COMPENDIUl MAMI MMAM ACCommoDATUiri AUCTORITATE ET OPERA CEISISSIMI A C' RI ATRIMHSSIIII »dum atomnoi jumtuz mur © i SaES1]€qE® > E§ ET EPISCOPI LABAGI T1PIS JOSEPHI BLASiMK. 1844 . 9 /'r- oic^d 1TO imuni intelligat parochus, curn hujus sacramenti materin sil aqua vera ac naturalis, nullum aliam liquorem ad id adhiberi posse. 2. Aqua vero solemnis baptismi sil eo anno benedicta in sabbato saneto paschatis, vel sabbato pentecostes, quae in fonte mundo nitida el pura diligenter conservetur ; et haee. quando nova benedicenda est, in ecclesiae, vel potim baptisterii sacrarium ejfundatur. 3. Licet , urgente necessitate, ubique baptizare nihil impediat; tamen proprius baptismi administrandi locus est ecclesia; in qua sit fons baptismalis decenti forma, materiague solida, et quae aquam bene 13 De sacramento baptismi. contineat, decenter ornatus, el cancellis circumseptus, sera et clave munitus, atgue it a obseratus, ut pulvis, vel aliae sordes intro non penetrent; in eogue, ubi commode fieri poteši, depingatur imago sancti Joannis Christum baptizantis. 4. Si agua benedicta tam imminuta sit, ut minus sufficere videa- tur, alia non benedicta admisceri potest, in minori tamen guantitate. 5. Si vero corrupta fuerit, ant effluxerit, aut guovis modo defe- cerit , parochus in fontem bene mundatum ac nitidum recentem aguam infundat, eamgue benedicat ex formula, guae infra praescribitur. 6. Sed, si agua conglaciata sit, curetur, ut liguefiat; sin autem e.r parte congelata sit , aut nimium frigida, poterit parum aguae naturalis non benedictae calefacere, el admiscere aguae baptismali in vasculo ad id par ato, et ea tepefacta ad baptizandum uti, ne noceat infantulo. 7. Si baptismi sacramentum in ecclesia, guae proprius hujus sa- cramenti administrandi est locus, gravi de causa con feni non possit, et de licentia episcopi in aedibus privališ guandogue conferendum sil, in loco decenti praeparetur mensa, linteamine mundo tecta, in gua Crucifixi imago inter duas candelas accensas ponatur. 8. Sacrum chrisma, et sanctum oleum, guod et catechumenorum dicitur, guorurn usus est in baptismo, eodem anno sini ab episcopo de more benedicta feria V. in coena Domini. 9. Curet parochus, ut ea suo tempov e guamprimum habeat, et tune veleva in ecclesia comburat. 10. Veteribus oleis, nisi necessitas cogat, ultra annum non utatur: ac si deficere videantur, et chrisma aut oleum benediclum haberi non possit, aliud oleum de olivis non benediclum adjicialur, sed in minori guantitate. 11. Chrisma et oleum sacrum sint in suis vasculis argenteis, aut saltem stanneis bene obturatis; guae vascula sint inter se distincta, et propriam unumguodgue inseriptionem habeat majusculis litteris incisam, ne guis error committatur. 12. Ad usum vero guotidianum minora habeantur vascula ex ar- gento, si fieri potest, aut stanno, sive separata, sive etiam conjuncta: apte tamen distincta et bene cooperta , et (rum suis inseriptionibus, ut supra , ne parochus aberret, el unum pr o altero sumat, guod cavere de¬ bel diligenter. 13. In ea igitur ex majoribus vasculis chrismatis et olei, guod, 14 De sacramento baptismi. sufficiat, infundatur; atque ut effusionis periculum caveatur, commodum er it , in his vasculis bombacium, seu quid simile habere, oleo sacro, et ckrismate sep ar a tim perfusum, in quae pollex, cum opus est, ad inun- gendum immittatur. 14. Haec vascula ita parata in proprio loco, honesto ac mundo, sub clave ac tuta custodia decenter asserventur, ne ob aliquo, nisi a sacerdote, temere tangantur, aut eis sacrilege quisquam obuti possit. 15. Parochus, quantum fieri potest, curet, ne per laicos , sed per se, vel per aliurn sacerdotem, vel saltem per alium ecclesiae ministrum haec olea deferantur ; caveat item, ne de Us quidquam ulli umquam tribuat , cujusvis rei praetextu. 16. Sal. quod in os baptizandi immittendum est, sit benedictum sua peculiari benedictione, quae infra praescribitur; neque in baptismo administrando utatur šale ad benedicendum aquam exorci%alo ; sitque prius bene confractum, et attritum , siccutn et mundurn. Sal ita bene¬ dictum nemini tradatur, neque etiam Us, qui benedicendum attulerint, reddatur ; sed ad alios baptizandos servetur, aut in sacrarium abjicialur. 17. Cum igitur baptismi sacramenlum jam administrandum est, haec in promptu esse debent: a.) Vascula sacri olei catechumenorum et chrismatis. b-9 Vasculum cum šale benedicendo, vel jam, ul dictum est , be- nedicto. c. j Vasculum, seu cochleare ex argento, vel alio metallo, nitidum, ad aquam baptismi fundendam supra caput baptizandi; quod nulli praeterea alii usui deserviat. d. J) Pelvis seu bacile ad excipiendam aquam ex capite defluentem, nisi statim in sacrarium defluat. e. j Gossipium, alio nomine bombacium, seu quid simile, ad ab- stergenda loca sacris oleis inuncta. LJ Stolae duae, ubi commode haberi possunl, una violacea, et altera alba, ut infra notatur, mutanda; sin minus , una saltem adhibeatur. g J Medulla panis, qua inuncti sacerdotis digiti, cum manus lavat, abstergantur, et vas pr o manuum lolione post baptisrnum, quod huic tantum usui deservire decet. bj Alba vestis in modum pallioli, seu linteolum candidum, infantis capiti imponendum. U Cereus, seu candela cerea, baptizalo ardens tradenda. Ordo baptismi parvulorum. 15 k. ) Hic denique ritualis liber sit paratus, el item liber baptismalis , in quo bap lizali describantur. 18. Parochus , antequam ad baptizandum accedat, ab Us, ad quos spectat, exquirat diligenter, quem vel quos susceptores, seu patrinos elegerint, qui inf anteni de sacro fonte suscipiant; neplures, quam liceat, neque infideles, ant haereticos, neque puhlice excommunicatos, aut in- terdictos, neque puhlice criminosos, aut infames, vel denique ineptos, aut tales admittat, qui sana mente non suni , nec qui ignorant rudi- menta fidei. 19. Patrinus unus tantum, sive vir, sive mulier, vel ad summum unus et una adhibeantur ex decrelo Concilii Tridenlini ; sed simul non admittantur duo viri, aut duae mulieres, neque baptizandi pater, aut mater, neque monachi, vel sanctimoniales, neque alii cujusvis ordinis regulares a saeculo segregati. 20. Hos autem patrinos saltem in aetate pubertatis, ac sacramento confirmationis consignalos esse maxime convenit. Ordo Baptismi Parvulorum. l. Omnibus igitur opportune praeparatis, sacerdos instrucliones necessarias pr o reda hujus sacramenti adminislratione, quas eum nosse supponitur ex ss. patrum et catechismi romani doctrina , jugiter prae oculis habens , ad fanti sacramenti administrationem, lotiš manibus, su- perpelliceo et stola violacea indulus accedat, clericum unum, seu plures, si potest, secum adhibeal, supcrpelliceo pariter indutos, qui šibi mini- strent. 2. Ita paratus accedat ad limen ecclesiae, ubi fori.s expectant, qui inf anteni detulerunt, eosque interroget, an sit domi baptizatus, et a quo, et quam rite', an propler periculum evitandum sit dr ca baptis- mum aliquid attentatum a quopiam 5 et hoc ideo quaerat, ne infantem rebaptizet, vel ut sub conditione iterum baptizet, vel ul suppleat ad ea, quae in baptismo defuerunt. 3. Interroget (nisi de /tis bene šibi conslet), an sil suae parochiae, masculus an foemina, et qui sunt compatres, qui infantem teneant, pr o eoque respondeant ; quos pie ac decenter assistere, ac prout opus fuerit, pr o baptizando ad interrogationes respondere admoneat. 4. 'Et quoniam Us, qui baptizantur, tanquam Dei /iliis in C/itisto 16 Ordo baptismi parvulorum. regenerandis, el in ejus militiam adscribendis nomen imponitur, curel, ne obscoena, fabulosa , aut ridicula, vel inanium deorum, vel impio- rum ethnicorum hominum nominci imponantur, sed potius sanctorum , ijuorum exemplis fideles ad pie vivendum excitentur, et patrociniis pro- tegantur. 5. His igitur expeditis , paroclms ad baptismum procedat, et pa- frinum vel malrinam , vel ulrunu/ue (si ambo admittanlur) de nomine infantis baptizandi , et positi super brachium dexterum illius , qui eum defert , in hunc modum interroget: Ouomodo vocaiidus est infans iste? 5Bie foll DaS &inb §eif$en? j Kako naj bo ime temu otroku? 6. Sacerdos accepto nomine baptizandi^ illud exprimens . interroget: N. Quid petis ab Ecclesia Dei? S8a$ »erlattgff bu »on Det’ Širclje ©ofčeč? Patrinus: Fidem. £)cn © 7. Sacerdos: Fides, quid tibi praestat? ’2Ba6 gerodfjrt Dir Der ©laube ? | Kaj ti da vera? Patrinus: Vitam aeternam. eroige geben. Vezimo shivljenje. 8. Sacerdos: Si igitur vis ad vitam ingredi, serva mandata: Dili- ges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et proximum tuum sicut te ipsum. I. Kaj shelifh od zerkve boshje? auben. Vero. IŽBenn Du alfo jurn gebett eingeijen roiUff, fo ()alte Die ©ebotf)e: S)n follfi ©ott Deinen ^)errn lieben au£ Deinem ganjen Merjen, au£ Detner ganjen ©cele, unb au6 Deinem ganjen ©emuffje; Deinen iftacf)ften aber, roie bicf> felbft. Ako tedej hozhefh v’ shivljenje iti, fpolnuj sapovedi: Ljubi Gofpoda, fvojiga Boga, is viiga fvojiga ferza, in is vfe Iv oj e dufhe, in is vfe fvoje mifli; in fvojiga blishnjiga, kakor fam feb e. 9. Deinde ter exsufflet leniler in faciem infantis et dicat semel: Exi ab eo (vel ab ea) , immunde spiritus, et da locum Spiritui Sancto Paraclito. 10. Postea pollice faciat signum erucis in fronte et in pectore infantis . dicens: Accipe signum crucis tam in fronte -j*, quam in cor¬ de -j-, sume fidem coelestium praeceptorum, et tališ esto moribus, ut templum Dei jam esse possis. Orilo baptism! parvulorum. 17 O r e m u s. Preces nostras, quaesumiis Domine, clementer exaudi, et Imnc electuin tuum (vel liane electam tuam) N. crucis dominicae impressione signatura (vel signatam) perpetua virtute custodi: ut magnitudinis gloriae tuae rudimenta servans, per custodiam mandatorum tuorum ad regene- rationis gioriam pervenire mereatur. Per Christum Dominum nostrum. R. Amen. 11. Deinde imponat manurn super caput infantis . ac dicat : O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, Pater Domininostri Jesu Christi, respi- cere dignare super hunc famulum tuum (vel liane famulam tuam) N., quem (vel (piani) ad rudimenta lidei vocare dignatus es: oranem coecitatem cordis ab eo (vel ab ea) expelle: disrumpe omnes laqueos satanae, quibus fuerat colligatus (vel colligata): aperi ei, Domine, januam pie- tatis tuae , ut signo sapientiae tuae imbutus (vel imbuta), omnium cu- piditatum 1‘oetoribus careat, et ad suavem odorem praeceptorum tuorum laetus (vel laeta) tibi in ecclesia tua deserviat, et proticiat de die in diem. Per eunidem Christum Dominum nostrum. R. Amen. 12. Deinde sacerdos benedicat sal, quod semel benedictum alias in eundem usum deservire potest. Benedictio salis. Exorcizo te, creatura salis, in nomine Dei Patris omnipotentis -j*, et in caritate Domini nostri Jesu Cliristi *j*, et in virtute Spiritus Sancti j. Exorcizo te per Deiun vivum -J*, per Demn venim *J*, per Deum sanc- tum *J*, per Deum -j*, qui te ad tutelam humani generis procreavit, et populo venienti ad credulitatem per servos suos consecrari praecepit, ut in nomine sanctae Trinitatis efliciaris salutare sacramentuiii ad eiru- gandum inimieum. Proinde rogamus te, Domine Deus noster, ut liane creaturam salis sanctificando sanctilices *J*, et benedicendo benedicas-J*, ut fiat omnibus accipientibus perfecta medicina, permanens in visceribus eorum, in nomine ejusdem Domini nostri Jesu Christi, qui venturus est judicare vivos et mortuos, et saeculum per jgnem. R. Amen. IS. Deinde immitlat modieum salis benediefi in os infanlis. dicens: 18 Ordo baptismi parvulorum. N. Accipe sal sapientiae: propitiatio sit tibi in vitam aeternam. R. Amen. Sačerdos: Pax tecum. R. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus patrum nostrorum, Deus universae conditor veritatis te sup- plices exoramus, ut hunc famulum tuum (pel liane famulam tuam) N. respicere digneris propitius, et hoc primuni pabulum salis gustantem, non diutius esurire permittas, quominus cibo expleatur coelesti, quate- nus sit semper špiritu fervens, spe gaudens, tuo semper nomini serviens. Perduc euni (■•el eam), Domine, quaesumus, ad novae regenerationis lavacrum, ut cum fidelibus tuis promissionum tuarum aeterna praemia consequi mereatur. Per Christum Dominum nostrum. R. Amen. Exorcizo te, immunde spiritus, in nomine Paftris, et Fi*j*lii, et SpiritusfSancti, ut exeas et recedas ab hoc famulo Dei (vel ab hac famula Dei) N. Ipse enim tibi imperat, malediete, damnate, qui pedibus super mare ambulavit, et Petro mergenti dexteram porrexit. Er go malediete diabole, recognosce sententiam tuam, et da hono- rem Deo vivo et vero, da honorem Jesu € liri sto Filio ejus, et Spiritui Sancto, et recede ab hoc famulo Dei (vel ab liac famula Del) N., quia istum (vel istam) šibi Deus et Dominus noster Jesus Christus ad suam sanctam gratiam et benedictionem, fontemque baptismatis vocare dignatus est. Hic pollice in fronte signat infanlem, dicens: Et hoc signum sanctae crucis -j*, quod nos fronti ejus damus, tu malediete diabole, numquam audeas violare. Per eumdeni Christum Do¬ minum nostrum. R. Amen. i-5. jftox imponit manutn super caput infantis , et dicit: O r e m u s. Aeternam ac justissimam pietatem tuam deprecor, Domine sanete, Pater omnipotens, aeterne Deus, auetor luminis et veritatis, super hunc famulum tuum (vel hanc famulam tuam) N., ut digneris illurn (vet illam) illuminare lumine intelligentiae tuae: munda eum ( el eam), et sancti- lica ; da ei scientiam veram , ut dignus (vel digna) gratia baptismi tui Ordo baptismi parvulorum. 1!) effectus ( vel efFecta), teneat firmam speni, consilium rectum, doctrinam sanctam. Per Christum Dominum nostrum. R. Amen. 16. Postea sacerdos imponit exlremam partem stolne super inf ali £ tem, el introducit eum in ecclesiam, dicens: N. Ingredere in templum Dei, ut habeas partem cum Christo in vitam aeternam. R. Amen. ©ejje in Dte Širclje ©ofteS cin, Damif Du mit (E^riftuš an Dem erotcjen £eDen Sfjeil ne&meft 21. 2tmett. I. Pojdi v’ zerkev boshjo, de bolh s’ Kriftufam vezhniga shivljenja de- leslien, (deleshna). (). Amen. 17. Cum fuerint ecclesiam ingressi, sacerdos procedens ad fonf lem, facie ad oltar e versa, cum susceptoribus ad sinistram ejus assi- stentibus conjunctim clara voce dicit: Čredo in D eum, Patrem omnipotentem, creatorem coeli et terrae. Et in Jesum Christum Filium ejus unicum, Dominum nostrum: qui conceptus est de Špiritu Sancto, natus ex Maria Virgine: passus sub Pontio Pilato, crucifixus , mortuus, et sepultus: descendit ad inferos, tertia die resurrexit a mortuis: ascendit ad coelos, sedet ad dexteram Dei Patris omnipotentis: inde venturus est judicare vivos et mortuos. Čredo in Spiritum Sanctum: sanctam ecclesiam catholicam: sanctorum commimionem: remissionem peccatorum: carnis resurrectionem: vitam aeternam. Amen. 3cf) glauDe on ©otf Dcn SSafer, aU* mcicf)ttgcn @cf)6pfer £>immelč unD Der <£i’De. UnD an Sefum ©(jriftum, feinen cingc&orncn @ofin, unfern #errn. £>er entpfangcn ijt »on Deni fjeiligen ©eifte, gcCtoecn auč SDžaria Der Sungfrau. ©c* litfcit unter ^onjio pilato, gefreujiget, gcfiorDcn, unD DegraDcn. SIDgefHcgcn ju Der £oIle, atu Driften Sage micDcr aufcrftanDcn »on Dcn SoDten. 21ufge* fal)rcn in Den 4č)immel, ftfst ju Der reci); ten -£>anD ©offeč, Dc6 allmdcfitigen SSa- ter6. SSon Dannen er fommen mirD ju ricf)ten Die £cDcnDigcn unD Die SoDten. 3>d) glouDe an Dcn fieiligen ©cifh ©ine Verujem v’ Boga Ozlieta vfigamo- gozhniga, flvarnika nebef in semlje. In v 7 Jesufa Krittufa, Simi njegovi¬ ma ediniga, Gofpoda nafJiiga. Kteri je fpozhet od fvetiga Buha, rojen is Marije Devize. Terpel pod Pon- zijem Pilatam, krishan bil, umeri, in v’ grob poloshen. Doli je lliel pred pekel, tretji dan od mertvih vfiaL Gori je fhel v’ nebela, fedi na defnizi Boga Ozlieta vfigamo- gozhniga. Od ondod bo prifhel 16- dit shive in mertve. Verujem v’ fve- tiga Duha; fveto kerriianfko ka- tolfhko zerkev; gmajno fvetnikov; 5 * 20 Ordo baptismi parvulorum. ^eilicje, allgemdne, cf>rif!:ltcf>e S^trc^e. ®e* odpufhenje grehov 5 vfiajenje mefa 5 mcinfcf>aft ber £)ci(igcn. Siblafi ber ©um in vezhno shivljenje. Amen. ben. 21uferfief)ung beč §lcifc{)e0. Unb eiit eroigeč i ? eben. 21 men. Deinde sacerdos el circumstantes genuflectunt, et dimni: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum: adveniat reginim tuum: fiat voluntas tu a, sicut in coelo, et in terra. Panem no- strum ({iiotidianum da nobis hodie: et dimitte nobis debita nostra, sicut et ne nos inducas in tentationem: et nos dimittimus debitoribus nostns: sed libera nos a malo. Amen. SSafer unfcr, ber bu 6 ijt trt bem dimnici: ©efieiliget roerbe betn daljine. Sufomme unč betn Dteicfi. Setn SBiUe gefcfielje, trie im alfo aucf) auf Srbeti. 0ieb unč fieufe unfer tag* licfteč £3rob. Unb »ergieč unč unfere ©cfiulben, alč aucb mir »ergeben um fcrn ©cfiulbigern. Unb fuljre ttnč nicf)t in S 2 erfucl)ung: ©onbertt erlbfe unč »on bem Uebel. Slrnen. Ozhe nafh, kteri fi v’ nebefih: Pofvezheno bodi tvoje ime. Pridi k’ nam tvoje kraljeftvo. Sgodi fe tvoja volja, kakor v’ nebefih, tako na semlji. Daj nam danf nafh vfak- danji kruh. I 11 odpufti nam nafhe dolge, kakor tudi mi odpufhamo fvojim dolslnnkam. I 11 naf ne vpelji v’ fkufhnjavo: Temuzh refhi naf od hudiga. Amen. 18. His dictis surgunt , et sacerdos, antequam accedat ad bapti¬ st erium , dicat exorcismum sequentem: Exorcizo te, omnis spiritus immunde, in nomine Dei Patris onmipo- tentis *j*, et in nomine Jesu Christi Filii ejus, Domini et judicis nostri -J*, et in virtute Spiritus Sancti *J*, ut discedas ah lioc plasmate Dei N., quod Dominus noster ad templum sanctum suum vocare dignatus est; ut fiat templum Dei vivi, et Spiritus Sanctus habitet in eo. Per eundem Chri- stum Dominum nostrum, qui venturus est judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem. R. Amen. 19. Postea sacerdos digilo accipiat de šaliva oris sui, et tangat aures et nares infantis; tangendo vero aurem dexteram et sinistram dicat : Ephpheta, quod est, adaperire: Deinde tangit nares , dicens: In odorem suavitatis. Tu autem effugare diabole, appropmquaMt enim judicium Dei. Ordo baplismi parvulorum. 21 20 . Postea interrogat baptizandum nominatim, dicens: N. Abremmtias satanae? R. Palrinus: Abrenuntio. 9*. 2Btberfngjt bu bcm STcufet ? I I. Se odpovefb hudizhu ? 51nftt>0t’f: 34) miberfoge. J Odgovor: Se odpovem. Et omnibus operibus ejus? R. Abrenuntio. Unb ollen feineit Sfficrfen? I In vlimu njegovimu djanju? 5tnf, 34) Nibcrfoge. | Odg. Se odpovem. Et omnibus pompis ejus? R. Abrenuntio. Unb oller feinci' .£)offof)rt? j In vlimu njegovi mu napulili? 51 n t 34) miberfoge. j odg. Se odpovem. 21. Deinde sacerdos intingit pollicem in oleo eatechumenorum, et infantem ungit in peetore, et inter scapulas in modurn crucis, dicens: Ego te linio -J- oleo salutis in Christo Jesu Domino nostro, ut liabeas vitam aeternam. R. Amen. 22. Mic deponit štolam violaceam, et sumit aliam albi coloris. 23 . Subinde pollicem et inuncta loca abstergit bombacio , vel re strnili: et interrogat expresso nomine baptizandum ? patrino respon- dente: N. Credis in Deum Patrem omnipotentem, creatorem coeli et ter- rae? R. Čredo. ©loubff t>u on ©off ben S3ofer, oUmčicbtigen ©djopfer .£)immclč unb ber Srbe ? 51 n t 34) gloube. I. Verujefli v’ Boga Ozheta vli- gamogozhniga, llvarnika nebel’ in semlje ? Odg. V erujem. Credis in Jesum Cliristum Filium ejus unieum, Dominum nostrum, natuni et passum? R. Čredo. ©foubfi bu on 3efunt ©fjnfium, feb nen eingebonten (goljn, unfern ^jerrn, ber geboren morben iff, unb geliften l)ot? 51 n t 34) gloube- Verujefli v’ Jesufa Krilhifa, Sinu njegoviga ediniga, Gofpoda nafhi- ga, kteri je rojen bil, in je terpel ? Odg. Verujem. Credis in Spiritum Sanctum, sanctam ecclesiam catliolicam, sanc- carnis resurrectionem, torum communionem et vitam aeternam? , remissionem peccatorum, R. Čredo. 22 Ordo baptismi parvulorum. ©(aubji im an Dett Oetltgen ©etfi, cm VerujeCh v’ fvetiga Duha, Cveto cine l^etlige, cf)rijtfatJ)oltCcf)e^U’cf)e, ©e* kerfhanfko katolfhko zerkev, gmaj- ntetnfcbafč i>er ^etit^en, 2lblajj ber ©iin= no Cvetnikov, odpuChenje grehov, ben, 2tuferfCei)ung be$ŠhtfcfK$, uiti) etn vftajenje mefa, in vezimo shivljenje? enhgeč £eben? % n t. 3$ Qhm&e. Odg Verujem. 24. Subinde expresso nomine baptizandi sacerdos dicit: N. Vis baptizari? R. Patrinus: Vo\o. vft. fffiilljl trn getauft roerben ? I I. Hozhefh kerfhen biti? 21 tt L Sef) nhU* J odg* Hdzhem. 25. Tune patrino, vel matriha, vel utrogue (si ambo admittan- furj inf anteni it a tenente, ut infans faciem habeat pronam supra vas , in quod aqua a capite decidens. dum sacerdos eam ver sat , lobi debet , sacerdos vasculo seu urceolo accipit aquam baptismalem 9 et de ea ter fundit supra caput infantis , et quidem supra verticem capitis in modum crucis, et simul verba proferens , semel tantum distinete et attenle dicit formam seguentem: N. Ego te baptizo in nomine Paftris, fundat primo: et Fifiii, fundat secundo: et Spiritus 'J* Sancti, fundat tertio. 26. Quoniam baptismi forma Ms verbis expressa omnino necessa- ria est, ideo eam nullo modo licet mutare ; sed eadem verba uno, et eodem tempore, quo fit ablutio, pronuntianda sunt. Latinus presbgter latina forma semper utatur. 27. Si vero dubitatur, an infans fuerit baptizatus , sacerdos uta~ tur hac forma: N. Si non es baptizatus, ego te baptizo in nomine Pa-|*tris, et Fi flii, et Spiritus -J* Sancti. 28. Hac tamen conditionali forma non passim, aut levitev uti licet , sed prudenter } et ubi, re diligenter pervesligata , probabilis sub- est dubitatio > infantem non fuisse baplizalum. 29. Cavendum est, ne aqua ex infantis capite in fontem y sed vel in sacrarium prope ipsum fontem extructum defhud, aut in aliquo vase ad liunc usum paralo recipiatur, el dein in sacrarium effundatur. 30. Dein intingit sacerdos pollicem in sacro chrismate, et ungit infantem in summitale capitis in modum crucis , dicens: Ordo baptismi parvulorum. 25 Deus omnipotens, Pater Domini nostri Jesu Christi, qui te rege- neravit ex aqua et Špiritu Sancto , quique dedit tibi remissionem om- nium peccatorum Ode inungit) ? ipse te liniat clirismate salutis -j* in eo- dem Cliristo Jesu Domino nostro in vitam aeternam. II. Amen. Sacerdos: Pax tibi. II. Et cum špiritu tuo. 31 . Tum bombacio, aut re strnili abstergit pollicem suum, el lo¬ čit m inunctum , et imponit eapiti ejus Unteolum candidum loco vestis albae, dicens: Accipe vestem candidam, quam immaculatam perferas ante tribunal Domini nostri Jesu Christi, ut liabeas vitam aeternam. H. Amen. 32. Poslea dat ei, vel patrino , candelam accensam, dicens: Accipe lampadem ardentem, et irrepreliensibilis custodi baptismum tuum, serva Dei mandata: ut cum Dominus venerit ad nuptias, possis occurrere ei, una cum omnibus sanctis in aula coelesti, habeasque vi¬ tam aeternam, et vivas in saecula saeculorum. R. Amen. 33. Postremo dicit: N. Vade in pace, et Dominus sit tecum. 55. ©cfje im Srieben {jin, ttub ber -£>crr fcp mit bit*, n t. $(men. R. Amen. I. Pojdi v’ miru, in Gofpod naj bo s’ teboj. Odg. Amen. 34. Si vero fuerint plures baptizandi, sive masculi sive foeminae, in catechismo masculi statuantur ad dexteram, foeminae vero ad sini- sirarn; et omnia pariter dicantur (ut supra) in proprio genere, et nu¬ ni ero plurali. Verum prima nominis interrogatio, exsufflatio, crucis impressio, seu signalio, tactus aurium et nariurn cum šaliva, abrenun- tiationis interrogatio, unctio olei catechumenorum, interrogatio de /ide, seu sgmbolo , et ipse baptismus, inunctio chrismatis, candidae vest is impositio, atque accensae candelae traditio, singulariter singulis, el pr imuni masculis, deinde foeminis fieri debent. 35. Si injans , vel adultus aegrotus adeo graviter laboret, ut pe- riculum immineat, ne pereat, anteguam baptismus perficiatur, sacer¬ dos omissis, guae baptismum praecedunt, eum baptizet, ter, vel etiam semel infundens aguam super caput ejus in modum crucis, dicens: Ego te baptizo in nomine Pa *{* tris, &'c. ut supra pag. 22. 24 Orrlo hnplismi adultorum. 36. Si non habeatur aqua baptismalis , el periculum impendeat, sacerdos utatur aqua simplici. 37. Deinde, si habeat ckrisma, liniat eum in ver lice, dicens: Deus onmipotens, Pater Domini nostri Jesu Christi <&’c. ut supra pag. 23. Posten dat ei linteolum candidum , dicens: Accipe vestem candidam 6Cc. ut supra pag. 23. Ac demum dat ei ceream candelam accensam, dicens: Accipe Iampadem &c. ut supra pag. 23. Si supervixerit, suppleantur alii rilus omissi, modo infra de- scripto. 38. Baptismo sic expleto, sacerdos digitos, praesertirn pollicem, quo in unctionibus usus est, medulla panis abstergat, manusque lavet supra vas ad lioc paratum; bombacium vero ad abstergenda loca sacris oleis inuncta adhibitum comburat, cineresque unacum lotionis aqua pro- jiciat in sacrarium extructum prope fontem baptismalern. 39. Curet paroclius parentes inf ant is admoneri, ne in Jecto secum ipsi vel nutrices parvulum habeant, propter oppressionis periculum; sed eum diligenter custodiant , mulieribus non catholicis ladandum aut nu- triendum nullo modo tradant, et opportune ad Christianom disciplinam instituant. 40. Antequam infans ex ecclesia asportetur, aut susceptores dis- cedant. hi admoneantur a parocho de effectibus et obligationibus, quas hujus muneris vi contraxerunt juxta decreta sacrosandi Concilii Tri- dentini et ecclesiae canones. 41. P o stremo nomina infantis, parentum et patrinorum, aliaque de administrato baptismo ad praescriptam formam in baptismali libro parochus accurate describat. Ordo Baptismi Adultorum. i. Inprimis sacerdos , paratis his , quae supra de observandis in administratione sacramenti baptismi dicunlur , lotiš manibus , indutus superpelliceo et stola, vel eliam pluviali violacei coloris, eum suis cle- ricis accedit ad gradus altaris , et genibus ftexis, pias mente a d, D eum preces effundit, ut tantum sacramentum digne valeat ministrove ; et ad Ortlo baptismi aduHorum. 25 implorandum divinum auxilium , surgens se signal , el si temporis ratio ferat, dicit: Deus in adjutorium meum intende. Domine ad adjuvandum me festina. Gloria Patri, et Filio >Sicut erat &c. 2. Postea incipiat } proseguentibus clericis: Antiphona. Effundam super vos aquam mundam, et mundabimini ab omnibus inquinamentis vestris, dicit Dominus. Psalmus 8. Domine Dominus noster, # quam admirabile est nomen tuum in uni- versa terra! Quoniam elevata est magnificen- tia tua super coelos. Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos: ut destruas inimicum et ultorem. Ouoniam videbo coelos tuos, opera digitorum tuorum: lunam et stel- las, quae tu fundasti. Quid est bomo, quod memor es ejus ? aut filius liominis, quoniam visitas emu ? Minuisti eum paulo minus ab an- gelis, gloria et honore coronasti eum: et constituisti eum super opera manuum tuarum. Omnia subjecisti sub pedibus ejus oves et boves universas, insuper et pecora campi. Volucres coeli et pisces maris, * qui perambulant semitas maris. Domine Dominus noster, i;: ' quam admirabile est nomen tuum in uni- versa terra! Gloria Patri etc. Sicut erat etc. Psalmus 28. Afferte Domino filii Dei: # af- ferte Domino filios arietum. Afferte Domino gloriam et ho- norem, afferte Domino gloriam no- mini ejus: adorate Dominum in atrio sancto ejus. Vox Domini super aquas, Deus majestatis intonuit: # Dominus su¬ per aquas multas. Vox Domini in virtute: % vox Domini in magnificentia. VoxDomini confringentis cedros et confringet Dominus cedros Li- bani. Et comminuet eas tamquam vi- tulum Libani: et dilectus quem- admodum filius unicornium. Vox Domini intercidentis flammam 4 26 Ordo baptismi adullorum. ignis: vox Domini concutientis desertum, et commovebit Dominus desertum Cades. Vox Domini praeparantis cervos, et revelabit condensa: # et in tem- plo ejus onmes dicent gloriam. Dominus diluvium inhabitare fa- cit: * et sedebit Dominus rex in aeternum. Dominus virtutem populo suo da- bit: Dominus benedicet populo suo in pace. Gloria Patri etc. Sicut erat etc. Psalmus 41. Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum: * ita desiderat anima mea ad te Deus. Sitivit anima mea ad Deum for- tem, vivum: # quando veniam, et apparebo ante faciem Dei? Fuerunt milu lacrymae meae pa- nes die ac nocte: dum dicitur mihi quotidie: Ubi est Deus tuus? Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam: # quoniam transih o in locurn tabernaculi adini- rabilis, usque ad domum Dei. In voce exultationis et confessio- nis, * sonus epulantis. Quare tristis es anima mea? et quare conturbas me ? Spera in Deo, quoniam adbuc confitebor illi: salutare vultus mei, et Deus meus. Ad meipsum anima mea contur- bata est: * propterea memor ero tui de terra Jordanis, et Hermo- niim a monte modico. Abyssus abyssum invocat, * in voce cataractarum tuarum. Omnia excelsa tua et fluctus tui * super me transierunt. In die mandavit Dominus miseri- cordiam suam, et nocte canticum ejus. Apud me oratio Deo vitae meae ; * dicam Deo: Susceptor meus es. Quare oblitiis es mei? et quare contristatus incedo, dum affligit me inimicus ? Dum confringuntur ossa mea: * exprobraverunt mihi, qui tribulant me inimici mei. Dum dicunt mihi per singulos dies : Ubi est Deus tuus ? # quare tristis es anima mea, et quare con¬ turbas me ? Spera in Deo, quoniam adliuc confitebor illi: # salutare vultus mei, et Deus meus. Gloria Patri etc. Sicut erat &c. KI repetitur antiphona: EfFundam super vos aquam mundam, et mundabimini ab omnibus inquinamentis vestris, dicit Dominus. 3. Deinde dicitur: Kyrie eleison. Cliriste eleison. Kvrie eleison. Pater noster. Ordo baptismi adullorum. 27 f. Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos a malo. Domine exaudi orationem meam. :q>. Et clamor meus ad te veniat. V. Dominus vobiscum. i^i. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, qui dedisti famulis tuis in confessione verae fidei, aeternae Trinitatis gloriam agnoscere, et in potentia maje- statis adorare unitatem: quaesumus, ut ejusdem fidei firmitate, ab omni¬ bus semper muniamur adversis. Adesto supplicationibus nostris, omnipotens Deus; et quod humili- tatis nostrae gerendum est ministerio, tuae virtutis impleatur efectu. Da, quaesumus Domine, electo nostro Qvel electae nostrae J, ut sanctis edoctus ( el edocta) mysteriis, et renovetur fonte baptismatis, et inter ecclesiae tuae membra numeretur. Per Christum Dominum no- strum. Amen. /. Si plures (uerint baptizandi, haec tertia orado dicatur in numero plurali. 5. Deinde sacerdos pr očedit ad fores ecclesiae, et stat in limine, calechizandus vero extra Umen. Et si sunt phires, mares et foeminae , illi ad dexteram sacerdotis, hae vero ad sinistram statuantur, et sa¬ cerdos interrogat : Quo liomine vocaris? 33$ie ^eifiefl bu? j Kako ti je ime? Catechumenus respondet: N. Sacerdos: N. Quid petis ab ecclesia Dei? SBas? »triangli bu »on ber Širclje I I. Kaj shelifh od zerkve boshje? ©otteč? Hesp. Fidem. Sen ©laubctt. Vero. Sacerdos: Fides quid tibi praestat? £Bač gci»df)rt bir bei’ ©laube? j Kaj ti da vera? Resp. Vitam aeternam. Sas? ct»ige čebcn, Vezimo sliivljenje. Dmges Sacerdos: Si vis habere vitam aeternam, serva mandata 0 Dominum Deurn tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et proximum tuum sicut te ipsum. I 11 liis duobus man- 28 Ordo baptismi adultorum. datis tota lex pendet, et prophetae. Fides autem est, ut unum Deum in Trinitate, et Trinitatem in unitate venereris; neque cojifuiideudo personas, neque substantiam separando. Alia est enim persona Patris, alia Filii, alia Spiritus Sancti; sed liorum trium una est substantia, et non nisi una Divinitas. SBenn bu bas dinge Seben erlangen lviUjt, fo fyaltc bie ©ebotf;e. Su folljt ©ott bcinen jetrni licben auž betnem ganjen Merjen, auž betner ganjen ©cele, unb auž betnem ganjen ©emittfje; beb nen Dldcf)jfen aber mie bicb felbff. 2(n btefen jroepen ©ebofben fjdngt baž ganje ©efetj, unb bie $ropf)eten. Ser ©laube aber ift biefer, bajj bu etnen ©ott in ber Srepeinigfeit, unb bie Srepeinigfeit in ber ©infjeit pereljrejf, of)tte bie eperfo* nen ju »ermengen, nocf> bie SEBefenbeit ju trennen; benn perfcfueben ift bie 9^er= fen bež Satcrž, bie bež ©of)než, bie bež (jciltgen ©etflež; aber biefe bret; baben nur eine 2Befenl;eit, unb nur cine ©ottljeif. Ako hozhefh vezimo shivljenje sadobiti, fpolnuj sapovedi. Ljubi Gofpoda, fvojiga Boga, is vbga fvo- jiga ferza, in is vfe fvoje duflie, in is vfe fvoje mifli; in fvojiga blisli- njiga, kakor fam febe. V’ teli dveh sapovedih je sapopadena vfa poda¬ va, in preroki. Vera pa je ta, de eniga Boga v’ S. Trojizi, in S. Trojizo v’ edinodi molifh, tako de raslozhifh perfhone, in vender bitja ne rasdelifh. Akoravno fo namrezh perfhone Ozheta, Sina in fvetiga Duha v’ refnizi ena od druge ras- lozhene, fo vender ti trije le eno in ravno tido bitje, in le en farni Bog. 6. Et rursus interrogat: N. Abrenuntias satanae? i$>. Abrenuntio. DL SBiberfagff bu bem Seufel? J I. Se odpovefh hudizhu? 21ttt. rotberfage. | Odg. Se odpovem. Interrogat: Et omnibus operibus ejus ? 1^,. Abrenuntio. Unb atlcn feinett SBerfen ? I In vdmu njegovimu djanju ? 21 n f. 2>cf) rotberfage. j Odg. Se odpovem. Interrogat: Et omnibus pompis ejus? i^. Abrenuntio. Unb aller feiner £>offart? I In vdmu njegovimu napuhu? 21nt, Sef) rotberfage. | Odg. Se odpovem. 7. Deinde sacerdos interrogat de sgmbolo fidei , dicens: Credis in Deum Patrem omnipotentem, creatorem coeli et terrae? 1^,. Čredo. Ordo baptismi adultorum. 29 ©laubft bit att ©oft ben 23afcr, alb ntddhigett ©cbbpfer -£)immel$ uttb bet: (Srbe? Slnt 3d> glau&e. Verujefh v’ Boga Ozlieta vliga- mogozhniga, ftvarnika nebel' in sem- ije? Odg. Verujem. Jnterrogat: Credis in Jesum Christum, Filium ejus unicum, Do- minum nostrum, natum et passum? i^i. Čredo. ©laubft btt att Sefum (E&rifhittt, feb nett eingebonten ©obn, uti feni £>errtt, bec geboren roorben tjf, uttb gelitten fjat? 51ttf. 3d) glaube. Verujefh v’ Jesufa Kriftufa, Sinu njegoviga ediniga, Gofpoda nafhi- ga. kteri je rojen bil, in je terpelV Odg. Verujem. Interrogat: Credis et in Spiritum Sanctum, sanctam ecclesiam ca- tliolicam, sanctorum communionem, remissionem peccatorum, carnis re- ]£,. Čredo. Verujefh tudi v’ fvetiga Duha, fveto kerfhanfko katolfhko zerkev, gmajno fvetnikov, odpufhenje gre- surrectionem, et vitam aeternam? ©laubjl bu aud) ati bett fjetligett ©etfr, att cine Ijetlige, cbriftfatfjolifcbe Širclje, ©emeinfefjaft ber .£>eiligcn, Slblajj ber ©iinben, 21uferjfel)uttg beč Sleifcbeč, uttb ein erotged £eben? 51 nf. 3d) glaube. hov, vllajenje mefa, in vezimo shiv- ljenje? Odg. Verujem. 8. Tune sacerdos exsufflat ter in faciem ejus, semel dicens: Exi ab eo ( vel ab ea) spiritus immunde, et dalocum Spiritui Sancto Paraclito. 9. Hic in modum crucis halet in faciem ipsius, et dical: N. Accipe Spiritum bornim per istam insufllationem, et Dei bene- dictionem -J-. Pax tibi. 10. Deinde facit ciucem cum pollice in ejus fronte et peetore, dicens: N. Accipe signum crucis tam in fronte *j-, quam in corde *j*, sume fidem coelestium praeceptorum. Tališ esto moribus, ut templum Dei jam esse possis: ingressusque ecclesiam Dei, evasisse te laqueos mortis laetus agnosce fhorresce idola, respue simulaera), cole Deum Patrem omnipoteritem, et Jesum Christum Filium ejus unicum, Dominum no¬ strum, qui venturus est judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem. i^,. Amen. Hic advcrtendum est, quod dieta verba (horresce idola, respue 50 Ordo boptismi adultorum. simulacra) dicantur catechumeno, qui venit de gentilitatis errore, seu de ethnicis el idololatris. Catechumeno vero Judaeo, sive ex Hebraeis venienti, loco horum verborum dicatur: Horresce Judaicam perfidiam, respue Hebraicam superstitionem. Saraceno autem, vel Turcae, aul Persae, sive alii ex Mahumetanis ad fidem venienti catechumeno, loco eorumdem verborum dicatur: Horresce Mahumeticam perfidiam, respue pravam sectam infidelitatis. At haeretico ad catholicam ecclesiam ve¬ nienti, qui , si in ejus baptismo debila forma servata non est , bapti- zari debet, dicatur: Horresce haereticam pravitatem, respue nefarias sectas impiorum. Vel exprimatur proprio nomine secta , de qua cate- chumenus venit. 11 . Si plures suni electi. omnia supradida dicantur singillatim super singulos. O r e m u s. Te deprecor, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, lit lmic famulo tuo ( cel famulae tuae) N., qui ( cel quae) in liujus sae- culi nocte vagatur incertus ac dubius ( cel incerta ac dubia), viam ve¬ ri tati s et agnitionis tuae jubeas demonstrari: quatenus reseratis oculis cordis sui, te imuni Deiun Patreni in Filio, et Filium in Patre cuin Špiritu Sancto recognoscat, atque hujus confessionis fructum et hic et in futuro saeculo percipere mereatur. Per Christum Dominum nostrum. Amen. 12. Si plures sint electi, praecedens oratio dicatur in numero plurali; Qsequentes autem signationes fiant cum suis verbis singillatim super singulos.) 13. Deinde signet eledurn signo crucis cum pollice in fronte , dicens: Signo tibi frontem *{*, ut suscipias crucem Domini. In auribus: Signo tibi aures *j*, ut audias divina praecepta. In oculis: Signo tibi oculos -j*, ut videas claritatem Dei. fn naribus: Signo tibi nares *J*, ut odorem suavitatis Cliristi sentias. In ore: Signo tibi os 'J*, ut loquaris verba vitae. In peci or e. Signo tibi pectus 'J*, ut credas in Deum. In scapulis: Signo tibi scapulas *|*, ut suscipias jugum servitutis ejus. In toto corpore, illud non tangens , ?nanu producit signum crucis. d dicit: Ordo baptismi adullorum. 51 Signo te totum in nomine Patris -J*, et Filii -J*, et Spiritus *J* Sancti, ut habeas vitam aeternam, et vivas in saecula saeculorum. j£. Amen. O r e m u s. Preces nostras, quaesumus Domine, clementer exaudi, et lranc electum tuum {ref liane electam tuam) N. crucis dominicae, cujus im- pressione euin {vel eam) signamus, virtute custodi: ut magnitudinis gloriae tuae rudimenta servans, per custodiam mandatorum tuorum ad regenerationis gloriam pervenire mereatur. Per Cliristum Dominum no- strum. ]£. Amen. O r e m u s. Deus, qui humani generis ita es conditor, ut sis etiam reforma¬ tor , propitiare populiš adoptivis, et novo testamento sobolem novae prolis adseribe : ut lili! promissionis, quod non potuerunt assequi per naturam, gaudeant se recepisse per gratiam. Per Cliristum Dominum nostrum. R. Amen. 14 . Tune imponit mamim super caput electi , et dicit: O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, Pater Domini nostri Jesu Cliristi, respicere digneris super hunc famulum tuum {vel liane famulam tuam) N., quem {vel quam^ ad rudimenta fidei vocare dignatus es: om- nem coecitatem cordis ab eo {vel ab ea) expelle: disrumpe omnes la- queos satanae, quibus fuerat colligatus {vel colligata): aperi ei, Domine, januam pietatis tuae, ut signo sapientiae tuae imbutus {vel imbuta) om- nium cupiditatum foetoribus careat, et ad suavem odorem praeceptorum tuorum laetus {vel laeta) tibi in ecclesia tua deserviat, et proficiat de die in diem, ut idoneus {vel idonea) effieiatur accedere ad gratiam baptismi tui, percepta medicina. Per eundem Cliristum Dominum nostrum. J^i. Amen. 15. Si plures sini, haec et praecedens oratio: Preces nostras &’c. dicantur in numero plurali . 16. Deinde sacerdos benedicit sal . Benedictio salis dandi catechumeno. Exorcizo te, creatura salis, in nomine Dei Patris &'c., ul in or- dine baptismi parvulorum pag. 17. 