rezultat: Naš izvrstni bograc je strokovna komisija med 100 ekipami uvrstila na 3. mesto. Prireditev je bila odlicno pripravljena in v celoti vredna obiska.    K.K. 
 

Kuharji v Lendavi na delu (Foto J. Zadravec) 
 
 
  Leposlovni koticek 
 
        Beletra angulo 
 

 
France Prešeren:   Cez tebe vec ne bo, sovražna sreca 
Cez tebe vec ne bo, sovražna sreca! iz mojih ust prišla beseda žala; navadil sem se, naj Bogú bo hvala, trpljenja tvojega, življenja jeca! 
Navadile so butare se pléca, in grenkega se usta so bokala, podplat je koža cez in cez postala, ne stráši vec je trnjovka bodeca. 
Otrpnili so udje mi in sklepi, in okamnélo je srce prežívo, duha so ukrótili nadlog oklepi; 
strah zbežal je, z njim upanje goljfivo; naprej me sreca gladi, ali tepi, me tnalo najdla boš neobcutljivo. 
France Preseren: Pri ci el mia bus', felic' malvera 
Elslovenigis Tomaž Longyka 
Pri ci el mia bus', felic' malvera, ne venos plu parol' por ci ofenda! Alkutimigis mi, ho di' laudenda, al la sufero de la viv' karcera. 
 
Alkutimigis al la fasko sultroj kaj al maldolca glaso buso mia; plandigis hauto sur la korpo mia, ne plu timigas gin dornoarbustoj. 
 
Artikoj, membroj miaj rigidigis kaj ekstonigis koro tro vivema; spirito sub afliktoj ekdomptigis. 
 
Forkuris timo kaj esper' trompema. Felico, ci karesu min au batu, hakstipon, mi estigis nesentema. 
 
France Prešeren:   Memento mori 
Dolgost življenja našega je kratka. Kaj znancov je zasula že lopata! Odprte noc in dan so groba vrata; al dneva ne pove nobena pratka.  
Pred smrtjo ne obvarje koža gladka, od nje nas ne odkupjo kupi zláta, ne odpodí od nas življenja tata veselja hrup, ne pevcov pesem sladka. 
Naj zmisli, kdor slepoto ljubi svéta, in od veselja do veselja leta, de smrtna žetev vsak dan bolj dozóri.  
Znabiti, de kdor zdéj vesel prepeva, v mrtvaškem prti nam pred koncam dneva molcé trobental bo: "Memento móri!" 
 
France Prešeren:   Memento mori 
Dedice al tro frue forpasinta kolego Tone  elslovenigis Tomaž Longyka 
 
Longeco de la viv' mallonga estas.  
Konatojn multajn supersutis spato. 
Tagnokte malfermitas tomba plato,  
sed kalendaro tagon ne sugestas. 
 
De morto hauto glata ne protektas,  
de gi ne elacetos nin dukato,  
nek goja bru' nek dolco de kantato 
steliston de la viv' de ni forpelas. 
 
Nun tiu, kiu mondblindecon amas 
kaj gojojn nur en vivo gui emas,  
baldauan morton devas ne ignori. 
 
Do kiu guas vivon evidente,  
en mortotuko li al ni silente 
trompetos je la fin': »Memento mori!« 
 
     Komentiramo 
 
         Ni komentas 
 

Iz zgodovine gibanja 
Janez Zadravec: 
Evropa v vlogi janicarja, ki širi angloameriški jezik 
V zvezi s povezanostjo ljudi in Evropejcev bi rad opozoril na še en izziv: gre za jezikovno politiko in demokracijo v EU. 
 
Delo je 9. maja na 7. strani pod naslovom Evropa je najboljša zamisel, kar se nam jih je kdaj porodilo obja-vilo skupno izjavo predsednikov držav Evropske unije s pozivom državljanom na volitve: skupna izjava je sicer hvalevredna, vendar (pre)pozna in vsebinsko nepopol-na. 
Ce bi se namrec predsedniki že prej oglašali ob pomembnejših trenutkih v razvoju EU, potem ne bi bili danes tu, kjer smo – z vse vec pojavi nacionalizma, obujanjem fašizma, razrašcajoco se in ljudem odtujeno birokracijo, omejevanjem svobode govora in informi-ranja, zapiranjem notranjih (!) meja, medlo zunanjo politiko, izstopanjem držav iz EU itd. Evropa miru, svo-bode, enakosti, demokracije, zvestobe skupnim vred-notam, partnerstva itd. je ocitno ogrožena. In kar je najbolj nevarno – mladi predvsem izkorišcajo razne ugodnosti, se prilagajajo nacelu kruha in iger, ne pre-morejo pa nobenega kriticnega razmisleka o dejan-skem stanju in potrebi po spremembah vsaj na voli-tvah. V najboljšem primeru bo torej v naslednjem evropskem parlamentu vecino casa in energije name-njeno spopadu med razdiralnimi nacionalizmi in pove-zovalnimi vrednotami: že tako vprašljiv razvoj EU in njen pomen pa bosta še bolj negotova. A predsedniki v izjavi govorijo o mocni Evropi, kjer bomo partnerji, ne pa nasprotniki, ter o izzivih, ki jih bomo premagali z mocnim gospodarstvom in vecjo socialno povezanost-jo (kohezijo). 
Prav v zvezi s povezanostjo ljudi in Evropejcev bi rad opozoril na še en izziv, ki je spregledan. Namerno? Gre za jezikovno politiko in demokracijo v EU. Ce predsedniki resno govorijo o enakosti, povezanosti (koheziji), demokraciji, potem se ne sme nadaljevati sedanja jezikovna diskriminacija, kolonializem in laganje. Privilegirana uporaba enega nacionalnega jezika – danes anglešcine – je namrec v nasprotju z vsemi mednarodnimi dokumenti, še posebej s Splošno deklaracijo o clovekovih pravicah (uporaba materin-šcine in enakopravnega sporazumevanja). Evropa je 
danes v vlogi janicarja, ki širi angloameriški jezik in kulturo. Zagovorniki anglešcine kot nekakšnega svetovnega jezika so enaki nekdanjim zagovornikom rušcine v nekdanjih vzhodnoevropskih državah. Državljani Evrope si zaslužijo drugacno možnost prave in pravicne jezikovne demokracije, enakopravnosti, sodelovanja in povezanosti. 
Gre za uporabo mednarodnega jezika v vseh prime-rih neposrednega stika med govorci razlicnih nacional-nih jezikov, kjer se vedno znova oblikuje bojišce za nadvlado. Pred kratkim so ob petnajstletnici vstopa Slovenije v EU naši novinarji prikazali stanje v obmejni Gorici in obmejni Radgoni. V obeh primerih sta pou-darjeno izstopala nepovezanost in nesodelovanje ljudi na obeh straneh meje. Ocitno gre za nesposobnost sporazumevanja zaradi neposrednega spopada dveh razlicnih nacionalnih jezikov. Tako v tem kot v vseh podobnih primeri doma in v svetu bi morali uporabiti znano rešitev uporabe tretjega nacionalno nevtralnega jezika. UNESCO (Organizacija OZN za izobraževanje, znanost in kulturo) je že dvakrat (leta 1954 in 1985) sprejela resolucijo s pozivom za širjenje mednarod-nega jezika esperanta. Tudi Slovenska nacionalna komisija za Unesco dobro pozna vsebino in namen obeh resolucij. 
Cas je, da drugacna Evropa pokaže drugacno pot na podrocju jezikovne demokracije. Bomo šli samo za en dan na volitve ali pa izkoristili tudi to možnost za trajno enakopravno sodelovanje in vecjo povezanost? 
 
