»v< INCIPIT.LIBELLVSiD EiA VDIEN / TIA .CONFESSIO N VMiDOMINI. A M T O NIN I,D E. F LO R fc N TIA *0 R, DI N 1S.P R EDIC A TORVM /kEVER L N DXSSIMI,AR CHILPISCGH,C1\D T A11 S#E IVSD E M. lEFECERVNTlS CRVTAN / tes fcruti o ait pfal.Scru tates alio^: peccata funt cofeflores.SScrutimu auteefl in quifuio fada f ccfeifice Inquo quia multi cofeflfores defi/ tiut no bene & fuffitieter fe tabe/ tes i audientia cofefTionu cofequc ter definut etia ife agratia dei & multu offendut.lRe ergodefitiat quod eet ad fui & alio^ pmtie dihgeter cofiderft i obferuent quod ait aug.f decret.de pe.di.vnc.i^^^-^'^ uidelicet Caueat fpualis mdex q> ficut no comifit o -Hi i ciime nequitie ita no caneat munere fcienttellu ditiaria enf poteftas hoc expoftulat ut que debet indicare difcernatJDiIigens igit' iqfitor& fubtilis inucftigator fapienter & quafi aftute itcrrogeta penitete quod forfita ignoret ueluerecudia uellet cccultar.hec ille.Vbi tria ifmuatptefatus doder que reqtunt' x cofeffore idoneoEt primum efl: ut babeat aucboruate fiue potellate abfoluendi com petetemSecudu ut habeat fcientia circa huiufmdi fuffitientem.Tertium ut faciat iterregationemde peccatis diligentem. rflSl PRIMO A [UBK M'i\\ thsh A ^kuatum igit adpnmu ut. f.habeas aucti)n/ Wtaxe audiendi cofclTioes 11 es i ordine pre / % / dicatoip & ide i alus ordinibus medicantlu teqrit’ primo cj> habeas licentia fuphcca prelatis t.no folii quo ad fratres fed etia quo ad feculares Jiecudo utbabeas licentia a rpprio facerdcie eius qui cii audiedus uel fpetialem uel generale,f, per prefentatione fadta cora diocefano uel aliud ec / ualens fecudum forma cle.fepul.dudu.Et ex hac licetia no uales abfoluere habetes domicilia i aliis diocefibusin.ee etia hoies illius diocefis 1 q prefen-tatus es extra ipfa dfocefi.fecudum Franc.Kab.Sd laude,l$ec uales abfoluere abaliqexcoicatibema./ toti no habendo alia audloritatem fpetialem fup boc-CE^ fi hoc facias,f.abfoluendo alique ab aliif fentencia fcienter uel extgncra'tia iuris fententia excoicatiois icums a qua citra fedem apoflolicam. nonales abfoluiJEtbccue^eft de fententia iuris fecus eft fiabfolueresa fententia bois quia quis malefaceres & ille noneffetabfolutus.no tamen fententiam excoicatiois 1 curreres fecudumPau, extra de priuibrdni de. tftem ex tali licencia ha/ bitahe coir no uales abfoluere a peccatis querom abfolutio diocefano leferuaf.Sc quia qfint tales cafus,circa hoc funtuane op mices 6i aliq plures f onut aliq pauriores & i hoc multuftat' cdfuetu dmi diocefSbguo no firmi fThereas ei quod dicit” de ifta materia i futnma pifanaquatum ad illos ca (us tbi expreffostfedut caucius di clarius peccas a diocefano ipfe querasquos cafus uelit fibi teferua ’ ruqbus expteffts de ipfis non te impedias, fed de ofbus aliis audloritate fiue licecia petas» Si ergo habes premaibus oafu alicuius peccati folu a c.uo no uales abfoluereflaliaspeftes ebene difpoitus abfoluastuab his a qbus uales abfoluere,&de te/ fiduo mittas eum abfoluendu ad illum q lup hoc babetau&oritatemel tu uadas,peo adcaptanda audoritate; feci fi repis inodatu aliqua fenteneia excofcatiofs maioris a qua non potes abfoluere » quia fup boc no bes audloritate fpetialem no ab foluas eu a peccatis,mfiprius obtinueris abfolu / tioneabexcofcaticeab eo qpctiquia fecundum ^Tho,f iuhdi.viihabfolutio ab excofcatide debet precedere abfolutioem a peccatis:quia excofcatus no poteftabfolui a peccatis cu. non fitpticeps fa/ cramento^ & idcirco cautius eft ante icorrogatio/ ne de peccatis fterrogare de bis de qbus uel q>pter que fufpicaripoffes eum fcidifle in aliqua fnfam nc uidelicetaudienspcccata Sino ualendo lp edere abfolutioneqipter fpedimentu excoicatiofs rema neat fcadalizatus^Ab excofcatioe autem minori que,f,incurrit' pticipado precipuecum excdmum catis in cafu no co'cefifo,nec tame i crimine ,ppter qucd ille elt excc'municatus:quia tuc &ipfe pati fentencia effet ligatus extra eo.fi cccubine» uales abfoluere & debes ante abfolutionem a peccatis, ^ Petfonas autem habentes domicilia extra dicceff nifi babes auctoritatem ad bocurpoffitfabfokiert op ortet q tu uel ipfe q efl audiendus fu|> hoc ha / beat licetiafpetiale uel gencrale«^5acerdos uert> Cecularis.f.babens beneficiu uel etia ecclefia que babetcuta snimaf^eo ipfo quod ipfa recipit, het licencia audiendi ccfeffiones prochiano^illiusec/ clefie folu.irnealialicentiafpetiahino tamen ex lpfa tali licentia pot abfoluere a cafibus eptfcopis referuausinec etia pot audire prochianos aliaru ecelefia^.nifi babeat licecia fup boc ab epifccpo uel ab alio q dare poffit: aurip fe peitens babeat licetia ut pofTit cofiteri;& hccfiuea fuo epifccpo fiueprochiali facerdote.ut dicit hofli.i fumma. In articulo tamemcrtispdtqltbet abfolut a quo libet facerdoteetia no habete fup boc aucloritate ubi q poffit no adeffet*& a quacuqj fnia excofca > tioms etiaapoftoltce fedi referuata-quo adabfolu tionerm&ab 01 cafupeccato^, & deqcuqj diocefi exiftat: fi tamen euadat piculum mortis qtu ad Chiam excofcationis.oportet q fe etia rep refer tet ei q realif ualet abfoluere uel etia reinctdit i eafde fentecus;& hoc debes ei declararet It quis afnla excoicationis^pteriiedionem manuu utoletam eius abfoluto ejffet apoftolice fedi referuata pof/ fet quis abfolui audoritateepifcopi fui i qbufda cafibus extra articulumortis ut nou trac.deexeo . excoicatd ijftud tamen no ef; extendedu mabfo/ lutioe ab aliis excdmunicatoibus apoftolice fedi refer uatisSC fentenciis ab bommeded folum pmic txturin articulo mortis abfolutio ab buiufmoda fecundu Inno,Sed multi dociores in hoc dicutcd/ tra Inno.Vnde de ifta materia habes diffufe i ifta prima ptec.xxy.quodicipit reos qubioio uideas, Ht quia g ligatus e no tialet abfoluete anu* Ideo fiefiesafic| fnfa irretitus exeo icatiois maioris uel fufpenfionis & huiufmoi audoiitate tibi cocefla uti non uales. Quod fi cotigerit uel p ignorantia uel p in aduertetia uel certa fcienciam te alique abfoluerea quo non ualebas.fiue fcntentia ftue peccato.ultra peccatu cdmiffu teneris fi uales co/ mode mamfeftare illi errorem comiilu: cu apud ecclefiam militate non fit abfolutus: boc tamen uei^ fi excofeatu seras notorie.Na fecudumpe.de palude abfolutio aboculteexcoicato tenet.uthes infra in fecuda ptede abfolutioue.Propter abfo^ lutione tamen a peccatis folu in cafu non cdcefiTo &. fi grauiter peccas fniam fame cxcofcatiois uel alia no i curris «Ipicut etiam Inno,&bofti.&i vvi-q» q cofeffus eft ei q de iure non babet benefitium. putafymofaco itrufo & buiufmoijqdo boc (at te net' iteiy cdfiteri ei q eu pollet abfoluete .quia ille no potuit.extra de pe.&remif.fi epifeopus li.vi, Item nota q nulla confuetudine ftroduci poteffc ut preter fupicris fui licencia ualeat quis eligere fibicofdfotem q eu poffit abfoluere.fediegularit: debet fecundum bofti.qs cnfiterippriofacerdoti* extra de pe«& re.omnts uel alteri de licentia eius . JEfihaute proprius facerdos papa quo ad oe's:!ega / tus quo ad eos q babent domicilium in terris fue legatiofs} epifcopus quo ad eosq f fuadicc»ba/ bent domicilium4& non funt exemptiifacerdos J> rochtahs quo ad fuos prcchianostgc prelatis in ec/ ciefusuel monafterns uel couetibusexemptis quo ad fuos fubitosjte prelatiXpattiarche archiepiO copi epifcopi&aliiprelati exempti poffunt fibi eligere cofellore & etia cardinales abfenresca lega/ tiois extra de pe,& re.ne rp diktice InvuQ^ tame confefiores electi non poliunt abfoluere ipfum a a maiori excofcatoeetiaf cafibus gramonbus ex / tra de ie.6cpe,fi epifcopus li, yi,In ordme tamen predicatozf p priuilegiu,Marc magninpolTunt pri ores & alii prelati abfolui acofclfonbus fuis a irsa/ lotiexcoicatioenifi effet apoftoljce fedi referuata (^uiaigit cofeftoresrftituti in otdinepredicatcgt & mioru poftqfuerunt prefe'tatip fupiores fuos diccefanis& acceptati ab ersuel fineca lufta dare abfolute licenda recufarent diccefannex demen/ tina.dudude fepul,poffunt audire cofefiicncsmd tame ex hoc abfoluere poffuta cafibus referuatis tpfisdiocefanis:nec tenet" peftentes quolutit eis cofiteri de illadiocefi petere Iiceciama prochiali uel aiioicnfmo poliunt eis ruitis & contradiceti / bus.tft glo.ber.que dicebat cdtrarium fuit taqua faliacodemnatap (£lemete,x.i quoda priuilegio ordini predicato^ & mincp- fdulto.Et boc iplum tenet io.a,extra cie pe,& re-fi epifcopus h*yi. Mec tenet' fic confeflusetia^pnofacerdoti confiteri t ut babet' \ extrauagatiio.xxn.que fciptt uas ele / d$iois«Poffut et ia diocefai fine predidla folenitate f.prefentatioTs dare licencia.Cprediclis religiofis audiedi Confeffiones.& ccmittere luiifditrioriem fua eis ut placet: & hec licentia data fiue p prcfen/ tatioue fiuep alium modum.durat poft mortem prelatoiy.quoufqj ecclefiis fuent ,puifum,& boc ex priuilegto clemetis, Item lecundu Thori qrto di.xvJi fubduus fctt ppriu facerdote ee berericu. follicitante admalusmaut fragile 66 ad peccatum quodqs ei cofitet eft pnusiuel fipbabilitet efti/ mat teuelatot confeiftonis: uel fi peccatii de quo qs babet confiteri: Iit ccmiffum contra eu* l his & fimilibus qbus timet penitens pbabiliter ex cd feffione fibi uel facerdoti piculum muneres debet recurrere ad fupiore uel petere licentiam alteri co/ fi tendi:qua fi babere non poffit.idcm ludicium eflet fieut Si de eo q nonbabet copiam cdfefforis. Idem pe,alb*& Inno.it addunt cofrq 86 fi necef / fitas iminetet Si alium no poffet babere cofitcad peccatu in genere fine eo de quo poffit naalu pae/ nire: Item fecundu bofti uagabundi & q querut domicilium quo fe conferant.poflfunt ubiqj con / fiteri ab bis tame q ualent audire confeffiones; Si fecundum eunde quado qs intraturus eft luftum beiluuelmare.& deeft ,pprius facerdos pdt alteri cd fiteri fine licencia.Ite fecundu vyl.peregrini ro mipete negociatores ac uiatorcs fiacceperut pera &baculu a ,ppriis facerdotibus uel aliter de lieecia eoy it arnpent prefumedu e eisdatalicecia cofite di.Sed ft finelicecfa iter affueret no pofiut cofite ti alteri.i,ut abfoluatfnifn neeefhtate.lde ino.&I boftCui aute debeat otdiatie cardiales & curiales 6c teges 6t principes &C prelatt no exempti freano, mci& plebam &derici& q babent domicdiu m diuetits diocefibus cofiteri.Yide i fumma pifana cofeirio.it 8C l fequentibus, \ O EfCASIB VS>RESER V ATTSUNIIV irat A NO NIC OIE P IS COPIS. f fti funt cafus diocefanis referuati.Et pri/ lp moi fumma pifana,c.confdTct diciturq, JL^^beneditausixi.declarauitquatuorcafus ee de iurc 6£. y.de coi c6nfuetudie:uidelicet peccatu clerici p quod icuttit irregulariteifecudusde xcen diatiiside peccato ubi effet indicenda folemms pe niteciatquartus de excomunicatoe maioriiquitus ae homicidio uoiutario* fextus de uiolatione cc/ cleliaitice libertatis: yii de uiolatice ecclefiaftice i mmtattsivui.de falfariis:viiii,de fortilegiis, Quia ueroallaextrauagans benedidli uacatp demetina dudu de fepulddeo nonpoti'duarp {ure coi. Sed potefi: credi ut fapiensbene declarauerit ipfe be nedidlus:dicit tamenpoftea q> poffunt epifeopi i fuis epifeopatibus cafus q> ut eis uidebif expedir referuare:&multo magis cociliu fyncdale & q>ui/ ciak,Io|.a.extra depe.&re.fi epifeopus li.vi, glo m .dicit effe cafus referuatos blaffemia dei & fan > ao^.&mammoiucladeflmecotradlum uel cotra lterdidtumecclefie.Dicit etiam q> folet epifeopo rcferuari pcnitenciacmniu publico^ enomiium ciiminu:oppreffl6es fiho^exppcfito uel ex cau falfi teCbmoniiJpiunnfccftusicorruptioes mofa/ Itutir.coitus cu brutisicuiuflibet bomicidii:de for tilegus&bis fimilibus,Hofti*i fummaque dicit' copiofapolt omnes predi&os cafus &addttdtede uitio cotra natura & maxle cumbrutisJte fi ipfe eptfcopusaudiuitccnfeffione de aliquo peccato: 3i fic concludit q> etiam de aliis enorrmbus« que cofuetudo generalis & fpetialis epifcopis refeiuat 1 de mdicium efb I qbusetta epifcopi aliquotiens mittuntpeccatores adfede apoftolicappterenor/1 mirate criminu:& aliquotiens ad terrorem.® uiel. fjpeculatorin fuo reptorio ultra predidos cafus addit eos: de uerberatibus patrem & matrem: de deficratibus uirgies ui oppreflasuelfedudtasjde baptisatibus pprios hlios fme nece ilitat eide te , nentibus adbaptifmu liue ad cofirmadoem fme neceilitate,ppnos ftlioside contrahetepoft uotii caftitatisrde {ymoniaeis i quocuqj genereldefor/ meat ice cum iudca&l faracenaidecccipiente filia per adulterium quem uir credidit ,pprium filiu: depcurateabotfumuel fleriltate i fe uel inalto: de contrahete matrimoniu poft fponfalia turarne to firmataide coeute cu baptizata ab eo uel cuius conteflionem audiuitide ufurartistde celebrate in altari non. confecrato uel fme ornamento uel fine idumenttstde celebrate no leiuno. In fine autem fic dicitttot cafuspoer nihil aliud e qua facerdotu p oteflate rcftrfgere.unde breuiter dico faeetdotes ofapoffein occultis quoadfoy pnfale que fpetia liter no funti iure epifcopis reletuata.&fque no funtipfisfacerdotibusdirede uel p aliquam co/ fequetia iterdida , Argu,extra de iucft.at fi.& de (emexco.nup.Hoc tame fateor q> ubiciiqj graue deiidum fuerit uel enorme, fuperiotis efl iudiciu iquitendum*uel pptet cafus nouitate uel ambi , guitate.Idem etia fateor de ofbus cafibusf qbus lic eft f qualibet ecdefia fieri cofuetum.Io.de lio. nano 1 declaratioe q facit fupra decretali omnis utriufqj fexus dicit q> fratres ptedicatores & mfo , res poftq fuerit diocefanis prefentati pofTunt ab ofbus peccatis abfoluete exceptis tantu cafibus epifeopis referuatis f iure cof pbat bocfic boffa , ciusodauus 1 cbftituude fupra cathedra de fepul inter cetera de cofefforibus qtum ad fratres predlV catotes&mfores fic dicit $atuimus& ordinamus audontate predida ut magiftet predicatorum & mi Iter generalis mmo^ uel alii ad boc ibidem per cbftitutioem predida deputati ad prefetia prela/ to^ p fe uel p alios fe coferant 8£ huflirer petat ut fratres qeledi fuerintad cofefiiones audiedas fub ditoy fuorum audire debeat de licecia & gratia & beneplacito eorude prelato^ & feqt' ibide f ifta St' ueroprelatibuiufmoi licecias exhiber recufauerft dicit papa nos illa ex nunc cocedimus fratribus fic eledis de apoftolice poteftatis plenitudine exquo fatis dat' xtelligt $ coditor conofs magis ltelligit q magiflri & ceteri predtdii ptelatisecclefiedebi/ tam teuereaa in boccafu exhibeat qab eis didam Ucentia obtineat qa ea ab ipfis no obteta firmius pipfumcanonem obtiet':concefIa igit' buiufmdt Iicencia& obtenta ofte'ndit papa quata fit audo ✓ titasque! foro pemtecialt cocedit' fratribus ipfis cudiatp buiufmoiautecofefftone no itendimus fratribus ipfispoteflate ad bocipendere aplsorem q in eo curatis feu prodmlibus facerdotibus efl a iure coceffa.Sed fecundu guilt& duran.f reptotio tn rubricafuper qbus fit penitens ad epifcopum remittedus facerdotibus prcchialibus efl a iure co ceffu q i occultis qua tu ad fov peitencialepoffut imponere peniteciadeoi crimie exceptis cafibus epifcopisrefetuatisin iure arg.extra deiudi.at fi clerici de fen» exto* nuj» & bec audoritas cocedic p predidacdflitutioem fratribus predidis, tfWe. cafibus autem p cofuetudine uel p epifcoposrev feruatos quos bofli.&plures dcdrores ponutco > fequetenldeguil.Iuhdicittot cafus ponere nihil aliud e q facerdotu poteflaterefingere que tame efl eis plenarie attributa.unde breuiter dico facer dotem oiapoffe m occultis quatu ad fop pniale q nd fpecialiter i iure epifcopis referuata uel que no fuit ipfis facerdotibus direde uel per aliquam cofequ entia interdida babent enim facerdotes p/ rochiales aiurepotefltate iurifdidiois ordinaria fup populucdmiffu ftbi,extra depe.Si re.omnis. & licet lpfi pofTmt fibi referuare certos cafus ut Ray.xu.dumnotefat q tame copetut inferioribus de mre ut didtu eft tamen banc poteftate no bent generaliter feu fimpltciter epifcopi fup eos fecu / dum vvb&dura.ntfii duobus cafibus uno direifhe ut cum ahq fuerit legittime incrimitiedeprehefi q, merito fmt tali poteftate priuati. alto mo per aliqua cofcienciautcumcafus talis euenerit iquo ad utilitate coem expediat % talem cafum fibt te/ tineat & aliter non.p>bat' boc xxv,q.i.c«de eccleft/ allicis priuilegus ubi dicit greg.H i noftradefedi / mus ita & fingulis quibufqj ecclefiafticis fua lura (eruamus nec cuilibet qhbetgratia fauete ultra q mereat imptior nec ulli boc q> fui iuns e ambitu (timulatedencgabo.xi.qn.puenit dicit". Etfie ex ptedidis patet qd tenendu fit de cafibus quafi in. fimus referuatis p queda concilia ptouincialia 8£ i}nodalia poli pmulgationem iflius cdftitutiois que tere euacuat tota poteftatem ipfoi/; fratrum 8C prochialium.cum fmt tame utrifq? plenarie atttt buti a iure;necexpediunt utilitati fubditot^ fmo ponut eis laqu 1 uiafalutis.$edqdfi aliq uellet defendere q> buiulmoicafus ronabilitet referuati faltem qtumad lpfosfacetdotes procbiales cum de loto prelatoi^ unt & eoi/, ordiatioibus fmt fub iedti nuqd fratres ptednfti funt obligati ad buiuf , modi cafus refetuatos,dicendum q> non.Mam ex empti futnec futordinatioibusptelato^fubditi ut extra, deexcef.prel.nimis praua.&ifta queftio temouet SicalTat oes cofuetudmes dc ftatuta fadla & ordinata cotra pftmiffa i conflitutione ipfa uel aliq> pteiTitffo^ ifra e,nos & eni .(Eum igit" cocedat* bic quatumadfo^pemtenciale fratribusipfis illa audoritas q babet facerdotes prochtales a iure q eft de 01 crimine exceptis tantu cafibus epifeopis referuatis fiure ut didum eft.Mamfeflu eft q> fra tres ptedtcTti nd tenet' ad buiufmoi cafus p ftatu / ta^umcialia 6i fynodalia referuatos.cu non fint eo^: ordmacioibus fubditi ut didum eft imo ne / gado ne lpfi fratres abfoluat i cafibus referuatis epifeopis i iure de oibus alus conceffiffe uidetur. Quia unum negado alteru tacendo coceflit. xxy < ditqualis* Necpoffunt prelatibanc cdceflfionem reuocate nec etia defalcare nd direde negado eam dum ab eis pettd.quia negado ipfam firmius pe* iftu canone obtinet'' ut patet i eadem. Si uero nec etia iditede ,phtbedo q aliqua fniam uel precep / tum ne ptochiani to^c ccnfiteant' cu eis.ut extra de prtuil.quato.nec etia p retentionem multoru cafuu ficutdiduefhquiabec fierent in fraudem ifhus legis q, fieri nd debet,ut extra de cdcef.pre/ ben.confti.Sileat ergo biclo.mo.q dicit,q>fi epif copus pdtartare poteflate ordinaria curatoru pot multo magis artare extraordinaria ipfort fratrum: qa quodplupiorecocedit p i fenore artari fiue reuocan non poteft.ut patet xxndni ferior & i cle« deelec.ne romann / ,Ad cdftrtutione autecleme/ depnuil.religi.ubi dicit" q religio fu cafibus fedt apofloliceaut loco^j ordinariis referuatis quemq abfoluere no prefumant. refpondendu e|b q, bcc intelhgit' de referuatis i iure ficut intendit illa co ftitutio no aute de referuatis p coluetudmes uel ftatuta ahof*iprelatof*.iqa illa temouetpapa i co/ ftitutione prefata &p confequens utuidet' quicqc? dicit' p atiquosuel modernos dodores de talibus cafibus perepifcopos referuatis totu reuocat' pe£ conftitutione ifta fpeeialiter qtu ad fratres didos Si eni collitu td pofterior licet no faciat metioem. de priori lpfa reuocare nofcat de confti.licet luyu multo magis reuocare debet dida dodo^ fi i ccn> trariupmulgent'beclo.de lig,Mota tame q> pre, fuppofitaifta declaratioe iohanis tamfuera non tame per boc pollent fratres predidi abfoluere a cafibus referuatis p fynodales ubi eet anexa fnia excofcatiois qade iure cof abfoluef ab excoicatoe ptinetad epiicopum. Ite remanet adhuc res fatis dubia q uidelicet fmt illi cafus a in iure referuent" epilcopiSdirede uel pet aliqua' cofequetia a qbus lpfi fratres nd poliunt abfoluere fecundu eunde Io*& quod unus dicet no referuatu alter iudtcabit referuatum. & ideo tutior uiaeft fi fieri poteft ut feruet' quoddidum eft iprm.c.f.Iteex tali lice eia. Difpenlatio aute uel comutatiouoto^uel tu/ rameto^fecuduoesptmet ad diocefanos.Queda tamen ex bis p ape referuaddifpenfatio uero fcer/ to^quouelquadoadipfum ptmet uide ffra in fecunda pte ibc.de refhtutione.Nota dicitlo. an.extradeoffi.uicanatus.fuper.c.licet in glo.q» fi epifcopus dedit uicanu geneiale& i mandato exprefiit aliqd deiflis qucdreqnt fpeciale man/ catum fecuta claufulageneralik &oia alia que p nos pofliittius, & etia fi madatum exigat (peciale fecudum hofli.fatis uidef q? fpecialta pofiit ad mffrarp curatoris.ut infra de pcur. qd agendum Secus (i aliqd de fpecialibus no fusfiet expreflum. hec lbi.qucduidet' ftelligendum quatum eft de uirtute uerbcty 6i i foro cotentiofo na fi ccnftaret de ltentlcneccnferetisaudhorttate etia fi aliquid (peciale nd exprimeret \ generalicoceflide.uidet ffeaaIiaconcefftflexxii,q,v.bumane.& idem pdt itelligide licenciafeu deaudontate dataab epif/ copo uel a prelato ccnfefforibus, SECVND A^P ARS* uantu ad fecundu debet confeifcr habere q Ifcieciamque fufficiat adhoc opus debite exequedu ut fciat difeetnere iter lepra & epra qucdmuItipIieiterpottffontelligi>& primo fcias difoernere iter peccatu feu adu cuieftanexa aliqua fnia exroicatiois uel interdidi quoad oe's uel etia fufpenfiois uel itregularitatis quo ad per fonas ecclefiafhcas.& peccatum cui no eft anexu aliquod tale.Si iprimocafu fi cxcofcatioea lure fiuecoi fiuepticulari fynodalium remittas eum ad fuum diccefanu mfieiTet cafus apoflolice fedi referuatus.Si auteexcoicatd ftt lata ab bomie tuc noualetdiocefanus eius mfnpfeeam tuhfierab foluere fed mittas ad eum q tulit fenteciat de his tamen mde plenius infra 11radiatu de exeo. $cias fecundo difcerneremter lepra peccati mortalis 6i lepra peccati uenialis faltem quo ad cofaina ueni/ alta qano funt deneceilitatecofefftois no efl ne / cellarium ita inliflere fqfitiorsi de numero & de circuftantiis eoip.ficut de alus.a' dico de illis ueni/ alibus de qbus ell clarui ipfa efie uenialia. na ubi dubium eiietipfumefieuemaleuel mortale flue ex ipfoadiu ife fiueqaipfe cofitensnelcitita de/ clarare q poflit ide coclufio eligi tuc diligetius e i terrogadus. ©e lepra ueropeccati mortalis fcias lemo diictrnere i ter lepra.i.inter una fpeciem 6i aiteca;noeni fufficit confiteri peccatu mortale m genere fcd oportet q ccnfite3t?'i ultima fpeciefe/ cundu oes dodores.$ed qa circum ftanrie peccati aliquado uanantfpeeie ideo oportet etia te fcire & itet rogate de circum flantiis peccato fp & maxfe deiilis que conrtahut peccatum i aha fpeciem qa ille iunt de neceffitate cofitede .Circuftancie aut continent i boc uerfu.Quis quid ubi |> quos cur qupntk quomd quado. Quilibet obi eruet anime lutdicamia dado.io.mfumma confefloip fieexpo niiriihim ucifum.Quis utrum,f.mafcuhs autfefa iuuems aut lcnex , nobilis aut ignobilis libet ucl leruus indignitateuel ofnco coftitrutus (ane me/ tisuel nanis.icies ucl ignarus,clericus uellaicus uei claitfhailS cofagumcus uel extraneus uel fimi ha. <|^idaju:^baclpecte' uti illa.f,fornicationet» uci «JcUiJtmum ut^euaillud fit mediocre enorme r uclpuu. ut^niamfeftu ueloceultum.ut^ fetens Cex confuetudine uel recens* Vbi utru.fin loco facro uel no facio.i domo domio^uel alibi. Pet. quos.f.p mediatores uel nuntios qa oes tales fu t pticipes in crimine & ipfeeft obligatus peccatis eo^ Per quos etia. i.cu qbus&contraquos pecca uit talis, CEur.i.quali itentione boc fecit & quali temptatioeindud:us,&: uty preuenent ipfe temp tatione uel Fuerir preuentus ab ea.uty; fponte uel coadire & quali coadtione.utm animo ludendi uel nocendi. Qttomo demo agedi uel patiendi dicat tpfe peccator.Quado ut^ diebus fefhuis letumo^ uel alias;utf}i ante penitencia accepta uel pofl: fra/ gendo ea qa maior i gratitudo.Sed & circuftatias notabiliter peccatumaggrauates& fi non mutent fpecie tutius efl dicereiprecipue aute fterrogadus etl decircuftancia. Cur.i.quo motu uel quo fine fecit qa illud aliquado uariat fpecie cu mortalia trahat fpecie a fine: unde & q mediat"cix muliere ut auferat ei fua.magis dicendus eftfut q mechus quauis BC mechia ibi fit.Sed etia quado non mu/ tatur fpecies multu babet aggrauare aut alleuiare peccatum talis cucuftacia preceteris, f.cur- Na fe / eundum Thou' iiii.dnxviii. quauis citcufiancie q no mutat fpecie peccati no fint de neceffitate co / fitende* tame tutius e cofiteri eas ut di&um e.ut uerbigratia.fifurtumfaciedo multum uel parum abftulit.St rixando leniter uel atrociter pcujOTent 8ibuiufmodt ficut dicit petrus iniui.di.xii.Nota tamencj) non eft necefie ad quodlibet peccatum etia mortale de omnibus cjicflis circuftancus i terto gare.fed plus& minus fecundu peccata & tpfas citcumftaucias.Alsena*tes etia circumftatias aliqp ut dicit petrus f liii.bonum eft dicere quado pre/ cipuepoffet oriri fcadalum i mente auditoris 8i taciturnitate eius, dicit tamen Tho.in epiftola queda quod citcumftatie que trahant peccatu ad illud genus deneceftitate cdfitendedicunf.ille q babent fpeciale repugnatia adaliquodpreceptofp dtufe legis .ficuti furtu fxplicit repugnat huic pre/ cepto nd furtu facies, $1 ud fiatfurtii i loco facro circuftaciaillaloci babet repugnantiam ad aliud preceptu. quodX. eft de ueneratide facroyj & fic addit noua fpes peccati*& fic de aliis.& x fie dicit quod illud q> dixit circumftatiasnd trahetes pecca tum i aliquod genus peccati nd effe de neceffitate cofitendas.non e referendum ad numeru que quis confiteri tenetTi poteft.qa ndefhxnu fed multa. ^ JScias etia quarto difcernere fter lepra 8i lepram ,1.1 ter unum peccatum & aliud quo ad numerum ne facias de cetum uel mille peccatis oria lepram uidelicet nd lterrogado de numero feu quotuiti, buscomifit aliquod mortale de quo confttetSd f{ dicit q>pter multitudies iteratidisfenonrecordart nd eft fubito dimittedus fed ififtendu quato tpe ftettt in tali uicioq frequeter iterabat ifra illud tempus ut puta quoties i menfe uelebdcmada ut fic poftit baberi numerus ipfius peccatu & fi non pota litet falte fecundu aliqua cbpationes& tame declatadu eft ne dicatplus q babet i conferentia iuafuboccafione utfde fit magis fecurus Gicendo plus q minus ut multi fadut. Scias ultio differ / nere itet lepra peccati cui annexa eftahqua obit / gato fatiffadioms uelreftitutiois,& intet lepram ubi nd eff aliquid talejna mprimo cafuultta pec catum de quo debet dole re. oportet ififlere &, intv togate fi eff paratus fatiffacerejna ubi non babet ammu prepatum ad fatiffactedu fipoffet no effet cottitus necpcofequesdebetabfolui* p fefciat nodos diff foluete faltem fciat dubitare de buiufmodi & fic cofiliu quererea pittonbus nulla fadta expreffioe pfone cuius cofeffione babet premaibustnec quo/ cuq? ftgno uel uerbo ipfum pdat mfi penitens ex preffa fup bocflbi daret liceciamsna quomocucj} ditede uel idire&e ffieter uel \ aduertent' mani' / feftatet tale peccatu no babita liceciaeius grauit deiiquerettno tamepma que taxat",ut extra de pc &. ne.ois puniretur mfi iniudicioconuinceret.fed arbitraria effet de buiufmdt pnia miungenda. Et nota q circa ffientianeceffaffacofeffori fic dicut do&oresTho.i uii.di.xii.in expofitioelittere bec fcia & fi no fit maior tame tata debet effe uc fciat difcetnere iter peccatum & non peccatum. & iter petcaiii mortale uenta!e-& ia in aliquo efictdu/ bitato pollet recurrere ad difcretioresAlber.i iui* di.xxa,dicit q> facerdosnon tenet' fore difeerner mfi i coi que fint capitalia 81 que ueniaha ex ge ✓ ncreifedbic nefeies ficu tide dicit puto q peccat mortaliter audiendo;& eum iflituens plus peccat q rpfe & eu pmittens ifhtutu miftrare fi Tua i tere ^hiberetalem.Idem dicit q in pplexis qflionibus facerdos jsrochialis debet efleitadifcretus ut talia difhcilia ee fciat.nec ,pcedendu i eis fine fupiotis cofilio uel audoritate.Heynricus dc ordine pre / dicato^ i quoda quolibeto queres utiy confeflbt teneat' fcire de omnibus que dicut’ fibi in confef > fioe fiue mortalia fiueueialia.fic dicit diftfguedo peccata funtmduplici genere.qdafut peccataqa ,phibita qa find eflent ,phibita non eent peccata ut funtomnia que funt mere de lure pofitiuo.ut audire miilam m die dominico.confiteri femelin anno 6£ comunionerecipere & buiufmodii&talia tenet qlibet confeflbt fcire nifi babet cam ratio / nabile que eii excufetsut fi forte tempore phibi ? tionis erat in carcere uel m tetra longinqua.. Aha funt peccata non qa ,phibitaXqa dena fua funt malaetiafino^hiberef} &eo^ pcccatoiy odam funt capitalia,& tenet ea qlibet confeflbt fcue ad mmus m generali,f.q> fut fepte peccata capitalia .f.lupbia luxuria & ceterajbec enim fut quafi ele menta m pemte'cia q de neceffitate fcire opottet. C^ueda autem peccata funt fpecies capitalium.ut illa que recipiunt boi/: predicatione.foruicatio & ebrietas & buidi,fornicatio eni queda luxuria eft ebrietas quedam gula :&botum peccato^ que fut fpecies,queda futi queiportantmulta deformi' tatemde fubftantiafuiadus*eo qfiafun nofata babet anexum malum ut fornicatio: & de talibus etiam cbfeffor fciretenet utrum fmt mortaliauel no ,(^uedam aut de fubftantia fui adus no babet deformitate fedex libidie facietis,ficut cognolcre uxorem ,ppriamquodno effcpeccatu .tame potefl eam cognofcerecu tanta libidine q^effet mortale u t fi eam cognofeeret etia fi no ejffet:& de talibus nooportet qcofefior fetat uttu fmt mortalia uel uel non .quianecconfttes frequenter fare poteft Alia fut peccata que futfiliepeccatoy.fcapitaliu utilia peccata quovfmes terminatur & reducunt" ad fines capitalium,ficut dolus & aquificio rerum uufia.&de talibus peccatis frequeter funt opinio nes cotrarie inter dedores ide talibus no tenetur fimplex curatus no ordinarius fcire fi fint morta/ lia uel nc';(Curatus aut ordinarius ficut epifeopus & archiepifcopu£& ceteri alii fupiores prelati ordi naru tenef fcire ua lpfi fut purgatores & tenetur aias purgare pficere 6l illumfare:& io tenet nouu & uetus teflametu fcire bec ille. Dura, ordinis mi/ noy £ fua fiima cofeffo^ li.i. j>te,n dnndicit.fi deficit facerdcti fciaqaXnefcit difeernereit mor, taie & ueniale.uel qacofitens 1 tricatos cafus be’t & Confefxor fimplex eftiteradaeftcofelfiojnifi fotte cofitens turritus fit& confeffore fup boc fftru/ at.Idem dicit q quotiens conlefforfe ingerit adeo fefiiones audiendas.toties fe offert ad tefpodedu de quolibet.St iteraum de cafibusiopmatis Si de aliismadatis & de queftioibus ualdepplexis.Se.i, idem debet confeftor difeetnere iter peccatum 6i differetias peccato^ ;unde fcire debet ut^ ea que penitens fibi exprimit fint peccatauel nontut de bellis ptincipu & de tallis & de exadhofbus eorum 6icotradibus mercato^uty fint licitiuelillinh: 6C p boc fciat utfy phiberedebeat cofiientem uel fulpendere acoione anlicenciare: uttp teneant' ad reftitutionem uel no.na cum pteceptu fit femel i anno cofiteri & coicare.fi cofeflor phtbeat illum a toione q no babet mortale,qa forte ludicat illi/ citu q eft licitum uel licenciat no Iicencianduiqa forte ludicat licitum quod eft illicitu. ta cofeffor qconfitens i fbuea cadutnifi forte pbabiliter ig> noratia eu excufet puta fi bet alique dodoreiur autenticu &£amolum cuius opiom innititur.ude fi confeffor no eft; exptns in cafibus ita q nec p fe fcit tudicare nec dubitare nouit cu piculo afe fue audit confeftiones.fed&iihqfciunt ipitiameius peuut nifiiteratoconfiteanfhomini fcietide pe. di.nqui pemtet, Id§.iertio,principali. uatum ad tertium debes fecundu augufti/ |num interrogare diligenter de peccatis. Queat Raya fumma fua an fterrogatioe's fmt faciedea cbfielTom^et q> fic dummb difctert fiat depe.di.viit.q uult.& cxttadepe.& re.omnitf It ut diligentius polTis circa hmoi ^pcedete. debes primo cofideraie tria que poTtbeatus Thc.f qttt* himumeut iterrogent' ipfi pemtentes non oes de omnibus peccatis.bQC eni & iutileeffet & ali / quado dampnofu.fed precipue debet iterrogari de illis peccatis que cofucueruntrepiri in boibus illius cdditiois ftatus etatis pattie 8i bmoit que ut melius ualeas facere.tdeo a pricipio des ltertogar & de conditioe & de pna & de exercitio 8i bmona fit cdtugatus uel nonide alus aute peccatis plus SC minus potes iterrogarfecundu qualitatem uite q audis ex lpfo pemtentc.Secudum eft ut iterroget lpfepemtens a remotis de ipfis peccatis.& no fubi to fpecificet mous peccati, ne fi nefciebataddifeat & fic i ducat in teptatione.iedin genere iterroget" & fi de boc fatet' interroget" de fpe uerbi gratia fi faterct" iterrogatus fe comififfeuiciu luxurie iter/ roget'ulterius cum qbus,& fic deindepeedendo. Tertiu eft-q> precipue circa uicia carnalia non defee dat nimis adpticulares circuftantiasque non fut de neceifi tate cofeffionisiqa boc eiTet fibi occafx ✓ one temptationis dare.&ipfum peniteteq aliqdo talia ignorat adfuentionepeccatop; docere.ac etia cum talu pofcmodu referant foetis &m plateis Si uicis mdefeqt' derifio fac ramenti Si confefloris & fca'dalum&mala fufptcio. Sicut uerbi gratia fi fiteat' mr cognofcere uxorem uel aliam muliete uel multer cognita efife a uiro extra uas debitu* cii ex boc be^t"fpecies peccati fufficent qa e uiciu fo domiticuneci qcumqjptccorpis exerceafex boc mutetur talis fpeciesjideo uidet boc fufikere ncc oportet ulterius ad alia pttculana defcendeteui / delicet fterrogado i qua p«fe corpts uel quomodo Similiter fi dicat per fe lpfum commiftffe uicium luxurie quantum ad adtum exteriorem* non uidet ultenus iterrogandus de mo.cum non uariet" fpes p boc&bmoi:de aliis uo peccatisj.no carnalibus no eftita piculofum ad particulares circuftantias fe deiiuare.Secundo cofideret confeffor q> cofites fibi de bis q alias bbi cofefiuse &abfolutus 8i fe/ citpniam i iutfta non tenet itey confiteri; & ideo luperbocno egrauadus plus q fuafponte uolun tas uelitJn q tuor autem cafibus tenef q alias coV feffus eft iterare confeffione fecundumTho -i qrto & oes alios;primi duo funt expte ipfius confiten/ tis.lEt eft: primus quadonon eft cia peccatamor / talia in qbus uel dubitsbatee mortalia dubitatoe pbabili confeftus uni facerdoti.fed aliuddimifit uelex uerecundiauel ex alia uuftacaifecus autem fi aliquod dimififfetex obliuione qa tunc fufticit illud tatum Confiteri q> dimifitetia fi alteri con / fiteat q priori, nec oportet ex boc confefiionem iterare«Secundus e quadopnfam lmuniffa contem plit facere & cft oblitus eiusrna fi adhuc recorda^ retur Si uellet perficere no tenetur iteraf nfti forte confeffor ftatuififet fibi tempus determinatu ifra quod deberet ipfampnfam facere, tntfdens lpTum obligare ad lpfum determinatu tempus:quod ta t menfi non conflat fecudo confeffori credo quod pie poffit lterpretari fecundus cofeffor.q’ inten , debatpriot cenfeftor dare ftbi licentia remittedi leiuniauel oratione uelalia f aliis diebus fi i bis non fecit f qbus in iunxit»qa fic cofueuerut facer piti confeflores.Ala duo cafusfuntexptecdfefto ris.primus eft fi no babuit audcritate abfoluedi nec 1 bcc oporteret te effe curiofum,fed fufticit a? conflet tibi cotrariuXq> prior confeffornon habe bat audtiritate,Secundus eft qua'do ipfe colefior non babuit f ufificiente friam: & ifte efbfatis & difficilis & s tricatus,ftadccngofcendu Si tudtcandu dequatitate ignoratie q reddat factrdotem in ba bilem ad abloluendut& fi tibi non eft nota pfona lpfius confefioris noli ex uno defedu confeftiois que deprehenderes ex priori cofeftione pada.con dtmpnare uel irritare ipfatqa quadoqj etia pmf / fimi confeitoresex obliutoneuel aha caufa aliqd dimittut.&iplipenitentesetia alicdo non plene recordat de geftis circa eosXed 1' pcefTu cofeftiois repto defedu itetrogationis exaiationis declarati/ oms eogi qfunt maioris ponderis &de neceftitate falutis poteris boc iudicate.f, ignoratta cofefliois impedinua eius abfolutionis.St fic confuderepei / teti immo fibi declarare neceffaria fore ittratioem talis confeftionisjut uerbi gratia fi talis confefior non feciffet fibi confcietia defimplict fornicatoe ueidfc coteiiione&cofone anua-li & alus bmotad que tenet' generaliter ftdf Ies.ftft etxa alius cafus.f qui tus m quo oportet iterare cdfefiionem fecudu d ociores piures utbonaueduia f pag.nu.di.xni.6i duran.ordinis mino^ in lua fumma.Ray.bofhen. robertu ochot,& uincentium boftericum.fed ncn fecundum tbo.6: iicat. crdims ixiTotv i qrto CnTas^: di.xmi.6c pe.bi quodda aliud icriptum fup orto di.xviuoc gtat.anu depe.di.iaohine & alios quof da uidelicet quado qs cofiteturitegre fua peccata led aboibus uel lalttm ab aliquo mortahu difpo/ nit non abftmere.