52 Ordo baptismi adultorum. 17. Tune pollice et indice accipit de ipso šale , et immittit in os catechumeni, dicens: N. Accipe sal sapientiae: propitiatio sit tibi in vitam aeternam. Amen. Pax tibi. I^,. Et cmn špiritu tuo. O r e m u s. Deus patrum nostrorum , Deus universae conditor veritatis, te sup- pllces exoramus, ut hunc famulum tuum [vel liane famulam tuam) N. respicere digneris propitius, et hoc primum pabulum salis gustantem, non diutius esurire permittas, quominus cibo expleatur coelesti, quate- nus sit semper špiritu fervens, spe gaudens, tuo semper nomini servi- ens. Perduc eum C vel eam) , Domine quaesumus, ad novae regenera- tionis lavacrum, ut cum fidelibus tuis promissionum tuarum aeterna prae- mia consequi mereatur. Per Christum Dominum nostrum. i^. Amen. 18. Si plures sini , dicatur singulis: N. Accipe sal &'c. et prae- cedens oratio: Deus patrum nostrorum &c. in numero plurali. 19. Quodsi catechumenus fuerit gentilis, seu ex idololatris venerit ad fidem, benedieto šale, priusquam ejus medicinam gustet, sacerdos addat sequentem orationem, dicens: O r e m u s. Domine sanete, Pater omnipotens, aeterne Deus, qui es, qui eras, et qui permanes usque in finem, cujus origo nescitur, nec finis com- prehendi potest: te supplices invocamus super hunc famulum tuum [vel liane famulam tuam) N., quein [vel quam) liberasti de errore gentilium, et conversatione turpissima 5 dignare exaudire eum [vel eam), qui [vel quae) tibi cervices suas liumiliat ad lavacri fontem; ut renatus [vel renata) ex aqua et Špiritu Sancto, expoliatus [vel expoliata) ve- terem hominem, induat novimi, qui secundum te creatus est; accipiat vestem incorruptam et immaculatam, tibique Deo nostro servire merea¬ tur. Per Christum Dominum nostrum. i^. Amen. 20. Si plures sint, praecedens oratio dicatur in numero plurali . 21. Deinde sacerdos dicat super masculum tantum: Ora eleete, fleete genua, et dic: Pater noster &'c. 2tužermdf)[ter bctf)e, fnie ntebei’, trni) Moli, isvoljeni, poklekni, in rezi: fprtcf): SSater unfer u. f. n>. Ozhe nafh i. t. d. Ordo bnplismi adultorum. j 5 Et electus genuflexus orat , et dicit: Pater noster. Et mm or ove¬ rit , et dixerit, Pater noster, usque ad: sed libera nos a malo, inclu- sive , sacerdos subjungit: Leva, comple orationem tuam, et dic: Amen. ©tc& uuf, gollenbe beitt ©ebetl), nnb Vdani, konzhaj Tvojo molitev, in fage: Slmen. rezi: Amen. Et ille respondet: Amen. Et sacerdos dicit patrino: Signa eum. £3eseicf)netl)it mit bcm fjeiligett ^rcuje. | Sasnamovaj ga s’ fvetim krishem. IJeinde electo: Accede. Sritt l)cr$u. Stopi Tem. Et patrinus pollice signat eum in fronte > dicens: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti. 3nt -ftaljmen ©ott beg 33afei*g, unb I V’ imenu Boga Ozlieta, in Sina, beg ©oljncg, tmb beg f)etltgeit ©eifteg. | in fvetiga Duha. 22. Tum quoque sacerdos facit mucem in fronte ejus, ita dicendo: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti. 3m SfČa&meit ©ott beg Skfcrg, nnb V’ imenu Boga Ozlieta, in Sina, beg @of)neg, tmb beg f;eiligen ©etffeg. in fvetiga Duha. Et imponit manum super eum , et dicit: O r e m u s. Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, Deus, qui Moysi famulo tuo in monte Sinai apparuisti, et lilios Israel de terra Aegvpti edu- xisti, deputans eis angelum pietatis tuae, qui custodiret eos die ac nocte: te quaesumus, Domine, ut mittere digneris sanctum angelum tuum de coelis, qui simi liter custodiat et bunc famulum tuum N., et perducat eum ad gratiam baptismi tui. Per Cliristum Dominum nostrum. Amen. Exorcismus. Ergo, maledicte diabole, recognosce sententiam tuam, et da hono- rem Deo vivo et vero, da honorem Jesu Christo Filio ejus, et Spiri- tui Sancto; et recede ab boe famulo Dei N., quia istimi šibi Deus et Dominus noster Jesus C lir is tu s ad suam sanctam gratiam, fontemque baptismatis vocare dignatus est: et boe signum sanetae -j* crucis, quod nos fronti ejus damus, tu, malediete diabole, numquam audeas violare: 5 54 Ordo baptismi adultorum. Per eundem Christum Dominum nostrum, qui venturus est judicare vi vos et mortuos, et saeculimi per ignem. Amen. 23. Sed si plures sini catechumeni, Me et in sequentibus sacer- dos dicat in numero plurali: Orate electi, flectite genua &c ., ut supra, usque ad finem praecedentis exorcismi, qui incipit: Ergo, malediete diabole. 24. Item super unum secundo dicat: Ora eleete, fleete genua, et dic: Pater noster, et reliqua, ut supra pag. 32. usque ad oralionem: Deus Abraham, ettelusive; deinde imponit manum super eum, a v dicif: O r e m u s. Deus, immortale praesidium omnium postulantinm, liberatio suppli- cum, pax rogantium, vita credentium, resurrectio mortuorum, te in- voco super hunc famulum tuum N., qui baptismi tui donum petens, aeternam «onsequi gratiam spirituali regeneratione desiderat: accipe eum, Domine, et quia dignatus es dicere: Petite, et accipietis; quae- rite, et invenietis; pulsate , et aperietur vobis : petenti praemium por- rige, et januam pande pulsanti, ut aeternam coelestis lavacri benedic- tionem consecutus, promissa tui muneris regna percipiat. Qui eum Pa¬ tre et Špiritu Sancto vivis et regnas Deus in saecula saeculorum. Iji. Amen. Exorcismus. Audi, malediete satana, adjuratus per nomen aeterni Dei, et Sal- vatoris nostri Jesu Christi Pilii ejus, eum tua victus invidia, tremens gemensque discede; nihil tibi sit comrnune eum servo Dei N. jam coe- lestia cogitante, renuntiaturo tibi et saeculo tuo, et beatae immortali- tati victuro. Da igitur lionorem advenienti Spiritui Sancto, qui ex sumnia coeli arce descendens, proturbatis fraudibus tuis, divino fonte purgatum pectus, sanctificatuni Deo templum et habitaculuni perficiat: ut ab omnibus penitus noxiis praeteritorum criminum liberatus servus Dei, gratias perenni Deo referat semper, et benedicat nomen sanctum ejus in saecula saeculorum. 3^. Amen. 25. Kem super unum masculum tertio dicat, ut supra: Ora eleete, fleete genua, et dic: Pater noster &’c usque ad orationem Deus Abraham, exclusive; deinde imponit manum super eum, dicens: Ordo baptismi adultorum. 35 Exorcismiis. Exorcizo te, immunde spiritus, in nomine Patris *{*, et Filii -J-, et Spiritus -J* Sancti; ut exeas et recedas ab ho c fanrnlo Dei N.; ipse enim tihi imperat, maledicte, damnate, qui pedibus super mare ambu- lavit, et Petro mergenti dexteram porrexit. 26. Exorcismus: Ergo , maledicte diabole &'c., et repetit totum, ut supra habetur. 27. Super foeminam vero sacerdos dicit: Ora electa, flecte genna, et dic: Pater noster, <£Tc. ut supra pagina 32. usque ad orationem: Deus Abraham, exclusive. Deinde imponit manum super cam, et dicit: O r e m u s. Deus coeli, Deus terrae, Deus angelorum, Deus archangelorum, Deus patriarcharum, Deus prophetarum, Deus apostolorum, Deus mar- tyrum, Deus confessorum, Deus virginum, Deus omnium bene viven- tium: Deus, cui omnis lingua confitetur, et omne genu flectitur, coe- lestium, terrestrium, et infernorum: te invoeo, Domine, super hanc famulam tuam N., ut eam custodire et perducere digneris ad gratiam baptismi tui. Per Christum Dominum nostrum. Amen. 28. Deinde dicatur exorcismus: Ergo, maledicte diabole, recog- nosce sententiam tuam 6Cc. ut supra pag. 33, attamen in genere foe- minino. 29. Si plures fuerint foeminae catechumenae, hic et in sequenlibm sacerdos dicat in numero plurali: Orate electae, flectite genua, et dicite: Pater noster, et reliqua, ut supra , usque ad orationem: Deus Abraham, exclusire: deinde imponit manum super capita singularum, et poslea in eodem numero plurali dicit orationem: Deus coeli, Deus terrae &c. et exorcismum: Ergo, maledicte diabole &c ., ut supra pag.33. 30. Interim super unam tantum, secundo et tertio repetit: Ora electa, flecte genua, et dic: Pater noster, et reliqua, ut supra, usque a d finem orationis: Deus Abraham, et, hanc quidem in genere foemi- nino • qua finita imponit manum super caput ejus, et post tertiam sig- nationem dicit: Exorcismus. Exorcizo te, immunde spiritus, per Patrem *[-, et Filium -J-, et Spiritum -J* Sanctum, ut exeas et recedas ab hac famula Dei N.; ipse Orclo boplismi adultorum. 56 enim tibi imperat, maledicte, damnate, qui coeco nato oculos aperuit, et quatriduanum Lazarum de monumento suscitavit. Ergo, maledicte diabole, recognosce sententiam tuam d'c., ut pag. 33., attamen in genere foeminino. 31. Super utrumque, sive masculum , sive foeminam imponit ma- num super caput ejus, et dicit: O r e m u s. Aeternam ac justissimam pietatem tuam deprecor, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, auctor luminis etveritatis, super hunc famulum tuum (vel liane famulam tuam) N., ut digneris eum (vel eam) illuminare lumine intelligentiae tuae: niunda eum (vel eam) et sanctifica 5 da ei scientiam veram, ut dignus (vel digna) efficiatur accedere ad gratiam baptismi tui, teneat firmam speni, consilium rectum, doctri- uam sanctam, ut aptus (vel apta) sit ad percipiendam gratiam tuam. Per Christum Dominum nostrum. J^i. Amen. 32. Si plures fuerint electi, sive mares sive foeminae, praeceden- les orationes et exorcismi dicantur in numero plurali, et in genere proprio, ut superius dictum est. 33. His peraetis, sacerdos sinistra manu apprehendens dexteram electi prope brachium, vel ei porrigens extremam partem stolae, intro- ducit eum in ecclesiam, dicens: N. Ingredere in sanctam ecclesiam Dei, ut accipias benedictioneni coelestem a Domino Jesu Christo, et habeas partem eum illo, et sanctis ejus. l£. Amen. Sft. ©elje in i>ie (jetije $irdje ©otteš cin, bamif im fiett &immlifcf>en ©egen »on fcem ^)errn Sefu ©fjrifto erlangejt, lini) mit i(jm, uni> fcinen £>eiligett an t>em enngcn 2eben Sljeil ne&meji. Slmen. I. Pojdi v’ fveto zerkev boshjo, de nebefhki sliegen od Gofpoda Je- sufaKriftufa sadobifh, ter s’njim in s’ njegovimi fvetniki vezhniga slav¬ ljenja deleshen (cleleshna) poftanefli. Odg. Amen. 34. Si plures fuerint, dicat in numero plurali: Ingredimini in sanctam ecclesiam d*c ., et introducat eos, ut supra. 35. Et ingressus electus procumbit , seu pr oster nit se in pavimento, et adorat. 3G. Deinde surgit, et sacerdos imponit manum super caput ejus, Ortlo boptismi nchiltorum. 37 et electus cum eo recitat symbolum apostolovimi , et orationem domi- nicam vulgari sermone, ut supra pag. 19. df" 20. 37. Ita etiarn si plures fuerint, omnes surgunt , et simul recitant vulgari sermone: Čredo in Deum, Patrem omnipotentem &*c., et Pater noster &c., ut supra. 38. Tune rursus sacerdos imponat manum super caput elecli, et dicat: Exorcismus. Nec le latet, satana , imminere tibi poenas, imminere tibi tormenta, imminere tibi diem judicii, diem supplicii sempiterni, diem, qui ventu- rus est velut clibanus ardens, in quo tibi atque universis angelis tuis praeparatus sempiternus erit interitus. Proinde damnate atque dam- nande, da honorem Peo vivo et vero, da honorem Jesu Clnisto Filio ejus, da honorem Spiritui Sando Paraclito, in cujus nomine atque virtute praecipio tibi, quicumque es, spiritus immunde, ut exeas et recedas ab boe famulo (jel liac famula) Dei N. 5 quem (vel quam) bodic idem Deus et Dominus noster Jesus Cliristus ad suam sanctam gratiam et benedictionem, fontemque baptismatis dono vocare dignatus est; ut fiat ejus teniplum per aquani regenerationis in remissionem oni- nium peccatorum. I 11 nomine ejusdem Domini nostri Jesu Christi, qui venturus est judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem. J. Amen. 39. Similifer si plures fuerint, imponit manum super capita sin- gulorum , et dicit eumdem exorcismum in numero multitudinis, et ge- nere suo. 40. Postea sacerdos pollice accipit de šaliva oris sui, et tangit aures et nares electi; tangendo vero aurem dexteram et sinistram, dical: Ephpheta, quod est, adaperire, deinde tangendo nares dicat: In odorem suavitatis, et subdit: Tu autem eflugare, diabole, appropinqua- bit enim judicium Dei. 41. Deinde interrogat electum: Ouis vocaris ? 38ic t)dfjc{i bu ? Kako ti je ime ? Et ipse respondet: N. Interrogat: N. Abrenuntias satanae ? 1 ^. Abrenuntio. fagff bu bent Scufel? I I. Se odpovefh hudizhu? 3d) tviberfage. j Odg. §e odpovem. Ordo baptismi adultorum. Interrogat: Et omnibus operibus ejus? Abrenuntio. Unb atleri feinen SBerfen ? I In vfimu njegovimu djanju ? $lnt. 5cf) roiDerfacjc. | Odg. Se odpovem. Interrogat: Et omnibus pompis ejus ? i^,. Abrenuntio. Unb aller fetrter ? I In viimu njegovimu napuhu V %nt 5 d) miberfacje. | Odg. Se odpovem. 42. Tune sacerdos intingit pollicem dexterae manus in oleo saneto catechumenorum, et inungit electum primum in peetore, deinde inter scapulas in modum crucis, dicens: Ego te linio oleo salutis *j* in Christo Jesu Domino nostro in vi- tam aeternam. l]£. Amen. V. Pax tibi. I^i. Et cum špiritu tuo. 43. Mox bombacio vel re simili tergit pollicem et loca inuncta , el subjungit , dicens: Exi immunde spiritus, et da honorem Deo vivo et vero. Fuge immunde spiritus, et da locuni Jesu Christo Filio ejus. Recede im¬ munde spiritus, et da locum Spiritui Saneto Paraclito. 44. Quando plures sunt electi, idem fit circa singulos eorum. El ducitur electus ad baptisterium: ubi si ob aliquam causam non habea - tur ? sive praeparata non fueril aqua baptismalis , fiat benedictio fontis, ut infra ponitur. El cum fuerit prope fontem , sacerdos deponit što¬ lam , sive pluviale violacei coloris , et accipit aliam štolam , sive aliud pluviale albi coloris; deinde electum interrogat : Quis vocaris? N. fSSie Ijetfjejf tm? 2£nf. Sft. | Kako ti je ime? Odg . I. 45. Interrogat : N. Credis in Deum Patrem omnipotentem, crea- torem coeli et terrae? i^,. Čredo. I. Verujefh v’Boga Ozheta, vfi- gamogozlmiga, ftvarnika nebef in ©laubfl bu cm ©off ben 23afer, allmdcbticjen ©djopfer £immel$ unb ber ©rbe? 2(nt. glaube. semlje ? Odg. Verujem. Interrogat: Credis in Jesum Christum Filium ejus unieum, Domi- num nostrum, natum et passum ? Čredo. Ordo baptismi adultorum. 59 ©lattbfl bu ait Sefum (Eijnjfum, fe U ncn etngcbornen ©obn, unfent .£>ei-rn, bet geboren morben ijt,unb geliften bat? Oint 3cb glaube. Verujefh v’ Jesufa Kriflufa, Sinu njegoviga ediniga, Gofpoda nafhi- ga, kterije rojen bil, in je terpel? Odg. Verujem. Interrogat; Credis et in Špiri tu m Sanctum, sanctam ecclesiam ca- tliolicam, sanetorum commimionem resurrectionein, et vilam aeternam? ©iaubft buaucbanben Ijetiigen cine bdlige, cbnftfatbollfcbeišdrcbe; ©e* meiufcbaft bet* ^etligen; Stblajj ber ©im- ben; 9(uferftebung beč Slcifdješ; unb ein emigeš £eben? 2fnf.3cb glaube. Iterum interrogat, dicens %l. berlangjt bu? 2fnf.£)te Saufe. Interrogat: Vis baptizari ? J^, SSSiUjt bu gefauft merben ? 2tnf. 3cb mili. , remissionem peccatorum, camis 1^,. Čredo. Verujefh tudi v’ fvetiga Duha, fveto kerfhanfko katolfhko zerkev, gmajno fvetnikov, odpufhenje gre¬ hov, vtiajenje mefa, in vezhno sliiv- Ijenje? Odg. Verujem. N. Ouid petis? 1^. Baptismum. I. Kaj shelifh? Odg. Kerft. Volo. Hozhefh kerfhen biti V Odg. Hozhem. 46. Tune patrino , vel matrina, vel utroque (si ambo admittantur) admota manu tenente seu tangente electum, vel electam, aperto ca- pite, et laxatis a collo vestibus inclinatum, sacerdos vasculo vel urce- olo haurit aquam baptismalem de fonte, et cum ea sub trina supra caput in modum crucis infusione baptizet electum, seu electam, in nomine Ss. Trinitatis, sic dicens: Ego te baptizo in nomine Pa *J* tris, fundat primo: et Fi*j*lii, fun - dat secundo : et; Spiritus f Sancti, fundat tertio. 47. Si aqua, quae ex capite baptizati defluit, non dilabitur in sacrarium baptisterii, recipiatur in subjecta aliqua pelvi , et in illud postmodum projiciatur. 48. Cum plures sunt electi, singillaUm singuli interrogantur, et baptizantur, ut supra. Si sunt mares et foeminae, primum mares, deinde foeminae. 49. Verum si probabiliter dubitetur, an electus fuerit alias haptiza- tus , dicat sacerdos: 40 Ordo baplisrm adullorum. Si non es baptizatus, ego te baptizo in nomine Pa -j* tris, et Fi *j* lii, et Spiritus *j* Sancti. 60. Deinde sacerdos intingit pollicem dexlerum in sacrum chrisma, et perungit verticem electi in modum crucis, dicens: Deus omnipotens, Pater Domini nostri Je.su Christi, qui te rege- neravit ex aqua et Špiritu Sancto, quique dedit tibi remissionem om- nium peccatorUm, (hic inungit) ipse te liniat chrismate salutis -J* in eodem Christo Jesu Domino nostro in vitam aeternam. 1^. Amen. V. Pax tecum. 1^. Et cum špiritu tuo. 61. Tune bombacio vel re simili pollicem tergit, et imponit capiti electi chrismale, seu candidum linteolum, et dat illi vestem candidam, dicens: Accipe vestem candidam et immaculatam, quam perferas ante tri¬ bunal Domini nostri Jesu Christi, ut habeas vitam aeternam. Amen. 62. Et electus deponit priores vestes, et induitur novis albi co- loris, vel saltem exteriore candida, quam a sacerdote accepit. Postea dat ei sacerdos cereum, seu candelam accensam in mami dextera, di¬ cens: Accipe lampadem ardentem, et irreprehensibilis custodi baptismum tiram: serva Dei mandata, ut cum Dominus venerit ad nuptias, possis occurrere ei in aida coelesti in vitam aeternam. J^. Amen. 63. Ipse vero neophgtus eundem cereum accensum manibus teneat usque in finem, praeterquam dum confirmatur. 64. Postea dicat: N. Vade in pace, et Dominus sit tecum. Amen. $1. ©efje im $riet>en f)tn, unt> t»ei* fcp mif Dir. 21 it t 2(men. I. Pojdi v’ miru , in Gofpod naj bo s’ teboj. Odg. Amen. 66. Baptismo sic expleto, sacerdos manus lavet, ut supra in or- dine baptismi parvulorum , pag. 24. Nr. 38. 66. Si adsit episcopus, qui id legitime praestare possit, ab eo neophgti sacramento confirmationis initiantur: deinde, si hora congruens fuerit, celebratur missa, cui neophgti intersunt, et sanctissimam Eucha- ristiam devole suscipiunt. 67. Si vero ob baptizandorum multitudinem in singulorum bap- Ordo supplendi omissa super baplizatum. 41 tismo praescripti ritus adhiberi non possunt, tune vel pluribus simul adhibeantur, vel, si urget necessilcts , omittantur. Ordo supplendi omissa super baptizatum. Cumurgente mortis periculo , vel ali a cogentc necessitate, sive par- vulus sive adultus , sacris precibus ac ceremoniis praetermissis, fuerit baplizatus , ubi convaluerit , vel cessaverit periculum, et ad ecclesiam delatus fuerit, omissa omnia suppleantur: idemque ordo ac ritus ser- vetur, qui in baptismo parvulorum (si fuerit parvulusj , seu adultorum (si fuerit adultus) praeseriptus est. Kxcepto quod interrogatio, an velit baptizari , formaque baptismi, et ablulio praetermittuntur, et sequen- tes orationes, et exorcismi suo quique loco immutati, ul infra, di- cuntur. Sacerdos igitur antequam immittat sal in os baptizati, manum super caput ejus (ut supra pag. 17. et 31.) imponens, dicit: O r e m n s. Omnipotens sempiterne Deus, Pater Domini nostri Jesu Christi, respicere digneris super hunc famulum tuum N., quem {vel liane famu- lam tuamN., quam) dud um ad rudimenta fidei vocare dignatus es$ om- nem coecitatem cordis ab eo {vel ab ea) expelle; disrumpe omnes laqueos satanae, quibus fuerat colligatus {vel colligata); aperi ei Do¬ mine, januam pietatis tuae, ut signo sapientiae tuae imbutus (vel im- buta) , omnium cupiditatum foetoribus careat, et ad suavem odorem praeceptorum tuorum laetus (vel laeta) tibi in ecclesia tua deser- viat, et proficiat de die in diem, ut idoneus ( vel idonea) sit frui gratia baptismi tui, quem suscepit, salis percepta medicina. Per eumdem Christum Dominum nostrum. i^. Amen. Dcinde, posteaquam modieum salis (ut supra pag. 18. el 32.) immisit in os baptizati, dicens: Accipe sal sapientiae, propitiatio sit tibi in vitam aeternam. 1^. Amen. Dicit: O r e m u s. Deus patrum nostrorum, Deus universae conditor veritatis, te supplices exoramus, ut hunc famulum tuum (vel bane famulam tuaiii) N. respicere digneris propitius, et lioc pabulum salis gustantem non diutius esurire permittas, quominus cibo expleatur coelesti; quatenus ti 42 Rilus servandus, cum episcopus baptizat. sit semper špiritu fervens, spe gaudens, tuo semper nomini serviens, et quem (ret quam) ad novae regenerationis lavacrum perduxisti, quae- sumus Domine, ut cum fidelibus tuis promissionum tuarum aeterna prae- mia consequi mereatur. Per Cliristum Dominum nostrum. i^. Amen. Posl haec , fado signo crucis in fronte baptizati, dictisque (ut supra pag. 18 . et 33.) ililis verbis: Et hoc signum crucis -J*, quod ros fronti ejus danms, tu, maledicte diabole, nunquam audeas violare. Per eumdem Cliristum Dominum nostrum. Amen. Mann (ul supra pag. 18. el 36.) super caput ejus imposita, dicil: O r e m u s. Aeternam ac justissimam pietatem tuam deprecor, Domine sa icte, Pater omnipotens, aeterne Deus, auctor luminis et veritatis, super hunc famulum tuum f • el liane famulam tuam) N., ut digneris illum £ vet illam) illuminare lumine intelligentiae tuae: munda eum (vel eam) et sancti- fica; da ei scientiam veram, ut dignus (vel digna) sit frui gratia bap- tismi tui, quem suscepit: teneat firmam speni, consilium rectum, doc- trinam sanctam, ut aptus (ret apta) sit ad retinendam gratiam baptismi tui. Per Cliristum Dominum nostrum. i^,. Amen. In baptismo anteni adultorum, praeter illa , quae supra nolata suni, quando supplentur omissa , haec mutari debent. Primum in exor- vismo: Audi maledicte satana (pag. 34 .), ubi dicitur Cbaliitaculum per- ficiat), dicatur, habitaculum perlecit Deindein exorcismo: Nec te latet ( pag. 37.), ubi dicitur C U 1 fiat), dicatur, ut fieret. II it ti s servandus, cum episcopus baptizat. 1. Si episcopus parvulos vel adultos baptizare voluerit, parantur et servantur omnia, ut superius de ordine baptismi dictum est, atque haec praeterea, quae infra notantur. 2. Adsint capellani, vel alii presbgteri et clerici, superpelliceis induti, qui ei assistant ac ministrent. 3. Ipse vero super rochetum (sive superpelliceum, si est regu- laris) accipiat albam, et cingulum, et štolam, et pluviale violacei coloris, ac mitram: atque it a paratus cugi ministris procedat ad bap¬ tismi ministerium. l)um inlerrogat: N. Quid petis ab ecclesia Dei? ne dum Benediclio fonlis baptismi. 45 javit reliquas interrogationes, sedet cum mitra * r cum vero exsufflat, dicendo: Exi ab eo immunde spiritus, surgit cum mitra. — Rursus sedet, cum signat catechumenum signo crucis in fronte et in pectore, vel dicit: Accipe siguum crucis <Š?c., et cum dicit orationes, quae praeccdunt, vel sequuntur benediclionem salis, surgit, deposita mitra, similiter cum ipsum sal benedicit. Cum autem sal benedidum immittit in os baptizandi, mitram accipit ac sedet. Cum vero legit exorcismos, et dum šaliva aures et nares catechumeni tangens dicit: Epliphefa, ac dum introducit eum in ecclesiam, stat cum mitra. Cum autem dicit: Čredo ni Deum patrem d Pater noster,. super catechumenum, stat sine mitra. Sed cum nornen quaerit et interrogat: N. Abrenuntias sa- tanae t et baptizandum oleo sacro in pectore, et inter scapulaš inun- git, sedet cum mitra; quo facto accipit štolam et pluviale album , et cum rursus interrogat de fide: Credis in Deum t£*c. Vis baptizari &c. et cum baptizat , ac clirismate verticem baptizati linit , cum dat ei vestem candidam, et candelam accensam, ac dicit: Vade in pace &*e., sedet cum mitra. Si autem pontifex quempiam a presbgtero jam catechizatum tantum baptizare voluerit, sic paratus vestibus albis incipiat, postguam ad baptisterium deventum puerit, dicens:Quo nomine vocaris t N. Kpiscopus interrogat: N. Credis m Deum Patrem omnipotentem d prosequitur usque in finem juxta ordinem baptismi , ut supra. Benedictio fontis baptismi extra sabbatumpasehae et pentecostes, cum aqua consecrata 11011 liabetur. i. Pi imum lavatur et mundatur vas baptisterii, deinde limpida aqua replefur. Tum sacerdos cum suis clericis, vel etiam aliis pres- bgleris, cruce et duobus cereis praecedentibus, a c thuribulo, et incenso, et cum vasculis chrismatis et olei catechumenorum descendit ad fonlem, et ibi, vel ant e alt ar e baptisterii, dicit litaniam ordinariatu, prout lia¬ betur infra post septem psalmos poenitentiales. 2. Et anteffi. Ut nos exaudire digneris 7 dicat, et secundo repe - f at sequentem versum : I t fontem istimi ad rcgencrandam tibi novam prolem benedicere'J-, et consecrare -J* digueris: Te rogamus, audi nos. 6 44 Benediclio fonlis baptismi. 3. Potest etiam dici litania brevior , ut in missali in sabbato sancto ; et dieto ultimo, Ky rie eleison. 4. Sacerdos dicat: Pater noster, et Čredo in Deum d*c., omnia dara voce: quibus finitis dicat: "Ur. Apud te, Domine, est fons vitae. R. Et in lumine tuo videbimus lumen.. V. Domine, exaudi orationem meam. 1^. Et clamor meus ad te veniat. y. Dominus vobiseum. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, adesto rnagnae pietatis tuae mysteriis, adesto sacramentis, et ad reereandos novos populos, quos tibi fons baptismatis parturit, spiritum adoptionis emitte: ut quod nostrae humi- litatis gerendum est ministerio, virtutis tuae impleatur effectu. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui tecuni vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. Amen. Exorcismus aquae. Exorcizo te, creatura aquae, per Deum vivum *J*, per Deum ve- rum *j*, per Deum sanctum *J*, per Deum, qui te in principio verbo separavit ab arida, cujus super te spiritus ferebatur, qui te de para- diso manare jussit. 3. Mic mami aquam dividat, et deinde de ea effundat extra mar - ffinem fontis versus quatuor orbis partes, prosequens: Et in quatuor fluminibus totam terram rigare praecepit: qui te in deserto amaram per lignum dulcem fecit atque potabilem; qui te de petra produxit, ut populum, quem ex Aegypto liberaverat, siti fati- gatum reerearet. Exorcizo te et per Jesum Chriftum Filium ejus uni- cum, Dominum nostrum, qui te in Cana Galilaeae, signo admirabili, sua potentia convertit in vinum: qui super te pedibus ambulavit, et a Jo- anne in Jordane in te baptizatus est: qui te una cum sanguine de latere suo produxit, et discipulis suis jussit, ut credentes baptizarent in te, dicens : Ite, docete ornnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti 5 ut efficiaris aqua sancta, aqua bene- Benediclio fontis baptismi. 45 dieta, aqua, quae lavat sordes, et mimdat peccata. Tibi igitur praecipio, omnis spiritus imiiiunde, omne phantasma, omne mendacium, eradicare, et eflugare ab liac creatura aquae, ut, qui in ipsa baptizandi erunt, fiat eis fons aquae salientis in vitam aeternam , regenerans eos Deo Patri, et Filio, et Spiritui Sancto, in nomine ejusdem Domini nostri Jesu Christi, qui venturus est judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem. Amen. O r e m u s. Domine sanete, Pater omnipotens, aeterne Deus, aquarum spiritu- aliuin sanctificator, te suppliciter deprecamur, ut ad lioc ministerium humilitatis nostrae respicere digneris, et super lias aquas abluendis et purificandis hominibus praeparatas, angelum sanctitatis emittas, quo peccatis vitae prioris ablutis, reatuque deterso, purum Sancto Spiritui liabitaculum regenerati effici mereantur. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate ejusdem Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. Amen. 6. Tune sufflet ter in aquam versus tres partes secundum kane figuram : deinde imponit incensum in thuribulo , et fontetn incensat. Postea infundens de oleo catechumenorum in aquam in modum crucis, citira voce dicit: Sanctificetur et foecundetur fons iste oleo salutis renascentibus ex eo in vitam aeternam, in nomine Pa *j* tris , et Fi -J* lii, et Spiritus *j* Sancti. i£. Amen. 7. Deinde infundit de chrismate , modo quo supra, dicens: Infusio chrismatis Domini Jesu Christi, et Spiritus Sancti Para- cliti, fiat in nomine sanctae Trinitatis. 1^,. Amen. 8. Postea accipit ambas ampullas dieti olei sancti et chrismatis . et de utroque simul in modum crucis infundendo, dicit: Commixtio chrismatis sanctificationis, et olei unctionis, et aquae baptismatis pariter fiat in nomine Pa *j* tris , et Fi *j* lii, et Spiritus -j* Sancti. Amen. 9. Tum deposita ampulla , dextera manu oleum sanctum ? et chrisma ihfusum miscet cum aqua } et spargit per totum fontem. Deinde medulla panis manum tergit, et si quis baptizandus est , eum baptizat , ut supra. Quod si neminem baptizat , statim manus abluat , et ablutio effundatur in sacrarium. 46 De sacramento confirmalionls. De Sacramento Coiifirmafloiiis. 1. IAcet solus episcopus sacramenti confirmafionis sit ordinarius minister, ideogue ritus illud conferendi ex ponlificali romano peti debeat , perutile tamen visum est, ea, quae a parochis circa id bene observanda erunt, liic apponere. 2 . Cum intellexerit parochus, vedle episcopum confirmafionis sacra- mentum in sua parochia administrare, monebit tempestive populum, euriK/ue pr o suppestu instituet de dipnitate, necessitate, utilitate, insti¬ tut ione , effectibus, ceremoniis, aliisque hujus sacramenti pertinentiis, ad captum suarum plebium disserendo. 3. Exhortabitur universos nondum confirmatos, ne Jianc istius pretiosi thesauri occasionem, quae quotidiana non est, neplipant', ad- jecta tamen monitione, ne quis iterato hoc sacramentum suscipere prae- sumat, nisi pravissinmm sacrilepii scelus committere velit, simulgue altendere debebit, ne quis excommunicatus , interdictus , vel pravi- oribus facinoribus alligatus , aut christianae fidei rudimentis non edoclus inperat se ad percipiendum hoc sacramentum, vel ad tenendum con- firmandum. 4. Monebit praecipue parochus pat resfamili« s, ut filios filiasgue ac domesticos suos ipsimet doceant orationem dominicam, salutatio- nem anpelicam, spmbolum fidei, mandata Dei et ecclesiae, et religua fidei rudimenta, eosque ad parochum prompte adducant, ab eo quoque, ejusgue cooperatoribus doclrinae christianae praeceptionibus erudiendos, et dilipenti instructione ad dipne suscipiendum confirmafionis sacramen¬ tum rile praeparandos. 5. Docebit eos, unum tantum patrinum in confirmatione šibi de- lipendum esse, et quidem ejusdem sexus, cujus est confirrnandus, hunc- que patrinum, času necessitatis excepto, alium esse deber e ab eo, a quo e baptismo susceptus fuerat nune confirrnandus. Item nullus, qui non sil confirmatus, polest esse in confirmatione patrinus, nec pater aut mater , maritus aut uxor. 6. Persuadebit eisdem, ut, guamvis non semper certam aetatem, et annos, quos vocanl diseretionis, in pueris expectare debeant ad hujus sacramenti susceplionem, nemo tamen ant e septennium, nisi ob speciales rationes , ad sacrum hoc dominimm sipillum sistatur. De sacramento confirmalionis. 47 7. Notificabit eisdem, neminem ad hoc sacramentum admissum iri, nisi a proprio parocho praesentelur, vel saltem de sufficienti in- structione, debila dispositione, a c completo septennio schedam sive lestimonium a parocho subscriplum, et personae confirmandae nomen exprimens, adferat. 8. Admonebit patrinos de effectibus et obligationibus, quas hujus muneris vi contrahent juxta decreta sacrosancti Concilii Tridentini el ecclesiae canones, eisgue indicabit, quod nullus praesentet episcopo , nisi unum aut duos confirmandos ; non plures, nisi aliter necessitas suadeat 9 arbitrio episcopi. 9. Praemoneantur eliam confirmandi a parocho , ut primae ma- nuurn impositioni intersint, et confirmati a templo non discedant, nisi benedictione accepla 9 quam episcopus posl omnium confirmationem dobit. Confirmandi deberent esse jejuni. Adulti deberent prius peccata con- fiteri, et postea confirmari ; vel saltem de mortalibus , si in ea incide- rinl , conterantur. 10. Unusquisque confirmandus portet lineam vittarn mundam, cmn qua ejus frons, postquam fuerit confirmatus, circumcingi queat, ne recens unctio defluat 9 aut deleatur. 11. Patrini cum devotione, reverentia et attentione sine rumore ac strepitu accedant ante episcopum confirmare volentem, teneantgue infantes in brachiis dexteris, vel manum dexteram absque chirotheca super humerum dexterum confirmandi ponant ; adulti vero ? seu alii majores ponant pedem suum super pedem dexterum patrini sui. 12. Confirmandi cum patrinis sic per ordinem ante episcopum dis - posili junctis manibus , et oculis modeste compositis , suo in loco con- sistant , et quieta mente episcopum expectent, cui ? dum accesseril, patrini nomina illorum , quos praesenlant y tempestive indicent y schedam supradictam exhibentes. 13. Accepto confirmalionis sacramento, frons confirmati per patri - num linea vitla munda ligetur, et confirmatus ducatur ad sacerdotem sl anteni vel sedentem penes pelvim aqua plenam, a quo linea vitta de - ponatur 9 et in aquam mittatur; frons confirmati vero lavetur, et aqua lotionis effundatur in sacrarium. 14. Parochus (saltem rurij teneat librum particularem, in quo singulis annis nomina confirmatorum annotet. 48 Ordo od recipiendum episcopum in canonica visitatione. Grdo ad recipiendum episcopum in canonica visitatione. /. Adventus episcopi pcirochiam aliquam visitaturi, et sacramen- tum confirmationis administraturi, pulsu campanarum significabitur, cle- rusque loči illius processionaliter ei obviam procedet, nisi episcopus or dinar erit, ut illum penes ecclesiam, vel aedes parochiales expectet. 2. Episcopus accedit ad ecclesiam, praecedente scholari juventute, et comitante clero, eique venienti decanus, aut illo absente, parochus loči, superpelliceo indutus, offert crucem osculandam, quam episcopus genu- fleams devote osculatur . 3. Cum episcopus intrat portam ecclesiae, decanus aut parochus loči episcopo offert aspersorium cum aqua benedicta, quo primo se ipsum, dein reliquum clerum, et fideles aspergit. 4. Tum idem sacerdos offert ei naviculam, alio sa cer dot e super¬ pelliceo induto thuribulum porrigente; episcopus imponit incensum, et stalim decanus aut loči parochus incensat episcopum, cooperto capite, more consueto. 5. Deinde procedunt ad oltar e majus ecclesiae, et ibi super fal- distorio, ante infimum gradum altaris p ar ato, procumbit, oratque epis¬ copus. Interim cantatur a choro vel clero responsorium sequens : Ordo ad recipiendum episcopum in canonica visitatione. 49 crescere in ple bem su am. Jf. Be- ii li, et te stamentum suum confir ma vit su- 6 . Dein decanus aut loči parochus, sfans in c ovnu episfolae alta ris, versus ad orantem , detecto capite caUtat : Tir. Protector noster aspice Deus. Et respice in faciern Clnisti tui. 50 Ordo ad recipiendum episcopum in canonica visitalione. ~)lr. Salvum fac servirni tulim. Deus meus sperantem in te. Mitte ei, Domine, auxilium de Sancto. Et de Sion tuere eum. Nihil proficiat inimicus in eo. ]^i. Et tilius iniquitatis non apponat nocere ei. Domine, exandi orationem meam. 1^,. Et clamor meus ad te veniat. Dominus vobiscum. I]>. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus humilium visitator, qui eos paterna dilectione consolaris: praetende societati nostrae gratiam tuam; ut per eos , in quibus ha- bitas, tuum in nobis sentiamus adventum. Per Christum Dominum nostrum. Amen. 7. His dictis decanus aut loči parochus cantat aliquam antipho- nam ei ;magis placcntem de sancto patrono ecclesiae cum versiculo de eodem sancto, et cum dicitur versiculus, surgens episcopus ascendit ad altare, illudque osculatur in medio , deinde pr očedit ad cornu epistolae, ubi stans, ad ipsum altare versus, cantat orationem de dieto sancto; qua finita ad medium altaris revertitur, ut inde populo solemniter be- nedicat. Quare accepta mitra formans pollice dexterae manus šibi sig- num crucis in peclore cantat: flf. Sit nomen Domini benedictum. Clero vel choro respondente: Ex boe, nune, et usque in saeculum. Deinde manu dextcra signans se signo crucis a fronte ad pec- fus, el a sinistro humero in dexterum, cantat: Y r . Adjutorium nostrum in nomine Domini. Respondente clero vel choro: i^. Qui fecit coelum et terram. Tum elevans a d coelum simul oculos el manus, hasque ante faciern iterum jungens cantat : Benedicat vos omnipotens Deus: et aecipiens manu sinistra baculum, vertensque se ad populum, dextera producil sig- num crucis super eum, primo ad lat us epistolae, secundo in medio ecclesiae, tertio ad latus evangelii, simul dicens: Panter, et Fi -j- lius, et Spiritus *J* Sanctus. Resp. Amen. 8. Postea episcopus prosequitur officium suum, ut in pontificali Ordo ministrandi sacramentum poenitenliae. 51 romana: peractis autem omnibus, quae in ecclesia per agenda er ant, et administrato confirmationis sacramento, se confert ud aedes paro- chiales, ibujue de reliquis inquirit. 9. Immodica et diuturna convivia, ha c occasione nonnunguam fieri solita, episcopus non expetit, imo plane interdicit, quia parocfm inutiles creare solent sumptus, et nimium temporis absumunt, gravio- ribus visitationis negotiis impendendi. 10. Peracta demum visitatione illius loči, et omnibus expeditis, cum discedere voluerit episcopus, in suo habilu communi accedit ad ecclesiam, et peractis ibi precibus praescriptis, sub pulsu campanarum prosequitur iter; decanus autem p er omnes sui decanalis districtus pa- rochias eumdem comitatur , nisi aliter ah episcopo statutum fuerit. ffrtlo ministranti! ^acramenftian JPoenitentlae. /. Sacerdos habens potestatem absolvendi vel ordinariata , vel delegatom, hujus sacramenti doctrinam omnem, et alia ad ejus vedam administrationem necessaria rede nosse studeat ex probatis audoribus, praesertim e catechismo romano, et prudenti consilio peritorum ; ad audiendam vero confessionem vocatus, promptum, facilemque se prae- beat: a c priusquam ad audiendum accedat,. si tempus suppetat, ad koc ministerium rede, sandeque obeundum, divinum auxilium piis precibus implorabit. 2. In ecclesia, non autem in privatis aedibus, confessiones audiat, nisi ex causa rationabili, quae cum incident, studeat tamen id decenti ac patenti loco praestare : confessiones autem foeminarum, nunquam domi in cubiculo, neque etiam in sacristia, vel in ecclesia extra sedem confessionalem, vel in confessionali e conspedu anteriori confessarii, sed a latere poenitentis, et nonnisi crate interposita excipiat, nisi quis ob graves rationes, Ordinario exponendas, speciali gaudeat ab hac lege exceptione. 3. Habeat in ecclesia sedem confessionalem, in qua indutus super- pelliceo et stola violacei coloris cum biretlo sacras confessiones excipiat, quae sedes patenti, conspicuo et apto ecclesiae loco posita, crate per- forata inter poenitentem et sacerdotem sit instruda. 7 * 52 Ordo ministrantli sacramentum poenitentiae. 4. Poenitens ftexis genibus signo crucis se muniat, et confestim benedictionem a confessario koc modo petat; Benedicite reverende pater A'c. 3cf) biffe Sure £ocf)tvurben um ben Profim, duhovni Ozhe! sa fveti fjeitigcn ©egett/ barnif tcfj metne ©un* sliegen, de fe fvojih grehov prav beti recf )t unb »olljfdnbig beicf)ten moge. in zliifio fpovem. 5. Quam ubi confešsarius eiaem koc modo impertivit: Dominus sit in corde tuo, et in labiis tuis, vit digne et competen- ter confitearis peccata tua, in nomine Patris -j*, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. 6 . Poenitens confessionem generalem latina vel vulgari lingua di - c (d, scilicet: Confiteor Deo &’c. Sef) arnter funbiger iOtcnfcfj betcf)fc unb I Jeft ubogi grefhnik fe fpovem befenne ©vft bem 5ttlmčicf)tigen u. f. iv- | Bogu vfigamogozhnimu i. t. d. Vel saltem utatur his verbis: Confiteor Deo omnipotenti, et tibi pater. Peccata sua exinde confileatur , adjutante. quotiescunque opus fuerit . sacerdote. 