Vinko Ošlak 
Kiam fakte okazis la unua kongreso? 
Parolado okaze de la prezento de la libro Sonorilo de Bled/Blejski zvon en Slovenj Gradec, Slovenujo, la 14-an de junio 2019 en la municipa biblioteko »Ksaver Meško« – organizita fare de la Esperanta sekcio de la Kultura Ligo de la urbo Slovenj Gradec. 
Trovigas koincidoj kaj hazardajoj, pri kiuj oni baldau devas iomete pridubi, cu fakte temas pri blinda hazardo au tamen pri ia fenomeno, stirita spirite… Ni kunvenis por prezenti la verkon, romanon de la serbdevena esperanta verkisto Stevan Živanovic (1900-1938), titolita simple Sonorilo de Bled / Blejski zvon, verkita en la jaro 1925, kiam d-ro Živanovic kiel bonfara kuracisto agis inter la slovenoj en la jam tiam konata turisma loko Bled kaj cia pitoreska cirkauo – ni kunvenis por prezenti tiun libron en la dulingva, esperanta-slovena eldono al la kulture kaj literature interesita publiko guste en la semajno, kiam la tn. »kristana mondo« rememoras la naskigdaton de la kristana eklezio, nome de la autenta, fondita de Jesuo mem, ne iu pli posta, jam forlasinta la instruon de la fondinto kaj liaj apostoloj, da kiaj ankau niatempe svarmas en la mondo. Kian ligon havas tiu memoro, nomata en la kristanaj kalendaroj Pentekosto, la neologismo, derivita el la grekaj vortoj pe.t...st. .µ..a pentekoste heméra (la kvindeka tago), car 50 tagojn post Pessah, juda pasko, la judoj festis sian feston Savuot. Sed denove, kian ligon tio havas kun nia libroprezentado? 
Mi dum jardekoj firme kredis, ke la unua Universala kongreso de la homoj el 20 landoj, kiuj la unuan fojon sin renkontis, tamen ne bezonis interpretistojn, sed parolis inter si kiel homoj kun homoj, ne kiel germanoj kun francoj, okazis inter 7-a kaj 12-a de Augusto en la jaro 1905 en relative malgranda franca urbo Boulogne-sur-Mer kun 688 partoprenantoj kaj la iniciatinto de la Lingvo Internacia d-ro L. L. Zamenhof. Tion mi gis antau nelonge simple kredis historia fakto, pri kiu ne indas faldi frunton. Sed antau kelkaj tagoj, kiam mi iomete meditis pri la esenca parto de tiu evento, per kiu gi radikale distingigas de ciuj aliaj lingvaj, kulturaj kaj aliaj eventoj de lastaj jarcentoj, mi tamen devis mian konvinkon submeti al pli profunda pripenso. 
 