& lic m contritus extftens & hec ipfepenrtens declarat.CLu igrt talis confeflio non ualeat tunc ad lalute tutius c facere ea iterare, ille tamen fi nollet iterare non uidet' cogbdus.cum fo/ lemnesaodtores fint bmoi opmiofs nifi forte fir-nuter adheretet opinioni cotrarieque tucior eflc Videt elle 6c iextus cafus.l,quado qs e abfolutus a peccatis bene cofeflus alias & contritus exiftens ligatus excoicatione maiori q ignorabat ipfe & co felio* uel non ppendit & p cdfeques ab ea non ab loiutusina lecudupe.depal.i mi,talis tenet iterar polt aute opinione quodda lurifta^ elfe q ualeat talis abiolutio di fi fic eft non tenet' quado alias fadra eft confelfio cum debitis circuftatus. prima tamen opimo tutior eft & ipla teneas fed in alus quatuorlupradidtis oportet q ofo iteret' lecundu oesquafi.Et nota q i tali cafu quado.f,dicit pei'/ tens le uel no poiie uelnolle de 01'bus mortalibus comiffis cauere i futurum Si dolere no eft tamen abiciendus fed recipienda efl eius cbfeflio ut dicit decretalis extra de pe,& re.quedammon tamen ullo md eft abfoluendus fecundu Tho.i quolibeto ied eft ei nibilommus aliqd srs iungendu box opis ut fic ex bmoi bonis opibus & altis bonis lfluftte,-tut adpniam.dedarado tamen fibi plene 9 non efl; abfolutuscoradeo.nec illa prua ad meritu fou/ dluofaeft.fed faciat illud q> fibi dicit Si alia bona quatum pot plus ut dicit de pe,di.xvu.falfas. fer tio notet Cofeffor q> cu cogitato cu deliberatione roisj adtu peccati mortalisX defideradi lllu ad:u ager etia abfqj opere fit peccatu mortale,10 ad figulas fpes peccatorum pofl: pccatata opis interro/ ga etia de peccatis cogitatiois illius tatum fpeciei Sed differut fecundu magis & minus uel pfedtum & ipfe&u qa.f.maius e peccatum m ope q 1 fola cogitatioe-ldeo etia & de citcuftaciis buiufmodi cogitationu quere:uerbi gratia fi dicit fe aflt filTe deliberate cogitatioibus luxuriofts.qaboc poteft effe mortale & in diuetfis fpeciebusadco quere ab eo de qlitateipfa^ cogitationu.ut fideliberaffet tale peccatum comittere cum foluta.qa tunc efl: fornicato fi lpfe folutusefhautcum coiugata qa tuc adulteriu eiautcum cofagumea qa tunciceftus elt,6i fle de aliis fpebus luxurie uelalioru uicio^ ^Proaliquali dedaratioe prednSoi/; nota q dicit beatus Tho .prima fecuude.q.lxxii.q peccatum d» inditur p hec triaXpeCcatum cordis peccatu oris & peccatum opts.no ficut p diuerfas fpectcs conv pietas ficut differunt fptciebcs leo & capra: feci ficut p diuerfos gradus peccati,ficut domus i fu-n/ dametumdiuidit pariete 6i tedum ficut in ftes in copletasicofumatio igit' peccati eft \ opere,un/ de peccatum operis babet completa fpeciem» fed prima inchoatio eius eft m cordequafi m funda / meto .Secundus gradus eius eft inore fecundum q> bomo prumpit facile ad manifeftandum coceptu Cordis.Tertiusgradus e f confumatioe opis patet tamen q, hec tam ptinent ad unam pfetf a fpem cum ab eodem motiuo pcedat, Iracundus em' ex boccb appetit uindida,primo turbaff tn corde,fe, eundo i uerbacontumeliofaprumpit.Tertio pro cedit ad fada x turiofa utpcuffione & bmdt:& fic de luxuria & quolibet alto fecundum tho,Nec ta / me fic itelligedum e peccatum uel peccata cordis eflcfpecies i completas que no fint mortalia fmo quando m eis eft deliberatus confenfus ad adus tales cogitationes funt mortales que de fe funt mortalia & ft non itagrauia ut peccata operis ut didum eft femper tamen funt mortalia & quan/ do funtItmul cogitatio cum deliberatione loeu/ tioe & ope eft unum peccatu ut de luxum & aliis peccatis,l^uadouero quodam tempore delibera/ uit fornicari & alio tempore & diuerfo & diftanti fornicat funt duo mortalia, De dcledatione uero morofa ahqd inferius dicet'. Quarto nota*^ cum penitens fatet' aliquod peccatum uel a fe uel ad eius ltertogationeaf) mamfefleusdes effe mortale boc ei declara in ftngulis ipforum uicioj^ boc em uideff fatis nece flarium: tum ut magts beat caufa dolendt.tum lpfum cognofcens habeat materiam ab illo m futuy cauendi & boc dico mfi ipff Pen^ tcns uerifimiliter crederet' talia fcire.f.cbmiffa ce mortalia uel ucnialta qa tunc non expedit Jtem !i feeit alique adum q de fe uenialis etat uel nullu peccatu.ipfe tami credebat firmitermottalepec / catum uel dubitabatde boc.i.non magis declinas ad unapte q ad alia quodff.effet mortale uel no effet.boc eni effet,pprie dubitare ta in primo qi fecundo cafu declarandum eft ei quod peccauit mortaliteriftcut uerbt gratia fi tempore teiumoru uel feftiuitatumcognoutt uxore putans boc effe contra p receptum ecclefie unde inhmoi rediffea da eft: cofciencia eius cum fit erronea.Sed fi fatet" aliquod peccatum quod clare no uideas effe mot/ tale uel de quo fint opiniones iter dodores uane utyc mortale uel ueialemoli tu precipitare fniam >i.mortale, exprimere nec ei ,ppter boc abfolutio' ne denegare fiab eo abfttnerend uelletifed bene ei efficaciter fuadeas ut tutiore eligat uia.f. abeo abffmendo qa tutiot uia eft- Quito uero dthgetev coftderaedditioneftatumetate & pitia uel ipitia pfonaf^,6£ fecundu qualitate eay lic dlucrfimode tebabeas ad tpfas in moloquendi:na nobiltbus Sfi pitis aut ciuibus cofter urbanius loq oportet etia qua'do uiciu reprehenfioe eget.ne durius icrepati i dignent uel fcadaltzent*, Rufticis neto Si pfords ydeotis Si uilis conditionis acriuslcoiter expedit loqui ad oftenfionem roalicie eo^me pro mbilo eoru peccata fputent.Ite nimis cotriflatosexlap , fu uelquafidefperatcs ex multitudine uel magm tudme commiflorum oportet dulciter exhortari oftendendo i menfitate druineclemetie.^ponedo eis exempla diufe mifericodte i menfe.ut latrois magdalene,pauli.manafle,dauid'pem»marieegi/ ptiaceSi bmoi.Prefuptuofos & induratosSipcea quafi,p nibilo babetes decet deterrere declarado cis feueritatemdiuine iufticie, futurumiudicium acerbiilimas penas ifernnSi buiufmoi apponendo exempla ad p>pofitu.ut de pufcioneprimoi^ pare-tu.de diluuiode fodoma* & alus diurnis ludicus ^ppter peccata.^exto nota q> fi pfona no e multu juta cautareddas ut faciat diligenter cofeffionem tndeiicetdepreteritlsoibus dolendo qtum poteft proponendo firmiter abftmereab mortali \ futuas bocenf eft neceffanu ad cotntionem fine qua no remittit peccatum. nullum comifium taceat fcienter 1 confeifione uel ex uerecundia uel alia de cainecetia q> eft; mortale reputet ueniale» quia Si aliquado in bmoi fallit.& eft mortale q? putatur uenialesnec ptopteta excufat eu ignoratia.Et pre, cipuebeboceum ad moneas fterrogando de uiciis carnalibus,qa frequenter in talibus pfone multa retinent turpiaetianeceflariacofitert propter ue / recundiam: Si magis adhuc in. bmdi taciturnitate mulieres offendunt:unde cudiuerfis cautelis ex / trahedum ell uicium ab ore talium.EDecIarandum efl tamen eis quod fi aliquod peccatu quod fciut eiTe infe non cofiterent' etia uettogati fuper boc a confeffore.no ^defleis confeifio.Vnde ficonfef for prius ftertogauerat in generali de tali materia & tunc ipfe penitens noluit exprimere cum tamen bene recordaret"’ uicii fut.fed cu poftea iterrogat i pticulari exprimit.aa minus fibi uidet' erubefci; bile q fi p feexprefrifletjoftedendu eei quomodo fidtecofiteaf.&qa non ualet fibi talis confcffio fecundum vber.nifi mutet propofitum.f.q fi ad bucbaberet de illo confiteri pfe exprimeret i' pti culari .quatu ad illud q> eft neceffariu.fi<: doleat de illa fidiione ccTmiffa cum qua uemt ad cofeflioem Septimo pemtetem admoneas ut non ex quadam cofuetudfe qa ficaliq faciunt ueletia ex timore.i, pricipalit ,ppt uitadas penas eternas.uel ,ppt eua/ fio ne i firmitatis fi effeti firmus, uel alicuius al , terius tribulationis teporalis facit confelfione: qa ficmodicu fibiprodeft. fed pricipaliter ea faciat ad piacandu deum & fibirecociliadu 6i fatiffacie/ dum diuine offefe:deo & ecclefte obediedum que hoc temediu ordinauit ad confequedi remiflioem Item in ^cefTu confeffionis fi aliqua diceret ad fui excufationeuel alleuiatione peccati inptinentia ut putaqadyabolus fecit iibtfacere tale malum uel planete uel uicini uel ccnfangutnei & bmoi re prehendas oftendedo eifalfitatelua: qa.f.nullus trahit adpeccatu mfippriamalicia fuauel uolu/ tate.&ideo no [e excufct fedaccufetxxy.qu.nb e* Item fi recitatpeccataahoic fine neeeffitate.cum Xfincboc fuflicieter pollet exprimere fuuitu eu reprehendas & ad moneas,ut mhil dicat de fadis aliogi ude poffet peccatu alterius detegi nifi boc faceret exaliq ca no folu neceffaria fed etia alia ual derocionabili.Ite fi dicit lo'gas fabulas admoneas ut dimittat fupfluafii folum qtumeft neceflariu ad declaratione peccati dicat, ne imifceat narraci' onem fuagi tribulattonu cum peccatis ut faciunc mulieres,Ite ad moneas q> no utaf uerbis palliatis feu fophifticis ad dandum itelligere unum ,p alio nec etia utat' uerbis nimis turpibus^ubipoflitper uerba boneft a peccatum declarare. De bis autem i ifto ultimo didis plus & minus admoneas peni/ tentes ne uides eos idigere i profecutioe fuecon/ felllonis» 4 ©dauo iftud obferues qa poftcjex in^ tertogationibus fadis fi ppenderis debere audiri ♦ dicas ei utpriuio ipfedicat peccata fuaquecom/ mifit poft ultima confeflionem rite fada que bet i memoria.& fic dimittas eum dicere quicqd uult retinendo bene i mente ea que dicit: ut ubtfufli/ cientcr expreffit peccata fua no eum moleftes uel gtaues de illo ite rrogado; ubi autem no fufficiet expteflit xterroga de refiduo ufqj ad fuflicientia & poftea euiterroga de aliis de qbus ipfenil dixit fccudu q> potes fuipicari 1 eo eeiboc fp feruato ne de eode.pcco de quo ia ifrogafti i tegi itetroges ne fic eu attedies nifi ex alsq ca tdnabili boc faceres i puta crededo q, dicat fecuda uice q> prima no dixit uelex uercudia uel ex ignoratia &i bmbi.lEt fi mu/ lier e facias eaexttafuerfo flare ne ea i facte uideas qq facies ea^ uentus urens ait fcriptura. fiqit p°t genuflexus Si difcapuciatusftarebene qde.iin aute ut pottnectatneneu multum frequenter uel Fixe i faciem afpictas 8i precipue tuuenem uelpitu uel nobilem.ne nimis eum, etubefcere facias 8i ficeum graues de quo no oportet* Qbleruadutn etia con/ feifonbus e ut dicit magifler vbertus i libro de of/ ficusordis predicato^r.q fp libentius Si prius au/ dtant' cofefliones eo^ q magis indigere putantur uel q raro uentre folent.uel lunt extranenuel qui funt i maiori flatu.uel de quo^ Confeflioe maior utilitas fecutura fperat. Item audiendo mulieres caueatnemfi in publico audiant*& mfi ab aliquo uelaliqbus uideat nec multum xmorent nifiqtu neceflitas cofetfiois reqrit.& eis que rumis frequet uolunt cdfiteri.affignet certu tempus extra quod ipfas no audiat.neci'aliis colloquiis fe eis exponat 6i femp duris & rigidis uerbis potius utant" circa illas quam mollibus. ^Nono faas ab epifcopo fi babet aliquas coftitutioes fynodales uel puinda/ ies ubi fintexcoicationis fnie 8i bmoi. 8i de illis non te impedias plufq uelit.Et nota q? fi aliquem abfoluis i nodatu aliq fnia excofcationis que e(fe ligatum uel no aduertisuel nefcis.&io abfoluis a peccatis non autem a fentetia uel fenteciis quis pecces abfoluedo cum que non debes.qa abfolutd ab eXcoicatioe debet precedere abfolunone apeC / catisitamen fniamexcoicanonis no jn curris,fecu dum 3wamb,8i Fran.de ££amb .& (Suilbel. Ekfaes aute poftea quado ppendis de errore illum auifar q> pcuretabfolutione ab excoicatione.Bt quia ut dicit Ray.i fu mina fua iterrogationes de peccatis capitalibus faciende funt.f.fupbia principaliter ci eft radix 8i mater oirim maloru fecundu (Breg. m moralibus.a qua ,pcedunt fepte capitalia,f. iants gloria muidia ..ira,accidia.auaticia.gula. luxuria * lfta babent diuerfas Ipecies de qbus etia necef / fane iunt iterrogatides laciende cu circumftancus neceilariis,Habet etia quodlibet bo^ multas filias de qbus etia dicitRay.&boftii fumtna efte inter/ rogadum iecundu tamen qualitate pfonaiy, ideo de bis ponent iterrogationes,Poftremo de qbufda uicns lingue & extra ordinariis & fortilegirs & in hdelitatibus & bmo'i:& qa utdidum eftabfoluto ab excoicatione debet precedere abfolutionem a peccatis,unde prius de ea iterrogandum eft. ideo poft breuem tradlatu de x.preceptis de bfc ponet iterrogationes ptinetes ad quofda ftatus boi um pticulais poftmom de iftitutce ponet altqs bre/ uis trabtatus.fct qa ut didlum eit fupra ablolutio ab excoicatde debet precedere abfolutione a pecca tis unde & prius de eis iterrogadum eft ideo etiam deeisalique breuem ttadatu premittemus* ffiXPLICI r.PROLOG VS. S VBSEquensopis. (INCIPIT|TR ACT AX VSiDSEXCOo-, M VNIC ATIONIB VSlET.PR IMOde EXCO MM VNICAON ElM INORI. ^ota O) due funt excoicatioes.f.maior & mu n nor.Excoicatio maior femp eff peccatum mortale.Et tahs efepatus primo a deo & nd poteft co Icare p aliqua utilitate aie Tue. $ecu/ doeft fepatusabecdefia.nacoione& ptictpatoe fideliu &precipuembisquincpqin. bocuerfu co tinef.Sipdeli&is anathema qsefficiat.Os orare uale cofo menfa negaf.Os.i,locutio orare.t.oratd uale.i.falutacio coio.i.cdmunicato facramentoz; menfa.i.cibus & potus.Excorcatio minor ahqdo eft mortalealiquadoueniale. Sed anteq dicatur quado fit mortale uel ueniale.Nfotaprius q>noue modis bomo mcurrere p0-c excoicationem miore’ I Primo quado qspticipatcu excofcato excomu* meatione maiori aliquo illo^quinqj moty fupius didtoiy. Secudo qdo qs co'mittit facrilegiu ficut q furaf in ecclefia uel m ea aliquod illicitu opatur. Terto qu qse publicus cdcubiariusuelformcatot « Quarto qdo qs acceptat aliqua ecclefia a Iayco 8c illafic tenet xviii.q.vii.fi qs.<*Quito quado aliqs lymoniacus qui effet excoicatus excomunicatione maioti.^Sexto fecundi! quofda quado qs i bello iiufto aut etia contra xpianos exerceret artebalf ftaif. aut fagitta^, ^Septimo oppreffores i portui pauper^ publici predonespublici ufurarii. mere , trices q omnes poffunt largo mo dici excdmufcati pro quanto talium oblationes non debet ad altate fecundum * ViLadmitti* €Odtat oilloiy qbus de negat eccltfiafiica fepultuta ficut furvt lliiq mori/ unt x torneamentis qdato q>pemtetes moriatur tam eno ponunt incimneno.Similiter etia dicit deillis q noncoicant iemd mano firenecdlitate uel caiegittima extra de pe,& rerommso x excoicauone maiorimlacr mentixputa accipere ccrpus xpi cum eo uellacros ordines-in umtmio rem exc municatioi e&pecc t mortali ter Tnalus aure cal bus upradidm non peccat ql mortaliter mparcuipando cum excomuicato mu quanto aliquis in eotemptu precepti& pbibitionis facie audader cu excoicato ad libitu couerfaret' aut in orando aut i comedendo, fltem nota q> facerdos fcipi.es alique excokatu excoxcatide maiori aut ad ofliciu ecclefie aut ad facramenta aut ad ecelebafti cam fepulturam nonfolum mortaliter peccat fed fubito eft fufpenfus ab adminiftratde facramen tqip &fxbi eft fterdidus introitus ecclefie quoufq? fit abfolutus &c efficit* quafi irregularis.&: ft talit interdidus moriat nd debet pont i cimiterio.Ncc debet ,ppter timore facerdos deftftere quando ta t lem excofcatu expellat de ecclefia qa no cxcufat rone timoris nifi talis effet timor q pollet cadere i coftante uifji tuc enim fecudu quofda excufaret" ab lterdidoboflnaut dicit q beatus effettalis fa/ cerdos fi fe prepararet ad martirium . CONS TIT VTIOIF ACT A.INJCON / CILIO ICON ST AN 11 EN SI. deuitadam fcadula& multa pericula que confcicntiis timoratis accidrfolet chrifti 51 <1 fidelibus tenore prefentiu mifericorditer i dulgemus q> nemo deinceps acofone alicuius fa/ crameto^adminiftratio'e ucl receptione.Aut alus qbufcuqj diuis intus uel extra pretextu cuiufcuq? fentencie*Aut cefute ecclefiafhce a iute uel ab bo, nue giialiterpimulgate teneat abflicre uel alique uttare*Aut rterdiduro eccleliafhcu ofcferuare nifi fnia uelcefura buiufmoi fuerit vel cotra perfona collegiu uniuerfitatem ecclefia cdmumtatem aut locu cettuuei citate a tudice publicata uel denuf ciata fpeciaiiter uel expreffe caftitutiombus ago / ftolicis & altis i cotranu facientibus no obftatibus qbufcuqjdaluo fi quem facrtlega manuum in tec tionein clericum, fentencta latama canone adeo notone coftiterit incidifie quod fadu non potliC aliqua terrgiuerfatione celari nec aliquo fuftragio exaifanuiamacofone illius licet denunciatus non fuettt uolumusabftmere iuxta canonicas fandi > ones‘ . - Martinu^ quintus in concilio ccnftanticnii. ISTEiSJOOLK XCQMMVNICATI; Q N ES)AO_yj_B^SfS Q L V SIP A PAh AB slolyjxqvarvm, / tima eft de imcientibus manusaiiolentas p ^ uel temerarias i clerieu uel religiofum & L s eft papalis li nuria eft enormis rbumfmodi [tamendedatione mde xibq.iut.fiquis fuadente dyabolo: <$ecudade icendiams ecclefiap religio 1 o:p uel cimiterio^ uellocof^«8i poftq fueri t denu ciati ecaus papalisdteud epifcopahsideclaratdne buius uide extra de fen.exco.coquefh. Tertia e de effradoribus predi&oi^ locorufacro^ qui etiam poftq fuerit denuntiati eft cafus papalis.altas eni fi non fuermt denunciati eft epifcopalis extra de i cediarits fen,exco. Quarta e de i cendianis alio 9* locoru cu confulentibus & fautonbus,qcum non fint excoicati iure coi fed excoicadifti tame fue / ritexcoxcati ex aliquo lurpticula» puta fynodah Conftitutione uel etia ab bomine:& fi fuerat dc/ nuntiati eftcafus papalis de fen.exco.ex tua* (f^iunta de falfantibus litteras papales uel talibus fcteter utentibus & eftcafus papalis.extra de fal t dura, f^extade apponetibusmanu ad corrigen/ dum etia una litteram uel unu pundu in litteris papalibus exceptis bis qbus bcceft ccmiffu. fccu dum boftt- &per fentencia latam m curia, y Sep/ tima de bereticis fingentibus noua berefim ueha dampnata fequetibus»q.i,c.i.&: iibextraeo. ad ab olendum;& Bodie ifte e cafus papalis*uide de boc proceftu anualemcurie 1 prima pte.c de bereticis */©&auade feifmaticis& precipue fequentibus damnatu fcifma petri de luna & fucceflbrum eius &C fautoribus ipfius.Sc eft cafus papalis p pcefiu curie, ^.Wona decredetibus receptatoribus uel de fenfonbus uel fautoribus bereticorum:& eft cafus papalis: utde plenius £ prima pte i c.extra clerico/ rum*f/£>ecima de committentibus fymoniam fm rp ordibus fiue ,p beneficiis 81 officiis &prelaturis eccWiafticis, s^Vndecima de facie ritibus parftum uel pmififione uel recipientibus ex pa cet.Similiter Si q fine didalicecia fuo mota boc fecctftetiai currut excoicatione' tn q fipmaferft pe£ duosmenfes tuc eft: cafus papalis uide.c.de do minis, J Xxvi.de biis qui cogut celebrari m loco interdicto uel ad audiendueuocantexcofcatosuel mterdidos uel phibenteis ne moniti exeant dc eft cafus papalis.extra de fen, exeo, grauis in cie. ff Xxvn.de bis q i terris fuis iponunt noua pedagia di ecafus papalis perpceffum curie. */Xxvui.de laycis recipientibus m cuna romana litteras domi pape de manu alicuius mfi ipfius pape uel bulla/ totyuelnuncu recipientis de manibus predi&oru &L eft cafus papalis. I N bRA,S CRIP TI.C AS VS.CO N CFR> MVNT.CLERICOS .E T.R ELI G IO / SOS.VT.PLVRIM V M.SC1LIC ET. * Xxix.de clericis & rehgiofis inducetibus ad uo/ uendu iurandu uelpmittendu de eligendo apud eos {epultura uel ut tam eleda ulterius no i mutet & eft cafus papalis.extra depe.cupientes m cie. ■ Xxx.de religio lis q abfqj fpeciah hcencia pprii facerdotis folepnizaret matrimofa autmiftraret lacramentueuchariftie uel extreme undionis & eft cafus papalis.extra de priui.incle.religiofu m Xxxi.de religiofis q excoicatos a cande ^bfolueret in cafibus ndcoceflis.aut abfoluerent a fentetits pftatuta fynodaliauel^umcialia ^mulgatts.aut abfoluerent a culpa & pena, extra de priuil. relign in cleft cafus papalis, *Xxxu.de iqfitoribus bereticoy qui odio gratia amore uel lucro cotra iu/ ft ictam di confcicnttaobmifermtcdtra quenpiam procedere uel ipfa berefitn alicui ip onerent quia { pediant officiu fuu extra de hercticis multorum i cie. «rXxxui.de medicantibus ,pfelTis qtranfeunt ad ah que ordinem monachalem excepto cartufia & recipientibus tales fcicnter:& eft excomuicatio papalis p lnftitutione martini qufti fadla coftatie & Xxxmi.de clericis fcienter fponte comunicati / bus excomumcatis a papa in diuinis & e papalis, fecundu bofti.Ifta tamen babetdubiu. .fXxxv de pticipatibus incrimine ppter quod aliquis eft ex r comunicatus aliqua prednftafji excdmuicationum extra de fcn.exco.fi concubine •«X xxvi.de bis qui abfoluut ab ahq preduftaru exfdmuicatonu citra fedem apoftolica pretet articulu mortis qui fi non fe reprefentet c| cicius poffut ei a quo poliunt de iure abfolui uel nonmittut g abfolutoereincidut in ea'demfentencia. extra de fen.exco.eosli.vi. ISTE.S VNT.EXCOMM VN1CA1IO/ N ES.A.QVIB VS.PO TEST.ABSOLVE/ RE.OR D IN A RI VS.I.D YOCES ANus Rima de uerberatibus clericos uel religio > fos&moniales feu manus iicietibus uio/ lentas feu temerarias fed leui miuria.uide de bac extra de fenexco.puemt,^ Secuda de bus ainnitutordiatioibusuel alienatiofbus fcifma / tiris facftis extra de fcifma.c.u «rTertia de biis qui ururpantdenouo uacantiu ecdefia^; monafterio^i 61 aliopioru loco^ cuftodiam feu guardia titulu aduocationis uel defenfionis que ,ppna n°mia patrona tustuel ipfoR: loco^ uacantium bo na occu pat uel tegalia.i.colleda que fit ratione tegis uel impatotis feu tributu regi debitum. ^Quarta de clericis uel monachis ipfo^ loco^ uacantiii q boc fieri ,pcurant Si hec cu priori habet extra de elec. generali li.vi.C^uita de bus q ab fecclefus uel pfois eccleiiafticis per fe uel p aliufuo nofeuel alieno pro plonis uel ,prebus quas no ca negotiationis deferunt uel deferri faciutfeu trafmtttiit aliquod pcdagium uelguidagiu folui faciut extra de Ce'fu. eccle.c.qq li.vi.«^$extade biis qut fecerit ftatuta cotra libertate ecclefie & q fcripferunt ea & q filt ptates cofules St redores &confiliarii locoruubi dicfta ftatuta feu etia confuetudmes edite funt uel leruate.& qui eafcruari fecerint.Si q in publicam forma redcgerintiudicataiuideextrade fen.exco. nouit.^7$eptimade redotibus ciuitatu facietibus exadiones indebitas m clericos uel m ecclefias fi poftqua fuerint moniti no defiftat.extra de imui» ecc.minus. <«f©daua debiisqabfolutioneababli qua excofcatione uel reuocationeeius aut fufpe , fionis uel etia interdidi extorquet per uim uel per metum.nccualet talis abfolutio.fed lcurnt noua excoicatio :extra dc bus que m abfoIu.li.vn^Mo na de bus q per aflaffinos.t.quofda infideles q ex falfis fu is opinionibus de facili mittebant ad occi dendii chnftianos.inferftci fecerint uel madauerft xpianu aliquem etia fi mors non fuerit fubfecuta &de rcep tuoribus Si defefonbus Si occultatoribus eoyi extra de bomfcujp hamam li.vi,<1ZJeama de poteftatibus capitaneis redoribus confulibusm/ dicibus & cofiharus & alus officialibus q ftatuu faciut feribunt uel didat per que quis copellatur i oluere ufuras uel folutas no repetef extra de ufu« ex graui in clc. ndecima de biis q mdicat fe / cundu ftatnta predida.& q habet fup hoc potefta tenifi lplaffatutadeleueunt aut fiea prefupferit obferuarc extra de ufuris cxgraui.sncle. -ffXu.dc biis qui occafione fnfe late excofcationis fufpen^ fionis uelfterdidi dant licentiagrauandi eos qui tulenltea uelfuosin pfonis uel rebus hic tamen cafus efl epifcopalis ufqj ad duos menfes ab fcur/ fio ne fnfe exinde papalis extra de fcn*exco.qcuqj li.vi. ^Xiii.de bus quiconcedutreprefalias cotra pfonas ecclefiaflicas fpaliter uel generaliter extra dc fiuriis & damp.datoietft pignerationes Xuvi.ff Xmude redoribus feculanbus uel qbufcuqj offici ahbuseo^quicognofcutdecrimfe bcrefis.& aut captos liberaret uel diocefano^ uel fqfito;p officiu spedirent extra de bereticis. c.ut mquifitionts. w, Xv.de biis q fcienter cotrahut matrimoniu f era^ dibus affinitatis uel cofanguf tatis phlbitis uel cu monialibus cotrahentes (pfeifis.extra de cofang • & affi.in cie, ales in elediombus abbatiffe nifi abitmeat ab biis per que poffet i' eis difcordia oriri uel nutriri extra de el ecwndig,li.yi, ftatuimus, qXxur.de biis qui procura't conferuatores dati fe intromittut de biis que non licent.i,dc aliis q de mamfeftis nurus & uiolentiis,extra de offi.deleg. ftatuimus li.yi. W • tfXxiiii*de biis qui grauat clericos uel perfonas Mias ecclefiafticas ad quas fpedat eledio ,p ep q, rogati feu alias fdudi eu pro quo rogabant feu i ducebat eligere noluerut.uel cofanguineos eorum aut lpfas ccclefias feu loca beneficus uel aliis fpo / liando feu liufte pfequendo. extra de elec. fciant cundt. «rXxv.de biis qloquntfecretcuel mittuC feriptura uel nunctu alicui cardinali quando funt reclufi occafione eledionispape. extra de cie,ubi juculum li.vt, ^xxvude dominis redoribus 6£ of / ficialibus q fmmente dudaeledione non feruareC lpfam cofuetudine ubipiculu» ^Xxvii.de eledo / nbus regiminis urbis romane 8C de eledioc.Si de fautoribus q fecerunt cotra cdfhtutione fup boc fadadeelec.fundameta. OCxviu.de magdtris & fcolaribus tradatibus cu aliquo Ciue bonon.de co dudione bofpicu m rcqfitis mqlints nifi tempus edduedionis fuerit elapfum. extra de loca.c.exre / fcriptis.^Xxix.dedodortbus fiue magiltris qui fcienter illos religiofos qdimiferut babttu docet leges uel phifica. extra de cle.uel mo.utpiculofa li.vi.ftXxx.de dominis teporahbus uelredoribus q nb fecerint obferuarieaque ftatuut cotra ifecu tores cardinaliu feu alicuius de fafliaeoiy uelpape extta de peis felicis li.vi. w Xxxi.de biis q ipediuC utUtatores monjaliu uel canonico^ fi moniti non defiftant.extra de fta.mo*attentes in cie. ^Xxxii. de ipugnatibuslitteras pape ante in coronatione eius \ extrauagati xi.^Cxxui.de qbufda mulieibus que beghtWuuIgariter dicut'&de reltgicfis fcve/ tibus eas in il!oftatu.& erant ifie certum habitum afiumetes rullt obedientia ,pmittetes nec tenuclV antes ppriis .nec regula' habentes.licct i qbufdsm reiigtoiis fpecialiter adherent. extra de hercti, ad noftru.nec ltelitgant lub hoc noie ille que etiam L eghme uel ueflite dicut' de penitecia beati dnict ut patet l declaratione lo.xxu,6£ ide dicit de terto ordine beati francifci.Immo exillaclemetina ui/ dentur dide beghine ibi excoicate que habe't illos ertetes ibi pofuosqcum fapiat herefim eet.hodie papalis cdtra tales, f7Xxxtiii.debiis q abfoluti ab txcttnuicatide ,ppd periculu mortis uel aliquod tmpeotmetum no reprefentat feq cictus comede pellunt eia quo debeant abfolui qa reincidut in eadem fniam.extrade fe'.exco.cos.fXxxv.de hns q abfoluut a fece apoftclica uel legatis 6i i lugitur cisq, fe teprelcntet ordinariis uel alus fufcepturi ab ets penitenua.uel pafiis iiuria',feu eis quibus ouligati (ut fatiffaciattfi hoc no faciut cii primo comode pctennt.refcidunt f eade fnfam.ut i ded c.eos. 4 Xxxvi.de pticipatibus cu excoicato i crtb rufe ,ppter quodeft excofcatus dado ei auxilium ccfiltu uel fauore.extra de fen.exco.ficoncubine, s Xxxvii.de hus q cotumaciteraflererentRo.ee/ clefia noeeeaput oim ecclefia^ nec ct tanq capiti obediendu di.xix.nulli fas, iNFRAlSCEJPIE^XCOMMVNr ICA/ TIONE£|£O^CE^ NTjgLERICos E T.R.ELIGIO S O S(P RIM A.T A ME N Tl T'|S E C V N D METiaMI£A-Y c ° ^ . "Xxxvm.de illis q i cimiterits fepeliut corpora i tctdi&ou x cafibus no coceffis a ture extra e epu eos 1 cie. f^xxxix.de illis q excomuicatos pu icc uel nominatim intetdidos ufuratios mamteitos fcieter fepeliut, ut m dibto.oeosde fepuL*Xi.ae clericis qmanifefhs ufurariis ad exercendu fenus domos locat uel alio titulo cocedunt extra de ufu. \ cle.fXb.de eo q no eledlus a duabus ptious car/ dinahu fe gerit p papa.extra deelec. licet, « Xlu . de monachis & canonicis regularibus archidyaco/ mb js dccafs prepofitis plebanis catoribus 8i aliis clericis pfonatus habentibus aut etia qbufcumqj prefbitcris q audiunt leges uel phifica. extra ne clc.ncl mo.magnoperc. fTXliii.de clericis in factis coftitutis q cotrahiit mattimoniu de fabto. extra de cbfag.St affueos i' ckfBTE.^E.SBQuuf cocernut folos religiofos,fXliin.de religiofis p> / feffis q temere ubiqj habitu religionis dimittunt, extranecle.uelmo.utpiculofu li.vi.fXlv.de re/ ligtofis q accedut ad ftudia mft a fuis prelatis cum coiilio maior ptiscouentusfibiltcetia fit ccicefla uide in pred1blo.cf7Xlvi.de religiofis q decimas ecclefus debitas fibi apropriat uel ufurpat fiue qa no pmittiit folui ecclefus decimas de animalibus {amiharui &C fuoty paltoiy uelalio^ xmlfcetiu ipfa antmaha gregibus eoiy.Et tales fi no habent admiy mftratioes Si beneficia funt cxcoicatufi babetfut fufpenfi.mfi requifiti defuerint ir.fsa irenfem extra de deci.religiofi.i cie. ^Xlvmdemonachis & canonicis regularibus o no habet admiftratcne & ad curias principu fine lictcia fuo^ prelatoru ieccferuf.ut dapnum aliquediferatfuis prelatis aut monaReriis extrade flatu mo.ne in agro i c!c . ^■Xlviu.de monachis q ifra fepta mofteru fine U Cenaaarma tenet.ut in dido, c.ne in agro.f^Iix* de lehgioiis & momalibus ,pfefl.ts q uel que ccn / trabutmatnmoniu defadoextrade c6la\& affi . eos in de, ^L.de iqfitoribus bereticoi^q pretex/ tu officii teqfinonlsquibufms mois illicitispecu> cuma extorquet uel fcieter bona ecdefia^obdeli/ dum clerico^ fifco ecclefie applicat, nec poliunt abfolui mfi qbus extcrferint plene fatrffecerit de pecur.iaxle bcreti.uoletes in cle, in excoicatiombus qua fiunt ab boieftuca ture regulariter ndpoteft quis abfolui nifia luo exeo, manicatote uel babente plenaria iurildidionem fup eum afupiorifuo mfiin articulo mortis. Ite nota q? fratres predscato^i & etia qui uellet recipi in fratres poffut abfolui a prelatis lpflus ordinis a fc-ntecus & interdidis latis ab bofe&etiama ture falte ab illis quo^. abfolufio epifcopo fiue dioce/ fano referuat. (J)ue fit forma abfolutioms ab ex / cdmumcatidcminori.nota.f.formaabfolutlois ab excomumcarioneminori beceft. - Egoabfoluote a uinculo excommunicationis qua mcutrifli ptici pando cuexcomunicatisincafu non concelio in loquela uel cibo uel buiufmoi & reftituo te fadhs factametis ecclefiedeun nomine patris &filii& & £f iri tus fandi amcn.fJ^VE.S IT. FO R M A AdSOLVTION IS.AB.EXCOMMVNI/ E. A i IO N E.M AI ORI. & debeat modus OLleiuanncta uid elice t. Abfoluedo ab cxccicatio/ One maiori debet primo ab eo exigi luramenru ut '*[.mtet liaie tr.adatis uclefie que.f» flbi fiant ab atioluetc p> tah materja & cetera.Qvo fade debeC heundo iiDt imponi liue fieri mandata ronabilia ut.i.latiftaciat ei quelefit uel dapniftcauit fi pot quado buicr eflet excofcatus & precipueeft fibi miungedu ne uenut amplius contra illu canone puta ii luerit excofcatus jpptcr Ucrberatiotie cie / rici non aplius uerberet. tertio exutus i humeris debet utrberari abfoluedus uirgis uel baculo dlce doplalmos.Mifcrere mei deus & cetera: uel.aliu penitencialcm ad quemlibet uetfum dando unu ictum poflea fubiungit. Pater nofter cumuet/ fibus .Saluum fac & cetera dominus uobifcum & cerera.CDremus deus cui ppriu & mutando de illa oratione qa ubi dicit delido^ cathena dicatexcoi cationis fenteciaconftringitmiferatio 5i cetera p chnftu& cetera. IDcmu quarto abfoluat qui het fupboc poteftate dicendo ficaudoritate oipote> tis dei 6i beato^ apoftolo^ petri & pauli & talis a quo.f.babet audoruate mihi ccmmifla ego abfol uo te a ufculo excoicationisquaincurnfti pptet tale calum exponendo & fi pluribus lentencus eet ligatus firgulas exprimat addendo & reftituo • te Uncus facumetis Ccdefie &ccmumtati & unitati fidelm in nofe.Poftea abfoluat a fentenciis fyno dahbus {i quas incumftet fi babet fup boc licecra 6/, auctoritatem a diocefano uelmittat eu ad cpi / copd fuu & abfoluat ficuti fupra notatum el * Q^uauis ifta forma fupertus pofitai abioluenao ab excdmunicatioe maiori fine magna cau a non debeat pretermitti tame fi fecus fieret babet poteftate abfoluedi puta fi ftmplicit diceret cgoabfoluoab excomumcatoe intendere pet boc abfoluere eft abfolutus quo ad excomuicationeni etii fi boc fieret p clericu non facerdotem dum no babeat iurifdicftioneluper illu dc ille no»n ut cafus referuatusalteri 8d boc fecnndu cdmune opinioem ^TForma abfolutionis peccato^, &C qd (it de necef/ fitate ipfius & qd ad bene effe 6t modus ipfius ab folutionis uide in fine# * Forma etia abfolutionisi excomunicationis minoris quado fit ad cautelam ibidem. INCIPIVNTJNTERRO GATIONES peccatorii & notaq? ubieuq? papalis ponit ibi ex/ comumcatiois fniacuius abfolutio pape referuat ubi uero poft" epifeopi abfolutio illius diocefano referuat", Si occultc abftulit re aliena fid alterius fiue a parentibus uel a marito uel a magiftro uel a focio uel extraneo* Sliuenta aliena fibi retinuit $1 depofito fibi fadoufus eft co'trauoluntate de ponentis. £1 pignore ufus eft ad lui luc^. S&ico/ modato ufus eft ad aliud qquod fibi fuerat como datu» Si cupoftet fuutn babeteliue rebabere p iiia iudidi clam p fc abftulitab alio detentum* t.R API N A.| rapuit rem aliena p uiole / tia manifeftam» fuit pirata uel uiolentarius innauibus talm exercensgubernatioms ofiicium $ t predatus eftromipctas eutesad urbe uel tedett tes* f Si ptedatus eft portantes neceflana ad ufu curie fiue ad curia. $ i predatus eft iniufto bello ecclefias uel quos non potuit de quo mfra i fecu* oa pte.c*de domtms. $»i fuit pticepsalicuius ra * pine uel da'pmficatiois tuffo coftho adulatione receptatione confenfu coopatione taciturnitate no maifeftando non obftando mfra in pte prima in/c,de rapina* $1 comedit uel emit uel accepit per donu aliquid de iapma*f £i inuafttueloccu pamt tcaas ecclefie l.c.de dominis* $i predatus eft nufto bello amicos uel amicos,J»i fecit efira/ t ione loci facri & fi fuit denuciatus uel no, f Si fecit incendium loci lacn uel religiofi St fi fuit de , nuciatusuelno locietiand facri pipter quod fuit cxcoicatus uide mfra. $t fecit ftatuta cdtra libes tate ecclefie. Si legata facla ecdefiis non dedit & alia bona uel tura ipfo^ retinuit. Si abftulit re facra de loco facro, St ufutpamt de nouo tufio/ dia uel guardia que funt nofa patronatus uacattu monafterio^ uel ecdefiagi uel alio^jpto^ locorum $i ufurpauttbona uacatia locoru predido^. $i fueut faliariuslittera^papahum. Si lbicorrexit aliqd q fi uiciofe fcriptu. Si fuit falfanus littera^ aiioy prela togt & m multis locis eft exccmuicatio fynodalis:, fi fuit falfarius ithumero^telUaxeto ru Se buioi & tenet ad fatifiattone olm aptiorum fi fuit falfarius figidoip domxo^ lue . ©EiFRAVD VLENTiA.jf ^ uendiditrem plus lufto precio Icienter &C quatumli l^n°ra fedppedens pofteano iuppleuttt ! uemi tufto precio taeter «i quatui• fi comUlt tr m fubftatia rei-puta uedendo aquatum umum p puro raprma carne p caftrato 6c bmoiUi coimUt fraudem f quatitate nodando mita metutam e diminuta' aduertens: • fu qualitate uendendo te defetf uofa o fana non minuedo de precto mtra.c de fraudulentia: - fi ufus eftfalfis monetis Sdici / enter: fi tenuit falfas mefuras Lcietel Si quantum - fi fecit pactu cum alus ut uendat omnes uno precio: - fiferuietibus fibi retinuit ueldiftulit lol utre: - ft locado domos uel agtos plus tufto rcepit fi coducedo aialta male ttadauu ex malicia uel neolr entia uel non foluendo luftd Si tpede bito fflocauit .Talia uel aliam rem noxiam icienter « malidofe.1 E)E*VSVRAJ fi eomifit ulura mete quauis nihil acceperit: «fimutuauit pecunia u-uitf ualia principaliter utmde reciperet aliquam utilitatem infra.c.de ufura: • fi pttnaciter afleruit ufuram non eiTe peccatu: - fi depofuit pecunias apud mercatores uel aliquid cu mtetione recipie t altqd frudus principaliter'• fi uedidit p us iu o precto qa ratione dilationis: • fi emit minus iu o precio quia ante foluit q rem receperit; • fi emit fridus ante rccolledianemmusiuftc precio cum tame no efiet uetilimile qpofiet inde pdere. St emit ai alia que credebat ueditore no habere & lo / cauitea fibi,p certo precio anuatim,* fi emit pol • lefiiones ad uita uel frudus aut redditus anuaks ad certu tempus minus mfto precio coputato etia dubio, • $i jura credita alicuius emit mmusmfto precion.data quatitatefolu ex hoc emit qa ante dat* • Sxmutuauitaccipiedo gpignoreqd mobu leuel smobile cuius ufu frudus recipit ,p n ortuo Si accepit qs dotem uxoris ab eo que iciebat uel dubitabat oia lua tre de ufuris & rapinis. - Si talis uxor mortuo uiro retinet ftbt tales dotes; fi uxor uel de familia etusq no de rapinis &. uluris uiuit cum fit fcorrigibilis i fra,d,c.de ufura, $i uidua quoufqj recipiat dotes fuas ab heredibus aliquid recipit qi emolumentis lpfius dotis; udetur pe' cumam mercatoribus uel artificibus faluo tamen capitali & fi lucret" aliqddent fecudu dilcretlone fua. $1 intendebat etia pciperefiue pticiparede dampno fed hoc non exprellit-led uoluit itirume tum de mutuo, £1 facttnscu aliquo locietatem fociommus luflo dedit uel fecit contradus ulura/ rtos, Si dedit animalia f focida ad capitale laluu fi infocidam babuitminus piculi & pius luendas 5 2ccipies uel ecouerfo.ai animalia que fmtparia. Si quia mutuauit laboratori exegit plusdefru / du terre etia feruitiu eius & animaliu, • $i emit iura que quis habebat in coitatibus ex preftanttis folutis ut fit florent te-» $i fuit confultor ucl me/ diatot uelfocius m ufura. Si fecit uel heri fecit nomine alieno ut tutor Si buioi. • fipteftitlt con / filium ac audoritatem. uelpreceptu alicut coftati ut fenus exerceret. > fi mutuauituiuratio nonba benti mfi de ufuris rp ca turpi. Si accepit mutuo dando ufuras finecaufa neceffatta uel conabili uel ab coqui alias no erat fenerariusi • f>i ieruiuituiu. raiiis m illo tempore.. fi fecit uel fccipltt uei dn dauit ftatuta per que quis copellat foluere ufuras sut folutas non repeteres • fi ludicauit fecundum ea ueldelert non lecitfi potuit- * Si publiCu utu/ rarium in loco lacto fepeituit uel ad lepulturam aflociauit.ipE.T V RP I.L V CRO./ SSimilit uel portauitferru uel fpugnamenta ueletia uicTSualia uel mercimonia ad terras foldam fubied as.Si fup boededit confiliu uel fauore- * fi fecit iflrumetu fcientet in cotradus ufurarios: ■ sifecituel uendi dit artificialia quc^ ufus eut plurimu ad mortale ut taxillos 8i cattas 8i buioi:- si ornameta multu uana & fupflua mulie^ fecit.« Si acqfiuit p fornir catione fcdomia& buioi & a qbus: . Ii pricipalit $ tali lucro affefit ad turpia imudia & buioi. ■ Si mercator \ negociado roflituit fine uel imoderatu querit luctu:. fi i locofacro uel in diebus fefliuis uedidit: • ti tpemefliu uel uidemia^ emit ut uen deret carius alio tpemereex auancia; * b accepit pecunia ob eligedu abque ad dignitate tpalem feu officiu feculare., IDE.LVDO. Si ex auaricta lufit adaliqueludu. Hiisquatuor ffra fcriptis caliaus tenet ad reftitutioem, $1 decepit ad reP.itutdem tenetX» ufcit ab eo qaliano potuit alieare puta fi lio failias ..$1 ufcit adludu alee ei que traxit ad ludu alias no lufuiji. ■ fi nircitubi no uiuttutle/ gibus ipialibus uel flatura phibetibus ludd ron arrogatis p cotraria confuetudine, - fi ufcit i altis locis uel i ecckfns, * fi f ludis blaphemauit 6c ce biis q fequut ludu.iPE SYMON1A.J ?i dedit ali qd uel pmilitcu effeduut obtineret aliq gratia Siiufticia bulla in curia romana,ultra taxaciones ibi fadas. • siulus e fcientet talibus fle obtentis, fi i aliis etia locis dedit aliqd quod precio poflit extimari p ordie dado fuo cofanguineo uelafco . S i deditp Deneficio obtinendo uel prelatura uel officio ecdefiaftico p fe uel pro aliquo alio. * Si accepit aliqd ut eet f boc mediator uel preces por* rigeret uel prefentaret: si porrexit preces carnales p aliquo ordinado uel beneficiado uelpreficffdo Si fecit obfequ tpale pricipalit ad boc coTeque / dut • Ii pronus exiftes p pecunia prefentauit ffli/ tuedu: * simifitinmonafteriufiha fuauel alias padide pada de dote dada monafterio, siuedicsit cappella qua buit f alia ecclefia. Si emit talia uel ufus pronatus j> fe, fi emit uel uedidit fepultura u.locui facy fepulture deputatu uel officiu fepul ture: . fi dedit aliquod tpale p aliquo facrameflo babedo aut preciu eius ut baptifmo cofirmatide &buioii Si emit uafa facta puta calices & buioi no edflata; ■ ^H.INH V M ANITATE. / Si non fubueft paupibus in extrema neceilitate coftitutis ru bret fupfluu.Si idieetiis uariispfcnat>fr°'no' tis no fubuext 6d fino i extrea neceilitate cu bret fupfluu ; fi puellis ex idigetia p fututis apntious uel ale no fubuenit ut potuit fecudu iuu P°iie • Si filios lllegittimos no aluit feci ad bolpttale mu fit u el alias dereliqt. * St filiis uel failie fue in ne t celTarns fecudu ftatu fuu no puidit ex tenacitate. Siparetesegetes no aluit aut p poiTeno - ubue-c uel altas eos f tpalibus male ttaclauitist alus ppm qs idigettbus p pofiend fubuenit* ■ fi paupibus dadafibt retinuit uel pentibus luis no ldtgettbus diftrtbuittfi de arte fua idigctes nc nuit i; t medt cus i mededo paupibus,Si aduocatus p caufispau perum non aduocauit gratisdt lurifpeutus pau, peribus gratis non confuluit. » arom alarius medicinas pauperibus non ualentibus [oluerecu polTet no dedit-.fi fdifcreteda'do elimoLmas non i dtgetibusdediti stets abutetibus elimoltnas fecit Si mifetiis boim nd eft copadus «inonpotuit ad luuare* ^E.PRODlliOK Ei fi perdidit ci tatem uelcafhji inferedode dominis fuis. hi prodidit alique dado \ maibus immicoif fuo^: fi pdidit le cretu domini fuifimico* • Si ualallus exiftet non feruauit domio fuo fidelitate i bus fex.f. incolu , metutu boneftu utile facile poflTibile& ecouerio dominus tenet uafallo. Sialiqdfibi di&u feceto uel quod plus eftfub figillo cofeffiots no reuela ) dum maifeflauit., DEJNQVIETVDINEJ. nimis follicitais fuit erga temporalia acquirenda uel coferuada ibi fine fuu cdftituendo. Si nimiu fiudium pofuit.itaq fpiritualia neglexerit & pre cipue cum per boc neceffaria ad falute dimifif.fr expua cofidentia de deo nimis anxius fuit fit folli' citus erga teporalia.j DE.lNiVSTICiA. fi fuit acceptor perfona^ dado ofiiciu uel benefiou no dignioribus fed magis ratoeconfanguinitatis uel alterius refpedtus non pti nentis ad re: ■ £1 pofitus ad diftnbuedum aliquid ut elemofmas uel ex te / lhmento uel alio modo fecundum iufticiam n0n dillribuit.Si noniufte fpofuit colledas.fed gratia uel odio alicuj nimis uel plus impofuit* i ©E. AV ARi UA.f $i clefiderauit fecunciu rationem rem aliena & per quem modu puta furtu ufurani rapina &c buioi: fi nimis dilexit etia lufle acqftta prepones amorem lpfou amori diumo: fi nimis dilexit teporaha & fi fupra deu. IjDE.P R O DI/ non eft paratus fubuenireei f magna nece {litate jfi iratus defiderauit notabilem alii pximo fed non animo deliberato:< fi exrixadefiderauitpuu nocumetu alteri ut puerifolent facete^Si correxit failiam uel difcipulos cum ira & quanta,40 E.FI LI A/ BVS.lREJNDlGNATlO.fS i idig natus cotra alique efl ita q> male eum uidere potuit uel audir de eo reputansindignu quod fibi difplicuit.lfi ex hoc retinuit fibi loquelam uel p aha figna oftedit indignatione.