7. Confessione patienter et attente nudita, sacerdos perpendens peccatorum , quae Ule admisit, magnitudinem et multitudinem , pro corum gravitate ac poenitentis conditione, opportunas correptiones ac monitiones, prout opus esse vider it, paterna charitate adhibebit, eum- que ad dolorem et contritionem efjicacibus verbis adducere conabitur; atque ad vitarn emendandam, ac melius instituendam inducet, reme- diaque peccatorum tradet. 8. Postremo salutarem ac convenientem satisf actionem, quantum spiritus et prudentia suggesserit, injungat, habita ratione status, con- ditionis , sexus et aetatis, et item dispositionis poenitentium; et si poe- nilentem rite dispositum, nec aliqua censura , vel času reservato inno- datum r ep er er it, eum absolvat. Si autem poenitens aliqua censura, vel času Sedi Apostolicae, aut Ordinario suo reservato sit ligatus, a quo sacerdos non possit absolvere , non absolvat, nisi prius obtenta fa- cultate a superiore. Absolutionis Forma. 9 . Cum igitur poenitentem absolvere volueril, injuncta ei prius . d ab eo apceptata salutari poenitentia, primo dicit: Ordo ministrandi sacramentum poenitenliae. 55 Misereatur tui omnipotens Deus, et dimissis peccatis tuis perducat te ad vitam aeternam. Amen. 10. Deinde dextera versus poenitentem elevata, dicil: Indulgentiam, absolutionem, et remissionem peccatorum tuorum tribuat tibi omnipotens et misericors Dominus. Amen. Dominus noster Jesus Christus te absolvat, et ego auctoritate ipsius te absolvo ab omili vinculo excommunicationis, suspensionis, et inter- dicti, in quantum possum, et tu indiges. Deinde, ego te absolvo a peccatis tuis, in nomine Patris *J*, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. Si poenitens sit laicus, omittitur verbum: suspensionis. Passio Domini nostri Jesu Christi, merita beatae Mariae Virginis, et omnium sanctorum, quidquid boni feceris, et mali sustinueris, sint tibi in remissionem peccatorum, augmentum gratiae, et praemium vitae aeternae. Amen. 11. In confessionibus autem frequenlioribus et brevioribus omitti potest: Misereatur &‘c.; el satis erit dicere: Dominus noster Jesus Chri¬ stus &c. , ut supra, usque ad illud: Passio Domini nostri &'c. 12. Urgente vero aliqua gravi necessitate in periculo mortis, bre- nter dicere poterit: Ego te absolvo ab omnibus censuris et peccatis, in nomine Patris -J*, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. Cessat enim in periculo mortis. omnis reservatio; sed poenitens prius, si potest f cui debet , satisfaciat. 13. Si vero periculum evaserit, et aliqua ratione superiori, a quo alias esset absolvendus, se sistere teneatur, cum primum poterit , coram eo se sistat, quidquid debet, praestiturus. 14. It etn, si periculum mortis immineat, approbatusque desit con- fessarius, quilibet sacerdos potest a quibuscunque censuris et peccatis absolvere. 15. Quodsi inf er confitendum, vel etiam antequam incipiat conft- teri, vox et loquela aegrum deficiant, nutibus et signis conetur, quoad ejus fieri poterit, peccata poenitentis cognoscere, quibus utcunque, vel in genere , vel in specie cognitis, vel etiam, si confitendi desiderium sive per se, sive per alios ostenderit, absolvendus est. 54 De modo absolvendi a suspensione , vel ab interdicto &c. De modo absolvendi a suspensione, vel ab inter¬ dicto extra vel intra sacramentalem confessionem ; et dispensandi super irregularitate. 1 . Si sacer doti sit commissa facultas absolvendi aliquem a suspen¬ sione vel interdicto, (/uamvis nulla verba sint praecipue determinata, uti poterit hac formula: Poenitens dicat : Confiteor Deo &'c. Sacerdos: Misereatur tui <&*c. Indulgentiam d’c. Auctoritate mihi ab N. tradita, ego absolvo te a vinculo suspen- sionis ( vel interdicti), quam ( vel quod) propter tale factimi ( vel talem causamj incurristi C$eu incurrisse declaratus es), in nomine Patris -J*, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. 2. Si vero confessario , sive in foro conscientiae , sive extra , dala est potestas dispensandi super irregularitate , tune postquam ab¬ solvent a peccatis, addat consequenter: Et eadem auctoritate dispenso tecnin super irregularitate ( vet irre- gularitatibus, si sint plures ), in quam [vel in quas) ob talem causam C ob tales causas, eas exprimendo ) incurristi, et habilem te reddo, et restituo te executioni ordinum et officiorum tuorum, in nomine Pa¬ tris *f*, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. 3. Si nullum liabet ordinem, dicatur: Habilem reddo te ad om- nes ordines suscipiendos, vel etiam ad alia, juxta tenor eni mandati. 4. Ouod si necesse sit, titulum beneficii restituere, et fructus male percepios condonare, subjungat: et restituo tibi titulum [seu titu- los) beneficii ( sewbeneficiorum), et condono tibi fructus male perceptos. In nomine Patris -j*, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. •5. Advertat autem sacerdos, ne ullo modo in Us facultatis sme terminos excedat. Ordo excipiendi professionem fidei ab lis, qui ab haeresi ant schismate convertuntur. /. Haeretici et schismatici ad ecclesiam sanclam, catholicam et apostolicam redeuntes tenentur (praevia (amen in fide catholica suffi- cienti instructione) puhlice kaeresim vel schisma abjurare, et hoc rediš- Professio fidei. OD sime fit emittendo fidei catholicae professionem, a sacrosancta Sgnodo Tridentina juxta exemplar Pii IV. Rom. Pontif. editam. 2. Hujusmodi abjuratio , et reconciliatio extra ss. missae sacrificium est peragenda , et nisi aliqua causa aliter suadeat, prope fores ecclesiae. 3. Sacerdos igitur schismalicum vet kaereticum, (jut ud, sirnim urtius sanctae et catholicae ecclesiae redire corde el animo sincero cupit , reconciliare volens , habensque facultatem a schismate vel ab /um esi absol- eendi ab episcopo šibi concessam, pluviali , vel saltem superpelliceo indutus el stola violacei coloris, coram imagine crucifixi , posita inter duos cereos accensos in mensa linteo mundo cooperta , divinum auxilmm super recon- eiliandum ante se geneflexum implorabit, dicem: V- Adjutorium nostrum in nomine Domini. FjK Qui fecit coelum et temun. V- Domine, exaudi orationem meam. R>. Et clamor meus ad te veniat. > Dominus vobiscum. lp Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Domine Jesu Christe, qui ovem in montibus aberrantem tuis bumeris sublevatam ad ovile unum, quod instituisti, atque ad usque saeculi lmjus finem, veluti firmum salutis obtinendae navigium custodire promisisti, mise- ricorditer portare dignatus es, eoncede propitius: ut haecanima, quam mira suavisque tua providentia ad veritatis agnitionem, dispulsis multimodis errorum tenebris, direxit, in fide vera firmetur, ac regni tui eoelestis par- ticeps reddatur. Per Dominum nostrum Jesum Christum. 1^. Amen. 4. Poslea sacerdos vertens se ad reconciliandum , sedemgue super sellam šibi par atam capite oper to ? eum alloc/uitur blandis verbis , el prae- sentibus duobus testibus eum interrogat de fide, dicens: Sacerdos: SSfteiit @ol)n (?Dleine £od)* ter) in Cfmfhtš bem Jperrn! e£ (euer) (Dein) frepcr unD ernjter 5BUIe, in Die urfprunglid)e erjte, unb in allen 3eit* laufcn jtefč <£ine unD Diefel&e geDIieDene, »on £i)rijtuč eingefe^te, unD rcie feine ^Braut Defekte, 6‘at^olifc^e ^ircfie ein= autrcfcn ? Diejj 3f)r (euer) (t>ein) front* nter SžBiUe, fo fprecf>en (£ie (fprcdjef) (fpeicl)): 3«. Ktbaren unb utt* Jed I. terdno verujem in Tpos- narn vTe in Tleherno, kar je sapopa- deno v 1 verilu, ki ga Tveta RimTka zerkev ima, in užili; namrezh: Verujem v 1 eniga Tamiga Boga, Ozheta vdgamogozhniga, dvarnika nebeT in seinlje, vlili vidnih in ne- Professio fidei. 57 ftcf>t6arcn Singe; unD an (Binen £crrn Sefuš Cljrifhtč, Dctt eingefmrnen ©ofjtt ©otfcd, Det' aud Dem S3afcr »on ©mig* fcit geborett, ©ott »ott ©otf, £td)t Dom £id)te, mafjrer ©oft pom maljren ©oft; geseugt unD ntcdf gcmadjt, urtD einerlep SBefert mit Dem SSafer ijl, Durcf) Deit alfe Singe gemacf)f morDen ftnD. Set* megen unč SOtenfcf)en, ttnD um um fereš #eileč millen pom £imme[ Ijerab* gefiiegen tff, Durcf) Dett fjeiligen ©etjt auč ŠJlaria Der Sungfrau ^(etfcf) an ftd) genommen Dat, unD 9Jtenfd) gemorDen i(t. Ser aud) fur und unfcr 93onftuš 93ilafuč gefreustget morDen, gefitten fjat, unD bcgra&en morDen iji Ser am brit* ten Sage laut Der fjetfigen ©cf>rtff aufc erjlanDen, unD in Deit ^)immel aufge= faf)ren ijt, mo er jtfcf sur fKedjfen Deš 23ater$, unD mieDer fotnmen mirD, mit £)crrltd)fett su ridjfett Die £e6enDigen unD Die Sobtcn, Deden šftetdjč fein ©nDe fepn mirD. Sef) glau&e auefj an Den fjetfigen, fjerr* fdjenben, unD feDenDig macf)cnDen ©eifl, Der pont SSafer unD ©of)ne aučgefjet, Der mit Dem SSafer unD ©oljne sugfeicf) ange6etf)et unD pcrfjerrfidjet mirD, Der Durcfj Die 9>ropfjefett gcreDet (jat. Sd) glauDc auefj eitte einige, (jetfige, čaffjolifcpe unD apoftolifcfje fiftrcfje. Sd) Defenne cine Saufe sur SSergeDung Der ©unDcn, unD ermarte Die ^fuferfiefjung Der SoDfen, unD ein £cf>en Der sufiinf? tigen 3eif. Sfnten. !Sie apojiolifcjjen unD fircfjlicfjen Ue6er= fieferungen, unD Die ubrigen ©cbrdud;e vidnih rezhi. In v 1 eniga Gofpoda Jesufa Kridufa, Sinu boshjiga edi- norojeniga; kteri je rojen is Ozheta od vekomej, in je Bog is Boga, luzh is lužiti, pravi Bog is praviga Boga; kteri je rojen in ne uftvar- jen; kteri je s’ Ozhetam vred eni- ga bitdva; po kterim fo udvarjene vfe rezhi. Kteri je savolj naf zhlo- vekov, in savolj nafhiga svelizhanja prifhel is nebef, in je po fvetim Duhu is Marije Devize mefo naf e vsel, in je zhlovek podal. Kteri je hil tudi krishan sa naf pod Ponzi- jem Pilatam, je terpel, in je bil v 1 grob poloshen. In je tretji dan vdal po fvetim pifrnu; in je gori fhel v’ nebefa, in fedi na defnizi Ozheta; in bo fpet prifhel s’ zliadjo fodit sliive in mertve; in njegoviga kraljedva ne ho konez. Verujem tudi v’ fvetiga Duha, Go¬ fpoda in oshivljavza, kteri is Ozheta in Sina is-haja; kteriga tudi, ka¬ kor Ozheta in Sina, molimo in zha- dimo, kteri je po prerokih govoril. Verujem tudi v’ eno, fveto , ka- tolfhko in apodolfko zerkev. Spos- nam eni kerd k’ odpufhenju grehov, in zliakam vdajenja mertvih, in pri- hodnjiga shivljenja. Amen. Apodolfke in zerkvene isrozhila, in druo-e fheo-e in ukasila ravno 58 Professio fidei. unb Slnorbnungen berfelben Štirne ncp nte td) auf baž fejlejte cm, unb &altc fte. £ben fo neljnte td) bic (jeilige CScf>rift nad) jlcnem ©tnnc an, bcn bie ^etligc Hutter, E>te Širclje gefjalten fyat, unb fcdlt, t»eld)er ež gufte&et, itbcr ben map ren ©inn unb bie 9lužlegung betr l)eilb gen ©cjjrift ju «rtf>etfcn; id) t»et’be fte aucf) nie anberž, ali? nad) ber uberein* jfrmmenben £ef)re ber fjeiligen SSdter an= neumen unb erfldren. 3d) befenne aud), bajj ež roaljrljaftig unb etgentlid) fteben ©aframenfe bež neuen 0efepež gtbf, t»cld)e »on 3efuž Cljrtfhtž unfernt £>mn cingefepf, unb Sum £eile bež ntcnfd)lid)en 0efd)lecf)s tež, obtoof)l nid)t alle einem jeben 93ten= fd)en, not^toenbig ftttb, ndl)tn(tcf): bie Saufe, bie girmung, baž ©aframcnt bež Šlltarž, bie SSujfe, bie lepte £)elung, bie $>wftenueifje, unb bie ©Ije; unb bajt fte bie 0nabe »erlei^en, unb baf auž iljnen bie Saufe, ^innuttg unb $h'ieften»etf)e of)tte 0ottežraub nid)t nhe* berljoljfč tuerben lonnen. Slucf) bie angenonunenen unb gutge= beifjenen 0ebt’ducf)e ber fatf)olifd)en &'tr= d)c bep ber feperticfjen SSemaltung aller obgcnannfen ©aframente neljnte icl) an, unb l)eife fte gttf. 2lllež unb jebež, toaž »on ber (Eeb* fitnbc, unb »on ber šKedjffeutigung bež ©tinberž in ber l)ocf)l)eiligen Sribcnfb nifeften ©pnobe beftintmt unb errldrf toerben ijt, ttcfmte id) an, unb glaube ež. 0feid)fallž bclenne id), bafj in ber tiiie zerkve prav refnizlino poterdim in rprejinem. Ravno tako poterdim fveto pifmo po tillim pomenu, ki ga je terdila in ga terdi fveta mati zerkev, kteri gre pravi pomen in raslaganje fve- tih pifem rasfojevati; tudi ne bom fvetiga pifma nikoli drugazhi, ka¬ kor po enoglafnim uku zerkvenih ozliakov jemal in raslagal. Sposnam tudi, de je refnizlino, in prav sa prav fedem sakramentov nove poliave, kteri fo od Jesufa Kriliufa Gofpoda nafhiga poliavljeni, in k 1 svelizhanju zliloveflikiga rodu, defiravno ne vli flednjimu zhloveku, potrebni, namrezh: Keril, birma , refhnje telo, pokora, poflednje olje, maflinikovo pofvezlievanje in sakon; in de sakramenti gnado dele, in de fe smed njih keril, birma, in mafhni- kovo pofvezlievanje vezli ko enkrat bres boshjiga ropa prejeti ne mo¬ rejo. Tudi fhege, ktere fo per ozhit- nim delenji vfih imenovanih sakra¬ mentov od katolfhke zerkve fpre- jete in poterjene, fprejmem in po¬ terdim. Vfe in fleherno , kar je bilo od is- virniga greha in opravizhenja grefh- nika v’ vifoko fvetim Tridentinfkim sboru odlozheno in odkasano, fprej¬ mem in poterdim. Po enako fposnam, de fe per Professio fitlei. 59 beftigm Sfleffe ©ott ein roabreč, eigcnf? ItcbeS unb ucrfobncnbeS ,£>pfer fitr t>te gebenbtgcn unb šŠerfiorbenen bargebracbt mirb, unb bajj in Dem aUcr()ei(tgj!en 2llfar6=©aFramente mabrbaft, roirtlidj unb mefentlidj fcp ber £etb unb bač £3lut, jugletcb mit ber ©eele unb ©ott* 5>eit unfereš $errn 3efu£ ©^rijtuž, unb bafj eine 33ern>anblung ber ganjen fenbetf beč 23rote£ in ben £etb, unb ber ganjen SBefenbctf be6 SSSeineš in bae 35(ut gefcbebe, roelcbe 23erroanbhtng bie fatjjolifdje ^ircf)c bie Sranšfubjtantia* fion, bač ijt, bie ganjlicbe SSermanb? lutig einer SSBcfenfteit in bie anbere nennt. 3d) befenne ebenfalB, bajj unfer jeber ©ejialf aUcin ber gonje unb unjertljeifte ©fjrijiuč unb bač roa&re ©aframent genojfen merbe. • SSefjarrlicft gfoube tcb, bafj ein geg* feuer tji, unb bafj ben batin 6eftnblicf)en ©eelen burcf) bie$urfnfte ber©ldubigen gc&olfen merbe; bajj aucf> bie «£)eiligen, melcf)e mit (£f)riftu^ regieren, ju »er* efjren unb anjuntfen ftnb, bajj fte f8it* ten fur un$ ©oft barbringen , unb bajj if)re 0 f teliquien in ©Jjrcn geljalten roer= ben fotlen. Hiterfcf)utterficf)befjaupte iti), bajjman bie £3i(bnijfe ©Ijrtjii, unb ber jungfrau* hcfjen ©ottešgebaljrerinn, fo mie aucf) anberer £eiltgen boben unb befjalteit, unb tf)nen bie fcbulbige ©fjrerbietljung crmetjen foU. 2(ucb bcfraftige icf), bajj ©l)nffu6 in ber &ircf)e bie SJlac^t Slblajfe ju erf&eb let G jurucfgelaffen (jat, unb bafj ber fveti mafhi prava in fpravna dari¬ tev sa shive in mertve opravljaj in de je v 1 prefvetim sakramentu refhnjiga teleta pravo, refnizhno in bitftno telo in kri s’ dufho in boshjo natoro Gofpoda nafhiga Je- sufa Kriftufa, in de le vfebitftvo kruha fpremeni v’ telo, in vfe bitltvo vina v’ kri, ktero fpremembo katolfhka zerkev prebitftvenje imenuje. Tudi fposnam, de fe pod vfako podobo pofebej vef in zeli Kriftuf, in pravi sakrament prejme. Stanovitno verujem, de fo vize, in de dufhe, ki fo ondi perderslie- vane, po profhnjah vernikov pomozh dobivajo j ravno tako tudi, de nam gre fvetnike, ki s’ Kriftufam vred kraljujejo , zhaftiti, in na pomozh klizati, in de oni per Bogu sa naf molitve opravljajo, in de nam gre njih fvetinje zhaftiti. Prav refnizhno terdim, de nam gre podobe Kriftufa, in boshje po- rodnize, vfelej devize, kakor tudi drugih fvetniko v imeti in obdershati, in jim fpodobno zhaft in fpofhtova- nje fkasovati. Poterdim tudi, de je Kriftuf v’ zerkvi oblaft sapuftil odpuftike deliti, in de je kriftjanfkimu Ijudftvu pray 8 * GO Professio fiilei. ©ebraucfp Derfelben Dem cl)rijtlicf)en SSolFe iiberauč (jetlfam Mi. £>ie ijeiltge fatf)olifcf)e unD apojfoltfdje romtfcfje Širclje erfenne id) alč Die Sfltut* ter unD geljreriim atler anDern Sftrdjert: auef) gelobe unD fcfjnmre idj Dem remi- fc^en 93apfte, ah? DemSftacljfolger Deš |)et; ligen 2lpoftelfurjten ^efruč, unD alš Dem ©tattfpalter Sefu Clprijli, malpreu ©e* fjorfam. 21ufgfetcf)e 3©etfe neljmetcf) ungejtuei; felt„an, unD befenne alleč llebrige, tuas? »on Den fpeiligen ^ircfpengefepen, unD »on Den aUgemetnen $ircl)en»erfammlun' gen, unD »orsiiglicf) »on Der fjoc^eiligen SriDentinifcf)en ©pnoDe »orgefragen, enffcpteben unD erfldrt roorDen tfi, unD sugleicf) »erbamme, »ermerfe, unD »er= banne id) alle Srrtfjumer unD 3?e|erepen, Die »on Der &'ircf)e »erDammt, »ermorfen unD »erbannt ftnD. S)iefen i»af)ren fatf)oltfcf)cit ©lattben, ctuffer lucldpcm tRiemanD feiig merDen fanti, Den id) gegemuartig frepnnllig be; fenne, unD lualprfpafhg (palte, eben&en- felDcn mili icf> aud) rcitt unD unocrlc^t bič jum lefctcn £>aud)e meineč £cbetič auf Dač ffanDfpaftcfie mit ©ofteč £>iilfe Ipalten unD befenneti, unD fo »iel id) fann, @orge tragen, Daf? er »on nteM nen Unfergebenen, oDer »on Denjenigcn, Dcren £)bforgc mir in meinem 2lmte ob; liegen ivirD, gefpalten, gcleJjrt unD »er* fiinDet merbe. Stefcč allcč »erfprcdje, gelobe, unD fdjtpore id), koriftno, delene odpuftike sadobi- vati. Sveto katolfhko in apoliolfko Rim- fko zerkev fposnam sa mater in uzhe- nizo vlili zerkva; in Rimrkimu pa- peshu, nafledniku fvetiga Petra, perviga med apolielni, in nameliniku Jesufa Krillufa, obljubim in perfe- shem pravo pokorfbino. Po enako nedvomlivo poterdim in fposnam vfe drugo, kar je bilo v’ fvetih zerkvenih polfavah, in v’ ve- foljnih sborih, in fofebno v’ vifoko fvetim Tridentinfkim sboru uzheno, odlozheno, in odkasano 5 in ob enim tudi preklizhem, savershem in pre¬ kolnem vfe smote, in vfe krivo- verliva, kijih je zerkev preklizala, savergla, in preklela. To pravo katolfhko vero, bres ktere nihzhe ne more svelizhan biti, ktero sdaj proliovoljno fposnam , in refnizhno terdim, ravno to vero I10- zhem s’ boshjo pomozhjo zelo in zhifto do sad nji ga sdihljeja fvojiga slavljenja prav llanovitno terditi in fposnovati, in po fvoji mozhi fker- beti, de jo bodo moji podloshni, ali ti Iti, ki bo nad njimi zhuti mene sadevalo, terdili, uzhili, in osnano- vali. Vfe to obljubim, saterdim in per- feshem, Professio fidei. (ji Mox ambas manus extensas , digitis non disjunctis , ponit super libram evangeliorum, quem sacerdos ante se apertum tenet , dicens: fo maljr mir ©oft ^elfc, unb biefc ^ei= I kakor ref naj mi Bog pomaga, iigen ©oangelien. | in ti fveti evangelii. „V’ sazhetku je bila Befeda, in Befeda je bila per Bogu, in Bog je bila Befeda.^ „!3m 51nfange mar bač SBorf, unb baš SBorf mar bet; ©oft, unb ©oft mar baš SBort." 6. Post recitatam clara voce professionem fidei , sacerdos pro facultate šibi commissa haereticum vel schismaticum absolvat ab excom- municationis vinculo in foro exteriori , dicens: Dominus noster Jesus Christus te absolvat, et ego auctoritate ip- sius et sanctissimi nostri Papae [vet reverendissimi Episcopi) N. mibi commissa, absolvo te a vinculo excommunicationis, in quam incurristi ( ret incurrisse declaratus es) propter liaeresim ( cel scliisma, vel tale factum), et restituo te communioni et unitati fidelium, et sanctis sacra- mentis ecclesiae, in nomine Patris -j*, et Filii, et Spiritus Sancti. 7. Postguam sacerdos monuerit poenitentem , absolutionem ac - ceplam non se extendere ad peccata , sed solum ad excotnmunicalionem f qua fuit ab ecclesia segregatus ob haeresim , schisma , vel tale factum , seguentia vel similia prof er at: Ser oon ©oft cjegebene ©laube ijt alleitt ber maljre, ijt eine ©abe ©offeS; €f)rijtuč ber gbttlicbe #eilanb f;af bie* fen ©lauben, biefeš fein ©oangelium, feine 2ef;ren, S&eifungen, unb £>eilč* anftalfen bent $ktruš unb feinen 2fpo= jfeln, unb fur bie fommenben Beifen tbren ^a^folgern burcf) eine ununter* bronene 0teif>e ber S3ifcf>ofe anoerfrauf. Siefer ©laube bleibt alle^eit bač llnfer* pfanb ber ©eligfeit. 2ieber Gruber (liebe ©cf>mejfer)in©f)rijlu^ bem^)errn! ©el)en ©ie (cjeljef) (gef)e) nun ein in bie ©e* mcinfcfjaft ber ^)eiligen im £immel unb «uf ©rbcn, mit bem reblic&en Snffc&lufje, Od Boga dana vera je edina prava vera, je dar boshji; Kriftuf, bosbji Svelizhar, je to vero, ta fvoj evangeli, fvoje nauke, sapovedi in svelizhanfke naprave Petru in Tvo¬ jim apollelnam, in sa prihodnje zliafe njih naflednjikam , po nepretergani verfti fJikofov isrozhil. Ta vera oha- ne ven in ven safiava svelizhanja. Ljubi brat (ljuba felira) v’ Kriftufu Gofpodu! dopite (ftopi) tedaj v’ sveso fvetnikov v’ nebelih in na sernlji, s ? pofhtenim fklepam, kakor kri lij an shiveti in umreti. V’ imenu Boga Ozheta, Sinu -j* in fvetiga Duha. Mir Gofpodov bodi in ofiani s 1 nami vfelej. Amen. ale ©b# ju Icbcn unb ju jtcrben. 3m sftabmen ©ott Dež 23aterč, beč ©ob' iteč f, unb bcč (jeittgeri ©eifteč. Ser gricbe fet; unb blctbe bet) unč allejett. 2(men. 8. Sequitur confessio sacramentalis, pro opportunitate et dispo- sitione poenilentis, necessario ante communionem sacram. 9. Sacerdos actum abjurationis in libro parochiali ad futuram rei memoriam a dno tet, postquam illum subscripserint rečena conversus (qui si scribere nescit, fiat de ejus imperitia scribendi menilo ), et testes, et ipse sacerdos. 10. In foro autern interiori confessarius habens facultatem absol- vendi excommunicatum , absolvat juxta formam communem supra prae- scriptam in absolutione sacramentali, pag. 52. Nro. 9. čp 10. 11. Ut clerus dioeceseos ad manus liabeat etiarn formulam leti¬ nam professionis fidei catholivae, a Pio IV. Ponlifiee maxirno editam , kane quoque hic adjungere visum est. Formula professionis fidei catholicae. Ego N. firma lide čredo et profiteor omnia et singula, quae con- tinentur in svmbolo fidei, (juo sancta romana ecclesia utitur; videlicet: Čredo in unum Deum, Patrem omnipotentem, faetorem coeli et terrae, visibilium omniimi, et invisibilium. Et in unum Dominum Jesum Chri- sturn, Filium Dei unigenitum, et ex Patre natum ante omnia saecula, Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero: genitum non faetum, consubstantialem Patri, per quem omnia faeta sunt. Qui propter nos homines, et propter nostram salutem descendit de coelis, et incarnatus est de Špiritu Sancto ex Maria Virgine, et bomo faetus est. Crucifixus etiarn pro nobis sub Pontio Pilato, passus et sepultus est. Et resurrexit tertia die secundum seripturas: et ascendit in coe- lum, sedet ad dexteram Patris: et iterum venturus est cuin gloria judi- care vivos et mortuos, cujus regni non erit finis. Et in Spiritum Sanc- tum, Dominum et vivificantem, qui ex Patre Filioque procedit, qui cum Patre et Filio simul adoratur, et conglorificatur, qui iocutus est per prophetas. Et unam, sanctam, catholicam, et apostolicam ecclesiam. Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum: et exspecto resur- rectionem mortuorum, et vitam venturi saeculi. Amen. Profes si o fictfi. 63 Apostolicas, et ecclesiasticas traditiones, reliquasque ejusdem eccle- siae observationes et constitutiones firmissime admitto et amplector. Item sacram scripturam juxta eum sensum, quem tenuit et tenet sancta mater ecclesia, cujus est judicare de vero sensu et interpretatione sa- crarum scripturarum, admitto: nec eam unquam nisi juxta unanimem consensum patrum accipiam et interpretabor. Profiteor quoque, septem esse vere ac proprie sacramenta novae legis, a Jesu Christo Domino nostro instituta, atque ad salutem humani generis , licet non omnia singulis, necessaria, scilicet: Baptismum, Confirmationem, Eucharistiam, Poenitentiam, Extremam Unctionem, Ordinem, et Matrimonium 5 illaque conferre gratiam, et ex his Baptismum, Confirmationem, et Ordinem sine sacrilegio reiterari non posse. Receptos quoque, et approbatos ecclesiae catholicae ritus in supradictorum omnium sacramentorum so- lemni administratione recipio et admitto. Omnia et singula, quae de peccato originali, et de justificatione in sacrosancta Svnodo Tridentina definita et declarata fuerunt, amplector et recipio. Profiteor pariter, in missa ofierri Deo verum et propitiatorium sacrificium pro vivis et defunc- tis, atque in sanctissimo Eucharistiae sacramento esse vere, realiter et substantialiter corpus et sanguinem, una ciun anima et divinitate Domini nostri Jesu Christi, fierique conversionem totius substantiae pa- nis in corpus, et totius substantiae vini in sanguinem, quam conver¬ sionem catholica ecclesia transsubstantiationem appellat. Fateor etiam, sub altera tantum specie totum atque integrum Christum, verumque sa- cramentum sumi. Constanter teneo, purgatorium esse, animasque ibi detentas fidelium sulFragiis juvari. Similiter et sanctos una cum Christo regnantes venerandos atque invocandos esse, eosque orationes Deo pro nobis offerre, atque eorum reliquias esse venerandas. Firmissime assero , imagines Christi, ac Deiparae semper virginis, nec non alio- rum sanctorum liabendas et retinendas esse, ac eis debitum honorem, ac venerationem impertiendam. Indulgentiarum etiam potestatem a Christo in ecclesia relictam fuisse, illarumque usum christiano populo maxime salutarem esse affirmo. Sanctam, catholicam, et apostolicam romanam ecclesiam, omnium ecclesiarum matrem et magistram agnosco: romanoque Pontifici, heati Petri apostolorum principis successori, ac Jesu Christi vicario, veram obedientiam spondeo ac juro. Caetera item omnia a sacris canonibus, et oecumenicis conciliis, ac praecipue a sa¬ crosancta Synodo Tridentina tradita, definita, et declarata, indubitanter De sanctissimo Eucharistiae sacramento. (i 4 recipio atque profiteor, simulque contraria omnia, atque haereses quas- cunque ab ecclesia damnatas, et rejectas, et anathematizatas, ego pa- riter damno, rejicio, et anatliematizo. Hanc veram catholicam fidem, extra quam nemo salvus esse poterit, quam in praesenti sponte profiteor, et veraciter teneo, eandem integram et inviolatam usque ad extrennim vitae spiritum constantissime (Deo adjuvante) retinere, et confiteri, atqne a meis subditis, vel illis, quorum cura ad me in munere meo spectabit, teneri, doceri, et praedicari, quantum in me erit, curaturuin, ego idem N. spondeo, voveo ac juro: Sic me Deus adjuvet, et haec sancta Dei evangelia. De sanctissimo Eucharistiae Sacramento. 1. Omnibus quidem ecclesicie catholicae sacramentis religiose sanc- teque tractandis magna ac diligens cura adhibenda est; sed praecipue in administrando ac suscijriendo sanctissimae Eucharistiae sacramento, quo nihil dignius, nihil sanctius et admirabilius habet ecclesia Dei , cum in eo contineatur praecipuum et maximum Dei donum, et ipsemet omnis gratiae et sanctitatis fons auctorque ? Chi istus Dominus. 2. Parochus igitur summum studium in eo ponat, ut cum ipse venerabile lioc sacramenfum, qua decet reverentia, debitoque cultu trač - tet, custodiat et administret, tum etiam populus šibi commissus religiose colat. sancte 'frequenterque suscipiat, praesertim in majoribus anni solemnitatibus. 3. Ideo populum saepius admonebit , qua praeparatione, et quanta animi religione ac pietate, et humili etiam corporis habitu ad tam di- ninum sacramentum debeat accedere, ut praemissa sacramentali con- fessione, omnes saltem a media nocte jejuni, et utroque genu flexo sacramentum humiliter adorent, ac reverenter suscipiant, viri ? quan- tum fieri pot est, a mulieribus separati. 4. Moneantur praeterea communicantes , ut sumpto sacramento non statim ab ecclesia discedant, aut colloquantur, nec stalim vagis oculis circumspiciant, aut exspuant, neque de libro statim orationes recitenl, ne sacramenti species de or e decidant', sed qua par est devo- tione, aliquantisper in oratione permaneant, gratias agentes Deo de Ordo niinistrandi sacram communionetn. (iti tam singulari beneficio, atque etiam de sanctissima passione dominica, in cujus memoriam hoc mgsterium celebratur, el sumitur. 5. Curare porro debet, ut perpetuo aliquot particulae consecratae eo numero , qui usui infirmorum, ct aliorum fidelium communioni satis esse possit, conserventur in pyxide ex solida , decentique materia, ea- que munda, et suo oper culo bene clausa , albo velo cooperta, et quan- tum res feret, ornato in tabernaculo clave obserato. 6. Hoc autem tabernaculum conopaeo albi coloris decenter opertum , atque ab omni alia re vacuum in alt ari majori, vel in alio, quod vener a- tioni : et cultui tanti sacramenti commodius aut decentius videatur , sit col- locatum, ita ut nullum aliis sacris functionibus aut ecclesiasticis officiis impedimentum afferatur. Lampades coram eo plures, vel saltem una die noctuque perpetuo colluceat; curabitque parochus, ut omnia ad, ip- sius sacramenti cultum ordinata } Integra, mundaque sint et conser¬ ventur. 7. Sanctissimae Kucharistiae particulas frequenter renovabit. Hostiae vero, seu particulae consecrandae sint recentes, et ubi eas consecraverit, veteres primo distribuat, vel sumat. Ordo ministrandi sacram communionem. 1. Sacerdos igitur sanctissimam Eucharistiam ministraturus, lotiš prius manibus, et superpelliceo indutus, ac desuper stola coloris officio illius diei convenienlis, praecedente clerico, seu alio ministro, pr očedit ad altare manibus junctis, et accensis cereis, facta prius et postea ge- nu/lexione, extrahit pyxidem, et illam super corporale depositam dis- cooperit. Minister genibus flexis, nomine populi ad cornu epistolae facit confessionem generalem , dicens : Confiteor Deo &c. 2. Tum sacerdos iterum genuflectit , et manibus junctis ante pec - tus ver lit se ad populum (advertens , ne ter g a vertat sacramentoj, et in cornu evangelii dicit: Misereatur vestri omnipotens Deus, et dimissis peccatis vestris, perducat vos ad vitam aeternam. Ri. Amen. Rt addit: Indulgentiam^ absolutionem -j*, et remissionem peccatorum vestro- nim tribuat vobis omnipotens et misericors Dominus. ]^. Amen. Dicens z Indulffentiam d’c. mami dextera in formam crucis signal 9 Ordo inini.slrnndi snrrntn oommunionpm. 66 eommunicandos ? el advertere debet saeerdos , quod eliam, uno tantum communicaturo, dici debeati vestri, non: tui. 3. Deinde ad alt ar e se converlit , genuflectit, manu sinistra py- xidem prehendit, et duobus digitis , pollice et indice , sacramentum accipit et elevat, conversusque ad populum in medio altaris dicit clara roče : Ecce Agnus Dei, ecce qui toliit peccata mimdi; rnox subdit: ; Domine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea; quod iterurn } ac tertio repetit; qua formula etiam utendum est , mm foeminae communio ministratur. ©tet)! ba£ £amm ©offeč, tuelclješ f)tn* roegnimmt t>ie ©iinDen ber Sfficlt. Speni id) 6tn nicf)t roiirbtg, Daj? t>u eittcjefjefi tmtcr metn Sad); fottbern fprtc^ nur etn SBorf, fc> roirb metne ©eele gefunb. Glej Jagnje boslije, ktero odjemlje grehe fveta. Gofpod! nitim vredin, de grefh pod mojo ttreho; ampak rezi le s’ befedo, in osdravljena bo moja du- fha. 4. Posfea ad communieandum accedit, incipiens ab Us, qui suni adpartem epistolae ; sed primo, si sacerdotibus, vel aliis ex clero danda sil communio, Us ad gradus altaris genuflexis praebeatur, vel si com~ mode fieri poteši, intra sepimentum altaris sint a laicis distincti. Sa- cerdotes vero cum stola communicent, 5. Saeerdos unicuique porrigens sacramentum ? et faciens cum eo signum crucis super pyxidem , simul dicit: Corpus Domini nostri Jesu Christi custodiat animam tuam in vitam aetemam. Amen. 6 . Ubi vero omnes communicaverint , saeerdos reversus ad altare dicere poterit: O sacrum convivium, in quo Cliristus sumitur, recolitur memoria passionis ejus, mens impletur gratia, et futurae gloriae nobis pignus datur. ltr. Panem d« coelo praestitisti eis. Minister i l£- Omne delectamentum in se habentem. Tempore posekali et infra octaram ss. Corporis Christi additur : Alleluja. Mox saeerdos dicit: Ordo ministrandi sacram coimnuuionem 67 y. Domine, exaudi orationem meam. I$t. Et clamor meus ad te veniat. Dominus vobiscum. I£. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, qui nobis sub sacramento mirabili passionis tuae memoriam reliquisti: tribue quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui sacra mysteria venerari, ut redemptionis tuae fructum in nobis jugiter sentia- mus. Oui vivis &c. Tempore paschali dicitur oratio Spiritum nobis, Domine, tuae caritatis infunde: ut quos sacramen- tis paschalibus satiasti, tua facias pietate concordes. Per Christum Dominum nostrum. j$. Amen. 8. Antequam reponat sacramentum, diligenter advertat, ut si aliguod fragmentum digitis adhaeserit , illud in pyxidem deponat, et eosdem digitos, quibus tetigii sacramentum, abluat in vase aqua pleno, ad hoc par ato supra mensam altaris cum suo purificatorio, quo abs ter- gat digitos; ablutionem vero tempestive in sacrarium injiciat. Pošten benedicat eis, qui communicarunt, faciens super eis cum pyxide sanc~ farum hostiarum signum crucis, nihil dicetis. 9. Deinde genuflectens reponit sacramentum in tabernaculo. et dave obserat. 10. Quando sanctissimum sacramentum vel in hoc, vel in alio altari ecclesiae adorandum expositum est, sacerdos reposito absque be~ nedictione ciborio in tabernaculo , tantum manu dextera extenta bene- dicit Us, qui communicarunt, dicens : Benedictio Dei omnipotentis, Patris *j-, et Filii, et Spiritus Sancti, descendat super vos, et maneat semper. Amen. 11 . Communio autem populi intra missam stalim post communio - nem sacerdotis celebrantis fieri debet (nisi quandoque ex rationabili causa post missam sit facienda') , cum orationes, quae in missa post communionem dicuntur, non solum ad sacerdotem, sed etiam ad alios communicantes spectent. 12. llaque sacerdos, sumpto sacratissimo sanguine, anteguam se 9 * Ordo ministrandi sacram communionem. G8 purificet, ponat particulas consecratas in pyxide, vel si pauci sint com- municandi, super patenam, nisi in principio positae fuerint in pyxide, et genuflectit, ministro interim faciente confessionem gcnercdem: Con- fiteor Deo omnipotenti &'c. ut supra. Postea vertens se a d populum in cornu evangelii dicit: Misereatur vestri A'c., et eo quo supra dic- tum est modo, porrigit communicandis Eucharistiam, incipiens a mini- stris altaris , si velint communicare. Vini ta eommunione revertitur ad alt are nihil dicens, et non dat eis benedictionem. Deinde dicit secreto: Ouod ore sumpsimus ut in missali , se purificat , et missam absolrit. 13. Ouod si contingat, absoluta missa, statim aliquos interdum communicare , tune sacerdos adhuc planeta indutus, sacram communio¬ nem eo modo , quo supra dictum est, ministrabit. Ast in fine missae pro defunctis in paramentis nigris non ministretur Eucharislia; poterit tamen praeberi communio intra missam post sumplionem sacratissimi sanguinis cum particulis in eadem missa consecratis. (S. It. C. 2. Sept. 17410 14. Sacerdos missam celebraturus transiens ante oltar e, ubi fit populi communio, semper utroque genu fleetere debet, sed non debet permanere qenu/lexus, doneč et quousque terminetur communio. (S. R. C. 5. Jula 16980 13. Videles omnes ad sacram communionem admittendi sunt, ex- ceptis Us, qui justa ratione prohibentur. Arcendi autem sunt puhlice indigni, quales sunt excommunicati, interdieti, manifesteque infames, ut meretrices, concubinarii, foeneratores , magi, sortilegi, blasphemi, et alii ejus generis puhlici peccatores; nisi de eorum poenitentia et cmendatione constet, et puhlico scandalo prius satisfecerint. 16. Occultos vero peccatores, si occulte pet ant, et non eos emen- datos agnoverit, repellat; non autem, si puhlice pelant , et sine scan¬ dalo ipsos praeterire nequeat. 17. Amentibus praeterea, seu phreneticis communicare non licet; licebit tamen, si quando habeant lucida intervaUa, et devotionem osten- dant, dum in eo statu manent, si nullum indignitatis periculum adsit. 18. lis etiam, qui propter aetatis imbecillitatem nondum hujus sa- cramenti cognitionem et gustum habent, administrari non debet. 19. Damnatis ad mortem, peraeta confessione, debet dari Eucha- ristia, sed id fiat ante diem supplicii, et per modum viatici. De commimione pasclinli. 6!) De commimione paschali. 1. Quotannis octiduo ante initium communionis paschalis pro- mulget parochus, teneri parochianos ex praecepto ecclesiae ad Eucha- ristiam in propria parochia sumendam, praeter eos, quibus parochus ex peculiari rationc concesserit , ut dominicam coenam in alia paro¬ chia manducare ličite possint. 2. Infra pascha et ascensionem Domini parochus praemonito po- pulo diem alicjuem dominicum determinet, quo juventus praevie rite instructa et examinata prima vice ad sacram mensam accedat , idque ut cum summo pietatis sensu et apparatu aliquo pro circumstantiis so- lemni peragatur, curet . 3. Hac ratione tenera aetas facilius advertet animum ad excel- lentiam cibi hujus coelestis, et qua corporis aeque ac animi compara- tione reliquo vitae tempore mgsterium hoc omnium sanctissimum adire oporteat, discet. De commimione infirmorum. 1 . Viaticum sacratissimi corporis Domini nostri Jesu Christi summo studio ac diligentia aegrotantibus opportuno tempore procuran- dum est, ne fort e contingat, illos tanto bono, parochi incuria, privatos decedere. Cavendum autem imprimis est, ne ad puhlice indignos cum aliorum scandalo deferatur, quales sunt puhlici usurarii, concubinarii, notorie criminosi, nominatim excommunicati aut int er dieti, nisi sese prius sacra confessione pur g av er int, et publicae offensioni satisfecerint. 2. Hortetur parochus infirmum, ut sacram communionem sumat, etiamsi graviter non aegrotet, aut mortis periculum non immineat, ma- xime si festi alicujus celebritas id suadeat, neque ipse illam ministrare recusabit. 3. Deferri autem debet hoc sanctum sacramentum ab ecclesia ad pri- vatas aegrotantium domos decenti habitu, superposito mundo velamine, manifeste , atquc honorifice, antepectus, cum omni reverentia et timore; semper lumine praecedente. 4. Parochus igitur proccssurus ad communicandum infirmum, uliquot campanae ictibus jubeat convocari parochianos, seu alios pios Christi fideles, qui sacram Eucharistiam cum cereis seu intorticiis co- mitentur, et umbellam seu baldachinum, ubi haberi potest, deferant. 70 De cbmmunione infirmorum. 5. Praemoneat, ut aegri cubiculum mundetur, et in eo parentur mensa, linteo mundo cooperta , necnon duae candelae ardentes, inter quas sandissimum sacramentum decenter deponatur. Ad mcinus etiam habeantur linteum mundum, ante pedus communicandi ponendum ; aqua benedida; vinum aut aqua pr o ablutione; aqua, vas d mantile pro abluendis abstergendisque manibus sacerdotis, atque alia ad ornatum loči, pro cujusque facultate. 6. Ubi vero convenerint , qui Eucharistiam comitaturi sunt, sa- cerdos indutus superpelliceo d stola, d si haberi potest, pluviali albi coloris, acolgthis, seu ctericis, aut etiam presbgteris (si locus feret ) superpelliceo panter indutis comitatus , decenter et de more acceptas aliquot particulas consecratas, vel unam tantum (s* longius aut diffi- cilius iter sit faciendumj, ponat in pyxide, seu parva custodia, quam proprio suo oper culo cooperit, et velum sericum superimponit ; ipse vero sacerdos, imposito šibi prius ab utroque humero oblongo velo decenti, utraque manu accipiat vas cum sacramento, et deinde umbellam, seu baldachinum subeat, nudo capite processurus, nisi simul longinquitas itineris , simul coeli inclementia extra civitatem vel oppidum excuset. 7. Praecedat semper acolgthus, vel alius minister deferens later¬ nam ; (noctu autem hoc sacramentum deferri non debet, nisi necessitas urgealj: sequantur , si adsunt, duo clerici, vel qui illorum vices sup- pleant , quorum alt er aquam benedidam cum aspersorio , et bursam cum corporali, quod supponendum erit vasculo sanctissimi sacramenti super mensa in cubiculo infirmi, et cum linleolo purificatorio ad digitos sacerdotis abstergendos; alt er hunc librum ritualem defer at, et cam- panulam jugiter pulset. Succedant deinde deferentes intorticia. 