Vinko Ošlak dum la prelego la 14-an de junio (Foto O.K.) 
En iu tre antikva libro, kiun la islamaj teologoj kaj ciam pli multaj europaj »liberpensantoj« proklamas en multaj aspektoj falsita, kvankam neniu el ili antaumetis gis nun la supozitan nefalsitan originalon, lau kiu oni povus lau la serioza baza scienca principo demaskigi la falsajojn, mi legis pri kongreso de la plej autentaj – jes, oni povas diri esperantistoj, kvankam ili tiam estis nomitaj cefe »La Vojo« – en la multe pli frua tempo ol tiu de Bulonjo kaj ec ekster la europa teritorio kaj sub la cirkonstancoj de la okupiteco, kiu estis multe pli malfacila kaj kruda, ol estis ekzemple la mallongtempa okupiteco de Francio fare de la germana nazia regno. 
Tie mi legis tekston, kiu min konvinkis, ke la vere unua universala kongreso de ESPERANTOJ, kiel la unuaj parolantoj de la idiomo de Zamenhof sin pli 
adekvate nomis, ja Zamenhof mem ne subskribis sian unuan libron kiel d-ro Esperantisto, sed kiel d-ro Esperanto, okazis proksimume en la 33-a jaro post la naskigo de Jesuo, en la tempo de sauvot, de la juda pentekosto, ne en tiu au tiu palaco au ec en la templo, nove konstruita de la pajla, sed sur la stratoj de Jerusalemo la evento, kiu faras kaj markas la plej gravan historian limon inter la Malnova kaj Nova epokoj kaj testamentoj. La teksto diras tion ci: 
»Kaj kiam venis la Pentekosta tago, ili ciuj estis unuanime en unu loko. Kaj subite venis el la cielo sono kvazau blovego de forta vento, kaj gi plenigis la tutan domon, kie ili sidis. Kaj al ili aperis disirantaj langoj kvazau el fajro, kaj sidigis sur ciun el ili. Kaj ciuj plenigis de la Sankta Spirito, kaj komencis paroli aliajn lingvojn, kiel la Spirito donis al ili parolpovon. Kaj en Jerusalem tiam logis piaj Judoj el ciu nacio sub la cielo. Kaj kiam audigis tiu sono, la homamaso kunvenis kaj miregis, car ciu aparte audis ilin paroli per lia propra dialekto. Kaj ciuj konfuzigis kaj miris, dirante unu al alia: Rigardu! Cu ne estas Galileanoj ciuj tiuj parolantoj? Kiel do ni audas ciu en sia dialekto, en kiu ni naskigis? Partoj kaj Medoj kaj Elamanoj, kaj logantoj de Mezopotamio, Judujo, Kapadokio, Ponto kaj Azio. Frigio kaj Pamfilio, Egiptujo kaj la partoj de Libio apud Kireno, kaj paslogantaj Romanoj, Judoj kaj prozelitoj, Kretanoj kaj Araboj – ni audas ilin paroli en niaj lingvoj, la mrindajojn de Dio. Kaj ciuj konfuzigis kaj embarasi-gis, dirante unu al alia: Kion ci tio signifas? Sed aliaj moke diris: Ili estas plenaj de mosto. Sed Petro, stari-ginte kun la dek unu, levis sian vocon kaj parolis al ili, dirante: Ho Judoj kaj ciuj logantoj en Jerusalem, ci tio estu al vi sciata, kaj auskultu miajn vortojn. Car ci tiuj ne estas ebriaj, kiel vi supozas, car estas la tria horo de la tago; sed jen tio, kio estis dirita per la profeto Joel: Kaj en la lasta tempo, diras Dio, Mi elversos Mian spiri-ton sur ciun karnon; kaj viaj filoj kaj viaj filinoj profe-tos, kaj viaj junuloj havos viziojn, kaj viaj maljunuloj havos songojn; kaj ec sur Miajn sklavojn kaj Miajn sklavinojn en tiu tempo Mi elversos Mian spiriton, kaj ili profetos. Kaj Mi donos miraklojn en la cielo supre, kaj signojn sur la tero malsupre: sangon, fajron, kaj vaporon de fumo; la suno farigos malluma, kaj la luno farigos sanga, antau ol venos la granda kaj majesta tago de la Eternulo; kaj ciu, kiu vokos la nomon de la Eternulo, savigos« (Agoj 2,1-21). 
Do, ni resumu, kio fakte okazis! Mi vidas tri even-tojn en kombino. Unue la spirito de Dio venis en la dudekon de apostoloj, do tiuj disciploj, kiuj estis de Jesuo senditaj peri la mesagon, la »bonan mesagon«, kion la greka vorto euangelion signifas, al la judoj kaj en la tutan mondon. Ili gis tiu momento ne trovigis sur la nivelo de tiu ekstraordinara senditeco, sed sin fermis kaj kasis por esti protektitaj antau la juda popolo kaj same antau la romia okupatoro. Ili ne ricevis jam la promesitan Dian spiriton, tial ili ne povis sekvi la instigon de ilia Majstro: Ne timu! sed pli ol timis kaj atendis evoluon de la eventoj. Sed tuj post la alveno de la Dia spirito, ilia karaktero cesis esti animeca, kiel antaue, kondukanta lau la karno kaj homa naturo, sed igis spirita, kondukita de la Dia spirito, tial sentima. Kaj ili desupre ricevis ankau apartan donacon en formo de mirakla kapablo paroli en lingvoj, kiujn ili ne akiris per longtempa kaj peniga lernado, sed subite, rekte de la Sankta Spirito. Kaj ci tie oni devas fari pripensan pauzon, ankau mi gin faris. Dio povis procedi lau la logiko kaj tradicio de la mondo kaj utiligi la tiam plej fortan lingvon, la »anglan« de tiu tempo, la latinan, kiun versajne ciuj almenau kompre-nis, kiel ekzemple ciuj slovenoj ek de la komenco de la bajuvara superpovo, komprenis kaj parolis ankau la germanan lingvon; kiel la slovenoj sub la domino de la serba superpovo en la tempo de ambau jugoslaviaj statoj komprenis kaj parolis la serb-kroatan lingvon, kaj kiel ciam pli multaj slovenoj nuntempe sub la superpovo, do mem elektita okupacio formale el Bruselo, fakte el Berlino, komprenas kaj parolas la anglan, tiel ankau la de la romianoj okupitaj judoj certe pli malpli komprenis kaj parolis la latinan. Sed Dio ne kondutis tiel, kiel kondutas la nacioj kaj iliaj regnantoj gis niaj tagoj, Li ne elektis la latinan. Dio povus utiligi la altan antikvan grekan lingvon de Platono kaj Aristotelo, de Demosteno, Ajshilo kaj Sofoklo kaj aliaj grekaj granduloj, ja la greka tiutempe estis la plej renoma lingvo de granda literaturo, retorika arto, teatro kaj sciencoj, iel la franca de tiu tempo. Dio ankau la noblan grekan lingvon ne elektis. Dio povus procedi kiel pli poste procedis la katolika eklezio de Romo, kiu por la ekleziaj bezonoj prenis la lingvon de la Romia imperio, la latinan, kiun  la simpla popolo ne plu komprenis kaj ne plu parolis, kaj utiligi la jam delonge mortan hebrean lingvon, kiu funkciis nur plu en la templo kaj en unuopaj sinagogoj por ritaj celoj. Dio ankau tion ne faris. Li la unuan fojon post la babela katastrofo, per kiu ankau finigis la glora tempo, dum kiu la tuta mondo parolis unu nuran lingvon: »Sur la tuta tero estis unu lingvo kaj unu parolmaniero« (1 Mos 11,1), sian rimedon kontrau la peko de Babelo dum unu tago, dum tiu pentekosta tago en Jerusale-mo, suspendis kaj egaligis ciujn lingvojn sen iun ajn privilegii kaj aliajn malprivilegii. Tiel la apostoloj predikis puran evangelion kaj ne apud la evangelio ankau iomete da romia juro, apud la evangelio iomete da greka filozofio, apud la evangelio iomete da juda tradicio, apud la araba iomete da hagarisma jaluzeco, 
dauranta gis niaj tagoj ktp. Dio volis, ke en la vera komenco de la kristana epoko estu predikata pura evangelio sen iu ajn nacieca, kulturtipa, historispecifa, religitipa ktp. kromfonto, donita per tiu au tiu etna au nacia lingvo. Cu ne estas tio ankau la baza principo de la Lingvo Internacia de Zamenhof, mem judo, kvankam de propraj disciploj tiom longe en tiu specifo prisi-lentita? Tiu Dia metodo kaj procedo jam faras duonon da tio, kion ni nun prenas por la esenco de la fenome-no »Esperanto«. 
Sed ec pli grava elemento ol la elekto de la lingva regimo, estas la karaktero de la predigita enhavo, gia slosila nocio. Kion predikis Petro kaj aliaj apostoloj? Tion diras la lasta supre citita diro de Petro, sed kom-preneble lia tuta prediko: »kaj ciu, kiu vokos la nomon de la Eternulo, savigos« (Agoj 2,21).  
Kiel nomigas la sopiro de ciu homo, kies plenumon la apostolo ci tie, portita de la Dia spirito, promesas? Cu tio ne estas, klare, la ESPERO? Kompreneble. Estas la sama espero, pri kiu parolas apostolo Paulo: »Restas do nun fido, espero, amo, tiuj tri; kaj la plej granda el ili estas amo« (1 Kor 13,13). 
Lau tiuj ci vortoj ciu vera kristano estas tiu, kiu vere fidas, kiu vere esperas, kiu vere amas. Se vere fidas, do fidanto; se vere esperas, do esperanto; se vere amas, do amanto. Mi ne povas kredi, ke Zamenhof tiujn tri bazajn nociojn kaj kriteriojn de la kristana kredo estus uzinta facilanime kaj tiel ridinde false, ke li sub »fidi« komprenus blindan naivecon, kiu kredas cion, kion la homoj al li diras; ke li sub »esperi« komprenus banalan kaj materiisman atendon je bona salajro, bona kaj renoma laborloko kaj alta postenigo en la stato; kaj ke li sub »ami« komprenus la pervertigon de tiu esprimo, ne sciante, ke la greka lingvo havas minimume kvar diversajn vortojn por diversaj aspektoj kaj kvalitoj de la amo, kaj ke la evangelio ne parolas ekzemple pri eros (seksa inklino), sed pri agape (amo kiel preteco trakti alian homon lau la maniero de Jesuo), kiel antau nelonge iu min demandis, kiamaniere Dio povas mal-permesi amon inter viro kaj viro au virino kaj virino, nome en la senco de pederastio kaj lesbeco, se Li samtempe la amon ordonas… Nu, ni vivas en malopor-tunaj tempoj koncerne komprenon de spiritaj nocioj. Vera esperanto tiel povas esti ne ciu, kiu parolas Esperanton, ja ankau multaj naziaj kaj sovetiaj sekret-policistoj bone parolis Esperanton por povi persekuti la esperantistojn kaj ilin poste enketi, sed nur tiu, kiu havas veran spirite konceptitan kaj alprenitan espe-ron, kian la Sankta Spirito al la homo nur povas doni kaj nur tiu, kiu samtempe vere kredas, nome lau la Skribo, kaj vere amas, nome lau la modelo de Jesuo, povas ankau vere esperi, nome lau la maniero de la apostoloj, plenigitaj de la Sankta Spirito. 