( fi petenti uenia de iiuria& parato fatrff acere no' cft eireconciliatus#fTVMOR^ft excogitauit diuerfas uiasSd modos fe uindicandi multu in buioi mente' fua occupans,^ CLAMOR 4fSi ex ira exclamauit cotra aliquem inordinate & co fu fe ^CQN T V MELI A») Si alteri dixit uer ba cotumeliofa aio miuriandi & non refiRenti fibi fubito* CONVITIVMr fi dixit uerba COUl / ciofa.f.iportantia defedius naturales uel tepales 6C qualia uerba, J fi dixit uerba cotumeliofa failie fue ultra debitum rationis & fine ca corredionis, f B LASPHJEMIA. fi blafphemamt feu maledixit uerbis aduertenter deu uel fandos&qbus uerbis. iSi maledixit alique tmprecans ei afo deliberato malii teporale uel fpiritualenotabile.fimaledixit diem uel boram fue natiuitatis * rsi maledixit animas defundoyC si maledixit pentes & fi aio deliberato uel no uel fi in facie maledixit p modu iniune. Si maledixit dyabolu uelnominauit ex ita. fi ex ira maledixit creaturas irrationabiles , RIXA^ Si rixatus fuit cu aliquo ex ira pcuties & lcipies rixa uel le defendens.) Si rixiado mu/ tilauituel uuluerauir: I Cicx ira alique icarcera/ uit uel in aliquo loco claufif. f fi ex ira (e ipfump cuffit&quitum. SSicornqens familia uerberibus exceffit debitu modu & qua"tu: ifi pcuffit rehgiofu uel religiofa fiuemoniale liuria enormijfi pcuffit alique predidto^ uel iiecit temerarias 'uel uioletas manusetialeuiffima iiuna etiam fi haberet tatum prima tofura.rff Si recepit uel claufit uel expulit ex iniuria alique predibloiy.» fi mandauit uel coti/ fulutt uel cooperatus e nofe alieo uel pprio fadlu uel gratu babuit talia fieri cotra alique predido^-*fSi rixatus cft in loco facro & fi ex ira fanguine ibide fudit: i fi extraxit aliquem per uiolentia de loco facro uel cepit ibide uel extrahi uel capi fecit. J5EDICIO, Si fedicione fecit i populo prfcipias eamifi fecura‘s facientefeditioneminiufiej/fi fuit pcialis uel alicuius fede in aliqua coitate I tedens per fas & nefas ptecdtraria Iedere, jfi dedit opam ad expellendu aliquem de ciuitate ratione ptis uel alias fiufte.Si ipediuit liulte ut no poffit reuerti ad ciuitate./ Siifecutusalique cardinale boffilit Si bandiuit aliquem pontifice uel banniri fecit, fi fuper boc dedit auxilium uel fauorem.# DE. HOMICIDIO. Si defiderauit aliquem occidere an? mo deliberato & fi no fit fecutus efiec3us& cl ifitenctoeifi defideramt de libertate morte pentu uel alterius rp cofequendo aliquo defidcrio fuo# ISi uoluit fe occidere 6c qua ex caufa J Si tcidit uel icidi fecit corpus alicuius defundi p) oflibus traf> feredis:fi interfici fecit aliquem per afTeflTiucs uel boc madauit & mors fecuta non fuit*J fi iterfecit maritu alicuius mulier ut fic eam. baberct i uxotc &c ecduerfo de muliere* f fi aiatum puerperium m uentre uel extra interfecit;si ftudiofe^pcurauit ab crlum &£ fi erat aiatum uel inaiatu.f Si medicus deait ad boc medicina uel aliter inflruxiufSi aro matarius uel alius ad boc eo operatus eft* j fi uir ucrberido uxorem immoderate eam abortu fecit Si mulier ex multo labore babito aborfa eft & fi . negligentia & ftudiofe fecit: f fi mater uel nutrix tenendo filiu f ledo oppreffit.J fi babens officiu fed ufurparedniacionts codempnauit aliquem ad morte uel admutilatoemlfi bensptatefup butci codempnauit i nocentem fcientet Qi mahcio feJ Ci fdens 1 nocentia rei ccuidi no iuuit ut potuit* ] fi malefadore' code:pnauit no feruato ordie iudict/ ano li extra iudtciu uolutarie ltcrfecitlS i ad boc aliquem iuuit uel coopertus eft. I fi condiit boi . cicjiucaluale&Jquomoifi aggrediede fe ftfecit uel occidit& q ex caufa; fli aliqd aliud ubi fit piculii mortis Cotingibtle fatis &freque'ter. IDE.GVLA.| fi fregit ieiuniu ab ecdefia coft itutn & qua ex ca & quod, f fi nimis co'medit & quantti excellit. Si ac crapula incurrit ifitmitdie*f Si commedit uel bibit que f it>i cognouit nocere ♦ A VIX E. Si commedit cibos nimis delicatos ultra Cud ccncfiti/ onem uel necelTitatet fi comedit uel bibit mulru nutritiua uel calida jp.uocatia ad luxuria & d hac excaufa* RUDENTE R. fi comedit uel bibit nimia auiditate gule:fi commedit uel bibit nimia uelocitate uel capacitate pptergulam,*Si ex dele datibe comedit cibos uetitos uel noxios.fiauidi / tate gule dimifitofficiu ecclefie uel fpirituale. ISTVPIOSE: fi preparauit fibi uel prepari fecit cibos cum nimia diligentia & uarietate,'Si freque tauit tabernas fine necdlitate.* 'fimultucogltautt 6i fludiu adhibuit addelediadum gulam.fi iduxit alios precipue luuenes ddbuioi loca gulofafPRO > PbRE. J$i comedit uel bibit ante uel extra bora confueta fine ca rationabili. /Si diebus ieiunioru rumis notabiliter commedit ante nona fine caufa urgente.^Si diebus feftmis comedit anteq uadat ad ecclefiam fine idigentia:J fi diebus ieiuniorum infero fumpfit nimis eledtuariis uel confedlioibus 6c huioi^S?tempore quadragefime carnes uel la, dticima fine neceffitate commedit. fiifextis feriis uel fabbato ubi no' conlueuituel ieiumis ecclefie carnes comedit. ffl ladicinia in teiuniis ecclefie ubi non confueuit comedit extra quadragclimam. /EBRIETAS; fi bibit ufep ebrietatem fcieter uel non. I fi alteri dedit uinu uel aliud adinebriadu fludiofe.^Si caufa medicine uel ad inducendum fompnu bibit uel alteri dedit ad inebriandum* f®E. FILIABVS,GVLE,EBETVDO, fi ex ujot clinata commeftione & potus fuit nimis groflus^ «imeptus ad confiderandu fpmtualia ad confide tandntn & orandu & bu i di 41N EPT A.LET1CIA-f Si nimis letus st difiolutus fuit i rifibus &■ :alti? Ieuitatibus corporis. jM VLTILOQ VlVlVb. St fuit multa loquax quod folet fleri poft comefti. onem couiuioi^ & huioi.^fS C V R I L1 TAS.fi fecit atftus ueigeflus imorigetatos St ,puocatiuoS ad luxuna^flMMVNDIClA. fi fuit imudus i commedendo immunde uel euomedo iludicfe ut pluscommedere poilctJfPOLLVTiQ .fi fuit pollutus m fomms & qua ex caufa,& fuit cctetus in buiufmodi dc^pter quid.4DE,ACCiDlA . fi babuit tnhitiam &. tediu cptrandibonu fiue boa ad que tenebatur fecudu ratione uel fenfuslitate fi cum tedto &. tufUcia ftetit ad orandum audiedu ofiiciumpiedicationes & buioi: I {{ex morte ftbi cari ueldampnis& tnbulatiofbus fumpfitnimia trtfticiam: I fi exbuci tnfticiadimifit aliquane , cellaria fibi ad falutem ut audire mifiam &, buioi, fi ex buiufmodi trifhcia penituiteu bene feciffe^ it ex buioi^pponit amplius non bene faceresfi ex lapfu in peccatu ita triftatur incurrit tedsu bene operandi &quafi diffidentia, negligentia aliqua proles fine baptifmo mortua e Si quomo* j fi fuit negligens ad recipiendug fe uel ad ,pcurandu familie 1 ue facramentu cd fitmatioi s fi non confirmatus alique tenmt uelaliquam.4 fi pluries fe uel fuos fecit baptizare uelconfirma/ ri* ficelebrauit fefla illitutaab ecclefia abflinedo a manualibus exercmis&uacadodimsi lfi diebus fefhuis precipue dnfcis non audiuit miffam. < si diebus feftiuis emit uel uendidit fine necelTitate & quare & quantum.^ NOTA q? m lftis quatuoc cafibus fruediate fequentibus oportet coteflione iterare fecundu omnes dodrorcs, ( ft i confeflione p eumfacla aduertenter aliquod mortale dimifit. 1 pemtencia nundam fibi no adipleuit di Cie eius ^iitus.ff, confefforem ftmplicem & gtoffum QC i-ufticientem agnofcens cu tamen cafus cdifliciles haberet; »fi ei coteffus eft q non habebat audorita temabfoluedi uel qa erat excoicatus uel fufpefus kimiliter bcc calu fequenti fmediate eft cofeflio iteranda fecundu peti* de palude in uu.Sd q? non e aotolutus «Se tutius eft iterare cdfeflionem: / fi ex iitens exeo i catus exeo fcatione qua necipfeneccd/ reflor agnouitablolutus e.fimilit' i cafu fmediate iequeritr oportet tbfeffronem iterare.ffi fide Con/ teftus eft dicens fe deoibus peniferemortalibuscu proponeret f aliquo remanere,|In hoc etiam cafu lequtti tutius eft cdfeflionem iterare. $i fcdtfitus conieftus eft dicens tame peccata fua ofa & ipfatrt etiam difpofttioe'm fuam.Sr non fuit cofeffus ad mmus femel m anno,St familia fuam no i duxit ad hoc quantum potuitfed neglexit admonere acf huioi^Si recolens alicp mortale comiflnm no huic xtencionem& ^ppofitum confitendi tempore fuo lod fuit cotentus commiflffeifi no coicauitfemel In annoi^TTnon cofcauit leiunus exiftens; |ficd, muicauit cu cofcietia alicuius mortalis,fi cofcauit Cum abquo mortali de quo erat contritus fed non cofeiiusetid fi habuit copiamrconfeflb^;<31 cum mortaliaccefut ad eoiorem tamen ncn coctiQtfit ex difcufiioneconfcietie fue,$i mdeuote coicaUlt mentedifrradta.fi mteLeicnter fe babutciica fc / eram entu uel in fufcipiedo uel poft fubito expu/ endo uel no oractont uacadc.Si excoicatusmaioff uel minori excoicaticne accefiit ad facramentLm fi. pticipauit in diuinis cum excoicatis nominatitn. ab bomine uelexccmunicatis aiure& dcnuciatts p pielatu uel excoicatis p imedtionem manuu ui / oknta mpfonam ecdefiaftica fiue reWfam.lSi ptiapauit cu predidus in Icquedo commededo 8C buioun calibus ncn ccceffis &qua ex caufa De luxuria queic. ^ORNlCATiO . ii cognouit aliquam mulierem carnalittr .foluta ipfe lolutus exili ens ut meretrice uiduafc buldi. Si tenuit cd/ cntinam & quanto tempore. «STVPRVM : Si uirginem defiorauit extra mattimoniu: fi talem leduxitpmittendo eam ducere in uxore'. 4|AD / ^Lfi K.1VIvf. fi cognouit uxorem alicuius. ^RAPTV§.fimplex.fi uirgini ueinupteuel alten uiolentiajtulitcdtra uoIuntateparentui|[nceflus« $1 ccgfaguinea cognouit & I quo gradu uel affine it coglanguinea uel attmem f matrimomu duxit kienter: jfi cum monialt pfeffa fctcnter cdtraxit fi comatre uel relig.ofam pfeffam fcienter Carna, liter cognouit.Si f llulpirituale qua ad baptifmu uti ad eo fumationem tenuit carnaliter cognouit. fi coiugatus exiftens aliquod predidorumffcit,fi mulier cognofci fe fecit uel promtfit a clerico uel religiofo uclconfangumeo uel affini.* CONTRa naturam.Si cognomt muliere extra uas debitum. ^QMIA, ft opus fodomiticu cu mafculis egit Si femina cum feminis tale quid egeiit^bES TT, AL.rTAS.Si cu aliqua beftia turpe quid egent: U uxorem uel alia' muliere cognouerit di fi no extra uas tame modo idebito 3i quare: ^fi uxorem uel aliamcognouit tepore menltrucrum.fi tetigit uel ofculatus eft extra matrimo niti aliqua uel boc per mifit circa fe fieri ex libidie; I li fuit mediator it aliquos adluxumm:fi docuit aliquos turpia agere ft induxit alios uel affociauit ad meretrices uel ad alia turpia agenda* fi pmifu i domo fua talla lien uel uidens buioi nonimpediuit ut potuit: fi alqd turpe in loco facro pegit &i mquo: ifi tempore fe / fliuo predidaegitJSiafpcxit mulierem uel utrum fixe di ltbidmofeifi in aliqua fpecialiter pmocatus eft 8c quanto tempore fi ecdeliis: {fi dixit uetba turpia ad mducedulibidmetfi fecit uel dixit aliqd turpepublice mdudiuu adluxuria: < fi babuitco gitauones deliberatas ad comittendum aliquod opus carnaleSdn quafpecic.f.formcatlonis aduft teni.fi babuit deledatione morofa i cogitationi / bus turpibus: 4 ft coiunx coiugi negauir debitu 6i quare; fi principaliter caufa deledationns utitur actu ediugaii fle fi extra limites matrimonii fertur eius mtencio.fi in ad ucoiugalicum alio uel alia appetut talia agere. 4 fi zelotipus fuit alterius ait ft fo'p lalia fregit fine caufa legittima: ft poftuotu ftmplicitef cdtraxit di confuma u i t matrimo ni uro• fi tahs uouensufus efladuconiugali non exadus exprefle ucl itcrprctatiue, fi ccgnouit fponfaate benedtdione nuptiaruubt confueuit talisbenedl dio non prctermitti: | fitpc interdidi ab ecclefia nuptias celefcrauiti ifi altet coiugii cettitudinalit iciens adulterium coiugisfii i iplouicio durate no fe ab eo abftinuit.f non cognofcendo uelncn ,p/ mutcndo ccgnofciiDEFIlubVSduxuiiedCECj jas^mentis. fi fuit ita metecUditus circa mudana & precipue carnalia cp nefciuit dedeocogitaturS£ rebus fpu ai ibus. 1 PREC.IP IT AI IO. St no buit debita examinatione & Cofiliu mentis in agendo ndbuit fubitus, 41NCONSID ER ATIO ‘ fi 1 n t ciucria que occurrebat fieda no’ bene uidicauirfed incautus fuit ad lequendu ucl opandu. «INCon l.ai ila.il 1 eo q. deliberauil agere no ftetit firmus m tono ppofito fed mutatus efl ex .partedAMQi: SVL fi nurus ailexit ieiplum querendo deleda^ tione corporis idoimiendo Si buidi.<| ODIVM , DEh fi habuit idifp licentia de u uel legem fua qa phifcet cocupifcetias di butoi, AMOR.PRE SEN iiS.VIlE, ii nimis amauit uita ifta,ppt uoluptates carnis quibus dt deditus* jfj habuit borecrea^uita futura* «tPE,VANA.GLORlA* £ y fecit aliquod bonu opus ut laudaret' ab boibusut bonus reputatet.fi pura lttn/ / ttonefaciedobonaopa audiens uel puta's jteinie laudau.mdefumpfit aliqua ccplacenuam de laude fua/Si uolujt laudari de aliquo quod eeC co'tra bonoredei uel quodefletmortaleifu' gratia tpahpofuit fine fuu magis ipfa quere'squa falute fuarn. f (i quefmit uel babuir uanaglorum de po tetiadednio de fcientia dediuitiis fide eloquetia fide artibus mechanicistfidefortitudine cerpis. de ornatu ueftium*fi de cantu 8d buioiui precipue multer ufaeft ornatu uefiiu ad p>uccandu libidine extra mafrimonium:fi portauit ornamenta excef/ fiua fui flatus: / fi babuit nimiam diligentiam Si fhidium ad ornandum fe. I fi cum rato affedu boc fecit qa ex boc dimifit uel fuit parata dimittere deipreceptauel ecdcfie: / fi fecitexceffum i por/ tatura uefhum uel fuprafuu ftatum portando uel non (Vcundu morem patrie abufiuuu.ut i caudis p'anulis &: buioi.fi ufuseft adearne uefbibus nfs delicatis. fiufa eft fucis Si uatiis coloribus Si qua intetione.jfi trepudiauit uel choreas duxit & qua ifentione&cum qbus&in quolcco & quo tpe Si quotiens. \ fi cantauit cantilenas Scprecipue apte turpes & qua intetior.e Sicoram quibus.^DE‘bI / LI ABVS.INANlS.GLORIb^ACTANTIA. /Si feiadauitucllaudauit deadu uiciofofii utru illud mortale uel uenialei (G feiadauitcbtraglo/ na det uel idetrimetu patrie ut juituperado alios, fi fe laudauit de aliquo bono uirtuali naturali uel tpali & quauemione^DISCORDlAj/fi babuit difeordia cum aliis in biis que erat ad bonore dei uel utilitaiem ,pximi & quare. CONTENTIO. ISi contendit cdtta ueritatem fcten ter: fi cdtencic pro ucmatefed inordinate.^YPQCRI SIS. fi m operibus exterioribus fimulaust fanditatcm fe bao ire qua baburt&quo fine. JPERTINACIA. U inbusque futuit agenda uel tradanda nimis ie iumauit i iua opinione Bc qua itencione & qua m a rei i a ^PRjdSV M PTlO. n c u it a t u. G fecit U pularuatesuelnouas luent,oes extra edem modu uiuendi laudabilei^DE. INOBEDIENTIA. fi' ck « uanfguffus tfl al.qu-^ajSfldci uel tc,Icl.e r, fuit mobcel,c„sf entibus, . gieilusett ordinationes fupioru ecdeMicorii « lecuiariu & quare.Ii obedmit fupicribus i illicitis. Ii bona que babuit naturalia uel fpmtualia uel «, poialia aaeono recognouit fcd fib, attribuit, d Si bona que babet exumat fe habere feu recepifle piincipalirerffietitisiuisettafiadeot fi reputauit ie habere ea bona que no babuit in multo maiori copia .!i defpedis ceteris fingulariter uoluit uidcri. fi fi■ hibabus fuperbie preiumptio.fi poluitfe ad aliqdfacienduquodefletfupra uires fuasuel in ipmtualibus uel teporaiibus.^INGRAtitudo. it fuit ingratus beneficio^ det ueT boirn uelTon lecogitanqo uclndregratiando uel no recopefado it ime igratus uel cotempnedo mente ipfa benefi/ cia uelmurumrado de benefadore uel beneficio uunsdobenefadon.rfAMBitio. fifuitabitiofus dehderado honorem fibinoncoucnientem ut ad deoitum finem fi excufauituel defendit peccatum c comxflum fanqai bencfadu*« CVRIOSITAS . Si iuir curiofus iucfhgando uef addlfcendo mala & uana & incantationes cantilenas & buioiS f fi propter ftudiu mfus utiliu dimifit neceifaria ftbi il didicit a dem01'acis uel diumatoribus.fi didicit lolum ,pptetfcireibiponensfine fuu.fi fuefhga, Ut que eratfuprafua capacitate.fi fuit curiofus 1 felibusextcrionbus.r.uelafpicicdo uel audicdo udodo£a'do uelgufiado uel ta'ge'do aliqua,pptec ddecfiatione fenfualem fine aliqua deformitate. fuudicauit temerarie de aliquo 1 corde fuo mul / tumcogitado fine fufficientibus fignis malicie Si ui$L demateria mortali uel ueniali. Si ludicauit maleprecipuedc prelatis^MENDACIVM. fi mentitus eft& fiuerum dixerit de qua materia» Ct mendaciu duitinhiisque funt fidei 3i bonorum mop q funt neceffarn ad falute.fi mendaciu dixit 1 nocumentu ,pximi notabile* fi mendaciu dixit 1 ludicio i'terrogatusiundice»ftmendacium dixit unde fecutum fitfcadalum 8i fi contra ftencicne Si quale fcandalu mde fecutu eft.fi meti tus efi ex loco uel ad utilitatem alterius fpintualem uel tem poralem etii fme damno cuiufcuq;.fi fetipto uel nuto mentitus efb&in qua materia. ftpromilfa alicui fecit Si fiimpleuit uel non.fi iufte promiflfa Ime caufa nonipleuit.fi uane iurauit per aliquem modu opprobriu per deu iielp fancftos* 1S1 uanc iurauit fine aliqua ncceffitafe quis eu ueritate.fi tui amento alfertorio mendacium iurauit feienter aducrtens de utroq^.f.fe iurate & mendaeiu dicer fi piuramt l iudicio etia fi alias baberet iufta can* fi lurauit p uero & certo quod erat fibi dubiu ,pt a biliter.Si fduxitaliqueadpiuradu que putauitp iuratu^.fi iuramcnto pmifiorio lurauit aliquid ia cete liuftu St quale/fi iuradopmifit j|aliqd facer q> rs6 itendebat tame implere&qdfuit ilfud uelqd lit.Si licito iurameto pmtttendo fmeca conabili non rpleuit.fi ex dolo lurauit St in qua matenai ii ftatuta cimtatis qUe lurauit leruare tranfgreffus e St m qua materia St qua caufa.ifi adiurauit dcmc/ nep boc uolesaddifcere aliquid ab eo uel auxiliu poltulare, |fi adiurauit boxes St utrum fupiotes l ues uel no. fi adiurauit creaturas irrdnabdcs St quare. ^DE.SORTILEGUS, fi aliquid fecit ad expreffa demonu iuocatdne: j fi fonia obferuauit & cu qbus ceremoniislfi ex eoflellatioibus mdica/ uitde adtibus bofumafi ex diuetfis motibus ani/-malium naturalibus pro4iofticatus eft de futuris cotingentibus|fi ufus eft fortibus diumatorus St quomo|fi pquefiuit furta p afpedioneaftrolabti uel aliis modis| fi ufus eil arte notoria ad adsfcen dum aliquaifi fedtpel fieri fecit rp fe uel rp alio m cantationes ad fanitatem recupandam 6c quomo & qua itencioe:fi fecit uel fieri fecit malef icia ad nocendu bosbus:fi obferuauit fomma magis unii die quam alium i faciendo 8t no faciendo aliquod exfupftitione ut diesegiptiacos kalendas & fcuid*. ^Si ufuscft breuibus fuperfticiofis,& facias tibi oflenjcre fibabet:fi habuit uelufus eftpfe uel,p alnsaliquo libro fortiu uel nigromatieuel rnalefi Ciorum & hutoiiTDE,Scandalo. fi aliquid dixit uel fecit ea intencipne ut jduceret aliquead malu & ad quod malum; Ifi ,ppter fcadalum alterius remouedu dixit uel fecit aliquod uiciofum. & qie fi ex dido uel faEtVOTO. fi fecit aliquod «otu ut pofTetcdfitqui aliquod uuftum & prauu quod iplere no tenete fi fccit uotu aliquod de ahq re illicita uel fpeditfamaioris pfedus quod fetuar non debet.i fi uotu fadum cum poflet implete tranfgreflus eft. ifi nimis diftulit iplere uotu fadu fi uotu de quo dubitabat ut^poflet iplere ,pptia audotitate cotrauenitifi uotum fecit cafhtatis fif tontra fecit 6c quorno utvper fornicationem uel tnatrimoniu cdtradumtfi talis contrahens exigit debitum a fociofii uotum fadu de religione non fpieuit & fi nimis diftulit iplere uel diraifit^ppo litum lplendi uel cotraxit & ccnfumauit matno/ niu.Si exigit uel exigi fecit gabellas uel pedagias a clericis uel pfonis ecclefiafiicis: ifi coegit cele brare in Icco fterdido uel fi exeo Teati uel irerdidi fgerunt fe in officiis dumis moniti nd extfent. Si ipofuit pedagia in terris fuis: fi ufutpauit de nouo cuftodia uacatium ecclefia^ monafieriorum, * & alioru pioru loco^ ueloccipauit bona ipforum locoy uacatiu.Si fecitfiatuta fctipfit ueldidauit per quis cdpellitut foluereufuras uel folutas non repetere, Ifi iudicauit fecundu ipfa fiatuta uelob/ feruauitifl pticipauit cum aliquo i crimine ^pter quode excoTcatus.Sigrauautt derteos uelpfonas eccl< fiafiicas ad quasfpedateledio ,peo q> rogati uel idudi noluerunt eligere cum quo rogabant in deu & ueliet cu tali creatura contentari & non curaretdeu offendere aut eius precepta tranfgredi propter illatu crcaturatn ira q ibi cftequans con / temptus dei fi non formalis tamen iterprctatiuus &eft fruitiocreature qa prepoif creturadeo ucl cu aliquis uellet cum creatura femp bec manere non curando de eternabeatitudine licet* fup boc non fuit rudes tentandi tamen femper talis amor creature eft peccatum mortale.Quado au te'aliquis diligit creatura plus quam debet tame ,pptet boc noiiet deu offendere nec eius amiciciapderencc eius mandatu tranfgredmec deferere aut eo caret tunc non oportet q> fit mortale peccatu^Secuda regula concordat fatis cum precedcnti q cu nota / bihrer contra diledione qoximi aliquid comitatur tuc eft mortale.quando uero nen tunc efl: ueniale. Quando aute aliquid fit cdtra diledtone dei pot attendi penes hocq tepugnat caritati ucl amicicic q ad deu debemus habere fuper ofa.quado ucro a hqd fit cotra diiedUone qoximi pot attedi penes tpfa precepta legis nature.f. quod tibi no uis fieri aln no feceris 8i quodtibi rationabiliter & cx de> bitouis fieri alteri faciaspoteft etiam attendi pen es fcandalu adiuu quo ego infero jpximo meo mala exempla|St inquaniu oportctahquid facere contra diledlione uelquantufit illud fcandalu ad boc q fit mortale non precife determinatum e qa m modico facere cotra qiximu noefbmortale aut in puo fcandalizare unde attedat quilibetfe lpfu quod ftbt' uellct fieri & per quod facftum uel no» factu folueret'’ inter fe&pximu amicitia uel non ^fTertia regula eft quod quado admittit" aliquid uel omittit contra preceptum dei uel ecclefte uel legisnature udfuperior queprecepta funtdene'' ceflitate falutis uel contra uotu publicu aut pti/ uatum uel contra mrametu licitum tuc e mortale peccatum quadocttrano oportet cp fit mortale Cj)uarta regula eft q> cum aliquid fit uel comittitf1 contra cofcientia ucre uel falfe didante aliquod peccatum mortale uel cotra confctentia formidan/ tem ,pbabiliter &dubitatiue an aliquod peccatum fit mortale tunc femp eft mortale fi cofcientia no llt fufificitnter ifttucfta.^Quita regula eft de adi bus mtus manentibus quicuq? fola cogitatoem, babet de aliquo qua'tumcuqj turpem uel malam abfqj complacentia feu diledtione uel cofenfu tuc nuqeftpcccatum mortale fed ueniale uel nullum C^uado uero eft confenfusinadu qui eflfet peccay tum mortale tunc femper eft peccatu mortale qa deus acceptat uolutate,p fa&o cum aute cum co/ gttatione aut complacentia eft deledatio morofa m aliquo turpi fpecsalitcr in libidinofis tunc eft mortale fecundumdtdum Auguftini elbo q non fit cofenfus in adu fecudu boc aug.iudiciu de pec/ catis iteuoribus ad quod etia facit diftmdo lupra habita de fenfualitate & ratione & de peccatis pre. uenietibus & fequetibus deliberatione. Applicado igitur feptem uicia capitaluquc non funtfemper mortalia feci fnnt male radices in bofe ex quibus oriunt peccata uenialia^DeGVLA. Dicendu primo degula quia ipfaeftpeccatum mortale 8i hoc ,pp£er prima regula cu uotacitati 6d ebrietati i fiftit ut finis & tota Ipes & delectatio in bac ponat preterea gula ell pcccatu mortale p tertia regula quando ,ppter culpa tale neceffaria ad lalutcm ut leiufa ecdefie uel miffa 1 diebus dominicis & felhs precipuis negliguntur*tltcm quado ex crapula ebrietate natura nimis grauaf fic q ludiciu rdnis fubuertitur & bomo nefcit qd agat tunc e” mortale per fecudam regula qadtledio luiipfius cadit lub precepto & dileclione pxtmi & ita grauare fe lpfu & reddere quali beftia eft contradiledionecarita » ttuam no ignorantia fortitudinis uini exculat & fimiluer fiquis fludiofc altu fic 1 ebriaret cu cibo uel potu notabiliter altu fcadalizaret tuc ell pec / catum mortalelltcm polTet effe mortale j> quarta regula quado cofcientia ^habiliter didaret q> ,ppt comedere uel bibere ultra talem menfuram pofeft fequideftrudio nature uel foluere leiunium tali die fic comedere tales cibos eflet cotra preceptum ecclefie uel m fcandalu notabile £ximif({hiando aute circa becque dida funt nb fit exceffus i gula tuc non eftniU peccatum uemale puta comededo ex deledatione ultra neceflitate uel nispreciolos cibos,& eftpeccacu eo grauius fi fequut blafphe t mic & alia dida &fada inordinata. tota uitafuafii ahosadus Tuos ad laude buana & gloria mundana ordfat & i biis„finem ultimum coftituit frmiliter eft mortale penes fecuda regu/ lamcu quispximcs fuos g Tua fupbia pficienda grauatlicutfaciutnobiles faflu fuo paupes exeo / nates & uin p ornat u muliefg pximes damfican tes Ite peiTecudam regulam e' mortale du quis per fupbia no curat fcandahgare ficut mulieres fe cr t nantes 8i occafione'peccadldantes& lapiiifltcm mortale per tertia regula du per fupbia qs tranf/ gredtt'precepta det uel nature,i. cp rato roc didat puta cp uilior pfona fit mitis ornata q dignior.JEft etia mortale per tertia regulam du per fuptrbiam, no curat & no" formidat tranfgredi precepta eccie fie ftcut milites torneameta que funtp ecclefiam prohibita,Quado uero aliqs laude buanamfit glo nam appetit non mofs preicriptis tuc eft uemale peccatu.4{DEL AVARICI A. Auaricia eftmorrals peccatu penes fecundi regulam de diiedione px/ imi qdo aliqs appetit habere tanru teporalia q no curat an mfie uel imfie uel cu midaciis aut fraudi bus f uededo uel em edo uel i bello liuflo cocredo uelcu ludis quando illi fiunt ex auaricia & non ex folacio i aliq notabili qualitate uel alias cu liufto damno alterius bona acqrentis uel etiam fi babira retineant fiue fint merces laborato^ & decime ec / defte uel bona fueta rapta uel furta per fe uel per alios.Ifa enim taliter acqrcdo uel retinedo dum poffilt reftitui peccant mortalifer/Eft etia ni ortale P Primatn regula quando tam auide appetuntur tpaliaita q> tota fpes 8c fi tus m eis pomt.eft etiam mortale per tertiam tegula quando rp eis acqtedis illa rtegliguf que funt neceflanaad falutem uel p receptajSimiliter quando ufura comittit aut illi citus cdtratftus aut fymofaper quarta regulam du dubitat decontraclu& tamenfit.Quando autem aliqs appetit dtuittas plufq deberet & follicitat' ,p eis ac laborat fed tu nollet nufte babernccdeu |> boc offende re nec fine nec felicitatem biisponere tilc eft uemai e/IDE «IRA Ira qua'd o ,pccdit u fq? ad cdui rpximi&q, aliquis uellet notabilif danti fieri ,pximo p fc ucl per aliti in rebus corpore uel bonoretuc femp eft mortale peccatuper fectida regula «St etiam per tertia.C^uando auteftpuoca/ tus ita cp ideliberate optat alicui malti fed tamen deliberate nollet fibi malii uel fi fit aliquahs di/ fplicentta in pte fenfitiua uel mala affectio qua no potfinaliter dimitterenec tame confenferit per libera uolutate tuceft peccatu ucniale.undc patet a» peutere hofem ex ira & ex itencionc deliberate fibi malu optare uel m fua uerecundia aliqd nota tabtle dicere uel ultuperare uel lfamare uel danifi, care boc femper e' mortale per fccuda' regula/fSed leui modo & modico ftelledu uel uerbo uel fadto non oportet q, fit mottale ficutndeft furtu q? ali quis recipiat alteri undegranu uel duo de aceruo triticiJCu aut aliquis irafeitedtra uicia uelcdtra maliCia alicuius 8l no catta. pfona tucno e peccatu fmmo benehciu ex boc patet q> nobiles & alii dtiv ftdttes niQ' habeat audoritate mouedi luftu bellu J no acctutciuesalios iuadedtdiOE.Inuidia.C in uidia.i.trifticia de bono ,pximi cj ,pceditex cdio pfonali & tuc e peccatu mortale j> feciida regulam fi fit cu coplacentia. & deliberatione & fit i rationi Jjimilit fi Ik ex eade ca& ecouerfo gaudet de malo proximi.fi aut co'triftor de bono eius rquatum eft mini nociuu uel gaudeo de malo iqtueil mihi ,p f ficuu.f.qno potefl mihi nocere ut ate tunc non op01 tet cv fit mortale &ex bocfeqtf q> detrahens alicuius ucl denigrans fama fua uel coffgedofalfa uel publicado occulta uel dicendo dubia ^ certis ex iiidici a uel odio uel alias peccat mortaliter mfi q t certis cafibus adprecauedu gra'de malu publi / caret malu alterius dum alter nollet defiftere. 8i fimiliter lducens aliu ad tale detradione quia bic cdtrartatur ddedion fpximi.f.q tibi nolles fieri alteri non facias. | It E* LVXV RIA. Luxuria effc ois coitus ex tborum matrimoiale fiue ambo ftue alter fint foluti fiue c6iugati*& fimiliter cocupif/ cetta deliberata cu ddedatidemorofa uelcofenfu i tale aci ii ^ oes turpes adus & ofcula & ad buioi cdcupf centiaordlata & talia que qlibet uerecun daret' cora^bisboibus facere , Similiter afpedus colloquia aplexus 5C contadus & oia que funt ad ptoubcadu libidine & fornicatione funt mortalia iquacu adbocordinant.Item amicicia int utru& muliere extra matrimomu dum unus uult altert copi ace re i adtibus prefcriptis mortalibus & fibi x buioi dedit poteftatem uel habet aium paratum, bec.exercendt du alter utllet boc ppefito flate tuc non eft i flatu falutis & q> hoc iit ue^ quia bcc.l. fit mortalia patet p regula a chtiflo di&a matheo ^Q)ur uidit muliere ad concupilcedueam ia me / chatuseft m corde fuo.udepatet q chriftusdedit & precepit no mechabensccttaoia que didta lunt Na fi uiderecucocupifcentia eft mechia ex renuti acice.c.uetitatts multo magis ipfam fotmcateem agere uel uelle fornicari & tangere uel oiculatl & iimiiia facere epeccatii mortale multo magis alie fpes luxurie puta ftuptu cu corrupit fdialub po/ t flate patris,& ca illud pfecuda regula e mortale cu fit totradilediionepximi.f. patris & adulteriu ftmihterac facrilegiu cu ad lacta uel adreligiofi qa eft contra diledtione dei,ena inceftusu.cu con/ fangumeisXcognitione carnali uel fpuali qa boc eft mortale p fecuda fgula.Ite nimis abufus,} ptte uxoris pet ehepeccatum mortale penes primam, tegula cu finis x tali' uoluptate conftituit & licet fttmfus uel.nuum q quodda precedetiu fed fupet oia deterius eft mortaliflimu penes ttia regulam,f cotra legem nature uelcu fexu idebtto uel cu alia f pecie p reter bec funt motus aliq i tenores [ad pec catu luxurie ptinentes fed i p fecit e &: ifta fepe funt uenialia hoy: tam e limitacio no eft faciliter i fenp tis redigenda. tDE,ACCID1AJ Accidia e tnfticu & tediu uel faf.idiu de deo Sc de bono ditio & de rebus fpualibus uel tarditas & pigriciaad audiedu de deo 6d faciendu ea queaddeu fpedat &{t ifta tnfttcia fuerit de deituflicia potentia & Capientia qa deus fcit ofa uidet & ludicat boc eft peccatum mortale, fimilitet fi tarditas fuerit tanta ad bona opera q homo negligenter ea que ex precepto te netur facere uel ex tedio fpintualiter totaliter defifteret abeefaciedo Bi defparet fe qcq boi facer tuc peccatu mortale eft: accidia,$i aut eft citra bec tuc eft ueniale.fimiliter diftratf io cogitationu ad exteriores occupationes ftradinu ofttcium etiam accidia que poliet efle tanta,f.cum totali cura &C ftudiofa applicatione Bi alianon ptinettaq efle£ mortalis, pc Reftitutionibus, uot modis aliqlunt fautores raptos^ ita q q teneat ad reftitutione.^. fecudu Tbo , Lecuda fecudenii.q.lxii.illi funtqm hiis uerfibus cotinetMuffio cofilio cofenfus palpo re/ curfus.Participans mutus no obftas no maifeftas | lofdeueriuspoitguilquo^ expofitio fecundum eusde tbo,alias &guil.&: altos talis eft Iufljod. ille quuuftitq principaliter tenet" ad reftitutionem totius & itellige quando ex fua iuffione fecuta eft ablatio rei uel noie fuo fatfa rata alias nd,(Cofiliu boc ite^i intelligedum quado ex boc uel ,pbabilit crediturdanum fecutu tuc em tenetur infolidum aIiasno.(£6fenfus.i>ccopatsonis.Si enim tantum cooparet* q, fine eo no poffet danutn fieri tenet" ifoIi4u*$i aut fine eo fuiffet fadu reftituat qtum nocuitp le uel pfuos aut quatude rebus illis buit uel expedit *Palpa ,fiadulatot laudas raptora qft fetenuii 8i q? fi ex boc fecutu eft danum intolidu teneaf.Recurfusu.receptor na q receptat latrones Si tuet cos uel rem capta dolofe celat.Ita q> fpedl tur rftituto xfolicid teneat,Participans.fd cnmie furti uel rapine fociado eos ficut x primo pag.diV du ift.$edpticipans { re accepta illud folu tenet^ refiituere q, fcienteremit uel recepit fi aut ignorat dic ur. infra refhtutio,q,p totum.Mutus.i.q uidet luttu fieri & dolofe tacet cu polfetipedire bec rxd tenet reflituere nifi ex officio ad boc teneat", Non obftasu.q pollet obflare etia no facitde boc eode mo dicedu ficut de muto.Non mai ieftans.i.q Icit ubi res rapta uel furata eft Si no [indicat etia cum de boc iterrogat' bec ftmiliterno tenet reflituere nifi ex officio teneafi.Si taine uidet teneri extra de fur.qcufine. (Querit utrum fur q uendidit refu/ ratam li poftea uult ea' re cipere Si tradere uero cW mino pofftt cu bona cofefa,^. lecudu dominum anto.de butrio i’up»c.ubicuqj extra de furtis.' Si res fubtradi a aliquo cafu puenem ad furem poflo dia uedidit ndpotteftituercdomiofed oportet refhtuere emptort.St uero fcieti uedid.it tunc eam lcfhtuerc tenet"domfo ettadato q? m reftitutionc fcadalueffet quia qxpter id no det omittere bonu c f letie cu peccatu altas {currat ar.extra derenu* racum piedidu.f.^pgraui. Sitiero res eft penes rf tore nec ver.it ad fure tuc fi t-ct auferre & fub i nahcrc ime fcandalo licitu ea lubtraher tCt ep-tcii de domjo tradere qa utiliter geflit ncgociu cmp / ro^qex quo fclenter emit tenet'ad reftitutionem, tu fine recupatioe precii,I,v.c.e«ti«?>i aGtno' po'c ime fcadalo lubtrahere uel ignoranter emit iftis caiibus no' £ licitu fubtrahere uero dorrno hec ille Hcc repeti i expofitideq facit fandus ambrofius ce teftametis ptiarcha* ftho^ lacob i «imo tefla, meto quod ett Rube ait enim ruben hlns fuis de peccato quod comifit cu cocubina prrs fui audite nili at fratres mei auribus pcicipitcprem ueftturn Svrbequecuqj mado Uobis & ecce tefUficor uobis deum cult hodie ut non ambuletis in ignorantia & formcatce i qua efTufusego & mqnau» ledum. pactis mei lacob dieo.n.uobis quonia pcufiit me domnis plaga magna f ylns meis p mefes fcptem 6c nih iacob pater nofler oraffetp me ad domiurn quonia uoluit occidere me.era em ano^ xxx. qua do feci hoc malu & tepte mefibus Ifirmatus fum ulqs ad morte & i eledxde afe raee lepti anis peni, tui cora domfo uinu & ciceraiu no bibi 8c caro non i trauit £ os meti & omne pane defiderii no guftaui lusens pro peccato meo. Ollq nle quult cofitert dixit ex feea que uoluit de peccatis fuis fi nc dixit fufficiet q qifcmper accidit fterrogade Jbiis que lene no dixit prout rndebit" expedire. Si autem edicu uelmfus dixit poteft iterrogaf fecundum ordiembic ffra poitu.f.de preceptis poftea de ui > enscapitalibus no oes de 01'busLed de a lolet reperin &no folu de iftis peccatis itrogadu e led & de citcuftacus peccatoy que cotinet i boc uer u ((hits qd ubi p quos quoties cut quo quado .i on tame eft: necelTe de quolibet peccato etiam morta i oes predidtas circuftatias cofiteri fed folu illas que trahut peccatu f alia fpetn que.f. fpalem babent deformitate oppoita alicui precepto^ de niio aut peccato^ no omittas.Cquotiens aliquod peccatu quod eft mortalecomifit.Nota q> fecudumaglft^ lniaru lii.q.di.xxxviinuotu eft teftificatio queda promiftiofs fpotanee que de deo & de blis quedcl lut fieri debent uelbreuius fecudu tho.uotum eft promiffro fadta deo de aliquo quod fit deo acceptu adquodreqruf tria.f.de!iberatio,ppofitu uoluta/ tisdc pmiftio & ultimu.orit' ex lecudo& fecundu ex primo, ^Vnu cole deu circa boc de biispotes iterrogare primo de uotiSiSi trifgreffus eft leu a mifit iplere aliquod uotu &ft aduertent cu pollet tuc fp mortale Si tociens quotiens frangit fecus fi ex obliuione uel qa no poterat ut i firmus leiu/ nare&buioi,?! nfstardauitimplereppterquod a meoria excidit 010 uel uenit ad ftatu non ualendi iplere cu bene prius potuilfet mortale mdef, Ide quado dtmifit ppofitu fplendi cu tamen polfet alias mora implendi uotu quado fibi ncnprefixit tetnpus non utdet" mortale nifi forte ualde nimia mfi cu ex boc imineret piculu no ualendi implere ut de uoto ingrediedi religionem cu tame no bret cam cogentedilatiois.^ $1 fectt uotu dere licita utelemofinaieiunia&Huidiled obmalu frnepu/ ta ut poflet facere ufdida adulteriu & buioi mor/ taleeftnec tenet fplere.Siuotu abftinetie& buidt & dubitat ut^ poflit fplere uel no & fme difpetati one fupioris cu pofht babererecurfum defaciliad eu uel cdfefifotis p colilio frangit mortale uidetur Nota tame q> uiti polTunt irritare uota abftinetie pegnnatioms uelelemofine uxo^ abfq; alia difpe fatione & fi fiat nd tenet\$i babes uotu caftrtatis uel religionis cdtraxit mrfoniu mortale eft&cd/ fumare nd poteft line mortali qa adhuc pot fpler St debet ante confumationemrionii.SedpoftconL fumatione reddere tenet debitum etia itpretatiue pete ti fed exigendo fp peccat mortaliter unde co fuleda ei eet petere difpenfatione fup boc a papa C^ui guil.pofletetia epifcopus nififit cotinens &c obferuasipfum.ltnotaqa trafgreffione uotoru potell de mte coi confeftor abfoluere quia non eft de referuatis cafibus fed de difpefatione uel cornu tationeuoto^ non poteft fe ltromittere fme fpali comifTione diocefaniuel alterius qui poftet dare epifcopi aute in oibus polTunt commutare uel dib fplfarenifi i uoto caftitatisuel religiofs St tribus uotispegrinationis.fjerofolomitani ad fandum lacobu Sdimfa apoftolo^- uel romaiqbus papa uel fummuspeuencianus foh difpenfant uelcon mittat de uotis babes fupra i fecuda pte ibi uide cu dubitas».*fIDE* Sur ftitionibus, jflt primo eide fi fecit lpfe ucl fien fecit aliquod maleficium feu malias i qbus fiutfuocationes occulte uelmaife/ fte demonu quod femp e mortale & dignu morte torpali :Si fecit uel fieri fecit uel pcurauit ahqua fcantaitone cufacrfs ucl facramentalibus ecclefie ut aquabaptifmali uel oleo fandi o & buioi ob IspV tate uelaliacam mortale efl & grauiffimum.