8. Deficientibus autem clericis et aliis ministris praecedat aedi- tuus, laternam, aquam benedidam cum aspersorio, bursam cum corpo¬ rali, purificatorium, et librum ritualem portans, et campanularn jugi¬ ter pulsans. 9. Postremo sacerdos sacramentum gestans elevatum ante pedus sub umbella sequitur, dicens psalmum: Miserere &’c., et alios psalmos poenitentiales, et cantica v. g. trium puerorum: Benedicite omnia opera Domini Domino, vel Ezechiae: Ego dixi in dimidio dierum m e onim; vel etiam pro loči consueludine recitans cum populo rosarium beatae Mariae Virginis, aut alias pias preces. De communione infirmorum. 71 10. Subsequantur cognati et amici aegrotantis, el fideles , qui ex devotione ss. sacramentum comitari voluerint. 11. Quod si longius aut difficilius iler obeundum sit, et fortasse etiam eguitandum, necesse erit, vas, in quo sacramentum defertur, bursa decenter ornata, et a d collum appensa, apte includere, et it a ad pectus alligare atgue obstringere, ut neque decidere, neque pyxide e.rcuti sacramentum gueat. 12. Ingrediens vero sacerdos locum } utri jacet infirmus, dicat : Pax liuic domui. Et omnibus habitantibus in ea. 2>et* gricbe fet; mit bicfem £aufe. I Mir bodi ti hifhi. Šiit Unt> mit allen, t>ieeč beivoljrten. | Odg. In vfim, ki v’ nji prebivajo. 13. Tum depositum sacramentum super mensa, supposito corpo- rali, genuflexus adorat, omnibus in genua procumbentibus , et mox accepta agua benedicta aspergit infirmum et cubiculum, dicens anti- phonam: Asperges me, Domine, hjssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor; e’ primum versum psalmi ; Miserere mei Deus, se- cundum magnam misericordiam tuani, mm Gloria Patri A’c. Sicut erat &c. IJeinde repetitur antiphona: Asperges d’e. Postea: tf. Adjutorium nostrum in nomine Domini. IJi. Qui fecit coelum et terram. Šf. Domine , exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. 'Sf. Dominus vobiscum. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Exaudi nos, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus: et mittere digneris sanctum angelum tuum de coelis, qui custodiat, foveat, protegat, visitet atque defendat omnes habitantes in boe habitaculo. Per Christum Dominum nostrum. Jji. Amen. I t. His dictis accedat ad infirmum, ut cognoscat, num sit betu dispositus ad suscipiendum sacrum viatieum, et utrum velit aligua pec - vata confiteri, et illum audiat atgue absolvat . guamvis prius deber et esse rite confessus, nisi necessitas aliter urgeat. Meminerit autem sa¬ cerdos, aegris non esse injungendam gravcin aut laboriosam poeniten- 72 De communione infirmorum. Ham ; sed indicendam tanturn illam, quam, si eonvaluerint, opportuno tempore peragant. Interim juxta gravitatem morbi, aliqua oratione, ant levi satisfactione imposila, et acceptata, absolvantur, prout opus fuerit. 15. Post liaec sacrae communionis uberrimos fructus exponat, his vel similibus verbis. © U u b e. 3$ glaube, o meitt 3efuč! Dafj t>u m Dem Ijeiiigfien ©aframente De$ 2(ltauš roaf)rljaftig gegenrodrfig bift mit gleifd) unD 23lut, mit £eib unD ©cele, alč roaljrer ©ottmenfd). £) mein £>erc utib £ei(anD! Du Den 93riejtent Deiner fjeiligen d)rijifatf)oIifcf)ett i^ircbe Die ©e; malt gegebett, Daš žBrot in Deinen £eib unD Deu SSSein in Deiit 33luf ju »errcam Deln; Du (jajf Diefc l)immlifd)e ©peife jum jiarfenben £abfal meinei* armen ©cele eingefeijt. S»icf> anbetljenb, em* pfange iti), Daš drmjte ©efd)bpf, meh nen ©ott unD .£)errn. £offnung. 23oU S3erfrauen auf Deine »čiferlicfje ©naDe unD 25armberjigfeit f>offe id), Dafj Diefeč atler^eiligfle ©aframent meinc franfe ©cele (jeiien, iljre ©unDeu tik gen, unD fte jur ercigen ©liicffetigfeif fuljren tverbe. 2iuf Dic ^, o ©ott! f)offe id>. £ t e b e. 3d) liebe Did), o f)bcbM ©ut! mein ©ott unD mein .£)err! mein ©d)opfer unD ©rlbfer! — £cben, ©naDe, £3arm; fjcrjigfeit oerbanfe id) Dir. Sur mid) loarft Du gefreujiget, o mein ^)ei(anD, Vera. Verujem, o moj Jesuf! de ii v 1 prefvetim sakramentu refhnjiga te- lefa refnizhno prizhejozh s’ mefam in s’ kervjo, s’ telefam in s’ dufho, kakor pravi Bog 1 in zhlovek. O moj Gofpodin Svelizhar! ti ii mafh- nikam fvoje fvete kerfhanfke ka- tolfhke zerkve oblaft dal, kruh v’ tvoje telo, in vino v’ tvojo kri fpre- minjati; ti fi to nebefhko jed per- pravil, de mojo ubogo dufho krep- zha in poshivlja. Tebe molim, ter te, jeli nar bolj uboga livar, fvojiga Boga in Gofpoda prejmem. Upanje. Poln saupanja v’ tvojo ozhetov- fko miloll in ufmiljenje , upam, de bo ta prefveti sakrament mojo bol¬ no dufho osdravil, njene grehe isbrifal, ter jo v’vezimo svelizhanje peljal. V 1 tebe, o Bog! upam. Ljubesin. Ljubim te, o nar vezhi dobrota! moj Bog in moj Gofpod! moj llvar- nik in odrefhenik! — Shivljenje, miloll, ufmiljenje imam le od tebe. Same li bil krishan, o moj Svelizhar, De communione infirmorum. 75 ntctne £iebe! Sttefjr aB bid) felbft fonn* fefl bu mir nid)f retcfjen. ©nt|kmme mein ^>ers mit Dem $euer beiner £tebe. 9t c u c. ,£> tt)te fonnte id) audj nur Sine ©iinbe begef>en, beren fo »iele auf mir liegen! £> £err! mein milbreidjcr £>eilanb! un* enblicfjer ©rbarmer! fornrn $u mir, ob* gleid) id) unroiirbig bin, baft bu einge= &c|t in mein £au£ ! ^omm mein f)odj* jleč ©ut! — Simen. 13. Postea facta de more eonfessione generali: Confiteor Deo om- liip otenti &*c. sive ab in firmo, sive ejus nomine ab alio, sacerdos dicit: Misereatur tui omnipotens Deus, et dimissis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam. Ijc. Amen. Indulgentiam, absolutionem -j*, et remissionem peccatorum tuornm tribuat tibi omnipotens et misericors Dominus. Amen. 17. Deinde facta genuflexione, accipit sacramentum de vasculo , nlcjue illud elevans ostendit infirmo, dicens: . Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata nrandi, et more solita tet dicit: Domine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea. moja ljubesin! Vezh ko Tam Tebe mi niti mogel dati. Vnemi moje ferze s’ ognjem Tvoje ljubesni. G r e v e n g a. O kako iim mogel le en farni greh koriti, kterih me toliko teslii! O Gofpod! moj Svelizhar, ki Ti nri- lofti poln in nefkonzhno ufmiljen! pridi k’ meni, deiiravno nilim vredin, de grefh v’ mojo hiflio! Pridi moja nar vezhi dobrota! Amen. ®ie&! bač Saturn ©otfeč, rcelc&eč Oinmegnimmf bie ©unben ber SSelt. £err! idj bin nic^f murbig, ba§ bu eingeljejl: unter mein ®acfo; fonbern fprid) nur ein SBorf, fo roirb meine ®eele gefunb. Glej! Jagnje boshje, ktero od- jemlje grehe fveta. Gofpod! nilim vredin, de grefh pod mojo kreho ; ampak rezi le s’ befedo, in osdravljena bo moja du- fha. IS. Et infirmus simul cum sacerdote dicat eadem verba, saltem seMel, submissa voce ; lum sacerdos dans infirmo Eucharistiam , dicat: Accipe frater [vel soror) viaticum corporis Domini nostri Jesu Christi, qui te custodiat ab hoste maligno, et perducat in vitam aeter- wam. Amen. 19. His verbis utatur sacerdos, cum probabile est, quod infirmus sacram communionem amplius sumere non poterit. 10 74 De communione infirrnorum. 20. Si vero communio non datur per mo dum vtalici, dicat more ordinario Corpus Domini nostri Jesu Christi custodiat animam tuam in vitam aeternam. Amen. 21. Quod si mor s immineat, et periculum sit in mora, tune dieto: Misereatur &’c. praedictis precibus omnibus, vel ex parte omissis, ei slutim viatieum praebeat. 22. Potest quidem viatieum brevi morituris dari non jejunis; id lomen diligenter curandum est, ne Us tribuatur, a guibus ob phrenesim, sive ob assiduarn tussim , aliumve similem morbum aligua indecentia, cum injuria tanti sacramenti, timeri potest. Ceteris autem infirmis, qui ob devolionem in aegritudine communicant, danda est Eucharistia ant e omnem cibum et potum, non aliter ac ceteris fidelibus , guibus nee etiam per mo dum medicinae ante aliguid sumere licet. 23. Postea sacerdos abluat digitos, nihil dicens, et infirmo detur ablutio. Ouodsi sumtio ablutionis nocere possit infirmo , sacerdos vel ablutionem secum defer at ad reponendam in sacrario, vel igni tradat. Dem dicat : JT. Dominus vobiseum. Et cum špiritu tuo. O r e m n s. Domine sanete, Pater onmipotens, aeterne Deus, te fideliter de- precamur, ut accipienti fratri nostro ( vel sorori nostrae) sacrosanctum corpus Domini nostri Jesu Christi Filii tui, tam corpori quam animae prosit ad remedium sempiternum: Qui tecum vivit et regnat d'c. Amen. 24. His expletis, si altera particula sacramenti superfuerit (super- esse autem semper debet, praeterquam in času jam dieto, pag. 70. Nr.6,Jy genuflectit, surgit, et accipiens vas cum sacramento, facit cum eo signum crucis super infirmum, nihil dicens, et reverenter illud de~ ferens, ordine, quo venerat, revertitur ad ecclesiam, dicendo psalmum: Laudate Dominam de coelis tl’e., et alios psalmos et hgmnos , vel rosarium B. M. V., ant alias pias preces, prout tempus feret. 25. Cum pervenerit ad ecclesiam , ponit sacramenlum super oltar e, udor at, deinde dicit : Panem de coelo praestitisti eis. Br. Omne delectamentum in se habentem. De communione infirmorum. 75 yr. Dominus vobiscum. Et curn špiritu tuo. O r e m u s. Deus, qui nobis sub sacramento mirabili passionis tuae memoriara reliquisti: tribue quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui sacra mysteria venerari; ut redemptionis tuae fructum in nobis jugiter sentia- mus: Qui vivis et regnas $c. Amen. 26. Postea mm sacramento in pyxide velo cooperta faciat signum crucis super populum, nihil dicens. Postremo illud in loco suo re- ponat. 27. Quodsi ob difficultatem aut longitudinem iiineris, vel quia ea, qua decet , veneratione sacramentum ad ecclesiam commode reportari non potest, sumpta fuerit una tantum particula consecrata, ut dictum est, tune ea infirmo administrata, sacerdos praedictis precibus recita- tis, eum extenta manu dextera benedicit, dicens: Benedictio Dei om- nipotentis, Patris , et Filii, et Spiritus Sancti descendat super te, et maneat semper. Amen. Deinde suavibus verbis infirmum consoletur, et una mm aliis pri- vato habitu, extinctis luminibus , umbella demissa, latente pyxide , ad ecclesiam vel domum quisque suam revertatur. 28. Quod si aeger, sumpto viatico, dies aliquot vixerit, vel peri- culum mortis evaserit, et communicave voluerit, ejus pio desiderio pa- rochus non deerit. 29. Si infirmus, ad quem vocatur sacerdos, tam graviter aegro- tat, ut mortis periculum imminere videatur, tune sacerdos cum sacro viatico debet et oleutn infirmorum ad eum deferre, et postquam infir¬ mus viaticurn sumpserit, et sacerdos orationem: Domine sanete &'c., ut supra pag. 74. Nr. 23. dixerit, brevi admonitione ad infirmum prae- missa, recitet stalim flexis genibus psalmum i29.: De profundis &c. cum litaniis, ut paulo infra pag. 79.Nr.16., quibus finitis, mox ad lectum infirmi accedens, signum crucis super eum faciat, et extendens, impo- nensque manum dexteram super caput ejus dicat: In nomine Patris *j*, et Filii *j*, et Spiritus *J* Sancti extinguatur e fep mit fciefem £aufe. I Mir bodi ti hifhi. 5tnt Un£> mit aUen, bie fcerooljnen. | odg. In vfim, ki v’ nji prebivajo. lll> Deinde deposilo oleo super mensam, superpelliceo, stolague riofacea indutus, aegroto crucem pie deosculandam porrigit; mor in ntodum crucis eum aqua benedicta, et cubiculum el circumstantes asper- ffif • dicens antiphonam: 78 De sacramento extremae unctionis. Asperges me, Domine, hyssopo, et mundabor; lavabis me, et super nivem dealbabor; W primum versum psalmi: Miserere mei Deus, se- cundum magnam misericordiam tuam; cum Gloria Patri &'c. Sicut erat &c. deinde repetitur antiphona: Asperges me &c. 14. Sacerdos nune ad aegrotum accedat, eum suaviler salutet, el si voluerit confiteri, audiat illum et absolvat ; deinde piis verbis illum consoletur, et de hujus sacramenti vi atque efficacia, si tempus ferat , breviter admoncat, et quantum opus sit, ejus animum confirmct, et in spem erigat vitae aeternae. 15. Postea stans versus aegrotum dicat: f. Adjutorium nostrum in nomine Domini. Qui fecit coelum et terram. Dominus vobiseum. 1^,. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Introeat, Domine Jesu Christe, domum liane sub nostrae humili- tatis ingressu aeterna felicitas, divina prosperitas, serena laetitia, cha- ritas fructuosa, sanitas sempiterna: effugiat ex hoc loco accessus dae- monum, adsint angeli pacis; domumque liane deserat omnis maligna discordia. 31agnitica, Domine, super nos nomen sanctum tuum, et benedic *J* nostrae conversationi; sanctifica nostrae humilitatis ingres- sum, qui sanctus et qui pius es, et permanes cum Patre et Špiritu Sancto in saecula saeculorum. Amen. Oremus et deprecemur Dominum nostmm Jesum Chridum, ut be- nedicendo benedicat -J* boe tabernaculum, et omnes habitantes in eo, et det eis angelum bonum custodem, et faciat eos šibi servire ad con- siderandum mirabilia de lege sna: avertat ab eis omnes contrarias potestates; eripiat eos ab omni fonnidine, et ab omni perturbatione, ac sanos in hoc tabernaculo custodire dignetur. Qui cum Patre et Špi¬ ritu Sancto vivit et regnat Deus in saecula saeculorum. Amen. Oremus. Exaudi nos, Domine saricte, Pater omnipotens, aeterne Deus , et mittere digneris sanctum angelum tuum de coelis, qui custodiat, lo- veat, protegat, visitet atque defendat omnes habitantes in hoc habita- culo. Per (Dhristum Dominum nostrum. Amen. De sncramento extremae unclionis. 7!» Hae tamen orationes, si tempus non patiatur, ex par te, vel iv l.olum poterunt omitti. 16. Tune sacerdos flexis coram crudfixi imagine genibus psalmum seguentem, et litanias breves, in guibus competenti loco inserilur no- men patroni ecclesiae parochialis, et aegrotantis, dara rove recitabi/ , ut adstantes eomprecari possint. Psalmus 129. De profundis clamavi ad te, Do¬ mine : Domine, exaudi vocem meam. Fiant aures tuae intendentes, i;: ' in vocem deprecationis meae. Si iniquitates observaveris, Do¬ mine: * Domine, quis sustinebit? Quia apud te propitiatio est; et propter legem tuarn sustinui te, Domine. Sustinuit anirna mea in verbo 2tuč bet Siefe tufe id) ju bit, o •£)err! ^)err crf;ote metrte ©timrne. 2ld)t l;aben bein auf bie ©timme meineč ^lebenč. SBenn bu 2(d;t f;aben moUfeft auf bie SBtiflTet&aten, ^)err! met fonnte banu beftc^en, o £err? Stber bet; bit ift SSetfoljnung; ttnb um beiitcč ©efe^eb rnillen l;atte id; auf bid), o £>etr! Micine ©eele (jartef auf feitt SBott! nteine ©eele ^offet auf ben £>errn. bet ^orgenma^e bič in bie ^ad;t I;offe Sčtael auf ben £errn. Senn bet; bem .£>ertn iff 23atmljer* stgfeit, unb bep if)m ijf ubereeicf)e ©r- fofung. ejus : speravit anirna mea in Do¬ mino. A custodia matutinausque ad noc- tem, speret Israel in Domino. Quia apud Dominum misericor- dia, # et copiosa apud eum redemp- tio. Et ipse redimet Israel, # ex om¬ nibus iniquitatibus ejus. Gloria Patri $c. Is globozliine vpijem k 1 tebi, o Gofpod! Gofpod uflifhi moj glaf. Naj pofhifhajo tvoje ufhefa glaf moje prof linj e. Gofpod! zhe bofh savoljo pregreh rajtengo tirjal: o Gofpod, kdo bo obdal V Ali per tebi je odpufhanje gre¬ hov, in savoljo tvoje pofiave zha- kam na tebe, o Gofpod! Moja dufha zhaka fpolnjenja nje¬ gove befede: moja dufha v’ Gofpo- da saupa. Od jutrejniga zhuvanja noter do nozlii, naj Israel v’ Gofpoda saupa. Ker per Gofpodu je ufmiljenje, in per njem je obilno odrefhenje. 80 De sncramento extremae unclionis. Unb er n>trb 36rael erlofen, »on ab len feinen ©unbeit. £*fjre fet; Dem SSafer, nnb bem ©oljne, unb bent ^etltgen ©etffe; aB fte mar im 2lnfange, je %t, nnb allesett, unb in aUe Saigfeit. Slmen. In on bo Israel refhil od vlih njegovih hudobij. Zhaft bodi Ozhetu, in Sinu, in fvetimu Duhu; kakor je bila v’ sa- zhetku, in sdaj in vfelej, in ve- komej. Amen. Litaniae. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Sancta Maria, ’ Omnes sancti angeli et archan- geli, Sancte Abel, Omnis chorus justorum, Sancte Abraham, Sancte Joannes Baptista, Sancte Joseph, Omnes sancti patriarchae et pro- phetae, Sancte Petre, Sancte Paule, Sancte Andrea, Sancte Joannes, Omnes sancti apostoli et evan- gelistae, Omnes sancti discipuli Domini, Omnes sancti innocentes, Sancte Stephane, Sancte Laurenti, Omnes sancti martyres, Sancte Silvester, Sancte Gregori, Sancte Augustine, Omnes sancti pontifices et con- fessores, Sancte Benedicte, J Sancte Francisce, g Omnes sancti monachi et ere- 5 mitae, l Sancta Maria Magdalena, f Sancta Lucia, | Omnes sanctae virgines et vi-1 duae, 1 J Omnes Sancti et Sanctae Dei. 1 tercedite pro eo (ea). Propitius esto. Parce ei Domine Propitius esto, \ Propitius esto, A peccatis ejus, A variis languoribus, Ab insidiis diaboli, A morte perpetua, Ab ira tua, Ab omili malo, 1 Per adventum tuum, ( Per incarnationem et nativita- tem tuam, Per jejunium tuum, Per crucem et passionem tuam, Per gloriosam resurrectionem tuam, Dibera eum (eam) Domine. f Ora (orate) pro eo (ea) De sacramento extremae unclionis. hi Per admirabilem ascensionem tuam, Per adventuin Spiritus Sancti Paracliti, In liora mortis, et die judicii, Peccatores , Ut praesentem infirmum (in fir¬ mam) visitare et consolari digneris, Ut pacem tuam ei dones, Ut fontem lacrymarum ei dones, Ut cogitationes pravas ab eo (ea) auferre digneris, Ut remissionem omnium pecca- torum ei dones, Ut spatium poenitentiae ei do¬ nes , Ut sanitatem animae et corpo- ris ei dones, 5E O P cS oa S S p © ti Ut gratiam et consolationem Sancti Spiritus cordi ipsius infnndere digneris, Ut in praesenti periculo succur- rere ei digneris, Ut ad gaudia sempiterna eum (eam) perducere digneris, Ut nos exaudire digneris, Fifi Dei, Agnus Dei, qui tollis peccata mun- di, parce nobis Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mun- di, exaudi nos Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis. Ohriste audi nos. Christe exaudi nos. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. #err, erbarme btcf) unfcr. £f)rifie, erbarme Didj itnfer. £>err, erbarme unfer. •Dedige SOiaria, \ 5 llle bedigcn ©ngel imt> ©rjettgel ,1 9 Mediger 2lbef, J Ser ganje €bor t>er ©erec&fett, i j§. Mediger 2tbraf;am, F 'Z Mediger 3of)anrt bcr Sdufer, \č- •£)ei[iger 3ofep(j, / ® 5 UIe ^eifigen ^afrtardjett tmi> tyvo 4 S pijete«, Mediger Spefer, Mediger ^3atd, ^eiliger Žfnbreač, / Gofpod, ufmili fe naf. Kri (le, ufmili fe naf. Gofpod, ufmili fe naf. Sveta Marija, A r li fveti angeli in arhangeli, Sveti Abel, 9 7 Vfa drushba pravizhnih, Sveti Abraham. * 7 Sveti Janes kerflnik, Sveti Joshef, Vfi fveti ozhaki in preroki, Sveti Peter, Sveti Paul, Sveti Andrej, 11 82 De sacramento exlremae unclionis. Refln ga (jo) o Gofpod! | Prdfi (profite) sanj (sanjo). De sacramento extremae unclinnis. do Surcb bein beiliged Sa^ert , '\ *Ij Surcb beine £eiben, unb t>iu*cf> beb 1^ ncn Sob am trenje, J 0 Surcb bcine gforreicbe Sluferjfebung, I ^ Surcb bcinc munberbare Sluffabrt A S Surcb bie 2(nfunft bed ^etligeit ©eb [ j= jted bed Srijjferd, | 3n bet Sobedjtunbe unb am Sage Lj| bed ©erid)ted, J £ fSJir arme @unber, Saj? bu biefen $ranfen (biefe ^ran* fe) ^eimfuc^en unb trbften nmb n, Saj? bu tbrn (tfjr) beinen Srieben ftbenfen nmllejf, Saj? bu if)m (ibr) bte ©abe bec SBujjb tbrdnen »erleiben rooUeft, Saj? bu tf>n (jte) oor bojen ©ebatt* fen bef)iiten molleft, Saj? bu ibm (ibr) alte ©iinben nacb* feben rcoUejf, Saj? bu U)nt (if>r) 3eif jur ^Sufje lajfen mollejt, Saj? bu if)tu (tf)r) bie ©ejunbbeif bed £eibed unb ber (Seele ge* n)cif)ren mollejf, Saj? bu jeinern Obrein) Strjen bie ©nabe unb ben Srojt bed f)eb ligen ©eifted eittgiejjen roollejt, Saj? bu if)m (ibr) in ber gegenrodrtb gen ©cfaf)r ju bpiilfe fomnten loollejf, Saj? bu if)n (jte) in bie ercige $reube einfiibren mollejf, Saj? bu und erbbreit tuolleft, Sti ©obn ©otted, Skosi fvoj fveti poli, Skosi fvoje terpljenje in fvojo fmert na krishi, Skosi fvoje zhaltitljivo vftajenje, Skosi fvoj zhudni vnebohod, Skosi prihod trofhtarja fvetiga Duha, Smertno uro in fodnji dan, 31i grefhniki, \ De tega bolnika fto bolno) ob- ifhefh in ovefelifh, De mu (ji) fvoj mir dodelifh, De mu (ji) duha refnizhne po¬ kore dodelifh, De ga (jo) hudih mifel obva¬ ruj ef h, De mu (ji) vfe grehe odpu- ftifh, De mu (ji) zhaf fe (pokoriti puliifh, De mu (ji) telefno in dufhno sdravje dodelifh, De v’ njegovo (v 1 njeno) ferze gnado in tolashbo fvetiga Duha vlijefh, De mu ( ji) v’ prizhujozhi ne- varnolli pomagafh, De ga (jo) v’ vezimo vefelje perpeljefh, De naf uflifhifh, Sin Boshji, 11 * Profimo te, uflifhi naf. Ref hi ga (jo) o Golpod! 84 De sacramento estremae unclionis. £> Da £amm ©offcč, mcld)cč bu f)tn- roegntmmf!: t>ie ©iinDcn t>ei* 2Bdt; fdjotte unfer, o £)err! £> int £amm ©otteč, mdcfjes? trn Ijtn* megnimmjt bie ©uinben bcr fJGclt; er(ji>re unč, o £>crr! £> trn £amm ©otteč, niddfješ tu Ijim roegnimmjt £>ie (Siinbett ber 2Bdf; erbarme bicf) unfer, o £err! €f)rtffe, ^ore unč. ©brijte, erf)iire unč. £>crr, er6annc bidj unfer. ©brijte, erbarme £>tcf> unfer. £crr, erbarme bid) unfer. 17. Tum de more facta confessione generali: Confiteor Deo om- nipotenti d’c. sacerdos ad lectum infirmi accedens , dicit: Misereatur tui omnipotens Deus, et dimissis peccatis tuis, perdu- cat te ad vitam aeternam. ]^c. Amen. Indulgentiam *J*, absolutionem et remissionem peccatorum tuorum tribuat tibi omnipotens et misericors Domiiius. i£. Amen. 18. Antequam autem sacerdos incipiat ungere infirmum , moneat adstantes , ut pr o illo orent et ubi commodum fuerit , pr o loco et temp or e , et adstantium numero vel qualilate, recitent septem psalmos poenitentiales cum litaniis (ut infra pag. 89.J, vel alias preces , dum ipse unctionis sacramentum administrat. 19. Mox signum crucis super aegrotum faciens , dein extendens et imponens manum, dexteram super caput ejus , dicat : In nomine Patris *}*, et Fiiii -j-, et Spiritus *J* Sancti extinguatur in te omiliš virtus diaboli per impositionem manuum nostrarum, et per invocationem omnium sanctorum angel orum, archangelorum, patriar- charurn, prophetarum, apostolorum, martvrum, confessorum, virginum, atque omnium simul sanctorum. Amen. 20. Deinde intincto pollice in oleo sancfo, in modum crucis ungit infirmum in partibus hic subscriptis, aptando pr oprlo loco verba formae in kune modum,: Jagnje Boslije, ki grehe iveta od- jemljefh; sanefi nam, o Go- fpod! Jagnje Boslije, ki grehe fveta od- jemljefli; ufliflii naf, o Go¬ fpod ! Jagnje Boslije, ki grehe fveta od- jemljefh ; ufmili le naf, o Go¬ lji o d ! Krike, flifhi naf. Kriite, ufliflii naf. Gofpod, ufmili fe naf. Krike, ufmili fe naf. Gofpod, ufmili fe naf. Do sacramento extremae unclionis. »5 Ad oculos. Per istam sanctam unctionein -j*, et suam piissimam mi¬ sericordiam , indulgeat tibi Dominus, quidquid per visiim deliquisti. Amen. 21. Dum oculos, aures, et alta corporis membra, quae paria sunt, sacerdos inungit, caveat, ne alterum ipsorum ungendo sacra- menti formam prius absolvat, quam ambo hujusmodi paria membra perunxerit. 22. Minister vero, si est in sacris, vel ipsemet sacerdos, post ({uamlibet unctionem tergat loca inuncta novo globulo bombacii vel rei similis, eaque in vase mundo reponat, et ad ecclesiam postea deferat , comburat, cineresque projiciat in sacrarium. Ad aures. Per istam sanctam unctionem f, et suam piissimam mi- sericordiam, indulgeat tibi Dominus, quidquid per audi- tum deliquisti. Amen. Ad nares. Per istam sanctam unctionem -j*, et suam piissimam mi- sericordiam, indulgeat tibi Dominus, quidquid per odora- tum deliquisti. Amen. Ad os, compressis labiis. Per istam sanctam unctionem *J*, et suam piissimam misericordiam, indulgeat tibi Dominus, quid- quid per gustum et locutionem deliquisti. Amen. Ad manus. Per istam sanctam unctionem *J*, et suam piissimam mi¬ sericordiam, indulgeat tibi Dominus, quidquid per tactum deliquisti. Amen. Et'adverte, quod manus, quae reliquis infrmis in- terim ungi debent , presbgleris exterim ungantur. Ad pedes. Per istam sanctam unctionem -j*, et suam piissimam mi¬ sericordiam, indulgeat tibi Dominus, quidquid per gressum deliquisti. Amen. Ad lumbos, sive renes. Per istam sanctam unctionem J f, et suam piissimam misericordiam , indulgeat tibi Dominus, quid- quid per lumborum delectationem deliquisti. Amen. 23. Haec autem unctio ad lumbos omittitur semper in foeminis e t etiam in viris, qui comrnode moveri non possunt. 24. Hi quis autem sit aliquo mernbro mutilatus , p ar s loco Uti pro- xinia inungatur, eadem verborum forma ; sed sive in mulieribus, sire tn viris alia corporis pars pro renibus ungi non debet. 25. Quibus omnibus peractis, sacerdos dicif : De sacrnmenlo exlremae unctionis. D(i K v rie eleison. Christe eleison. Kvrie eleison. Pater noster. • j Et ne nos inducas in tentationem. I^i. Sed libera nos a malo. "Hf. Salvum fac servum tuum. Deus meus, sperantem in te. Mitte ei, Domine, auxilium de sancto. 1 ^,. Et de Sion tuere enm. Ur. Esto ei, Domine, turris fortitudinis. J$i. A facie inimici. ')lr. Nihil proliciat inimicns in eo. 1^. Et filius iniquitatis non apponat nocere ei. ilr. Domine, exaudi orationem meam. 1^,. Et clamor meus ad te veniat. "fr. Dominus vobiscmn. Rl. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Domine Deus, qui per apostolum tuum Jacobum locutus es: Infir- matur quis in vobisV inducat presbvteros ecclesiae, et orent super eum, ungentes eum oleo in nomine Domini, et oratio lidei salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus: et si in peccatis sit, remittentur ei: cura, quaesumus, Rederoptor noster ^ gratia Sancti Spiritus, languores istius infirmi ( vel intirmae), ejusque sana vulnera, et dimitte peccata, atque dolores cunctos mentis et corporis ab eo ( ref e a) expelle, plenamque interius et exterius sanitatem misericorditer redde, ut ope misericor- diae tuae restitutus ( vel restitutaj, ad pristina reparetur officia: Qui cum Patre et Špiritu Sancto vivis et regnas Deus in saecula saeculo- rum. Amen. O r e m u s. Respice, quaesumus, Domine, famulum tuum [vel famulam tuam) N., in infirmitate sui corporis fatiscentem, et ajiimam refove, quam cre- asti: ut castigationibus emendatus ( vel emendata), se tua sentiat me¬ dicina salvatum [vel salvatam). Per Cliristum Dominum nostrum. Amen. O r e m u s. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, qui benedictionis tuae gratiam aegris infundendo corporibus, facturam tuam multiplici De sacramento extremae unclionis. pietate custodis: acl invocationem tui nominis b eni gnus assiste; ut la- mulum tuuni [vel famulam tuam) ab aegritudine liberatum ( ,-el liberatam), et sanitate donatum [vel donatam), dextera tua erigas, virtute confir- mes, potestate tuearis, atque ecclesiae tuae sanctae cum omni desiderata prosperitate restituas. Per Christum Dominum nostrum. Amen. 26. Deinde assumpta imagine s. erucis. facit super infirmum se- ijumtes benedictiones. dicens: Dominus noster Jesus Ohristus apud te sit, ut te de *j* fendat. — Intra te sit, ut te re -j* ficiat. — Circa te sit, ut te con *J* servet. — Ante te sit, ut te de *J* ducat. — Post te sit, ut te con -J* fortet. — Super te sit, ut te undique muniat et bene *J* dicat. fr. Spiritus Sanctus descendat et maneat super te. l^,. Amen. fr. Propitietur Dominus cunctis iniquitatibus tuis. 1^. Amen. fr. Et sanet ornnes languores tuos. Amen. fr. Redimatque de interitu vitam tuam. 1^,. Amen. Et faciat in omnibus bonis desiderium tuum, qui solus in Trinitate unus Deus vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. Pax tecum. 27. Postea extendit mamm dexteram !l vel si commode poteši , tangit caput ipsius infirmi , dicendo: Sanet te Deus Pater, qui te creavit in čarne. Sanet te Filius, qui pro te passus est in cruce. Sanet te Spiritus Sanctus, qui tibi infusus est in baptismate. Sancta et Jaudabilis Trinitas, unus Deus, gratiam suam ad pro- 1’ectum salutis aniinae et corporis in te augeat, et ab omni malo te liberet, ac in bono jugiter conservet. Qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. 28. His dictis exhibeat infirmo imaginem crucijixi , monendo, ul omnem suam confidentiam in dominicae passionis merita infiniti pretit 1 ollocet , et illam aegroto porrigat deosculandam. talia dicens: Sefuč (Eljrijluč, »ereinigenb bie ^oftUc^e mit i>er ntenfcf)licl)en Sftatur, l>at unč burcf) fcin JŠfreuj unb £eiben »on bor $ned)tfcl)aft beč bbfen geinbeč, unb bei* ©itnbe erlofet; er mili unč je|t aud) feine IKecf)te reidjen, bcmtit mir @d)df' lein feiner £eerbe, DSeftung unb £>eil Jesuf Kriliuf, ki je boshjo natoro s’ zhlovefliko fklenil, naf je s’ tvo¬ jim krishem in terpljenjem od fush- nofti hudi ga duha in greha odre- fliil; tudi sdaj nam tvojo defnizo podati hozhe, de mi, ovzhize nje¬ gove zhede, odrethenje in sveli- 88 De sacramento extremae unctionis. erlangen. ©r, unfer ©rlbfer, erquicfct fctne Vinter aud) in iljren £ctbcn mit Shoft unb Sreube, unb mit Jjimmlifc&en Srojtungen; mir bitten it)n barum bc* mutf)ig, boli ber £Reue iiber unfcre 23er* ge(jungen, unb boli 23erfraucn auf feine iincnblicbe SSarm&crpgfeit. S)er'licbe ©ott fenbef un6 -gjiiffc bon oben, unb mirb uns nad) u n fenu £)infd)ctDcu cine gludffeligc3lufcrftef)ung berlci^cit. £>urd; ©fjnftum unfern $errn. 2lmen. zhanje sadobimo. On, nafh Odre- fhenik, pokrepzhuje fvoje otroke tudi v’ njih terpljenji s’ tolashbo in vefeljem, ter s’ nebefhkimi poto- lashbami; satorej ga ponislino pro¬ fitno , polni keJfanja savolj fvojih grehov, in polni saupanja v’ nje¬ govo nefkonzlmo ufmiljenje. Lju- besnjivi Bog nam pofbilja pomozh od sgorej, in nam bo po nafhi fmerti frezlmo vflajenje dodelil. Po Kriftufu Gofpodu nafhim. Amen. 29. Ad extremum pro personae gualitate, salutaria monita breviler praebere poterit, quibus infirmus ad moriendum in Domino confirme- tur, et ad fugandas daemonurn tentationes robdretur. 30. Denigue aquam benedictam et crucem, nisi aliam habeat, coram eo relinguet , ut illam freguenler aspiciat , et pro sua devotione osculetur et amplectatur. 31. Admoneat etiam domesticos et ministros infirmi, ut , si morbus ingravescat, vel infirmus incipiat agonizare, stalim ipsum sacerdotem accersant, ut morientem adjuvet, ejusgue animam Deo commendet; sed si mor s immineat, priusguam discedat, sacerdos animam Deo rile commendabit. 32. Si guis autem laborat in extremis, et periculum immineat, ne decedat, anteguam finiantur unctiones, cito inungatur, incipiendo ab eo loco: Per istam sanctam unctionem SCc.ut suprapag. 85.; deinde si adhuc supervivat, dicantur orationes praetermissae , suo loco positae. 33. Quodsi dubitet, an vivat adhuc, unctionem proseguatur, sub conditione pronuntiando formam, dicens: Si vrviš, per istam sanctam unctionem &‘c. ut supra. 34. Si vero , dum inungitur, infirmus decedat, presbgter ultra non procedat, et praedictas orationes omittat. 35. His peraetis sacerdos abstergat medulla panis digitos, prae- sertim pollicem, guo in unctionibus usus est, manusgue lavet; lotionis vero aguam igni tradat, nisi eam (ut supra Nr. 22. globulos bombacii) secum deferre possit, ad effundendam in sacrarium. Septetn psalmi poenilentiales. 89 Septem psalmi poenilentiales cnm Litaniis. Pr o infirmis, dum sacro liniuntur oleo, seu pr o alta necessitate, dicuntur flexis genibus . Antiphona. Ne reminiscaris. Psalmus 6. Domine, ne in fnrore tuo arguas ine : neqne in ira tim corTipi as me. Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum: sana me, Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea. Et anima mea turbata est valile: sed tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et eripe ani- mam meam: # salvum me fac prop- ter misericordiam tuani. Ouoniam non est in morte, qui memor sit tui: in inferno autem quis confitebitur tibi? Laboravi in gemitu meo, lavabo per singulas noctes lectum meum: lacrymis meis stratum meum rigabo. Psalm Beati, quorum remissae sunt ini- quitates: et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir, cui non imputavit Dominus peccatum, nec est in špiritu ejus dolus. Ouoniam tacui, inveteraverunt ossa mea, dum clamarem tota die. Ouoniam die ac nocte gravata est super me manus tua: * conver- Turbatus est a furore oculus meus:inveteravi inter omnes ini- micos meos. Discedite a me omnes, qui ope- ramini iniquitatem: quoniam ex- audivit Dominus v o ceni fletus mei. Exaudivit Dominus deprecationem meam: Dominus orationem meam suscepit. Erubescant et conturbentur ve¬ hementen omnes inimici mei: con- vertantur et erubescant valde velo- citer. Gloria Patri &*c. is 31. sus sum in aerumna mea, dum con- figitur spina. Delictum meum cognitum tibi le¬ či: et injustitiam meam non ab- scondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino : & et tu remisisti impietatem peccati mei. Pro hac orabit ad te omiliš sanc- tus in tempore opportuno. Verumtamen in diluvio aquarum 12 Seplem psalmi počnitenlialos Dl) multarum # a d eum non approxi- mabunt. Tu es refugium meum a tribula- tione, quae circumdedit me : i>,f exul- latio mea erue me a circumdantibus me. Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac, qua gradieris: ^ firmabo super te oculos meos. Nolite lieri sicut equus et rnulus, # quibus non est intellectus. In camo et fraeno maxillas eo- rum constringe, * qui non appro- ximant ad te. Multa llagella peccatoris, * sperantem autem in Domino mise- ricordia circumdabit. Laetamini in Domino, et exultate justi, ^ et gloriamini omnes recti corde. Gloria Patri &'c. Psalmus 37. Domine, ne in furore tuo arguas me: * neque in ira tua corripias me. Ouoniam sagittae tuae infixae sunt milil: et confirmasti super me ma- num tuam. Non est sanitas in čarne mea a facie irae tuae: * non est pax os- sibus meis a facie peccatorum me- orura. Ouoniam iniquitates meae super- gressae sunt caput meum: et si¬ cut onus grave gravatae sunt su¬ per me. Putruerunt, et corruptae sunt ci- catrices meae, * a facie insipien- tiae meae. Miser factus sum, et curvatus sum usque in finem: # tota die con- tristatus ingrediebar. Ouoniam lumbi mei impleti sunt illusionifius: * et non est sanitas in čarne mea. Affllictus sum, et humiliatus sum nimis: # rugiebam a gernitu cordis mei. Domine, ante te omne desiderium meum: et gemitus meus a te non est absconditus. Cor meum conturbatum est, de- reliquit me virtus mea: * et lumen oculorum meorum, et ipsum non est mecum. Arniči mei, et proximi mei * ad- versum me appropinquaverunt et steterunt. Et qui juxta me erant, de longe steterunt: et vim faciebant, qui quaerebant animam meam. Et qui inquirebant mala mihi, locuti sunt vanitates: i,,f et dolos tota die meditabaritur. Ego autem tamquam surdus non audiebam: * et sicut mutus non aperiens os suum. Et factus sum sicut bomo non audiens : * et non habens in ore suo redargutiones. Seplem psalmi poenitentiales. 91 Ouoniam in te, Domine, spera- vi: tu exaudies me, Domine Deus meus. Quia dixi: Ne quando supergau- deant mihi inimici mei: * et dum commoventur pedes mei, super me magna locuti sunt. Ouoniam ego in flagella paratus sum: * et doior meus in conspectu meo semper. Ouoniam iniquitatem meam an- nuntiabo: et cogitabo pro pecca- to meo. Psalm Miserere mei, Deus, ^ secundum magnam misericordiam tuam. Et secundum multitudinem mise- rationum tuarum, * dele iniquita- tem meam. Amplius lava me ab iniquitate mea: * et a peccato meo munda me. Ouoniam iniquitatem meam ego cognosco:et peccatum meum con- tra me est semper. Tibi soli peccavi, et malum co¬ lam te feci:ut justificeris in ser- monibus tuis, et vincas, cum judi- caris. Ecce enim in iniquitatibus con- ceptus sum: ^ et in peccatis con- cepit me mater mea. Ecce enim veritatem dilexisti: * incerta et occulta sapientiae tuae nianifestasti mihi. Asperges me hyssopo, et mun- Inimici autem mei vivunt, et con- firmati sunt super me: et nmlti- plicati sunt, qui oderunt me inique. Qui retribuunt mala pro bonis, detrahebant mihi: * quoniam seque- bar bonitatem. Ne derelinquas me, Domine Deus meus: ne discesseris a me. Intende in adjutorium meum, # Domine Deus salutis meae. Gloria Patri &"c. is 50. dabor: % lavabis me, et super ni~ vem dealbabor. Auditui meo dabis gaudium et laetitiam: i;: ' et exultabunt ossa hu- miliata. Averte faciem tuam a peccatis nieis: * et omnes iniquitates meas dele. Cor mundum crea in me, Deus: * et spiritum rectum innova in visce- ribus meis. Ne projicias me a facie tua: ^ et spiritum sanctum tuum ne aufe- ras a me. Redde mihi laetitiam salutaris tui: * et špiritu principali confirma me. Docebo iniquos vias tuas: ' ,f et impii ad te convertentur. Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae: # et exultabit, lingua mea justitiam tuam. 92 Septem psalmi poenitentiales. Domine, labia mea aperies: et os rneum annuntiabit laudem tuam. Ouoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique: % Iiolocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contri- bulatus: * cor contritum et Immilia- tum, Deus, non despicies. Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion: ut aedificen- tur muri Jerusalem. Tune acceptabis sacrificium ju- stitiae, oblationes et holocausta: * tune imponent super aitare tuum vitulos. Gloria Patri &c. Psalmus 101. Domine, exaudi orationem meam: * et clamor meus ad te veniat. Non avertas faciem tuam a me:"" in quacumque die tribulor, inclina ad me aurem tuam. I11 quacuinque die invocavero te ,* velociter exaudi me. Ouia defecerunt sicut fumus dies mei: et ossa mea sicut cremium aruerunt. Percussus sum ut foenum, et aruit cor rneum: # quia oblitus sum comedere panem rneum. A voce gemitus mei * adhaesit os rneum čarni meae. Similis faetus sum pellicano soli— tudinis: ^ faetus sum sicut nycti- corax in domicilio. Vigilavi, et faetus sum sicut passer solitarius in teeto. Tota die exprobrabant mihi ini- mici mei: # et qui laudabant me, adversum me jurabant. Quia cinerem tamquam panem manducabam. * et potum meum cum fletu miscebam. A facie irae et indignationis tuae: * quia elevans allisisti me. Dies mei sicut umbra declinave- runt: * et ego sicut foenum arui. Tu autem, Domine, in aeternum permanes: et memoriale tuum in generatioriem et generationem. Tu exurgens misereberis Sion: * quia tempus miserendi ejus, quia venit tempus. Ouoniam placuerunt servis tuis lapides ejus: * et terrae ejus mi- serebuntur. Et timebunt gentes nornen tuum, Domine; i;: ' et omnes reges terrae ffloriam tuam. Quia aedificavit Dominus Sion:*' et videbitur in gloria sua. Bespexit in orationem humilium: ^ et non sprevit preceni eorum. Scribantur liaec in generatione altera: et populus, qui creabitur, laudabit Dominum. Ouia prospexit de excelso sanct« suo: * Dominus de coelo in ter- ram aspexit. Septem psalmi poenitentiales. 