Tial mi estas goja, ke mi ne bezonas esti »esperanti-sto«, ja tio klare montras, ke ne temas pri la homo de vera, spirita espero el la Dia spirito, sed pri ekstereca membreco kaj aparteno, cu je nivelo hobia, ideologia, lingve entuziasma, eble ec iomete morale motivita en la senco de »komunika justeco« – kaj ke oni povas esti ankau esperanto, kiel Zamenhof sin mem identigis kaj subskribis: homo, kiu vere havas fidon, kiu vere havas esperon, kiu vere havas amon, ne karnan, sed spiritan, Die spiritan. 
Tiel la unua universala kongreso de esperantistoj certe okazis en la jaro 1905 en Bulonjo, sed la unua universala kongreso de la esperantoj same certe okazis en la pentekosta tago en Jerusalemo 50 tagojn post la juda paska festo, antau kiu nia Savanto estis krucumita kaj dum kiu li post tri tagoj estis elprenita el la morto. 
Kion tio konkrete signifas por la nuna situacio de la Lingvo Internacia de Zamenhof? La plej malbona servo al la spirita flanko de Esperanto, nome spirita lau la senco de la pentekosta tago kaj miraklo en Jerusalemo antau preskau 2000 jaroj, estus formi du zamenhofe-skajn popolojn kaj peli ilin al konkurado, kiu sub certaj kondicoj ec povus pervertigi kiel interbatalo. Ja tio tiom foje okazis inter la religioj, inter la similaj ideologioj kaj ene de la sama nacionalismo.  
Se esperantistoj bezonas organizajn strukturojn, organojn, hierarkion, bugeton kaj simile, la esperantoj bezonas nur fidelan, konsekvencan vivon lau siaj tri slosilaj nocioj: fido, espero, amo. Se esperantisto la lingvon de Zamenhof prefere propagandas, la espe-ranto gin profunde lernas kaj uzas por la plej noblaj kaj unuaj celoj de ciu homa lingvo: glori la Eternulon kaj efektivigi amon al la proksimulo. Se esperantistoj konceptas ricajn programviziojn (kutime neniam reali-gitajn), arkivigas elcerpajn protokolojn, la esperantoj verkas en tiu lingvo bonajn verkojn kaj tradukas tiajn el la trezoroj de la naciaj literaturoj, kaj inverse. Se esperantistoj estas markitaj per standardoj, okulfrapaj signopingloj, koloraj surskriboj, himno, sloganoj, la esperantoj estas markitaj per sia sinteno, nobla kaj altruisma traktado de aliaj homoj kaj rezigno pri propraj interesoj koncerne la uzon de la Lingvo Inter-nacia. Se esperantistoj daure kalkulas, kiomaj ili estas kaj ec provas blufi la publikon per nerealaj asertoj, la esperantoj sin kontrolas, kiaj ili estas en la senco de sia lingva elekto: morale, kvalite kaj por la aliaj utile. Se esperantistoj blufas la publikon per troigaj asertoj, kiel facila, kiel logika ilia lingvo estas, kiel large gi estas 
disvastigita kaj simile, la esperantoj diras al la eventua-laj interesitoj puran veron: Esperanto estas je nivelo de infangardeno multe pli facila ol aliaj lingvoj; je la nivelo de la sukcese finita elementa lernejo gi estas nur plu iomete pli facila; je la nivelo de maturekza-meno gi estas same malfacila kiel ilia gepatra au iu meze malfacila fremda lingvo; kaj je la nivelo de akademia titolo gi estas pli malfacila ol la nacia au etna lingvo. Suficas mencii problemon de la artikolo, aparte ce la slavaj popoloj. Suficas mencii problemon de la transitivaj kaj netransitivaj verboj ktp. 
Se esperantistoj daure luligas en ideologiaj iluzioj, ke generala enkonduko de Esperanto, la »fina venko« farus nian mondon esence pli justan, pacan, agrablan kaj felican, la esperantoj parolas veron, ke tiu ci mondo nek veran pacon, nek veran justecon, nek veran felicon povas doni au ec garantii. Kiom da plej kruelaj militoj okazas ene de la sama lingvo! Estas nia bonsanco, ke Esperanto ne atingis la revatan »finan venkon«, car estus vera soko, kiam spite tian sukceson eksplodus la unua milito inter du statoj, kies civitanoj ambauflanke bone parolus la saman komunan lingvon. Dum la 30-jara milito (1618-1648) ne trovigis lingvaj problemoj. Pliparte interbatalis germane parolintaj armeoj kaj tacmentoj, la edukitaj homoj havis ankorau komunan tuteuropan latinan lingvon. Dum la 3-a balkana milito (1989-1996) ciuj flankoj parolis praktike la saman lingvon, kaj tio la kruelecon ne reduktis, sed gin guste fortigis. Unu el la plej kruelaj intercivitanaj militoj, tiu de Usono (1861-1865), okazis helpe de la sama angla lingvo ce ambau batalantaj flankoj, tiu de la Nordo (Uniistoj sub Lincoln) kaj tiu de la Sudo (Konfederaciistoj sub Davis). Konante la veran homan naturon la esperantoj restas realismaj observantoj kaj ne bedauras multe, ke la plimulto de la homaro ne disponas pri komuna lingvo, ja tiu nur pli helpus la malbonon, trovigantan en la koroj de la granda plimulto. 
Tia enkonduko estis bezonita por povi tamen gaje rememori la bonan faron de la serba esperantisto, kiu lau la donitajoj al ni konataj, estis ankau vera espe-ranto. Li verkis enhave rican kaj stile elegantan roma-non, sen demandi, kiu kiam gin eldonos. La unua eldono aperis nur 20 jarojn post lia morto, do en la jaro 1959 en Belgrado. Kaj la slovenoj povas legi pri sia loko kaj cirkonstancoj antau la dua mondmilito nur dudek jarojn kaj pli post la disfalo de Jugoslavujo. Živanovic ne zorgis multe pri tio, li estis ankau espe-ranto, ne nur esperantisto. Li estis spirite vekita homo. Herooj en lia romano interparolas pri arto, pri religia kredo, pri moralaj dilemoj. 
Kaj tiu modesta medicinisto kaj verkisto, sen ajna literateska pozo, kiel nuntempe preskau deviga, post sia reveno al Belgrado denove pasis en laborteamon kun sloveno d-ro Jakob Stefancic, naskita kiel karintia sloveno en Vilako, diplomita pri juro en la universitato de Prago, militkaptita dum la unua milito de la rusoj, libervole aliginta al la korpuso de slovenaj soldatoj batalontaj flanke de la Reglando Serbujo. Tiu Stefancic jam antau la milito lernis Esperanton. Post siaj militi-staj aventuroj li farigis sindikata organizanto en Bel-grado kaj fekunda esperanta redaktoro, tradukisto kaj verkisto. Interalie li en versoj tradukis la novelon de Cankar Servisto Bartolomeo kaj lia rajto en Esperan-ton. Japanoj el Esperanto la samon tradukis en sian lingvon. Kiam ambau graduloj, la serbo Živanovic kaj la sloveno Stefancic renkontigis, Serbujo farigis grandpo-tenco de esperanta vivo kaj laboro. Ili kunredaktis la renoman kulturrevuon de jugoslaviaj esperantaj autoroj La Suda Stelo, kiu aperadis ankau post la dua milito gis la 80-aj jaroj, kiam la konstrusrauboj de Jugoslavio post la morto de Broz evidente malsolidigis. Unu el fortaj perdintoj de la disfalo estis ankau la movado por la internacia lingvo. Nur etaj postrestajoj de la iama mirinda jugoslavia movado restis gis nia tempo. Esperantistoj en Jugoslavio ne komprenis, ke la idealisma promeso de la komunista konferenco en Vukovar 1920, kie oni parolas pri Esperanto kiel lingvo de la proletarioj, kaj kuriozajo, ke la autokrato Broz en la malliberejo de Maribor antau la dua milito lernis Esperanton, ne povas garantii dauran prosperon de la internacia lingvo. Kun la komunisma regimo kaj gia dinasta estro mortis ankau la granda parto de la mova-do, kiu konstruis en la sablo de la pasebla politiko anstatau sur la firma roko de la Dia vorto, pri kiu Jesuo parolis. 
Tamen, tiuj du viroj estis enkorpigo de miniatura bona Jugoslavio. Sed ili estis ankau esperantoj, ne nur esperantistoj! Ili ne kulpigis la francan lingvon, kiel la nunaj esperantistoj kulpigas la anglan, ke ili mem ne prosperas. Ili ne sercis helpon kaj savon ce la rega kortego, kiel la nur esperantistoj poste tion sercis ce la komunisma nomenklaturo en la samaj konfiskitaj kortegoj. Ili ambau per sia laboro kaj sinteno ankau la nunan generacion povas instrui, kiel la prudenta masonisto pli bone laboras. Ne masoni en la sablon, sed sur la rokon.  
Ne fari kompromisojn kun vero kaj justeco por tiel eventuale meriti bonan reputacion ce la tiranoj.  
Esperantisto kontraubatalas la anglan – la espe-ranto la anglan pli bone lernas ol la oponantoj de Esperanto kaj tiel pruvas la avantagon de gi. 
Cu Dio solvis la lingvan problemon en Jerusalemo nur por tiu unu tago? Ne. La unuaj kristanoj ricevis sian tiaman »Esperanton«, kies lingva nomo estis koiné – la greka . ..... d...e.t.. he koinč diálektos signifas simple »la generala dialekto«. La grekaj statoj ne plu trovigis, ja la Romia imperio okupis ankau la grekajn landojn, kaj tiu simpligita, popola, ne akade-mia, sed en la tuta Mediteraneo kaj Antauazio disvastigita lingvo unuflanke estis nacie kaj politike neutrala, aliflanke jam elprovita per la traduko de Septuaginto, la koine-greka traduko de Tanah, kiel la hebrea nomas la librojn de la Malnova Testamento. Tiel ne nur la Nova Testamento estis tradukita en tiam neutralan kaj generale konatan lingvon, do Esperanton de tiu epoko, sed ankau la unuaj generacioj de kristanoj havis sian »Esperanton« en la formo de tiu koineo senrigarde sian etnan kaj lingvan apartenon.  
Cu nunaj kristanoj ricevos bezonatan lumradion por rekoni en Esperanto de Zamenhof idealan anstatauon de la antikva koineo, ke ili ankau en la lasta parto de la homa historio antau la alveno de Kristo povus havi komunan lingvon kaj tiel pli intense vivi ankau la uni-versalan (katolikan, sed ne rom-katolikan) aspekton de la vera eklezio de Jesuo, estas grava temo de la espe-rantoj, kiuj jam uzas sian lingvon por disvastigi la evan-gelion – kaj cu la esperantoj ricevos la saman envidon kaj alprenos ankau la veran kernan enhavon de tia nova koineo, kiu ne povas esti io alia ol la vorto de Dio, tio estas same grava temo de veraj esperantoj. Masoni sur la roko kaj esperi en la senco de la fido por povi ami kiel Dio amas, tio faras la fermitan cirklon de vera dieca komunikado. Se esperantistoj ne farigos ankau kaj antau cio veraj esperantoj, cio restos vantajo, deponita en la Internacia muzeo en Vieno, jen cio… 
 