^pi adorauit aliqua creatura faciedo oratione ad eam ut ad luna uel Cole ucl ftella cu ptimo apparet & buioi mortale efl.$1 fieri fecit aliq diumationem ad muefendu furta uel fciendu aliquod occultu ucl futui; quod debet fibico tingere mortale e. Si addifeit aite notoria uelufus efica ad feiendum aliqua uel fi ufus efl arte mgromatica mortale efl, & fi babet lib^: fducedus efl ut conburat alias no eabfoIuedus.fi ex coftellatdibusuelplanetis fub qbus natus efl: aliqs mdicauit defmfate de conuer fationeeius.Ide fi ex phifiomia crede' efm boiem exfaeflo uel coflellatoc uel coplexide cogiadmalu ucl bonu bereticuefl.fi ufuse fortibus dinatoriis & quo quod efl: mortale ex leuitate uero ueniale. fi dedit aliqd ad comedendu uiro uxoris uel alteri ut amaret ea uel fecit uel dixit aliqd buicimorta/ Ie efl; & iterrogardu quod fuit illud.fifecit aliqua icantatione uel fieri fecit ob fanitate cdfequenda & quado hec facit fciens illud efle phibifuefl: cofter mortale.qua'do cx fln plicitrtc putado cfle bonas erones uidef effeuemale.fedfi non uellet in futurum abftinere neganda tft abfolutto qnta ex obftinatioe &: malicia efl: mortale & 1 terrogaau de uerbis qbus utut&obferantus quasaddut* St fecit, uelfien fecit uel ufus efl breuibus que coit funt fupihcofaex uerbis uel carral qua fiunt uel mo imponendi uel portandi uel tpe fcribendt & muenta fupflicione eo^ fpontndu efl q> coburant 8c. fi non uellet no f unt abfoluendi qa tuc e morta le fi putabat licita taq croncsuemale uidet.fi ob feruauit una die magis q alia i no icipiedo aliqd taqua malum ut dies cgipciacos uel diem in quo occurrit de caplfacio lo.baptifte uel die jafcefiois x m colligendis herbis & buidi qued uer iale uidet quado ex fimphcitate hoc credit mfi alo obftina to hoc crederet quia tunc mortale efiet credere uel facerent obleruauit fomnia facies aliquas orones uel obferuationes & poftea ex biis que fomntat uoiedo de futuris uel occultis dinare & ,pnunaare quod mortale efi.alias aut etia fine obletuatioe ad lunda nimis fide adhibere fomnus q, peccatum efl: 6c fi ex fenon mortale tamen piculolum quiafic multos d> abolus decipit,fi ex ehufione clei de lu / cerna uelde crocitatione aliqua^, aium uel magni tudme uel cotinuitate uento^ & buioi extimauit aliqd mali ue'tu^ quod fatuu eft&uanuiSi exifli mauit mulieres cbuerti itadas uel alia animalia ut ire de node & fuggere fanguincm puero^ & huici quod ipoffibile efl:& ideo falfu credere .IPE blalphemia ideu & fandos. Siblalphemauit deu mdelicet dicedo no ee iuftu & oia 'tufte difponer fed acceptore pfona^ uel no uidci^que fiunt uel no curare de ad ibus bofm ucl pditorem uel fine mento punire uel flagellare eu uel no pofte iflud ueltllud facere 8d buioi quodltbcteft mortale cum aduertit & itelliglt*$t biafpbemauit deuuelali/ que fandu quod ppne dicif maledicito ut fit ma ledidus ut fit ex irafp emortalefi aduertit uerba ipla. | NiECIVRES-uanapipiun. J/DE.pturio Rrimo fi luramt i aliq curia cora tudice medaciofe mortaleeft& quatucucp aliushabertiufta caufam & q iducit ad boc aduertet & aduocatus peiiator & buioi mortaliter peccat: fi lurauit etia extra ludi cui i coi fetmone quacucp ex ca uel utilitatis uel Ieuitatis ueliocofitatis St quahcuq? mo non folu p fanda dei euagelia uel p corpus chrifti, fed etia P fidem per deu fi deus meiuuet per cruce per uir, ornem mariap aiam fua femp eft mortale quado aduertit fe turare & falfum dicere 6d tocies quoties xurat.Si lurauit ahqd ppetrare quod eft mortale ut facere uidida non dimittere cocubina feruare v-tuftaftatuta tenere fecretainiufta coniurationem mortaliter peccat nec det feruare.Si luramt tenere fecretu aliqd quod tradatu eft x confilio uel aliud quod nulli eft nociuu fi aduertenter mafleftat pec cat mortaliter ipfe 6C q ftimulat eu ad maifeftadu fciens fecretu ceJi lurauit feruare ftatuta alicuius ciuitatisaliquod fcienter traigrcdiendoex xuftis flaturis mortaliter peccat fi tame aliquod ftatutu eft abrogatu p cbtrana cofuetudfem qa cottu&c per oes tit cbtrariu &adeond uidet' piurusqncn feruat lilud quod no bet uidehcct ftatuti.Sl iura/ uit p alique modu obprobriofu per deimebiauel fcoip ut faciunt ribaldi mortaliter peccat qa blaf/ phemia reputat. ( IDE pmiftione./ 2>i pmifitle aliqd fadtu^ licitu i bonore de i uelah'09* februm obiequ fi nonftendebatferuaiemottahterpeccat fi aut ftendebat led ueiente tmio quo debet ipie re no' feruat pmiftrrm cu tamen pefiet licet cum t comoditate iuapeccauit mortaliter nift ille cui p mrfit ante tmmu relaxauerit 1uramentu.f1 aut no poteft iplere excufat' a peccato p tucq> non pct. $1 lurauit ftne ca rationabili p qbulcucp minus dicer.do tamen uentate ueiale eIt.mfi faceret i co temptu & iciucendi lunt ut abftineat ppt piculu periuru.Siqs fduxit aliquem adiuradu quem 010 credebat faltum luratu^ mottaluer peccat niti ect ludex hoc faciens ex offico fecundu ordinem luris IDE adiuratione que eft fducere aliquem ad altqd f aciendu obedem iuocationcm alicuius rei lacre dc ft 111 per modu coablictus ltendens eum obligare per modum mramentiad aliqdfaaendu ut ad fu/ p iores & i illis & i qbus bet ptattm efi mortale .ad libi fubditos eft licita eo ca'u quo liceret ei illis preci pete alias no & tuc adunatus tenefid facere uel dicere alit tftetmortale ficut tranfgreftiopreceptt $ iadiurauit prelatosuel fociosueli feriores per modu precationis intendens 1 ducere adiurametu faciendum non eft malum uel ueniale fi leuiter di fine caufa & adiuratus non faciens non peccat flbi adiutauit demones per modum precis ad aliquid fciendum ab eis uel ad aliquid obtmen/ dum auxijii eft mortale mfi quis faceiet ex fa / mihan conlilio fpintus (andiuelnifi ex quada (implicitate qucrcnsab ob(eftis adyabolo fedpet modum eoadlonis licet ipfum adiurare ne nobis noceat.f? $1 adiutauit creaturas lrrarionabiles ne dyaboluseis utatur in noftri nocumentum licet fr* autem fiant ut dyabolus operetur i eis eft: mortale ut in cantationes ferpentum. ff) E.CAN 1ILE, JN IS.E T.E AB VLIS.7 Bi i catiler is &fabuy lis lmmifcuit deum & fand os & in narrationibus turpibus Si amatoriis tft mortale alias ueniale mfi faceret m contemptum dei. $ AB B A1 A. 4AN C T 1 F1C b S» V E obf eruatione feftotum quia quantu ad d 1 dtteimirationemdte^iftudeftde ture po \ fitiuotdeo bec annedere poteltde ieiumts ccclefie de auditione trude.Primo ergo li fecit ab/ quod opus manuale diebus domias & feftis alus ptcceptis ab ecclefia extra catum • neceftitatts quia mortaliter peccat fi f> nobile tpaciu labotauerit lc cus fi futret aliq pudta fi autexneceftitate ut qa expedantut bofies uelueniunt iundancie aqua^t & buiufmodi tunc liceret mouere blada fuppelkv cftilia Si buiufmodi Si de uefpere ad uefpera de'nt cuftodin.i.de fero bic requirit magna prudentia i confulencfo. * fi emit uel uendidit diebus fefliuis mficommeftibilia dedteindiem ut panem umu frucftus carnes & buioi mortaliter peccauit mft in cafu altcurus magne neceflitaus.In nuditiis tame exquoprelati ecclefie tcllerant fi non dimttant miffas tecundum petrum de palude utdt t pfore excufaii de mercatione diebus fefhuisi / fitierife cit aliquod ptedidlo^ filus fuis feruis uel labota tonbus Une necefluaiepcccat mortaliter utcrq; & mandator & exequens. $t tame mandans fiuema gifter fiue patronus no baberet necefiitatem ipfe tcd difctpulus uel leruus uel rufttcus bret neceffita te ita cp aliter no poteftuiucreuel oa fi difctpulus no obedimt magiftro i bus diebus alicuado uen dendo uel lactendo aliud exercitu artis eius pro aiiquo tempore ncc ille nec alius de didi a arte uult adducere liium fecu & aliud exetcitiu nefett facere U ldetur tile excufart nam fr f obfequium ecclefia^j paupercularu litet laborare aliqd m diebus ft fliuis & domfeis quate no magis rattee fue fuftetacionis i nccefiitate tucius tamen eflet fi poffet aliam arte eligere .Similiter de fcriptonbus pro precus confi nentibusmftrumentatemporalium indicantibus facientibus logasdnftascaufa cupiditatis barbito forrbus&buiufmcdi medicinalia aute fem licet facete & medicare. $1 per totam cliem fefiiuam uacauit ludis uenatioibus aucupiis choreis & aliis uamtatibusmudt lrcaquteribi cccurrut mortalia &fulla defe non iint mortalia quodlibet enim mortale in diebus feftiuis comtniffu cft multo gra uius & id?o confitendum de buiufmodi. | L>£« A V DII IONE. MiSSE. diebus dominicis & fe, fiiuis fi non audluitmiffam totam miliis diebus fed omifit uel ex cotem ptu uel ex cupiditate lucra di uel cxcaufa tudi ad lolatia uel conuiuia uel cx^ negligetia uel ex ignoratia cradapeccauit mortali t & totiens quotiens omifit‘Idern fl audiuit fed no totam dimittendo notabilem partem fecus li mo/ dicam.(Q_ucd autem quis audiat mprochia fua uel alibimillam propria de dic uei alia audiendo uel non itelhgendo uerba uel no audtedo qa lubmifle dicitur uel a concubinario fymcniaco&buibi uel non l)moniaco &cccubinano ex quo prelati fuj> buiufmodi non jiuidentron uidentur fimplices Iblhcitadi fed dimittendi confciencus torum ubi talia babundat.®mittens auditionem mtlTe ex m firmitareuel tali occupatione quam non poliunt dimittere ut feruire ifirmis uel alia mfta de caufa utmanentes icarcerc excubantur puelle que dimit tutur a parentibus buiufmodi uidetur excufati no aut eiites ad choreas uel uidue que manet claufe i domo permenfes fecus per quindena uel menfe 8c buiufmodi. fJDE.CBSERVANT1A.IE1 VNL ORVM.ECCLESiE. 2>i quis dimittit leiunia ec / clefie uel quadragefime quatuor tepo^: & uigilias feftoii; chnfti 8i fandiorum poftxxuannum peccat mortalier mfi babeat caufam legittime excufante eum uel faltem exiflimer fe babere & babeat cam cxiimandi puta cum eft fatis debilis uel fibi uidet effe uel ,ppter quod nen credit p offe leiunare ime notabili corporis detrimento, licet fecundum utt» cate | odit talis no uidetur de facili codemnadts de mcrtali ex quo eiat paratus obedtre precepto fi cttQtciiiet poile.alias eft mortale totiens quo / tiens dimittat aliquem die leiutui peccat n ottalit quia quehbet dies eft fub uno preo pto fed& ate xxnannum iducendi iunt mucnesad iemnandum mterrogadum de numero die* quos ditmfit & ca A. notabiliter anticipauu boraccmmededi puta bora teitia imecaula iegntima quianon eft lem/ tuum unde eft mortale hora aute congrua eft circa nonam tardare autem pcft nonam non eft lucium mli iitret ex iupfutione. Sicumieiunauitcxfta tuto ecciefte uel exuoto uel ex hundme cdfefto* de ferocommedit fruftum panis uclde pluribus trudibus uel de uno genere in qua'titate iciunium tregir. 4 Si aute aliquam confedionem in patua quttite iumitnd frangit nifi fieret f fraudemXad nutriedum fed fumendo aliqmd frudluum per modu medicine,nne uinu dilauet ftomachu utdet' no malu bibere aute pluries i die no frangit leiuc mu mii iiatin fraude ficu cdidlfi eft de debilibus tnultu laboratibus itmeratibuspegrinitibus pre gnatibus nutrietrbus pauperibus &buioi quomd uel quado excufanf uide ifumma.) ET.VENE ' RARE.P ARENTES. abonore parentum & gubernatoe familie ota «St dixit uerbaContumeiiofa uej in iriofa paretibus peccat mortaliter & mui to magu uerberauit etiam leuiteridtm fi irrifit fi maledixit.uelblafphemauit ipTis defundis idem indet fi uiuis, Si non obediuit in licitis ex con temptu mortale comifit etiam i puis rebus* lecus fi ex negligentia &: in rebus non multi ponderis • Sino ^uiditneceffitatibus eoi^ magnis cupoflet mortale eft, DE.LLGAiiS* { Si non ipleuit legatafadaabeis adptas caulasied muiruoiitulit propter icommoditate cum tamepoilet mortale efl;^ fi no reuerenter fe habuit fedeontempiit uei dure locutus eftueI,puoc9uit ad iram uei no lup/ portauipcos & diligenter^mdtt ueniale eit. L?E Gubernatione iamilie, fi non puidit magnis ne cefiitatlbus cibi 6d potus 6c uefiuus ftiioru uxotts uelferuo^i cumpoflerex auaruiauel credulitate mortale eft.Idem fi ppter boc ilkgittimos filios tnifit ad bofpitalcm^Sinon adhibuit diligentia ad bocutboniefient&madata dei & LlEKE.GRAyiDA. Si mulier grauida qfiuit abortum! per medicinas uel labores uel alium mo/ dum & fi no fequitur efiedus nihilominus e mot* tale Bi quicunq,; m boc contulit 8c cooperat' peccat mortaht non tamen efl: epifcopalis.fi non lequit efiedus^fed ft fequitur ehidus & puerpciium erat formatum bcmicidlem efl in ea 6c i cocperante 6i inconiulente unde calusepitccpalislSi mater oc, cioit filium fponte ad occultandumi crimen fuum grautliimum &effc multo magis fi non baptiZatus_ fi pater filiam uel frater foro rem fotnicantem^Sl uir uxorem ,ppter adulterium fi uxor uirum ^ppt odium uel amoicm adulttnu I fi fihus patre uel matrem ^)pter auaricia uel iram uel frater fratre grauifiima filt& digna magna penitentiajSi quis corpus alicuius detundi excuterare Lel in fruitra concidere uel coquere uel olla de carnibus euelier prefumit ut offa eius ad j>tes alias deterat etia fi ibi eligeret fepultura efl peccatum mortale 6C eft txcoicatus & abfolutiopapercferuaf ut habetur in txcrauagantn Si mater uel nutrix fufrocat que 4 m tenet iufta fe in ledo faduertentet opptimens eu mcrtale eit ^ptcr regligentiam & eltepilcopalis « tSi grauida n-ulict pieur itencionetn abhortttur. ISi ccmifiiTet mboc notabilem neghgetiam ut qa rumis faltautt uel mmis inoidmaie labcrauit ucl pioptetiordirataslafnuias nc ifiet abfq. n oitali Idtm fiuiro uel alio pcuciente eam/vnde bccle/ quitur.fecus £1 non eft m caula. Si quis & li non occidat t; mcn mutilat mcbrtm uel tcddit iutiie alteri extra crdinem it tis uel uulnerat udi alias p cutit aliqueex lnturia mortaliter peccatlldem tl iiufte incarcerat uel tenet per uiclcntam ne libet pefiit abire niti ad pundtum laceret ad fpediendu malum uus fi clericum etiam habentem pnmam bcnlura eft"exccicatus.& fipculTus uel icarceratus eflcbclcricus uelreligrofus i quolibet predidictu caiuupcuties uel idudensefletexcoicatusmli eet ptelatuseius qui hoc laceret adccrrc&ione& mlt in predidtTs.nmandato colilio coop atice uel fado fi elkt enormis iiuria fada clerico uel religiofono poliet abloluicitra fedem apoft oiicam uei legatu eius uel fummumpniarium lecus fi no eiTetr^nor nns debuiitfmcdi babes in.uu. p*fum. ti.c.i.lSi quis Tterfici lecent uelmandautmaliquechnlti/ anum per affeffinos etiam Ci non fequat effectus elt excoicatus AJdepofitusomnigractuof ordine & dignitate leculati & fimihter receptator &: deftn for l)Uieifafflllino£; extra de bcmici.nep buaitt li Vi. iDrcunt autem alfefiim quidam btreuci qui tunc nide in iiu.Ji.fummc ti i* Si quis uerbo uel mandando perfuadendo ratificando cooperat" ad aliquod prcdibtoru uel mortem uel corporalem lefione mortaliter peccat etiam fi nonfequat" effe dius4fi lequatur cftcdus tffc grauius« adulteiiu dicit &C duplex adolteiiuum fiuterq, eftcomugatus. jRAPTVS« fi itulit uiolentia alicui q dicit raptus & fi contra uoluntatem etia parentum gtauius fi nupte ueluirgtni uelmomaiigtauiftimufiNCEy ISTVS. St cognouit confangumea iuam uelcot fanguineam fue uxotis ulqj ad quattum gradum cofangumitatis uelaftimtatis & dicitur mccftus 8i imortale.Ide de muliere quepmitttt fe cognofct acdfanguineo uin fui^SALklLEGIVML Si cu monialift eius operatus eft uel babente .pfefiione catiuaiis di dicitur lacrilcgiu.Idem fi mulier cum clerico religiofo prelato ordinato & buiufmodi, )INCEc>lVs.SHRiTVALlS> ft cognouit coma trcm uel qua tejnuiTin baptifmu filiam fpualem & dicit* lncefius uel factilegiu«Idem de muliere cu copatre.4fIviOLUCIES« fiper femettpfumui/ gilans 5i uolutarius fepolluit & dicit mollicies uel manibus ,ppnis ue aliis modis de medo no effc ne cefle ftetrogate.^S Q D Q M llICVM., fi cum mafculis turpitudinem opatus euel/emma cum femina uel uir cu muliere extra uas debitu & dicit fodomiticum.^BESTiALn AS ,*TSi cu brutis operatus e nephas & cum quibus dicit" befhalitas 1« diebus ftfliuis aliquod bof^ operatus cft qa ma/ gis grauc dc fecundum aliquos buioi circi mftatia cit neceffana cofiteri quia mutat fpeexem. / fi m ccclefta uel loco facro aliquod preclidc^ ccmilit quod dicit' facnlegiu & per hoc utolatecclefia fidfi illud eft mamfeftum oportet eccleliatecdciharb. EDepeccatis que comittunt i ccntugio &a&ibusm boneftis & tactibus oiculis uerbis & buiulmoai dicetur m «c.de luxuriafNON.DESIDERAbiS; VXQRHM.PROXIM1.TVI, OE cogitationibus circa luxuriam jfflota q» ^cogitationes cdmittcndi aliquod peccatu luxurie quando funt cum cdfentu rdms femp funt mortales di contra iftud preceptum 6£ funt diuerfai^ fpecieru ficut Si opera carnalia licet no itagraue mortale cofenfus ficut opus exterius. & cum dicit pemtens babuiife cogitationes qbus confers fit tone interroget confcflbrcum quibuS|? fomsfeu erga quas plbnas babuit quia fi eft erga coiugatam adulteriu dicit *fi erga lolutam ipfe io lutus fornicatio fi erga confanguinea inccftus.fi erga mafculum fcdomia cu uirgire extra matno* iiium ftup^.fi cutehgiofafaciilegiu.tfi p uioletta taptus.iterrogandu etiam quotiens babuit buioi cogitationes ad aliqua quia totiens peccauit mor . taliter/fi p iterualia tpoy hoc fecit puta defiderat tdnecommittere fornicatione cunqaliqua poftea occupat £e in aliquo ahonegeeio cogitat d^ gubcr natione domus & bcici exinde iterum deliberat iotmcari ite^peccaut mortaliter & lic deinceps fi continue uerlaturin talicogitaticne p botas unu eft fed tanto gtauius quato diuciusrjitem mutat cogitationes de una ad aliam pfona' ucl ad diuerfa fpeciemcum. eademperfona deliberans de per fe c;e q libet lemper de nouo peccat mortaliteriVnde fi centum mulieres uidit una poft alia & ad qlibcr fpecialiter determinat animu centu mortalia co / mittit.fecus ft una cogitatioe boc appetit qa unu eft babens deformitate tot pcccato^^tem iterro / gadus eft an diebus feftiuis difeurrerit p ecclefias ptocado mulieres & fi pbilocaptus e de aliqua.fe/ cutus eft eam & quanto tempore, Quod dicitur de Uiro ide dicedu de muliere erga uif^ ,0>e deledtatoe moiofa \ cogitatione mira babes in captttulo de luxuna.Si mulier cotentat' babere amatores & cu pptndtt aliquam pcan fcu amare carnaluer ponit fc ad fencflram uel uadit ad al/que lo cuut vide at-ab co uel ponit fe lnecdefta uel alio publico loco ubi dilcutrunt luuenes ad ^pcandu mortale efl: etia li non intendit peccare cum talibus qa occa fio te tume preflat, 'C^ON.WRTVjvi^CiE^ Eufurpatioerei que hic ,phibet ptecepto Neta q> m oibus infra {criptis Ipecicbus tft peccatum mcrralc& tenet"ad teftitutt one fi poteft ci aquo accepta eft $ fi ille ignorat uel non inuenit pauperibus eroget’*# non folum qui accipit [ed etiam heres eius Ii tamen de bonis illius jjuemr*Primo de ufura quare fi mutuault pecuniam numerata uel ad tcfy que u(u ccniumuc ut frumentum uinutn cleum buicl intetxonc recipiendi aliquid ultra fuum capitale & illud q> iccepir plu^tenetur rcfticueiedi mutuauit fupet pignus ici mobilis ut iteftts equi & buiufmoi uel imobilis ut domus agn & buioi.utura eft excipit caluscuiTiXgener accepit pollcffionem i pignus a focero fuo quoufq? det libi dotem fi ipfc gener iu ihWt onera matiirnonu* f.nutriens uxorem fi dc pofuu p* cumampenes mercatorem uel artificem cum itentione papiendi aliquid utilitatis licet no faciant pa&utn de boc fed ponit idiferetiene eius nolens in omni cafu capitale faluum ufura eft fed li uult ptrciparedc damno ficut de lucro tunc licet etiam cum peccato*# in boc (olent offendere t nam mulieres de dotibus luis# dicunt depeitta uulg2nter#fcd cft ufuradnn fechs aialiu*fpecoiu bonu & buiuftrcdi ita pafcitur ut fit faluu eaput uel capualc eft ufura fed fino eft faluum ied nis grauatur una pars non eft ufura led imfticia.^ Si emptione frudtuu tene uelalia^te^ ex eo q, ate per aliquos menfes Satequam reciperet fructus uel aiias res foluit precium ,ppttr boc emit minus tuito precio ut fi ualebat decem emit nouem ufura eitiecus li boc faceret quia uerifimiliter poteft etiam minus ualere qillud quod (oluit puta ocio ISi uendidit pannos lineos laneos uel fericcs uel alia queeuq maiori precio q contantos quiaiiue didit hc plus tuito precio ratione dilationis ufura eft * ii autem no uer didit plus tufVc precio fed no uult ilii facere ita bonum fotu ficutei qui dat fibi pecuniam numeratam non eft ufura.li fecit cam> 'bia & ii minuta ut de uno fioreno aureo ad mone/ tam uel ecoucrfo accipiedo aliquid lecundu coem curium non eft illicitum. fecit cambtam per litteram realia de loco ad locum non fida non eft illicitum moderatum lucrum.fed cambia que uul/ gariter dicuntur cambia fita aut p uenetis aut alite degroili uiura eft quia ibi realiter eft mutuum di fub fpe lucri bec babundant in iiorentia^Si tutor curator pupillo^, uel peurator uelfador cuiufcu/ q? pecunia pupillorum uei patronum dedit. dedit adufuram futilitatem illorum ultrapecettti mor/ cale cdmillum m Cafu q> lilinon poiitnt uel non Ueltut reitttuerequia ilii qui babuetut utilitatem principaliter tenent fed nen lacientibus iftts tenet tu tot ,peut'ator Si huiufmoct.l (i quis cfnit domu uel agtum multo precio c| ualcbat i tendetis 5 uen ditor recmatabeo & ppter hoc facies padum di ipfe mtenm fradum pcipiat uiura pahata cft./fi quisppter pecuma mutuata aliq> fpedituel iepat aliquando principaliter abeo alqucd oblequium uel utilitatem que precio pofiint cXftman ut opa bonum uelpfonead colendam terra ud aliud ue mutuatio fui tumenti uel aliquod enfcnmu uel £ curat libi beneficium aut ofiicium feculate uti ec» clefiaflicu uel q? det fibippter bot pius defructi/ bus tfrte eius qua cclit ufura eft«& quando ,ppte£ bot no cut mutuauit fedab alio ut ademino uel a con unitate recepit utilitate exir.de det paupitus dare.^Ti quis accipit fub mutuo ad ufuram rien prouiriendi fue ncceflitat» fed ut faciant ufura uel ludat uel alias n.alc utitur peccat mortalierJlde ft mducateumqui non efiet ueneratus.Si fieret fla/ tutum in aliqua ciuitate q? ufure foluantur uel folutc non potfint repeti aut petite non debeant refhtui excoicati funt qui faciunt butei ftaruta.fii qui mdicant fecundum ipfa.Vnde illi qui faciunt capitula cum iudeis& domini coitates cdtinetla q; poliint fenerari &q? nonpofTint repeti 1 mdicio ufure extorte ab eis & buioi uidentur inciderein banc excof cationem domini qui faciunt &. ciues q boc confulant ex trade ufuris c.ex graui mcle#de emptione denario^ monetis uel lmpreftato^ uene narum utliocoru lanuenfium qa aliquado ponut ufurariumecntradlumlicetalii contrariu teneant ideo nemini coniulas q faciatrfacftum aut fi potes inducere q> poft morte fuarn & unus alterius liniat coftatem uelptem & pauperibus bonu erit fi non uult adberens opinioni contrarie non facile con t demnes m buioi fecudum dedores no precipitada fentencia de fctts & multis aliis bales lupra in fe / eundapte fecurdude uiuta^ DF«FRA VDuletrju que fit in lulftantia iciucndedo unam rem p> alia & umum Ipmphatu % puto carnes pecudmas pro cafliatmis ceram & aicmata cum alus mtxtuns & buiufmodiucl m qualuale ut prauam p) bona ut panum ferrum cenum aicmata aisha cefrdmcfa fiuctus &c buidl.uel m quantitate dando meluras diminutas &’ podera.ut xi.unctas g Itbra & buici f< m busdi notabiliter damnificat ,pxm u peccat mcttalitttSc tenet adrefhtutdntm«li pai* necplus intendens uensaliter & pauperibus croget/Si uen/ didit rem aliquam multo maiori precio q ualebat fecundum comunem extimationem illius tepens sduertemer peccat mortaliter & tenetad relhtuti/ onemifi ,pximus notabiliter ieditur fecus fi paru * Idem fi emat minori precio q ualeat ex ignorantia uenditousiSi fraudauit itftas gateilas& pedgia tenetur coitati reftituere &multum uel ctta paru ledintendes etia multu mortale e.Komi q grauat fubdites m colledisiniufhs tenet'ad ixfhttircCm i modo^c qcotment' m bus uetlibusdulTiocon/ iliiu cofcnlus palpo recurlus. Participans mutus non obftans non manifdUns. tenentur lfolidum kJeftan rotum de omni dano feCuto qroufq? liti qui paffus efl fit fatiffadu ftellige tamen de tali lufficne uel cofilio uelconfenfu coopatioms uel palpo, i.adularioms.nel recurfu ,i.receptationela tronu uel ref^ ablaty tali qfme buiomo fuiflet fadta rapina uel damnu alias non teneret' nifi qtu puemfletad eu de re rapta uel de damno qua'tii fectflet cu fuis uel quantu plus fuiffetfadu ahqd predldo^ ab ipfo fado^.(§uatu ad fecudu ufum nota q! no obftans & non maifeftas & mutus tenet quando efl: officialis &pct ipedire damnu & r.on facit alias non tenet''ad tefhtutione bcetpeccetfi portft ipedire damnu & non facirQHiatu ad ptici patione lftudpot fieri lutlluer uno mo coopa‘do cum aliis ad rapiendu &c tunc tenet ad illud quod recepit uel damficauitfi non fuittn Ca pucipaJi uel qnafi^Tertio modo recipiedo p uia dor i de ra/ pina etia ad illud tenet.Quarto modo p cofumptl onem rapinein uidbu uel uefhtu &C bmoi ficut fa / mulus rapteris 8i ufurani q omnia babet de rapfa uel ufura& tenet ad illud quod ccnfumitqd aut debet talis faccre utde in fumma iiii, p dotaaene ut maritus q fciebat foce§z non baberenifi boa rap ta uel ufuratia no potefl recipere dotem fi recipit tenet ad reflitutione filia autem cui rmanet uidna tenet reftituere dote qa de abeno eft fj .nefciebat effc talem tunc efl diuerf a opimo dodofji.ut^- pof fet tenere maritus fedfilia uidua tenet.fluito p emptionem rei rapte uel furate &fi fcienter boc faciatob Tui utilitate ultra mortale tenefi reftttu/ txeu fuenic dominu reift non repit pauperibus debet erogare uel precium et;a fi iam confumpfit 1 lguoranrti fi ignorantia luris fui facli a pcccato potefi excufan fed quado fcit tenetur refii tuere fi' nondu difraxit ena fine precio petito a domino rei fed repetat a uerduoie fipot Idede omnibus qfuccefiiueemeret buidiremft prius difiraxerft illa qa fic bona fideextfientesdtfiraxeiut uendeao nd tenent jed emens de bils tamen uideplenius i iumma & fupra i fecudap te tt.(Qui ipedit alios i lufte aconfecurione alicuius officii uel benefica' eccleftafiici uel teculaus ubi ia fibi erat acqfitum ius tenet ut fatiffaddne talis darr.m.Si autnodu erat ius fibi acqlitu led erat i uia ut acqiret tenet ad arritriu boni uin quantu potefi illud damnum in ip[o dubio exnman fimiliter quiiiufie deicit ab optento uel ,pcuret aliquem etet iecuscu itufie procedipdj^ui itettdamnu q> i fpe le refiitui nd potefi uei limli ut mutilatio membri cum quoille lucrabat ut manu x feribendo uirgtnttatemalterius auferendo maxiep utoletia uel teductone morte' \ rerendo alicn q labore luo famfita nutriebat teret latiffaceread arbitriu bontuin, %.i fcienterdat ad uentura ueluendit equu daudicatem uel aliud nocumeptu.habentem non illi indicando undeem ptotiuel cddudiori fect danum tenet fatifficere dchuidi ad aibittium boni uni, Sacrilegio tii circa res facras^Qui ipofuit uel dcdit~fup ef hoc cofilium ut fp oneret? collede clericis & pfofs ecclcfiafticis non bfta licentia a romano pontifice fi fecutus effcdus ultra mortale eft: obligatus ad reftitutione &mfi defiftat poft admoiticnem eft txccfcatusfSi fecit uel fieri confuluit flatuta cctra ecclefia libertatem ujtta mortale tenet' de damnis &c eft excoicatus ipTe & fcriptores& n dicantes fcd ea uide plenius fupra m piimapte.lSi ufuipauit patronatum de ncuo alicuius uacantis ecclefie uel monaftetii uel loco^pio^uel bona ipfo^ loccru uacatium uideluprai primapte tt.lSi abftuhtre facta ut calices paramcntade loco facrou. ecclefie aut rem facra de loco no facto, aut rem non facra de loco facro & furas i ecclefia res facras4fi fregit locu facramentii ut portas ecclefie uel teligiofoiu ut portas couentus ultra mortale & obligatione 6i fatiffadicne de i runa de damno eft excoicatus & antedeneiciatioem pot abfoluia diocefano poft dcnuciatione a p^pa folu uel fummo peitenciano • it fecit incendiuitudiole in loco facro uel religiofo ♦Idem ludicui eft ficu t de fradione icendiarii alio^t loco^ de mre coi non funt excofcati m aliquibus ueto locis p fynodalem funt excomunicatilSi lega ta fada ecclefns uel aliis pus locis ut paupibus no folutt integre &fi nimis differat peccat mortalit m fi ipoifi bilitas excufat & alicubi eft excbmuftto fdnodahs i fi clericus recepit beneficiu fpmoniace ultra metum fymoieomnes frudus illius benficu' furtiue acqrit & tenet ad reftitutionem;fi prelatus tcclefie ex dolo uel lataculpa amittat boa ecclefie tenet ad reftttutione.Sinon dedit laycusdecimas ubi confuetum eildare tenetur ad ieflitutionem. ON .REM .CVPIES.AL1EN A M. I B cogiratioe feu dtfiderio babendrrcs ait enas.| Nota q. ultra peccatu opis intuite ufurpatiofs diuerfatjt fpecief^ deqbusdi / diu eft ltetrogandu e etla Stdefiderio babtto circa res alienas habendas feu acciendas iiuflo mo qa tale defldmu ftue cogitatio fieftcu colenfu ronis & alicuius iei notabtLs fp efl mortale & eiufdem Ipeciei cuius eft opus illius fiufie acolitionis licut uerbt gratia fi defiderat babere p ufura e fpe's ufur iip rapinaeft rapina li per uia occulta eft furtu fi rem facra eft facrilegui & iicdealiis.&iid iteircga dum equodeficerauit babere rem alunaut Iciat fpecies peccati.que neceflaria tft conhtcri mbus tamejpeccatis cordis adrefhtunone non tenetur ^iNota etiam cum quis ope mmirno damniticat proximu perquecuq? mocum fi propofitu bibet in multo etia damnificandi fipolletpeccat morta Uter unde uendetes di ementes quadocuqj pattiiit deciperep>ximuin multo li polient cdmocte licet adtu m modico decipiar. ^InON bALSVM.Pl/ CBS, lefhmomum contra proximum. E mendacio bicagendd eft di detradlionc que elt contra illud peccatu.fi dixit men/ i dacni pniciolum.i.^Ut contra honorem dcl ut bns que funt fidei uei ctami notabile pixnni fpuale uel tpalc mortale eft uerbi gratia» Si di*l£ fornicatione no efte peccatu uel ufuratn fi negat q> ipfe uel alius debetdare ,pxtmo quod ipfe no / uit & buioi»3i dicit mendacium 1 tudicio iterroga tus atudice mortalee:fi dicat medaciu icofelTipe de neceffario confitendis mortale eft.fi dicat tr»en daciu ftudiofe in predicatione mortale eft nili eX furreptione ieu fubitatioe locutiofs ipremeditate fidixit mendaciu locofum.i, ea folacn uel offici / ofum»i.ad utilitatem aliquam tnde aflequendatn fpualem uel tpalcm fine nocumento peccatum eft femp led uentale.f.perfonaque dicit mendacium etiam ofiiciolu eft plena aucioritatis ut in genere reputatiois feu perfedaois pollet p accidens tale mendaciu efte mortale» f.uidelicet fequeret inde graue icaduiu in mentibus boim./Si dixit falfum teftimonium cotra aliquem imudicio uel accuba-Uit uufte ultra mortale peccatu tenet de 01 damno lefo fed ad reftitutione fame ut.f, dicat fe falfum dixiftepoftqueroilleeft punitus no' tenet ppter piculu quod ei fmincretJPe detratfioe p q aufert fama alterius multipliat nota.fi quts fpoft aliud aiten fallo quod fit peccatum mortale mortaliter peccat & tenet ad xeftitutdne famenifi ex boc ira/ minet magnu p ericulum.^fi ad peccatum alterius quod narrat additaiiquod notabile ultra peccatu tenet ad reftitutione fameifi illud iportat ifamia fi peccatu alterius mortale cum efiet occultu tnaft feftauit alus ad diffamandu peccauit mortaliter di / tenet ad reftitutione fame mquatitu potefl nifi *ilud crimen pofteap alum uia eflet publicatum. ISi peccatu occultum alterius maifeJdauit no ltenti cne diffamandi ueJ alias nocendi fed ex quadam foquacitate nonuidet'mortalemfi p accides, f.fi ex boc fequeret diffamatio illius qaaudientes pu > blicant.^Si fecit libellos famofos.i.cedulas fiue Icripturas in detradlione alterius ponendom loco ut legant aut eua cantationes&. buioi mortaliter peccauit &. tente ad reltituuonem4STaccufauit i tudicio uel denutiauit prelato crimen alterius no zelo ludicie fedexmalmolentia peccauit mortalit ied ad reflitutionefamend tt*net',feruato ordine iurts, lipeccatu alterius ena manifefiu narrat ex odio & itcntione nocedi peccat mortaliter fed ad refhtutionem fame no tentt' fi aut ex loquacitate peccat uemaliter.fi defebtus aliot* q fuat uenialia coiter recitauit ex loquacitate uel aliq idignattoe no eft mottaie mf i f tenderet etiam £ic lamare^ ti fignificauit peccatu alterius mortale & occultum prelatis uel pentibus uel cbfefPoribus uel alus que iuntpfone mature ut peccati pofltnt melius pro uideri quodprecipue babeclocu cu timet de reci < diuo no eft peccatu fed caritas & nota cu qs tenet' adreftitutionefame«filaliuin dixit debet dicere blis qbus dixit fe faifum diKiflenec cxcufatur q> fltei uerecudia magnalia autrue^ dixit non debet dicere illis le falfurn dixiffe quia cflxt mendacium fed liuftt & m^le dixiflc.fi s narrat cnme alterius ptoutaudiuit.i.dicesfe audiuiileftc ab alto licet occultu ex loquacitate uei leuitate non uidet ftiot tale nec tenet' ad reftitutionem fame fed dubium fi qs boa facta ab alto dixit mala intentione fa&a uidelicet qapter ypoctifim & fupbia & buioi nites eu i famate peccat mortaltterJ Idem ft negat bona fadia ab alto.fi etia taceat bona que fcit cum eft neceflariu adliberadum qDXtmuJSi audtuit i fama tiones uei dtftamatioes aho^ nam fi bcc facit qa delectat de xfamia altoiy peccat mortaliter»$i aute factt oa de loquacitate fed difphcet diffamatio ali otu no' uidet" mortale i prelatis q poflfut fhibere cu aduertut&no facmnt mortale eft.^JDE Aua ricia.Primo que tripliciter ppetrat.f.uuue acqren do,tenaciter retinedo,& idrdiate amadolHetaut multas fpecies & fihasJPrtmus modus uidelicet in lufta acqfitiode qbus e didu circa illud preceptu no furtu factes reflant aut aliquede quibus nunc dicendu poftea de retinendo.tertio de inordinato amoreiffi&E Symoniaque eft circa fpuaiia & fp e mortale & \ oi cafu pecuia que recipitur fymoiace no debet reftitui ei q dedit.fed paupibus tenet eto gari de neceffitate uel illi eccielie i cuius liuria eft datajSi dedit pecunia, uei aliud quod precio pot extfari p Rabendo aliquo facramento utbaptifma eukariftia benedicftione nuptia^ peitentiaj ordine crifmate & extrema undione quafi pteciu tpfius i acrameti cuius fignu quod dat pteciu eft quando fttpadiocum dotelldem prefumif quado negatur facrametum fi no detur pecunia fymonia efl ncc excufatcofuetudo, fecusiidatut elemofinam Si gratis no coadus fed fponte Si ad feruanda con / iuetudinenonexadusfSi clericus exiftens accipit aliodtpale ^ aliquo facramentodato ueldado ut pteciu eius uidelicetqa alias no dedifitt uel dabit fymonia cdmifttjfi dedit aliqd q> precio pet extia/ ri ,p aliquo beneficio ecclefiaftico fimpltci uel cu/ rato obtinendo f\ monia ccmifitfed loluedo taxas curte ad bullas nenreputat" fimoma,ffi,p abquo officio ecclefiafiico uel dignitate aliqddedtt tpale fymoniacomilit & idem de confetetibus beneficia & officiabuioig tempalibuslfi emit uel uedtdit aliqua cappellam ecdefte fymoia efl Ifi emit uel uendicit lepukura ecckfiafica ftue fepulcru ubi ponitcadauer fiueofiicium qued dicit fymonia commifitjSiemit uel uendlditius patronatus ec/ ciefie uelcapelle alicuius fymonia eftlfi pronatus exiltfs p> pecunia elegit uelprefentauit iftiturdu i ecdefia fua fymonia Comlfitlfi porrexit preces carnales.i(fp idigno aliquo ordmado uel beneficia ando ‘fimoniam commi fit fi intendit ut prelatus ratione precu principaliter conferatlSi fuit media tot ad procurandum alteri aliquod fpirituale ut beneficium ordinem Si butufmodi aliquo tpali fymoniam commifitlfi coduxit aliquem ad predi candu cum padkone pecunie uel intentione buidi fymomam commtfit 6c fimiliter predicator q boc modo accep tauit JSifiliam uel cdfangumea mibt in monalteriu padtione fada de certa pecufa uel quantitate p> mgrelTu monaftetii fimonia comifit Bi monialesdequibufda alus fimoniis clericorum uide infra m tertia p.c.de cleri.lDeifta materia bes plene i fecuda p.tnnp totu. H>c pditioe qfit fre# quetex auanciaiSi ,pdtdit ciuitate ahq uelcadru amicis ultra mortale tenet de omni damnojfdem fi pditres alterius nulleauferntibus fldem fi .pqit fecreta nulle ultra mortale tened de damnis inde lecutis.fecus it leaeta liqua ut cdiurationes&: tra/ datus contra citates ucl nocumenta pfona^ uulta malfellat quia tunc beneiacit& facere tened,4|Si recepit aliqd fub figillo confeffronis fed non 1 con felfione fi reuelat peccat mortaliter nifi tftud efiet quid uquu cui pollet obuiare maifeftando,&: fi de boc ppedtt quado ,pmifit peccamt mortaliter fed non debet tenere lecretu qa tunc etiam peccaret, fi legtt Interas alterius claufas uidet mortale nifi po neret fpem i ratihabitione mittentis uel eius cui mittit.lDe acceptatione pfonap fi accepitpfonan* m ludicio.ut f.magts audiat una ptem qalta uel credat uni magis q alteri non feruato ordine turis uel magis declinet ad una ptem qua aliam rone amicicte& buiufmodi mortalepoteft ellelSundi/ flnbuendts beneficus ucl ofttcus ecclefialhcis uel fecularibus admitti tldign os & maios peccat mot' taliter & tenetur de damnis inde fecutis fi ifaciedis cedulis que uulganter dicunt fcrutinia fcieter ad mittit indignum uel phtbet admitti uel excludit dignum peccat mortaliteriSi fdtfltibuendisbono nbusuel fponedis colledis cmitatis fcient grauat aliquem ultra debitu uelaJieuiat peccat mortali t Si fi folum ex eius determinatidefieret talis dtftri/ butio tenet'de damno ad fatiffacionem fecus aut cu plutesalii fponunt cum euj$i cum baberetdi, Hnbuef elfofinas alicuius foctetatisuel teftarneti Si buiufmodi non fideliter diftribuit Si fi dediflet no indigetibus ultra mortale tenet adreftitutone JD?E. TVRPl.LVBRQ.Si tudex accepit pecuniam ut' tudicaret aut ut bene iudicaret aut ut no ludica tet. aut ut tniufte iudicaret peccat mortaliter & tenet'illam rcftituerc danti nifi dediffetut male iudicaret quia tunc tenet dare paupibus Idem de teflep teftimonio ficndo quiapeccat & tenet/Si facit iftrumentum in fraudem ufurai^ ut netam quia peccauit mortaliter Si mercede qua accepit debet pauperibus erogare. Ii feruiuit ufurarto m arte uiurana quia peccauit mortalif Si fi oia boa ufurarii effent obligata reftitutis non pollet re / cipere falarium fed reflituer creditoribus ufurarii alias autem polTet fed illud debet paupibus dari de boneftate tamen no de neceflitate nifl eet paup fi recepit pecunia p turpitudine ut meretrix Sc alia mala mulier debet illud paupibus dare non tamen de neceflitate fed confilium eft.fi quis fecit aliq artem uel artificiu cuius ufus eft ut i pluribus eft ad mortale ut facere taxillos 6i butulmoi pec eant mortaliter nec debetabfoluimfidifponatfe dlud dimittere:de lucro autem fa&o det pauf>ibus dare ex confilto no precepto.Si mercator portaujt uel portare fecit Jignu ferrum uel quecuqj merdo' nia ad terram ifideiiu non babens liceciam a fede apoftoltca eft excoicatione papali excofcatus & m» currit alias penas ut babes i iui.pteJlde de datibus auxilium Scconhliu.Si negociator exercet negoci/ atoneno ad aliquefine boneftu putaguketnatiois famrlie utilitatis patrie 5C buiufmoi iedpricip alit propter imenfatn cupiditate cdmittit turpe Iuck no tamen de necefiitate tenet lucidare paupibus feddeconhho ptemlSl djebus ftftiuis emit uel ue didit negociando nili forte m nundinis uel fecit contradus no necefianos tuc uel icripfit uel aliud manuale fecit £ lucro qa ultra peccatu debet illud lucf^ paupibus dare fccundu aliquos quod tamen uidefde boneftate non de necelFitate.S! tempor meffiu uel uindemia^ emit bladumuel uinii uel fru&us.ut alio tpe uendat carius non exiftes talis rei negociando,ppter aliquem boneftd fmem mfi propter cupiditatem turpe luc^ eff no tame tenet in aliquo:ft accepit ob eligendi! ad dignitate aliq tpalem uel ofliciu fecularc uel uendidit buiufmoi officia fecularia turpe Iucru eft non tamen uidctut teneri ad reftitutionem.4 DE.LVDO. filufl£ ad taxillos uel cartas uel aliu ludu fortune fi umcit f> fraudes uel p falfos taxillos uel mendaciofe tenet illud quod fic acquifiuit reftituere amittenti ultra mortale comiiTum nifi quidpuu.fi uincit ab eo q alienate no potuit uel feruo religiofo uxore filio familias Si butdi tenet reflituere bils qui babent cura illoy & eft mortale fi efl quid notabile & ex cupiditate acqrendi luditJSip multa xportunitate traxit aiiosqboc non frendebat uel retinuit uole tem recedere ulttamortale tenet 'reflituere illi fi efl quidnotabiIe.fi acqfiuituel uicitp ludu in locis ubi phibet' ludus &i mandat" fieri reflitutio fiue legibus impialibus feu muicipal ibus ferua't' qtu ad utraqj debet tue fieri reflitutio ilii qui amifit tecus li kges ille funt abrogare p comariaconfue tudinemjbi uicicper ludu f aluscafibus exceptis preoicns nd tenet illi reflituere qui amifit quaris pofiit elemofmaliter»fi fit pauper fed debetpau permus erogare fecundum aliquos ex boneflate ix confilto lecundu alios ex necefbtateq. efl tutius non tamen ita oportet tabsflringere ad cita reflw tucionem ficut i furtis ufuraSc buioiSi de alus quecontmgutmludisutblafphemia amifito te/ pons Si butot ifte funt perfene qbus indiftindle reltituendu efl qmcqd ab eis lucmtu e per fimile ludum.f.ales Si buioi fecundum Rap.f.furiofip/ digimlores xxy.an.6i maxime pupilli/item mete capti Sifurdi muti occect Si etiaq morbo laborant ppetuo ferui religiofi filii failias Si uxor qno bet patafernalias 6i admimfiraior re^r eccleitaflicaiu quepauperesfuntdi limiles. bffota q? talis pecufa iic lucrata non efl rtflituenda illi qui amifit nifi jet corredtus Si «ederet ipios ufiis expenfurus fed fed tuton' creatori domino mdftrandopafri maife fto ecclefie bec in fumma confef.