95 Ut audiret gemitus compedito- rum: ut solveret lilios interemp- torum. Ut annuntient in Sion nomen Do¬ mini: # et laudem ejus in Jeru- salem. In conveniendo populos in unum,*«' et reges, ut serviant Domino. Respondit ei in via virtutis suae: * paucitatem dierum meorum nuntia milii. Ne revoces me in dimidio dierum meorum: * in generationem et ge- nerationem aniii tuL Initio tu, Domine, terram fun- dasti: * et opera manuum tuarum sunt coeli. Ipsi peribunt, tu autem perma- nes : * £ et omnes sicut vestimentura veterascent. Et sicut opertorium mutabis eos, et mutabuntur: * tu autem idem ipse es, et anni tui non delicient. Filii servorum tuorum habita- bunt: 5;: ' et semen eorum in saecu- lum dirigetur. Gloria Patri &c. Psalmus 129. De profundis clamavi ad te, Domine: * Domine, exaudi vocem meam. Fiant aures tuae intendentes, in vocem deprecationis meae. Si iniquitates observaveris, Do¬ mine: Domine, quis sustinebit? Ouia apud te propitiatio est: et propter iegem tuam sustinui te, Domine. Sustinuit anima mea in verbo ejus: * speravit anima mea in Do¬ mino. A custodia matutina usque ad noctem * speret Israel in Domino. Ouia apud Dominum misericor- dia, * et copiosa apud eum re- demptio. Et ipse redimet Israel # ex om¬ nibus iniquitatibus ejus. Gloria Patri &c. Psalmus 142. Domine, exaudi orationem meam, auribus percipe obsecrationem meam in veritate tua: ^ exaudi me in tua justitia. Et non intres in judicium cum servo tuo: * quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Quia persecutus est inimicus ani- mam meam: * liumiliavit in terra vitam meam. Collocavit me in obscuris sicut mortuos saeculi: ' ,,f et anxiatus est super me spiritus meus, in me tur- batum est cor meum. Memor fui dierum antiquorum, meditatus srnn in omnibus operibus 04 Litaniae. tuis: # in factis manuum tuariim meditabar. Expandi manus meas ad te: # aniina mea sicut terra sine aqua tibi. Y r eIociter exaudime, Domine: # defecit spiritus rneus. Non avertas faciem tuam a me: # et similis ero descendentibus in la- cum. Auditam fac mihi mane miseri- cordiam tuam: # quia in te spe- ra vi. Notam fac mihi viam, in qua am- bulem: # quia ad te Ievavi animam meam. Eripe me de inimicis meis, Do¬ mine, ad te confugi: * doce me facere voluntatem tuam, quia Deus rneus es tu. Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam : # propter nomen tuuin, Domine, vivilicabis me in aequitate tua. Educes de tribulatione animam meam: 5 « s et in misericordia tua dis- perdes inimicos meos. Et perdes omnes, qui tribulant animam meam: # quoniam ego ser- vus tuus sum. Gloria Patri d'c. Antiphona. Ne reminiscaris, Domine, delicta nostra, vel paren- tum nostrorum: neque vindictam sumas de peccatis nostris. Litaniae. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Christe audi nos. Christe exaudi nos. Pater de coelis Deus, \ £ Pili, redemptor mundi Deus, ( ^ -2 Spiritus Sancte Deus, [| o Sancta Trinitas unus Deus, 'Js? Sancta Maria, \ Sancta Dei genitrix, j Sancta virgo virginum, I ^ Sancte Michael, f ■§ .a Sancte Gabriel, ) £ o Sancte Raphael, 1 ^ ” Omnes sancti angeli et ar- changeli, J Omnes sancti beatorum špiritu- \ um ordines, Sancte Joannes Baptista, I Sancte Joseph, j Omnes sancti patriarchae et pro- f .2 phetae, Sancte Petre, Sancte Paule, Sancte Andrea, Sancte Jacobe, Sancte Joannes, Sancte Thoma, Sancte Jacobe, Sancte Philippe, Sancte Bartholomaee, Sancte Matthaee, Sancte Simon, Lilaniae. 95 Sancte Thaddaee, Sancte Mathia, Sancte Barnaba, Sande Luca, Sancte 3Iarce, Oinnes sancti apostoli et evan- gelistae, Omnes sancti discipuli Domini, Omnes sancti innocentes, Sancte Stephane, Sancte Laurenti, Sancte Vincenti, Sancti Fabiane et Sebastiane, Sancti Joannes et Paule, Sancti Cosma et Damiane, Sancti Gervasi et Protasi, Omnes sancti martvres, Sancte Silvester, Sancte Gregori, Sancte Ambrosi, Sancte Augustine, Sancte Hieromme, Sancte Martine, Sancte Nicolae, Omnes sancti pontifices et con- fessores, Omnes sancti doctores, Sancte Antoni, Sancte Benedicte, Sancte Bernarde, Sancte Dominice, Sancte Francisce, Omnes sancti sacerdotes et le- vitae, Omnes sancti monachi et ere- raitae, Sanda Maria Magdalena, OS •— O O rc "S iE 5 2 «s •_ * __ C Sancta Agatha, Sanda Luci a, Sancta Agnes, Sancta Caecilia, Sancta Catharina, Sancta Anastasia, Omnes sanctae virgines et viduae, Omnes sancti et sanctae Dei, In- tercedite pro nobis. Propitius esto, Parce nobis, Domine. Propitius esto, Exaudi nos, Domine. Ab omili malo , Ab omili peccato, Ab ira tua, A subitanea et improvisa morte, Ab insidiis diaboli, Ab ira, et odio, et omili mala voluntate, A špiritu fornicationis, A fulgure et tempestate, A morte perpetua, Per mysterium sanctae incarna- tionis tuae, Per adventum tuum, Per nativitatem tuam, Per baptismum et sanctum jeju- nium tuum, Per crucem et passionem tuam, Per mortem et sepulturam tuam, Per sanctam resurrectionem s O C c tuam, Per admirabilem ascensionem tuam, Per adventum Spiritus Sancti Paracliti, In die judicii, 96 Litaniae. Peccatores, Ut nobis parcas, Ut nobis indulgeas, Ut ati veram poenitentiam nos perducere digneris, Ut ecclesiam tiiam sanctam re- gere et conservare dig- neris, Ul domnum apostolicum et onmes ecclesiasticos ordi- nes in sancta religione con¬ servare digneris, Ut inimicos sauctae ecclesiae humiliare digneris, Ut regi bit,s et principibus cliri- stianis pacem et veram con- cordiam donare digneris, Ut cuncto populo christiano pa¬ cem et unitatem largiri digneris, Ut nosmetipsos in tno sancto servitio confortare et con¬ servare digneris, Ut mentes nostras ad coelestia desideria erigas, Ut omnibus benefactoribus no- stris sempiterna bona re- tribuas, Ut animas nostras, fratrum, pro- pinquorum, et benefacto- rum nostrorum ab aeterna damnatione eripias, Ut fructus terrae dare et con¬ servare digneris, Ut omnibus fidelibus defunctis requiem aeternam donare digneris, Ut nos exaudire digneris, Fili Dei, Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, Parce nobis Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, Exaudi nos Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, Miserere nobis. Christe audi nos. Christe exaudi nos. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster &'c. secreto. i/. Et ne nos inducas in tentationem. 1^. Sed libera nos a malo. Psalmus 69. Deus, in adiutoriuin meum inten- de: * Domine, ad adjuvandum me festina. Confundantur et revereantur, * qui, quaerunt animam meam. Avertantur retrorsum, et erubes- cant, qui volunt mihi mala. Avertantur statim erubescentes, ^ qui dicunt mihi: Euge, euge. Exultent et laetentur in te omnes, C*) S e,te v upati vacante omissis verbis: Domnum apostolicum: dieatuv: Ut omnes ecclesiasticos ordines &c. Litnniae. 97 qui quaerunt te, # et dicant sem- per: Magnificetur Dominus: qui di- ligunt salutare tuum. Ego vero egenus et pauper sum: Deus, adjuva me. Adjutor meus, et liberator meus es tu: * Domine, ne moreris. Gloria Patri &c. Sicut erat dtc. Salvos fac servos tuos. Deus meus, sperantes in te. V". Esto nobis, Domine, turris fortitudinis. 1^,. A facie inimici. ip. Nihil proficiat inimicus in nobis. 1^,. Et filius iniquitatis non apponat nocere nobis. Ifi. Domine, non secundum peccata nostra facias nobis. Neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. T?. Oremus pro pontifice nostro N. Dominus conservet eum, et vivificet eum, et beatum faciat eum in terra, et non tradat eum in animam inimicorum ejus. yr. Oremus pro benefactoribus nostris. I£. Retribuere dignare, Domine, omnibus nobis bona facientibus propter nomen tuum vitam aeternam. Amen. Oremus pro fidelibus defunctis. 1^. Requiem aeternam dona eis, Domine, et luxperpetua luceat eis. Tir. Requiescant in pace. 1^,. Amen. Pro fratribus nostris absentibus. I^. Salvos fac servos tuos, Deus meus, sperantes in te. 'ilr. Mitte eis, Domine, auxilium de sancto. 1^. Et de Sion tuere eos. Domine, exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. jr. Dominus vobiscum. Et eum špiritu tuo. Oremus. Deus, cui proprium est misereri semper et parcere 5 suscipe depre- cationem nostram: ut nos, et omnes famulos tuos, quos delietorum catena constringit, miseratio tuae pietatis clementer absolvat. (*) Sede populi vucante omittatur, et stalim dicalur: Oremus pro benefactoribus nostris, *Derr! »atttebre tn unč bat ©latt- bat. ©off t)at bte SBcIt fo fef)r gclicbt, bajt er fetnen etngcboriten (Šobit btttgab, bantif alle, bte att if)tt glaubat, nicf)t oerloren gef)cn, fonbem bač aoige £e* bctt babat. SSBer att bat @o(jtt glaubf, ber f)af bač enhge £eben. Sa £err! icf) glaube, bajt bu ©f)rt' fhtč, ber ©of)tt beč febenbtgett ©otfeč bift, ber tn biefe SBeft gefomntcn ijk Scb glaube ©ott, bajt e$ fo gefefte' bett roirb, rote nttr gefagt morben tff. Verujem, Gofpod! pomagaj moji neveri. Gofpod! pomnoshi nam vero. Bog je fvet tako ljubil, de je dal fvojiga edinorojeniga Sinu, de, kdorkoli vanj veruje , fe ne pogu¬ bi , temuzh ima vezimo shivljenje. Kdor v’ Sina veruje, ima vezh- 110 shivljenje. Kaj pa de verujem, Gofpod! de li ti Krifluf, Sin shiviga Boga, ki li na fvet prifhel. Verjamem Bogu, de bo ref tako, kakor mi je bilo rezheno. De visitalione et cura inflrmorum. 103 Actus spei. In te Domine! speravi, non confundar in aeternum. Ps. 30, 2. Et nune, quae est expectatio mea? nonne Dominus? et substan- tia mea apud te est. Ps. 38, 8. Ouare tristis es anima mea? et quare conturbas me? Spera in Deo, quoniam adliuc confitebor illi; salutare vultus mei, et Deus meus. Ps. 42, 5. Clamavi ad te, Domine, dbd: Tu es spes mea, portio mea in terra viventium. Ps. 141, 6. Oui sperat in Domino, beatus est. Prov. 16, 20. Nullus speravit in Domino, et confusus est. Eccli. 2 , 11. Ecce Deus Salvator meus, fiducialiter agam, et non timebo: quia fortitudo mea et laus mea Dominus, et faetus est miiii in salutem. Isai. 12, 2. Et haec est repromissio, quam ipse pollicitus est nobis, vitam aeternam. 1. Joan. 2, 2 5. 3luf , o -g>err! (joffe iti), la$ ntid) nimmecmeljr ju ©cfjanben mecben. iji metne £>offnung? nic&f Dec £>ecc? benn mein šBejlanb ifl 6ep bic. SSSacum 6ift D« tcaucig, metne 0eele? unb macurn beteubefi bu mtcf) ? £>offe auf ®oft; benn id) mecbe i^m nod) bančen: ©c ijt mein $eil unb mein ©ott. V’ tebe , Gofpod! saupam, ne bom saframovan vekomej. V’ koga upam ? Ali ne v’ Go¬ fpoda? In moje sMvljenje je per tebi. Zliemu ti skalo fina, moja diiflia? in zliemu me motifli? Saupaj v’ Boga5 The ga bom hvalil, on je moja pornozh, in moj Bog. 3u Dir rufe iclj, o ^>ecc! unb fpcedje: £)u btft metne Jpoffnung, mein £f)eil im £anbe bec £ebenbigen. 2Bec auf ben £)ecctt fjojft, iff felig. čifeinec, bec auf ben dpeccn ge&offf, ift ju ©djanben gemoeben. ©ott ift mein ^)eilanb. Sef) Bin $e* h’bjt, unb fiiccfjfe ntid) nic&f; benn meh ne ©fdefe unb mein Sob ifl bec £>ecc, unb ec macb mic sum £)eif. V 1 tebe, Gofpod! lim klizal, in rekel: Ti li moje upanje, moj de- lesh v’ desheli shivih. Kdor v’ Gofpoda saupa, je frezhen. Nobeden ni bil oframoten, ki je v’ Gofpoda saupal. Glej! Bog je moj Svelizhar; sa- upljivo ravnam, in fe ne bojim; sakaj moja mozli in moja hvala je Gofpod , in 011 me je otel. De visitatione et cura infirmorum. 304- Sicg ift Die Serljeigttng, btc ©ott ung gegebcit, Dač eroige £ebett. To je obljuba, ki nam jo je Bog dal, vezimo shivljenje. Actus charitatis. Diligam te, Domine, fortitudo mea: Dominus firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus. Ps. 17, 2 . 3. Quam bonus IsraelDeus, his, cjui recto suntcorde! Ps. 72, r. Quid enim mihi est in coelo? et a te quid volui super terram? — Deus cordis mei, et pars mea Deus in aeternum. Ibid. 2 5. 26 . Becordatus es mei Deus, et non dereliquisti diligentes te. Dan. 14, 3 7 . Domine, tu omnia nosti, tu scis, quia amo te. Joan. 21 , 17. Scimus autem, quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum. Rom. 8 , 28 . Quis ergo nos separabit a charitate Christi V Ibid. 35. Ante omnia autem mutuam in vobismetipsis cliaritatem continuam habentes: quia cliaritas operit multitudinem peccatorum. I.Petr. 4, 8 . Nos scimus, quoniam translati sumus de morte ad vitam, quoniam diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. 1. Joan. 3, 14 . S) id) rotil tel) liebett, o jetrci Dentt Du bifk metne ©tdrfe, metne Sejte, metne 3njtucf)t, mein ©rretter. £) rote giitig ijt gegen 56i*ael ©ott, gegen Die, fo recfjfen £)eraeng ftnD. 38ag babe id) trn ^)immel, unD roag Iiebe td) auf ©rDett attjjei* Dir ? — SOtei* ne§ .£)er$eng ©ott, unD »tein 3d)eil ijt ©oft in ©roigfeit. $err Du ^aft tneitter gebacbf, unD Die- jenigen nie oerlajfen, Die Dicf) lieben. -Derr! Du roeigt alleg, Du roeigt, Dag id) Dicf> Iiebe. SBirroijfen, DagDenett, Die ©ott he* ben, alle Sbnge gum Seften Dienen. SSer roirD ung alfo fc^eiDen »ort Der £iebe €f)rifti? Ljubim te, Gofpod! ti li moja mozh, moja terdnoli, moje perbe- shalifhe , in moj odrefhenik. Kako dober je Bog Israelzam, kteri fo ravniga ferza. Kaj imam v’ nebelih, in kaj lju¬ bim memo tebe na semlji? — Bog mojiga ferza, in moj delesli je Bog vekoma. Spomnil li fe me, o Bog! in ni- fi sapultil njih, ki te ljubijo. Gofpod! ti vfe vefli; ti vefh, de te ljubim. Vemo, de njim, kteri Boga lju¬ bijo, vfe k 1 dobrimu perpomore. Kdo naf bo tedej od Krillufove ljubesni lozhil ? De visitatione et cura infirmorum. 105 23or allem aber Itebet eudj ftet$ un* ter einanber; benn bie £iebe 6cbedfct bie Slenge ber ©iinben. SBir »ilfcti/ bafj mir bom Sobe tnš £eben iibeefe^f roorben ftrtb r roeil mir bie iBriiber heben. f£3er nidjt hebt, ber bleibt im Sobe. Pred vlim pa imejte vedno ljube— sen med Teboj 5 ker ljubesen pokrije obilnolt grehov. Mi vemo, de fmo bili prenefheni is fmerti v’ shivljenje, ker ljubimo brate. Kdor ne ljubi, oftane v’ fmerti. Actus contritionis. Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me. Ps. 6, 2. Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris. Se- cundum misericordiam tuam memento mei tu: propter bonitatem tuam Domine. Ps. 24, 7. Propter nomen tuum, Domine, propitiaberis peccato meo: multum est enim. Ibid. 11. Multiplicatae sunt (iniquitates) super capillos capitis mei. Ps. 39, i3. Quoniam iniquitatem meam ego cognosco: et peccatum meum con- tra me est semper. Ps. 50, 5. C01* mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in vis- ceribus meis. Ibid. 12. Ne projicias me a facie tua: et spiritum sanctum tuum ne auferas a me. Ibid. i3. Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies. Ibid. 19. Deus, tu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita. Ps. 68, 6. Et veniat super me misericordia tua, Domine: salutare tuum secun- dum eloquium tuum. Ps. 118, 41. Pater, peccavi in coelum et coram te, jam non sum dignus vocari filius tuus. Luc. 15, 21. £err, jtrafe micfj nic§f itt beinem Gofpod! ne fvari me v’ Tvojim Grimme: sucfjti^e micf) nicf)t trt beinem ferdu, in ne tepi me v’ Tvoji jesi. Some. ©ebenTe nic^f ber ©unben meiner Su« Ne pomni grehov moje mladolli, 3enb, unb meiner Unacf)tfamčeif. Sftacf) in mojih nevedno!!. Po Tvoji mi¬ li 1(16 De visitatione et ctira infirmorum. betner 35armf)erpgfeit fet) meitter ringe* bettf, um betncr ©iifc toillen, o £)err! Um betnc6 Sftafjmenč tvtflcn, o £>err! fcp gndbig meinei* ©unbe, benn if)rer ift »tel. SOteine ©iinben ftnb saf)fmcf)er, afč bte £aare nteineč £mupčeč. Sef) erfenne metne ŠJtiffetfjat, unb meine ©uttbe tjt ffet6 »or mir. (Sin reineč ^)era erfdjaffe in mir, o 0ott! unb Dcn recf)ten Ocifl erneuere in meinent Snnern. SSertuirf mief) nicfjt »or beinern 2lnge* fieste, unb bcincn f)ei(igen 0eijt nimm nicf)f »on mir. (Sin jerfnirfcfjteš unb gebemutfjigteč £>ers tu ir ji bu, o 0ott! nicf>t »eracf)fen. 0ott! bu fennfl meine £i)orf)eif, unb meine 5)tijTetf)aten ftnb nicf)t »erbor* gen »or bir. £a|j, o £>err! beine 25armber$igf!ett unb £ulfe itber mief) fomrnen, t»ie bu cč »erfprocf)en f)aff. SSafer! icf) l>abe mief) »erfiinbigef r»i* ber beti Jpimmel unb »or bir; icf) bin nicf)t mefjr roertfj bein @of)n $u beifjett. lofli me ne posabi, savolj dobrote fvoje, o Gofpod! Savolj fvojiga imena, Gofpod! mi bofh odpuitil grehe; sakaj veliko jili je. Vezli je mojih grehov, ko laf na moji glavi. Svojo hudobijo fposnam, in moj greh mi je vedno pred ozhmi. Stvari v’ meni, o Boo;! zinilo 9 7 “ ferze, in ponovi v’ mojim oferzhji praviga duha. Ne saversi me fpred fvojiga ob- lizhja, in fvojiga fvetiga duha mi nikar ne odvsemi. Potertiga in ponishaniga ferza, Bog! ne bofh sanizheval. Bog! ti vefh mojo neumnolt, in moje pregrehe ti nifo perkrite. Pofhlji mi fvoje ufmiljenje, Go¬ fpod! fvojo pomozh, kakor ti ob¬ ljubil. Ozhe! grefhil tim soper nebefa in soper tebe; vezh nitim vreden tvoj tin imenovan biti. Actus conformitatis cum voluntate divina. Dominus est: ()uod bonum est in oculis suis, faciat. 1. Reg. 3, 18 . Et nune, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum meum: expedit enim mihi mori magis, quam vivere. Tob. 3, 6 . Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum. Ps. 107, 2 , Fac cum servo tuo secundum misericordiam tuam. Ps. 118, 124 - Doce me facere voluntatem tuam, quia Deus meus es tu. Ps. 142, 10 . De visitatione et cura infirmorum. 107 Sicut autem fuerit voluntas in coelo, sic fiat. 1. Machab. 3, 6o. Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. Matth. 6, io. Pater mi, si non potest hic calix transire, nisi hibam illum, fiat voluntas tua. Matth. 26, 42 . Sive ergo vivimus, sive morimur, Domini sumus. Rom. 14, 8 . Mihi enim vivere Christus est, et mori lucrum. Philip . 1 , 21 . 03 ifl Dcr Jperr; er t&ne, ma3 gut ijf in fetnen 2Utgen. @0 5>ant>le nun, o ^)err! mit mir nacb beincro SBillen, unb lajj meinen ©eift aufgenommen merben im $rieben; benn fierben ift mir beffer, at3 lebcn- S)iein £)erj ift bereit, o ©ott! ][a e3 ift bereit ju atlem. 23etfial)re mit beinem Sfiener, mie e3 beincr S3arm^ersig0eit gefčiUt. £efire ntid), o #err! beinen SBillen tf)un; benn bu bift mein ©ott. SBie e3 t>cr ?5Bitle im £immel tjf, alfo gefcbelje e3. £err! bein aBillegefdjefje, mieim£>im= mel, fo audj auf ber ©rbe. 23ater! ift e3 nid)t mbglidj, bafj bie* fet ^elcfi »oriibergelje, o()ne bajt tcf) if;n frinče, fo gefc^e^e bein SSBille. 2Bir mbgen leben, obet flerbett, fo ftnb mir be3 £>errn. ©fjrijfuč ifl mein £eben, unb (Sterben mein ©eminn. po tvoji volji, in ukaslii miru lozhi moja duf ha 5 sakaj, bolje je same umreti, kakor shiveti. Moje ferze je perpravljeno, o Bog! moje ferze je perpravljeno. Ravnaj s’ fvojim flushabnikam po fvojim ufmiljenji. Uzhi me tvojo voljo fpolnovati; sakaj ti fi moj Bog. Kakor je volja v’ nebefih, tako naj fe sgodi. Sgodi fe tvoja volja, kakor v 1 nebefih, tako na semlji. Ozhe moj! ako ne more ta kelih memo iti, kakor de ga pijem, naj fe sgodi tvoja volja. Ako shivimo , ali ako umerjemo, fmo Gofpodovi. Kriliuf je moje shivljenje, in fmert mi je dobizhik. On je Gofpod; on naj fiori, kar je njemu vfhezh. In sdaj, Gofpod! fiori s’ menoj de fe v’ Actus clesiderii. Si ergo inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi faciem tuam, ut sciam te. Exod. 33, i3. Satiabor, cum apparuerit gloria tua. Ps. 16, i5. Tibi dixit cor meum, exquisivit te 1 ‘acies mea , faciem tuam, Do¬ mine, requiram. Ps. 26, 8 . 14 * 108 De visitatione et cura infirmorum. Ouemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum; ita desiderat anima mea ad te, Deus. Ps. 41, 2 . Sitivit anima mea ad Deum fortem vivum: quando veniam, et ap- parebo ante faciem Dei? Ps. 4i, 3. Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea. Ps. 62 , 2 . Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini. Ps. 83, 3. Oculi mei defecerunt in salutare tuum: et in eloquium justitiae tuae. Ps. 11S, 123 . Educ de custodia animam meam ad confitendum nomini tuo. Ps. 141 , 8 . Audemus autem, et bonam' voluntatem habemus, magis peregri- nari a corpore, et praesentes esse ad Dominum. 2. Cor. 5, 8 . Desiderium habens dissolvi, et esse cum Christo, multo magis melius. Philip. 1 , 23. *£>a&e td) ©nabe gefunben in betnen Slugcn, fo jeicje mir bein 2lngeftcf)f, auf bafj id) bid) fenne. 5d) merbc erfattigef merben, menn ftcfifbar mirb beine #errlid)feif. SDZetn £>er$ (jat ;u btc gefagt: ©š fttcfif bid) mein 2lngeftd)f: Srnin 2(nge? , o £err! mili id) fud)en. ©leidjmie etn #irfd) »erlangf nad) SSSajferguellen, alfo »erlangt meine ©cele nad; bir, o ©oft! SKetne ©eele burflef nad; ©oft nad) bom ftarfcn Icbcnbtgen ©off; mann mer? be id) Ijinfontmen, unb erfdjcinen »or ©offeš 5(ngeftcl)f ? ^ftad) bir, o £err! »erlangf meine ©cele, nad) bir bnrftet and) fogar mein £cib. ^Dteine ©eele feljnf jtd), nnb fd;mad)? tet nacfj ben SSorf)ofen beč £crrn. ?^cine Slugcn fdnnadjfcn nacf) beinem Ako fim miloft sadobil pred tvo¬ jim oblizhjem, mi pokashi fvoj obras, de te posnam. Jeft bom naliten, ko fe bo tvoje velizliaftvo perkasalo. Tebi govori moje ferze, tebe ifhe moje oblizhje; tvoje oblizhje, Gofpod! ifhem. Kakor hrepeni jelen po merslib vodah; tako hrepeni moja dufha po tebi, o Bog! Mojo dufho sheja po mogozhnim shivim Bogu; kdaj bom prifhel, in pred Boshje oblizhje ftopil? Moja dufha hrepeni po tebi, moje telo te sasheljuje. Moja dufha sheli in koperni po Gofpodovi veshi. Moje ozhi koperne po tvojim De visitatione et cura infirmoruni. 109 £cile, unD nacf) Dem 5 Borte fcetrter ©e* recfdigfeit. gitljre auš Dem ^erfer meinc ©eele, Damif tcf) preife Deinen 9 M)tnen. 2 Bir fin D getroft, unD miinfcl)en t>icl= mel)r auš Dem £eibe au manbern, unb gegenmdrfig bep Dem $en:n su fet;n. Sef) fjabe Daš SSerlangen, aufgelofef 3u merben, unb mit €f)rijio au fepn, »iel bejfei’ mdre. svelizhanji, in po befedi tvoje pra- vize. Pelji is jezlie mojo dufho, de hvalim tvoje ime. Upamo in shelimo veliko bolj is telefa prefeliti fe, in vprizhni biti pred Gofpodam. Shelim rasvesan in s’ Krillufam biti, kar bi bilo veliko bolje. Gratiarum actiones. Benedicam Dominum in omni tempore: semper laus ejus in ore meo. Ps. 33, 2 . Cor meum et caro mea exultaverunt in Deum vivum. Ps. 83, 3. Misericordias Domini in aeternum cantabo. Ps. 88 , 2 . Cantabo Domino in vita mea: psallam Deo meo, quamdiu sum. Ps. 103, 33. Misericordiae Domini, quia non sumus consumptL Thren. 3, 22 . Gratia autem Dei sum id, quod sum. 1. Cor. 15, 10 . Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, Pater mise- ricordiarum, et Deus totius consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra. 2. Cor. 1 , 5. 4* Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, qui secun- dum misericordiam suam magnam regeneravit nos in spem vivam per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis, in haereditatem incorruptibi- lem et incontaminatam, et immarcescibilem, conservatam in coelis in vobis. 1. P dr. 1,3. 4 . Sef) mili Dcn #errn preifen 3« aUer 3eit: immer foU fein £06 tu metnem 3 tobe fepn. SDlein £er3 nnD mein £eib froljlocfen in Dem lebenDigeit ©otf. Sie (Srbarmungen Deš £>emt mili tcf) emiglic^ beftngen. Sef) mili ftngeit Dem £errn in meinem Vlak zbaf bom Gofpoda poveli- zlieval; njegova hvala bo v’ mojih uftih vun in vun. Moje ferze in moje telo fe ve- felita nad shivim Bogam. Gofpodovo ufmiljenje bom prepe¬ val vekoma. Vfe fvoje sliive dni bom Gofpo- 110 De visitatione et cura infirmorum. £cbcn, lobftngen mili id) metnem ©ott, fo Ictrtcjc id) bin. S)te 23armljersigfeif bež .£)errn ifi ež, bajj mir nicf)f »ernidftet ftnb. S)urd) bie ©nabc ©otfež bin ic&, maž tef) bin. ©epriefen fet) ©off unb ber 23afer unferež £>crrn Sefu ©(jrifti, ber 23afer ber S3armfjer$igfeif, unb ber ©off allež Srojiež, ber nnž troffet in aller unferer Srubfal. ©elobt fet) ©off unb ber 23afer um ferež £errn Sefu ©brifii, ber unž nad) feiner groben SSarmberjigfeit mteberge- boren l)at $u einer lebenbtgen *£>offnung bureb bie Sluferfbfjung Sefu ©ijrifti »on ben Sobten, ju einem un»ergdnglid)cn, unbefled:ten, unb unoermelflidfjen ©rbc, melebež eucf) im £>immel aufbemabrt mirb. du pel 5 fvojinm Bogu bom prepe¬ val, dokler lim. Boshje ufmiljenje je, de nifmo konzhani. Po milofti Bosliji Tun to, kar Tim. Hvaljen bodi Bog in Ozbe Go- fpoda nafhiga Jesufa Kriftufa, Ozhe ufmiljenja in Bog vftga povefeljenja; kteri naf povefeljuje v’ flednji nafhi nadlogi. Hvaljen bodi Bog in Ozhe Go- fpoda nafhiga Jesufa Kriftufa, kteri naf je savolj fvojiga velikiga ufnri- Ijenja prerodil v’ shivo upanje po vftajenji Jesufa Kriftufa od mertvih, v’ neftrohljiv in neognufhen in nes- venljiv del, perhranjen vam v’ ne- befili. 22. Poterit etiam pr o temp oris opportunitate, et aegrotantis pio desiderio legere sacrum passionis textum ex uno vel altero evangelista, aut aliquot evangelia de diversis a Christo faetis morborum curatio- nibus. v. g. Matlhaei cap. 8 , v. 5.— 14 . Cum introiisset Jesus Capharnaum, accessit ad eum centurio. Marci cap. 16, v. i4- usejue ad finem. Recumbentibus undecim. Lucae cap. 4, v. 38. — 41 . Surgens Jesus intravit in domum Si- monis. Joannis cap. 5 , v. 2.— 10. Est Jerosolymis probatica piscina. vel psalmum 6. Domine, ne in furore tuo arguas me. 15. Conserva me, Domine, quoniam speravi in te. 19. Exaudiat te Dominus in die tribulationis. 85. Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me. 90. Qui habitat in adjutorio Altissimi. vel alios e septem psalmis poenitentialibus ( pag. 85.). De visitatione et cura infirmorum. 111 23. Studeat autem sacerdos, haec et alki s. serif tur ae loca sic memoria retinere, ut facile et quasi dictante natura ipsa possit con - gruent.es versiculos aptare moribus, ingenio, aetali, conditioni, sexui, et captui aegroti ; quae tamen omnia, ut jam supra dictum est, oppor- tune et moder at e fiant, ne nimium fatigetur aegrotus, neque molestia ei inferatur. Caetera , quae hic monere tgrones potissimum presbg- teros deber emus, theologia moralis et pastoralis abunde suppeditaverit. 24. Antequam vero discedat, dicere poterit sacerdos supra infir - mu m aliquem psalmum ex quatuor prioribus poenitentialibus, ut supra pag. 89., vel psalmum 90. Qui habitat in adjutorio Altissi- mi, * in protectione Dei coeli com- morabitur. Non accedet ad te malimi: et flagellum non appropinquabit ta- beinaciilo tuo. Dicet Domino: Susceptor meus es tu, et refugium meum: Deus meus, sperabo in eum. Quoniam ipse liberavit me de Iaqueo venantium, # et a verbo aspero. Scapulis suis obumbrabit tibi: i;: ' et sub pennis ejus sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus: non timebis a timore noeturno. A sagitta volante in die, a ne- gotlo perambulante in tenebris, ab incursu, et daemonio meridiano. Cadent a latere tuo mille, et de- cem millia a dextris tuis: ad te autem non appropinquabit. Verumtamen oculis tuis conside- rabiš: et retributionem peccato- rum videbis. Ouoiiiam tu es, Domine, spes mea:Altissimum posuistirefugium tuum. Ouoniam angel is suis mandavit de te: ut custodiant te in omni¬ bus viis tuis. In manibus portabunt te: ne forte offendas ad lapidem pedem tuum. Super aspidem et basiliseum am- bulabis: et conculcabis leonem et draconem. Ouoniam in me speravit, liberabo eum: * protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. Clamabit ad me, et ego exau- diam eum: eum ipso sum in tri— bulatione: eripiam eum, et glori- ficabo eum. Longitudine dierum replebo eum: et ostendam illi salutare meum. Gloria Patri &c. Sicut erat &c. Ky rie eleison. Christe eleison. Kvrie eleison. Pater noster 6Cc. v 112 De visitatione et cura infirmorum. tf. Et ne nos inducas in tentationem. I£. Sed libera nos a malo. yr. Salvum fac servum tuum. Ki. Deus meus, sperantem in te. Mitte ei, Domine, auxilium de sancto. I$i. Et de Sion tuere eum. itr. Nihil proficiat inimicus in eo. Et filius iniquitatis non apponat nocere ei. "Štf. Esto ei, Domine, turris fortitudinis. A facie Inimici. il r . Dominus opem ferat illi. I^i. Super lectiun doloris ejus. Tir. Domine, exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. ifr. Dominus vobiscum. J£. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, cui proprium est misereri semper et parcere: suscipe de- precationem nostram, ut nos, et liunc famulum tuum, quos delictorum catena constringit, miseratio tuae pietatis clementer absolvat. Deus, infirmitatis humanae singulare praesidiuni, auxilii tui super infirmum famulum tuum ostende virtutem: ut ope misericordiae tuae adjutus, ecclesiae tuae sanctae incolumis repraesentari mereatur. Concede hunc famulum tuum, quaesumus Domine Deus, perpetua mentis et corporis sanitate gaudere: et gloriosa beatae Mariae semper Virginis intercessione a praesenti liberari tristitia, et aeterna perfrui laetitia. Per Christum Dominum nostrum. Amen. 25. Postea benedicem infirmum subjunc/at dicens: Benedictio Dei omnipotentis, Patris -J*, etFilii, et Spiritus Sancti descendat super te, et rnaneat semper. ]]i. Amen. Deinde aspergat eum aqua benedicta. 26. Si fuerinl plures infirmi in eodem cubiculo vel loco, preces et orationes praedictae dicantur super eos in numero plurali, et super foeminam infirmam in genere focminino. 27. Praedictae preces omnes , vel ex parte , prout tempus et aegro- torum conditio feret , arbitrio sacerdotis dici vel amitti possunt. Modus juvandi morientes. 11.1 Modus juvandi morientes. 1. Ingravescente morbo, parochus infirmum frequenlius visitabit , et ad scilutem diligenter juvare non desinet: monebitque instante peri- culo se confestim vocari, ut in tempov e praesto sit morienti ; sumpto- que sanctissimo viatico , et sacra unctione adhibita, si periculum im- mineat, slatini commendationis animae officium praestabit, de quo infra. Sed si tempus suppetat, sequentia pietatis officia praestare po- terit, si it a expedire judicaverit , pr o conditione personae. 2. Ac piimo, si aegrotus indulgentiam legitima auctoritate con- cessam consequi possil , eam illi reducat ad mentem, proponatque, quid ad eam consequcndam agi debeat; praesertim, ut contrito corde sanc- tissimum nomen Jesu semel vel saepius invocet. 3. Deinde hortetur infirmum et excitet, ut, dum mente viget, eliciat actus fidei, spei et charitatis, aliarumque virtutum, nempe: Ut firmiter credat omnes articulos fidei, et quidquid sancta romana ecclesia catholica et apostolica credit et docet. Ut speret, Christum Dominum nostrum pr o sua immensa cle- mentia šibi fore propitium, et merito ejus sanctissimae passionis, et per intercessionem beatae Mariae et omnium sanctorum se vilam, aeternam consecuturum. Ut toto corde diligat, et maxime diligere cupiat Dominum Deum ea dilectione, qua illum diligunt beati, sanctique omnes. Ut ob amorem Dei doleat ex corde de omni offensa, qualitercum- que contra Dominum Deum et proximum commissa. Ut ex corde ob amorem Dei parcat omnibus, qui šibi quoquo modo fuerint molesti aut inimici. Ut ob Us veniam postulet, quos aliquando dictis aut factis offen- dit. Ut quem patitur dolorem et morbi molestiam, propter Deum in poenitenliam peccatorum suorum patienter toleret. Ut, si Dominus šibi salutem corporis praestare dignabitur, pro- ponat de caetero pr o viribus suis a peccatis cavere, et ejus mandata servare. 4. Hortetur praeterea, ut eo modo, quo poteši, saltem ex corde it a per intervalla precetur: 15 J14 Modus juvandi morientes. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Ps. 50, 5. In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. Ps. TO, x. In manus tuas (Domine) commendo spiritum meum, redemisti me, Domine Deus veritatis. Ps. 30, 6. Deus, in adjutorium meum intende: Domine, ad adjuvandum me fe- stina. Ps. 69, 2 . Esto milii (Domine) in Deum protectorem. Ps. 30, 3. Deus, propitius esto mihi peccatori. Luc. 18, i3. Jesu, lili David, miserere mei. Marc. 10, 47 * Dulcissime Domine Jesu Christe , per virtutem sanctissimae passionis tuae recipe me in numerum electorum tuorum. Domine Jesu (Christe) , suscipe spiritum meum. Act. Ap. 7 , 58. Maria, mater gratiae, mater misericordiae, tu me ab hoste pro- tege, et liora mortis suscipe. Sancte angele Dei, mihi custos assiste. Omnes sancti angeli, et omnes sancti, intercedite pro me, et mihi succurrite. ©r&arrne bicf) mciner, o ©ott! nad) beiner groben fBarmljerdgfeif. 21 ufbicf), -£>et*r! Ooffe icf), la§ mid) nid)t 3 U (Scfjanbeit roerben etoiglicf). 3 n bctne £>dnbe (o £>err!) empfefrle id) meincn ©eift: bu Ijajt micf) erldfet, o Jperr! ©ott ber S3M)rf)eit. £> ©ott! l)cibc 21 d)t auf metne £>ulfe: £>crr, čile mir «?u l)e(fen. £> £>err ttnb ©ott! bu fct; ntein ©ott! fet; mir ©linber gttdbitj. Sefu! bu ©oljn Saoibš, cr&arme bid) tuciner. £icbfter -£>err ltnb -£)eilanb Sefuč ©fjrifhtč! burdj bie $raft beineč (jeilb gen £eibcttš nimm ntid) auf in bie 3 af)l beiner 21 učcrmdi)lfen. Ufmili fe me, o Bog! po fvoji ve¬ liki milo Iti. V’ tebe, o Gofpod! saupam, ne bom saframovan vekomej. V 1 tvoje roke (o Gofpod!) isro- zhim fvojo dufho; ti fi me otel, o Gofpod! Bog refnize. O Bog! hiti me otet; Gofpod, tezi mi pomagat. O Gofpod in Bog! bodi ti moj varil. Bog! bodi miloftljiv meni grefhniku. Jesuf! Sin Davidov, ufmili fe me. Preljubi Gofpod in Svelizhar Je¬ suf Krifiuf! s’ mozhjo fvojiga pre- fvetiga terpljenja me fprejmi v’ flite- vilo fvojih isvoljenih. Benedictio apostolica. 115 £err Sefu! nimm metnen ®eijt auf. SDiaria, ŠOZuftcr ber ®nabe, Hutter ber SSarmfjersigfeif, befcf)uge mief) »or Dem SeinDe, unb in ber (Stunbe beč Sobeč nimm mief) auf. .£)eifiger ©cflufjengel, »erlafj mief) niefjt, unb 6efef)u|e mi$. 2flfe fjeiligen €ngef, unb aUe £eifb gen ®ofteš, fepb meine Surbitter, unb jtefjet mir 6ep. Gofpod Jesuf! fprejmi mojo dufho. Marija, mati milo iti, mati ufmi- ljenja! ti me varuj fovrashnika, in me fprejmi ob fmertni uri. Sveti Angel boshji, floj mi na Hrani, in varuj me. Vfi fveti Angeli, in vfi Svetni¬ ki, profite sa-me, in pridite mi na pomozh. 5. Haec et his similia poterit prudens sacerdos, vulgari vel ledino sermone, pr o personae captu, morienti suggerere. Benedictio apostolica in articulo mortis constitutis impertienda a sacerdote ad id delegato. 1. Benedictio in articulo mortis, cum soleat impertiri post sa- cramenta poenitentiae, Eucharistiae et extremae unctionis, illis infirmis, qui vel illam petierint, dum sana mente et integris sensibus er ant , seu verosimiliter petiissent , vel dederint signa contritionis, impertienda iisdem est, etiamsi postea linguae , caeterorumgue sensuum usu sint de - stituti, aut in delirium vel amentiam inciderint. Excommunicatis vero, impoenitentibus, et qui in manifesto peccato mortali moriuntur, est omnino deneganda. 2. Habens praedictam facultatem , ingrediendo cubiculum , ubi jacef infirmus, dicat: Pax huic domui. i^,. Et omnibus habitantibus in ea. £>er griebe fep mit biefem £>aufe. Mir bodi ti hifhi. 21 n t Unb mit aUen, bie e$ beroofjnen. J Odg. In viim, ki v’ nji prebivajo. Deinde aegrotum, cubiculum et circumstantes aspergat aqua be- nedicta , dicendo antiphonam: Asperges me Domine hyssopo, et mun- dabor 5 lavabis me, et super nivem dealbabor: et primum ver sum psalmi ; Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiain tiiain, mm Gloria Patri &'c. Sicut erat &c. Deinde repetitur antiphona: Asperges me nen. | Odg. In vlim, ki v’ nji prebivajo. Deinde aspergat aegrotum, leefum et cireumstantes aqua benedieta, diccnsi Asperges me Domine hvssopo, et mundabor: lavabis me, et J18 Ordo commendationis nnimae. super ilivem dealbabor; et primum cersum psalmi : Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam, cum Gloria Patri dc. Sicut erat dc. deinde repetitur antiphona: Asperges me dc. 2. Postea Salvatoris nostri crucifixi imaginem aegroto oscufan- dam praebeat, verbis efficacibus eum ad speni aeternae salutis erigens , ipsamgue imaginem coram eo ponat , ut illam aspiciens salutis suae spem sumat. 3. Deinde accensa candela , genibus flexis cum omnibus circum- stantibus breves lilanias , in quibus competenti loco inseritur nomen patroni ecclesiae parochialis, et aegrotantis , devote recitet in hunc modum: Kyrie eleison dc. ut supra pag. 80, et postquam ter dixent: Propitius esto, sic prosequatur: Ab ira tua, A periculo mortis, A mala morte, A poenis inferni, Ab omili malo, A potestate diaboli, Per nativitatem tuam, Per crucem et passionem tuam , Per mortem et sepulturam tuam, Per gloriosam resurrectionem tuam, SSon bcmem gorite, 23on ber ©cfaf)r bed Sobeč, SSont bofeit Sobe, SSon ben (Sfrafen ber ^)ol!e, SSon dilem Ucbel, SSon ber 0eroalt bed Scufelš, Surd) betne 0eburt, Surcf) bein Gretij unb £eiben, Surd) beinen Sob unb bein S3e* 9robni§, Surcf) bcine glorrcid)e 2(ufer* fteljung, Per admirabilem ascensionem tuam, Per gratiam Spiritus Sancti Paracliti, In die judicii, Peccatores, Te rogamus, audi nos. Ut ei parcas, Te rogamus, audi nos. Kyrie eleison. Cliriste eleison. Kyrie eleison. Od Tvoje jese, \ Od nevarnolti fmerti, j Od nefrezhne fmerti, j Od fhtrafeng pekla, Od vliga hudiga, Od oblafti hudizha, \ Skosi Tvoje rojllvo, j S kosi Tvoj krisli in Tvoje terpljenje,! Skosi Tvojo fmert in Tvoj po- | kop, 1 Skosi Tvoje zhaftitljivo vlla- j cnje j o r*\ o C? ei bC ‘0> ac Ordo commendationis animne. 119 2>urdj Deine munberbare ffltt, Smrdj bie ©nabe beč ^eiltgcn ©eifieS beč Srbfterč, 2hn Sage be$ ©ertcbteč, Skosi fvoj zbudili vnebohod, Skosi gnado trofhtarja fvetiga Duha, V’ dan fodbe, SŽBir arme ©iinber! 2&ir biffeit bicfj, erbbre unč. Safj bu iljm (tfir) uerfcbonej?, 28it bit* ten btcb, cr^ore unš. £err, erbarme btcf> unfer. ©brifte, erbarme bicb unfer. <£>err, erbarme btd) unfer. Mi grefhniki! Profimo te, ufliriii naf. De mu (ji) sanefefh, Profimo te, uflifhi naf. Gofpod, ufmili fe naf. Krifte, ufmili fe naf. Gofpod, ufmili fe naf. 4. Deinde cum in agone sui exitus anima anxiatur i dicantur $e~ (juentes orationes: O r a t i o. Proficiscere anima Christiana de hoc mundo , in nomine Dei Patris onmipotentis, qui te creavit: in nomine Jesu Christi Filii Dei vivi, qui pro te passus est: in nomine Spiritus Sancti, qui in te effusus est: in nomine angelorum et archangelorum : in nomine thronorum et dominationum: in nomine principatuum et potestatum: in nomine cheru- bim et serapliim: in nomine patriarcharum et prophetarum: in nomine sanctorum apostolorum et evangelistarum: in nomine sanctorum marty- rum et confessorum: in nomine sanctorum monachorum et eremitarum: in nomine sanctarum virginum, et omnium sanctorum et sanctarum Dei: hodie sit in pace locus tuus, et habitatio tua in sancta Sion. Per eum- dem Christum Dominum nostrum. l£. Amen. O r a t i o. Deus misericors, Deus clemens, Deus, qui secundum multitu- dinem miserationum tuarum peccata poenitentium deles, et praeterito- rum criminum culpas venia remissionis evacuas: respice propitius super hunc famulum tuurn N., et remissionem omnium peccatorum suorum tota cordis confessione poscentem deprecatus exaudi. Renova in eo, piis- sime Pater, quidquid terrena fragilitate corruptum, vel quidquid dia- bolica fraude violatum est: et unitati corporis ecclesiae membrum re- demptionis annecte. Miserere, Domine, gemituum, miserere lacrvmarum Orilo commendationis animae. J 20 ejus: et non habentem liduciam, nisi in tua misericordia, ad tuae sa- cramentum reconciliationis admitte. Per Christum Dominum nostrum. Amen. (Super foeminam aegrotam haec dicantur in genere foeminino.) Commendo te omnipotenti Deo, carissime frater, et ei, cujus es creatura, committo: ut cuin humanitatis debitum morte interveniente persolveris, ad Auctorem tuum, qui te de lirno terrae formaverat, revertaris. Egredienti itaque animae tuae de corpore, splendidus ange- lorum coetus occurrat: judex apostolorum tibi senatus adveniat: candi- datorum tibi martyrum triumpbator exercitus obviet: liliata rutilantium te confessorum turma circumdet: jubilantium te virginum chorus exci- piat: et beatae quietis in sinu patriarcharum te compIexus astringat: mitis atque festivus Cbristi Jesu tibi aspectus appareat, qui te inter assistentes šibi jugiter interesse decernat. Ignores omne, quod borret in tenebris, quod stridet in flammis, quod cruciat in tormentis. Cedat tibi teterrimus satanas curn satellitibus suis: in adventu tuo te comitan- tibus angelis contremiscat, atque in aeternae noctis chaos immane diffu- giat. Exurgat Deus, et dissipentur inimici ejus: et fugiant, qui ode- runt eum, a facie ejus. Sicut deficit fumus , deficiant: sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei: et justi epulentur, et exultent in conspectu Dei. Confundantur igitur, et erubescant om- nes tartareae legiones, et ministri satanae iter tuum impedire non aude- ant. Liberet te a cruciatu Cbristus, qui pro te crucifixus est. Liberet te ab aeterna morte Cbristus , qui pro te mori dignatus est. Consti- tuat te Cbristus, Filius Dei vivi, intra paradisi sui semper amoena viren- tia, et inter oves suas te verus ille pastor agnoscat. lile ab omnibus peccatis tuis te absolvat, atque ad dexteram suam in electorum suorum te sorte constituat. Redemptorem tuum facie ad faciem videas, et prae- sens semper assistens, manifestissimam beatis oculis aspicias veritatem. Constitutus igitur inter agmina beatorum, contemplationis divinae dul- cedine potiaris in saecula saeculorum. Amen. O r a t i o. Suseipe, Domine, servirni tuum ( vel ancillam tuam) (et sic dein- ,,, 7 in locum sperandae šibi salvationis a misericordia tua. I£. Amen. Libera, Domine, animam servi tui ex omnibus periculis inferni, et de laqueis poenarum, et ex omnibus tribulationibus. Amen. Ordo commendationis animae. 