Obvestila in vabila 
    Informoj kaj invitoj 
 

 
Tecaj na OŠ Antona Ukmarja v Kopru 
 
   V letošnjem šolskem letu 2018/2019 je tecaj espe-ranta na OŠ Antona Ukmarja Koper redno obiskovalo deset ucencev od 6. do 9. razreda. Mentor je bil Peter Grbec. Tecaj je bil v obliki interesne dejavnosti, kar pomeni, da je bil neobvezen. Interesna dejavnost esperanto je potekala eno uro tedensko. Ucenci so se ucili esperanta s pomocjo aplikacije Duolingo ter s pomocjo direktne metode slovaškega avtorja Staneta Marcka. 
   Vrhunec letošnje interesne dejavnosti Esperanto je bil obisk 43 francoskih vrstnikov iz kraja Salins-Les-Bains iz Francije, ki se prav tako prostovoljno ucijo esperanta. Ucenci so se že pred prihodom spoznali preko skypa in se v Sloveniji bolj ali manj uspešno pogovarjali v esperantu in tako še v živo spoznavali vlogo esperanta, kot jezika, ki je še posebej primeren za mednarodno sporazumevanje. Dogodek je bil odmeven v šolskem prostoru in tudi izven, saj je o dogodku porocal tudi Radio Koper.    P.G. 
Tecaj v Medgeneracijskem centru v Izoli 
   Konec junija 2019 smo v Medgeneracijskem centru v Izoli zakljucili prvi trimesecni brezplacni tecaj esperanta. Tecaj je potekal dve uri tedensko in ga je redno obiskovalo pet tecajnikov. Imeli smo se lepo. Pouk je potekal po direktni metodi, ki jo je napisal Slovak Stano Marcek. Tecaj poteka v organizaciji Združenja za esperanto Slovenije. Namen tecaja je bil navdušiti mlajše upokojence za ucenje esperanta in se udeležiti italijanskega kongresa esperantistov, ki bo potekal v Trstu konec avgusta 2019. 
   Vrhunec tecaja je bil obisk pri tržaških esperantistih 25. junija 2019 v Trstu, kjer so tecajniki poskušali v praksi pokazati znanje, ki so se ga naucili v treh mesecih ucenja esperanta. Z udeleženci smo se strinjali, da se septembra spet vidimo in hkrati k ucenju esperanta povabimo tudi nove tecajnike. O tecaju esperanta v Izoli je 8. avgusta porocal tudi lokalni casopis Primorske novice. 
   V šolskem letu 2019/20 se bo tecaj v Izoli ponovil in nadaljeval. Termin je vsak cetrtek ob 14. uri, zacetni pogovor je bil 5. septembra. Še je cas za prikljucitev skupini, saj so vrata odprta za vse zainteresirane od Ankarana do Pirana.   P.G. 
 