^De gncpctudine circa tpalia acquirenda & coferuada & fi adhibuit mmia follicitudtnem circa buioi &,ppter bocdi / mififlet aliquod neceftariu adfalutetxi ad miffam Sc buidi effet mortale fi non dimifit neccftatia fed remiflfus eft quo ad fpiritualia ueuialefSed habuit mmia follcitudinem circa buioi ex puitate confl'/ dentie auxilii dei in feno eft mortale fed uide tut uenialemultu tamen ipedimentu deuoticnts 6C alio^ bonofviDe auaricia i retinedo tenaciter uide licet de ibuamtate & no facie'do eleoftnas corpaies idigentibus quado poteft quecctinet* i boC uetfu Vifito cibo poto redimo tego colligo tendo. fSi babens lupfiua quo ad natura & quo ad decentia ftatuspjfe &i familia fuanon fubuenitneceflifati bus alio ^ etiam ncnextremis fed magnis quas no uit mortale eft.$i babens de fupfluo quo ad nam & fi non quo ad decentia non tubuest pacietibus extremam neceffitatemquos fciuit mortale coitet tudicat" fi oportet multa confiderare& bene itelli gendu uide i fecunda p.tl.i.Sinon fubuemt indi^ getibusde iduftria &aitefuacu poftetut medicus in medendo feu utfitando Ifirmos pauperes fine lalario aduocatus f aduocado ,pcurator i peurado & buioi unde mortale,$i ahas nonfubueit paupi/ bus non petentibus neceflitates extremas[cu tame poiTet uel tardauit dare udexfpauit pauperes uei ale eft|Siparauit paupibustnmts furr.ptuofa uel nimfauel quefluantibus fu pcaurgente uel male utentibus elemofinis peccatu uidet' potius quam merituiSllabotatibus^) eo quocuqj mi Aetio nxs dtftulit dare mercedem ultta fadla conuentionetn cum tamen poffet foluere eflet mortale fl lncur/ rentgraue damnum uel fcandalu.Idem fi alique defiaudauit.De auartcia amando xordtnatejrtSota 5' ^ $s tes etiam iufte acqfitas ita fordmate amat ut inbereat eas &fmi eius fignu eliquando ^pter eas no amittendas elTetpatusfacere cotra aliquod precepto^ peccat mortaliter qa diligit plus crea / tura quam deu fi aute nullomd non uellet facere Cotra lalutem fua ppter hcc tpalia quis lordfate afiiciat' feu amet efl uenialeJI>e,pdigaIitate cue e contraria auaricie.fTifupfiue expenditfuam fub liantia uel i edifictis fumptuofis uel eqtatuns uel in cduiuns mmis dehciofis uel \ frequentibus uel i paleftris uel ludis uelinornametts 6d precipue mu/ he^ uel in turpitudibus uelin enfennus uelm by/ tionbus&buidx peccatu eft&quado efl notabilis excefius fecundu ,pporcfone fui {latus efl: mortale alias m modico efl ueniale.^Defcendere autem in pticulana indetm mando quando efl mortale uel uenialenonde facili potefl dare ludicium certum unde undioni dimitto. ^ Deinuidia. Inuidia q> cft iecundu capitulu que efl trifticia de alieo bono inquantu confiderat ut dimxnutiuupprieexcel/ lentie &, fi efl cu cofenfu rationis efl mortale nifli eet de aliq re parua ficut puer iuidet alteri puero q> habeat pluresftu&us&buici fcd fi fit fecudu tactum fenfuahtatis &' cu difpjicentia rationis eft ueniale uel nullu etia de rc notabili interrogandu fecurdu flatus &buict fuidiafSi prelatus alteri i uideretde maiori prelaticne uel dignitate, ii ofil/ cialts de digniori uel maiori oftiao, |Si dodtor de maiori fcfa uelconcurfu. |ii icolans de maiori in/ geio alterius fcolaris^Si mertator alteri de maiori credito, frauisalten de maiori boncre 6t reputati oneut i pual s alteri de maiori fama fi mulier alteri de marito filus ornamentis pulchritudieSi buioi, fl artifex de artificio artis fue & lucro & fle de altis ii qs tamen dolet de bono pximi non ex eo q> illc beat ied tx defectu iuo qa ipie eo catet cctentus tamen q> pximus babeat no ptinetad muidiam 8c (imiliter it dolet de bono iimicr ex boc folu q tiet nocumentu inde nonpprieptinet ad fuidia quere etia IDe odio & de altis filus lutdierfStbabuit odiu ad deu qa fiagcllauit eu uel fpediuit nrala defide f na eius uel aha ca mortale efl.fl babuit odium ad proximu deliderans.f.maiu eius ut malum & fi e notabile maluquod illi appetit roe deliberata eft mortalehue malum fitm pfona uelifama uel m fubftatiauel in alio modo.iecus auteno cofenttt ratione uel fit quid no damnolum multum.fi aut deftderauit malii alteri puta ifirmitatem m bonu eius ut.f. bonus efficiat uel ne alus noceat non eft odium,inteirogandu etiam & iuefligandu eft bic caute na tyei omnem difplicentia iolet appellate odium que tamen non eft nifi modo paedido Jte odium contra unum teputanc tantu unu peccatu ied nota q> ficut m alus iic in i£to quotiens reucca do iniuriam menti de nouo odium babuitad lllu Cu cofeiu rois totiens peccauit mortaliter.# ideo ltertogandu de tepore quatum in eo pfeuerauic & quoino frequeterodiuitJtem q? dimittat oeodui ied non oportet imo non debet llh petere uenia quem odiuitfi peccatum eit occultum non eum ofiendiffet uerbis uel alus modis.IDe iufurrauone que eit ponere difiefione inter amicos ,ppt malam intentionem.$i quefiuit ponere dilcordia i ter ai > cos 6c coni anguineos dicens maium uni de altero# & econuerfo uel referes ftudtofequepofient citare buiuimodi quia eit mortale & nurus erga fociurn cc iocrus erga nut^foient uacare biis.li dixit aliq ueiba unde orta eit diilcfio mter amicos ud con/ languineos non boc uendens fed incaute de fe no eii mortale fed potelt eite roe icandaln $i qs tarne intendit diiloluere malaamiciciam uel ccuerfati/ onera alicuius cum aliquo ne decipiatur congruis modis non eft malum.^jPe exultatioe in adueeiis ti mdesmala&dunna biis quibus juidetuel odiu babet letatur deliberato ammo de malo illius eit mortale, iecus ii non delioerato animo ietan aute de malo iimicind inquantumalu eius fedfqtu nonpotentei nocere uei alias imuftepot edeiine peccato^iPc triiticia in .piperis que i hoc difterc aD lmctia qa iuidia triftaf de bono ,pximi dc ,ppt boc cogitat quotno mala babeat & defiderat fed contingit fepeg> non patit'illa danaque eiappe^ tit fed magis pfpetar" & de boc triftaf etia eft mot tale ubi eft aflenfus rdis.Oedetradioe filia undte babes fupra i viii. precepto.EDe ita que eft: appeti' tus ufdidein tettiu uicium capitale & frequentet tnifcet' cu odio.fi pptet aliquem defedu in fe uel alte^; comiffum defiderauit uindida uel pufto'em illius quccuqj uel p fe uel a deo uel ab alto folum itendes fatifFaceie aio fuo irato & eft mortale qua dofelu ftenditpuinoncm preter ordinem rois fi notabile malu &cu aftenfu ratioris alias teiale ut cottidiana i gubetnatibus fen ilia^STiratus m fe tpfum ppter aliquem defedu turbet cotta fe coit ueniale eft.fi iratus contra dtu ppt aliquod fiagel Ium murmura t corde uel cre ipacienter ferens pc t tfte mortale &i ueniale fecundu modu fpacicntie* ^Pe indignande &alns filiabusireifi indignatus eft contra aliquem non uolens eu uidere uel audit reputas indignu cp fibi difphcuir cu debuit feruir potius ueniale cofter eft fi ppter boc retinet ftbi loquela uel aha fignaoftend.it dtfplicentte.qa au/ fetendo funt ad tollendu fcadalu pximop, & opio/ ne cdix metis & poflbt efle mortalelSi exccguauit dtuerfas uias Aj modos ad umdicandu fe de lniuria & boc ii implicauit mente cogitationibus altricati uis fecundu pceflum poteft eile morrale & ueniale #7De clam oie,fi ex ira damauit contra aliquem in ordina te & cofufe & furiofe loquedo ueiale coit" eft^ IDecotumclia.Sidixit alteci uerba lmuriofa I portantia uicuuel opprobria aio iniutiadi cando alique pdttore rboneftapionadicedo mala de p entibus & buioi.Si eft mortale^>idtxit uerba opprobriota famthe fue uel difcipulis uel fibi fub ditis cacorredioms ft fit debito mo & bonefto &C fine peccato aliascoit ueniale eft nifi ifamatoria diceret undefequetet magnu fcandalu.G)e blafphe mia*Si blafphemautt alique deliberato an.mo ut peuteref ralt maledidioe m malu eius eet mortale nifi boc affedaret ad emendatione eius fi aut hoc non deliderauit fecundu ronem led fecundu lubi/ tum motu ite cuius fignu eitqafi boc contingeret uaide doleret e ueTale iicut Cottidie iit a p entibus fi maledixit creaturas itroalesqa fi fecit io dete / ftationemcreatous uelindanum domimeius eft mortale altas uemale di ociofumftt biafphemauit axas defundo^fuo^pentu uel alio^: boim uidet mortale qa uidet’ intende.e notabile rrulu* Idem cu fe ipfu maledicit ex tmpacia.| li ulalpbemauit diabolu malum eft qa ociofum faitem.lDe male ) dicbroedet 6i fandorum didrtT eft lupram primo precepto derixa q.f»ex irafe boies peutiut tftud cumtiranimo nocendi uel miuiiadi utm adultis eft mortale i mdpiente.ldem in pfequente animo uindicandt fe fccus li animo dehendedi le rantum uel etiaad exercitium ut pueri.©eledicioequeeft quado una ps ctuttatis mlurgtt cotra aliam ex pte eiusqltuftemouete mottaie 5i mofbus feqclbus eius& de oibus damnis ide fecutis tenet' alteri pti ex £te aut eios que refiftit iiufte fedirione mote co tra fe uel bonu ciuitatis no efl fecundum fe pecca^ tu nifi mifceant odiu & uindicatioes ,put Ccmuit accidit quado etiam & lefiftentia alteri f>ti fcque/ rent infla picula & mala cedendu efifet alias non euaderet multa peccata que i cofliftu partiu feq / tent.fi qs etia eft itapciahs guelfus &ghibelltnus ita obfliato aio uel parciaks quod appetit alrerius partis exiliu& danum p>phas&: nephas paratus etiai malis feq parrefuam no eft fine mortali & i malo ftatu. ^Qe bello_,fi qs mouet bellu iniuftum mortaliter peccat &: oisa datconfiliu auxilium Bi fauore de danis aute que fiunt ibi 6c refiitutioibus qd fit iuQu bellum ueltniullu uide in fecunda ju ti.i.de bomici.fupra diduefl: in quito c.J De aq. cidia. Que tlf quartu uicium capitale & ipoitat tedium bene operandiiSi ita cctriftatus &i attedia/ tus eft q buitin borrerem & in abboinaticnem fpiritualia&opera bona que tenet Stpiectpta dei frec defie bec quado adeccfenlusronisemorta lelSitantu bet tales motus fecundum fenfualitate cum difplicentia ronis eft ueniale.fi ita cotriftatus eft de morte tonfangumei uel alto cafu q eu bene fecifie uel pponit aplius non bene facere eft mor/ tale, fi ita contnftat q uellet nunq fuiffe creatus adeo feu non efie natus in mundo uel effe ficut brutu alias uel mori quomodociiq; fiue male dtf f pcfitus dumedo hinc exiret talis tuficia fecudui affenfum tonis eft mortale.Sietii ita contriftatuc de aliquo cafu aduerfo quod fcurrit aliqua infirmi tatcm graue,ppf nimia trifticiam pdens fomnum dimittens cibu & buidi uidef mortale quando fe potiuuare contra buionSicontnftaf ex confide / rationebono^ que babenralit qbuslpfe priuatu* mlipedes dona fibi data a deo &c ide fumes tediu beneopandifecundu illaaccidia ecoft ueniale 8i i pfonis fpiritualibus repit'.fi contriftaturex boc cp boa qppofita q facit fepe frangit ex boc icurres tediu opandi bcnequafitibi uideat'’nonpoffe,p/ ficereaccidia eft & m fpiialibus incipientibus deo fermre repitur«fi ex frequetia tetactonu attcdiaif ad labarandu tefiftendo ueiale eft fi tame refiftat boc incipientibus contingit fi attediat' in opibus bomsin orando legendo audiendo le&ionein aut predicationem uel dicendo offxciu & buiei non tamen dimittit de neceffitate fienda coiter eft ue> male Erepitur etiam in fpiritualibus fatis, fi con triftat de aliquo defedlu magis ex eo qa apparet de feduofus cora hominibus qua cora deo accidi a eft f requenter ueniale qxedens aliqua'do cxfuperfluo ^Defilubm accidie f qbus eft difficile cognofcete quando ibilit mortale ficommilceat cum aliquo peccato ut cu omittifaliquod preceptum mfi de penitcntia.^Pe defperatioe.il delperauit de mfa dei efttmansdeu no pofft uelnon uelle ei paicere etia teuetteti adpniam uel nonpoileabftinere a peccatis cu adiutono det e mortale cu dehberatoc tofeni us fecus fi fecundu aliquem lpulfum tttn l tstionis/Si dcfpauit fe nonpoffeeuadere aliquas mileriLoidtas mundi ucl pericula ,ppter feoc quod decernit fe occidere cft mortale &C fi aliquis ad boC deuemc multo magis^p>e trifticia ficcntelit dfna & fpiiitualiabona ex ttifticia aggrauate mente eft mortale mixta cu accidi a* fi aut co temneret &Ctc / 1 tegeret eap quepoflit uitarc peccatu quia tunc jp unent ad blafphemia i (pintu fanclum ut infra dicct^IPe ranchore.Si buit i difplicentia 8c tediU , corrigentes feppt corregiones eft ueniale nifi illos oduet& tuccft cdmnviXtu.QJepufillanimitate. fi iubtraxitfeab fetisboisad queerat aptus tforend deliciendi'ut a leiuniis ab lgtefiu religionis q prela rtpn.e luiudta ab ofiicio predicationis & audientia ccftfiionemimndis & huioi coiter eft ueiaic nifi effet preceptu id quod dimittit IPe caofitate q procedit ex tedio fi ftetit cciofus ml boni operans ccrpale uel Ipualc.unde tempus amittit inecupa/ bile ueniale eft; ut indet" mficx ocio addat aliud uiciu quod frequenf accidit 6c quato tepore ftetit ocioius* i. De torpore feu ptgneia.iSi fuit tardus ad bene eperandu licct illud fecerit tardius ad iccle fiam ad orandu ad elemofmasdandu & buidi coit" ueiale cft nifi ex tarditate pretermitteret preceptu ut qa no cito fubueitpacientt extremaneceffitate cu teneret aut lfirmotudefeqf mors & buidi tuc tft mortale. ^Huagato mentis»fi Jbuitdiftfdtqcm mentis m oratione & fuit in ca uel cu ucluntaric euagatuel in audiendo diuina predicationem uel etiam extra diurna mente cogitat uana& inutilia cofter eftueniale nifi addat aliquod fpeciale pec/ catu uelp totu ad quod obligat' ex precepto ft lo , quituriutilia ex tedio uel audit noua uel mutat loca hinc inde uel diftrabi t fenfus & membra diuer fimodecofter uenule eft# De negligentia c[ue eft: tenulTio uoluntatis circaea que debet facere que pot etia dici tepeditas i hac cottidie oes oftendut ied ueialc eft nifi obmitrat’aliquod neceftarium* hi fuit negligens circa opa mfe fp ualia qcotinet'' in hoc uerlu.dofule caftiga dimitte fohre tercra tliota 9 fub cofilio coprehendit dodtnna.i. docer ignorateprecipue utilia ad falute.fi fuit negliges ad adilcedu neceffartaad lajutemut precepta dei & eccltfte generalia quia in huioi ignorantia non excufat uel ad eundu^ad predieatioem & utile eft: ydeotis tniiigerc audire aliquas predicatioesfi fuit negligens ad pcuradu facrameta fibt uel fue faflie hnftrmus mortuus eftfme cdfeflioe&: coione uel extrema undhonecu ex negligentia craffa ,pccdit uidet' mortale uel graue ueniale fecundum 9 plus ille fdigebat.di fi ex negligentia Si dilatoe mortua clt rples tine baptifmo eft: mortale fi negligens ad pvocuradu facramentu eonfirmatiois peccatu eft fi ltet-tofeciflet dare baptifmucrifmauel ordine Iciet eft mortale 6c lpfam omittendo oio ucmale 1 lardado uel de hus que non funt mortalia non cor tigcadolSinon feruamt ordinem debitu i fraterna correctione uel nimis afpcre uel i tpe ue! in loro i defcuo peccatu eft*n De negligentia cofefiionts.Si cmftitad minus fcmeli ano confiteri uel exi? no rantia uel negligentia fecus fi ex fpcrrantia qa no huic copta corftdToty fed fi poftea du buit ccpiam conieilo^non fuppleuit defectu eft mortale./ Si fecit confefttone hdta fetenter dimittens aliquod moitaie uel quoddubitabat & credebat ce mortale deh no elTet mortale peccauit mortaliter & tenet iterare cofeffic nem,$i dixit fe efte contritu ab ox/ bus peccatis & drfpofitus adabftmendu & fatiftgy cienciu cu boc no itenderet mortaliter peccauit & tenet ueraieconfefiionem fi pnfam fibi tniunda pro nioitalibus &c negljgenuaomittir peccat mor/ talit & tenet iterare cofefticne ft eft ipftus oblitus li icienter confeftus ei quem nouit fxccicatu uel tui penium uel nd habentem audoritatem puta qa iymcniace recepit bentf.ciu uel qa jtrufus eft p layca ptatem peccauit mortaliter & renet iterare confeftione.fi cofeflus eft 1 excoicatioe masori q nefciuit lpfe nec confeftdr eius ablolutus fuit a peccans aettte^ coniitenqa non fuit capax abfo/ lutois tuc. fi cofefius ei que nouit ignorare peccat fuit adeo ignoras q> nefciuit diLcernef peccata eius precipue coia tenetur iterare. ^.De ncgligetia ccionis..ii omifitcoicare femel i anno uidelscetin pafcate refutredioms pcftanos difcietionis pecca/ uumortaiit mfifuiflet legittimeimpeditus uc qa alcttatus ftomachc uelexcoicatus querens tamen abfolutione uel deltcenctapprii cofcfforis p ait > quos dies differret i buiot caYibus det fuppier q/ do pot.Si cofcautt no leiunus ita«l> q> jiolVmedia nodtem aliqd fump ferit p modum cibi uel poius peccauitmortalit mfi eliet grauiflftrmus qa tuc hcetift cofone fumpfit cu rtarertn,ppoito ahcu / tus peccati mortalis uel cum effet excofcatus boc fetes uel laboras tgnoratra cralfa peccauitmortalit St non cofcffus de aliquo mortali comnnllo uel ad uertent ex uerecudia uel tnaducitenter ex idtfcuf Itone confcifc uel ignoratia ctalla uti fupfa fumpftc coionepeccauitmortaIicer#3<: nota qffiqs dimittit cofcflionem uel cofbnem tpe itatuto conati debet confeffor ut inducat lilii ad lupplere defe&u mft Iit 010 i difpofitus.itecu nepu aliquededlftihirv/ pibus uiots ufqj ad linem xl.cautu uidet ft no lufito admittat ad comunionem led pilongct tibi tepus p aliqsebdomadas de alus deffrfibus q com mittut circa coionem 5i miffa ulde mira m tertia p.de clcrilfi exiliens excomuicatus excomuicacide maiori Icientpticipauu in equinis audiedis m ec / ciefia aut facmmecisptiapadis peccauitmortalit li pticipauu m crimie cu aliquo ppf quod crimen exedmunteatus erat ille cu quo pttcipauitputa ex communicatus qa ueiberauit clericu aliqs autem clencus fubicit Le alicui layco uerberldu ad placa t du iplede iniuria illata cieticus ille edicitur exeo mulcatus extrade icn.exco.li edeubfe &i e mortale li cxiltelexeoicatus maiori fcient pticrpauttcum aliis fidelibus &etia extra dfna ptecipue tn bits e| Cotinent' f boc uerfu.Os orare ualecofomenla ne/ gatur.Quia fi fecit ex contemptu uel cotra phibi tione fupioris peccauit mortalit'uel uenialiter# fuit exeo fcatus minori a q tamen poteft abfoluer ois q pet eum audire excipiutur tamen v.cafus m qbus licet pticiparc excofeatis ude uerfusjVtile kx buile res lgnorataneceffe.uide declaratione in iiiu parte fume«^De laniglorupqueefl uiciu capitale Si iportat appetitu laudis huane feu inordinata coplacentiam eius cu oflett' &cum fit adeo opus principaliter ,ppt laudem ,ppna' amittit meritu eius & icurritur peccatu.& iterrogadu eft fecundu fatus boiumde diuerfis materiis in qbus bomi / nes querut ftbi laude ut a dodore de feientia & do drina & a fcolan de lgenio & difputatioe a redo? de regimine f muliere de ornatu & buioi.fi qficnt laude gloria de opere peccati mortalis mortaliter peccauitded ftcundu deliberatione rois boc fecit iecus fi fecundu motu fenfualitatis uel etiam fide aliquo ueniali gloria t'lSi opa fua de gener bonof^ utieiuma elemofinas&buioi qi omnia ad laudem buana fecit mortale uidet' cu ibi coftituat fmem fecus fi aliquod eo^ aliqua'do facit illo ftne.fi ita \ ordinate appetit laude &glonade aliquo epere q> pipterea cofequedi patus erat facere cotra aliquod precepio^ qa peccauit mortaliter in alus aut caft / bus uidet ucniale^ Demodeftia ornatus q pccdif frequeter ex inani gloria uel cu uana gloria licet eX aliis ciis poffit ,pcedere & precipue mulieres iuu* nes & buiufmoi iut itetrogade de ornata fucorum capillaturegema^ ueftiu preciola^fli foderatur Si caudis ea^de planellis nimis altis &corois capitu & buioi inqbus aliquando cft mortale aliquando ueniale jSt ufus eft fucis uel alus ornatibus ad otte tatione 8iin,ana gloria fiue de buioi iupbiuit uel gloriata eft mortale cft fi tanta inordinata deledta none buit ad laude &glo«a illa quod no curauit trafgredi madata dei uel ecclefidbi ita inordinate deledat' in buioi g> etiafi fciret boies cx fuo orna tu fcadalisan.i.trahi adfui edeupifeeui nd oiras de ruina ,pximi mortale eftffiad complacedu uiro luo uel ad muemedurn ui^lfi eft innupta uel ne defpicut' ab alus cxaliq lcuitate ula eft fucis uel aliis ornametis fupfiuts dc lenon eft mortale fed poteft efle ucmale nifi fit notabilis exceiTus in buiufmoi utpoffitiudicaride oCcalioe dataruine altoy &nontantu accepta quod eft difficile ludty careiS ladhibuit nimia diligentia ftudni & tepus adornandum fe uel fi fecit exceffum m portatura ueftiu fupra fuum ftatu uel conditionem uel non fecundu morem patrie uel ueftibus nimis delicatis peccatu eft- De filiabus inams'glorie & primo de ypocrift.Si fimulauit landitate habere p leiuniu oratioes 8i butoi fi boclegitad confequedalaude buanam conftitucns ibi fmem mortale eft alias uc male nifi adiugaf.fi fimulauit fandlitatem babef exiftens malus ut dent eielemofme ficut lancto uiro uel rpcutatonbus eccdefiap u£ cerratari & fi' milibus mortaliter pcccauit, $i ftmulauit fcitate maioremq buitueloccultauit alique fuii defetftu ad ediiicatione ptximof^no eft peccatum uelleuc ueiale aut fi boc faciat ob aliqua uanitatem uel i anem gloria ueniale eft.$i fimulauit iandlitate J> ypocrffim intendens aliqdquod fit cotra honore dei uel utilitate pxirni ut dilleminare bercfes ad dipifci indignos ecclefiafhca dignitatem deciper proximu fpualitet uel teporaliter moitale eft.^ia/ chma.Silaudamt fe ipfum de aliquo ope peccati mortalis peccault mortaliter fiaut opere peccati uenialis ueniale eft qtii ce fe.Ji ladauit fe de ali / qua uirtute uelfcfaui-ldfciis uelpotetusfit buioi exiuperbia & fani gloria mortale eft uel ueniale fecundum radice ipfius fuperbieuel inanis globe ude pceditjfrroia fi uilificauit fefadtis ueluetbis piufq tetiat i fe ipfo dices alie mala de feq 1 fe no' recognofcit couer ucnule eft & dicit irromadCo'/ tenuo.$1 qs contedit aduerfus ahe^ cotra uerita te fcienter in rebus alicuius importatic mortale efl fecus mrebuspuis uel madueetenter.Si contedit p ueritate fed nimis inordinate eft ueniale poffec tame tata efle iordinatio q> rbne fca'dali cofequet eflet mortale.$i babenstradiate altquacum aliis i bus que ordinat ad dei boncreuei pximoif utili tatem ex eo q> male afficit ad eos uel ut oftendtt fe no minus fctre qalumortale fecus aut fi no con • cordat qa uidet ftbt magis effe fecudu deu & rati onem q ipfe 1 tendit qa tue uel non eft peccatum uel leue nifi fit pertinax mmis.feqtut pertinacia? PERTIN ATIA. Sifuitntmisptinaxin ientetus fuis difcrepas acoi luditio cetero^.coiter uemaleeft piculofum . tamen & idudliuu erroris cSi N G VL ARIT A S.Si fecit fmgularitate* in couerlatide uitc uel ueftibus uel in ceremoniis Uel alus ad metionibus : peccatu eftr& fi tn uenit aliq mala cdfuetudmeoiaei imputat'.$i no obe/ diuit fupioribus fuis teporalibus & fpualibus le^ gtbus canoras ciuilibus ronabillbus.& fiquidem trafgredit .fujuoru ordmatioes babentes ui pre/ ceptuut qdo madat feruau uetbo uel Icripto uutu teobedietie uel fub pena excoicatioxs uel alus peis grautbus.Sc bmoi eqpoletibus peccauitmortaliter in alus aute ordinationibus fimplicttci fadis traf grediendoeft uemale.nifi fiat exccteptu . qa tuc mortale eft etta quatucuq?leutbus.^ D E G VLA /De gula quod eft uitiu unu capitale & fpottac iordinatum appetitum feu deiedattone circa cibu & potum nota qufqj fpes fiue modos q continet 1 boc uerfuiPrepare laute nimis ardeter ftudiofc Si comedit uel bibit extra boram debitam fineca ibnabili urgete.,Si ufus eft cibis uel pottbusnfs lautis ultra conditione fui ftatus aliter.n . fanum ciueq rufttcu & bmoi Si comedit uel bibit ini/ mia quautate fecudu idigenttam fuecoplexionis enim pa^ eft uni nimis eft alteri plus cumedete m die iciunii quam alia ,p una comefttone non eft de fe malu.Si comedit uel bibit nimio ardoie gule feu cu nfacoplacentiacotentus magu fatiffacete dcledfatioi gule qua neccflitati ,puidere* *Si blbuit ud adhiberi fecit nimiu ftudiu& diltgen tia circa cibana delicata pteparada ut uariis fapori bus &dtucrfis mois 6L i oibus fpebus guletuc efl ibi mortalcqua'do deledatio gule queri t utfin,s paratus facere contra ptecepta ut fatiffaciatdelcC lationi gule-uel cum comedit ufcjj ad crapu lam & uomitu aduertcnter.ficfit aplenfqj m carnifpriuio uel cu utit aliquo cibo exquo uerifimilitet credit in cutrer* magna Icfionem perfone.in bns cafibus cofter eft mortale i alus uero cafibus coitcr ueiale 4{Si comedit carnes i quadragefimaucl aliis idu/ nus ecclefie ut in fextis ferus uel fabbato.boc iteL ligeubi eftcdfuetudout mp talia per totu annii nifi urgcute ca. f. mfirmiratts peccauit morta / liter.#Si ufus e ladicmiis tepe quadra gefiali tine ca infirmitatis de cofiliomedicine peccauit mor/ taliter.# Ii\alus ieiunus ecclefie feruaripot mos patiiequatum ad ufu Ia&iciniou q fi no appeat tucius cft abfttncre. «f E B RI E T A S* Si bibit ufq? ad cbritatem aduertes nimietate & potetiam uini fufiicientem ad in ebria'du uel de boc dubitas pibabiliter peccauit mortaliter fecus fi ignorauit potetia uini ut nce»Si fuit ca i ebriatiois alterius aduettenter inducendo ad nimiu potu uel ponedo fal m uino & bmoi peccauit mortaliter . Idem fi faciat ca medicine Si induxit aliquem ad fra'gen/ dum iciuma ecclefie fme ca legittima fuis pfuaf* oxubus peccauit mortaliter ildcm fi iducitpuctos &tuucne* ad lambatitates tabernas & b*«di ut puertatad tx/rpia fine ca renabiji.ucl ccuiuia dtf foluta peccatum eft It frequcntauit tabernas . 11 NENTIA NIMIS» SiaWlmuit nimis apotu uel cibo & alus neceftariis uite prop/ tct quod incurritifirmttatem.coiterueiale e mfi fiat notabilisexceflus & addit' obffinatio contra admonitores i bmoi defedtu.qa tunc utdet mot/ tale rene piculi inde fequentis, 4j E B E T VIX? 4f Siexfumofitatibus iordmatecomefliois & po tus f curritobfcuntate & cbetufitate uelgroffitate intellebtus &cx bec ieptitudme ad ora'du bgedu &C bmoi.coiter uenrale e» <|LOO V ACI XA S *Si nimis locutus eft ucldixituerba ociofa i fme neceftitate uel rcnabili utilitate ueniale eft coiter fSC V R RI L_ll AS» Si fecit abtus uelgeftus i morigeratos & ft fint^ uocantesad libidine extra matrirnoniu.eftmortale fed ad dtftolutiontmfii Ieuitate ut uentofitates & buiufmod» cft uentale . 4lN EPTA LETI CIA. Slhuit letitia usnam i ludis & iocu coiter eft ucntalcmfi addatur aliud uitiu. 4DH C H O R EIS. De cboteisque fiut cuiordtnataletitia& frequenter e mortale:& prt/ mocu liut cxhbidtne.fccur.do cu fiunt i ecdefils qa facrilegiu eft. tert 10 cu fiut aciericis & teligiofis cu mulieubusrone fcadali.quarto cu fiunt ex iani gloria uel uana letitia ta iotdinata q> tbi conflituic fims.quinto quado tales cborifates non curant de fcandalo etia mortale an alus au te caftbus ueniale eft poliet tsme quadoq? ciTe mortale nec de fac* * pot dari ludmu debmoi.iDE IH MVNPIT1A De in murditia poteft ftelligi cu qs inmunde comedit & eflet ueniale precipue fi ex boc turbat alios uel qa uormtu factt.& fi boc facit qa nimi* comedit uel ut auidius comedat pectau e .fccusi* ca medicine tuel pot ftelligi de inmuditia polluti-' onis *quecu accidit ifompnis no imputat' ad peC/ catti jftd peccatu pot effc in ca eius cu , f.,pcefTlt ex crapula uel turj i cogitatione ptecedente uei ex negligentia .uel etia cu poft uigilia recolens dc in munditia ipfa & fopmo turpi deledat'-& fi cft ibi confenfus ronisdebmci cogitatione iurpi e mot tale.alias ueniale uelnuilu fi exalleuiatice nature, De fmunditia feu pollutione ,pcurata nota fi quis aliquid agat agit bsc intentione pnncipalttet M pollutione beat huc uigilado fiue doinuedomor taliter peccat etia li faciat ca fanitatisjfi aute illa pollutio contingat etiam lnuigiliapretcr uolutsv tem Si fine ^curatione no e mortale, fDE LV^ VRIA. %-eeft uitiumcapitale unum fuprade preceptis di&u e latis de fpebus eius f ope acerii in cogitatione io illis obmiflis ad q recurredum eft in ifta materia uidendu eft de qu.bufda slus pti/ nentibus ad ipfa luxuriam & deledlattcne motofa 11 AjCJI V $i tetigit aliquem uel aliqua uel uelofculatusefl: ex libidine St extra ceiugiu mot/ taliter peccauit etia ii non fequat^ a&us turpis na talia exertma m opere illo fut tanto grauiora plura bmoi Cccutruf.fi au te fiat eiueiiis tepori/ bus.lut diucrfa peccatalSifcripfit literas uelmifit uel pottauit uelrecepit cotinetes amatoria & ,puo cana ad Iafduia mortaliter peccauit hoc aduertes Olfecit cantatione* uclcantauit uel legit Iafduia uerbauel turpia delcdfabiliter ad ,puccandu fe uel alios ad lafciuiam eff mortaleiSi affociauit alique quem rouit iread ,pcandu ucl turpiter ad agedu uel ad faciedu fcicnatas uel matutmatas peccauit mortalttcr|5i fuitmediatcr iter aliquos ad bmoi turpia uel pofuit alios mediatores inter fe& alios tnbmoipeccauit mortaliter Idem fi recepit en/ fenium uel donu quedeiiq; ex amote libidinofo. ^De deledatiorcmorofa quod uitium reperit i tepidis &. multu ncgligetibus na feruididefubito expellunt cogitaticnes noxias & frigidi defideno opis acquiefcunt e filiabus luxurie de quibus tamen non oportet multum in terrogarc qa dfiictle eft itelligere nifi cu mixtura alio^a prima eft cccuac mentisiSi fuit ita mete occuparus circa mvdana & carralia q n e/ fciuitdedeo cogitare uel rebus fpualibus { Sifuit preceps& fubitus i opibus fui* fircecfilio & cxa minatione mentis debita ages St fuit incautus i fadas fuw & no bcre iudicauit circa occurretis.Si m eo q dehberauit bene agere mutabilis & iceffas fuit ex paflionerfSt rumis fe ipfu dilexit quered® delecftaucescorpomccmoditates & buioi.Si huit i difphcetia deu & legem fuaqa ,pbibet cccupfas &: buioi. 4 Simmis amauit uitam ifta prefentem propter uoluptates carnis qfcus ell deditus E>e horrore feculi futuri Si horrore huit ad uitafutu radeaiiis que pertinent ad mtium luxurie & circa coniugium uide ifra de cdiugat.D E S VPERB1A 4 Dcfupbiaque eft fecundii greg.regina omniu capitalium uitioru.& eft: uitiumultu fubtile&J difficile ad eognofccndu ,6i cc fidit in appetitu in oidmato proprie excelletie,Et babetquatuor fpes liue modos de quibus potes iterrogare^ut uidef fi tamen penitens ltelligit fi bona temporalia uel fpualia uel oaturalia q buit fibi attribuit:& non a deo recognofcit *Si bona ipfa adeo recognofeens meritis fuisprictpaliter reccpilTe extimauit ut ,pp tet iua ieiunia oratioes & buioi*$i ea bona que nd hmt ftbi attribuit uel plufq buit Si cu exifhmat fe habere multu humilitatis caritatis patlenne Si buioi 8i non babet.Si reputauit fe meliore ceteri* altos contepnest in qualibet ba^ fpeciey pbtcfTe inoitale uel uenialc fecundum 1 defiderauit dignitate aliq uel bencfitiu cura/ tu lone deliberata principaliter pptei honore SC Utilitate temporalem mortaliter f eccauit^i defi/ derauit dignitatem ueloftitiu ecdefialticum uel feculare ad quodeft indignus &. ineptus i ut quia ignorans uel cnminofus & buioi pcccauit morta/ liter ,Sl deftdetauit uel quefiuit ad buioi pueiie ttiam faciendo contra p recepta mortale eft. ^ Si quefiuit bonoremde quaciiq? re ita iordmateq» ibi conlhtueret finem mortale eflnn alus aurem cafibus uentale eft<^ D E PRBSVMPTIONE» D)e prefuptioneque procedit ex fupEiaifit ccfifl it 1 boc q, homo ponit fead ea q no j tinent ad co/ ditionem fua.ut feculiris ad ludicadu deticu. uel eos qui non funtfibi fubiedi uel de biis in quibus non babet pottftatem .pcccauit mortaliter, i Si pofuit fead illa exercitia ad q no erat 3ptus. ude poteftfequipiculum fpuale uel temporale alteri: Ut medicus ignarus medicine:aduocatu* ignorans ad aJuGcxndu:mdexadiudicandumtconfe(Tor ad audienda confefTionesr&hmdi mortaliter peccat fecus au tem fi copetenrcr f illa arte pitus etatf Si prefumens deuirtutefua expofuit fe periculis peccato^ jut uadens ad loca inhorefta uel freque/ tans conuerfationem muliere leuium & alia buldi ubi de facili potefl labi in mortali.mdet mortale mmisde fe prefumens nonprouidet neeeffi tatibus uel periculis occurrentibus fp trl tua lib usae temporalibus :cx pedtis cfFcrtu miraculofu a deo ut fanet eu ifirmumfine medicmis^ud mituflret ei cibum fine labore «mortale cft ;& dicit teptare deum ♦ ^De temeraria indicatione* Si fa$a alte/ nus que dubia funt quo animo fiant in malam pte m fterp reta tus e feuiudicauit:&fi fine fignis uiiif letibus ruditatibus malitiam alterius deliber a^quede peccato mortali mortaliter & Si ludicauit de uemalt uenialiter peccamtt ide ii ludicauit de mortali fed non deliberato animo* C V RIOS ITAS, Si fuit cuti olus circa edgiM ratione itcllefliuam*ut queredo fcire q funt fupra capacitate, fuasut de trinitateide predefhnatione: ur querendo fcire a quibus nd debet*8c aedmoniis vel p fortes:ut querendo farepa^ utilia*& dimit/ tedo fare magis nereffariaiuel queredo fcire folu ad feieudu non ad deu cognofcendum uel aliqua ntilitare.quando e(Tmcrrale «quado uenjale JlSi fuit cuflofus circa ufus fefuu ♦focculis afpiciendo auribus audiendomaribus ad odorandum * guftu ad gaftan iu.tadu adtagendu fine neceflitate uel utilitate*TeJ foladele dtarione :uel fcnfus fenhre cfVcoicer uenijle.licet quadoq? poffeteffe mor/ tale.Si repit fe mfpedacuhs ad uidendu#ut torne atneata paltrtras^currere brauium*& huiounam fi i»i butoi cfl: periculu mortis fpualis uel corpora! s ut quando lunt fpedatula reprefentancia turpi/ tudines*uei cii poteft lefionem recipe notabifcm corporis,eft mortale & mulro magis mexercete & preoemte occifionem huuisfpeCtacull.alias iueu ale mfi propter huici aliquis ita de leda re cp mes eius auerteretur adeonauideh et q? parariis t(\lt ttanfgrediprecepradci & ecclefie ut illa afpicerec & facertt;6c boc idem mtellige dequocucft peccaro q? exfeeft ucmalc qa per hunc modu j orell: efiici mortale D b I N Gj^A TI f^DiNH» t5c ingratitudine .reoeritur boc m quoiiber peccaro mortaluf.ut circuftantia aggrauans ipfum ; qu;a ubi homo debuit^leruite femp deo eum ofrtndit. Hftetia unum fpilalepeccatu inquantiii.ieapies beneficia a deo uel ab bomine ea non reccgi f tat tegraciatur &reconpenfat :utl q? peius elVm mente uilipCndicbeneima recepta itel murmufat de eis uel liuriat bencfadori :cofter autem icpit mixtum cum alio genere peccati quidoqj mcrtali quandoq? uenialr 4 SC AND V LV/Sd # U>e fcandalo boc quandoq* noneft peccatum fpualc fed circuftantiaagrauanspeccatu iquantu uideli/ ex dido uelfado alterius non redo datur alteri foecaflo ruine fpualis,& hoc eftfcandalu & fi non intendit eft circuftantu aggrauls peccatu^ mutans fpemiude & ncccflarto co fit eri babct.qdo efTettalequoductifumlitcr tribens ad ruina pic' cati mortalis.& precipue cu boc fequit .fi aute boc itendat.f,inducere exdufto uel fado fuo aliquem i ruma eft fpuale peccatum & mortale,fi intendit mduceie ad mortale uel uefale . ^[AOVLAlI^ De adulatione que coi ter tft fcandalifatiua . St confiftit m boc q> quis uerbis uel fadts inordinate queut placere alus ad bemuolentia captanda*. & fi m malo adulatus eft criminali puta laudas aiique deurdicfta facta uel tutpitudine & buioi e mortale fiadulat uellaudat aiique intendens eum decipe notabiliter in fpualibus & temporalibus e mortale fecus fialiqd luftuitenditab eo babere uel qd pa^ accipe in modii domutyfttionesiSi nimis lauda* uit aliquem ex quo ipfe fumpfit occatione fupbie uel manis glorie.quodcoiter eft ueniale . & poteft aliquandoeflfetnortalelStaute laudat aliquem ad excitandum ipfu magis ad uirtutes uel ad contoc/ tandu eummtet tribulationes & reptationes ob/ fctuatis debitis circumftantus eft uirtuofum alias ueiale.fDEBLASFEMlA IN SPIR1TYM S A N C T V M, jDe blaffcmia in fpiritu fadu que procedit ex malitia uidelicet inquantum quls contepnit uel tefugtt «a cogitare menti occurretis uidelicet p que poffit retrabi apeeeato |Et babet fex fpccies.que futprcfuptio.defpauoJuidetia fraterne gratie :fpugn«i’o ueritatis agnite obfti/ natio. & impenttcntia. 4 De hus ster roga prout uidet':coiter non repit'nifnn muitu Iccleratis. 4*PreIuptio hic dicitcum quis nimiu prelumit de dei miiericordia extimans faluet du pfeuerate 1 peccato Defpatio autem cu creditdeu non pofle uel uelle fibi parcere etia penitenti uel faluare. Inpugnatio ueritatis agnite dicitur cum contradicit ueritati fidei quam nouit. ^lnmdentia fraterne gratie cu dolet de gratia dei gloria crefcente m hominibus !©bfhnatioquando confirmat uoluntatem fuam m peccatis comiflisplmp enitentia aute dicit cu ,pponit firmiter ena m futu^nen ptnitere.