121 Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Enoch et Eliam de communi morte mundi. ]^. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Noe de diluvio. IE Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Abraham de Ur Chaldaeorum. 1^,. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Job de passio- nibus suis. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Isaac de hostia, et de manu patris sui Abrahae. 1^. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Lotil de Sodomis, et de flamrna ignis. I£. Amen. Libera, Domijie, animam servi tui, sicut liberasti Moysen de manu Pharaonis regi s Aegvptiorum. 1^. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Danielem de lacu Ieonum. l^,. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti tres pueros de camino ignis ardentis , et de manu regis iniqui. l^,. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Susannam de falso crimine. 1^,. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti David de manu regis Saul, et de manu Goliae. J^. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Petrum et Pauluin de carceribus. 1^. Amen. Et sicut beatissimam Tlieclam, virginem et martyrem tuam, de tribus atrocissimis tormentis liberasti, sic liberare digneris animam hujus servi tui, et tecum facias in bonis congaudere coelestibus. Iji. Amen. O r a t i o. Commendamus tibi, Domine, animam famuli tui N., precamurcpie te? Domine Jesu Christe, Salvator mundi, ut propter quam ad terram mi- sericorditer descendisti, patriarcharum tuorum sinibus insinuare non renuas. Agnosce, Domine, creaturam tuam, non a diis alienis ere atam, sed a te solo Deo vivo et vero: quia non est alius Deus praeter te , et non est secundum opera tua. Laetilica, Domine, animam ejus in conspectu tuo, et ne memineris iniquitatum ejus antiquarum, et ebrietatum, quas suscitavit furor sive fervor mali desiderii. Licet enim peccaverit, tamen 16 122 Ordo commendationis animae. Patrem, et Filium, et Spiritum Sanctum non negavit, sed credidit, et zelum Dei in se habuit, et Deum, qui fecit omnia, fideliter adoravit. O r a t i o. Delicta juventutis, et ignorantias ejus, quaesumus, ne memineris, Domine; sed secundum magnam misericordiam tuam memor esto illius in gloria claritatis tuae. Aperiantur ei coeli, collaetentur illi angeli. In reginim tnum, Domine, servirni tiram suscipe. Suscipiat eum sanc- tus Michael archangelus Dei, qui militiae coelestis meruit principatum. Veniant illi obviam sancti angeli Dei, et perducant eum in civitatem coelestem Jerusalem. Suscipiat eum beatus Petrus apostolus, cui a Deo claves regni coelestis traditae sunt. Adjuvet eum sanctus Paulus apo¬ stolus, qui dignus fuit esse vas electionis. Intercedat pro eo sanctus .Joannes electus Dei apostolus, cui revelata sunt secreta coelestia. Orent pro eo omnes sancti apostoli, quibus a Domino data est potestas ligandi atque solvendi. Intercedant pro eo omnes sancti et electi Dei, qui pro Christi nomine tormenta in hoc saeculo sustinuerunt: ut vinculis carnis exutus, pervenire mereatur ad gloriam regni coelestis; praestante Domino nostro Jesu Christo: Qui eum Patre et Špiritu Sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. $. Amen. ,5. Si vero diuiius laborat anima , poterit legi super eum , emnge- (ium sancti Joannis Cap. 17. Sublevatis oculis in coelum Jesus dixit &'c. vel passio Domini nostri Jesu Christi secundum Joannem Cap. 18. et 19. Egressus est Jesus eum discipulis suis trans torren- tem Cedron &c. 6. Oratio ad Dominum Jesum Christum de singulis articulis pas- sionis ejus , dicenda a moriente, vel ab alio pro eo. 1/. Adoramus te, Christe, et benedicimus tibi. R. Quia per sanctam crucem tuam redemisti mundum. Deus, qui pro redemptione mundi voluisti nasci, circumcidi, a Judaeis reprobari, a Juda traditore osculo tradi, vinculis alligari, sicut agnus innocens ad victimam duci, atque conspectibus Annae, Caiphae, Pilati et Herodis indecenter olFerri, a falsis testibus accusari, llagellis et opprobriis vexari, sputis conspui, spinis coronari, colaphis caedi, arundine percuti, facie velari, vestibus exui, cruci clavis afligi, in cruce levari, inter latrones deputari, felle et aceto potari, et lancea vulnerari: Tu, Domine, per has sanctissimas poenas tuas, quas ego Ordo commendationis animae. 125 indignus recolo, et per sanctam crucem et mortem tuam, libera me ( eel. si atim dicit pro eo, libera famulum tuum N.) a poenis inferni, et perducere digneris, quo perduxisti latronem tecum crucifixum: Qui cum Patre et Špiritu Sancto vivis et regnas in saecula saeculorum. Amen. *■ Dici praeterea possunt sequentes psalmi, et quidera: Psalmus 117'. Confitemini Domino, quoniam bonus &’c. 118. Beati immaculati in via &’c. 8. Tres piae et utiles morientibus orationes, cum fribus Pater no¬ ster e f fribus Ave Maria, in agone mortis recitandae. Primo dicitur: Kyrie eleison: Cliriste eleison: Kyrie eleison. Pa¬ ter noster &c. Ave Maria &’c. O r a t i o. Domine Jesu Cliriste, per tuam sanctissimam agoniam, et orationem, qua orasti pro nobis in monte Oliveti, quando factus est sudor tuus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram: obsecro te, ut multitu- dinem sudoris tui sanguinei, quem prae timoris angustia copiosissime pro nobis effudisti, offerre et ostendere digneris Deo Patri omnipotenti contra multitudinem omnium peccatorum lrnjus famuli tui N., et libera eum in hac bora mortis suae ab omnibus poenis et angustiis, quas pro peccatis sms se tirnet meruisse: Qui cum Patre et Špiritu Sancto vivis et regnas Deus in saecula saeculorum. Jjc. Amen. Secundo dicitur: Kyrie eleison: Cliriste eleison: Kyrie eleison. Pater noster &’c. Ave Maria &’c. O r a t i o. Domine Jesu Cliriste, qui pro nobis mori dignatus es in cruce, obsecro te, ut omnes amaritudines passionum et poenarum tnariim, quas pro nobis miseris peccatoribus sustinuisti in cruce, maxime in illa hora, quando sanctissima anima tua egressa est de sanctissimo corpore tuo , offerre et ostendere digneris Deo Patri omnipotenti pro anima hujus lamuli tui N., et libera eum in hac hora mortis ab omnibus poenis et passionibus, quas pro peccatis suis se tirnet meruisse: Qui cum Patre et Špiritu Sancto vivis et regnas Deus in saecula saeculorum. Er. Amen. Tertio dicitur: Kyne eleison: Cliriste eleison: Kyrie eleison. Pa¬ ter noster &’c. Ave Maria &c. 16 124 In expiratione. O r a t i o. Domine Jesu Christe, qui per os prophetae dixisti: In charitate perpetua dilexi te, ideo attraxi te miserans: obseero te, ut eamdem charitatem tuam, quae te de coelis in terram ad tolerandas omnium passionum tuarum amaritudines attraxit, offerre et ostendere digneris Deo Patri omnipotenti pro anima hujus fanmli tui N., et libera eum ab omnibus passionibus et poenis, quas pro peccatis suis timet se me- ruisse. Et salva animam ejus in hac bora exitus sui. Aperi ei janu- am vitae, et fac eum gaudere C um sanctis tuis in gloria aeterna. Et tu, piissime Domine Jesu Christe, qui redemisti nos pretiosissimo san- guine tuo, miserere animae hujus famuli tui, et eam introducere dig- neris ad semper virentia et amoena loca paradisi, ut vivat tibi amore indivisibili, qui a te, et ab electis tuis numquam separari potest: Qui cum Patre et Špiritu Sancto vivis et regnas Deus in saecula saecu- lorum. ]^. Amen. In expiratione. I. Cum vero tempus expirandi institerit, tune maxime ab om¬ nibus eireumstantibus, flexis genibus , vehementer orationi instandum est. Ipse vero moriens, si potest, dicat, vel, si non potest, assistens , sive sacerdos pro eo clara voce pronuntiet: Jesu, Jesu, Jesu. Quod, et ea, quae sequuntur, ad illius aures, si videbitur, etiam saepius repetat: In manus tuas, Domine! commendo spiritum meum. Domine Jesu Christe! suscipe spiritum meum. Sancta Maria! ora pro me. Maria, mater gratiae, mater misericordiae! tu me ab hoste pro- tege, et liora mortis suscipe. beine £dnbe, o £err! empfei)le id) meinen ©eiff. *£)err3efnš Cijrijfuč! nimm aufmeb nen ©eift. -Dctligc Starta! 6tff fur mid). Sftaria, Hutter bet ©nabe, Hutter ber SSarmfjerjigfeit, 6efcf)u§e mid) »or bom gdnbc, nimm mid) auf in ber bečfhtnbe. V’ tvoje roke, o Gofpod! isro- zhim fvojo dufho. Gofpod Jesuf Kriltuf! fprejmi mojo dufho. Sveta Marija! proti sa - me. Marija, mati milobi, mati ufmi- Ijenja, varuj me fovrashnika, in fprej¬ mi me ob fmertni uri. In expiratione. 125 2 . Tune , ubi viget pia eonmeludo , pulsetur campana parochialis ecclesiae aliguibus ictibus, ad significandum fidelibus in urhe vel loco . aut extra in suburbanis existentibus , instantem mortem expiranlis aegroti. ul pro eo Deum rogat e possint. 3 . Egressa anima de corpore, stalim dicatur: Subvenite sancti Dei, occurrite angeli Domini, suscipientes animam ejus, olFerentes eam in conspectu Altissimi. ')l/ r . Suscipiat te Christus, qui vocavitte, et in sirnim Abrahae an¬ geli deducant te. Suscipientes animam ejus, oflerentes eam in conspectu Altissimi. yr. Requiem aeternam dona ei, Domine, et lux perpetua luceat ei. Offerentes eam in conspectu Altissimi. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster &*c. Et ne nos inducas in tentationem. 1 ^,. Sed libera nos a malo. Requiem aeternam dona ei, Domine. Et lux perpetua luceat ei. •ft. A porta inferi. 1 ^,. Erue, Domine, animam ejus. Requiescat in pace. 1^. Amen. ilr. Domine, exaudi orationem meam. ]£. Et clamor meus ad te veniat. ~)lr. Dominus vobiseum. 1^,. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Tibi, Domine, commendamus animam famuli tui {vel. famulae tuae) N., ut defunctus {vel defuncta) saeculo tibi vi vat: et quae per fra- gilitatem humanae conversationis peccata commisit, tu venia misericor- dissimae pietatis absterg*e. Per Christum Dominum nostrum. Tji. Amen. i^onimet ju £iilfe, £ciliQe ©offež! $ommet jfjm entgegen, <£ngcl bež £>errn! 9?eljmet biefe @eele attf, ttnb bringet fte »or baž 91ngeftd)t bež 2(lIerfjod)ften. Std) ncljme auf Cljrifhiž, ber bid) berufeit l)af, unb bie Šngel roeUen btc^j »n 21bral;amž ©eboož tragen. Pridite na pomozh, fvetniki boshji! Pridite mu naproti, AngeliGoipodo- vi! Sprejmite to dufho, in peljite jo pred oblizhje Narviflnga. Naj te fprejme Kriftuf, kteri te je poklizal, in Angeli naj te neto v’ Abrahamovo narozlije. 126 In expiralionc. @ie mollen feitie (i^re) ©eele aufiieb* men, unb fte »or ba$ Slngejtcbt bež 2ttIerf)ocf)j?en fitbren. £err! gib if)m (tf)r) bte emtge 9tube, unb bač emtge 2tcf)t feucbte if)m (tbr). ^ubret biefe @eele »or baš Slngeftcbt bed 2Ulerb»cbffen. £crr! erbarme btcb unfer. d^rtfte! erbarme btcf> unfer. £>err! erbarme bief) unfer. SSater unfer u. f. m. Unb fiibre unš nicbt in 33erfucbung. (Sonbcrn erlbfe un£ »on bem Uebel. £>err! gib if)tu (tbr) bie eroige šKube. Unb bač emtge £icbt leuebfe tbm (ibO- SSon ber 93forte ber ^)oUe. (Edbfe feine (if)re) ©ecle, o #err! @ie ruf)e im grtebett. 2Intcn. £>err! erbore mein ©cbefb. Unb 1a§ mein Dltifcn ju bir gelan* gen. Ser £)crr fet; mit bir. Unb mit bcinern ©eijte. Saffct unč bcfbett. Str, o #err! empfc^Ien mir nun bie 0ccle beineč Sicncrč (beiner S5iene= rinn) auf bajj fte ber SGelt abgejfor* bett bir nun emig tebe: Silgc bureb bie ‘Dtacbficbt beiner itberauč barmberjigen ©ute bie @unben, bie er (fte) bureb mcnfcf>lic^e ©c&mac&beit in biefer 23Mf begangen bnt. Sur d) (Ebtiffunt uttfern -£>errn. 2fmen. Oni naj (prejmejo njegovo (njeno) duflio, in peljejo pred oblizlije Nar- vifhiga. Gofpod! daj mu (ji)vezhni pokoj, in vezhna luzh naj mu (ji) fveti. Peljite to duflio pred oblizlije Nar- vifhiga. Gofpod! ufmili fe. Krilte! ufmili fe. Gofpod! ufmili fe. Ozhe nafh i. t. d. I 11 naf ne vpelji v’ fkufhnjavo. Temuzh reflii naf od liudiga. Gofpod! daj mu (ji) vezlmi pokoj. In vezhna luzh naj mu (ji) fveti. Od vrat peklenfkiga hresna. Reflii, o Gofpod! njegovo (nje¬ no) duflio. Naj pozluva v 1 miru. Amen. Gofpod! uflifhi mojo molitev. In moje vpitje naj do tebe pride. Gofpod s’ teboj. In s’ tvojim duham. Molimo. Tebi, o Gofpod! perporozhimo duflio tvojiga flushabnika (tvoje flushabnize) L, de ker je fvetu odmeri (odmerla), tebi shivi; in kar je po zhlovefhki flabolti v’ shivljenji grefhil (grefhila), ti po nefkonzhni milofli in dobroti odpilili in isbrifhi. Po Kriltufu Gofpodu liafhim. Amen. De exequiis. 127 4. Interim detur (nisi jam ante expirationem , ul supra, datum fueritj campana signum transitus defunvti pro loči conmetudine, ul audientes pro ejus anima Deum precenlur, el sacerdos paucis memorel bene moriendi juge studium. 5. Deinde corpus de more honeste compositum, loco decenti cum lumine collocetur, a c parva crux super pectus in manus defundi po- natur: aut ubi crux desit, manus in modum crucis componantur: in- terdumgue aspergatur aqua benedida, et interim, doneč cfferatur pro sepullura, qui adsunt, sive sacerdotes, sive alii, orabunt pro defuncto. 6. Sacerdos, aut cujusvis ordinis clerieus dcfunctus, veslibus suis guotidianis communibus usque ad talarem vestem inclusive, tum desuper sacro vestitu sacerdotali vel clericali, quem ordinis sui ratio deposcit, indui debet; sacerdos quidem super talarem vestem amidu, alba, cin- gulo, manipulo, stola et casula seu planeta violacea sit indutus. 7. Diaconus vero induatur amidu, alba, cingulo, manipulo, stola super humerum sinistrum, quae sub axilla dexlera annedatur, et dalmatica violacea. S. Hub diaconus autem amidu, alba, cingulo, manipulo et tuni- cella. 9. Alii praelerea inferiorum ordinum clerici superpelliceo supra vestem talarem omari debent', singuli praedidi cum tonsura a c birretis suis. 10. Quae post obitum episcopi agenda sunt, caeremoniale episco- porum lib. II. cap. 38. abunde docet. De 12xe * E xul ta bunt Do mi no. et c ant or es inchoanl psalmum 50 ., clero Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Et secundum multitudinem mise- rationum tuarum, * dele iniquitatem meam. Amplius lava me ab iniquitate mea: * et a peccato meo munda me. Ouoniam iniquitatem meam ego cognosco: # et peccatum meum con- tra me est semper. Tibi soli peccavi, et malum co- ram te feci: ut justiliceris in ser- monibus tuis, et vincas, cum judi- earis. Ecce enim in iniquitatibus con- ceptus sum: *«' et in peccatis con- cepit me mater mea. Ecce enim veritatem dilexisti; incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Asperges me hyssopo, et mun- dabor: lavabis me, et super ni- vem dealbabor. Auditui meo dabis gaudium et laetitiam, & et exultabunt ossa hu- miliata. Averte faciem tuam a peccatis meis: % et onines iniquitates meas dele. Cor mundum crea in me, Deus: * E u o u a e. alternatim prosequenlr: et spiritum rectum innova in visce- ribus meis. Ne projicias me a facie tua: # et spiritum sanctum tuum ne aufe- ras a me. Redde mihi laetitiam salutaris tui: # et špiritu principali conlirma me. Docebo iniquos vias tuas; # et impii ad te convertentur. Iiibera me de sanguinibus, Deus , Deus salutis meae: et exultabit lingua mea justitiam tuam. Domine, labia mea aperies; et os meum annuntiabit laudem tuam. Ouoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique: * liolocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contri- bulatus: * cor contritum et humi- liatum, Deus, non despicies. Benigne fac, Domine, in bonavo- luntate tua Sion: # ut aedificentur muri Jerusalem. Tune acceptabis sacrificium ju- stitiae, oblationes et holocausta: ^ tune imponent super altare tuum vitulos. Requiem aeternam dona ei, Do¬ mine: * et lux perpetua luceat ei. 17 * 152 Ordo sepeliendi adultos. Quodsi neque clerus, neque cantores adessent, omnes antiphonas, psalmos et responsoria vel cum ministro, vel solus ipse parochus lente gravique voce recitabit. 6. 8i longitudo itineris postulaverit, dieuntur psalmi graduales: Ad Dominum cum tribularer, clamavi d'c., vel alii psalmi ex officio mor¬ ili or um ^ et in fine cujuslibet psalmi dicitur: Recpiiem aeternam dona ei, Domine dc., qui psalmi devote , distincte, gravique voce recitari de¬ li eni usque ad ecclesiam. Dum interea ecclesiae appropinquant , repetitur antiphona: E xul ta burit Do mi no os sa hu mi li a ta. 7. Deinde ecclesiam ingressi cantant seguens responsorium, cantore vel parocho incipiente, et clero alternatim respondente, videlicet: 3i. Sub ve ni te sancti De i, oc cur ri te a« ge li Do mi ni: # Sus ci pi en tes a ni mam e jus: * Of fe rentes e am in con spec tu i«s kgB kg ^ ^ ♦ B Al tis si mi. y. Sus ci pi at te Cin i stus, Ordo sepeliendi adultos. 155 du cant te: # Sus ci pi en tes. Re qui em ae ter nam do na e i, Do mi ne. l^,. Et lux per pe tu a iu ce at e i. Of fe ren tes. 8. Deposifo feretro in medlo ecclesiae, ita ut defuncti pedes, si fuerit laicus , sint versus oltar e majus; si vero fuerit sacerdos , caput sit versus ipsum alt ar e; et cereis accensis circa corpus, omnes de clero ordinatim in gradu suo, (nisi sit dicendum officium defunctorum, et missa celebrandaj accedunt ad feretrum, el cum candelis accensis st ant in circuitu feretri; parochus autem facta reverentia alt ari, sistens se contra crucem ad pedes defuncti, absolute dicit seguentem orationem: Non intres in judicium cum servo tu o, Domine, quia nullus apud te justificabitur liomo, nisi per te omnium peccatorum ei tribuatur re- missio. Non ergo eum, quaesumus, tua judicialis sententia premat, quem tibi vera supplicatio tidei christianae commendat: sed gratia tua illi succurrente, mereatur evadere judicium ultionis, qui, dum viveret, insignitus est signaculo sanctae Trinitatis. Qui vivis et regnas in sae- cula saeculorum. 1^,. Amen. In hac oratione , etsi cadaver sit mulier , aut phires sint defuncti, non licet verba: servo tuo, commutare in: serva tua, vel servis tuis. 9. Dein cantore, vel parocho incipiente , clerus circumstans cantat seguens responsorium: 134 Ordo sepeliendi adultos. « rn m LTZEv % ■ I p* 1 "T -* 9-. Li bera me, Do mine, de mor te ae ter na, in *L. - S m M M -9 m _1 7 - J" ■ T“ p* * * fa ,p ■ ■ - & di e il la tre men da: # Quan do coe li mo ven di 3 sttjc ga wh ral raSL ♦♦ £ »sunt, et ter ra: # Dum ve ne ris ju di- 4 9 gg e ®® 0 S 5 :■=? ca re sae cu lum per ig nem. Tremens factus ig _■ * Vu - r " 1 " P* »p« -p ■ 9 n 9 B 9 ven tu ra i ra. i; ~ Quan do coe li mo ven di sunt, et haJ -“1 Pl B 9. B m .9 9. ",9 9 ter ra. Di es il la, di es i rae, ca la mi ta tis et mi se- ¥ raA taj , , riae, dies mag na et a ina ra val de.** Dum ve- Ordo sepeliendi adultos. 155 ne ris ju di ca re sae cu lum per i gnem. Re qui em ae ter nam do na e i Do mine, et luxperpetua % ♦ grr II M _ MM ™ n J *BH lu ce at e i. Li be ra me d’c. 10. Dum cantatur praedictum responsorium, parochus accipil incensum de navicula, et ponit in thuribulum , et finito responsorio cantor vel parochus cum primo choro dicit: ♦H* tt v m jl m et secundus cho- rus respondet: H* ■ ♦ P m Kvrie e le i son: Chri ste e le i son: Deinde omnes sitimi dicunt: ir ■ ^vrp-l Kyri e e le i son. //. Mox parochus dicit alta voce: Pater noster dtc., et secreto di- citur ab omnibus, et ipse interim accipit aspersorium aquae benedictae, et ter aspergit corpus defuncti; deinde accipit thuribulum? et ter corpus incensat: postea reddito thuribulo ei , a quo acceperat , dicit: Et ne nos inducas in tentationem. IJi. Sed libera nos a malo. ifr. A porta inferi. Erue, Domine, animam ejus. Requiescat in pace. gj. Amen. 15G Ordo sepeliendi adultos. Domine, exaudi orationem meam. Et clamor meiis ad te veniat. y~. Dominus vobiscum. I£. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, cui proprium est misereri semper et parcere, te supplices exoramus pro anima famuli tui (Tamulae tu a e) N., quam hodie de hoc saeculo migrare jussisti: ut non tradas eam in manus inimici, neque obliviscaris in finem, sed jubeas eam a sanctis angelis suscipi, et ad patriam paradisi perduci: ut, quia in te speravit et credidit, non poe- nas interni sustineat, sed gaudia sempiterna possideat. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Si defunctus fuerit sacerdos, in oratione dicatur : pro anima fa¬ muli tui N. sacerdotis, quam hodie &’c. i 2. Finita oratione , corpus defertur, et quidem non amplius super humeros, sed manibus attollitur, et deducitur ad sepulchrum in coe- meterio, et dum portatur, caniatur antipliona: In pa ra di sum de du cant te an ge li: in tu o ad ven tu sus- ci pi ant te mar ty res, et per du cant te in ci vi ta tem sanc tam Je ru salem. Cho rus an ge lo rum te su sci pi at, et cum La žaro quondam pau pe re ae ternam ha be as re qui em. Ordo sepeliendi adultos. 137 13. Cum autern perventum fuerit ad sepulchrum, puntata anti- phona, el corpore defuncti prope sepulchrum humi deposito, sacerdos stans ad sepulchrum, aqua benedicta illud aspergit, dicens: Sanctilicetur istud sepulchrum in nomine Patris f, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. 14. Corpore in sepulchrum demisso, dicit: Sume terra, quod tuum est; sumat Christus, quod suum est; caro de terra orta est; spiritus de sursum inspiratus est. Sfttmm bin Srbe, mat? betu ijt; Sbrb jfuč ttebnte, rnač fcttt i|t; bač Sleifcf) tft au£ ber Srbe gebilbet; bet’ ©eijl tjl bott obett §era6 eingebaucbt Vsemi semlja, kar je tvojima; naj (prejme Kriftuf, kar je njegovi ga; mefo je is semlje; duh pak je od sgorej vdihnjen. Denuo aspergens funus aquu benedicta , dicit : Rore coelesti perfundat animam tuamDeus, Pater -J-, et Filius, et Spiritus Sanctus. Amen. Et thurificat, dicendo : Odore coelesti pascat animam tuam Deus, Pater •{*, et Filius, et Spiritus Sanctus. ^i. Amen. 15. lleinde trina vice superinjiciat terram super funus, dicens: De terra plasmasti eum (eam), ossibus et nervis compegisti eum (eam); Domine! resuscita eum (eam) in novissimo die. Per Jesum Christum Dominum nostrum. l^,. Amen. 21u£ bet’ Srbe bu t&n (fte) ge= bilbet; feine (ibre) ®ebetrte unb Herbert sufammen gefugct; ermecfe tbtt (fte), o £>err! arn jitngjhm Sage. Surcb 3e- funt Sbrijtum unfern |)emt. 51men. Is perlii li ga (jo) naredil; s’ koftmi in kitami h ga (jo) fklenil; obudi ga (jo), o Gofpod! poflednji dan. Po Jesufu Kriltufu Gofpodn nafhim. Odg. Amen. 16. Sepulto corpore , sacerdos stans adhuc prope sepulchrum, dicit: Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. V. Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos a malo. V. A porta inferi. J£. Erue, Domine, animam ejus. V. Requiescat in pace. Amen. 18 15» Ordo sepeliendi adultos. V". Domine, exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. flf. Dominus vobiscum. I£. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Fac, quaesumus Domine, liane cum servo tuo defuneto (Tanmla tua defuncta) misericordiam, ut faetorum suorum in poenis non recipiat vicem, qui (quae) tuam in votis tenuit voluntatem; ut sicut hic eum (eam) vera fides junxit fidelium turmis, ita illic eum (eam) tua mise- ratio societ angelicis choris. Per Christum Dominum nostrum. R. Amen. Et faciens manu dextera signum crucis super Lumulum , sinislra peetori adrnota , dicit : ifr. Requiem aeternam dona ei, Domine. 9*. Et lux perpetua luceat ei. Requiescat in pace. ]£. Amen. Anima ejus, et animae omnium fidelium defunetorum per mise¬ ricordiam Dei requiescant in pace. I$£. Amen. j 7. Demum pro laudabili more moneat sacerdos circumstantes , ul genuflexi pro hoc defuneto (hac defuncta) et pro reliquis sepultis in hoc coemeterio, nec non pro omnibus fidelibus defunctis orent , di- cendo : O r e m u s. Deus, in cujiis miseratione animae fidelium requiescunt, famulis et famulabus tuis omnibus, hic et ubique in Christo quiescentibus, da pro- pitius veniam peccatorum, ut a cunctis reatibus absoluti, tecum sine line laetentur. Per eundem Christum Dominum nostrum. l£. Amen. Requiescant in pace. I£. Amen. Saffct unč 6etf)en. £ ©ott! in beljen ©rbarmung bie ©eelen ber ©Idubigen rufjen, »crleibe gndbig bcinen, f)ier uni> roo itnrner in (Eljriffa rufjenben Sienent unb Siene* rinnen 23ergcbung ber ©iinben, bamif Molimo. O Rog! is zhigar ufmiljenja du- fhe vernih pozhivajo, daj Tvojim flushabnikam in flushabnizam, kteri v’ Kriftufu pozhivajo, miloltljivo od- pufhanje grehov, de od vfih pre- Ordo sepeliendi adultos. 139 fte »on aQer @cf)ul& entlebigf, mit £>tr ftcf) crnicj freucit mogen. £)urrf) Denfeb 6en 3efuč (Eljriftuč unfern Jpenm. % n t. 2lmen. @te follen im ^rteDcn ruljen. 2tnt. 2(men. greh odvesani, s’ teboj fe breskonza vefeliti samorejo. Po ravno tihim Jesufu Kriftufu Gofpodu nafhim. Odg. Amen. Naj v’ miru pozhivajo. Odg. Amen. Et dieto conjunctim cum circumstantibus uno: Pater noster d*c. et Ave Maria ;;i speret Israel in Domino. Quia apud Dominum misericor- dia, # et copiosa apud eum redemp- tio. Et ipse redimet Israel: *«' ex om¬ nibus iniquitatibus ejus. Requiem aeternam &c. Et lux perpetua &c. Antiphona, Si i ni quitates ob ser va ve ris, Do mi ne: Do mi 19 * 14« Officium defunctorum. ne, quis su sti ne bit? Antiphona. O pe ra. E u o u a e. Psalmus 137. Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo, * quoniam audisti verba oris mei. In conspectu angelorum psallam tibi, * adorabo ad templiim sanctum tiram, et confitebor nomini tuo. Super misericordia tua et veri- tate tua, # quoniam magnificasti super omne, nomen sanctum tuum. In quacumque die invocavero te, exaudi me: # multiplicabis in ani- ma mea virtutem. Confiteantur tibi, Domine, onines reges terrae, * quia audierunt om- nia verba oris tui. Et cantent in viis Domini, ^ quo- niam magna est gloria Domini. QuoniamexcelsusDominus, et hu- milia respicit, et alta a longe cognoscit. Si ambulavero in medio tribula- tionis, vivificabis me, * et super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua. Dominus retribuet pro me, # Do¬ mine, misericordia tua in saeculum^ opera manuum tuarum ne despicias. Requiem aeternam dtc. Et lux perpetua &'c. Antiphona . O pe ra manuum tu a rum Domine, ne de špici as. 1 Audi vi vo cem de coelo di cen tem mi hi. Be a ti mor- m m mnr* in T" tu i, qui in Do mi no mo ri un tur. Ofticium defunctorum. 149 Ad Magnificat, Antiphona. Om ne. E u o u a e. Canticum B. Mariae Virginia. Luc. 1. Magnificat # anima mea Dominum. Et exultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Quia respexit humilitatem ancil- lae suae: ecce enim ex hoc be- atani me dicent omnes generationes. Quia fecit mihi magna, qui po- tens est; # et sanctum nomen ejus. Et misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum. Fecit potentiam in brachio suo: # dispersit superbos mente cordis sui. Deposuit potentes de sede: et exaltavit humiles. Esurientes implevit bonis : >;,f et di- vites dimisit inanes. Suscepit Israel puerum suum, recordatus misericordiae suae. Sicut locutus est ad patres no- stros, Abraham, et semini ejus in saecula. llequiem aeternam &’c.. Et lux perpetua d’c. S Antiphona. Om ne, quod dat mi hi Pa ter, ad me ve- £ % _ n M_: a w I 4 ■ wiJ- ni et: et e um, qui venit ad me, non e ji ci am fo ras. Seguentes preces dicuntur flexis genibus , similiter el ad laudes. Pater n oster, secreto. Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos a malo. Psalm us Lauda anima mea Dominum, lau- dabo Dominum in vita mea: # psal- lam Deo meo quamdiu fuero. 14o . C # ) Nolite confidere in principibus, in filiis liominum, in quibus non est salus. lile psalmus omittitur in die obitus, sen depositionis defuncti, et in die commemorationis omnium fide- lium defunctorum; et statim dicitur V. A porta inferi &'c. ut infra. 150 Officium defunctorum. Exibit spiritus ejus, et reverte- tur in terram šuam: in illa die peribunt omnes cogitationes eorum. Beatus, cujus Deus Jacob ad- jutor ejus, spes ejus in Domino Deo ipsius, ' ,,f qui fecit coelum et ter¬ ram , mare et omnia, quae in eis sunt. Qui custodit veritatem in saecu- lum, facit judicium injuriam patien- tibus, dat escam esurientibus. Dominus solvit compeditos Do- minus illuminat coecos. Dominus erigit elisos, # Domi¬ nus diligit justos. Dominus custodit advenas, pu- pillum et viduam suscipiet, et vias peccatorum disperdet. Regnabit Dominus in saecula, Deus tuus, Sion, in generatio- nem et generationem. Requiem aeternam &'c. Et lux perpetua <&Tc. A porta inferi. Erue, Domine, animam ejus. ilr. Requiescat in pace. I£. Amen. y~. Domine, exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. Dominus vobiscum. Et cum špiritu tuo. Oratione s. In die depositionis defuncti, O r e m u s. Absolve, quaesumus Domine, animam famuli tui (vel famulae tuae) N., ut defunctus ( vel defuncta) saeculo tibi vivat: et peccata, quae per fragilitatem carnis humana conversationecommisit, tu venia misericordis- simae pietatis absterge. Per Christum Dominum nostrum. I^i. Amen. vel Deus, cui proprium est misereri semper et parcere; te supplices exoramus pro anima famuli tui (vel famulae tuae) N., quam hodie de lioc saeculo migrare jussisti: ut non tradas eam in manus inimici, neque obliviscaris in finem; sed jubeas eam a sanctis angelis suscipi, et ad patriam paradisi perduci; ut quia in te speravit, etcredidit, non poenas inferni sustineat, sed gaudia aeterna possideat. Per Christum Dominum nostrum. Amen. In die tertio, septimo et trigesimo depositionis defuncti. O r e m u s. Quaesumus Domine, ut animae famuli tui ( vel famulae tuae) N., cujus depositionis diem tertium ( vel septimum) (vel trigesimum) com- memoramus, sanctorum, atque electorum tuorum largiri digneris con- Officium defunctorum. 151 »■ sortium: et rorem misericordiae tuae perennem infundas. Per Chri- stum Dominum nostrum. !£,. Amen. In anniversario. O r e m u s. Deus indulgentiarum, Domine, da animae famuli tui ( vel. famulae tuae) C vel animabus famulorum, famularumque tuarum), cujus f vel quorum vel quarimi) anniversarium depositiouis diem commemoramus, refrigerii sedem, quietis beatitudinem, et luminis claritatem. Per Chri- stum Dominum nostrum. Amen. Aliae orationes diversae pro defunctis. Pro summo Pontifice defuncfo. O r e m u s. Deus, qui inter summos sacerdotes famulum tuum N. ineffabili tua dispositione connumerari voluisti: praesta quaesumus; ut qui unigeniti Filii tui vices in terris gerebat, sanctorum tuorum Pontificum consor- tio perpetuo aggregetur. Per eumdem Christum Dominum nostrum. Amen. Pro defuncfo Eptecopo. O r e m u s. Deus, qui inter apostolicos sacerdotes famulum tuum N. pontifi- cali fecisti dignitate vigere: praesta quaesumus; ut eorum quoque per¬ petuo aggregetur consortio. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Si fuei int plures, oratio et versus dicantur in numero plurali. Pro Episcopo Cardinali defuncfo dicatur: famulum tuum N. Epis- copum Cardinalem pontificali fecisti dignitate, &'c. Pro Presbytero Cardinali dicatur: famulum tuum N. Presbyterum Cardinalem sacerdotali fecisti, &c. Pro Diacono autern Cardinali dicitur oratio: Inclina, Domine, quae habetur paulo infra , hoc modo: ut animam famuli tui N. Diacoiti Cardinalis, quam, &c. Pro defuncto Sacerdote. O r e m u s. Deus, qui inter apostolicos sacerdotes famulum tuum N. sacer- 152 Officium defunctorum. dotali fecisti diguitate vigere: praesta quaesumus 5 ut eorum quoque perpetuo aggregetur consortio. Per Christum Dominum nostrum. 1^. Amen. vel Praesta, quaesumus Domine, ut anima famuli tui N. sacerdotis, queminhoc saeculo commorantem, sacris muneribus decorasti, incoelesti sede gloriosa semper exultet. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Pro uno defuncto. O r e m u s. Inclina, Domine, aurem tuam ad preces nostras, quibus misericor- diam tuam supplices deprecamur: ut animam famuli tui N., quam de hoc saeculo migrare jussisti, in pacis ac lucis regione constituas, et sanc- torum tuorum jubeas esse consortem. Per Christum Dominum nostrum. I^i. Amen. Pro una defuncta. O r e m 11 s. Ouaesumus Domine, pro tua pietate miserere animae famulae tuae N., et a contagiis mortalitatis exutam, in aeternae salvationis partem restitue. Per Christum Dominum nostrum. l^. Amen. Pro defunclis fratribus, propinguis el benefactoribus. O r e m u s. Deus, veniae largitor et humanae salutis amator: quaesumus cle- mentiam tuam*, ut nostrae congregationis fratres, propinquos et bene- luctores, qui ex hoc saeculo transierunt; beata Maria semper virgine intercedente, cum omnibus sanctis tuis, ad perpetuae beatitudinis con- sortium pervenire concedas. Per Christum Dominum nostrum. i^i. Amen. Pro fidelibus defunclis , generali-s oratio. O r e 111 u s. Fidelium, Deus, omnium conditor et redemptor, animabus famulo- rum famularumque tuarum remissionem cunctorum tribue peccatorum: ut indulgentiam, quam semper optaverunt, piis supplicationibus conse- quantur: Qui vivis et regnas in saecula saeculorum. Uje. Amen. In die vero commemorationis omnium fidelium defunctorum . guando diciiur haec vitima tantum oratio , sic concluditur: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. I£. Amen. Officium defunctorum. 153 Dieta oratione officio congruente, mox dicitur , et quidem in na¬ mero plurali , etiamsi pr o uno tantum fiat officium: Eequiera aeternam dona eis, Domine. I]i. Et lux perpetua luceat eis. V. Requiescant in pace. Amen. Item rcliqud in loto officio non mutantur, sed eo paeto ? tjuo jacent , recitantur. Ad Matutinum. Invitatorium. E e gem, cu i om ni a vi vunt, Venite, ad o re mus. Chorus repetit: Regem, d'c. Psalmus 94. Veni te, e xnltemus Domino, ♦ M M ju bi le mus De o ta ri no stro: prae oc cu pe mus fa ci em e jus in con fes- si o ne, "♦H et in psal mis ju bi le mus e i. e geni. 0 Si O no ni am De us mag nus Do mi nus, et rex mag nus super 20 154 Officium defunctorum. S b , 4 " »44 ♦ M * m m ~g~Tnr~~w oin nes de os: quo ni am non re pel let Do mi nus ple beni ■ ■ 1 M „ ■ Sir su am, qui a in ma nu e jus sunt om nes fi nes ter rae, ♦ a o" ♦ a ■ B a ' ■.♦ ■* C’a B " et al ti tu di nes mon ti um ip se con spi cit. mit* V'e ni te. rrV Quoniam ip si us est ma re, et ip se fe cit il lud, et a ri- Cir-M— M M M ♦ M M MTV dam fun da ve runt ma nus e jus: ve ni te ad o remus, et S- b-a.♦ ^ b a t pro ci da mus an te De um; plo re mus co ram Do mi no, qui „ ■ ■ Hi . 1 ■ ■ fr „ ^ C~b- fe cit nos, qui a ip se est Do mi nus De us no ster: nos au- 4 * pa ■ ■*!“ r tempopulus e jus, et o ves pascuae e jus. Re gem. Ofiicium defunctorum. 155 S b ♦ ■ 11 "* W * ■ 1 H o di e, si vo cem e jus au di e ri tis, no li te ob du ra re 5 b m ^ it a ja ■ V HD 1 ♦ m n m Si: cer da ve stra, si cut in ex a cer ba ti o ne se cun dum di em M. ten ta ti o nis in de ser to: u bi ten ta ve runt me pa tres ve- Sir It Ifcs ■ ♦ ■ ■ ■- ♦ = 5 * -Jt e ni te. Sir Oua dra gin ta an nis pro xi mus fu i ge ne- r 156 Gfficium defunctorum. ile qui em ae ter nam do na e is, Do mi ne: et lux per pe- tu a la ce at e is. Ve ni te. Re gem, cu i om ni a vi vunt, ve ni te ad o re mus. Ho c invitatorium dicitur tantum in die commemorationis omniurn fidelium defunctorum, ac in die obitus seu depositionis defundi, et quandocunque tres infrascripti nocturni (sicut Ms antefatis diebusj dicuntur: neque omittitur in depositione c a dav er is, etiamsi (ut supra pag. 144. Nr. 8.) non integrum officiumsed pr imuni solummodo nocturnum cum laudibus recitetur. Aliis temporibus , quibus tantum unum nocturnum cum laudibus dicitur, recitatur hoc ordine: feria II. et V. pr imuni, feria III. et VI. secundum , feria IV. et sabbato ter Hum nocturnum cum tribus lectionibus, et postea ad laudes, ut infra pag. 178. In primo nocturno. Antiphona. Di ri ge. E u o u a e. Psalmus 5. Verba mea auribus percipe, Do¬ mine, * intellige clamorem meum. Intende voci orationis meae, rex meus et Deus meus. Quoniam ad te orabo, Domi¬ ne , mane exaudies vocem meam. Mane astabo tibi, et videbo, ^ (pioniam non Deus volens iniquita- tem tu es. Neque liabitabit juxta te malig- nus, # neque permanebunt injusti ante oculos tuos. Officium defunctorum. 157 Odisti omnes, qui operantur ini— quitatem; # perdes omnes, qui lo- quuntur mendacium. Virum sanguinum et dolosum ab- ominabitur Dominus, ego autem in multitudine misericordiae tuae. Introiboin domum tuam .^adorabo ad teinplum sanctum tuum in timore tuo. Domine, deducme in justitia tua, * propter inimicos meos dirige in con- spectu tuo viam meam. Ouoniam non est in ore eorum veritas, cor eorum vanum est. Sepulchrum patens est guttur eo¬ rum, linguis suis dolose agebant: * judica illos, Deus. Decidant a cogitationibus suis, secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos, * quoniam irri- taverunt te, Domine. Et laetentur omnes, qni sperant in te: # in aeternum exultabunt, et habitabis in eis. Et gloriabuntur in te omnes, qui diligunt nomen tuum, * quoniam tu benedices justo. Domine, ut scuto bonae volun- tatis tuae, * coronasti nos. llequiem aeternam &'c. Et lux perpetua &'c. Anliphona„ Di ri ge, Do mi ne De us me us, in con spec tu tu o vi am me am. Psalmus 6 . Domine, ne in furore tuo arguas me, # neque in ira tua corripias me. Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum, # sana me, Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea. Et anima mea turbata est valde: # sed tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et eripe animarn meam, i;: ' salvum me fac propter misericordiam tuam. 158 Officium defunctorum. Ouoniam non est in raorte, qui raemor sit tui, *' in inferno autem quis confitebitur tihi? Laboravi in gemitu meo, Iavabo per singulas noctes lectum meum, * lacrymis meis stratum meum rigabo. Tnrbatus est a furore oculus mens, # inveteravi inter omnes inimicos meos. Discedite a me omnes, qui ope- ramini iniquitatem, *' quoniam exau- divit Dominus vocem fletus mei. Exaudivit Dominus deprecationem meam, *' Dominus orationem meam suscepit. Erubescant et conturbentur ve- hementer omnes inimici mei: *' con- vertantur, et erubescant valde ve- lociter. Requiem aeternam &*c. Et lux perpetua $c. Antiphona. Con ver te re, Do mi ne, et e ri pe a ni mam me am: quo ni am non est in mor te, qui me mor sit tu i. f h h - m 3 : Antiphona . Ne quan do. E u o u a e. Psalmus 7. Domine, Deus meus, in te spe- ravi: *' salvum me fac ex omnibus persequentibus me, et libera me. Ne quando rapiat, utleo, animam meam, *' dum non est, qui redimat, neque qui salvum faciat. Domine Deus meus, si feci istud, * si est iniquitas in manibus meis. Si reddidi retribuentibus milu ma¬ la,* 1 decidam merito ab inimicis meis inanis. Persequatur inimicus animam me¬ am, et comprehendat, et conculcet in terra vitam meam, * : et gloriam meam in pulverem deducat. Exurge, Domine, in ira tua, # et exaltare in finibus inimicorum meorum. Et exurge, Domine Deus meus, in praecepto, quod mandasti, et sy- nagoga populorum circumdabit te. Officium defunctorum. 