Sodelovali smo na TVU in Paradi ucenja 
Teden vseživljenjskega ucenja (TVU) je promocijska akcija za izobraževanje, ki poteka v Sloveniji že 24 let. Letos je bil ožji termin TVU med 10. in 19. majem, razširjen termin pa je segal do 30. junija. Parada ucenja kot najvidnejša festivalska prireditev pa je bila v 
sredo, 15. maja. Slovenske esperantske organizacije so se na raznih prireditvah vkljucile v akcijo ter promovi-rale esperantsko gibanje. Spodaj je zbranih nekaj porocil. 
En la Elementa lernejo Simon Jenko 
La 14-an de majo 2019 mi prezentis poemeton pri nombroj en la Elementa lernejo Simon Jenko en Kranj (plilongita restado en la lernejo de la 3-a kaj 4-a klasoj). 
 

Ni ellernis nombrojn gis dek, ni iom dancis. Ciu ricevis bildon de kelkaj fruktoj au legomoj. Oni devis tranombri kaj tralegi nomon de la ajo sur la bildo kaj diri al ni ciuj. Tiujn nomojn ili ne ellernis sed havis intereson kaj demandis min kiel oni diras en Esperanto diversajn aliajn vortojn. 
 

Infanoj kun intereso kunlaboris kaj ni amike adiauis.   N.R. 
Nia stando de la Parado de lernado en Kranj 
La 15-an de majo la arango okazis en la municipa halo de Kranj, car ekstere malvarmis kaj pluvis. Estis mal-multe da loko kaj brue, sed ni tamen povis paroli pri Esperanto. 
 

Mi ricevis kelkajn retadresojn de preterpasantoj kaj mi promesis informi ilin pri esperanta kurso en autuno. 
Mi salutis infanojn el Orehek kie ni amuzis kun poemeto pri muso.    N.R. 
Esperanto en la maljunulejo Kranj 
Arango »tutviva« lernado dauris gis la fino de junio 2019. Mi proponis prezenti esperanton kaj popolajn kantojn en maljunulejo en Kranj kaj lunde la 3-an de junio ni havis komunan kantadon. Tie oni havas jam propran koruson kaj multaj logantoj kun plezuro kantas preskau ciun semajnon. 
 

Por enkonduko mi diris kelkajn vortojn pri d-ro Zamenhof kaj pri certaj slovenaj libroj haveblaj en Esperanto. Mi menciis ankau libron de Fredrik Backman »Babica vas pozdravlja in se opravicuje« kie la sekreta lingvo inter avino kaj nepino estas Esperanto. Poste mi prezentis vortojn de Bela Anjo kaj la esperantigitan slovenan popolan kanton Monteton acetos mi. La ceestantoj havis cion skribe. La gvidantino de la koruso kun agrabla voco komencis unue en slovena kaj poste en esperanta lingvo kanti 
kaj ni sukcesis bele kanti kune. Ni daurigis per slovenaj kantoj, kiujn ili ofte kantas. 
 

Por kelkaj estis cio stranga, por kelkaj interesa. Mi almenau iom vigligis ilian tagon.    N.R. 
ED Maribor je izvedlo v MC Center 15. maja predava-nje o propedevticnih ucinkih esperanta. Predstavili so tudi promocijski video in tecaj esperanta v slovenšcini. Drugo predavanje je bilo v Slovenj Gradcu v Knjižnici Ksaverja Meška 14. junija. Predstavljena je bila dvoje-zicna knjiga – roman La sonorilo de Bled / Blejski zvon in uporaba take knjige za utrjevanje znanja esperanta. Vec o tem dogodku si lahko preberete v rubriki Iz dejavnosti EDM / El la agado de ESM.  
Predviden nastop s stojnico in predstavitvijo espe-ranta v sklopu Parade ucenja v Novem mestu je žal odpadel zaradi bolezni Antona Mihelica. 
Bili smo na italijanskem kongresu 
 

V Trstu se je med 24. in 31. avgustom 2019 pretežno v hotelu Savoia Excelsior Palace ob obali na Riva del Mandracchio odvijal 86. italijanski esperantski kon-gres. To je bila zaradi bližine izredna priložnost za ude-ležbo na prireditvi, ki ima po tradiciji bogat program in je primerno organizirana. Iz Slovenije se nas je udele-žilo 7 odraslih (Janez Jug, Ostoj Kristan, Nika Rožej, Milan Škrlj, Rožana Špeh, Peter Grbec in Davorin Jurac) ter 3 otroci (Marta, Luka in Ana Grbec). Vsega je bilo prijavljenih 246 udeležencev iz 28 držav z vseh konti-nentov razen Avstralije. Glavna organizatorja sta bila Itala Esperanto-Federacio (FEI) in Triesta Esperanto-Asocio (TEA). Pomembno vlogo v lokalnem organiza-cijskem odboru je imel tudi naš clan Peter Grbec, ki je vodil delavnico za majhne in velike otroke Lego-Robo-tiko (trije termini), izlet v Škocjanske jame in je poma-gal pri izvedbi katoliške maše v esperantu, ki jo je v cerkvi Beata Vergine del Rosario daroval ljubljanski duhovnik dr. Matjaž Celarc. 
 

Delavnica za lego-robotiko, seveda v esperantu (Foto O.K.) 
Kongres je nudil široko izbiro dogodkov. Plenarna otvoritev in zakljucek kongresa sta bila le formalni okvir kopice predavanj v sklopih Leonardo, EEU, UEA, Balaž ter posameznih nastopih. Opravljene so bile tudi letne konference italijanskih organov (FEI, ucitelji, mladina) ter EEU. Potekala sta tecaja esperanta za zacetnike in nadaljevalce, izpiti druge stopnje, delavni-ca za Lego-robotiko in libroservo vkljucno s predstavi-tvami knjižnih novosti.  
 