^DE^ ibCiSMATfa »4f Hoc peccatu de fcifmate comit/ tit cuquis receait abobedtentu romane ecclefie fumensfibi aliud caput uelfequens alique papa non canonice eledum & femper efl mortale.Sc ex comumcatio contra tales mfi forte cu effent duo quoy quilibet haberet' ,p fumo pontifice afuisfe/ quacibus &i nefcitur clare quis fit cano ice eledus ln boc enf uidet populi excufan fi no fut ptinaces fedparati.illi adhererc quem fcirent uerih ^Siqs 1 nmtur ordinationibus uel alienationibus fadis alcifmattcis e excoicatus extra de.fcif.c.i in fidelitate pagano^ uel tudeo^: uel heretico^quo^ quodlibet eft grauiflimu peccatu ducens ad dap> natione non oportet boc dicere linter hos folum beretici funtexcoicati.fedcualusprecipue ludeis no debet babete ni s dotrs eflica rduerfatioprecipu* ydiote^Hereticus qlibet e excoicatus & ncn pot abfolui citra fedcmapponolica ut patet tn ,] ccnu anualt qui fitanuatim in curia tn quinta fena tn cena dniq Ite credes preco receptator & fautor be/ reticoy funt excoicatt extra de bere.ait Potes tame interrogare ,putuidet fi biiit aliquod dubium in. Pus q funt fidei «ut de facramento altaris & buioi &. fide boc habet difplicentia non eft curandum $i autem uoluntatie & fpente dubitat eft mortale ONCIPIT.TEERTIAPARSDE Q_Vb ^bvsdam s t a i ib vs hominvm et PRIMO DE CONI VGATIS, Nucfbr, mande funt ftertogattones piinentcs no ad emes fedfoluadquofcia Ilatus boinu.&ptimo adcdiu/ gatos interrogandi funt non omes de oibusfed de quibus uidetf.Su cau aliquo ,pbibito cetraxerut qa mortale eflnifi ignorantia fada probabilis eX cufaret .fed fctenduquod quedaimpedimeta fuc queipedmnt cotrabendum matrimoniu &C diri/ munt cotradu qa nullueftqftelligendum e qdo predida impedimenta prius inter eos reperiuntut quam ftt contradum matrimoniu & continet' tfta in bus ucrfibusiError -.conditio ‘.uotum -cognitio • ctimen.-cultus '.difparitas -.lusiordotligamebone/ ftasiSi fis afitnis, fi forte cobite nequis Mec fo/ Cianda uetanteonnubia fada retradant .^[De m pedunentts matrimonii & primo de errore pro borualiquali declaratione bremflima nam dehiis bene babes ifumis.nota q> error ltelligitdepfona, non de fortuna uel bonitate cum.f. contrahit qs cum bcrta crediteffe iobanam cu quaintedebatco' traberc^Condltio itelligit de conditione feruili » f.fi Contrahit cu ferua credens ea effe libera & fi ftientcr contrahit cu ferua tenet m atrimomum & fimilitcr feruus contrahit cum libera credens elle ftrua idem uidetur feruus cu ferua licet crederet liberam^otu. f.folepne p pfeffione tanta uel cxprcfta alicui de religicibus approbatis talis eria cftct cxcoicatus.Cfognatioque e triplex.f.natura lis fpualis.Si legalis.& naturalis dicit' cofangumi/ tas Qi habet tres lineas, f.afcedentiu ut pater auus 6c buioi.defcendentium ut filius nepos & huioi Gollaterahu ut fratres & forores & buioi.& habet quelibethnea quatuor gradus idufiue precipue collatetales na inter alcmdentes uidet efteppetua pbibitto hic etlaeft excofcatus.Ciognatio Ipualis babet tres gradus & contrahitur in baptifmo co firmatione.primuseft inter tenctem ad bapnfmu & confirmatione & ea que tenet' & dicitur \ ater/ nitas & filiatio .fecudus eft inter patre aut matre carnalem eius qui tenetur cu uxore eius 6i dicitur cupatcrnitas.tertius eft inter filios naturales cius qui tenet & illi que tenetur & dicitur fraternitas, (iognatto tertia.f legalis q fit p adopti one habet tres gradus.primus inter ipfu adoptante& filiam qua adoptat acetiafiliaipfius adoptati.fecudus eft inter nepotem adoptatis & ipfu adoptatu ac etia uxcrem adoptati & adoptatemtterttus e fter filios naturales & legi ttimos adoptantis & ipfutn adoptatu & hoc tantu cum ipfi filnfut i potella/ te patris Crime illud quod habet ipedire & iterl/ mere cotrablu itelligit tantu de duobuscnmibuJ piimus elicum muiter machinatur cu afieftuin mortem uxotis altcnus ut habeat tllu i uirum uel econuerfo uirinmorte alterius & cetera, fecundus dat quis fide alicui cciugate ducere eam icoiugem pollmoite utri fui cum illa pmitlione fequuuf adulterm*4|Cultus difparitas puta fi fidelis con/ trahat cum ludea uel pagana permanente cum in fidelitate fecus fi contraheret cu htretico na tunc tenet fedcohitare non deberet fi efletet poculum incurrendi hertftm & peccauitgrauiter cum tali contrahens , g Vis molentia abfoluta iped.lt & fi/ militer .uiolentia per metum qui poteflcadire in conflante uiru & continet i illo uerfulStapri.atqj flatus.uerberis.atqj.necis.ntfipolleade iuito effi/ tirtut uoluntanus.Qrdo mtelligit deordie facro f.fubdpaconatu & fupra tahs eita efl excofcatus Qreci i facris uri poflut cotracl o fed no cotrahere Ligamen .i.li fit alteri ligatus per coniugium etia p uerba dcprefenti nudumconfumatu nam talis nullo cau pet alteri matrimomaliter copulari mfi ille cum quo contraxerat j fiteat m aliqua religioe & fi recederet unus tonugiu ita q, p multos a'nos mhil alter de e o audiret non licet alteri contrahere mfi fciatde morte eius ^Honeftas ideft publice honeftatis mftitii que oritur ex fponfaltbus con/ tradis cu aliqua cu quapoftca no fcqt matrimo nium uel pioptcr mortem uel alii caufam nam cum ulia confanguinea nullus contrahere poteft u qt ad quartu gradum jffKfiimtaseproximitas que contrahitu r mtir eum qui duxit uxcrcm di ornes confangumeos uxoris ufq? ad quartu gradu & ip fa uxorem & ornes cofanguineos uirieius ufq? ad quartu gradum lEt nota etiam q a£initas ccn-trahitur etiam per formcariu coptu ita q ille qui fornicatur cu aliqua non poteft cotraberc matri/ moniu cum aliqua cofagumea eius ufqi ad quartu gradu,nec lfta mulierpdtcotrahere nec tcmt ncc in hoc poteft difpcnfatimftper papa'*| Vnde ante difpefatione fep peccat mortaliter exigens & rcd/ des debitu fciens didu impedimetu. aiter autem comugum nefciens excufatura peccato nectx lg/ notitia fadi ^pbabih & de hns & de alus qdo caus occurrerit uide plcmusmlumis /Item querendum eft fi contraxitmatrimoniu cjideftme qa moitale eft propter pbftion e ecclefie litem fi habes uotu fimplex cotincntie cotraxit cu aliquo cofiguieo flM pnSf^Ipfl Uf9 atl<1“artum S‘adum T MP°T §N T i A. i potentia exercendi ad um comugalem que poteft prouemre uel ex naturali i rigiditate uel ex malefitio uel difpofitione mebri genitalis uni uel mulieris.de bns lmpedimeris bea plene mfamis^cl nota q non oportet nec ex/ pedit interrogare omnes comugatos figillatim de hlis impedimentis fed tantu de quibus pofiet ptc fumptio babcn& ptecipue impedimentis af.iu1' tatis uel cognationis uel publice bone^a^s ffd multo magis affinitatis fiquis tsmcn cognolceret confangumea eius cum qua tam contraxit pi trba de prefenti Sc rrmito magis tam eonfumautt ma/ tnmoniuro jmatnmontu qmdetale non diuidlt fed amittit poteftate feu ius petendi debitiMta q petere no poteft abfq; mortali.renet tu reddere exabtus Ite in muliere que prritttt fi Cogr olei accnfa'guineo,m atiti li antequa cotraxit p uerba de prefenti cognouit confarguineam ita q femen cmtlerit intra clauftra pudotis.ncn poteft illa ha bere & fuam tonfumauit cu illa matrimonnl non tenet nec in bcc pot difp'enlari mfi p papa^jVnde ante difpenfationefep pecccatmoualiter exipens & reddi ns debitum fciens ditftum impedimentum altet auteco mugii nefciensexcufatur apeccate; ex ignorantia fadh rpbabih de bns & alus edo caus occurrerit uide plenius in fumis item querendu eft ficontraxitmatrimonium dad< fhne qa mor, tale eft propter ^bitiorse eeclefie litem fi habens uotum ftmplex contmentie cotraxit matnmcmu mortaliter peccauitnifiprius iitdifpcfatu apajra & tenet ad impictione uoti ufqjad con fumatione tnatrimonnmam ipfocofumatoefieiturimpotes ad lplendum uotum,qa reddere tenet exa/i us ex pretlc uel inter pretatieded tamen exigere no pcC finedifjienlattone aliter peccat mortaliteriltern fi conttam cum aliqua uel mulier cum aliquo p uerbadefuturo&pollmcdum cum aha cotraxit ueldc futuro ucl cie prefenti mortaliter peccauit j>pter fidem fradta rufi de cornumalTenfu mutuo le abf oluerint q, fieri debet periuditium ecclefie ud niu aliquis alius feptemcafuu luptruenerit quibus folui poliunt fponfalia quos habes in fu/ mis litem fipoft mattimoniu contradu p uerba de pieiemi contraxit cum alia .qa mortaliter pec cauit neqj tenet matrimoniu iStcundu etia fi eet confumatu &. hlios genuilTet fed oportettedire ad pnrnu jndi ille cum quo prius contradum eft intrailet reiigicnem ibi pfeflus.uel nili papa dl/ ipenfaiiet m fecundo in quo tamen fecundum tbe ologos difpcnfare non pot iSedquia difficile eft: difputarede pottflate pape fi fine fuppetitlore obtenta eftforfitan tranfiri poteft lite fi cotraxit mairimomu ate etatem legittima quia prohibitu eft .etas autem legittima eft fecundu iura duode/ cimus anus m femfa,& quatuordecimus autem f mafculo.f.ad cotrabendum per uerba de prefenti uel ad contum endulitem fj confumauit matumo mum antebenedidione nuptia^ mortale eft quia contra piobitioneecclefie.&: bocaduertendum q> m multis locis quauis fponfi non cofumet matri' montu cu fponfalibus ante nuptias,multas t«men turpitudines & corruptelas faciunt cum lpfis eas Lliitando.undemterrcgsndide buici ubi lfta repi unt J ite Ii cdebrauit nuptias temporeab ecclefia. prohibitio qa mortale eft.rempa autem prohibita funttftaXab ad uenru ufq? ad epipbania.no aute odaui eius,& a feptuagefima ufq? ad odi auas pe/ recoftes^DEAClVCONIVGALL Pf adu coniugali. tfiota q? aliqua hunf ubi e msi/ feftu mort.lealiq ubiedubiu.utru fit mortale uel ueniale aliqua in quibu s nullu e pecc anu^VEC/ CATV M, Quidem mortale eii fi exerceatur talis adus extra uas dtbitu.uei etia & fi intra uas debitu rame non fufcipit' feme ad euitandu gener/ atione.ltem cum excontradtbus impudicis extra adum matrimonii fequif pollutio inaltero ipfoy i adu comugakm exequens appetitum deliberatu babet ad aliamdtem fi ita in ordinato aftedu fertur ad adu coniugale q> etia fi non efiet uxor opus carnale ageret cu illa uel alia.difficile e tamen boc difeernit litem cum alter alteri omnfo denegat debitu exigenufine ca' legittima propter quod exigens in continentiam incurrit uel grane fcandalu.effet autem caufa legittima fi. ,pbabiliter umet notabile nocumetum perfone uelcciugqs uel prolis in utero.uel qa ex adulterio amifit ius petendi uel etia fi f loco facro peteret,qa fic locus uiolaret .ueletiam f publico qa contra debita bo/ bcneftatem.non autem cft legittima ca denegadt omnino petenti dic leiunio^ uel folepnitatu uel iraad fuicem .IDubiu de mortali quandoquidem feruat uas debitu fed modus idebifus puta fi later alitet uel ex parte pofterion accedat ad uas debitu Uelmuher fupergrediatur uirum in quibus mois f P^e.C1Puc m u^o aliqui dicunt effe mercale de A r la,Uer5 uttk°*& Alber.quod non e mortale e e ed poteffe fignum mortale concupifcentie necpboc ipedit generatio 6i fi non apte ,pcurtt'i ude i buioi noli precipitare fniam necdenegare a folutionem in buioi perfeueranti ftd detefieiis & pbibeas quantum potes.Cjhjando autem hetet primo uel ficudomodo propter picuiu aboifus i orte eftet fine peccato 4ffU)ubiu etia ell demor/ tali tempore meflruorum & precipucin exigente lt»ente tajem defedu.quod quidam efic moitale ponunt .precipue quando non eftquafl cotinuus Ted confuerus ut menfatim.^ln contrarium ut petrus de palude & bec opio coior.undc propter bocnd deneges abfolutionem Ted prohibeas qtu potes de exadione.& exados admoneas ur no af/ lentiatexigenti mfiexboc timeat de icounenua ems.^Dubiu eft de exigente debitum a coniuge permanente f adulterio flue occulto fiucmaffebo quod lpfe nouit.boc quidam dicuntelie mortale inipfo exigente qa facit contra confhtutionetn f f Ut notault Bug xxxil.q.i.fl quis uxore ,8C roc brmaturinfumapylana.Sed f luma cbfefiow sti >aconus i rofario mitigat buc rigore excipi/ entes uidelicetcafu cum boc faceret exiges ad pui dendum continentie fue.fSecTpTtrus de palude multo magis mitigat didu rigorem uidt licet qa cumnon fperat exboc emendatio permanetis m adulterio fed potius dcterioracio no peccat exige* faite mottaltrcr.Geniale elicum exercet adtus coii lugahs&fi feruata debito uafe& modo.tame prf/ cioaliter intentionedeledlationis confequede .ita tamen q> fi itat mtencto mter limites m Urimontl. iltefi exerceat acftus coniugahs ppter lamtate cor/ pons peccatu eil qa non ad buuc tine ordinatus eil ueniale tamen ut putolltem in folemnuatibus Si, leiunus exigere deoitum aliqua infirmitate.f.con / cupi(centiedubius fme conteptu tame facri tpis uei ecclefialhce exoftanois ueniale eil ftcudii tno & Ray.fed ndd«ns non peccat cum timet de icon4 tmentiauel fcadalo cciugis peccaret auteii negaret cio.Trem tempore pregnatioms ueniAle e exigere ii tamen non eil periculum aborfus reddeie autem nullu.Ite ante purificationem poil ptum exigere feruanValus debms circuilanciis no uidtt mOrtaie fed ueniale reddere non uero uoluntratie nullum . iixigerectiamuel reddeie debitu ante ingrellum, ecclcfte poil p tum de le non uidet pectatu.& p oiV funt muhetes intrare eccleli un ante xl.die ablqj peccato tnquo tamen ieruandaeft cofuetudo pfTe Utemacftus ip udicicie qui ibi exercent no punJies ad opus fed ex dciedauone extrcitn ut i tadhbus ofculis&: buioi.icrdinaris coit fut ufflniaiia quis tanta pofleteife inordinatio quod eifet mortale iSinepeccato autem exercet ablus coiugalis cu fi£ cauia prolis fufctpiende.uel etiacaufa reddendi de bitum feruatis tamen alus debitis circumftantus * U>ebct aute exacftus reddere 8C precipue uir uxori itonLolum exprefte led etii pcrifigna petenti nec debet uir uxorem aciuertere ne petatppter piculu lettto autem fecundu aliquos etl fme peccatocu ntcaufaeuitandefornicationis in fe uej comuge lua dljrca predicla fic poliunt formari itcrrogati ones« $1 ulus eft matrimonio extra uas debuujSi aiiqd fecit ad uitadum genecationerfi ufus eft mo indebito licet uafe debito St quo mo«Ii uredo ma/ trtmonio adaliamintenttonem babuitjfi tempore meilruo^exegit uel reddidtt:|fi tempore feltorum uel tejunioi^lli tempore pregnanofs precipue p>pe ptum uel ante purificatione poft pattujfi exedit uel reddidita pmanente in adulterioifi pnncipa/ llferca' delectationis uel alia & quajEt circa bnioi tudicandu eft de peccato mortali uel uentali f cu/ dum predtda de qbus plenius f fummis.Si omnio polcenti denegauit debitullte' fi extra a&uscoiu/ gii per Udus lecuta e pollutiojfi cdtrabit matri / moniu exiftes cxcofcatus maiori peccauit morta / litert &: precipue fetens fe exconmunicatu 8i quia pticipat in diutms facramettslldeuidet de mfon fieamnouit quia feparatafufceptroefacrameto^ & matrimonii eft facrameti.Si exiftes i mortali cotraxit matnmoniu uidet mortale qa facnmetu iufcipitinmortali faenter. ptectpue ait uidetur contrahere p uerbade prefentnqa lbieft effentia facramenti.lJi contraxit ci aliqua de futuro uel p uerba de prefentino intendens illi uel illa habere in comugcm fed tantu carnalem copula extorqri mortaliter peccauitlEt quauis tealiter non fit fioi matrimonm.cogenbus eft in foco cofcientie illam duceremel aliter illi fatiffacere.maximeft fecutae copula,in quo tamecafu ecclefia tudtcaret ibi ma trimoniu & cogeret illum cui obedire tener.Si uir non prouidet uxori Sd familiein neceiTatus non fuperfiuis.Si nimis ex afperauit ucrbis uel fadts»fi gelotipus Sc exboc nimis fufpictofus fuit cotra ea uel nimis remiffus in curam eius, uxor ino/ bediens uel contentiofa & fui fenfus ad utrum fuit £i nimis incultafid negligens ctrca gubernationem domus fuit J fi irreuerens & dtfcola ad foceros Sc cognatos:fi dedit de rebus uu i paretibus fuis uel pauperibus plufq debuitift dedit licencta uiro eudl ad alias cum percgmatef’ quod mortale eft:ft no uultfequt uiy trifferentem domiciliu ad quod te tiet" mfi uellet ea tradere ad peccatu aut dubitaret de morte fua.aut eifet uagabundusifi uterq; filios educauit in timore dei &obedietia madato iv, 41DE.PR INCIPI8VS.ET.RECTGRIbus, CAPITTVLV M.S ECVNDV M. , ' Irca principes 5d redo res fecula res fic pof / , c I funt formari interrogationes ^utuidebi t Vxpedire fccuudu condicione perfoneiPn / mo fi per ufurpationeSd non iufto titulo obtinuit dignitatem tegime uel dnium ciuitatis uel caflri quia mortaliter peccauic & femper in ipfo manet du tenet buidi ufurpattonemifi poftmodu titulu lufttficaflet• nolebat eligere illum p quo rogabatur, qa ultra mortale eft exeo icatus.item ii patronatus ecclefiaru denouo fibi ufurpauit uel bona uacantium ecclefia^ uel monafterioru. quia t.'tramortalecxcoicatusjltem fi fecit ftatuta uei leges cotra libertatem ecdefiafticam uel ludicauit fecundum illa uel dedit cofiiium ad boc uel non remouit fi potuit excofcatus e ultra mortale» Ite fi noua pedagta inftituit non babens andtontate a prfcipe fup boc uel atjq pedagia feu theolonea augmetauit excofcatus eli.$edS£ ft boecultcecia fecit principis Sici ronabili5i tenuit flrata publi* ca fecura ut debuit peccat mortalit & tenet ad rj.il/ tutbemllte fl a clericis uel a rhgiofis tbeoloneu pe dagtu feu gabclla accepit ,p bus q deferunt no ca negociatiofs peccat gtauiter Si excofcatus e quauss aliqui p lo.cal.bancno admittant qa no e recepta papa fcit & tolletat immo diipfe iacit i tertis iuis «Item fi publicos ufurarios alienigenas Sinon ide oriudos adexercendu fenus lnciuitatibus tuis ad mittit uel admiffos ufq? ad certu tpus nd expellit eft excofcatus. boc uerum eftfi talis eft pertona ecdefiaftica babens,f.dnfum teporale* nadomius temporalis no eft excomumcatus fedexcofcandus extra de ufurali.vi.non tamen epifcopiut fupra incurrunt.St idem fi ciuis cxiftens dedit ad boc cc/ filium uelfauoreiltemfi nauigantes lndiftmdle deptedatus eft uel depredari fecit.uel boc fadtutn noie fuo gratum Si ratu babuit quia utpirrata cx/ comutucatione papalieft excoicatus.lte fi naufra gates expoliauit uel rs eofji ad portus terrap fuajjt amari delatas fibt a,ppnauit:q> e rapina Siteciidu aliquos funtexcoicatiitcm fi incendia fecit uel fieri fecit uel diruit uel fregit ecdefias uel loca religio fa.qa excofcatus e&fi efifet. denututus.ite fi imunitatem ecclcf/a^ uiolauit puta faciendo ca pcre bofes ,pp ter debita uel maleficia in ccclefia uel loca pnuilegtata. facrilegiu commifit quod mortale eft & poteft excoicart/ite fi fpoliauit ccde fias uel perfonas ecclefiafticas quod inultil facuit tyranniaut priuilcgia coy uiolauit mortaht pec/ cauitlitem fi fecit reprefalias uel pmifit fieri aut ab antiquo confu-ctas extendi fecit contra pfonas ecclefialticas cftcxcoicatus ntfi reuocauerit infra mentemuextra de nurus Qi damno dato li.vn& fi pignuseutru ante liceat faccre reprefalias contra laycos uide i m.ptc tuiucjlccm fi ad ecclelias m qbus patronus fuit ydcncos non prefcntauit fcd ineptos-ut ydeotas &t cocubmarios 5C alios malos prefcntauit.uel fubditos fuos ccclefia^ patronos tales cligeieaut prefcntare (uafit mortaliter pec/ cauit «Item ti recepit pecunia ut pre fetaret alique cu eftet patronus uel ut fupplicaret pape uel epify copo g beneficio alicui conferendo fymonia com/ miUt uel abfqj pecunia fi porrexit preces g fdigno mortaliter peccauit-& cft iymofallte fi fuit fautor &defenfor bcreticoiy autetia fcifmaticorum quia mortaliter pcccauit & efl: excoi catus.ite fi jpediuit uolentes recurrere ad foru ecclcfuftcu fupercaufis que ad talem foy pertinent ne*Ccora ecclefiaflico tudice buioi caule agitent uel ad bos danscofiliu auxilium & fauorem excoicatus efl: de imunt.eccl* quomadt.ytlltem fi bellum affumpfit iiuftu uel adtutor fuit iiuftc bellantis4quia omnia mala que , • d lecunt d'imputant"ad culpam & ad rcftituaonc tenetur oim damno^ inde fequetiu Si boc nifi ad adluuadum &feruiendum tenetur putaqma clt miles aut uafalluseius talis enim adiuuans cum e dubium ft bellum eftiuftuexcufat xxiu.q-t.quod culpacur.non autem fi fciret ffuftujlte li colulit exiftens in officio comunitatis q> affumat iiuflum bellum ad oia mala Si damna tenet niCi forte ,ppo neret materia in confiUo modofalfo tanqua ciiet tuftum tuncenim ignorates uidcnt excufari^De materia belli & quomo dicatur juflum uei fiuffu uidein fummapteili.ti.iilltem fi indiferetos ty* rannos officiales fecit feu prepofuit terris fuis qa tenetur de damnis Si malis eorum fi fciebat tales «ffe.fecus fi ignorabat.mfi cu audiffet nonremo / uit.Si fmftas exadioes feu colledias fecit qa rapi/ na fecit.Et q dicatur riufta talia 5i colleda 8i quo debeat facere uide in tertia pte ti.u.c.i.Si pofuit iudeos in officus puolicis qa phibet xvii.q.uu -fi ca que funtcoftatis appnauit fibi ut filuas capos &. buioi quia mortale eft Si tenet reftituere.Si h * beros boiesm feruos fubiecit. Chriftiantem non poffunt licite emi.fed bene ifi deles redigunt in feruitutem 8i emi poffunr Si uendi capti tn bello tufto.quifipoftea efficiantur chtiftiani non tame liberant ex boc a feruitute quauisfit piu facere » Sia decentibus fine filiisacccpit bona ipforu no pmittens de eis teffarific legare ad beneplacitu nifi talis patria haberet talem fubiedhoncm a tempor cuius memoria n5 cftin contrariu.Su nimis uindi/ catiuustuic.fi homucidia.li mutilationcsSt buiot feua fine lufhcia uelcu lufhcia fedex odio uel uin aictla fecit uci pcurauitfeu ,pmifit#quia m huioi grauia mortalia funt.Si torneameta aut bella fieii fecit ueipmilituel ludos aut fpedtacula piculofa aie uel corpori,ut ,piccre lapides ad muicem uel reprefenutiones curpidmu fien fecit aut pmifit 6t non,phibuit lifmegraui fcandalo potuit remouer quia mortaliter peccauitdi dxxxiu error. Si leges Itatuit quas non potuit uel debuit quia iniquas qa mortale eit.Si nimis durus fuit ad ddpenfandum uclpcedu m qbus potuit.uel ecouerfo nis facilis ad pcendudelinquetibus m prciudicium iufhcie & cois utilttatislitcm fi teuda uafalhs fuis abfque mfticia dcnegauit,uel ftrumu mdebitu Voexegit aut fide non ieruauitlitem fi ipfe exittens uafallus aitetius no fuit fidelis domio ut debuit fecundum q> nuramito fideliter exprimitur uei obiequium debitum no preftmt aliqua liuiia fecit domino,(# alienado feudu uel dimiauedo uel aliquid buioi « quia i buioi mortale e tenet de damms.Si tutelas alicuius fioi comitias non fideliter exedit fcd bona illius coiumpfit 5C diffipauit qa mortale & tenet' de damnis,$i in terra fuc lurifdidionis fufiinuit intuitas menfuras aut iiufta pondera aut miufia precia re§* ucnalium fcienter qa mortale & teneri uidet fi comode poteft obuiare- Similiter peccat funducit uelfufhnet malas confuetudin cs aut eottuptdas, $i tollerauit aut fuftinutt publicos ufuranos inde pptet hoc recipiens certam quoti uel fumma anuati quia jtncrtale eft & tenet illud acceptum reftituere no ufurario fed creditoribus eius a quibus dure funtextorte feamddtho* $t pignus aliquod buit cuius frpdtusno edputauit i fortem quia ufura cft.&de aliis Ipencbus ufureh m aliquo offendit uel fuit pticepsde qbus fu.pra J>te*c*de ufura:Si penas uel emendas i pecuniam propter c upiditatem uel odiu &C non pptercorte/ Bionem delinque tium accef ic uel ultra debitum extorfit uel penas corpales aut mortis i p^rufaria propter auar ctam contraiufhcia ccmutautt cu;a mortaletd«Si permtfiti tertis fuis latronesfualei cete uel''maliCvofe peius eft fubditos in biis grauauit ad buioi induces & cp pelTimu m diebus feftiuis & non auditis diuints ut miffa ,ppter quod omnes peccant mortaliter 6C ipfe reus eotnniu.Si p»pter difcurfus 8cbuiotde / flruxit fegetes alio^.quia tenet dedamno ucllip Hlifit accipi deblado uelfeno alioiy a fuis propter equosiuos quia tenet’d.e damno ide de frudibus. yftrionibus fuperflue dedit ucl numos turpia leprefentantes in curia nutri uit.uel cocubmas uel ludentes ad aleas 5i buioi quia oia funt danabilia $1 aecailitate familie non curauit fe inhonefte (e habentes cutn mafcuhsSc feminis retinuit neccor/ rexitcu pofletqa peccat mortahter.fi e coiugatus fterrogaque babent' m e.precedefi,put uidebitut expedire. (LI1L fDe ludicibus. S >Wlrca ludices feu quecuqj habete audoritate ■ ordinariam uel delegatam.Primo inqren' V.. Ado fi iurifdidionem aut poreftatem at ce/ pit fymomace, uidehcetludex ecclefiafticus. aut ufurpatiue quiaulurpata poteflasnon dat audori tate.unde luchcando peccaret mortali te» di exceffit fines mandati fuepoteffatis mortale efffi fcienter uelignoratiacrafla.Si timore cupiditate odio uel nael amore ucl alia caufa iiqua unqua tulit fniam aduettentet mottale eft*& tenetur ad omne httcc pti kfe*fi ille $ quo fentencia dedit non poteft ucl nonuult fatiffacere quia principaliter ipfe te/ net" I£.ay*^$i per ignorantiacraffam tulit liquatu lentencia in iudicio anime tenet Sc peccat ut prius Ray*debuit eni fare fe infufficietcrn Sc no iuclicar 5 i per negligentia quia fufiiaens erar&fi iabotaf fet ad lqrendum 8ilegendum liieniffet uentatem fed neglexit boc agere tenet ut prius rrntaus tame agit cu eo qui eX ignora na q tu eo qui ex maticia 6 boc habet locuf mdice ordinario no i delegato $i delegatus i ude x iudicauitbbafide&confilio pi to^tulit iniquam lniam.no uidetur peccare nec tenetiad refhtutione.iefo.tum quia ex neceffitate ohechenue ludicauit.tum quia fepe ex certa icia indicantis fumit qui tft ignarus iuf ut bonusmt quodeftue^ iquirendo cofiliu fuiflfet negliges aut culpabilis,tunc em peccat & tenet ad reftitutoem Si affefTot iduxit rndice ad ferersdu ii quam fer. te/ ciam.excufat quidem iudex. fi fimplex efl 8i bet bonam confcietia,f.credens fniam. iuf!:a.& fi non fuit inculpa eligendo afifdTorcm qui& bonus & fuffitcies credebat affeffor mortaliter peccat & tc / nerur ad fatiffadtonem lefo fiue ignoranter fine maheofe fducat tudice adtudicandu lufhcie Raq. Si tudex ignarus tur fecum ducit aflelforem qui coiter no putatur fufiiciensaut riquus.fi de con filio eius fert iiquam fniam licet credat luflam uccr9p pcccat mortaliter & tenent adrcftitutione m o idum.Si accepit pecunia m ludicio quod pot ei equfq; rnodls,& uidetur femp mortale/Primo ma^e accepit ut male indicaret &corra lufhciam & tunc illam pecunia debetdareeiw (fuius fiuria ^ I*q*i*iubemus4Si accepit 11 bene ludicaret cu no deberet ludicare uel ur no male wdicaret4in hiis quatuor cafibus debet reflitui ciqui dedit,tl.q ibnon licet hic*Ray*!>ed fecundum guil.in foro pe nitenrie poteft: pauperibus erogari ficut & slia turpia lucra &de cofilio*$i tudex nullo mo uoluit ferre fentencia cum deberet & ,pptcr hoc aJtisccm naittit ius fuum mortale eif *&tenef illi reflituere litis extimationem xxiinq, v* admtniftratores4f Si ludex accepit aliquid a ptibus,Ncta_q> ordfanus non poteft aliquid accipere ctptn expenfas ni fi moderata efennia fponte oblata ut elctilentum poculetii di.xviii#de eulogiis4lDcIegatus uero pot accipe expentas moderatas quado 1-eft pauper uel oportet eum exire uel equitare fp exafattone caufe uel^p afleffore fecudum glo**$iautepapa alicui caufam delegauit non uidet* fortes f currit fufpenfione ab executione ofiicn per annum condemnidus ad extimatione litis de qua nide in fumma in pte iiii.ti ,e.$ i iudex ecclefiafb cus fentecias excoicatiofs fupenliois uel lterdsun nimis de facili fulminauit aut fine monitione pie mtffa uel fine fcnptis uel alias contra ordine uiris gtauiter peccautt de basi mi.pte.Si iudex qcuqt dilationes aliquas contra ius fecit.fi ordinem iucst eiarm non feruauit.fi ptem. alteram cotta lufticia gtauauit.St reo fecit quefliones liue iquilitiones ad quasrefpondese non tenebat".fi appellationes legittimas nonadmtfit.i s dolofe locum appelladi dedit.fi poftappellationem legitttma mhilomfus in caufam pcefl'it>fi indubiis magis petitos non cdfuluit.fi allegationes friuolas adtniiit.fi paupe/ ribus uiduis orphanis no fubuemt 8C i aduocatioe non puidit.m quolibet bop uidetut mortale cum fcidter delfqd.Nota i q> qui fingit fraudulet aliqui cafum per que iudex aliquis uadat uel mittat ad aliquam, muliere p teflimomo eft excoicatus extra deiudi.mulieresli.vi. $i iudex illicite relaxamt pe nam debltafeo quod fit mpliciter.lV no mo qa no erat fupremus iudex.i.princeps nec ei publica pottftaseil plenariecom.milTa.fed:Utiudicet fecit dum leges 6i ftatuta cantatis. Secundo md fi bet • plenam poteftatem.illetame qui palius eft it una nonaflcnnt remitti fed uult puniri» jfertia modo quando &l ft babet poteiltatem iudex plenariam SC lefus uult remittere tamen non fubeft caufa nulla rei publice fed noauaXpaues icentiuu delfquedi thonn quolibet peccat mortaliter*!»! pena debita auxit uel minuit cu no poflfet ueldeberet»&qua / do pofiit uel non.uide in tertia pte tt.c.fi ena mu tate poflitibi uide.fi no iudicauit fecudu allegata rpbatacodemnans quem nouit inocentemqui tamen uty peccet uel non &quomo uide in m>p» c«$i minifter ludicis exiflens executus clt fiuftam mam.nam fi p certo fcit inocentem no excufat" a peccato Ray.fecus fi dubitat tuc excufat' ppter obedientiai m.p.ti iu\p totu.w/Circa aduocatos S£,pcuratotes &.notarios primo.$i pofuit fcad ad uocadum cum f lure phibeat' fcienter hoc facies Uidet' peccare ,phibetur autmfidelts&eXcoicatus maiori&religiofos mfip monafterio & de man / dato fui prelati.Sed Stclerici in facrisuel etiam i mforibus.fed beneficiati prohibentur aduocare m iudicio feculari nili in cappriauel p ecdefiafua uel p coiundis uel pro miferabilibus pfoms.Sunt & alieperfone phibitcde qbus habet i q.fc.tria ubi iter alios qbus pbibeture fodomita precipue notarius de iute &de fado.Iudex uel afleflor etia no poteft effe aduocatus in caufa in qua eft tudex nec clericus p extraneis contra ecclefia fuam Ray. Si aduocatus uel pcutator fcienter defendit cauta iiuftam peccatmortaliter.& tenetur alteri parti de damno omni inde habito tho.nifi (atitfaciat clicn tibus quipricipaliter tenetfi fcitiiuflicia quado ootinet uidoriam caufe.fi ignoranter liufla eam detendit,iputans luflam excufatur fecudu mcdu quo ignorantia excufarcpot tho,ude fngnoratu craffa peccat mortaliter. $1 in principio credebat luilam ied m ,pctil u cae uidet iiuftam debet defe rere Si ulterius non qifequt alias peccaret.Si fi obti/ neret uidtona cae tenetur ad fatiffadtionelefo.no tame det ea ,pdere aduerfario uel fecreta fue caufe et reuelate.fed f ducere chentulu fnu ad cedendu uel ad cdponenciu cu aduerfario fine aduerfarri damno tho.IDu autem. e£t ei dubia ufqj ad finem licet pfequi fme peccato gutl. Siaduocado ufus cfl debito mo uideltcet fecundum Ray.$ i ,pcjux£t falfos teftes uel produci fecit uel corruptos fi idu cat falfas leges.fi alias falfas (pdudiones uel pro / baliones iur uel facti fed mentitus eft uel mentiri docet clientulum fuum i mdicio.ft dilationes non neceifanas querat in grauame ptiumifi appellat fcieter cotra /ufta finiam Si 1 quolibet boif. uidet ee mortale Item fi non fideliter camfoueat quatum lufticie fuadet omittendo de cotingentibus ex ne/ gligetia uel notabili ignoratia.in quolibet poffet effe mortale.Ite fi pcaciter quafi dicedo conuicia uel uociferando fi prodit aduerfario fecreta fua* 6i fi p paedidos modos uicit nudtam caufam tenet lefo de omni damno.Sed amittit iuftam p fuam ifidelttatem negligentia Si ignorantiam tenetur clientulo luo de omni damno Ray.Si bofli.Ite fi aduoeatus non preftauit patrociniu i ci iuila pau pey; & mtferabilmm perfonaiy.nam finouit talem cam & fcit illum neepei fe polfe muari quia non habet adfolueudum, nec altum uidet ueile muare propter quodamittiteaufam tenet''gratis iiiuare fi potefl: ucl uidet" mortale Ray.tho.3i fmodera / tum falanu accepit de fua aduocatione. na mode ratum peterepoteft&aduocatus 8i luufcofultus & dicitaug.xiiti q.vi.Mota/ fane quod moderame fumit exquatuor.f.quatitate caelabore ad aduo/ candu ex fciecia & factidia aduocati 8i cofuetudfe regiois.& fecundii boc magis uel mius accipi pot fecundum Ray.uel ab iicio cum facit padlum uel ex poft fado copleto.fed ex quo cae incepta nullu debet facere padu cum litigatore.quem accepit i propria ftdem:fedpoflet efle occafiomagis piculi iii.q,uu.c.;ppterea.ltem no licet pacifa de quota cum aduocato puta decima uel centefima uel de quatalibet moderata tamen fecundu lurade bac tame plene habes m m.pte.Si iuiifperitus exifles incaufaqua nouit uuftam confuluit quomodo obtineret mortale cft.ih fi uicitex confilto tenet' de omni dano.fi ex ipnoratia craffamalc cofuluit St non confuluit paupibus non habentibus ad fol uendu uel fi nimis pecfit.Idem dicendum uidetur ficut aduocato fi^pcuratorexifles defendit fcieter i suftam caufam.Si no fideliter follicitc tu fla fouit fi paupibus non prefcauit patrocmiu. fi nimis de falario pecut.Ide dicenduuidef ficutdeaduocato $1 notarius exiflens aduerteter falfauit iflrumeta peccauit mortaliter & tenetur de omni dano inde fecuto.$imaliciofe occultauit lura alio^feumflru menta 8i no aingnauitaut deflruxit uel alus dedit tenetur ultra peccatu de omni damno,$t ex igno/ rantia notabili uel negligentia male didauit m* J menta uel teftamcnta cu defedibus unde oriuntur litigia uelpdunt bona aliou peccauit mortaliter & tenetur de omni damno lefismde lecutoffifuic rogatus tn teftamentis eof^qui non erant fui teius fcieter taq ufum rattoms babentiu qa mortale ett &i tenetur de omni damno lefts/ fi tn tnftrumentis fuis no e utus folemtatibus legalibus ude ualidat contradus qa mortale eft Si tenet de danis ex xde fecutis.fi fectc mftrumentam £ra udem ufuratum. fctentet quia mortale eft Si piurtis,3> i notatius m officio lalanatus iuiiictenter a coitate,accepit etta ab bns (p qbus icripfu litteras gratias Si butbu& £1 non laiariatus a coftate accepit de conftietudine pro fuo labore ultra debitu Stequitate.quu pecca mt mortaliter & tenet ad reftitutionemffl diebus feftiuisabfq; neceffuate uel cupiditate fecit iftru menta uelcopiauxtcx-extedit Ictiptutascu poliet differre.quia mortale utdet ,%i tuit rogatus uel di/ dautt ud redegtr in icrtptisftatuta cotralibertate eccleftaftica mortaliter peccautt delt excoicatuiffi notatius exilicns cpiicopis pro fcnbendis nofbus ordinado^i uel litteris ordiatiofs accepit pecutam qa fi lalanatus fatis accepit ut de lucro ptictpet ordmatotts fymoma eft do quo plenius t lecunda j>tc ti.c.i, 0/_ D)E, ©Odoribus./ Circa dodores Si fcolares» primo fquirendu eft, Si docens publice m lege uel phificaadmlfit fcitntcr.i lectionem fuam. rehgiofos uel facerdotes feculars uel alios clericos non acerdotes fcd i dignitate collituros quia ex / coicatuseft quencuqj,prcdidoip amittat fcienter tu illis & habet" extta nc clerici uel monachi.' Cup ipeculailtem fi docens m quacuqi facultate etiam theologica admittit ad lediones luas religiofii exe/ untem de monafteriocu habitu adaudicndufme heeneu prelatifui fcienter eft excofcatus cum eo quiapticipat in crimfc cum eo. Idem fi cu licecia ptelati fui fed fine habitu recepit adledione fecu dum lapum. Ite fi magiiler uel fcolarts exifiens bononie.tradat cii aliquo ciue bonoii.de codudi one hofpitu irrequifius uel fquilinis.ntfi tempus codudionis fuerit elapfum.e excofcatus extra de coduc.loca.cx refcnpto.& hoc no habet loeu mfi in bonofa.ltem li quis eo pado receptus efttn ca /s. nomeum ut fcolas teneat fymofacum eft.unde & mortale fi uacante prebenda poteftei annedthoc onus docendi hofli.ber.Item ft aliquid exigat pro licencia docendi quauis fecunduhofti.non fit Cy monia tamen contra tura.unde 8i mortale quod patet ex pena,ppter hoc impofita.quia exactum reftituitur.a: debent exadores officiis & beneficus fpoliari extra e.ti.c.i.Ray.Jtem fimagifter feflum colendum dei ure ueldecofuetudmc no uultcon/ cedere colendum nift pecunia,uel econuerfo no colendum cocedit colendum ,p pecunia, fymonia committit ptccipue aclericis & paupibusexigedo quiauedit dodnna & tenet ad refhtutione hofti. & Rap.Si autem non fufficit falariudpoteft exige te oblita gratis fp poteft recipe. & multo mgis ii nullum babetfalarium poteft exigere coilecfta pro labor,$ i magifteriu qrit&c recepit ieptus & uxlje ignoras uidetur efte mortale ppter piculum quod fequif.quia roncmagifterii datur fides in qbus te quirit' undenocumentu pximof^ fequit' ex malo confiiio:& boc precipue 1 theologica facultate ad mittens tales fcienter ad magiftenu. Videtur etia mortale fi querit gradus uel magifteriu no ad uti litateamma^ 6d deihonore fed fui oftentactone 3i bonorem ptinet ad ambitionem. & ideo uide de ambitione quado eft mortale uel ueniale. Si inde quent exemptione uel diuitias totueft danafcile precipuereligtofis.Si docuit publice in theologia exiftes \ mortali notorio peccat mortaliter, fi fcias prohibitas legit uel dicit ut nigromatiam artem notoria & buioi mortale eft.& fi notabiliter igno/ rans pofuit fe ad docendum & errores notabiles docet mortale eft,Sinon adhibuit diligentiam ad profedtufcolarium 1' fda& moribus facies nimis uacationes uel non utilia uelc uriofa docens uel de moribus eorum no curans nec conpefcensm quo potuit i buidi notabilis negligentia uidef naorta Ic ne f fefhs ucl facrarrsenta.li contendunt m dilputacionecotra ueritate ne uideant fuccubere fi fupbiutex fciencia ii aliquem malum fineiten dunt ex fua fciencia ut lucra iiufta curiofitatesfli ambitiones & buidi fi fu nt ncgligcntes Audendo : fi prodigi in expedendo & de alus iqtedo ,p ut ui/ det didlu fupra m pritn a & fecuda p te* Si mmis ardenter ftudu jt in hbrtsgentiliu ,pptcr ornatum nunus uacis ftucio utiliori uel neceflario utfacre fcrtpture precipue quo ad religiofos uclm poetis propter materia turpem quia illud mortale cA io proh ibet xxxvu.did|>E.Medicis, (Circa medicos & aromatauos.A medico quere fi pofuit fcad praeli/ candui medicina fine fufiicienti pittarqali paru uel nihil ftuduitquod uidct mortale.«jaexpoit fe piculo occidendi boies.Si pitus& fufticiens exi / ftens obmifit aliqd de co tingetibus circa ifirmos quos babet i cura ex negligentia qaex negligetia notabili ude fecutu eft magnu nocumentu ifirmo uel feqmpotuit.male poteA excufaria mortali fi ueto pua negligetia ueiale:& fi no' uifitat ifirmos folncitc & huioi ubi tam en non cft pericuiu.fi de/ ditconfilium uel mediemam pro falute corporis uergentia i periculu animc.i contra p recepta puta ut fornicetur quis.ut euitet certas ifirmitates uel medicinam dat ptegnanti ad occidendum puerpe/ riam ,p conferuatione matris uel potum iebriate & buioi mottalit peccauit & phibet' boc extra de pe.& re.cum ifirmitas.Si feruauit preceptu fadtu medirisXcp inducant infirmos quando primo uo eant ad eos ad faciendum cciefiione:qa cmittedo boe fecundum do&ores eft mortale de pe.& te. cu mfirmitas.fi paupes infirmos quos nouit non ua lentes foluere non uifitauitgratis;qa ad boc tenet & etla ioIuer £> eis mededas fi pot alias mortale e. di.lxxxiii.in principio.fi nimis largus fuit ad idu cendum debiles adfrangendu leiunia ecclefie ahfqi ronablli caufa.quod freqnenter faciunt no eft fme peccat oj (i autem fanis etiam diftuadet leiunia ec / clefie dicentis nociua efie.&: fic lduciit ad fragedu finecaufamortale eft.de pe.di.i.noli.Si dedit me dicina dubiam mortificationis uel fanationis quia mortale uidetur.utdicitdecre.de pe.