159 Et propter hanc in altum regre- dere, * Dominus judicat populos. Judica me, Domine, secundum justitiam meam, * et secundum in- nocentiam meam super me. Consumetur nequitia peccatorum, et diriges justum, * scrutans corda et renes Deus. Justum adjutorium meum a Do¬ mino , % qui salvos facit rectos corde. Deus judex justus, fortis, et pa- tiens, # numquid irascitur per sin- gulos dies ? Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit, ^ arcum suum te- tendit, et paravit illum. Et in eo paravit vaša mortis, * sagittas suas ardentibus efFecit. Ecce parturiit injustitiam, # con- cepit dolorem, et peperit iniquita- tem. Lacum aperuit, etefFodit eum, * et incidit in foveam, quam fecit. Convertetur dolor ejus in caput ejus, * et in verticem ipsius ini- quitas ejus descendet. Confitebor Domino secundum ju¬ stitiam ejus, # et psallam nomini Domini Altissimi. Requiem aeternam dc. Et lux perpetua d*c. Antiphona. Ne quan do ra pi at, ut le o, a nimam me am, dum non est, qui re di mat, ne que qui sal vum fa ci at. Y'. A porta in fe ri. E ru e, Do mi ne, a ni mas e o rum. Pater noster. toturn secreto. Lectiones leguntur sine absolutione, benedictionibus, et titulo. fjectio I. j 0 i CU j, Parce mihi, Domine; niliil enim sunt dies mei. Quid est bomo, quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? Visitas KiO Officium defunctorum. eum diluculo, et subito probas illum. Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glutiam salivam meam ? Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum? Quare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mi- himetipsi gravis ? Cur non tollis peccatum raeum, et quare non aufers iniquitatem meam? Ecce nune in pulvere donniam; et si mane me quae- sieris, non subsistam. Lectiones terminantur sine , Tu autem &'c., vel alta conclusione. rec tu rus sum: E t in car ne me et non a li us, et o cu Ii me i con spec- Oflicium defunclorum. Kil tu ri sunt. Et in car ne. hcclio //. Job 10. cap. Taedet animara meam vitae meae, dimittam adversum me eloquium meum. Loquar in aniaritudine animae meae. Dicarn Deo: Noli me con- denmare. Indica milii, cur me ita judices? Numquid bornim tibi vide- tur, si calumnieris me , et opprimas me opus manuuni tuarum, et con- silium impiorum adjuves ? Numquid oculi carnei tibi sunt, aut sicut videt bomo, et tu videbis? Numquid sicut dies hominis dies tui, et anni tui sicut humana sunt tempora, ut quaeras iniquitatem meam, et peccatum meum scruteris ? Et scias, quia liiliil impium fecerim, cum sit nemo, qui de manu tua possit eruere. I£. Qui La za rum re sus ci ta sti a mo nu- ju di ca re vi vos et 21 Qui ven tu rus es 162 Officium defunctorum. < * v* ♦ ° a » C " H » 0 mor tu os, et sae cu lum per i gnem. Tu e is. N ♦ 4 ■*]»j Lectio III. Job 10. Cap. Manus tuae fecerunt me, et plasmaverunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? Memento, quaeso, quod sicut lutum fe- ceris me, et in pulverem reduces me. Nonne sicut lac nmlsisti me, et sicut caseum me coagulasti? Pelle et carnibus vestisti me, ossibus et nervis compegisti me. Vitam et misericordiam tribuisti mihi, et visi- tatio tua custodivit spiritum meum. f T ' ■-iv*.„. P . ^ mi ne, quan do ve ne ris ju di ca- L7L-P5 Do i """ fk “““ “ VI »> ^ H M re ter ram, u bi me ab scon 1 s r- v r- »-i J1 dam a vul tu m -M"' m* wr~~w rae tu ae ? % Qui a pec ca vi me a pa ves co, et an te te e ru bes- Officium defunctorum. lfi.i H * ^ ta H ■* ^ 1 Mi M , M ♦ ■ ■ „ Ml * co: dum ve ne ris ju di ca re, no li me con dem- 1 ■* ♦ m. na 1 re. Qui a. Ee B wr-m% qui em ^ «a E 1 8 B fa **1 B®j „»“= * s B B ^ . B <* ♦' Qui a. In secundo nocturno. E u o u a e. Psalmus 22. Antiphona. In lo co pas cu ae. Dominus regit me, et nihil milii deerit, ™ in loco pascuae ibi me collocavit. Super aquam refectionis educa- vit me, * animam meam convertit. Deduxit me super semitas justi- tiae, % propter nomen suum. Nam et si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, * quoniam tu mecum es. 21 164 Officium defunctorum. Airga tua et baculus tim s, # ipsa me consolata sinit. Parasti in conspeetu meo men- sam, * adversus eos, quitribulantme. Impinguasti in oleo caput meuni,^ et calix meus inebrians quam prae- clarus est! Et misericordia tna subseq«etur me omnibus diebus vitae meae. Et ut inhabitem in domo Domi¬ ni in longitudinem dierum. Reijuiem aeternam &c. Et lux perpetua &’c. Antiphona. In Io co pas cu ae i bi me col lo ca vit. Ad te, Domine, levavi animam meain, '«' Deus meus, in te confido, non erubescam. Neque irrideant me inimici mei: # etenim universi, qui sustinent te, non confundentur. Confundantur omnes iniqua agen- tes # supervacue. Vias tu as , Domine, demonstra mihi, et semitas tuas edoce me. D irige me in veritate tua, et doce me, *«' quia tu es Deus sal- vator meus, et te sustinui tota die. Reminiscere miserationum tuarum, Domine,'«' et misericordiarum tua¬ rum, quae a saeculo sunt. Debeta juventutis meae, *'etigno- rantias meas ne memineris. Secundum misericordiam tuam memento mei tu, # propter bonita- tem tuam, Domine. Dulcis et rectus Dominus,'«' prop¬ ter hoc legem dabit delinquentibus in via. Diriget mansuetos in judicio, % docebit mites vias suas. Universae viae Domini misericor¬ dia et veritas, # requirentibus te- stamentum ejus et testimonia ejus. Propter nomen tuum, Domine, propitiaberis peccato meo: 5 « s mul- tuin est enim. Quis est bomo, qui timet Domi- num? 5 « c legem statuit ei in > via, quam elegit. Anima ejus in bonis demorabi- tur, % et semen ejus liaereditabit terram. Officium defunclnrnm 1(i5 Firmamentum est Domiuus timen- tibus eum,* et testamentum ipsius, ut manifestetur illis. Oculi mei semper ad Dominum, * tjuoniam ipse evellet de laqueo pe- des meos. Respice in me, et miserere mei,* quia unicus et pauper sum ego. Tribulationes cordis mei multi- plicatae sunt: * de necessitatibus meis erue me. Vide humilitatem meam, et labo- rem meum, * et dimitte universa de- licta mea. Respice inimicos meos, quoniam multiplicati sunt, * et odio iniquo oderunt me. Custodi animam meam, et erue me, * non erubescam, quoniam spe- ravi in te. Iiiiiocentes et recti adhaeserunt mihi, * quia sustiiiui te. Libera, Deus, Israel * ex omni¬ bus tribulationibus suis. Requiem aeternam &c. Et lux perpetua &’c. Anliphona. De lic ta ju ven tu tis me ae, et i gno ran ti as Psalmus 26. Dominus illuminatio mea et salus mea 5 * quem timebo ? Dominus protector vitae meae 5 * a quo trepidabo? Dum appropiant super me nocen- tes , * ut edant carnes meas. Qui tribulant me inimici mei, * ipsi infirmati sunt et ceciderunt. Si consistant adversum me Ca¬ stra, * non timebit cor meum. Si exurgat adversum me prae- lium, * in hoc ego sperabo. 166 Officium defunctorum. Unam petii a Domino, liane re- quiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae. Ut videam voluptatem Domini, et visitem templum ejus. Ouoniam abscondit me in taber- naculo suo, ® in die malorum pro- texit me in abscondito tabernaculi sui. In petra exaltavit me, ^ et nune exaltavit caput meum super inimi- cos meos. Circuivi, et immolavi in taber- naculo ejus bostiam vociferationis:* cantabo, et psalmum dicam Domino. Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te: miserere mei, et exaudi me. Tibi dixit cor meum, exquisivit te facies mea, i;: ' faciemtuam, Do¬ mine, requiram. Ne avertas faciem tuam ame, # ne declines in ira a servo tuo. Adjutor meus esto, # ne dere- linquas me, neque despicias me, Deus salutaris meus. Ouoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me 5 Dominus autem assumpsit me. Lepeni pone mihi, Domine, in via tua, * et dirige me in semitam rectam propter inimicos meos. Ne tradideris me in animas tri— bulantium me j # quoniam insurre- xerunt in me testes iniqui, et men- tita est iniquitas šibi. Čredo videre bona Domini * in tena viventium. Expecta Dominum, viriliter age, * et confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Requiem aeternam A’c. Et lux perpetua &'c. £ ♦ ■ Tj - V * V Antiphona. Cre do vi de re bo na Do mi ni in ter ra vi- ven ti um. "fr. Col lo cet e os Do mi nus cum prin ci pi bus. Cum prin ci pi bus po pu li su i. Officium defunctorum. 167 Pater noster. totum secreto. Lectio IV. Job 13, cap. Responde mihi: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siecam persequeris. Scribis enim contra me amari- tudines, et consumere me vis peccatis adolescentiae meae. Posuisti in nervo pedem ineum, et observasti omnes semitas meas, et vestigia pe- dum meorum considerasti. Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum, quod comeditur a tinea. ^ “ n B 3 « B^ »“ BDD ® ^ ^ Me men to me i De us, qui a ven tus est vi- S » B ""l * P" ^ a " S ! ■ ♦ »: ■ _b .»V ta me a. # Nec as pi ci at me \i sus ho mi nis. De pro fun dis cla ma vi ad te, > .-V, ♦ fV £- i- .a Do mi ne, Do mine,exau di vo cem me- •5 - -■"1 ♦ am. Nec a spi ci at. Lectio V. Joh u ' cap - Homo natus de muliere, brevi vivens tempore, repletur multis mi- seriis. Qui quasi flos egreditur et conteritur, et fugit velut umbra, Ki8 Oflicium defunctorum. et imnquam in eodem statu permanet. Et dignum ducis super hujusce- modi aperire oculos tuos, et adducere eum tecum in judicium? Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? nonne tu, qui solus es? Breves dies lioininis sunt, numerus mensium ejus apud te est: constituisti tenninos ejus, qui praeteriri non poterunt. Recede paululura ab eo, ut quiescat, doneč optata veniat, sicut mercenarii, dies ejus. in vi ta me a. Quid fa ci am mi ser? us ? * Mi se re re me i, dum ve ne ris in no- Officilim defunctorum. Ifi9 ¥Š p . ;| ■ ■ 1 . Mi se re re. Lectio VI. Job 14. cap. Quis mihi hoctribuat, ut in inferno protegas me, et abscondas me, doneč pertranseat furor tuus, et constituas mihi tempus, in quo recor- deris mei? Putasne, mortuus homo rursum vi vat V Cunctis diebus, qui- bus nune milito, expecto, doneč veniat immutatio mea. Vocabis me, et ego respondebo tibi: operi manuum tuarum porriges dexteram. Tu quidem gressus meos dinumerasti, sed parce peccatis meis. Ne re cor de ris pec ca ta me a, Do- mi ne: * D um ve ne ris ju di ca re sae cu- mi ne De us me us, in con spec tu tu o vi am me am. Dum ve ne ris. Re qui- 22 170 Officium defunctorum. em ae ter nam do na e is, Do mi ne: et lux In tertio nocturno. Anfiphona . Coni pla ce at E u o u a e. Psalmus 39, Expectans expectavi Dominum, i::< et intendit mihi. Et exaudivit preces meas: ^ et eduxit me de lacu miseriae, et de luto faecis. Et statuit super petram pedes meos, et direxit gressus meos. Et immisit in os meum canticum novum, carmen Deo nostro. Videbunt multi, et timebunt, * et sperabunt in Domino. Beatus vir, cujus est nomen Do¬ mini spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias falsas. Milita fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua; * et cogitatio- nibus tuis non est, qui similis sit tibi. Annuntiavi, et locutus sum: # mul- tiplicati sunt super numerum. Sacrificium et oblationem nolu- isti; aures autem perfecisti milii. Holocaustum et pro peccato non postulasti; % tune dixi: Ecce venio. In capite libri seriptum est de me, ut facerem voluntatem tuam: # Deus meus volui, et legem tuam in medio cordis meL Annuntiavi justitiam tuam in ec- clesia magna: >;S: ecce labia mea non prohibebo; Domine, tu sčisti. Officium defunctorum. 171 Justitiam tuam non abscondi in corde meo: *«' veritatem tuam et salutare tuum dixi. Non abscondi misericordiam tuam et veritatem tuam # a concilio multo. Tu autem, Domine, ne longe facias miserationes tuas a me, # roisericordia tua et veritas tua sem- per susceperunt me. Ouoniam circumdederunt me mala, quorum non est numerus 5 * com- prehenderunt me iniquitates meae, et non potui, ut viderem. Multiplicatae sunt super capillos ca- pitis mei, * et cor meum dereliquitme. Complaceat tibi, Domine, ut eru- as me, Domine, ad adjavandom me respice. Confundantur et revereantur si- mul, qui quaerunt animam meam, * ut auferant eam. Convertantur retrorsum et reve¬ reantur, qui volunt mihi mala. Ferant corfestim confusionem suam, qui dicunt mihi: Euge, euge. Exultent et laetentur super te onmes quaerentes te, et dicant semper: Magnificetur Dominus*, qui diligunt salutare tuum. Ego autem mendicus sum et pau- per: Dominus sollicitus est mei. Adjutor meus et pt-otector meus tu es: * Deus meus , ne tardaveris. Requiem aeternam d*c. Et lux perpetua d c. 1 ♦ ■ Si Bi + D V Antiphona. Sa na, Do mi ne. E u o u a e. Psalmm 40. Beatus, qui intelligit super ege- num et pauperem: in die mala liberabit eum Dominus. Dominus conservet eum, et vi- vificet eum, et beatum faciat eum in terra, * et non tradat eum in animam inimicorum ejus. Dominus opem ferat illi super 22 * 172 Officium defunctorum. lectum doloris ejus, universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus. Ego dixi, Domine, miserere mei, ^ sana animam meam, quia peccavi ti bi. Inimici mei dixerunt mala mihi: Ouando morietur, et peribit nomen ejus? Et si ingrediebatur, ut videret, vana loquebatur, # cor ejus con- gregavit iniquitatem šibi. Egrediebatur foras, et loque- batur in idipsum. Adversum ifie susurrabant omnes inimici mei, # adversum me cogi- tabant mala mihi. Verbum iniquum constituerunt ad¬ versum me: ^ Numquid qui dormit, non adjiciet, ut resurgat? Etenim bomo pacis meae , in quo spe ra vi, qui edebat panes meos, magnilicavit super me supplantatio- nem. Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me, ^ et retribuam eis. In boe cognovi, quoniam voluisti me, # quoniam non gaudebit ini— micus meus super me. Me autem propter innocentiam suscepisti, ^ et confirmasti me in conspectu tuo in aeternum. Benedictus Dominus Deuslsrael a saeculo , et usque in saeculum: liat, fiat. Bequiem aeternam d’c. Et lux perpetua &*c. Psalmus 41. Ouemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum: ita desiderat anima mea ad te, Deus. Sitivit anima mea ad Deum for- tem, vivum: # quando veniam, et apparebo ante faciem Dei? Fuerunt mihi lacrvmae meae pa- nes die ac noete, ^ dum dici— tur mihi quotidie: Ubi est Deus tuus ? Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam, * quoniam OfHcium defunelorum. 175 transibo in locnm tabernaculi admi- rabilis, usque ad domum Del. In voce exultationis et confessio- nis, # soniis epulantis. Quare tristis es anima mea ? et quare conturbas me? Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi, salutare vultus mei et Deus meus. Ad meipsum anima mea contur- bata est, propterea memor ero tui de terra Jordanis, et Hermoni- im a monte modico. Abvssus abyssum invocat in voce cataractarum tiiarum. Omnia excelsa tua et fluctus tui super me transierunt. In die mandavit Dominus mise- ricordiam suam, # et nocte canti- cum ejus. Apud me oratio Deo vitaemeae: dicam Deo: Susceptor meus es. Quare oblitus es mei? * et quare contristatus incedo, dum affligit me inimicus ? Dam confringuntur ossa mea. ^ exprobraverunt mihi, qui tribulant me, inimici mei. Dum dicunt mihi per singulos dies: Ubi est Deus tuus? quare tristis es anima mea, et quare con¬ turbas me ? Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi, # salutare vultus mei et Deus meus. Requiem aeternam &c. Et lux perpetua &'c. V". Ne tra das be sti is a ni mas con fi ten tes ti bi. 1$. Et a ni I 174 Officium defunctorum. mas pau pe rum tu o rum ne ob li vi sca ris in fi nem. Pater noster. totum secreto . Lectio VIL Job IT. cap. Spiritus meus attenuabitur, dies mei breviabuntur, et solum mihi superest sepulchrum. Non peccavi, et in amaritudinibus moratur oculus meus. Libera me, Domine, et pone me juxta te, et cujusvis manus pugnet contra me. Dies mei transierunt, cogitationes meae dissipatae šunt, torquentes cor meum. Noctem verterunt in diem, et rursiim post tenebras spero lucern. Si sustinuero, infernus domus mea est, et in tenebris stravi lectulum meum. Putredini dixi: Pater meus es; mater mea et soror mea, vermibus. Ubi est ergo nune praestolatio mea, et patientiam meam quis considerat? f S Pec can tem me quo ti di e, et non me poe ni- Officium defunctorum. 175 V va me. De us in no mi ne tu o sal vum me fac, et in vir tu te tu a li Lectio VIII. be ra me. Qui a in. Job 19. cap , Pelli meae, consumptis carnibus, adhaesit os meum, et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos. Miseremini mei, miseremini mei, saltem vos amici mei, quia manus Domini tetigit me. Quare per- sequimini me sicut Deus, et carnibus meis saturamini ? Quis mihi tri— buat, ut scribantur sermones mei? quis mihi det, ut exarentur in libro stvlo ferreo, et plumbi lamina, vel celte sculpantur in silice? Scio enim, quod redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra sur- recturus sum: et rursum circumdabor pelle mea, et in čarne mea videbo Deum meum. Quem visurus sum ego ipse, et oculi mei con- specturi sunt, et non alius: reposita est haec spes mea in sinu meo. v £ I£. Do mi ne, se cun dum ac tum me um no li me ju di- 55 P j - r* r- -Jr ca re, ni hil dig num in con spec tu tu- 1 b. o gi. I de o de pre cor 17(j Officium defunctorum. de le as i ni qui ta tem me- am. Ani pli us la va me, Do mi ne, ab in- ju sti ti a me a, et a de lic to me- o mun da me. t tu, De us. Leclio IX. Job 10. cap. Quare de vulva eduxisti me? qui utinam consumptus essem, ne oculus me videret. Fuissem, quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. Numquid non paucitas dierum meorum finietur brevi? Di- mitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum, antequam vadam, et non revertar, ad terram tenebrosam, et opertam mortis caligine: terram miseriae et tenebrarum, ubi umbra mortis et nullus ordo , sed sempiternus liorror inhabitat. tr ♦ ■ s® " ■ ■ ■ ■iv f Li be ra me, Do mi ne, de vi is in fer- Oflicium delu ne toru m. 177 * ■ ° ■ _■ V ■h ni, qui por tas ae re as con fre gi sti: et vi- a. 1 ■“ IV r, V si ta sti in fer nuni, et de di sti e is tes: Ad ve ni sti, re demp tor no ster. ui e rant. Requiemae ternam do na e is, Do mine: et lux per- Aliud responsorium, videlicet: Tibera me, Domine, de rnorte aeterna dc. ? quod dicitur in die commemorationis omnium fidelium de- functorum , et quandocunque pro defunctis dicuntur novem lectiones , require pag.134sed Requiem ae ternam &'c. Et Iux perpetua d'e. dicitur in numero plurali. 178 Officium defunctorum. Ad Laudes. Absolute incipitur ab antiphona. Avfiphona. E xul ta bunt Do mi no. E u o u a e. Psa (m it s 60. Miserere mei, Deus, * secundum magnam misericordiam luam: Et secundum multitudinem mise- rationum tuarum, # dele iniquita- tem meam. Amplius lava me ab iniquitate mea: >: ' s et a peccato meo munda me. Ouoniam iniquitatem meam ego cognosco: * et peccatum rneuin contra me est semper. Tibi soli peccavi, et malum co- ram te feci: ut justificeris in ser- monibus tuis, et vincas, cum judi- caris. Ecce enim in iniquitatibus con- ceptus sum : et in pečcatis con- cepit me mater mea. Ecce enim veritatem dilexisti: # incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Asperges me hvssopo, et munda- bor: * lavabis me, et super nivem dealbabor. Auditui meo dabis gaudium et laetitiam: et exultabunt ossa hu- miliata. Averte faciem tuam a peccatis meis: et omnes iniquitates meas dele. Cor mundum crea in me , Deus: * et spiritum rectum innova in vis- ceribus meis. Ne projicias me a facie tua: * et spiritum sanctum tuum ne aufe- ras a me. Hedde mihi laetitiam salutaris tui: et špiritu principali contirma me. Docebo iniquos vias tuas: # et impii ad te convertentur. Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae: et exultabit lingua mea justitiam tuam. Domine, labia mea aperies: # et os meurn annuntiabit laudem tuam. Ouoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique: 5;;c holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contri- bulatus: * cor contritum et humili- atum, Deus, non despicies. Benigne fac, Domine, in bona vo- Officium defunctorum. 179 tune imponent super altare tuum vitulos. Requiem aeternam &*c. Et lux perpetua &'c. Antiphona. E xul ta bunt Do mi no os sa liu mi li a ta. Antiphona. E xau di, Do mi ne. E u o u a e. luntate tua Sion: ut aedificentur muri Jerusalem. Tune acceptabis sacrificium justi- tiae, oblationes et liolocausta: * Psalmus 64. Te decet hvmnus, Deus, in Sion,^ et tibi reddetur votum in Jerusa¬ lem. Exaudi orationem meam: ad te omnis caro veniet. Verba iniquorum praevaluerunt super nos, >:;t et impietatibus no- stris tu propitiaberis. Beatus, quem elegisti et assumpsi- sti; # inhabitabit in atriis tuis. Replebimur in bonis domus tuaep-' sanctum est templum tuum, mira- bile in aequitate. Exaudi nos, Deus, salutaris no- ster, # spes omnium finium terrae, et in mari longe. Praeparans montes in virtute tua, accinctus potentia, * qui conturbas profundum maris, sonum fluctuum ejus. Turbabuntur gentes, et time- bunt, qui habitant terminos, a sig- nis tuis: ' ;:t exitus matutini, et ve- spere delectabis. Visitasti terram, et inebriasti eam: * multiplicasti locupletare eam. Flumen Dei repletum est aquis, parasti cibum illorum, * quoniam ita est praeparatio ejus. Rivos ejus inebria, multiplica ge- nimina ejus: in stillicidiis ejus laetabitur germinans. Benedices coronae anni benigni- tatis tuae, et campi tui replebun- tur ubertate. Pinguescent speciosa deserti, * et exultatione colles accingentur. Induti sunt arietes ovium, et val- les abundabunt frumento 5 % clama- bunt, etenim livmnum dicent. Requiem aeternam d‘c. Et lux perpetua dfrc. 25 * 180 Officium defunctorum. Antiphona. E xau di, Do mi ne, o ra ti o nem me am, ad te om nis ca ro ve ni et. Antiphona. 3Ie su sce pit. E u o u a e. Psalmus 62. Deus, Deus meus,^ adte de luce vigilo. Sitivit in te anima mea, & quam nuiltipliciter tibi caro mea. In terra deserta et invia et ina- quosa, sic in sancto apparui tibi, ut viderem virtutem tuam et glo- riam tuam. Ouoniam melior est misericordia tua super vitas, * labia mea lau- dabunt te. Sic benedicam te in vita mea, ^ et in nomine tuo levabo manus meas. Sicut adipe et pinguedine reple- atur anima mea, % et labiis exulta- tionis laudabit os meum. Si memor fui tui super stratum meum, in matutinis meditabor in te , ^ quia fuisti adjutor meus. Et in velamento alarum tuarum exultabo , adliaesit anima mea post te, ^ me suscepit dextera tua. Ipsi vero in vanum quaesierunt animam meam , introibunt in infe- riora terrae: # tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt. Rex vero laetabitur in Deo, lau- dabuntur omnes, qui jurant in eo, * quia obstructum est os loquentium iniqua. Hic non dicitur : liequiem d'c. Psalmus 66. Deus misereatur nostri, et be- nedicat nobis: # illuminet vultum suum super nos, et misereatur nostri. Ut cognoscamus in terra viam tuam, ^ in omnibus gentibus sa- lutare tuiim. Confiteantur tibi populi, Deus, * confiteantur tibi populi omnes. Officium defunctorum. liji Laetentur et exultent gentes, v quoniam judicas populos in aequitate, et gentes in terra dirigis. Confiteantur tibi populi, Deus, confiteantur tibi populi omnes: # terra dedit fructum suum. Benedicat nos Deus, Deus no- ster, benedicat nos Deus, * et metuant eum omnes fines terrae. Requiem ae ter nam d’c. Et lux perpetua &’c. Antiphona. Me su sce pit dex te ra tu a, Do mi ne. Antiphona. A por ta in fe ri. E u o u a e. Canticum Ezechiae . Is a. 38-. Ego dixi: In dimidio dierum meo- rum * vadam ad portas iiiferi. Ouaesivi residuum annorum nie- orum:Dixi: Non videbo Dominum D eum in terra viventium. Non aspiciam ho minem ultra, et liabitatorem quietis. Generatio mea ablata est, et con- voluta est a me, * quasi taberna- cuium pastorum. Praecisa est, velut a texente, vita mea*, dum adhuc ordirer, succidit me, # de mane usque ad vespe- ram finies me. Sperabam usque ad mane: * quasi leo, sic contrivit omnia ossa mea. De mane usque ad vesperam finies me, sicut pullus hirundinis, sic clamabo, meditabor ut columba. Attenuati sunt o culi mei, # su- spicientes in excelsum. Domine, vim patior, responde pro me: (Ju id dicam, ant quid respondebit milu, eum ipse fece- rit ? Recogitabo tibi omnes annos meos^ in amaritudine animae meae. Domine, si sic vivitur, et in ta- libus vita spiritus mei, corripies me, et vivificabis me : Ecce in pace amaritudo mea amarissima. Tu autem eruisti animam mearn, ut non periret, * projecisti post tergum tuum omnia peccata mea. Quia non infernus confitebitur tibi, neque mors laudabit te; ^ non ex- pectabunt, qui descendunt in lacum, veritatem tuam. Vivens vivens ipse confitebitur 182 Officium defunctorum. tibi, sicut et ego hodie: * pater filiis notam faciet veritatem tuam. Domine, salvum me fac: # et psalmos nostros cantabimus cunctis diebus vitae nostrae in domo Do¬ mini. Requiem aeternam &c. Et lux perpetua <£c. 1 V| 4 Antiphona. A por ta in fe ri ru e, Do mi ne , a ni- StB mam me am. Psalmus 148 . Laudate Dominum de coelis, * laudate eum in excelsis. Laudate eum omnes angeli ejus: laudate eum omnes virtutes ejus. Laudate eum sol et luna: lau¬ date eum omnes stellae et lumen. Laudate eum coeli coelorum, # et aquae omnes, quae super coelos sunt, laudent nomen Domini. Quia ipse dixit, et facta sunt*, 5 « 1 ipse mandavit, et creata sunt. Statuit ea in aeternum et in sae- culum saeculi, # praeceptum po- suit, et non praeteribit. Laudate Dominum de terra dracones et omnes abyssi. Ignis, grando, nix, glacies, spi- ritus procellarum, # quae faciunt ver- bum ejus. Montes et omnes colles, # lig- na fructifera et omnes cedri. Bestiae et universa pecora, serpentes et volucres pennatae. Reges terrae et omnes populi, * principes et omnes judices terrae. Juvenes et virgines, senes eum junioribus laudent nomen Domini, quia exaltatum est nomen ejus solius. Confessio ejus super coelum et ter- ram, # et exaltavit cornu populi sui. Hymnus omnibus sanctis ejus , * filiis Israel, populo appropinquanti šibi. Hic non diettur: Requiem čCc. Officium defunctorum. 183 Psalmns 149. Cantate Domino canticum novum,^ laus ejus in ecclesia sanctorum. Laetetur Israel in eo, qui fecit eum, et filii Sion exultent in rege suo. Laiident nomen ejus in choro, in tympano, et psalterio psallant ei. Quia beneplacitum est Domino in populo suo, # et exaltabit man- suetos in salutem. Exultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis. Exaltationes Dei in gutture eo- rum, * et gladii ancipites in mani- bus eorum. Ad faciendam vindictam in na- tionibus, # increpationes in populiš. Ad alligandos reges eorum in compedibus, # et nobiles eorum in manicis ferreis. Ut faciant in eis judicium con- scriptum: gloria haec est omni¬ bus sanctis ejus. Hic non dicilur: Requiem A*c. Psalmus 150. Laudate Dominum in sanctis ejus, # laudate eum in firmamento virtutis ejus. Laudate eum in virtutibus ejus, laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus. Laudate eum in sono tubae: laudate eum in psalterio et cithara. Laudate eum in tympano et clio- ro; laudate eum in chordis et organo. Laudate eum in cymbalis bene- sonantibus*, laudate eum in cvmba- lis jubilationis omnis spiritus lau- det Dominum. Requiem aeternam er ©rt>e ge&ilbef; Det* ©cift i(l viga; mefo je is semlje 5 duh pak »on oljen ^crab einge&auc&t. je od sgorej vdihnjen. llludgue aspergit agua benedicta et thurificat , nihil dicens. . 12. Sepulto corpore, sacerdos stans adhuc prope sepulchrum , dicit: Kyrie eleison: Christe eleison: Kvrie eleison. Pater noster &'c. Tir. Et ne nos inducas in tentationem. 1^,. Sed libera nos a malo. Tir. Siiiite parvulos venire ad me. 1^,. Talium est enim regnum coelorum. Tir. Dominus vobiscum. I£. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, sanctae puritatis amator, qui ani- mam hujus parvuli ad coelorum regnum hodie misericorditer vocare dignatus es: digneris etiam, Domine, ita nobiscum misericorditer agere, ut meritis tuae sanctissimae passionis, et intercessione beatae Mariae semper virginis, et omnium sanctorum tuorum, in eodem regno nos cum omnibus sanctis et electis tuis semper facias congaudere. Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. ]^,. Amen. 13. fJemum pr o laudabili more moneat sacerdos circumstantes , ul cum onima hujus parvuli orationibus (idelium non indigeat, oren! germfleai pr o religuis sepultis in hoc coemeterio , el pro omnibus (ide- fibus defunctis , dicendo: O r e m u s. Deus, in cujus miseratione animae fidelium requiescunt, fainulis et fanmlabus tuis omnibus, hic et ubique in Christo quiescentibus, da propitius veniam peccatorum, ut a cunctis reatibus absoluti, tecum sine tine laetentur. Per eundem Christum Dominum nostrum. 1^. Amen. Tir. Requiescant in pace. J£. Amen. £afiet itnš betljen. £> ©oft! in fccfien ©r&armung t>ie Oceten Der ©Ičiu&igen rufcen, »edeilje Molimo. O Bog! is zhigar ufmiljenja du- flie vernih pozhivajo , daj fvojim Ordo sepeliendi parvulos. 195 gndbig beinen, fiier unt) m immcr in £f)rifto ru&enben Sienern imt> Siene? rinnen SScrgebung Der ©itnDen, Damit fte »on allei’ ©cfiulD entleDigf, mit bir ftcf) eroig freuen mogen. Surcf) DenfeU 5en Sefug Cfjriflug unfern ^)en-n. 21 n t. 2(men. ©ie follen im Sricben ru&en. 21 n f. 2tmen. fkishabnikam in flushabnizam, kte- ri v’ Kriltulu pozluvajo, miloltljivo odpufhanje grehov , de od v/ih pregreli odvesani, s’ teboj fe bres konza vefeliti samorejo. Po ravno tifiim Jesufu Kriltulu Gofpodu nafhim. Odg. Amen. Naj v’ miru pozhivajo. Odg. Amen. Et dieto conjunctim cum circumstantibus uno: Pater noster &c. et Ave Maria &c. aspergit tumulum el circumstantes aqua benedicla , el discedit cum aliis de clero, si adsinl. 14. Postremo parochus actum sepulturae a d praescriptam formam refert in librum mortuorum. 15. Ouodsi parvuli corpus e dorno ad ecclesiam vel coemeterium efferendum, sed non slatini sepeliendum sit, observantur et peraguntur omnia, quae supra pag. 187. Nro. 5. usque ad Nrum. 8. pag. 190. inclusive praeseribuntur; deinde sacerdos manens cum funere in eccle- sia dicit antiphonam: Juvenes. et psalmum 148. Laudate Dominuin &c., ut supra pag. 190. Nro. 9., postea aspergit et tlmrificat funus, et dicit: Kvrieeleison e cbclid) getraut ju tuerDen, um Daš f>eiligc ©aframcnt Det* (S()e ju empfangen. SH3id)fig ifl Diefer Slugenblicf, nidjt nur fitr Daš ©litd? 3f)rcš gcbettš auf (SrDen, fonDern aud) fur Die ganse (Smigfeit. <£ie muffen Daber Deti <2?f)e|tanD fo anfebett, roie if)tt unš Dic ^edige Dtcligtott Sefu €f)rijti Darftcllt. S)er (SbejtanD ift cin ebrtoiirDiger, cin f>eiliger @tattb. (Sr ift »on ©ott fclbfl noc^ »or Dem Salle 21Damš eingefe^t, unD nacbgebcnDš beftatiget tuorDen. (Sr ift cine SScrbinDuttg, meletje in Dcnt alten SButiDc Durcf) fo »iclc trene SDietter ©otfcš gcbeiliget, unD in Dem ncucn Durd) Sefunt (£()riftunt su einent ©aframente erbobett tuorDen ift. S)ie (Sije ift nad) Dem SHušfprucbc Deš 2(poftclš $>aul ein grof?eš ®ef)eim= ttif? in (Sf)rijfo unD in Der Širclje (@p&ef. v. 32.). 2)ie (Sbe bat fottacb ifjrc SSc* Deutfamfett unD U>r SSorbilD in Der SSerbinDung €t)riffi mit Der Slircf>e, unD maš »on Diefer SSerbinDung gilt, muf? aud) »on Der ebelicbcn gclfen. SRun aber ift Die SSerbinDung ©brijti mit Der »on ibm gejtiftcfeit ©emeinDc, Der Stircbc, ittnig unD liebeood. Sd) bin Der SBeinjtocČ# unD if)t’ fet)D Die SKebctt, fagt Cljriftuš su feinett Sungern (3oan. xv. 5.). Stanu eš aber rooI)l cine inni' gere SSerbinDung gebett, alš eš Diejcnigc ift, Die (Eljriftuš mit Diefen SŽBorten anDeufet? Stan n eš eine innigere £icbc alš jene Deš £)cilattDeš geben? Der feitte Stircbe fo fel)r geliebf b<*f, Daf? er ftd) fitr Dicfelbe jjingegeben (ep&ff. v. 20 .), unD mit Derfclbctt fo tttniglid) »ereinigt fyat, Daj? eš Der Stpoftel 93aul, unD mit tbm jkDeš gute ©lieD Der »on (Sbfifto geffifteten Slircbc fagen tann: Scb lebe aber, Docb nicf>t icb, fonDertt ©bdftuš (ebt in mir (®oiat. Ji. 20 .). SSiefcr inttigften SSerbinDung gjjrifti ntit feitter Stircbc muf? Daber aitcf) Die SSerbinDung cbriftlicber (Sbeleute gleteben. 21ucb Dicfe muf? auf gegenfeitiger ittniger £iebe, auf gegenfeitiger Ucbereinftimmung Der ©eftnnungen, (SmpftnDungen uttD «£>anDlunšn>eife berttben. (Sš muffen Dic .£)crscn Derjenigen, Dic in Dett (SbcftanD treten mollett, mitfammen ubereinjtimmen. S) ar um foUcn aber aud) Diejenigcn, Dic fteb ebelid) »erbittDen, febon fruber forgfdlfig erforfeben, ob Daš £)ers sum Merjen ftd) ftnDe; Denn nur jetteš glit(flid)e 3ufammentreffcn dbnlicber unD »er 5 manDfer ©emutber , mclcbe Den (Sinflattg ibrer £ersen fcbbaft empftnben, itttD ftd) Dttrcb tlebereinftimmung einer eDlen S)enfart ntdd)tig su cinanDer bingesogen fublett, berecbtiget sur ftebern (Srroartung, Daf? Dic anfanglicfje gegeitfeitige £icbe, Stnbanglicbfeit unD Sbeilnabnte mit Der Slbttabme Der forperlicben Dveit^c nicbt nacblaffcit, mit Den fd)ncll forteifenDen Safjrcn nicbt fcbminDcn, fonDern DauernD Dc sacramento matrimoim. l!)(i fepit, u 11 D in cine ftctd engere Srcunbfd)aft, in cine ftctd innigere £icbe ftcf) auobilbcu merbc. SMc S3crbinbung ©briffi mit fcincr $ird)e ift bic 23crbinbung c i n c 6 (Ef)i’ifhie> mit cin er Slird)c; benn ber ^citigc 93aul fagt: <2: i n £>err, cin ©laubc, cine Saufc (Gpfief. iv. 5.); ober: 3ft benn ©briftud getf)eilt ? (I. £or. f. i3.) 3ft ed nicbt Pielmebr cin unb bcrfclbc ©briftud, ber »on aIIen gclcbrcf mirb, unb jmar ©briftud ber ©cfreusigtc? (I. j?or. n. 2 .) ©leicbmie nun bic &'ircf)e nur einern ©briftud anbdngt, unb ©briftud nur cine $ircbe ald bic feinige unb bic maljrc erfennt, cben fo ift bic ebriftlid)C ©be bic SScrbinbung nur eined SDtanneš mit nur cine m 2£cibe, mie ed benn fdjon bad SBefen einer mabren (Sije mit ftd) bringf, mcil ber SDtaitn nur cin SSeib mit ungetbeiltem £>craen licbcn fanti, unb bad ^Geib nur cin en SDtann, unb mie ed ber ©rlbfcr ben $Pbari= faern audbrucflid) bemcrfte, baft ber ©cbbpfer gleid) $(nfangd nur einen Šiflanm unb nur cin SGcib gefd)affcit, unb mie cr gefprocbcn babe: S) ar um mirb cin 53tann 23atcr unb SDtuttcr periaffett, unb feiiieni SBeibc anbangcn,unb fte merben jmep in etnem ^Icifcfjc fcpn (OTattf).xix. 4 .— 5 .). — Sicfe initige gegcnfeitige 23cr- binbung eined SDlanned unb eined SBcibed fd)(ic§t baber febon nad) bcni SSegriffe einer ma&ren £iebc, buref) bic bic ©be entftebett foll, fte fcbttcfjt febon nad) betu SSSefcn aller mabren ©I)C, unb tndbefonbere nacb bcm ©cifte bed ©briftcntbumd jebe Untrcuc, ober fonftige Ungebitbrlicbfcit auf (Sede bcpbcr ©begatten fin ftd) fclbjtaud, bagegen aber crfcfjcint cben bartun in aller mabren ©f)e ald bic naturlicbfic, bcdigftc §3fticbf bcpber ©begatten bic el)clid)e Sreuc, bic poit ben ^briften in einer folcbctt ERcinbcit geforbert mirb, baft nacb ben torten bed ©rlbferd (soiatm. v. 28.) fd)ott berjenige fur cincn ©bcbrecbcr gilt, ber cin anbered SBcib mit £3egierIid)Fcit nur anftebf. £>ie SScrbinbung ©briftt mit fcincr $ird)e mirb cmig bauern, ift babet unauftbdlid). ©ben fo ift aud) bad ©bebattb unauftbdlicb, bad @ic nun pcreinigen foll. Sicfed bat ber gbtflicbe ©tiffer unferer bciligcn šKeligion bfterd bcutlicb beftdfiget, ba cr fagtc: ad ©oft perbunben bat, bad foll ber SDtenfd) tticbf frennen (OTattf>. xix. 6 . 9 Warc. x. g.); ba er ben ©d)cibcbrief, burd) ben bic Suben ibrc ?83cibcr 511 etttlaffcn pftcgtcn, miflbilligtc unb oermarf (OTattfj. xix. 8. a)?arc. x. 5.); mic benn aud) ber Slpoftcl $aul benen, bic burd) bic ©be ocrbunbcn finb, im Eftabmcn bed £crrn gcbotf)cn bat, baf? bad SBcib fteb nid)t pom fantič fd)cibc, unb baf? aud) ber SOZann fcin SBcib nicbt entlaffc (i.tfor. vil. 10. n.). llcbrigend, ba nur bie £ic6c ald SSereinigung ber ©ennitber bad red)fc princip ber ©beliebung ift, fo ift ed cben biefe £icbe, bic bcm gefnupften S3anbc aucb De sacrnmento malrimomi. 197 baž ©iegcl ber Unauffbžbarfeit aufbrucft, roeil ež baž crfte ©efeb ber £iebe ijf, bafj, roer roabrbaffig liebf, eroig liebf. — Sft aber bie ©be itnauflbebar, fo ijt bet; bcnt ©intritfe in ben <£f>ef^anb 25ebacf)tfamfeit unb rocifc Ueberlegung not^roenbtcj, unb £eid)fftttn rodeč nirgettbž ftrafbarer, alž bter, roo cž ftd) um baž ©lud: unb bie Sufriebenbeit ber ganjen 3ufunft battbelf. Sie Sragett, ob man uberljaupt in ben ©beflanb treten, ob man ftd) cbcit mit biefer g^erfoti »erbinben, roann, roie, unb unfer roeleber befonbern žScftitnmung biefe 23er* binbuttg »otljogen roerbett foll, muffen fritber reiflicb erroogett roerben; unb obroobl bci ber fJBabi bež ©atfen bie ^eigung bež £)erjenž oorjuglicb ju [Rafbc gejogen roerben ntufj, fo foll bod) baž £>erj nicfjt oljne ben 23erftanb, bet SSet' ftanb nid)t of;nc bab ^)etj, feinež obne Dteligion baruber entfdjeiben. Sie 2lbftd)f bet 23erbinbung ©btijfi mit feiner iŠČircbe iff bie £eiligFeit, unb bie eroige ©litcFfeligfeif. Sttrdj feine £ef)te, butc^> fein SBepfptel, bureb feine ©nabe fitbrf (£fjrifhi6 bie oon ibm gefliftete ©etneinbe jut £>eiligfeif, unb bureb biefe jut eroigen ©eligfeit btn, unb bie c&rifilic&e ©etneinbe ftrebt nad) biefett £ebren unb £3epfpiclen bureb bie ©nabe gejtdrff nacb £>eiligfeit, unb nacb ber eroigen ©eligfeit. — ©ben fo muffen ebrifflid)C ©beleufe in ibret SSerbinbung nit blojj irbife^e ©lucffeligfeit fucben, fonbern mittelft ibret 33ercinigung aucb roccbfelroeife frad)fen, einanbet im ftftlicben £3efragen jur cbtiftlic^en 3SollFom= menbeif ju fttbren, bureb SBorfe unb 23et;fpiele fteb roed)felroeife in ber gldubigcn Sugettb ju bejfdrfen, unb babureb fteb ben SBeg jum ŽDimmel ju babnen. — Saturn muffen aber aucb cbrifUicbe Š3raufleufe ftd) febon fritber jum ©r^eftanbe porbereifen alt? ©lieber bet? Ovcicbež ©eftež, alž ©lieber ber jSircbe, ittbem fte bureb lebenbige Sarftellung bež reinen cbrifflicben ©innež ait fteb, fteb faf)ig rnacben, cben biefen bimmlifdjen ©inn aud) in ber ©be barjuftellen, in bem ©atfen ju btlben, unb in ber grucbt ber ©be forfjupfTanjeit. — Saturn ftellf unž aber aucb unfere bctltgc fKeligion ben ©beftanb alž eine b^tlige Serbinbung bar, barurn roill ber Slpoftel , bafj biejenigen, bie in ben ©beflanb treten, biefež in bem #errn tl)un (i. £or. vil 3go, bafj bie ©be in allent ebrbar fet> (£ebr. xiii. 4 .); barurn rnabnf unž ber Slpoftel , bafj unfere £eibcr ©lieber ber $ ird)c ©brifli ftnb, bie bureb Uncbrbarfeit niebt perunreiniget roerben burfeit ( 1 . £or. vi. i5.), bafj ber SJBille ©ottež unfere £>eiligung fep, bafj jcber feineit £cib unbeflecFt in £>eiligFeit unb ©brc erbalfe ( 1 . sH'iv. 3. 4 -). — ©leid)roie nun ©btifhtž bie &'ird;c geliebt, unb fteb ftir fte bintjcgeben l)at, um fte ju bciligen (gpttef. v. 25 . 26 .), fo follen aud) cbrift(id)e ©beleute gegenfeitig ftd) lieben, um einanbet ju b^tligen, unb in ber Sugeitb ftetž jujuuebmen; bettn rocr b^tlig 198 De sacramento matrimonii. ijf, foll fracfjtcn ttocb ^ciligct* ju mcrbcn (offenbar. xxii. n.). Ser ©attc an t)cr (ščite feittcr ©attinn, bie ©attinn untct ber £eitung beb ©atten permeibeit kicbfcr fo ntancf>e ©cfa^r, in ber bie ©ktlicbčeit beb alleitt ©tebcnben ju ©ruttbe gebet; inbern fte fid> mccbfelfeitig, metin fte an ftcb gebler unb kangel bemerčen, mit tbeilnebmenbcr £icbe bapon abtnabnett, einanber belebrett, erbauen, ertnabnen, unb ftcf) bureb frcunblicbe fžBorte, unb gute £3epfpicle jur S3ie£>cr= fcit, jur Sugettb, jur Slubitbung aller gufen SBerČe ermitntern, unb mit percinfer immer erneuerter it raft ben SGcg ber Sttgenb, berjettigen Sugenb manbeln, n>cld>c nic alterf, melebe unb feineb Siebeb £)attb raubt, melebe unb ben lebfen Sobebčampf fdmpfen lebrt, unb melebe enblieb alb cine treue ©e- fdbrrintt unb in Dic ©migčeif begleifet. ©btiftub in SScrcinigung mit feiner 5tircf>e bilbet cin ©anjeb. ©briftub ifb bab £>aupf ber Stirct>e (Gpfjef. v. 23 .); adc ©briffen jufannnen aber bilben ben £eib ©brifti (l.