Tajnik in predsednik ZES na otvoritvi kongresa (Foto: D.J.) 
Tudi plesni tecaj in jutranja telovadba ci-gong na prostem sta razgibala nekatere udeležence. Kulturni program je poleg maše obsegal še esperantsko dramo, koncert, ples pod zvezdami, nastop pevke šansonov, godalni trio s klasiko, godalni kvartet z glasbo iz belle epoque itd. Številni poldnevni celodnevni izleti so bili namenjeni spoznavanju Trsta in okolice, zlasti 
Gradeža, Ogleja, Cedada, Gorice in Škocjanskih jam (prevoznik izletov je bil Nomago iz Kopra). V poštnem muzeju v Trstu je bila postavljena razstava Trst in esperanto, ki bo odprta do 28. septembra letos. 
 

Na otvoritvi je spregovoril tudi Renato Corsetti (na sliki še predsednica mladine, predsednik EEU in predsednica FEI). V ozadju 110 let star prapor tržaških esperantistov. (Foto O.K.) 
Libroservo je bil shajališce zlasti udeležencev iz Slo-venije. Na mizah je bila široka ponudba novejše in starejše literature po ne prevec ugodnih cenah. Zato smo bolj gledali in manj kupovali. Tudi ZES je ponudil tri naslove, ki so povezani s Trstom, Soco in Krasom (Doberdo, V zlatem colnu / En la ora boato ter Pilgri-manto inter ombroj). Nekaj smo uspeli prodati, nekaj pa smo izmenjali s slovaško založbo Esperanto Parti-zanske. Tako smo pridobili okoli petnajst novih knjig za našo strokovno knjižnico. 
 

Ci-gong na pomolu Audace (Foto O.K.) 
Podrobnosti o programu, o prijavljenih in predavate-ljih ter razne druge informacije so na razpolago v tiska-nem zborniku kongresa ter na spletišcu FEI in na po-sebni strani https://kongreso2019.esperanto.it/eo/, kjer lahko pricakujemo tudi zakljucna porocila, sklepe in galerijo slik. 
Vsebinsko je bil izredno kvaliteten sklop predavanj EEU, kjer so bili predstavljeni tekoci in koncani projek-ti, ki jih izvaja EEU s pomocjo sredstev EU z raznimi podizvajalci. Izstopata projekta MLA (=metalingva akcelilo) ter MIME (mobilnost in vkljucitev v vecjezicno Evropo). Projekt MLA je izredno pomemben in poucen pri snovanju tudi slovenske jezikovne poltike, saj doka-zuje med drugim zgrešenost zgodnjega ucenja angle-šcine v naših osnovnih šolah. Daje dobro osnovo za bolj razumen pristop k strategiji in metodiki pouceva-nja tujih jezikov (glej clanek Zlatka Tišljarja v Europa bulteno, julij/avgust 2019, str. 12-17). Projekt MIME daje širše osnove za razumevanje in nacrtovanje vecjezicnosti ter je dal v pomoc prirocnik MIME Vademecum (z odgovori na 72 zadevnih vprašanj), ki je brezplacno na razpolago v formatu pdf, da pa se narociti tudi placljivo papirno kopijo (o projektu in prirocniku si oglejte spletišce https://www.mime-project.org/). Ti projekti na dolgi rok pripravljajo pogoje za uvedbo esperanta kot delovnega jezika v organih EU in s tem potrebo po prevajanju v in iz esperanta, poucevanju ter ucenju esperanta, torej tudi delovna mesta za esperantiste. Od predavanj EEU je bila še posebej prepricljiva analiza jezikovne politike in jezikovne pravicnosti v EU (projekt LAPO), ki jo je z množico podatkov predstavil dr. Michele Gazzola z Univerze Ulster. Rezultati so dosegljivi na spletni strani https://www.michelegazzola.com/lapo_en.html.  
Tako EEU in UEA sta v svojih nastopih dala velik pou-darek sodelovanju esperantistov z UNESCO. Ta medna-rodna organizacija, ki je žal v veliki financni krizi zaradi nepodpore ZDA, je pomemben zaveznik esperanta. Tudi slovenski esperantisti moramo z razgovori z društvi in nacionalnim uradom UNESCO prispevati k uveljavitvi esperanta kot svetovne kulturne dedišcine. Pozvani smo tudi bili, da prebiramo in po možnosti narocamo revijo UNESKO Kuriero. 
 

Davorin Jurac, Elio Nocent in Agnes Geelen pred hotelom Savoia Excelsior Palace (Foto O.K.) 
Še mnogo je vtisov z minulega kongresa v Trstu. Med drugim so nas na kratko obiskali tudi clani esperantske sekcije sekcije KD Slovenj Gradec. Posamezne teme bomo še obravnavali na sestankih društev, pa tudi v našem biltenu bo še kakšen prispevek v prihodnje.    O.K. 
Objave v slovenskih medijih 
Radio Koper, 6. marca 2019, je objavil reportažo novinarke Tjaše Lotric o obisku francoskih ucencev esperanta pri vrstnikih z OŠ Antona Ukmarja v Kopru. Besedilo in sliko lahko najdete s povezavo  
https://www.rtvslo.si/radiokoper/novice/na-koprski-osnovni-soli-antona-ukmarja-s-francoskimi-gosti-v-esperantu/481841. 
Delo, 18. maja 2019, je v rubriki Mnenja - pisma bralcev objavilo prispevek Janeza Zadravca z naslovom Evropa v vlogi janicarja, ki širi angloameriški jezik. Celoten prispevek si preberite v naši tokratni rubriki Komentiramo / Ni komentas. Prispevek, ki je v spletni izdaji opremljen z dvema slikama in citatoma iz prispevka, si lahko ogledate s povezavo https://www.delo.si/mnenja/pisma/evropa-v-vlogi-janicarja-ki-siri-angloameriski-jezik-185155.html. 
Portal MojaObcina.si / Bled je 29. julija porocal v clanku z naslovom Pod Iglico ti povem... o prikazu gledališca kamišibaj na Bohijski Beli v nastopih za otroke in za odrasle (glejte naš clanek v rubriki Iz dejavnosti EDL / El la egado de ESL). Posebnost prireditve je bila uporaba lokalnega dialekta in mednarodnega jezika esperanto. Clanek spremljajo tri slike z dogodka za otroke.  
 

Primorske novice so 8. avgusta v rubriki Bralci sporocajo objavile clanek Nike Rožej Tecaj esperanta v Izoli uspešno zakljucen. V kratkem porocilu o poteku ucenja v preteklem šolskem letu je tudi navedeno, da se bo septembra 2019 tecaj v medgeneracijskem centru v Izoli nadaljeval. 
RTV Slovenija – Radio Prvi je 29. avgusta predvajal reportažo tržaške dopisnice Mirjam Muženic o 86. nacionalnem kongresu esperantistov. V oddaji, ki je trajala 4:31 minut so nastopile tudi Nika Rožej, Rožana Špeh, Edvige Ackermann, Michela Lipari itd. Posnetek oddaje je dosegljiv v arhivu s povezavo https://4d.rtvslo.si/arhiv/aktualna-tema/174634773.  
Europa Bulteno, julij/avgust 2019 je na straneh 10 in 11 objavil clanek Janeza Zadravca v esperantu z naslovom Komuna deklaro de statprezidantoj de EU. Avtor komentira majsko izjavo predsednikov držav clanic pred volitvami v evropski parlament. Vse številke bilten EEU so dostopne na spletni strani http://www.europo.eu/eo/euhropa-bulteno.  
Anton Mihelic   1949 – 2019 
La 19-an de augusto 2019 forpasis nia amiko kaj samideano Magistro Anton Mihelic – Tone. En cijara aprilo li ankorau vigle preparis la tradician unuamajan prezenton de Esperanto en Bre-žice kaj aligis al la Itala kongreso de Esperanto en Triesto. Sed la terura malsano, la hepatokancero, elsiris lin el niaj vicoj. Ripozu en paco, Tone! 