&.re.cum m firmitasipocius dimittt debet in manibus dei qua exponi inpiculo medicine.IDe emulatioue&detra dioneq faci unt adi uicern medici interroga ,put.s. -fflDE .Aromatains.i/)c aromatariis fii coponendis medicinis non ponut que ordinat medicus cu non babet uel non ita bona licut eft neceffean quo of / fendunt medici non facientes ante Ce coponi.na fi ex boc fequitur piculum graue infirmo uel non operatur famtate' quod feeiflct fi bene feciflet illa eft mortale 8C etiam medico fi boc diffimulat.^Tfi docent ea uel uendunt ea que ^peutant aborfum faciendum ucluendunt uenena hus quos credunt ab ufuros mortale eft $1 fopbifttcant aromata cp frequenter faciunt,ponentes in eis unum ,p alio ut in eleduarus fitupis fpeciehus.in cereis facien/ tesmalas mixturas & uendentes ,ppuris:qa ultra pecccatum tenent adfatiffacftionemlefis feu erro gationem cum incerti funt:dc nimiis preciis uel periunis & mendaciis & dinutis ponderibus que faciunt interroga,prout babes.sun.pag. de frau/ dulentia altis uitiis prima parti,t< //PH M ER/ CATORIBVS , / Circa mercatores & campfores &rpfenetas Amercatorequeredu fi mifit no folu arma&lignamiafed etiam quecuqj mercimonia in alexandria uel ptes egipti uel terras faracinoru foldano fubiedas:qa excofcatus efl excoicatione papali fi non butt licentia apapa;&. ueneti gener aliter babent tale licentia ,$t negotiatus no" propter aliquem finem boneftuputa fuftcntmone familte fuc ex lucro moderato ex inde, uel fubucntioncm pauperu uel prouiftone coi/, pro cijitate& butoi fed negociatur propter auariuam & thefaurifadu quod peccatum eft mortale fl non lucro coftituit finem.uel ftintendit lucrum per fas & nepbas fi pbt.Ui copofuitfecii alus mercatoribus quod no ucndat de aliqua rc mmori pretio quam conueto inter eos quod efl exce{Tiuum:& fiocoganf pfone emere caro pretio.peccatum eft fecundum bofti, & prohibitu legibus.$i uendant merces fp maiori pretio quam ualeant.ex eo folum facit terminum fed etiam mutuat fibi peccuniam.ufufra comittit Si uendmdo mercantias luas puta lana uel panos & recipiendo pro precio alia mercimonia .puta (e/ ricum uel aromata uel aliud quod uulgariter dicit barrattoimultomaion pretio uendit fua quam fi reciperet pecunia; qa peccatum eft uuftitie& rnor tale‘nifnlle cui uendit etiam longo maiori pretio tradit merces fuas;tunc pdt unus exceflus copefati alio ft funt quafl equales tamen uende ndo ad ter/ minum plus iuftopretio uendiditrationcdtiatiois tamcn.Et deduierfis fpeciebus cambio^ 8c uartis modis ufura^ in frauduletiis inquatitate 81 qlitate fubftantiare^ interroga.8C ale ,put babes, s.in ptimap.c.con. f>de ufurpatione rei alicne.^Si fraudauit uel fradan fecit uel alius pro eo lufta pedagta feu gabelks mortale eft.St tenet ad refh/ tutionerrufecus de in mft.uel cu non tenentur illa loca tuttaalatronibus ubi foiuunt ,pptet defe&u domino^.' $i dedit falfas monetas uel diminutas fcientei pro bonis.uel eas diminuit.peccatu eft & tenet jfecus fi accipit monetas ualentes m loco pro eo q> ualentibi.&mittetesad alium locu ubi plus ualent plus pecit .$i faciens focietatem cii aliquo non fideliter led huit aiiqualucra occulta fibi foli retinens.tenet ad reftitutionemtnifi certus effet focii tandem occulte fubtrabcrent, *■ S5i fecit,p aliquo fecuritatem tame fraudibus.na fine fraude affecurare merces per mare uel tetta& ide querere emolumentum plus uel minus fecundu quatitate periculi,non uijct*’ illicitu.cum fubftet periculo m‘ignoffcCurati0 uero pecunie pcrmo u lat10 a loms que uulgariter dicit' fcripta ubi nuliu c peccatum 8i dapnutn noneft tutu quantum ad c°^Pclcnba.fecus fi ibi ell periculum. 4^Si accet it auq pecunia fubnoiedepofititefpondesad rone iex uej oblo ,pcentenario & cum illis pecuniis lu/ erat iplemutuando uelaliis illicitis contracfiibus ad ronem decem pro centenario & huioijcomiut duo mortalia,unu in accipiendo.aliud i muruado & tenet de ufura|Siintromifit. in baratoli & ftri/ gelis accufimis que uocabula non declaro ad bre uitaiemded de hnsbabes m fuma.Ii.ii.ri.t.c.qd malitiefit m eisjAcbafinum dicit' cum quis gerit negotia bipediariof^ ilte fiqs dominoi; laborans pro eis.Si mutuat eis pecunias cu expedit recipres mde certum falarium,&. qtu meret labor rp lufhs caufis:unde non pro bellantibus i tufiepot accipe ratione mutui nihil plus alias ufuraelbSt ell ufus mendaciis &periut‘iis inemendenoo uel uendedo que folent eis efle cibus 8i potus.& de bus dic ut babes fupram prima pte f locis fuis:& tame fiat *n tali propofito utendi mendaciis piurus &dolis quando occurreret femp efi mortale:undenon ab foluendus mfi difponat abftinereabillis ubi ert mortalerftem fi emit res raptas ucl furatas p mare uel terra.de dic ut.s.i prima pte.c.con . perag. de rapina.Si emit uel uendtdit diebus fefhuts ab(qj necclfitate ex cupiditate,uel fecit rocinia libroru uel hoc fieri fecit difcipulis fujs dc quo ut.s.f ptfi ma pte,CtCo.$i ,pfenata fuit uelmediator q dicit fenfale confractuu fraudulento^: fcienter-mortalfl tenet' adfattffaciendu Iefis,$i mediator fuit contra&us ufurani intendens utilitatem, ufurarn &i fua magis quam accipientis,fub ufura mortale uideti& fi ipfe induceret ad mutuandu ad ufura q alias no recogitabatuidet teneri ad reftitutione Si mediator extat in aliis contractibus puta uen/ dedi domos aliquas & alia afmalia:& male cofullt emptori mdapnum eius ad utilitate fui St uendi/ tor peccat mortaliter Si tenet ad fatiffidiione .Si in mercimoniis utit' mendaciisiSi buioi i notabile dapnum contrabentiu. peccat mortaliter • ARTIFIQBV5, Circa artifices & mechanicos. Primo fi fecit artem cuius opus eft cum peccato uel ad peccatum mortale efi: ut plurimu ut facere taxillos,fcruireufurarus m illa arte militi in bello miuflo.in nauigio pirrato^ lenocinio, m tenendo barratanaSc buioi.opertet q> dimittat ex toto arte alias non eft abfoluendusSi artem fecit cuius ar/ tifitium poteftefie ad malu ufii ut facere gladios baliftasSt lanceas uenena 6i buioi, tflam ft ueri ftmiliter poteftextsmari q> uelit ad malum ufurn non potefl facere ueluendete fadta utpredida tn bello maifefte iniuftodeferuiant.fecus fidubitat. $i qua etiam racit que funt ad malu no pot facere uel uendereut fucos & buioi Sd debet dimittere. Si mendaciis utitur periunis dolis malis raenfurts trel ponderibus,Si diebus fefliuis laborat. Sinon ieiuaant cum pollent moderando labore de cjbus dic ut.s.i prima pte.c,h.& .ui.i.q» * A lanifice fi uendidit pannulane mitius preciofe £ pano lane magis preaofe Si fab illo precio uei unius tlblure ,p alia uel cum aliquem defedtum habete ac li^ no haberet ni bil m in ues de precio uel fi i fcft*s taClc lanam tendere fine neceflitate .uel cum no plene foluit laborantibus & bulbi qa i hiispcccab plus uel minus fecundum materia, toribus ferid precium fui laboris dat non i pecuia fedm rebus diuerfis puta panno fcnco tritico S£ huidi & cuna lUe non indigeat tllw oportet eu uen dere & minori precio quam ipfe recepit peccati tenetur ad fatiffatf tone' de dapno nift a principio fic cum eo conueneritgp daret de buioiprecio ta i tune enim no' uidetur deceptio.fA tabernario oC bofpite.^i uendit unam fpetiem umi pro alia uel limpbatum ,p puro uel adclarificandu fecit aut immifit aliqua nociua corporibus uel no dedit pie nas mefuras uel f taberna tenet merenices & ribal/ dos-Sduforcs ad taxillos uel aduertcnter dedit blis quos mdet inebriari peccautt i qbufda mortaliter in aliis uenialitet & tenet de dipnis^A maccelario fi uendidit carnes corruptas pro fanis quod e mot tale & unam fpecie pro aha BL capram pro cafttato & brnoian diminutu pondus ut xi.ucias,p libra peccautt 5d tenet de dapms^Apiftore fifecit pane nimis ponderofum.lta q? ementes fmt decepti uel minoris ponderis quam.debent uel farinam bo na alterius accepit cm fecit panem & ponit mmus bona uel cum animo furfure peccauit & tenetur» A futore panoiy fi reflat fibi de pano uel ferico da to piuefhtu fiendo retinet fibi furatu illud fi fic quid notabile nifulle diminute dedifiet ei merce/ dem laboris & illud eiTecfupp Jemetu tantum uel mfi eiletinpadu /Ite li nochbus uel diebus folep nibus abfqj magna necefifitate laborat uel facit nouas muentioncs uanitatum.f Ab autiftce fiutitf tiei uendit aurum alcbimicu pro ucro uel aurum tnius pufy ,p magis puro peccat Sc tenet de dapno Si emit calices fi eros ue! conflatos pro fe quod bibcUefacrameto cofirmatiois ii recepit uel non qa tenet' cum poteft.Si tenuit proprios fiitos quod e ,pbibitum.fPe mendaciis piurus blafpbemiis& ebntatibus.$i ad meretrices accedit quod aliqui non etedunt effe mortale nec tamen excufat eos ignoratia.^i decimas no foluit faltem fecundum confuetudme illius loci quia peccauit & tenet fatiffacere de peccato* fi faccr/ dos non fibi remittit.Si oblationes fecudu cdfue/ tudinem bonam loci non dedit,Si excoicationem noncurauitfed mgefTitfediuinis udcontempfit emtare exeo ..catos qa mortale efl.fi nocuit per fe ^pxuno fuo uel familia uel animalia fua puta d*V fcurrcndo p fata alio^ uel rermttedo uel pmittedo anunalia intrare ad pafcendum uel fi m utault ter mmospolTeflionis uel fi arando addidit terram uictm fui in agro fuo m biis peccat fecudu qtltate dapni quod intendit facere & tenet' fatiffacerelSi dolum comifitin agricultura uel notabile negli/ gemiamm dapnu patroni ut non fcindendo terta uel cuiturado uel feminado uel recolligedo frudus tempore debito ,ppter quod deperierunt uel boues nimis fatiganit unde deflniud & precipue ad lu/ ctum fu u habendum pereat Si tenet de dapno. $i tenens poUefluonead affidurn male traclauit uel fi pciarius nontefpondit dominis de qtitate tota debita figes fe minus recolligifife .$i aimalia tenes ad focidem no refpondet Si integre dando de lana caleo fetibus Si hutoiin biis pcccatu eftmaortale uel ueible fecundu quantitate dapni & tenetut fatifbcere.^idiebus fefiiuis labotauit precipue tempemefliu Siuindemiai/; abfq? magna necefii^ tate uel detulit ligna uel uidtualiadnis fuis quod tnortalc uidet .$i uacautt cereis Si uamtatibus JDe gubemacioe familie feciidu precepta dei Si ecclefie lDe fuperftic onibus Si falfis opiombus que foleC habundare ibiis IDe uotisipletis uel no .Side alus generalibusqaut uidet expedire.i^^E_PVERIS ETPVELLiS.-^dircapueros Si puellasxqredii de mendaciis piurus de uotis non impletis q tame non obligant ft urantur a parentibus anre annos pubertatis de miffa non audita m fertis.IDecofef/ fione Si coione femel flenda i annodeirreuerentia ad parentes de rixis Si fi uerbcrauitclericu qa fi ell doli capax ell excoicatus de furtis fadfrs de rebus penru uel magtflro^ luo^t dedetratrtionibus uel turpibus uerbis libenter auditis ueldlcrtis de cotu/ mellis ad fuicem de muidia 6ialnsfput uidet plus 6i minus fecundum etatem & fenfum precipue de incus carnalibus cum mafculis Si fetnis uel per fe ipfos commiffis que bodie hibundant m ipfis (Pptcr malas focietates 5i occultat interrogati feci cum maxima cautela 6i a longe ut non adifcantq ignorant & mulco magis hoc tertiandum erga pu/1 eihs de oibus pre didis fi credunf tunc habutlfe ufum rationis tudicandum eft de uenialiaut mot/ tali fecundu regulas datas tn prima & fecuda pte de illisPERSONIS hCCLESIASTICiS IN COMVNMI .(Eirea clericos in cof \ quolibet clerico interrogari poteft cum uidet' expedite ut cumperfona eft: ignota fi accedit aliquem ordine pet fymomam & per boc peccauit mortaliter & e fufpenfus fecundum luraantiqua necpotexequi fufceptum uel ,pmoueri ulterius nifi priusp papa difpenfet q? ucrum eft fi ipfe fuit confcius Cymo, tue qa fi ignoranre eo poteft per alium difpenfati alias iemp peccaret mortaliter exequendo nec ex/ cufat ignoram iurls hoc Ray/Ite ii accepit alique ordinem licet no per fymoniam tame afymoniaco in ordine uel dignitate fiue occulto fiue maifefto eft iufpenfus& idiget difpcnfationc pape fed du ignorat fadlum illud efle Ipmomacumexcufatut Z pcccato exequendo ofiicia fuafed cum fuerit cet/ ttiicatus non poteft exequi abfqj difpenfationc. Item fifufcepitordiem afymomaco i ordfe cofet tedo uel in benefitio notorio flmilitereft fufpefus fecus ft fymonia non eft dum autem ipfe nefeit excufat*modo predido fed non pofteaqdo certi/ ftcacus eft fed indiget difpefatione pape alias no poteft exequi Ray«fi recepit ordinem excoicatus fufpetifus ud lntcrdiduspeccauitmottalifcf nec babetexccutionem.Jtem fi exequit officiu ali ui us ordinis puta cantando epiflolam euangehu ut dyacoausin aliqua fnia predicta irretitus qa pec/ cauit mortaliter nifi ignotancia fabta excufet qui eft ena rrregularis lfay. fi recepit aliquem ordinem babes aliquam irreg jlantate puta homicidii mu tilatiofs lllegtttratiofsbuioiqa fie difpefatlbe peccat mortaliter non poteft exequi abfqj difpen/ factone uel peccaret mortaliter,61 recepit alique ordinem mpeccato mortali fcienter qa peccautt «mortaliter ,ldem quocienfcunq? exequit' ofiiciu alicuius ordinis m mortali utacolttaru iubdyaco/ natu militando fretamenta folempniter aliud ut baptizando cofcando uti audiendo cofetTtones 8i buioi tho.Hi extitit publicus cocubiarius uel alias notorius fornicator qa cftfurpenfus ab exeeudde ofticiofy luorum precipue a celebratione mifte & fi exequit ficfufpenfus efficiturirregularis idig/ ens difpenfaticne pape altas non pot. hofhJUem fi nonpottauit tonlutam ex leuitate 8i lifciuia uidet mortale ‘Ite fi exercuit fe i negociis ffeculan/ bus negocisndo uel fi tenuit taberna ibi miniftras uel fi lu fit ad aleas uel taxillos uel feitnmifcutt enormitatibus ut trepudiis cum feis.Item fi ufus eft officiis ordinu fine debitis oinametis & fubdy/ aconatum faciendo fine manipulo dyaconatu fme flola celebrandomilTam cudefecftu alicuius' i.acre ueftis ordinate, f.cafula amiclu alba & huioi uel etiam non in Iapide facrato an fine lufe aut fine adiutorio uei fine miffali & huioi qatn quolibet ho^ cft mortale fi fidenter dimittat nec excufat ignoranciaauris.$i extftens f facns.i»lubdyaoona < tu dc fupra dimifit boras canonicas qa in qualibet die qua obmifit boH aliqua & beate uirgimsex negligentn cu poffer dicere peccauit mortaliter fe cus fi exobliuide tuc tenet dicere quado recordat’' aut ex in potentia infirmitatis & huioi. Si dicedo boras alus exercicus fc occupauit manualibus ut faciendo coquinam & huioi qa non fatlflacit pre/ ccptoecclefie tde' fi mete & altas uolutane euagat non curans & ficj? rorum quafi uidetur mortale fecus fi intendit proponere fed diftrabit Si cuna aduertitdifpiicet eipetrus.Si reccpltordme fatru ante etatem lcgittimam.i.fubd^aconatuate xviti dyaconarum ante xx.facerdociu ate xxv.6: fuficit anus tnerboatus quia mortaliter peccauit necdebet exeq ante etatelegittimaft tamen facit no efficit' irregularis fecundu comune opfonem fed peccat» Si m confetftideuel collationefacrametop obmifit debitam materia uel forma uel ritu qa i' quolibet bo^ mortaleefl; fiueex certa fefa faciat fiue exig/ norancia cralTa uel notabili negligentia.nam inde fequit" magnum piculum & irreuerencia 5i i rtrro/ gandu eftde formis fi fciuntprecipuebaptifmi fi£ eukanflic que fu tt maiori pondere de quibus '6c alus formis habes,i. ultimo capitulo.Si facerdos «xiflens comifit aliquam f/moniam puta audi;do corifeffiones ,p pecunia babeda alias no auditurus baptizando colcando m ungendo uendedo fepul tura 8i buioi mortale e « Si notoriis *pecc-atonbus dedst eukarifita i:el alia facramenra no pcftetibus Si occultis peccatoribus quos ipe nouitdenegauit publice eukartfftam uel alia fdcramenta quia m utroqj peccat mortaliter.St celcbrauitcu mortah peccato non confeflfo licet contritus qa mortali ter peccauit nifi aliqua neceffitate mftante &i ia cerdo tts copiam non habente tunc fufficit cotticio fed line bac mortaliter peccat tbc»St celebrat nondu dicdis matutinis qamortaliter peccauit.Si dicedo miffam non confecramt putas ex hoc euadere pec catum qa mortale grauiftimu eft.Si celebrauit ad faciendum beneficia leu meleftcia.fi non dixit ex integro fed dimifit notabiles partes de miffa ex ignorancia uel feftinaciapiecipuecanonts.Si dices uerba non intend-t conltcrare.il non fupfit facra mentum.Sinon leiunus accepit ,$i plures miflas tn die dixit in cafu non concetto.fi non in azirno fed in retme'tato,$i cum bofha quafi corrupta uel umoacetofo uel putrido.Si fcmper i riiTa occu/ patus in uanis cogitaciombus uoluntane nil curas de attencione.Si non pofuit aquam cum uinoin calice ex ignorancia uel certa fcicntia tn quolibet predidlo^eftmortale,$mon diligenter feruauit cukatiffiam fub fera ppter quod aliquid perditur uel amunbus deuorat.Si non renouauit ut debuit ^pter quod efficit marcida uel uetmes generant" St non defert infirmis apte & cum lufcmo detito $i euomutt facramentu ex uoracitate & ebtietate. £i dedit infumo pacte nti uomitii locitet.S i Oli a fanguims cadit m terram in htis frequenter e mor tale licet no fep. fi nimis raro cciebrauit precipue in magnis folepnitatibus uidet mortale lecundu tbo.Si pmifu alicui mnTas dicere recipieseicmo/ fmas&ml intendit facere mortale uidet.$1 baoes pollucto nem noddurnam die precedcnti imediate ex caubi fuit mortale ucl dubitat fuiffe moria e celebrauitctiam confeffus uidet mortale lecuncui tbo. ucl fecundum.pe.de palu.quado ficcotrttus celebrat.ueiale autem fi exci ubi fuit ueiale nui fubfit aisq neceflitas.Si audiuitcofefltone alicui/ us non habens audontateab aliquo. £t ablolust a cafibusquibus non potuit ut referuatis fiueex certa fefa fine ex ignorancia craffa . $i mtromutt fe de difpenfacioneuoto^ uelablolutioc ab excoi cacione maiori abfqj fpccialic6rniflione.fi pofuit fe ad audiendu cofefliones 010 ignorans fltnelties difeernere inter uemale Sx mortaleSx cola, mortalia $i abfoluit eum, qui n6 uult a peccatis mortalibus difcedcre uel fatiffacere quibus debet .$ i reuelat peccatum auditum non inconfeffione cognofreti i liti fine Inia illius m quolibet bo^ uidet ee mor/ tale nec excufat ignorancia» fi nimis feftinauit m audiedo non fufiicientcr intertogado. fi i' pplexts cafibus pitiotes no confuluit ,ft incautus i itigedis penitenciis uel qa nimis graues uel qa mmis lcues Si interroga uit de htis de quibus non debuit u€ nomecusn qua peccauit fina caufa neceffa- ia uti incaute de turpibus.Si ptedicauit i peccato cxifl.es mortaliter peccauit todens quoaens fic predicat tbo.Si ptedicauit aducrtenter mendacia mortale tho.idem uidctfi fcandaiofe unde cocitat fedici/ ones i populo.$i prcdicauit idulgecias fdifcrctas Si prcdicauit ,ppter pecunia fibi ,pmiifa ucl dicU fymonta efl unde& mortale,$i ptedicauit proptec inanem glociam ibi conflitucns finem mcrtalc eft Ji ptedicauit (me licentia fi dtxit nimis curicft allegando poetas & pbilofop bos frequenter.Si fa buiolaSt prouocancia ad tifum.Si a predicatione fe fubtraxit cum poflet & iiungeret' peccauit ,$i nimis familiaris eft mconuetfando cu mubettbus uel uifltando eas extra necelTttatem propter quod multi icandalizjntur& ipfenouit poflet boc efle mortale, fa uifltat monafteria & q ca.fit cognouit carnai iter illa qaudiuitm cofeffione uel fufcepit ad baptifmu uel cofitmacionem uel comatrem qa grauiilimum fceluseflrcoitcc referuatu epifeopis & dealiisinboncftatibus interroga ,put uideturex pedire.Si uefles & calices extetiora & alia ptmecia ad cultum diuinu non tenuit munda & decentec aptata .Item fi benedidior.cm menfe 6C granatu adi nes nodixifq» dicere debet.xltiii.di.no licet $i no fuit r ene modeftus \ afpecflurefpicicdo bic inde mulieres uel uanaquia mulrum fcandali?a£ perfonas fimihter mceiTu auditu &buioi,35i non obciinte mandatis iuftts fuoty fupioru & fentecus &A corepfiffet mortale effet dc ahis peccans de quibusbes fuprainfecunda parte lnterrogadum efl prout uidet" expedies. jiDH BENEFICI A TIS. ffircabcneficiatos St canoicosdeomfbus predicus i capitulo precedenti bii polTiit interrogari £> ut credi poteft ipfos i illis iuolutos &etiadenotatis »n hoc capitulo Si primo. $i beneficium fimpieX obtinuit per fpmoniam cuius ipfe fuit concius no^ potnifi per papam difpenfanq retineat fi aute ignorante co poffet etiam peraltum difpefatt no tamen p eum cum quo comiffa eft fiue aute fcietc eo flue non fymomam oportet talem renuciare illi beneficio fi nondifpenfet alus furtiue tenet ftde continue ftat in morcali poftq boc fciuit quomcp renucietnec facit fructus fuos fcd tenet' teftituere dedudis expenfis fidis m utilitatem benefitioru & boc maxime de fymoma per munus a manu . fymonia effet notoria etia fufpenfus quoadexe/ cudonem ordinu fed difpenfari poteft p epifcopu fi cum ipfo non eft cdmifta fymoma non aute fi eft occulta eft fufpenfus quo ad ordines ,fed dum tale beneficium tenet eft fufpenfus quo ad fe qa fine mortali non cxequit’• Si recepit beneficium fimplex uel curatum per preces cama les & pro in digno porrectas cum effet male uite 8i buioi uelp obfequium temporale fadu epifcopo uel alias co ferenti pcccauit mortaliter.Si beneficiu curatu preces fuas & fi alias dignus fit quia tales preces extitnant' pro indigno £anq anabiciofo & prefup tuofo comi fit fymoniam unde 6i mortale i tho. forte tamen non tenet renuaare p beneficio aute fiplicilicet porrigere preces pro fe fi alias e dignus uel etiam pro beneficio .in generali itendens ad ini iuitentacionem non ad curam nec magis curauic petere unum q aliud.Si queri t uel habet beneftciu non intendens tande clericari fed uxoran dtiteriro gaudere frudibus benefica uidetur ufurpacio rtip ecclefiafticax/ di. contra intencionem dotandum ecclefias & ideo grauepcccatu.Si non fuiteledus a patronis uel collegio & confirmatus jp fupenore sd quem fpectatfiue perepifcopum iltitucus fed de manu dni temporalis uelpet potencia accepic dcdicit intru(usqafureft& latro no potefi: aliqd difponere de temporalibus uel fpiritualibus unde nec abfoiuete nec facramcnta dare pot patochiaxs illius ecclefie fed m quolibet adu buioi peccat mortaliter .$1 renuciauitalicui beneficio q> babet eopado utdefeonfangumeo uelproptcr pecunia fibi pptet boc datam qa fymoma e ft mortale I utroqj nec pot ille retinere tale beneficium fle fibi collatum *$i fecit permutaciones fui beneficii uel ecclefie cum beneficio alterius uel etiam cdueiedo inter fe abfqj tudicio fuperio^ ad quos fpedat coi lacio beneficio&qa fymonia reputat de boc tarne di aliis fymonus uide plenius m fuma pte fecuda tt.i,c»$i recepit beneficiu exdles illegittimus abO q? difpenfacione qa contra lura no tenere no pot tamen cum hoc difpenfare de fimplici beneficio epifeopus de curato uel dignitate iolus papa . Si fuit eledus perfymoniam qa non ualet uelfi ipie elegitper fymomam alique uel adepifeopatum ut canoici uel ad alia ecclefia ut clerici collegiataru ecclefiaip uel li aliter indignum, ut ignorantem 8i publice malum elegit ut prelaruram ex amicia 8i huioi qa mortale grauiiTimum cft oia mala que fequut'ei imputantur. Si maletradauttbeneficiu fcu ecclefia pmittcndo feu edificia tuere uel pof/ fefiiones fcultiuan & alias res deperire qa morta, liter peccat & tenet' ad fatiffaciendum fi comittlt notabilem negligencia & notabile fit dapnum.Si ftudus beneficii non bene expendit uidehcet ultra lilbuenaonem fuam & fubueniendo pauperibus fed dilapidauit inconuiuia & turpia uel etta dedit confanguineis non indigentibus qa mortale effc fecus fi confangumei indigent qua tunc pot dare $i plura beneficia habenciacura tenet abfq; difpe facionefur & latro nam habens beneficium cum curafi recepitfecundu beneficiu cu cura ipfo ture uacat primn extra de preben.de multa & bocpoft qua habuit pacifica poffeflione fecudi uel habere potuit & frudus cius pcepit alias no uacat primu Si frudrus fecundi beneficii concederent pet papa ,p illo tempore non uacat primum extra de prebe. fi tibi li.vi.Sihabensprebenda habente' dignitate & fi non curam afa^i fi recepit fecudam fimihter «acat prima extra de preben.de multa & in ifto & priori tenent*’ad re flit udonem, fi receperunt. $i habens beneficium unu uiolenter occupat fecudu uel fcienter feintrudit fimiltter perdit primum 8i fi quoduis habebat in fecudapdit etiam 8i uacat illud fecundu de pteben.Ii.vi.Item non poteft quis dignitatem habere cu prebenda abfqj licetia pape Item quicuqj recipit dignitatem uel perfonatum uel officium uel beneficium cui cura animatu fit anexa fi ante obtineat fimile cu fit priuatus pri/ mo ut dictum efifi no dimittat p rtrou abfqj mora in manus ordinatu in cuius aptum eft ipfo mre pri/ uatuseft & fecundo 8i cft inabilis ad facros& ad quodcuqj aliud beneficium per extrauagantem.Io xxudtem abfqj difpenfacione no pot aliqs tenere plutes ecclefias uel prebedas quetamend habent curam aiapmifi in quinqj cafibus primo qdo funt ita tenues q neuter fufficerctad fuftentacionem Secudofiuna dependet ab altera,Xerciopropter raritate clerico^ {qrto fi eecclefia a nexa prebede uel dignitati,(Qjuinto fi unam habet mtitulatam alum comendatam.fed tales comede de pocbiali ecdefia fiert non poliunt mfi ei qui attingit.xxv* anum & fit facerdos di tali nd poteft cdmttti mfi una ex euideti neceftitate uel utilitate Si no durat mfi per fex menfes extra de elec.ne mo h,vi, $i ha bet plures ecclefias uel prebendas habentes cura afait abfqj difpefactone pape fur c&latro & coti/ nue i mortali neceptfcopus pdt difpenfarei huioi Si etia habet p difpenfacione pape fed fubtcpticie qa petendo unum tacuit dealio quod babebat uel qa dixit fe baberc etatem legittima cu no baberec & huioi .Idem ludicjum eft fi per difpenfaaonem epifcopi babet plura fcilicet fimplicia fed fupflut tatem uelctiatn per dilpenfaeionem pape fiplicia uel curata cu unum fuffiiceret fecudum ftatutii fuum non uidet tutum inconfcfa qa difpefacide $i recepit ecciefiam patochiale aquocuqj cu non attigiOfet anu abi qj difpefacione pape circa etate nulla eft coceilio &z nullum ubi ius babet extra dc ejec.licet.canon.li.vi,Item infra anum co'putadu a dieadignati fibi regimis ecclefie non facit fe ad facerdocium pmouere eipfo tureeo priuatus e,c. Item tenet perfonalirer re fidere in reftdencia tame ex caufa racionabili potepifcopus dftpenfate ad tempus fed tamen de qmioaoneunfra anum non extendit' ad ecclefias colWiatas babetes Cura nec *I ’ ad affuptos ad eaiy regimen de elec.ftatutum.il.yi* poftunt enim epifcopi difpenfare cum biis qui habent uel qui habebunt ecclefias parocbiales ut ufq; adfeptenium littera^ ftudto inftftetes qnmo < ueri nonteneanf mfi ad ordinem fubdyaconatus quem nifi infra anum fufcipiant funt ipfo t acto priuati tali beneficio & medio tempore p uicanos illis ecdefiis puideat ut extra de elec.cu ex eo.li.vi £i babe's quodaiqj beneficium fimplexetia qtum cunqj puu no dixit boras oi' die peccat mortaliter obmittendo ex negligenciaetia fi non fitin iacris conftiturus.Item ft canonicus uel clericus recipit quotticbanasdiftabuciones que dat fterferetibuS horis cu non interfuerit furtum comtttit 6i tenet ad reftit udonem ,$icum non poftecper fe curam exercete eeoiefie non pofuitibi loco fui ydoneum qui beneo .tciaret fed malum uel ignorantem qui exepio fcandilizat utnotortys fornicator & iuiot & huidt uel qui nefcu miftrare debite facrameta & confeftiones audire peccat mortaliter quado ymo eia mala que fccutur imputant q> fi no pbt meire ydoneum perfe exerceat uel fi non poteft aliter prouiaere retiunciet.item no licet prelatis fub pre cio uel a nuo cenfu concedere mees fuas ftu iurif/ di itione n quia fpintuale eft extra.e.ca. &.u ,8C iit,puta Li diceret cocedo q exerceas mees meas uel talem lunfduStonem uel lotum luctum iit tuum & tu dabis mihi tantu illicitu eft fed cdmittendo uiccs fuas pure iicet conftituere et falariu.Xii.q.ii, caritatem puta dicendo dabo tibi tatum faiario & totum lucrum erit meu innoxius eftdte fi alie/ nauttres ecclefiafticas mobilia 3£ res facras uel irrj mobilia ut poffeifioes iine neceftitate uel maiori utilitate uel non feruata forma turis & buici quia grauirer peccauit.Item de exercicio cure animari* quomodo fe babuit in audiendo confeftiones in eollacione alio^ facramento^m uifitacione ifir/ mof^precipue ne deficiat eis facrameta cu expedit m admometone fubdito^; m corre&iorse utciorum precipue quo ad rsotorios peccatores utcocubma/ nos habentes inimicicias ufurartos & buidi i St alienos patochianos adiuit non habes auctoritate fpualem ipfe uel ipfinon poteftipfos abfoluere finon confitentes & cofeantes anuati adtnouit q<« tum potuit figruftcando epifeopo cii non potuit & buioi namoues ex negligeciapdite ab eo requi rentur de quibus.s.dibtis & alus buioi habes iatis in tercia pte.fu.ti.c.Ite fi emit aliquas res ecclefie immobiles de frudibus ecclefiequia tales debent remanere ecclefie unde fi emit nofe alterius ut fic pofletdare uel legare cui uellet fraus eft & furtii 6c ad reflitutionem tenet.Ite fi ldulgeciasperfe dedit cum non pofiit uel plures dixit habere etia quam habeat ob qucftum. mortale eft.Si reliquias nouas exb/buit populo ueneranoas non aprpbatas ab ecclefia.Si nimis facilis ad dtfpenfandu i leiu/ niis ecclefie.Item fi elcmofinas extotfita fubdttis ad quas non tenebant",Item fi queftores rr.eaacia pmifit dicere in ecclefia fua & quod peius e fi pac/ tum fecit cum eis ad queftum.Si fecudas nupcias benedixit. $i pamifit xpianas nutncesm domo iudeo^ fi fuftinuit forttlegas diuinas in parochia $ i petmifit ludos uel matas confuetudines non obuiando quitum potuit item clerici q maifeftis ufuranis alienigenis autaliisno oriundis de terris ipfo^ ad fenus exercendum domos locat uel alio titulo concedunt ipfo fado funtexcoicatimli fit eptfcopi ut.s.dcufuris ufurano^.lnvi.Item clerici archidyaconi dpaconi plebam prepofiti catores & alu clerici perfomtum habentes & etia facerdotes qui audiun t in [colis leges uel phificam poli d uos rnenies Ci no dimlttut buoi ledtiones futexcoicatt extra, ne.cle,uel mo, fuper fpecula utde plene in quarta pte.ti .i.c.Item clerici qui inducunt ali que aduouedum uel tutandum uel fide iterpofita feu alias prmttendu ut fepultur%m apud eos eligant uel tam electam non lmutent funt excoicati nec poliunt abfoluicitca fedem apoftolicam niti i arti culo mortis extra de pem.cupnentes tn clc , [dena in rekgiofis ut infra.Ite clerici qui fcieter & fpote participant cum excoicatis a papa Scipos i officiis reciperunt fut excoicati & abfolutio referuat pape dextra de fen.figmtis inde in quarto . |>Jte fal/ fariis bullas pape uel fallis fcieter utetes uelremo uentes etiam litteram unam de buihs pape funt excoicati & abfolutio pape referuat' .Item, clerici fepdietes l ecclefits uel cimiterus excoicatos a rure ueiulurarios mamfeftos uel nofatim mterdiCtos temporeinretciidi in cafibns non conceffis fut ex/ coicati extra.de fepul.m cle.fepelientes utde in quarta ,p.fu,ti.nc.ocadentes autem feuel itor., neamentis morietes & buiot peccat mortali ter fed non funt excoicati. * E> E R b LIG IO SIS ET CLAVS IRALIBVS.Circa religiofos &; religlolas li funt clerici uel ordinati i terrogari pelfutde biis de quibus,s.did:um cftmx.de clencisincoi prout uidet excedire.Si fut beneficiati m ecckfiiscura/ tisde hns etiam q babes m c.precedcmi fed ultra ptedida de infrafcriptts que funt pape eo£: 8£ primo iSi Fuit receptus admonaffiriu p fpmoma quia mortale:fed fi fuit fymonia mentalis tarum pemtencia abolet'|Si autepadionalis qa.f mona lienum exigit tantu aliter nolebant recipere & in gredtens uel propinqui eius tantum dederunt uel minus rp ipfo ingreflu nifi forte cum monaftenu eft ita tenue q> non fuffiat illi ,puid'-'re nam. tunc oblatus Ipualibus gratis ingreiTu licet petere &pa cilli de temporalibus quibus debeat uiuete uel dicere tll/ porta tecutnfi uis uiuerefecundu boffi* & fecundum aliquos illos fecus & tunc ultra pec/ catum SC recipiens Scrcceprus uel recepta deberet expelli de illo monafterio extra dc fymo.quoniam poteft tamen eptfcopus tn buioi difpenfare.f. ut expellantur de monafterio .iRay.Sd precipue talis fymonn reperitut in monialibus ubiqj terrarum non tic in uiris religiofislSi ingrelTus eft religione non pura intencioneXfctuiedi deo fed alia caufa. f.non laborandi uel fi eft momalis qa no poterat nubere & qa parentes pofuerunt tpfa inuita licet male fecenttamepoteft Si debet mutare ftectone ut.f.ibi uelit manere ad feruiendu deo Sd erit in bo noftatu alias i mortali.Sed fi fe repit i manafterio dilfoluto non uiuente regulariter querar fi potefl: mutate locum 6t poteft cu difpefacione fi mdiget cum moniali erit difficile quod fi non poteftjnon fequat turbam aliter in malum fed feruet ipa uel ipfe ordinem fuu fi alias reducere non potcftiSi •tngtediens monafterium retinuit impedimeta que habebat ad illud puta erat femus habebat occulta infirmitatem alterius profefiiorus q>fefius cornu/ gatus debitor m multis Si buioipeccauit mortali/' ter precipue fifciuit talem non pofife recipi uel interrogatus de biis mendacium dixit Si poteft Si debet de monafteno expelli de alus g uideri non potiSi habebat uotum religiofs artiaris qa prms debet querere difpenfationcm«ft laxiorem ultra intrare etiam bona Si multo fortius poft ,pfe(Tione in una religione non poteft ad aliam tranfire eqle uel laxiore fine difpenfatione pape & de m edicite ordine ad alium mendicante uel de medicantibus ad monacbalem trafirc no potefl fine difpefatioe pape mfi ad cattuftenfem |Si induxit aliquem ad' religionem per fymomam uel p fraudes puta affer endo ibi feruare regulam quod non fit uel dicedo fead nibil obligari Si retinendo aufteritates religi/ oms quas ille tamen intendit feruare quia peccat mortaliter de illis etiam qui uolentes ingredi ad locumreligiofoif bene uiuentium aueiiuntut tta,. hunt aquam ad fuumolendinum infamates illos Si crimina imponetes fuas autem ufqj ad tertium celum extollentes non euadiltdap natione cterna Si certum eft qa contra caritatem contra iufhciam contra facta fetiptura aguntlSi i religione exifens feruauit uotu pauptatis ntl ,pptiuretines nec deli/ bcrans retinere qa mortale e habere Jppriu Si toties quotie's iftud Aponis dicitur aute ,pp«u q> celatur fupioa fuo>ut fi habeat Si teneat pecunia uel uefte nefciente prelafG Cuo«uel fi fetat tame cotra uolu/ tatemcius&abfq; hcentia*uel fi de licentia eius 8C uoluntate tamen non paratus fibi tradere ad pe, titionem eius uel recufare poffec de fado 6i multo petus fi non foluin mobilia fed ena immobilia ut reditus &pofleflaonps,retinet ut,pptiadas& uedes donans diffipans uel difpendensuc prelatus. ntC prelatus pot dare licentia Ac retmendi nec papa ^ pot fqjprio difpenfare de fta.mo.cu ad monat e/ riul$i repenens fe m loco ubi non uiuit in comui propterquodoportet fibi ptouidete deneceflatus jbabet aliqua uelhmenta pecuniam 6C buioi cuna bona lice"tia & beneplacito prelati aduertat l iget y rFnmo quidem ut p eum non ftet quado oia uellt ponerdn coi'fi alu uellet & ad boc operet quacu pot fecundo in hoc no pot femper ftc paratus oia Simpliciter ponere & dimittere in manibus pre.ati iTettio de buioi conceffis nii det line licentia Lup/ 'ioris generali uel fpuali etiam elimofmas niti m extrema necelfitave.ifHurto ut no thelautizet nec jtupflua teneat nec dclitiofa querat nec multum i quitendo foilicitet nec babeat mordxnatu afredn & buioi di fic potent tranfrre fi m alnsbene fe ha beat ftcus fi Uc agendo laycaliter muit fed cum predictisfi polfet locum inueice ubi i coi uiuitur melius fibi effet ISi fwuauit uotu caftuatis non folu ab 01' carnali opere & contratf u uenereo aLlti rendo fed etiaab 01 locutione tutpi 6i amatoria 6i aboi cogitatione imuda deliberata Si deledatibe morofa qain quolibet bo^ mortale ut clicftum eft circa fextum preceptu & effet facnlegium quod grauius eft&qaad lflapueitur per couerfatione &. familiaritatem non lquirendu fi habet dome/ jfhcitate Cu aliqua fi monialis eft uel cum aliquo fi religiofus & lirepent boc efte extra rafu neceffi tatis ^bibendus alias non eft abfoluendus qa qfi impoiiibile eft tales no incidere \ ruma ,di.xxxn. bofpiciofumu.difti p totii fcandala etia multa &£ oblocutiones fecuntur m populis Si ideo omnio ^ „ ^bibendusconfanguineo^: etiam ratus acceffus & fecit contra uotum obedionae qa ftp e mortale ^Sed nota cj? non fepcr quado agit aliquid contra A;oo tegulam fui feu tranfgredif regulam uel qiuones facit contra obcdtentia fcd quando facit cptra pre ccptacontentam regula 6cconfhtutionibusluo^ fuperio^ uel quando aliquid trafgredifexcdteptu quatumcuq? mmimiuCluergo prelatus uelprelata tnigiut aliquid fi p recipiendo (ub talimo loquecli precrpio uel mando in uirtute i pus fandi l 6i. obedi entie^ut facias hoc uel tub pena excofcatronis & hmdi iftud dicit preceptu cuius tianfgreifio eft mortalefldetn e quando prelatus aliquid madat fubditoquocucp loqueret declarans fibi q intedit illum obligare tub peccato mortali ad fictedu illud di (i mandat q? non lit illicitum & tak qd in quo non teneat obedireei fimiliter quando in regula uel conftitutionibus aliud preceptotie madatum uel i ub pena excoicatiols uel fub pena cateetis uel t fub pena grauiotas culpc'uel fimilcm locutionem, cofcet Cefet obligare ad mortale alias aute faciedo conlra cetimonialia & frangendo fileniium tarde uemendoadcbo^&huioieftuefale niftqs Bczf ter ex contemptu qa tucmortaleicofuetudo aute quis non fitiple conteptuseft cum indudia con/ temptus & ideo caue ne afluefeas alituttrafgre / fionirfSTdixit boras canofcas 8i oflicm defucfto^ quanao dicipoteft uei debet nam teligiofus etia tinon habeat ordine tactum tenet ad preceptu ex offitio precipue fi e ^fclTus unde obmittedo auq bora peccat mortaliter &oi dic q obmittit ex ne gllgentia non autem tenet exprecepto didto ittud uefillud quauisnec debeat etia ad beneplacitum fuu mutate oftlciu led dicere fecundum ordinem inemogandus etiam bomslSi tardauit ad dicedu fi non cum alus tn ecclefia fuit fi fopnolentus ucl ibi dormi tauit f tu ad illi ptem uel altqd loco eius dicat fed fip maiori f>te totuitercttSi ibi icopofi tus fuit tn occulis usgis fi tifu uel tidete fecit uel aliquam leuirate uel locutione non nereflfaria.» »1 mente dtftrattus qdo etia aduertit, $i male i egit uel cantauit uel mclmauit ex negligetia i quolibet bo¥ * peccatu & fi uei ale coitte.Siielegu ptelatu p fymomam uel etiam non fymonaice tarne fciet indignum fi non lilii quem iudicauit meliorem1 officiu illud fed allii tone amicitie uel aUaitentice mudanamortalee.Siaccufauitcalupnioieprelatu ucl confotium dc aliquo criminali uel tcftificatus £ uel deflitit ab occaftocnufle uel aliasifamaust preiatum uelfubditu dicedo mmiaiia deeis etta fieffet uera itetione infamandi effet mortaleli.de etiam fi fecreta fui ordinis teuelauit fineca xufta di ronabih 8i quo qs teneat ad rellttutiane fame habes.s.f prima pte litem Ii lut-fitatione prelato^t non reuelauic dicenda que. f.contta honeftatem religionis ut dc prelatis di de cofocus di precipue quando ficcoitet feruat fit preceptu a uifitatore ut dicant que indigent correduone tunc emmob/ mittere aduertenter que dicenda funt efl mortale I debet tamen mtelhigt preceprum feruato ordine fraterne caritatis,unde oio occulta dc quibus pot ptetumi emendatio dici no debent ubi aute no fp at emedatio fed precipue recidiuatio uel aliquod tuagnu fcadalum dici debet non tamen accufando fipbati fufficienter nonpdtqagrauiter tuc ptt/ caret fed i impliciter denuntiando ut prtfi fpat'! qua do fde puiaeblt ^ftern fifecit uel cooperatus eft ad aliq cofptcatione uel contra ptelatos uel m uenit aut fedatuseft pciahtates i monafteriouel tn cduentu fe(flas uel diuifiones qa mortale &: eri/ mina mudano^perucrlopymo domino^ potius qua tekgiofontem fecudu Kay.interiogadiiunt de .xmahufionibusciauftri que iccundii bug. fut ifte, Prelatus negligens«difapulus irrobediesJuuei' nts occiofus,fenex abftinatus#monacbus curialis# ■uel caufidicus«bituspreciofus ,cibus exquifitus, tumor in claullfo«lis i’ capitttlo,diiTolutio icboro • Irreuercntiacirca altareJn biis qdoqi cR mortale quandoq? ueiale fecundu qiitatem i adi & intenti onc; magna ccia abufio eftreiigiofoy iurare i coi lremde cui (i dicat ueritate 6i cui maledicere u ei blaiiemate <3i fi ex Ieuitate4jtnterrogandd e p teci / pue de cerimoniis pricipaiibus ut de elu carnium extra infirmitate dc lineis non utendu ad carne de lectis no plumis hnent ad illud officium &fic de alus fu' bus eft negli£es precipue cii pot grauiter peccat.Ji debet etia frequetet legere Icriptura ueldoc. exponeres uelaiios librosdeuotos di utiles unde 6C inliruat &cofortet ad bonu,$i legit curiofa Si futilia pp/ ter que trahitur a magis neceffarns ut doctrinas gentiliu uei f idiones poeta^; 8i huioi qa peccatu eftcuriofitasjque uocant ad dirigendii moniaieS m elediombus mli abfhneantabhus que pollet oriri ddcordia iter eas lunt excofcati^tt>e ptinen/ tlbufad religiofos joabes diffule in tercia parte fume ti.per totum^Q)e oratione .Si noncurauit ultra ofliciudiuinu priuatim orare p fe& p alus confanguineis Scbenefadortbus precipue recome datis uiuis Si defundis foilicite ut deduit»3i non frequentauit confellionem Sdcolonem fecundum morem & tegulam luam SC de monachis nigris preceptu eq^boc faciat femel m menfemcle.ne» in agto.de fta.mo,in»cle.