Sincerajn kondolencojn al lia edzino kaj samideanino Reneja kaj al ciuj familianoj! 
 

La enterigo de liaj cindroj okazis en Mozirje la 22-an de augusto. Respektoplene adiauis de Tone dek esperantistoj el ciuj slovenaj E-societoj.   O.K. 
Jarkotizoj SIEL kaj ESL 
Letna clanarina ZES za individualne clane je 12 € za zaposlene, 6 € za študente, upokojence in brezposelne ter 0 € za mlade do 18. leta. Clanarino ali prostovoljne prispevke lahko placate na srecanjih in sestankih ali na poslovni racun ZES pri Delavski hranilnici d.d. Ljubljana št. SI56-6100-0001-2538-761 z obrazcem UPN. Kot kodo namena vpišete »char« in namen placila: »priimek, clanarina in ustrezno leto oz. obdobje«. Pri referenci vpišete kodo SI99, ostalo pa pustite prazno. 
Letna clanarina ED Ljubljana ostaja na ravni iz prej-šnjega leta, to je 12 € za zaposlene, 6 € pa za brezpo-selne, upokojence in študente. Clanarino ali prosto-voljne prispevke lahko placate na srecanjih in sestan-kih ali na poslovni racun EDL pri Delavski hranilnici d.d. Ljubljana št. SI56-6100-0000-1703-764. Glejte še navo-dilo za izpolnitev obrazca v zgornjem odstavku.   O.K. 
Kion oni legos en la sekvanta numero? 
Por la numero de Informacije / Informoj, kiu aperos fine de novembro 2019, ni antauvidas raportojn pri interesaj okazajoj dum la autunaj monatoj, krome ankau diversajn informojn, anoncojn kaj artikoletojn pri la agado en Esperantujo: 
- Europa tago de lingvoj 

- alproksimigas la 100-jara jubileo de ES Ljubljana 

- rememoro pri Peter Zlatnar 

- invitoj kaj programoj por la Zamenhofa Tago 

- Projekto Turismo – Esperanto por turistgvidantoj 

- inventaro kaj arango de la faka biblioteko de SIEL 

- el la historio de nia movado ktp. 


La redaktoro rekomendas sin por kontribuoj pri via agado, proponoj, komentarioj, fotoj kaj rimarkoj, kiuj povus interesi la legantaron. Aparte estas bonvenaj verkoj en Esperanto, car ni ciuj bezonas ekzercigon kiel autoroj kaj legantoj.   O.K. 
Vseslovensko srecanje ob Zamenhofovem Vseslovensko srecanje ob Zamenhofovem dnevu in dnevu esperantske knjige dnevu in dnevu esperantske knjige 
Z veseljem lahko že Z veseljem lahko že napovemo, kje bo napovemo, kje bo letošnja osrednja letošnja osrednja proslava Zamenho-proslava Zamenho-fovega dne in dneva fovega dne in dneva esperantske knjige. Esperantska sekcija Kulturnega esperantske knjige. Esperantska sekcija Kulturnega društva Slovenj Gradec je sprejela organizacijo tega društva Slovenj Gradec je sprejela organizacijo tega dogodka, ki bo v soboto, 14. decembra ob 10. uri v dogodka, ki bo v soboto, 14. decembra ob 10. uri v prostorih Knjižnice Ksaverja Meška na Ronkovi 4 v prostorih Knjižnice Ksaverja Meška na Ronkovi 4 v Slovenj Gradcu.  Slovenj Gradcu.  

V pripravi je razgiban program, katerega bosta V pripravi je razgiban program, katerega bosta verjetno lahko kronali predstavitvi dveh novih espe-verjetno lahko kronali predstavitvi dveh novih espe-rantskih edicij. Podrobnosti si boste lahko prebrali v rantskih edicij. Podrobnosti si boste lahko prebrali v naslednji številki našega biltena in v uradnih vabilih. Že naslednji številki našega biltena in v uradnih vabilih. Že zdaj si rezervirajte cas za srecanje esperantistov in zdaj si rezervirajte cas za srecanje esperantistov in prijateljev esperanta na Koroškem.   O.K. prijateljev esperanta na Koroškem.   O.K. 
 
      Pa še to….  
 
           Kaj ankau tion ci… 
 

Ne forjetu mangajon! 
Kiel denove uzi la malnovajn pantrancajojn? - Bakitaj pantrancajoj! 
Pistu ajlon kaj aldonu olivan oleon. Smiru la miksajon sur pantrancajojn, sursutu ilin per pistita rosmareno kaj baku en la bakujo ce 180o C proksimume 10 – 15 minutojn, ke ili farigos krakaj. 
De la Pasko restis cokoladaj ovetoj kaj aliaj dolcajoj – Dolcaj globetoj! 
El la restitaj dolcajoj ni faru tre bongustajn globetojn. Cokoladon kun iomete da butero fandu. Kukojn, biskvitojn fajne pistu kaj aldonu hakitajn pecetojn de sekigitaj fruktoj kaj iomete da rumo lau via gusto. Ciujn ingrediencojn bone miksu kaj metu ilin en fridujon. Post unu horo formu globetojn kaj ruligu ilin en cokoladeroj au muelitaj nuksoj au kokosfaruno ktp. 
Smirajo el restajoj: viando, hepato, krenkolbasoj … 
Ingrediencoj: restajoj de viando, hepato, kren-kolbaso …, oliva oleo au butero, mola fromago, fritita cepo, ajlo, pipro, salo, petroselo, lau via gusto iomete da kajena pipro. Ciujn ingrediencojn metu en elektro-hakilon kaj haku tiel longe, ke gi farigos fajna smirajo.    Esperanta sekcio Slovenj Gradec 
 
INFORMACIJE / INFORMOJ izdaja / eldonas Združenje za esperanto Slovenije / Slovenia Esperanto-Ligo, Štefanova 9, SI-1000 Ljubljana, Slovenija / Slovenujo. http://www.esperanto.si. Maticna št. / kodnumero 1205226. ID za DDV / n-ro por AVI: 93737777. Poslovni racun / bankkonto: IBAN SI56 6100 0001 2538 761 pri / ce Delavska hranilnica d.d.. (Swift-kodo: HDELSI22). Uredil / redaktis Ostoj Kristan, lektoriral / kontrollegis Tomaž Longyka. 
ISSN 2385-992X    Naklada / eldonkvanto:   60 
ISSN 2385-9628     URL: http://www.esperanto.si/eo/bulteno-informacije-informoj-0