$i non uacauit meditati om que maxime deuotiolTfducit.$i fuit tepidus in dtledioe dei Si pxtml no ardet affrictas honore dei &falute afa^e ut decet.$i ingratus ad recogita duSitecognofcendum fua benehcia & tecopeladu indeuote ei feruiendo.Si no preparauit fe addfna ut debuit bec fut peccata f qbus quottidie offedit" & ude impedit' pfedus.$i nfs dii exi t cdfaguieos carnaluer nimis affedans eo^pfperitate uelgsu dens de eaiaut contri flatus de aduerfirate.Si nimis eos uifitans uel querit &. gaudet utfitari ab eis. 55i de fcculanbus cum eis loquit que non expediunt ue| etia cum alus de genere Si huioi rrequenter m terrogat Sc audit uel fi pro eis ,pcurat beneficia ec/ ckftaflica uel temporalia non aptis beneficus m quibus pofTetefle mortale JjDeahls uiciis cofbus cum tra muidia fuperbu &huioi uide.sj ftcudi ptc uel prima de hiis que pertinent ad regula Lua lple fibi uidcat ,$ipenas feu penitetias taxatas uel lmundas a regula confhtutis uel p elatis fi nd fectt qa peccauitfi ex negligentia.il autem nullo modo effet paratus facere etii prelato precipicnte ciTet mortale fi non intendit pficere in uita fed q feruat inuitus facit & male contentus eft efle f rell gione ypocrlca cfl Siin flatu dapnatioms.tbo. da excofcatis rtligi.Religiofi qui inducunr alique ad tiouendu uel lurandu uel fide interpolata fcu ahas ^mittenda utfepukuras apud ecclefias fuas elt>. git uel electa nd mutant fut excoicati excoicatioe papali.lfCekgiofi qui dcncis uellapcis faciamentu euiariflie uel undionis extreme traflrare aut m3/ tnmoniu lolempnizare abfqj licentia facerdotis pochialis fpualt uel alique cxcokatum a canone preterquaicafibusa ture exptefTis uel priuilegiis tdcefTis a ftnteciis p flatu tafinodalia uelpuiciaha prouulgatis uel abloluere quecuqj a culpa & pena prefupltrmtfunt cxcoicati excoica tione pap ali 3£ abfolui nb pofTunt circa Cede apoftolicam.in cie. religiooiixteligioft qui uadurit ad audienctu i Leo lis leges uel pbificam pcft duos menies fi non di/ mutuae Iunt excoicati & dicunt apoftatari qdo dimilfa religione &. hitu intendunt non reuerti. Item rcligiofiqui temere bitum lue religiois dl/ mittunt quamuis non fint apoftatcex boc iunt excoicati m preditto capuolo ut penculofadt. vi. Rcligioli qui predicant aliqua ut audletes ad deci • ma^ ecclefus debltaf^ folepne retrahant i lermoi/ bus fuisuel alibt ,pferrc prefumun t fut excoicati de penis capien.mcle.Reltgiofi cuiulcuqjordinis cumuidennt di fciuenntcathedrale uel matrice loci ecciefia feruate i ttrdidum quodcuq; pofitu auctoritate fedis appoftoltee uel ordmatiop debet & ipti feruate non obltantibus quibuscuqj appel/ lationibus antea ettarn ad eandem fede uel alias Jntetiec .&alias obic&toibus altqdo no teferua'tes funt excoicati de fen.extra ex frequentibus in de» Rellgiofi qui fetenter ppofuetiit cofitentibus libi conlctentia non facere dc foluendis decimis iunt fufpenfi ab ofcUcio predicationis tam diu donec cdfcffis eifde fi comode potuerunt faciat cofciam q, fi m dicta lufpenfione non purgata negligentia prediccnt fut excoicati dc penis capientes in cie» monachi 5c canonici regulares non habentes aiiq adminiftrationem fi conferutfe ad curtas pticipii abfq; licentia fuo^ prelatog ut inferant dapnum ptelatis futs uel monaftetio funt exedmunicati m de,ne in agro de (la.mo «Religiofi menlicates qui acquirunt noua loca adhabitadu uel atiq toy loca alienat, uel pmutit abfq? licentia pape fut excolcati de excef.prela.c.i.h.vi.Qui ingrediut monafteti-i monialium. ordinis predicatorura ftue fratresipfifiue alu qcuqj mares mfi m cafibus co cellis tn conftttuttombus eo^c funt excolcati nec poftuntabfoluimfia papa uel magiftro ordls uel ab aliquo q fuper boc habeat m buidi audoritate fpecialem p extrauagatem & qui admittunt uldet etia excolcati. qa pttcipant incrimine%u fgredi unt monaftcria moniahu ordinis minoy in cafu non conceflo fut excolcati p extrauagatem audiui qpoffunt abfolui ab eptfcopis.lfhn ingrediuntur altamonafteriamomalium de lurecolno lut cx/ coiciti ted in multis locif p coftitutioes fynodales & boc quere de bus exeo Icatis babes plene in «tui» p te.fu. 11 • i «c» rf/DE PREL ATISJNJZO MMVNI Circa prelatos m coi inquirenda fi legitcime a de/ cutus eft dignitate {eu prelatione an uidehcet alicj irregularuate uel fententia fuit irretitus cum fuit aflfuptus adprelaturam in q no fuerit difpefatus uel abfolutus ut fi fuit bigamus fi coopatus eft in ci fangusnts fi illegittimus fi excoicatus uel fufpe fus ut notorius concubtnarius quilibet horum hoc feiens prelationem tenet furtiue unde m continuo mortali »^ota q> illegittimus ad dignitate uri bene ficui curatu uel prioratum in religione que creat peledionem fine difpefatione pape pmouen nd pot ex priuilegto tunc magilfer ordinis boc poc difpenfaread prelaturas in ordine prcdicatorum boc babesinuu.parte fu.tnc,$i rite &abfqj uitio fymonie fuit eiedtus confirmatus & ordinatus fi interpolutt preces f fe uel ,pcurauit uel alius g eo porrigeret fymonia i Si fi fuit ibi fymonia pabho nalis indiget dilpenfatione papeanteq difpefet furtiue tenet dignitate de boc habes j pte fu.ti.i* c.i.peragra.& de ofbus illis q babes.s.m c.de bene ficiatis & m.c.de dc. in coi potes fterrogare ,puc uidet expedue Si li efl: prelatus religiofo^ iterro, gandusdehusquefutin.c,precedenti& dc hiis que fequut' .$1 aliquod manifeftum peccatum in lubditis diflfimulautt &non correxit aut fi non manuefta quetamead eius notitiam aliqualiter petuenerut ulterius ndfqfiuit fi mere ex neghge/ tia dimitteret puto mortale quo ad criminalia fr ex aliqua rone ut ad magis fcandalum uttandum fecusfuncapitclo equus iudex non fuit* Siin rebus monaftcrti dilapidator fuit.Si fuptriotibus fuis & ipfeobediuit.Si cas fibi a fupenonbus co t milTas non fccudu coftliu perito^ terminautt fed fccundu acceptionem perfonean omnibus biis e peccatum mortale uei ucniale fccundu quatitate excelfus Si malitia Si negligentia .$ i indignos & non ydoneos in officiis pofuit maxime ad curam afapz male uidet talis poffe excufari a mortaluqui eos quos fcit malos di etiam i mortali perfeuerare ponit ad cura ania^ cu pot repellere nec credo q> exeufet paucitas qa alit no iuemut" &etta fi alit ille tnultu fit fduftnus & bene officietur ecclefta i' exter lonhus.ide cu fuftmet talesfi mndice pot eos remoucre.Si pofwtad audientia confejffione notabiliter igonorates & ineptos uel criminofos mortali tet peccat per illam regula qui occaiionem dipnidat dapnumdedifle uiuet.jklemli tales tol/ leiat cu poflit remouere niij tone a fuperiore fit ad boc poiitilcd quam cura deiplis babebur cum-ad fui dapnationi exerceat tales officia audiedl quo aute dicat ieptus uel notabiliter ignoras bes m fuma f.uupte u.$t fuit cunofus uel popofus in editiciis ecclefieuel mon alieni & ornamentis & foiuot quod eitcontra fniam leronmn oc ambrofu xuq.ii.au^ Si .c.gioru cpifcopi &bcr,&tamen a modernis fiunt quomdie multe luperfiuitates Si curiofttates Si palatia cdtra exempla oiu fadtoi? &in has amitti t multu de tepore dideoortone ita q> copletis cdificusexhaultus uideat omms fpus & paupes interea moriunt fame quos de fupfluis coy tenet'fuftetare*xu,q.i»$l minus fuit foilicitus circa temporalia ex boc nimis uacans debito fpu/ alious&m le&Un fubdtis di lecUom di orationi ad noniciom utiqj peccatu pius & minus fecudu quatitate exceflus pricipaliter eni cius curajdebet effe de fpuahbus. $i per cunas nimis diicurnt in littigado cum fcidalo bommu cii poifet pet alium modix magis pacificu fua repetere di fl non tatum Si ima & pnutlegia lua ecdefic non fenuuit di Uticn Jit ut debuit.Si in dtfpenfando indifcrete fe babuit ucl qa nimis de fauli & fmc ca ronabili difpenlauu in iciunus m efu carniu f retinendis rebus ad utum lnpniis taxatis iecundurn regula ucl canOitutioncs&huidiqa peccauit /ducendo relaxationem uigore, religionis cneruando ude be/ atus oenedidus i regula dicit qdeoi ddpelatice babet reddere rdnem uel fi ruit nimis durus id i/ fpenfandocudebuit precipuecum debilibus & in firmis 6«; buioi no ,pmdcns eis .f> i exeplaris fuit m inceffu moderato in babito nopreaofommo deiha gellus tn locutione rara graui & fruduofa cauens ddcordia pacem nutriens omnes paclmtcr audiens & tollcrans fingularitatcs uitas comunia lequens cupotell nemini blandus cuclis affabilis fuiurrattonesdetradioes lmfiones coiabulatioes maiedidiones cotemptus / le &C tn fuis eliminans circufpedus m o/bus deledatus de prefidetia fed timens de negligentia cum de fingulis habeat red dereronefibi comilfis ita aliof^ nabens curam fuinonobliuifcaf ut docct gregonus m paftorali 3>i in corrigendo fuit nis rigidus qautruq; cauedu e u t docet gregonus in moralibus ut habet. di.n dtfci 3Ima nam t$i facilitas ueme in cetiuu prebet delmquedi ambro.xxiit.q.iili.e iniufta &afpitas nimie /crepatio/s ncc corredionem recipit nec la/ lute Leo.di.nii.v.cu breuis precipue circa femores plebet prelatus tn corrigendo humanius fe babtre ut dicit in illo capitolo mfi effent bituati i malo qa tuc durius fecundu grcgofiumdt.qati. femore S>i mddcrete fecit precepta a qbus multum debet cauere mfi effet res ardua Si fi cogeret ad precep / tu uel fententia ad aliquid dicendu uel faciendu in quo no effet ei fubditus uel non deberet eiobe/ dire ut mreuelando peccatum occultu oio effec mortale euln mquifittone etia criuunurccep ude accufationis uel denuntiationis uel in prolatione fnie excoicationis & buioi non fit preceps ne pce dat p fufpmdcs ied p qibationes & rods mndicos alias incurrit graue peccatu 6C aliqdo fetecias de hocbabes \ i'uma,$irecepit preiacus inordieme/ dicantiu aliquead,pfellioneateanum copletum ,pbationis feu nouiciatus eft fufpefusa receptioe alioip adpfeffone & d_bttor pene gtauions culpe unde & mortaliter peccat extra de regula no folu h.vj.iinonmduxitqtti potuit uerbo Si exemplo ad feruandu oiacerimomalu lui ordinis fi malas conluetudmes feu corruptelas fi contra tegula Si decentia religionis etta quas inucnit tam indudas non abllulu quatum potuit ut ultlii proprietatis dilcuifu fratrum ad placitum familiaritatem cu mulieribus & ums.$i eft monacha collatione rerii amicis Si confagumeis fine licentia SL ca ronabill efu carniu uti comodenon debent quod e unium fale 01' monacho decomdi.u.monacho & ftn ilia precipue queiunt contra clientialia nota rtligiofs nuilomodo debet permittere nec etia receptior.cra fymomacam moialis Lrcut bodufftt ubiqj q It non pet talia remouerc nec e fp« 1 futuy dimittat cu ta cxcplo benedici i taits vii«qa*nc qcte tua amittat St tandem cucis dapnatione incurrat quiciiqj fu ille abbas uelabbatifia prior uelprioriliauel anas quocuq? noie cenfeat' nec fufiicit q ptdatus cor/ rigat uiuaque contigerit ipfum noiccre lea debet diiigeter agnofcere%tfu]tu pecoris lui cofiderado uias ciuscauet au te ne crimina fibi delata i ioro confcicntie uel »n fecreto indicet de illis m foro contentiolo ieu m capi.ibi enim tatum maiiefta funt punienda nec jforimifcendAlunt fi baberut fub cura monafiena momalium inquiredurn ell ut infra c*iecjucnti dc buioifcEPi/ SCOPIS HT SVPERIORIBVS PRfcLAllS.____________ Circa eptfcopos & alios fupiotes ficpcllui forma ti intercogatioes fi nolit talis littera ture & colei e cb p fe fciat explicareque debetscum tamead boc tenet' St habeat alios lup bus i formare 8t dirigere na fi bonus coiter ab omnibus reputat & fufiictes nd eflet nccellariu mfi eum audire & fi de aliquo negocio tameeuno mtclligitcdfeflor uel dubitat de illo loqui poteft p fui feremtate & fl tale qd e in quo uariantur opiniones uel no pot dari certa fnia relfquedus fuecofcie.lde dicenducirca alios clericos teligiofos prclatos St laycos petitos & ti/ metatos qui Iciunt icienter dicere facfta fua.St ud efttaiisfed nidicetadiutotiointerrogantis rnqtu clericus eft inquiri petputexpedire uidefde biis que habes.s.in.c,circa clericos in coi ut de ofiicio diuino celebratione admffttationc facramentoru & ruodo & buioi.Si aiiumptus eft de religione de bus q hes etia in.c.circa teligtofcs quo ad multa na adhuc tenet ieruare ordine fuum rufi i bus q q no conpatiunt officium poftotale ut filentium foltatudo uigilie & buioiunquantu benefusatus feu curatus & prelatus de busque habes i.c.circa beneficiatos 5C fi recepit dignitate feu epifcopatu babcns aliqua'irreguiafftatem uel fru'a'uel cum fymoma uel p mtrufione dic ut in.c.precedetun principio exinde de bus que fecuntq iuntfpeci/ aiia officio paftorali i contulit p fymonia fed occultam mortsht pec cauit non tamen ipfe fufpenfus eff ex boc quo ad alios fi notoria fufpenfus etiaquo ad ahos ied m utroqj caii ordinatus ab eo eft fufpenfus & idigct dilpi nfatione *$i cotulit fcienter non habentibus crate lcgitutramortaie eft: necin etate ipfe poteft difpcntare«$i contulit p faltu ordines fcicnt' uel P duos facros fimel uel quatuor rmores femcl cu fubdyaconatu mortale cft .$i contulit ordines fa/ eros extra tempora crdmattonu mortale emiiex difpenfatione pape & ordinatus eft fufpenfus mi/ notesaute diebus feftiuis conferrepot*$if orema tione obmifitaliqdfiendu & fi obrmfifiet ahqd de fubftatialibus in qbus fprimit' caratfter opoitet totu iterarem alia ordinatione, uu, temporum fi quod no e fubftattalefed deptecipua folepmtate non debet iterati fed fuppleri tatum obmifTum in ordinatione alia nec plus qui fupplct' ille dtbet exercere ofiiciu peccat auteepus in buiufmcdi fi excctta fcientia uel craffargnoratiaJdem uidcffi ex notabili ncgligentia .$i ordmauit aliquem ftnc licentia fui fupioris fcicnter qa mortale effc& eft fufpenfus per anii a collatione ordmu’$i no fecit examinationem fieri de ordinadisde ctate fcietia 6: moribus fecudu lura peccauit mortaliter, idem fi fecit fieri examinatione' p xeptos ad buioi.Idc fi pet tales quos cxifiimauit p mala coy. cofcietia admittere indignos fi ad eum fpedat prouidere dc talibus & remediare.Idem h fcienter admittit mdignu que lufte repellere pot ut concubinatui-illicitum &buidt.$ i non contulit facramenrum confirmationis qua‘do dtbuit folum enf epifeopi pofiut conferre & 01 ano femel debet coferrc extra illud tempus folitum omni tempore anni & bora mort is pot concedere ne fine boc decedant quis fine hoc faluef comittc'do ergo magna negligetia ut pet multos anos credo efle mortale li no dedit fecundu debita forma materia & loeu qa mortale efletq. autem fitieiunus non eftnecefianu & fi deces & de iure.Stbis alicui dedit feteter peccauit mortaliter unde m boc debet efle cautus ne iteret &etia aduertere q aliquis crifmatus teneat crifma du non confangumeus fedalius.St i cena dni no confccrauitcum potuttcnfma & olcu fandu ut debuit qa innouanda funt talia & fi non feruauu materia & forma & ritum cccfefie uel fi aliquid hoy fecitp f)menta mortale cft.Ide de benedidi/ onibusabbatu & abbatifiaiy.Ide de rcccnciliatibe ecelehe utolate moniale autem q nouit corrupta non de facili debet confecrarc i uirginenec tamen manifeftare crime fioccultu eft fed mutate nome uirgims incafta fi non ppendat'.Si contalit bene ficia p fymenia e mortale & ft notoria e fufpefus quo etta ad alia fecus fi occulta qa no i fufpenfus fi contulit fcienter fdigms fiuc fiplicia fiue curata mortale eft.lde fi acceptauit a patrofs prefentatu ineptum ildemficonftrmauit indignu.$ic6tulie plura beneficia f cafu non conceflo uni uel plura beneficia utprebendas aut dignitates uel ficbfag/ uineis minus aptis cotulit rone confagumeitatis poftponendo aptiores mortale eft. $i admifitad beneficia habentia euraaiayfeu ipfa contulit nd habetibus xxuii.anos m orrale efh$i ecclefus ture uacantibus non ,puiditderedore ficutuacat cu/ rata data ablqjdiipefatidc papehiisq noattigut xxi,annum uel fi infra annum non faciunt Ce ad facerdotiu ^mouere mficafludu fit obmifTu de quo babcs.s.m.c. de beneficiatis.$i enim iffa fex menfes poft hoc non ^uiditnon poteftpeflea fe intromittere alias ufurparet quod non po't unde St mottale efiet & non tenet talis collatio & tunc tenet' errorem fuumamfeftare.ltem qdo recepto fecundo beneficio uacauit primu uelfecuda prebe bcndauacauit prima dc quo habes.s,fed plene m fuma in pte iiii.tueSi ordiniuit aliquem clertcu ad ordinem facrum fine tptulo.i.fine beneficio uel faltem fine patrimonio fufiicientiqa ultra pecca> tu tenet' ci expenfas • facere quoufq; de beneficio fit et ^puifum mfi aliquiseplfcopus boc eicomtV fifietdeteimirado pfonas qa tunc ilie comittens tenet ad bulbi de quibus uide in fuma in.m. pte ti.e.Si non uifttauit epifeopatum fuum ut_defcuit Sun uifitatioe fuanimis fuptuofus fuitcunimia familia ueit&equitaturiis nimis ultra prefcnptu numeru uel fi ipfe aut famuli eius munera acce/ pit fupeft fpualispenade quibus plene in impte fu.ti.e.Siin-uifjtacione non diligeter queftuu de quibus debuit maxime de uita & bonellate facer/ dotu officiantiu 6i quo fe babent i admfftratidc facramentov &de fotmis eof^ fibene pionunna't precipue baptifmi quieft magis neceflarius de au dtentia confeffionum quo febabent quo populu admonent & \ rebus ecdefie pteopue altare q> mu da teneat. Si aute iuenit in bns notabilit excedet & piculofe fi no punit &,putdct q ille fe eme'det uel de alio fi illi e fcorrigibilis & ideo iep tus gra/ uit peccat & oi a mala 5i dapna aiaip q fde fequut' ei f putat.$i fullinet i officiis no tonos edeubmari os quos debet poft admoitione fi nd dimittant 6i beneficiis pnuare grauit peccat.Si i aliis malis 8C fcclenbus maifeftos nd punit ut ufurus uacantes ludis tabernis alus negocus feculanbus uenaeioi/ bus ,pditioibus Ci buioi i biis enim non punudo indent' male potfe excufarr a mortali n ifr ex huici punitionibus fequeret fcifma uel magnu fcsdalu inde coftitueret' laycos fibi fubditos nctouos peccatores quos per fenouit uel fibi p parochia/ nes eoy: denuntiatos ut adulteros ufuraries rnimi citias exercentes maifeftas rso corrig it p ccnfuras 6< alios modos peccat gtauitrufi obmittatqa non fpat' emedatio fed deterioratio eius fed hoc tame ronuidetur excufare fufficienter fed hoc aliud fi timeret graue fcandalum & alia.di.xxxxiiii com> mefiationes .$i malas conft etudines quas repetit in fua d.ocefi non nttnauierte quatum pottfi ut uedere & laborare diebus fcitiuis no cofcare femel tn ano & cofiteri&: huioi repudiare in ccclcftis p mittereuiolare ecclefiaflicam libertate'ut cj cleiici couemant p debitis uel delidis *.i ludicio feculari uel eccleiiafbica imuitareut q> extrahat debitores uel maltfadorcs per molendam de locis faens & huioi i cafibus non conceflis debet emm pbibere 6l fipoftadmoitione nolut defiftere excomuexare &: ,pcomitiis punire alias peccat grauirer obmit/ tendo ex timore uel ncgligetia di.xhiiJit redor Si frudus feu redditus epdcopatus fui rraleexpedit donado confagumets uel alus no fdigetibus peccat grauiter & fidiftmda funt ea que depurantur ad mentam eius ab alus»Si de aliis que errogare debet ckriCisuelp reparatione ecclefie uel pauperibus det confa'guicis uel alus amicis fine rationabili tn digentia tenet teftituere illa qa rapinam facit 6i m fimiliter recipientes ab eo li no fiuc cJ*AfcTfa. hi:ic'i bona cum itelligatur ofa comitti fidei fueea que fupfluutad ufum fuu & familie fibi conuenietes debet pauperibus etrogare alias dando paupibus fu b t rabi t. xii. q. 11, a u ^, £ i gra u a u 11 fubditos fuos in debitis colled is,$i fecit clericos fuos foluere ta/ lias ipofitas ad mo ‘temporali uelgabellas ad lftiv tiaeius.£iipfefpontededit fine licentia romani pontificis quod ,pbibet .£1 delida cleuroium 1 el la)coi^ uel blafiemantium deum & fandos fuflo/ cantium puulos ex inaduertetia & buio'i puniuic pena pecuniaria ex auautia & ron magis ad ri fte/ nandum. $1 mfitauitdpocefimuel uifitari fccit magis ppterlucrum quam propter falutem ouiu $1 alienauit bonaepifccpatus fine licentia pipe uel in cafu indebito in quolibet bo^; cft mortale. $1 iura alia^; ecclefial^non feruauit.Si bona uacaV tiaecclefia^ fibi ufurpauit cum debeant fuccelfiori fcruan.Siiulta debita a predecefToribus contrada rone ecdefie nen foluit.Sifrudus alicuius benefi cii ad tepus fibi accepit uclpte abeo cui cocedtC ultra babere m quolibet ell rapina fi non forma mns fetuat erga manifeftos ufurarios fed decerta qtitate contentus non fada debitarcHitutioe fibi remittit &iad fepultura & ad facramenta admittit $1 incerta paupibus difpenfanda mufu fuueon/ uertit ftneneceffitate.Si fentetias excoicatiols dc facili prpterlucru pfert uel abfolutione qucdlibet mortale &graue»$ipermifit queftuartos uel alios < ^nuntiare indifcretas indulgentias & falfas Si excptcsutpredicatores & mineres beremitas facfti agufhm carmelitss(Tijtercientes feruitas & altiha/-bentespriuilcgium exemptionis in lufte moleOat non ftruandoprimlegia eo^uel g audientia con/ feflionu non admittendo fibi ptefetatosydoneos fecunduimcle. dudum defepul. uel.ftbi retinedo nimioscafus & in confuetosut quottidie habeant ire adipbumuelad quarta cogendo quantum ad illud in quofunt priuilegtati uel eos ad tuditium trahendo cum nullo modo peflit cenuemre mfi pto hertfigiauiterpeccat.$1 monaltenamor ach/ udmonachaty no dilige'ter &honefle uifitauit 6: eos uel alias ad feruadu regulafduxitdepenedo abbatas&abbattffas pro lelaxatiore cum expedit habendo curam de boncftatceap. &q ron habeat familiaritatem cum clericis & rcligiofis uel laycis ,puidendo de diligenti daufura & deconfeffcre Ce/ Curo 6c cdfcientiato ,pbibcndo ingrefTu ivrroiacu & conuiuta feminaru que ibi fiunt & fefla uana eonfeciaticis eaf*c in iudicando in foro contenciofo fi non tenuit uicarium pitum & bonum preripue quando ex fenon habuit debita fufiitietiam luris S>i non feruauitordinem luditiarium debito md Si fuit acceptor pfonay .Si dedit liquas ientetias de quo dicut.s.m.c.circa mdices. $i r on feruauit debitam forma luris iferrendo fnfas excon ationu fufpenfiois fterdldh'quia i currit ultra peccatum certa pena de quo uide-i\fu.ini.pte.tr.e. precipue f cafibus matrimosalibus oportet efle cautififimu & pedere fu circa diucrtia.Si dedit licettam md ici feu domino teporali uerbcradt uel pondi ad pati/ bulu uel i carceradi uel aliaspumedi clericos fuos nifi i cafu i quo eet 1 corrigibilesp eu efficitur cu predidf is excofeatis extra de fen.cx.ut fame nemi/ nem tamen debet uerberarerraibus luis nec tame cum expedit p laycum fed p clericu debet clericu facere uerberaii led lura a caufisautem Unguinis debet abflinere epere confilio & mar.da-ro. Ii te/ ftamenta&! ultimas uciuntates non fecit implere precipue m legatis ad piascas, $1 diipenfauit m uotis uel lutamentis m quibus non potuit uel fi potuit indi crete <3d finecaronabiii quia peccatu graueeft .$1 bereticos non diligenter per quifiuit in dyocefi fua& puniuit fecunduiura.it abfoluit afententiis a quibus non potuit de perfona fuafi extraeris fuit 1' habitu nonpreciolo fupicdilibus no argenteis & curiofusik. appatu domus 64 orna/ tu non fcculari etiam uidlu lobrio non conuiuali nifi paupibus in uifitando ecclefiam inter elfendo diutms officiis & ptecipue diebus feftiuis boede/ bet facere fecundu tuta 1 folepnitatibus precipuis cantando miffam .In dicendo ofiicium deuote no curftm in ecclefiafuadebite ifrequetando orones priuatas in uacando ledhoibus ut di.xxxvi,p totu In predicido fi fcit fe nefeit puidendo gregi fuo de predicatoribus utilibus no curtofis&cdfeffioiv bus 1 tenendo boneftam di deuotam familia fui to Ilici tus de falute cius.fnuitando cduerfationem ct m mulieribus ut peftem i exitu de domo raro mti ad ecclefta.Sep e ccferendo & queredo cofilia aletuts dei quo pollet melius ,puderi gtegi fuc« Aduiatores utuenenum ex borreat patet paupu uiduaf^orpbano^ oppreffo^ exliftat &caufaseoru fine expenfis expedite faciat m turus ,pptiis no fit uidicatiuus ftdpaoientiffimus i uerbo& gefiu nd lubitus &; iracundus nemini multum familiaus nfiifttmsdci fupericribus obedies cqualibus no’ luidensnon gaudens de dignitate & honore ftd lugens p exteriori occupatione & plebis offefione &-fun bus cmmbus diligenterfe habuit ml deo acceptabnius.Si autem perfudorte 6i male mi tui/ letabilius & dapnabilius epifeopi dignitate ut di citagu.duxlantcofade ptelatts multa babesf.ii» j?te.fu,c.uel p totu epifeopi ut fupra cocedetes «liqua domum ufurarusalremgeis ad fenus exetr cendu funtipfo mre fufpefi extra de ufurts qqu£ li.vi.f innlitet fi f mittunt q buici ufurarti alte/ nigene exercean. fenus intetris eo^ lurlfdichoi bus iubiedis non infra tres menfes expulerit fut fufpenfi ut in dicto.c.qquam de ufurris fc gerit ,p papa eledus ammori pte qua aduabus ptt bus cardinalium e lpfo facto exeoicatus bc fimtllt' caidmaies q prefupfermt taltmnominaie papam &fimihter cme'salu qui talem reciperent ,p papa exrtade elec.h.ti. CDmr.es clmci religtofi 6c lapci flue familiares curte fiutalu qui aliquod padum fecerint uel aliquod magnum uel patuu,pmiferie uel ,pmiffionem recepertnt uelex pad:o uel pro, rmflioneocculta uel marufeftadederf t uelrecepit paruum quid uel magnum pro aliqua militia uel gratia pto fe uel pro alio i caufis ludicus uel uteris apoftohas & qbufcuq^ modis ab ajppaftolica fede ob mendis fut lpfo fa<£lo excoicatiw extrauagate bonafuiii vui^abfolutio pape tefetuat bechabet loeu fcuria romana lo.aatcc 6L antfco.de butiio ca all-zmt. IDEABSOLVTiONE ETPENITEN TiElNiVNCTIONE, ©eabfolutionefii pnie iruuncfUone poflquam ptnitens dixit ex fe uel eX interrogatione confefforis interrogantis peccata fua ut debuit tandem concludit mittis peccaut' 6C in multis alus cogitatione Iocutice ope& obnuf fione uel aliquod buidi & de omnibus dico meam culpam.(Eonfefldr non interroget nifi fit talis de quo m boc no dubitet qa1tunc fupfiuu&: rifibile cUerfi dolet de omnibus ptetctitis & proponit in futurum abftinece ab omnibus,(.mortalibus. Ite fi habet aliqua reftituerc uel famam uel rem $ in luria fatiffacerequam cicius poteft abfq; dilatione fatifiaciat qteftitutio quomodo fit fienda& quo ordine quo ad certa uide^n fuma in fecunda j te ti.oenul.pet totum materia ibi eft bnga.Quid fi dicat nolle ifta facere feu no' pofTecum tatne poflit non eft abfoluendus tbo.xxii*q»in«tunc uere pec tamen fibi dici mifereatur tui & cetera, Sed nullo abfoluo te jpoteit etia euiugi aliquod bonu fiendum ncn tamen in penirentiam declarado fibi hoc quod mfrudtuofa fit &fine remiffonepec/ catorum fed ad mollificandum cct eius.de pe.di. v.falfas.Si autem paratus eft ad omnia facienda tuc fi effet i aliqua fente'tta excofcatiois ligatus fi nc poteflabfolucr abillaremtftaseu adcpifccpu uel ad alium qui habeat fuper hocpoteflatem uel tu uadas ad procurandum pro eo abfcluticnem & abfclutum ab e>cc iratiore poftea eum abfoluasa peccatis &non piius tho.fi autem potes abfoluete habendo in hoc fpecialem audoritatem fi ren abfoluifti a pricipio qued decentius fuitrectan e eflmulta uis fi fiat in fine ccnft ifioms dummodo ante abfoluttonem de peccaris a bfolue eum p iHu modum. Primo exigendum eftab eo facrametu & patus f are mandatis ecclefieque.f.fietci p illa caufa quo mramento prepito inungat eibcc ut fi incidit faciendo contra aliquem canone pponat non amj Iius facere fi proof cnfa fada tn altu uel damp no psmutat fatiiiacerefquantum pot & hoc fado denudatis humeris eius ccnfeilor cum uuga uel difciplina pcuctat eu dicedo pfalmu miferere mei deus uel alium pfalmum pemtetiale dando ad quemlibet uctfu unum idium pofl gloria patri fubiugat ikitiel.xpelikiriehpf.no.&nc nos& cet. ner.piahSd cetera.Cft oei domine turris fortitudfs ni bil p fidat & cet.dominc exaudi & cetera.domi rus uobifcu .oremus deus cui fpprium e mifereri femp & pcetcfufcipe dapnatione'nofttam& que fententiVexcoicatiois ligat miferatio tue pietatis abfoluat pxpuftu dommur.oflru dcfde audlc rn tateoipotentis dei & beato^petrt & pauli 6i dnx epifeopi ftipe fibicomificrrlbiccceflacgo abfui/ uo te a uiculoexccicatiois q fcurrifti ppt talem caufa puta pptiiccflione manuu uioleta i clericu uel religiofu uel .ppter ingreffu f nionaftetium in cafu non eonceffo & fi pluribus efi: fuiis ligatus dicendu.Irem abfoluo reabexcofcationequam in curnllt ,pp ter talem caufa & fi pluries ,ppt eande caufadicendu totiensquoticns i rurrifh & tefhtuo te fnadtts facramerstis ecrlefie& coloni & unitati fidelium noie patris & cet.uerberando cum ufq? adamen.fcfota tamen q> dba forma qua‘uis debeat feruan ut eyCtra de fen.ex.nup no tamen ita ef? ne ceffaria quando etia fimplie?. uerbo fieri poffit Ce/ tudu pe,de.palu,lo.de.ligde& excoicatus pctefl: inferti fimplici uerbo quis fieri no debeatcrcg.S' abfolutio extra dercg.iuus ois fed quando fieret buioi abfolutio in publico ut erga mulieres forte tunc obmittenda uerberatio ne denudet peccatu* Ite fi qs q>pt rem ablata alttri buiflet excofeatus quis reftituetttnonelttamcn abfolutuff» judexq tulit fententia abfolueift Si boc pfonisdedara'du eft pofi: abfolutionead buioi uel fi non eft aliqua fnia ligatus.$ibabetaliquoscafus peccatotu de refetuatis epifcopisdeqbus nd poteuabfoluas ni chilominuseumaqbuspotes fub bac forma.4i$i tenens aliquo umculo excoicafionis minoris epo abfoluo & rcfUtuo te fa&is facrame'tisccekfie.#in rofe patris & cct, mifereat tui & cet, filius dei p fua mifenccrcta teabfoluat &ego audoritate tu usq fugor abfoluo te ab oibuspeccatis tuisaqbus pcflu te abfoluereln noie patris et cet.& peccata a qbus no pot abfolucr exprimat pefteti ut babe/1 at recurfu ad epifcopu uel eius uicanu pro butus abfclutice&dicateafibti cofelficeuel fieet fim/ plex &nefcirer ita bene expiuxer fadii fuu fcubst cofiflcr i cedula illud uel illa fi fi t plura ut porte t pentes ea epifeopo uel uicatio itb hac ferma uel fimilulatoteptefentiu uel latnce p boicidio uel i ceftu intaligiadu et buicicorr ifhs abfoluendum. ueftre paternitati trafmnto utabtolutusbenefi/ tiu ipendedo et ei pnia falutare iiugendoiptt m fadetcclefierecdcilietquodfi ipfe epifeopus tc mittat ad cofetiore lpfu audetitate illius tter^ ab foluataboibustt ipot at pnia p illo p quo nedu impofuerat & fibi dicat ne illa cedula alteri legeda tradat uel etia ipfe cofeffor fi pot uadat p eo ad epifcopu p audoritate fi ueht dare.it uereille no habet cafu de teftruatis uel fi babet ccnfefTcr pbt abfolueiede oibus prrmiffa abfoluticeab excoica ticeminoii & alias ut.s.f.mifcteat' & cet.filius S£ cet. Ego audt.q fugor abfoluo te ab oibus p-cccatis tuis innofepris.de faciat tiic fignu crucis cu addit in noie piis.fup iliu nec e nccelfatia manus impo fitio fup abfolutu ymo nec decens Ecundu tbo, prtcipue fuper mulierem magisdecet coligratio crucis & poftea addat paflto domini r.oftn Iheiu xpri & merita beate mane & omnium far. do tu & dei & quicgdbei feceris 8£ pponis facere 85 *> mala que fuftmcs 6i f futu^ fuftinebis fmt ubi in , • > temiilioe peccato^ tuoig que uerbano futomit/ tenda qa lunt magne utilitatis.ut f. omnia huiot poftea habeat uidehcet latiffadionis ex uirtute elautu &ficmagis uaiet tho.lnpnia imugeda hoc maxime attendas fecudu oes ut tales des q> credas omnino qi ea faciat qtucuqj fit magnus peccator & fecundu drif.melius in huioi reddere ronern de nimia rmfericordia q de nimia iufiicia.xxvnq.r H. allegat dido etia fibl liberrateq cu ahquado emit teret oronem imutfaud teiuniG pofTit m al,a die remittere ite cu dubitat' de aliquo ut^c faciat q> fi non fanat illud puta itiuniu faciat aliud ut ele mofina.de oiatiombus fi In fdona que de facili folet recidiuate m criminalibus per paucos dies &, per plurespot due leiunu & clemoftni qa buiol etia fi fiant in mortali non funt iterade qa ualent quatu ad cffcblu que relinquiit poft expletiorm fcidta m fatiffatiete cum. qsr-jcrtit ad gtam tho. (Duere etiaab eo fi poteftilla farerc qa li dubitat tucnoneft iniungenda.derlarandu etiaefl peccato nbus magnis fecurdQ bofli.q fecundum regulas ecdefic nxatas.xxn.q.i, predicandd pro quolibet mortali effet feptennispnia imugendaSi ideo no credat peccata fua leuia qa pua datur penltetia qa hoc fit ne eam dimittat quod eilet fibi mortale SC oportet confelfione iterare fi oblitus effet unde « etia pot ad moneri quod faciat aliquod meoria.e dc ptiia Gbi iniundaut melius recordet’ & fi obit uiscetur q rcuertatur ad te uel fino bene facere ea poiltt cdmutabis.jte fi poftca icordat' de aliquo criminali qucd tuc fuit oditus fi poteft tui copia habere ad te reuertatur quis non ht nece flanu uel uadttad alium nec tenetur m,fi illud tantii dicere deuotis fi babetq tamenncn potefl implete uel dubitat fi bes adbocfpale au&ontatei difpefauel pocius inaliudpefteti cdmuta.^STndn habes po teftate remitte ad epifcopu ueluicariu fuum. hi caueas ne lniungas pnfamp qua fiat preiudicium turis alieni aut per quam det alicui occafio rume fpeciahs autpet quapeccatu occultum pofiit alus manifeftari p maxime infra confelTione ante & m fine uerbis quibus potes lducas ad contritione ne dicatficut fabula peccatafua fedeu deteflatione ut dicit aug.caute & afiute ahquado mterrogado qcredit ille ex uei ecudia uelle celate,Circa turpia tame non defeendendu eft nimis ad pticulares cir/ cumftatias poflq habet fufhcienter fpes peccati & buioia remotis iterrogardo ne doceat bomies malicia quas nefciut tbo,Admoneat fuperoia ut uitet malas focietates uel fiequentet confeffione ut audiat fepe ucrbu dei ut querat orenes & parti cipationes bono^quefiut 1 teligioibus&idulgen tias fWc infirmis./ (Lirca ifumos ficagendu aut eni talis eft m piculo mortis aut no & dico piculu mortis nonfolu qeftrn extremis conflitutus fed cotingit frequentet boies mori ex illa 1 firmitate ac medfci dubitat in tali cafu potefl: c^libet abfolni a quolibet facerdote de quolibet peccato & quali / bet fnia abfqj alta licenciacu periculi! eftm mora talis ergo infirmus aut ia amiftt loquela uel ufum rnois puta qa freneticus aut no & in primo calu fi bene uruebat ut benus fidelis &frequetabatcon / fefficne & cofonem & buioi quis facramenta non petierit qa ex infperato talia atcederut ueletia Ci malus & obftinatusdiu pfeucras i peccatis & adeo no confeifus fipcciit facerdote p cofeffioe &ofte/ dit fc uelle facete omnia que det & mterim fadus cft mutus uel freneticus & peticulu cft in mora det prefupponi cotritus & faciente aliquo cofefiione generale p eo ficut fit f pcpulo facerdos faciat ei abfolutonem ab 01' fnfa & peccato & iniugere pet circuftantibus aliqd p eo fiendu uel heredibus aut confanguineis p anima eius fi uolut acceptare de inde dari de'teukarifha a pprio facerdote quis no fit confeffus qa non potuit uel alio facerdote fecu lari non aut religiofo finon babet licentia a pp rio facerdote uel epifeopo alias incideret in excoicati/ one pspalem etiam in illo cafu & boc uerum nili timeret de cxpunmone eius uel uomitu qa tuc no debet dari fcd extrema undio omnino etia fi non potuit comunicareqa fr ppt< r frenefim nonper* mitteret fe ungi potefl ligari &• fibi uiolenter dan aflantibus aut infirmo det credi fi teftimoniu pr bibent q offenderit figua contritionis & petu confeffione.Sl aut adeo non co feffus uel not<- peccator fcurritfubito ametiauci muticitate* nee ptius nbc poflea offendit figna cbtritiontsml ei debet dari nec facramrnta nceccclefiafhca frpultu ra.Siailt rec loquela amifitnec amentia incurrit debet ab eo exigi puta confefiio peccato^ plus Sd minus fccundu q^patit' tempus fi in exitcmKeft de principalioribus iterrogadum eftp maxime ad ducendu ad cotritionem cum fpe ucnie.Si non tft ita m extremis Sduultfacereconfedione generale de tota cuta fua ficut multi fandi fecerut quis no fit neceffariu de blis q nteconfeflus eft iterare co feflione admitteda eft& tande abfolutio lpededa ab omni fnia excommunicationis & omni peccato modo fupra dido in c.precedenti ita tamen q> fi ligatus erat debet ei iiungi q- fi euadat mfirn itate qcicius cdmode pdt prefetet feeiadque ordiaris expedabat abfolutio illius excoicatioisahas fmo faceret remcideret in eadem fniam extra dc fen • exeo.eos qli.vi.Sed fi erat detentus aliquo peccae to de cafibus referuatis epifcopo non oportet q? in nigat q> pofi fanitatem uadat ad epifeopum ,p ab felutio ne qa ad illud non tenet fed fufficit fibi illa abfolutio.mota tamen q> ft aliquis talis ert ufura tius publicus non pot talis admitti ad confcflione & alia facramenta mfi fada prius cautione de refii tutione ufurav uel ab heredibus dc huiufmodi m cafu quo amiOHetiple loquela uel ufum rationis roftfigna contritiofs fecundu forma iuris que bet 'ufu.qq li.vi.bus padis ifirmo noneiiugenda fl*< U4Hj/U~ ^ Cj CyljJ}.-