^or. xii. 27 .), unb ftnb ©licbcr (E^rifbi (l.Sor. vi. i5.). — ©>o ifl eb aueb in bcm cbrifHiebcit ©bcffattbc. SDtann unb ŠBeib ftnb nid)t mebr jtoet;, fonbern e i n gleifeb (®forc. x - 8 -), unb ber SJlann ifl bab #aupt beb SSBetbeb, mk ©briftub bab i)aupt ber JŠtircbe iff (Gp&ef. v. 23 .). - Ser Sftann mu§ baber in fcinctn ?8etragen gegeit bie ©aftimt bab SSeneljmen ©brifti gegett feine Stirebe Por2lugen b<*ben. — ©ie miffen, -£)err 23rdutigant! mic fc^r Cbciftub fcinc ©e* meinbe liebt, mic cr fte bib ju bent b»ben ©rabe geticbt fyat, bafi er ftcb fclbft fur fte aufopferfe, unb fitr ibr ^)eil blutenb fcin £ebett bingab. ©o muffen aupfern fitr fte bereit fepn; ©ie muffen nic pergeffett, bafi @ie bab Siufebcn, melebeb Sbnen afb £aupt ber kamilic jufbmmt, gegen bie aubjuttben babett, bie nicbf nur Sb^cb ©leicbcn, fonbern e in £eib mit 3>bucn iff; unb mirb eb crforberlicb , ba§ bie SSSeibbeit beb SOlanneb ntancbmabl ber ©aftinn in ben SBcg trete, fo gefebebe eb bocb fo, bafi bureb bie greuitblicbčeif ber £3clcbruttg, unb fclbft bureb bie 2lrt beb ©ntgcgentrefenb bab tlebergcmicbt ber £iebe ftcf) in betu Uebcrgemicbfe ber SKacbt offenbare. 5i(b ber fidrfere unb fliigere Sbeii frage ber Sftann bie ©cbmdcbett ber §rau, obtte bie tragenbe ©tarče ibr fitblbar ju macbett. ©r forge fitr S35c»bt(rgeben unb fur bab .fpaubmcfen, obue ber ©attinn ben 2(ntbeit, meteber ibr baratt billig gcbiibrt, ju entjieben. — ©ben fo muffen ©ie, gr. £3raitt! alb ©attinn in Sbecm S3cnebmeit gegen ben 53lantt bab £5cttef)mcn ber ^irebe gegen ©briftub por 5lugen bubett. 5)ie 5tircbe ebret if)ren ©tifter, fte bungt if)m uttperdnberlicb an, fte ricbtet ibreit SSilkit immer nacb bcm feinigett. — 9tacb biefern Siltufler mitffcit ©ie Sbrctt ©atten alb bab ^)aupf De sacramento matrimonii 199 efjren, mit unperbrud)ltd;er Srene ibnt crgcben unb fi> unterroorfcn fet;n, nne ©brifio bic &'ird)e untertoorfen ijt (Gpf>ef. v. 24 .)/ unb roeil bie £te6c bie ©ede 3t)rc£ 23crba(tenč gccjeit bcn ©atten fet;n foll, fo fud;en ©ie il;tn tti 2lUent gcfdllig s« fct;n, feinc 3ufriebenf>etf burcf) Suoorfommenbeit unb fd^one £)du3lid)= feit s» bcforbern , unb allfdllige ©cbtvdcbcn bečfelben gcbulbig su tragen, joenn ©ie bicfelbcn mit SSitten unb licblicben SBcrten nicf)t su anbern permbgcn. ©brifhtč fanbfe feine 2(poffel aue>, baš 0tcidf> ©ofteč sit prcbigen (Suf. ix. 2 .). Q;r facjfe su ibncn: ©el;ef f)in in bic ganse SSklt, unb prebiget bas? ©pangdium allcn ©efdjopfcn (2)torc.xvi. i5.). ©ie traten e£, unb bic pon if)m gcftiftete Siircbe tbuf e£ nod; immer, unb bejlrcbt fid) unter betu fSepftanbe il;rc$ gbftlicben ©tifterč aUe, bic fte boren toollen, sur ©denntnifi ber etoigen 2Babr* l;eit, babureb sur £>eiligl:eit unb sum eroigett £ebcn su fii^ren, unb bic 2lnsat)l ber frommen ©laubigett su Permebren. - S)iefcč SBejlreben ber $ird)c muffen d)rijHid;e ©beleute nacbabmen, unb e$ befonberč bann, tvenn bic SSorfcbuitg if)re ©f;e uiit Stinbern fegnet, babureb unferjtuben, ba£ fie fteb Por 2Ulcm be* mubcit, biefdbeit su frommen SOZenfcben, su guten (S^rtf^en su ersiebcn, su ipurbigcn SJtifgliebern beš Dveicbcč ©brifti &«an su bilben, unb bie 2lnsal;l ber gottgcfdlligen SJienfcben su permebren. — 5Vinber finb ba£ sdrtlicbc S3anb , tod* d)c£ bcn SOtann an bic Šrnu, bic grau an bcn SJiann binbef. Šdnber finb cin foftbared ©efd;enf, toclcbe tool;lcrsogen bcn 2ldfcnt taufenb Srcubcn perurfacbcit. ©rtoacbfene J&inber toerben ber Sroft, bie ©fit^e ibrer Sleltern, rocnn biefe fteb nad) unb nacb su bcm ©rabe tteigen. @ic rnerben ber ©tab beš gcbeugtcn SSa- terš, ber roanfenben Hutter, ©ute JŠVinbcr ebrett bic graucn -£>aare ibrer Slclfcrn, pcrgcltcn ibncn nacb Naften bač friiber cmpfangcnc ©ute, unb macbcn ibtten aud) in fpdtcrn Sagcn biefeč irbifd>c £eben nocb angenebm. — &inbcr finb eš enblicb, iti tpcldjcit bic bct;ben ©atten l;ter fortleben, btrr nod; ©uteč tbun, aud) rnenn fte biefent ©rbenfreife iange febott entnieft jtnb, unb jenfcitč bcn £o(;n ber guten ©rsiebung geniefšen: 2lber! nur gut ersogette ^inber getpdbrcn biefe Sreuben; burd) fcfjfecbt ©rsogene febajfen fteb Stdfcrn taufenb £eiben,unb ber itbrigcn d;rijtlid)en ©emcinbe mof;l uud) manebe UcbeL — £)arum perebrte^ S5rautpaar! laffcn ©ie fteb &te gufe ©rsiebung ber ^inber al6 bie porsitglicbl^e ^»blicgcnbcif cbdjilicber 2(dtern angdegen fepn. ©ie (aftet auf bepben ©atten, unb fafšt au^er ber $t>rper$, bie it;n gefutib unb braftig macben unb erbaften foll, jene 23ilbung be^ finbtirf>en ©efiit;B in fid), auž ber bie ©brfurd;t gcgeit bie Stdfern, bie ©brfurcbt gegen ©ott brrporgcf)t. ©ie fajjt in fid) jene žSilbung be6 23erffanbci?, auž ber bie ©denntnijš ber De sacramento matrimonii. 200 5Baf)rf)eif ermdcbft, unb jene f)anuonifd)e SSifbttng bež 5>erjtanbež unb bež Jperaettž, bie nad) tntten ŠKeligiott, Sugenb unb SS5tfTenfcf)aft, nad) auffett Sfrtnft, &fngf)cit unb ©etneinttubigfeif forbert. Sie ©raief)ung bifbet baž &inb bureb SOitlbe unb €*rn|t; bureb Sftilbe, bie baž 23erfrauen, unb affe ^Vetrne bež ©uten mccft; bureb ©rnjt, bci’ alte $eime bež 53dfcn auructbrdtigf. — Sie ©raiebung bifbet burd) bie 2ef)re, bte bem &inbe baž ©ufe ooreradbft; fte bifbet bureb baž 53et)fpiel, baž bem fffittbe baž ©ute pormacbt; fte bifbet bureb 3ucbt, bte por bem 53 o fen marnt unb aurucfbdft, ef)e ež gefcbief)t, unb baž 55ofe, baž gefebeben ijt, ritgf, unb mof)l auef) ftraft; fte bifbet enblid) buref) Slngembbnung, bie baž Si'tnb aum ©uten anbdff, unb trn ©uten forfttbef, biž ež enblicf) bež fremben 2(nf)aftenž entbefjren fann. ©cbmer ftnb allerbtngž biefe fpfficbfen, bte ©ie f)eutc itbcrnebmcn, aber ftarb ift aud) bte ©nabe ©otfež, bie ©ie buref) baž beilige ©aframent ber ©be fjeufe empfangen, fo ftarf, bafj ©ie bep aufriefjtigcr iOZitmirfung buref) biefelbe allež pcrmogen. ©ud)ett ©ie baf)er biefe ©nabe in einem reinen Jperaett su bemabren. 53etf>en ©ie oft au ©oft um feitten 53et;ffanb; benn obne ibn oer- mogett mir nicbtž, buref) ifm allež. ©ebraud)en ©ie bduftg bie ^)eilžmiftel, bte Sbnett bie Oecligfott barbietfjet. £>of)fett ©ie ftcf) ©eiffežnaf)rung im £efett guter 55ud)er, itt bem bffcnfficben 9teligionžunferricf)te, in anbern religibfett Uebungen unb gottežbienftficben .£)aitbfungcn, uttb ©ie merben immer geneigter, immer geftdrfter s« 3f)rett $>flid)ten f>eimfebren. 5Bof)f 3f)tten! menn ©ie biefe fpfticf)fen bež d)riftlidjen ©b^nbež beiftg erftillen! ?5rof> merben 3f)nen bie Sage unb 5af)re »erfliefjen. 3ebež ©fucf, baž 3f)tten ©oft fd)cttfen mirb, merben ©ie tn ber ©intracbt Sbrer Merjen boppeft geniefen. 3mar bann icf) 5bnen unuttfcrbrocbenc ^reubett tticf)f perfpre* d)en. Sem SOienfcf)ett auf ©rbett ift ttur eitt 5Beef)fcf smifcf>en greuben unb £eibett bcfHmmf; aber, menn etn Unglucf itber ©ie fomrnt, f)alten ©ie battn fejt att einanber, fo mie bie Stircfje auef) mitten itt Skrfofgungen ftcf) nicfjt pon €f)rifto frcnttf, unb ©briftuž ftd) ttie pon if)r frennett mirb. ©te merben bann bureb 3bre 23creiniguttg aueb baž Seiben leicbfer ertragen, unb bureb gemeinfdjaftlicbež 53eftrebeit ftd) miebcr au frobern 2lužjtd)fen meitigftenž jenfettž bež ©rabež erbebett. ©oft, ber ©ie in biefetn 5lugenbficfe mit feitier fefigmad)ettben ©nabe ftdrfen mirb, fegne bieSSerbiitbung, melebe©ieeinaugeben im 53egriffe ftnb, unb gebe Sbncn rcid)fieb bie &raft, nacb bem Porgeseid)itefen 53ifbe bež d)rijtfid)en ©beftanbež au febett. De sacramento matrimonii. 201 Prifhla 11 a femkej v’ fvetifhe Gofpodovo, de bi pred oblizhjem bo— shjim in vprizho kerfhanfke drushbe s’ saveso fvetiga sakona Te fkle- niia. Imenitin je kan, ki ga danf miflita nadopiti5 sakaj po nauku fvetiga pifma doji sakon v’ prav tefni svesi s’ nar vifhimi fkrivnolimi vere in zhlovefhkiga shivljenja; „velik sakrament je topravi f. Apo- delj (Ef. 5 , 32 .), „v’ Kridufu namrezh in v’ zerkvi. 44 Glejta, zerkev dama ga f klene, daritev nedolshniga Jagnjeta ga sasnamva, angeli ga rasglafe, Ozbe nebefhki pa poterdi (Tert.). In kar Bog sveshe, zhlo- vek ne fme nikdar rasvesati. Sato tudi svesa, h 1 kteri d bota tukej pred altarjem sdej roke podala, oliane nerasvesljiva tako dolgo, de vaju bo fmert Lozhila. — Spodobi fe tedej, de vfo lahkoniifbljenoli is febe issheneta, in prevdarita prav refnobno, kam de Te sdej neperfiljeno podalia. Pomiflita pa tudi, s’kakriinim ferzam fe imata danf pred obli- zhjem boshjim s naj ti; sakaj sakon, kteriga Bog fam poterdi v’ fvojim ufmiljenji, je Kriltuf povzdignil med Hite vilo fvetih sakramentov, in pofebne gnade mu perpravil, de bi prihod zlilo vekov v’ sliivljenje bil poshegnan (Krisoft.) — Sato pa fe imata perblishati altarju s’ zhikim ferzam, de ga Bog s 1 darmi, ki jih danf sa vaji perpravljene ima, napolniti more; fej gnada boshja ne najde prodora v’ ferzu, v’ kterim greh prebiva. Upanje imam, de da v 1 fvetih sakramentih oziiidila fvoje dufhe, in sapovedim boshjim sv^edobo obljubila; satorej blagor vama! s’ mozhjo gnade nebefhke bota obdarovana. Kako potrebna da pazil te gnade! Sakaj ne fmeta mifliti, de vaju le prijetnodi in fladkodi v’ sakonfkim danu zliakajo. O! grenkod bota najdla tukej tudi veliko in teshave mnogotere; sakaj dolshnodi, kijih bota /polniti imela, nifo lalike. Imenitne dolshnodi she prevzameta do edin drusiga. — Nemenljivo ljubesin d bota obljubila. Ako she vfakteriga smed naf fploli ker- fhanfka sapoved vesli e, de ima fvojiga blislinjiga ljubiti, koliko bolj fhe od vaju Bog to ljubesin terja, ker bota tako tefno sdrushena, de bota dva v’ enim mefu, kakor f. pifmo govori: „Zhlovek bo sapudil ozheta in mater, in fe dershal fvoje shene ; ter bota dva v’ enim mefu.“ (Ef. 5 , 3 i.) Nobedin pametin pa ne fovrashi fvojiga ladniga mefa , teinuzh ga redi in ofkerbljuje. w (29.) —Venderpani vfelej lahka fpolnitev te sapovedi; sakaj ljubesin, ki jo terja Bog od vaju, ni tida posheljiva, ktera prav sa prav ni drusiga, kakor telefno nagnjenje, ki ga unanja lepota, ali druge telefne ladnije vnemajo. To nagnje¬ nje le kmalo mine, kakor hitro lepota, ali dopadljive telefne lalinije 26 202 De sacramento matrimonii. sginejo. Ljubesin, h’ kteri fe bota savesala, je nna vifhi ljubesin, ki v’ nebelih svira in blishnjiga savoljo Boga ljubi, ktera je tudi per- pravljena, s 1 satiranjem telefniga nagnjenja fe truditi sa povikfhanje zhafne in vezhne frezhe Ijubljeniga; ktera, po befedah f. Pavla, vfe preterpi in vfe prenefe, in je tedej doflikrat s’ satajevanjem famiga febe fklenjena. — S. apoflelj Pavl vama pokashe podobo te Ijubesni v’ Jesufovi fklenitvi s’ zerkvijo, ker pravi: „Moshje! ljubite fvoje shene, kakor je Krifiuf ljubil fvojo zerkev, in je lam febe sanjo dal (V fmert), de bi jo p ofv e ti L 44 (Ef. 5, 25.) Is Ijubesni do naf je nafh Svelizhar vfe reve zhlovefhke nafe vsel, in nar britkejfhimu terpljenju fe podver- gel, de bi naf otel is fushnolli greha, in nam prijasnofl Ozheta ne- befhkiga naklonil. — Kaj tedej sapoved nafprotne Ijubesni vama tudi veleva? De li sravin fkerbi sa zhafne potrebe neutrudama persade- vata, edin drusiga pofvetiti in boljfbati, in fe od tega trudenja od nobene teshave ne dalla premakniti. Pojdita fi s 1 modrim poduzhenjem, lepim isgledam in ferzhno molitvijo na roko, de bota v’ fposnanji boshje volje in v’ poboshnolli vedno rallla. Ako fe kdo smed vaji na poti sapoved boshjih fpodtakne in pade, naj mu uni, ki fhe Hoji, s’ refni- zhnim ufmiljenjem perltopi, in pomaga vliati; naj pofkuli vfe, kar mu fvetuje ljubesin, de perpelje fvojiga fpruga k’ refnizi in pravizi. Sej je prava, refnizhna, v’ Bogu uterjena ljubesin snajdena v 1 perpomozh- kih, ki jih sa boljfhanje fvojih ljubljenih isvoli. Sdej milo proti, sdej pohlevno opominja, sdej fvari s’ krotkoftjo. Nikoli fe befedi bodezhih ne poflushi, ker ve, de te le ranijo, in malokdej osdravijo, doflikrat pa uterdovratijo; vfelej zhaka zliafa, v’kterim je ferze sa befedo fkerbne fvaritve perpravno in dovsetno, v’ kterim je namrezh mirno, in ne vezli od ognja jese ali kake druge ftrafti ushgano. ,,Ljubesin vfe upa'* 4 (I. Kor. i 5 , 7.); satorej tudi ne neha fhe fkerbeti, zhe ravno fvarjenje prezej fadu ne obrodi; s’ lepim isgledam in drugimi deli kerfhanfkiga ufmiljenja sdej pri jasno vabi, in gorezhe molitve pofhilja proti nebefam, in fe tudi profiti ne navelizha, ako ravno Bog njenih ferzhnih sdihljejev prezej ne uflifhi, ker s’ fvetim Pavlam (I. Kor. 7,16.) vprafha: „Kako vel h ti shena, de ne bofh fvojiga mosha k’ svelizhanju perpeljala? ali kako vefh ti mosh, de ne bofh fvoje shene k’ svelizhanju perpeljal? 44 Nikar fe tedej ne utrudita v 1 molitvi in saupanji, in samoglo fe bo od vaju rezili, de teshavno dolshnoft sakonfke Ijubesni fpolnujeta natanko. Ako je ta ljubesin v 1 vajnih ferzih prav refnizhna in siliva, bota De sacramento matrimonii. 205 pa tudi lepo edinolt iti sadopnoft, ktero vama Bog v’ sakonfkim flami ohraniti veleva, med feboj imela; v’ ljubim miru, ki zhloveJfhko shi- vljenje ovefeljuje, bodo dnevi vajniga popotvanja fe dekli. Sakaj „lju- besin je poterpesbljiva in dobrotna, ni famopridna, fe ne rasferdi in nizh hudiga ne mifli 44 (I. Kor. i 3 , 4 . 5 .), tudi ni samerna, in fe tako ogne prepiru in raspertju, ter vlako ifkro jese prezej ugafi, ker fposna ref- nizo befedi fvetiga pifma: „Ako ifkro piliafl), fe ogenj is nje uslige. 44 (Sir. 28, 14.) — Vama pavender kej nafkrisliem gre, natiliama in s’ lepo poravnajta. Lepa befeda lep prodor najde, terda pa odfkozlii. Torej pravi f. Duh: „Mehak odgovor jeso utolashi, terda befeda pa napravi togoto. 44 (Prip. i 5 , 1.) Smirej pa ohranita v’ svedim fpominu befede fvetiga Pavla (Ef. 4, 26.) „Vaflia jesa naj pred folnzhnim sahodam mine. 44 Le pomiflita, de vaji nobedin ni bres flabod, in tedej morata edin drusiga butaro nohti, in tako dopolniti podavo Kridufovo. — Rasne nagnjenja, vofliila, potrebe in navade bota v’ sakon she feboj per- nefla: persadevajta h, de fe tudi v’ teh rezheh, kolikor je mogozhe, smirej bolj in bolj sedinita; dzer pa bodita persanafhljiva v’ vfim, kar ni soper boslijo voljo: tako bota edinoli med feboj globoko uterdila. Naj bo shena v’ vlili pravizhnih rezheh podloshna fvojimu moslui, kakor je zerkev Kridufu podloshna; mosh pa naj ne terja nizh od nje, kar bi njene smoshnodi prefeglo, ali bi ji ved doriti ne perpudila: in glejta, kakor je Kridufova svesa s’ zerkvijo zerkvi mir pernefla, tako bo tudi v’ vajni hiflii mir prebival, ljubesni svede plazhilo. I11 ako ravno Bog, kteri tide, ki jih sa fvoje fprejme, dodikrat tudi tepe, tudi vaju s 1 nadlogami obifhe, bota edin drugimu s’ prijasno pomozhjo in tolashbo perdopila, in tako bodo zlo nadloge vajno edinod in sakonfko blagod povikfhale. Is take ljubesni pa bo sakonfka svedoba isvirala, h’ kteri fe bota tudi to uro savesala. Sakaj ljubesin prava in refnizhna je tudi nemen- ljiva; fej ljubesin, kakor f. Pavl (I. Kor. i 3 , 8 .) pravi, nikdar ne ugafne; ljubesin je tudi nerasdeljena; fej fe ferze ne da deliti. O kakfhin po¬ gled bo pazil to sa fveto oko boshje in angelov njegovih, zhe v’ ne- fpremenljivi svedobi do fmerti sdrushena odaneta, kakor svesa Kridufova s’zerkvijo tudi vekomej odane! Tode mefo smirej posheli soper duha, sato morata zhuti in moliti, de vaju gnada varuje, in ne padeta v 7 fkufhnjave. Pasita na fvoje ozlh in vfe pozhutke, de vaji ob kaki neobvarovani uri flabod zhlovefhka ne premaga. Bodita odkritoferzhna 204 De sacramento matrimonii. proti edin drugemu in saupljiva, varujta fe obrekvanja in podpihvanja, ter ne ifhita dofti po farnim kratkozhafnoll in rastrefenja sunej doma- zhe hifhe, de ne bota napolnjena s’ miflimi in sheljami, ktere bi sa- konfko sveftdbo sam ogle podkopati. Sploh pa naj vaj ni sakon po Gofpodu bo, ne po posheljivolti. Zorke v je zhilta neveJla Kriltufova in neoma- deshvana; sato naj v’ vfi fpofhtenolli in framoshljivolli tudi vaj na svesa bo. Vedita , de angeli boshji vedno zhujejo nad vama, in vaji tudi nar gollejfhi tema pred vligavidnim ozhefam boshjim ne sakrije. Tako ve¬ denje bo vajni ljubesni gorkoto, in svetlobi terdnoit dajalo. Tako bota vfe sakonfke dolshnolti, ki jih bota do edin drusiga imela, in sapoved ljubesni spolnila, sakaj polnolt pollave je ljubesin. Imenitne dolshnolti pa bota tudi do Tvojih otrok prevsela, ako ho vajni sakon Bog poshegnal. — Otrozi To nar drashji dar, ki ga Bog ftarfhem na svelte roke da; lepo isrejene bo is njih rok enkrat terjal. De bota pa te dolshnolti s’ vefeljem fpoluovati samogla, vama je pazh tudi treba kej zhafniga blaga. Sej bota s 1 njim tudi Tama Tebi polajfhala shivljenje, ter mnogim fkufhnjavam revfhine odfhla, in vezhne saklade lahko fi nabirala. Sato vama tudi, ker me je Bog poflal, vama nje¬ govo voljo osnaniti, perporozhun sdej pridno delavnolt in modro gofpo- darnolt. Sakaj „po modrolti Te fosida hifha“, pravi T. pifmo, „in po rasumnolli fe uterdi; po umetnolli fe hrami s’ vfakerfhnim dragim in lepim blagam polnijo 44 ; (Prip. 24 , 3. 4») „in kjer fe pridno dela, je vliga obilno^ (14» 23.). Le terdno v’ Boga saupajta, in, de vfe vajne dela miloltljivo poshegna, ga profita. Gotovo vama ne bo odrekel, kar safe in sa fvoje otroke potrebujeta; ob zhafu file vama bo njegova pomozh bliso, in v’ britki uri vama bo fvojiga angela poflal v’ tolashbo. Ako jim moreta tudi kaj sapultiti, je prav; Tvojih dobrotnikov fe bodo s’ hvaleshnim ferzam fpomnili, in nemenljivo erbfhino v’ kraljelivu boshjim jim profili. Nar sdajnifhi premoshenje pa, bres kteriga vfe drugo nizhne tekne, in dollikrat fhe v’ pogubljenje flushi, jim bota dala, ako jih isredita kerfhanfko. S ra vin fkerbi sa telefno isrejo, de namrezh otrozi sdravi poltanejo in terdni, mora to vama fhe bolj per ferzu biti, de tudi kakor otrozi boshji v’ ftrahu boshjim sraltejo. Darujta jih tedej Bogu, fhe predin na ta fvet pridejo, in predin bodo v’ keritni vodi in fvetim Duhu prerojeni. Is rok boshjih jih bota prejela s 1 belim oblazhi- lam gnade in nedolshnofli obdane. Skerbita tedej , de jih bota v’ tej zhallitljivi obleki fpet Bogu nasaj pernefla, ali de je faj s’ vajnim sa- De sacramento mairimonii. 20n dolshenjem ne bodo sgubili. Satorej jih uzhita sgodej Boga Tposna- vati, de bodo she v’ pervi mladodi nedolshne roke proti Ozhetu nebefii- kinm vsdigovali. „XJzhi Tvojiga lina in persadevaj d w , pravi modri Sirah ( 3 o, i 3 .), „de ne bofh slialodi imel, njegove neTramnodi doshiveti.“ Seme hudiga, ki fe dodikrat she v’ majhnih otrozih kashe, s’ prijasnim fvarjenjem, ali, zhe to ne pomaga, tudi s’ ojdrim ftrahovanjem sgodej saduThujta, de v’ mozhno drevo ne srafe. „Perpoguj njegov vrat v’ mladodi, in tepi ga s’ Thibo, dokler je otrok, de ne podane terdovra- tin in tebi nepokorin, in de te ne bo Terze bolelo^. (Sir. 3 o, 12.) Vender li pa tudi v’ Tvoje ljubijozhe ferza vtifnita befede T. Pavla, kteri pravi: „Ozlietje, nikar ne drashite (s’ nefpametno oj(irolijo) Tvojih otrok k’ ferdu, de jim Terze ne upade u . (Kol. 3 , 21.) — Tode vedno in povTod Tvojih otrok v’ ozheh imeti ne bota mogla; takrat pa jih s’ Tvojimi mo¬ litvami Tpremljujta, Bogu perporozhene imejta, de bo on s 1 ozhetovTko Tkerbjo nad njimi zhul, devizi Marii jih isrozliita, de jih bo ona tudi s’ plajThem Tvoje materne ljubesni ogernila, in njih angele varlie, de jim vedno na Hrani Hoje, s’ Terzhnimi sdihljeji profita. Uzhita jih, de smirej v 1 prizhujozlinolti boshji hodijo, in Te varujejo kej ftoriti, kar bi oko njegove Tvetolti rasshalilo. — Otrozi pa tudi radi poiiiemajo, kar nad Tvojimi ItarThi vidijo; sato bota vTelej Tveto dolshnoft imela, s 1 lepimi isgledi pot reTnize in poboslmolti jim kasati. Gorje vama, ko bi savoljo vajniga pregrefiiniga shivljenja ljubesin boshja v’ otrozhjih Terzih omers- nila. Naj tedej vaji luzh tako Tveti pred otrozi, de vajne dobre dela vidijo, in zhalte Ozheta, ki je v’ nebelih. Tako v’ ftrahu GoTpodovim isrejeni bodo zbali in pomozh vajna v’ shivljenji, tolasha v’ fmertni uri in krona zhaltitljiva v’ nebelih. In kakor otrok zhaTna in vezhna Trezha, tako naj vama tudi sve- lizhanje vajne drushine in vlili podloshnih, ki vama jih bo Bog isrozhil, k’ Terzu gre. Ljubita jih v’ KriftuTu, in uTmiljenje jim Tkasujta, de vama s’ veTeljem Tlushijo, ne sdihovaje. „Vi goTpodarji a , pravi T. Apo- ftelj (ET. 6, 9.) „perjenjajte per shuganji (Tvojim Tnslmim), ker vede, de je njih in vafii GoTpod v’ nebelih^. Glejta, to To dolshnodi, ki jih bota v’ sakonu Tpolniti imela do edin drusiga in do njih, ki bodo vajni Tkerbi srozheni. Lahko previ- dita, de To Tvete, imenitne in dodikrat tudi teshke. Bodo priThle ure, de bo s’ grenkodjo mnogotero njih Tpolnitev Tklenjena. O takrat li shivo pred ozlil podavita obljube, ki jih danT pred Bogam dorita. Ako De sacramento matrimonii. ŽOG fkuflinjave nahajajo velike, ktere hi vajno svetlobo do njih omajati samogle, miflita v’ Tvojih ferzih, de bota le tako Tvojo zhafno in vezimo frezho uterdila, zhe s’ sdrushenimi mozlimi dolshnoiti sakonTkiga ti a mi svelio fpoliinjeta. Le povsdignita Tvoje duThe v’ terdnim saupanji k’ ozhetu luzhi, kteri da vlim obilno, ki ga sa njegove dari prolijo. Bres njega nizh ne premoremo, s 1 njim pa vTe, v’ njegovi gnadi je naTlia Tlabbft mozhna. Sato le ohranita v’ zhiftim Terzu gnado, ki vama jo ho danT njegova ljuhesin v’ sakramentu podarila. Hodita pogolio k’ Ihidenzam gnade , ki jih katolThka zerkev sa Tvoje otroke smirej od- perte ima, de vaju T. Duh s’ Tvojo luzhjo in mozhjo ne sapulU. S’ ta¬ kimi Tklepi v’ Tvojih Terzih pa llopita Terzhno pred altar, in veTelo li pred Tvojimi prizhami in v’ oblizhji kerThanTke drushbe k’ vezhni svesi roke podajta. Ko pa Bojita enkrat pred Todnjim holam, kakor to liro tukej pred altarjem , naj vama Bog sa vajno itanovitnolt krono pravize podeli5 naj potlej tudi, ko Te vera v’gledanje Tpremeni, upanje pa do¬ polni, vaji ljubesin vekomej o li ane. II. Alia exhortatio brevior. Sfjt flefjet, geltebfe 33taufleufe! »or ©otfeb kitare, um im IScpfepit bet djrtftltdjcn ©emeinbe bab fjeiltge (Sacra* ment bet ©fje gu empfangen. ©b ift abet biefeb ©actamenf, mte bet 2tpojW fagf, etn grojjcb ©efjetmmfj in ©fjttjio, tinb in bet Širclje, uttb bie ©Ijc ift bab gefjeimmjjpolle ©mnbtlb bet §3emntgung €fjti|it mit feinet ftdrdje. Sa 31)t alfo biefen iridjtigcrt unb fjeh ligcn ©fanb antretet, jo perpfhdjtet 3f)t ©ud), biefem potfrefflidjeu SSor- bilbe nacij SDloghdjfeif dfjnlid) gu tverben. fHSie bet allgutige ©tldfet ftdj mit feinet Širclje pereintgfe, unb nie mefjt pon if)t mcidjet, fo pereiniget fjeufe audj ©udj ber gpttlidje fBrduftgam felbfi butelj unaufldblidje šBanbe, unb et gibt Ijeufe oudj ©udj feine gottltdje ©nabe, unb Vidva , ljuba , shenin in nevelta! Bojita pred boshjim altarjem, de bi vprizho kerThanTke drushbe Tveti sakrament sakona prejela. Ta sakrament je pa, kakor Apo- llelj govori, velika Tkrivnoft v’ Kri- ItuTu in v’ zerkvi; in sakon je Tkriv- nolii polna podoba svese, ki je med KrilluTam in njegovo zerkvijo. Ker tedaj ta imenitni in Tveti lian naliopita, dolshnolt na-Te vsameta, ti popolni podobi po mozhi enaka podati. Kakor Te je neTkonzhno dobrot¬ ljivi odreThenik s’ Tvojo zerkvijo se- dinil, in nikoli vezli ne odliopi od nje, ravno tako edini danT tudi vaji Tam boshji shenin, s’ nerasvesljivo saveso, in da danT tudi vama Tvojo De sacramento niatrimonii. bletbef 6cp ©ud). (Sr rotil CEudf) ju c()rijflicf)en ©Ijeleufett Ijeiligen; er rotil (©ud) (Hrfett su allem ©ufen, bamtf 3l)r nar lebet tn ©oft, bamit 3fjr t>urc^> ©oft itt ©ud) ant) ©ucrer Zarotite ©uer ©lucf ant) ©uere ©eligletf ftnbef. ©el)ef alfo,rote rotddtg ber gegenroiir- fige 3lugcnblid? far ©ud) tft, anb rock c^e Igiligett $)fiid)tcn Sfjr ubernef)roet! ©cbet alfo roof)( barattf 2ld)t, bafš 2djr btc ^ctligfetf ber ©f)e burd) etnen ancl)rbarcn SBanbel ntcf)t cnfljetltgef, anb baburdf) fetncr ©ttabe nnroarbtg roerbef. SfBetdgt befšroegeu jieber ©ele= genljeit sat* ©tinbe au$, rotberfteffet ber ©hube gleidf) Slnfangč, metbef bte ©itn* be felbft in©ebattfen; benn 3f>r roiffef, roač Sefuč fagte: £Bet* cine frcrobe §3er? fon and) nar mit begierltd)en Slugen an= ftel)f, f)at bie ©l)e fd)ott gebrodjen. ©laubef utd)t, bafj 3f)r fcf>on alleč getljan fjabet, roenn 3l;r ntif oereinfen i^raffen ©ner setflicf)eč fSBof)l facl)ef; 2d)r l)abct nocl) efroač rnel 2Bid)ttgereš Sit fl)att, ndmltd) fitr ©ttere bepberfeifige eroige ©litdfeligfetf stt forgen; baftcr follef Sfjr nocl) roeit nteftr bejftffen fet;n, čuteč bač attbere sit bcffcrtt anb stt (jek ligett, ja ©ud) felbft foroof)l alč ©uer ganseč £attč felig stt »taci) e it- Ser Sana tft sroar bat? £)aupt ber Sarailie, allein bač SBeib §af il)tn ©otf ntd)t alč cine 9)tagb, fottbent alč eine ©cf)ilftmt bettgegebcn. £)af)er foll ber 9J>antt bač 3Beib licbctt, roic ©fgtffuč fcine $it*d)e gcliebt, anb ffd) felbft fitr 207 boshjo gnado, in per vama odane. On vaji hozhe v’ kerflianfke sakonf- ke ljudi pofvetiti; on vaji Iiozhe po- terditi k’ viimu dobrimu*, de le v’ Bogu shivita, de po Bogu v’ feM in v’ fvoji drushini frezho in fvoje svelizhanje najdeta. Vidita tedaj, kako imenitna de je sa vaji ta ura, in kako fvete dolsli- nolti de na-fe vsameta! Torej fkerb- no varujta, de ne kota fvetohi sa- kona s’ nefpodobnim shivljenjem o- fkrunila,in s’ tem njega gnade ne¬ vredna podala. Uganita fe tedaj vla¬ ki perloshnodi k’ grehu, v’ bran fe podavita grehu koj is perviga, va¬ rujta fe greha zlo v’ miflih, ker veda, kar je Jesuf rekel: Vfak, kteri sheno pogleda , de jo posheli, je she prefheflitoval s’njo v’ fvojim ferzu. Ne miflita, de da she vfe dorila, ako oba fkupej po mozhi fvoje zhafne frezlie ifheta; fhe kej veliko bolj imenitniga vama je doriti, namrezh sa vaji obeh vezimo frezho fkerbeti; torej d morata tolikanj bolj persa- djati, de edin drugi ga boljfhata, in k’ fvetodi napeljujeta, in tudi ne le farna febe, ampak tudi fvojo zelo hi- fho svelizhata. Mosh je dzer glava drushine, vender mu pa Bog shene ni dal kakor deklo, ampak kakor pomozh- nizo; torej naj mosh sheno ljubi, kakor je Kriftuf fvojo zerkev ljubil, in famiga febe sa-njo daroval, de De sacramento malrimonii. 2(18 btcfel&e Ijingegeben Ijaf, bamit er fte f>ci(t.qfe; unb bač 58et6 foll betu žarnic untertljanig, unb »om Merjen ergeben feptt, trte bie fttrcf)e (Eljrijb untertljanig unb ergeben ift. £iebe, šriebe unb ©inig* hit, nur ein £)er$ unb cin ©iun foll unfer (£uclj bepben fepn. ©laubet aber nicfjf, bajt £uer £ebenč* meg intrner leibenloč unb freubig feptt mirb. S)er mcife 33afer fuc^t unč mandp maf)l mit £eiben fjeim, um unč su prit' fen. Ueberneljmet <2rucf> baljer trn ©liidfe nieft, murret aber and) nicf)t im Um gltidfe. Siragef $reub uitb £eib mit cin? anber; gcf)et, menn £eibcn liber <£uc() fomrnen, etnanber nad) Sf)unlicf)feit an bie #anb, unb frbjtef (Eucf) gegcnfct- tig, fo mirb cč £ud) leic^ter merben. Sragen aber fbnnet 3()r jebeč nocf) fo fraurtge £ooč, basu jKirfet (£ud) bie ©nube bes f)eil. ©aeramenteč, unb in ©ott fbnnen mir alleč. SSergeffef and) nicf>t, ba§ feber Sftcnfdj feine Sefjler unb ©djmdcfcn f)at, baft 31)r mit cinanber merbet mandjmaljl ©c= bulb fjaben rouffen. ©epb barum nicf)t cmpftnblicf) gegeit cinanber, nekmet nicf)t jebeč Sffiorf gleid) Itbcl auf, fepb nid)f »oreiltg im Urtl)eilen, rebet nicf)f in ber «£>ifce beč Unmillenč, entbedet ©uerc ge= genfeitigen gefjler fcinern Sritten,unb ©uere f)duslidjcn SDtifmerftanbniffe foll aufer (£ucl) SUemanb miffen. ©o mer¬ bet 3f)r ben Sriebeit in ©uerern £)aufe bemaf)rcn, unb mit betu grieben ben ©egen ©ofteč oerbieuen- bi jo pofvetil; in shena naj bo rno- shu podloshna, in is ferza vdana, kakor je zerkev Kriftufu podloshna in vdana. Ljubesin, mir in edinoll naj bojo med vama, eniga ferza in enih mifel bodita oba. Tode ne miflita, de bo vajno shi- vljenje vun in vun bres terpljenja in vefelo. Modri Ozhe naf vzhaiih s’ nadlogami obifhe, de naf pofkuli. Ne bodita tedaj prevsetna v’ frezhi, pa tudi ne mermrajta v 1 nefrezhi. Ve- felje in shalolt fkupej vshivajta; po¬ magajta edin drugimu po mozhi, ako terpljenje pride nad vaji, in to- lashita fe med feboj, in polajfhano vama bo. Poterpeti pa samoreta fhe tolikanj hudo nefrezho; k’ temu va¬ ma niozh daje gnada fvetiga sa- kramenta, in v’ Bogu samdremo vfe. Tudi ne posabita, de ima vfak zhlovek fvoje napake in flabolti, de bota mogla vzhaiih edin s’ drugim poterpeti. Ne dajta fe torej edin od drugiga v’ nejevoljo perpraviti, ne jemljita koj sa slo vlake befedize, ne fodlta prenaglo, ne govorita, ako vaji nejevolja premaga, ne rasodevajta nikomur napak edin dru¬ giga, in ako bi fe utegnilo perme- riti, de bi fe en malo fporekla, naj tega noben drugi ne ve. Po tem ta¬ kim bota mir v’ fvoji hifhi ohranila, in s’ miram boshji shegin saflushlla. De sacramento malrimonii 209 ©ibt ©itd!) ©ott S?ittber, fo 6efrad)= tet fte alg ©ofteg ©efdjenf, fitr Dag 3!)r cinft merDet OCecDenfdjaft gebett muffen. ©orget fitr Den £eib Derfelben, forgetaber nodj rneDr fitr tljren unfterb= ltcf>cn ©eijf; Demt Die ©ecle tjf rneljr, alg Der £eib. et fte Dejjmcgen trt Der f>ctltcjen ŠKeltgion 3cfu ©(mijtt; lcl)^ ret fte gefjordjen Den ©e6otf>ert ©otteg, fo merben fte attd) ©ucj) ge^orc^en; »er* DtnDet £icbe mit ©rnjf, uttD bctf)ct fitr fte: Dantt mtrb ©uere ©rsief)ung geDci' I)cn, unD gutc gritcijte brtngen. 25cmaljrct ii6erf>aupf Die ^cltgiott 3e- fu, alg Dag fojtbarfte ^VleinoD; Der ©laube fep©uer ©cl)tlb, Die £iebe unb grommigfcit umfleibe aU ©ucr Sf)ittt, fo mtrb Die Ijeilige ^offnuttg ©uef) ftcfg begleifen, uttD alle ©uereSBerfe merben ©ott mo&lgefdlltg, uttD fitr ©uef) »er* Dtettjflid) fcpn jum emigen £eben. ©o lajfet bemnacb Den F)eutigen Sag nie aug ©uerem ©ebddjfntjTe »crfc&min* Deu; erintiert ©ud) intmerDar ait Dag 23erfpred)en, Dag 3(jr Ijcute ©ott ge- Det, unD mtrfet mit Der ©naDe eifrig mit, Die ©ud) su Sljeil roirD. 3>l)r mer= Det Damt nie »on ©ott »erlaffen fcpn, 3l)r merDet ©ucb nad) »ielen 3abren nocl) fo licben, mie 3l)r ©uef) Deute Ite- Det, unD 3l)r merDet in ©migfeit Diefe ©tunDe fegnen, in melc^er 3&r mit Dem žBanDe Der Ijeiligen ©f)e »erDunDett mer= Det. Ako vama Bog otrok da, miflita, de Jo boshji dar, ki bota kdej mo¬ gla od njega odgovor dati. Sker- bita sa njih telo, fkerbita pa veliko bolj sa njih neumerjozho dufho; sa- kaj dufha je imenitiiifhi, kakor telo. Isredita jih torej po fveti veri Jesti (a Krillufa ; uzhita jih pokorne biti boshjim sapovedim, in bodo tudi vama pokorni ; fklepajta Ijubesin s’ ojhrohjo, in molita sa-nje. Po tem takim bota fvoje otroke po frezhi in s’ pridam isredila. Ohranita fploh Jesufovo vero, ka¬ kor nar drajfhi iglo; vera bodi va¬ jin varit, Ijubesin in poboshno/t naj vaji navdajate v’ v/im djanji; in po tem takim vaji bo /Veto upanje ved¬ no fpremljalo, in vfe vajne dela bodo Bogu dopadljive, ter vama teknile v’ vezimo shivljenje. Ne posabita tedaj nikoli danalh- njiga dne , fponmita le vfelej oblju¬ be, ki jo danf korita Bogu, in s’ vfo mozhjo delajta s’ gnado, ktere fe bota danf vdeleshila. Po tem takim ne bota nikoli od Boga sapufhena; zhes veliko let fe bota fhe tako lju¬ bila, kakor fe danf ljubita, in veko- ntej bota to uro shegnovala, ob kteri bota fklenjena s’ saveso fvetiga sa- kona. 6. Eochortatione finita parochus conversus ad sponsum interroget eum coram duobus saltem teslibus de consensu in matrimonium hoc modo: 27 210 De sacramento matrimonii. SBeil aber bicfcr (jcitigc 23unt> gcfefc mdfftg mit frepern unt> ernjllicbem 5BilIen eiugegangcn merben foll, fo fragc icf) ©ie (©ucf)) (S)icb) djrifHicber SSrdutigam 9V: SBollen ©ie (SBollct Sbr) (S33iU|t S)u) biefe ()ier gecjcnmdrfige 83raut alš (©uere) (£>einc) recljfmdfftge (šrfKgafftmt anncbmen nad) 33orfd)rift unferer Hutter, ber Ijeiligcn fatfjolifcben S?trcf)c, fofprecbcn ©ie (fprecbcf) (fpricf)) Sa, Slntiuort: Sa. 7. Similiter comersm a d spo CFbeu fo frage id) ©ie (©ud)) (S)idj) djrijtlid)e SSraut : SBolIcn ©ie (2Bob let Sije) (SSilljt Su) biefen tjier gegcu- rcdrtigen šBrdurigam alč Sf)rcn (©ucrn) (Seinen) red)tmdf|tgcn (E^egat? ten atineljmen nad) Sorfdjrift unferer Hutter, ber beiligett fatljolifcben Stircbc, fo fprcdjen ©ie (fprcdjct) (fprid)) So. 2t n t m o v t: So. Ker pa ta fveta savesa po poitavi s’ protto in refnizhno voljo fklenjena biti mora, torej vaf (te) vprafham, kerfhanfki shenin I.: Ako hozliete (hozhefh) to tukaj prizhujozho nevetlo I. sa tvojo pravo sheno vseti po poliavi nafhe fvete matere, katolfhke zerkve, režite (rezi) Ja. Odgovor : Ja. sam interrogel eam koc modo: Ravno tako vprafham vaf (tebe) kerfhanfka nevella I.: Ako hozliete (hozhefh) tega tukaj prizhujozhiga shenina 1. sa fvojiga praviga mosha vseti po poliavi nafhe fvete matere katolfhke zerkve, režite (rezi) Ja. Odgovor: Ja. 8. Si ulerque rede respondil , parochus , rnuluo contrahentium consensu intellecto , ulterius dicat: 3ur meljreren SScfrdftigung biefcš fjeiligen SBerfed gcbcn ©ie (gcbcf) ein? atibcr bic SSerradblungčringe, ttnb bie *£>dnDe. K’ vezhimu poterjenju tega fv e- tiga dela dajta edin drugimu perftana sarozhitve in roke. 9. Pošitis super altare annulis , parochus , dum spon si manus deseter as invicern jungunt f dicat: £)ie 3ofommenge6ung ber #anbe be* beufef, ba§ ©ie (3&r) nun »or ©ott unb »er cf)riftlid)en ©emeinbe be* frdftigen (bcfrdftiget), einanber nic()t su »crlaffen, rnenn glcicf) ©ott Sriibfal Sklenitev rok pomeni, de sdaj pred Rogam in kerfhanfko drushbo fveto poterdita, edin drugiga nesa- puititi, akoravno vama Bog nadlogo pofhlje; temuzh vedno ljiibesnivo, De sacramento matrimonii. 211 ii6er ©ie (@htcb) fcbtcfet, fonbern be* ftdnbtg bebreicb unb belfcnb bep einan= ber $u bleiben, big ©te (<£ucb) ber Sob feb eibet. in edin drugimu pomagajozha tako dolgo fkupej ollati, de vaju bo frnert lozhila. 10. Deinde junclas amborum manus dexteras parochus stola sna in modunt crucis circumvolvat , suamgue dexteram superimponat. di- cens: Ego conjungo vos in matrimonium in nomine Patris -J*, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. Postea eos aspergat aqua benedicla. 11. Mox parochus annulos super alt ar e a d falus epistolae positos benedicat : Benedictio annulorum. lir. Adjutorium nostrum in nomine Domini. I}£. Oni fecit coelum et tercam. Domine, exaudi orationem meain. ]£. Et clamor meus ad te veniat. jfr. Dominus vobiseum. Et cum špiritu tuo. O r e m u s, Benedic*J-, Domine, annulos lios, quos nos in tuo nomine benedi- cimus -j*, ut qui eos gestaverint, fidelitatem integram šibi invicem tenentes, in pace et voluntate tua permaneant, atque in mutua chari- tate semper vivant. Per Christum Dominum nostrum. ]£. Amen. De¬ inde parochus aspergat annulos aqua benedicla in modum crucis. 12. Dum sponsi šibi invicem annulum, de manuparochi aeceptum. in digito annulari sinistrae manus imponunt , dicat parochus: Sftebmen ©ie (ncbmef) bin ben Dtincj, roclcber ©te (©ucb) immerfort ertnnern foll, etttanberbte ebelicbe Srene, roelcbe ©ie fteb ( 3 bt €«cb) W gcgenfeitit) »er~ fprecbcn (oerfprccbet), bit? in ben Sob unoerlebf 311 balten. 2 >tn ^abtnen ©ott beg 23aterg i, unb beg ©obneg, uttb beg bciltgcn ©cijteg. 51men. Vsemita perltan, kteri naj vaji vedno opominja, de med fabo sa- konfko svellobo, ki li jo sdaj edin drugimuobljubita, do fmerti natanko dersbita. V’ imenu Boga Oz beta -j-, in č*iina, in Svetiga Duha. Amen. Di> sacrnmeato mahiaionii. 21 '2 13. Mor »erjioflTen, feit bem @ie fteb C3J)r ©ucb) bor ©otteč Slltare, im StCngeftc^fe ber beiligen $ircbe sur ©be »erbunben fjaben (babet). 23ie' leč ijt in biefem langeit ^draume »or 3&nen (©ud)) »oriiber qeqangen; ©ie baben (3f;r babef) fo manebeč erlebt unb erfabren, ^utnmer unb greube, i)nen (<£ucf)) baš feb tene ©litcF su £f)ct( merben laffen, (trn Greife »on ^inbern unb 3?tnbč bern) 30r (©uer) ©(je^ubtfdum fepern su fbnnen. ©te ftnb (3&r fet;b) mit banferfutlfem Merjen bcfštuegen Jjcitfe jur Slircf>e ge= Fommen, um fur biefe fJBo^tt^at ben (teben SSater im #tmmel befonberš su preifen, um t()tn su bančen, unb Die ijedigen 23orfd(?e, bte ©te (3f)r) »or fiinfstg 3af)ren getobten (ge(obtct), »or tljnt su erneuern. SJBaljrlicf), ©ie Daben C3§t Ijabet) auc() alle tlrfadje, ©ott ju (obeti/ unb tbm su bančen! benn nur tfptt »črtam Fen ©ie (»erbančet 3&r) ten ©egen 3(>rer (©uerer) Sa&re; fetne ©ute l)at Sf)nen (€ucf)) manntgfaltige greuben be? reifet; feine 23afer(janb menbefe serjFm renten ilnglucč »on 5f)nen (©ucf)) ab, unb gab 3f)nen (©ucf)) SOlutf) unb 3Traft in bitteren ©fitnbcn ntcf)t su »ersagen, unb ben iBficč fčetč gegen £>tmmel su erfjcbeu. (©cine £iebe fegnefe ©te (©ttc()) in 5()ren (©ueren) ^inbern, unb Uefi ©ie (<2:udf)) in i()nen Srojt unb ©fii^e in Sf)rem (©uerern) 9(fter ftnben). S5ocf), id) braudje nid)t erfF bie 2Bof)ltf)aten al(e aufsusdfjfen, bie ©offeč ©nabe 3f(p nen (©ud)) fcfjcnčfe. ©ie fii^Ien (5f)r fiiljfet) fte fiefin 3(jrem (©uerern) #er' loge frezhno otel, vama je dal, kar fe malokdej permeri, tako Tre- zlio, de (v’ Tredi otrok in vnukov) po pretezhenih petdefetih letih Tpo- min Tvoje poroke obhajati samoreta. Torej (ta danT s’ hvaleshnim Ter¬ žani v 1 zerkev priThla, sa to dobroto Ijubesniviga Ozheta nebeThkiga po- Tebno povelizhevat, g a sahvalit, in Tvete Tklepe, ki (ta jih pred petde- Tetimi leti obljubila, pred njim po¬ novit. liefmzlmo, po vli pravizi Te tudi Tpodobi, de Boga zhaltita in sahva- lita! ker le od njega ha prejela shegin Tvojih let ; njegova do¬ brota vama je mnogotero veTelje napravila, njegova ozhetovTka roka je od vaju hudo neTrezho odvernila, ter vama je Terzhnoh dala in mozh, de niha obupala ob britkih urah; de ha Tvoje ozhi vTelej k’ nebeTam povsdigovala. (Njegova ljub esin vaji je poshegnala v 1 vajnih otrozih, ter vama je dala v’ njih tolashbo in po- rnozh najti v’ Tvoji harohi.) Pa kaj bi vama vTe dobrote pravil, s 1 kte- rimi vaji je boshja miloh obdarovala. Sej jih obzluitita globoko v 1 Tvojim Terzu, in ha navdana od hvaleshnohi do Boga. 28 218 Benedictio matrimonii jubiloei. sen, unb ftn£> (fcpD) burcbbruttgen Pont Sattfc gegen ©ott. @o bfeibctt ©ie (bletbet) benn eb Sageč Sajt unb Sj\$c ^aben ©ie (babet 3ff)r) getragen; faf)ren ©ie (fab* ret) nun fort, befonberč ju forgen, bafs 3()re (©uerc) ©eele bortbin gelange, mo fte in ©eligfeit bet) ©ott »on aller Slrbcit ruf)en fann. £5enu|en ©ie (be* nit^cf) bie ©rfabrungen 3b 1 '^ (©uereč) boben 2((ter£ su S^rem (©uerem) unb ber Sbrigen (©urigen) SBeften; fagett ©ie (fagef) benen, bie tbren Sebenbmeg er|t antrefen, maš fte su fbun, mač fte Stt »ermetben baben , tvenn fte bač ©litcf ibrer ©f>e, buč SBof)l ibw Smmilien, unb if;re emige ©ehgfeit begruttben rcoUen. Sragen ©te (tragef) bie ©cbmčicbcn Sbrcb (©uereš) Sflterč gegenfeitig in ©ebufb unb £iebe; fucbet ©ie (©ucb) ber (tebe ©ott mit ^ranfbetf b^im / fo murren ©te (nturref) nicbt gegett feine m eife Stnorbnung ; pereinigen ©ie (per* einiget) pielmebt* ciUc 5b l ' e (©uere) £eh bett mit betu fcbmersbaffen £eiben 3b«$ (©uereč) £>eilanbe6 sum 3Gof)le 3bi'tr (©uerer) ©cele: fprecfjcu ©ie (fprecbcf) oft im bentutbigen Seršen: žSater! toab bu utic febiefeft, ift guf; nicbt mcin, fonbern bein 3Gi(Ie gefebebe. ©eben ©ie (gebet) 2tUen baš fefjone fBepfpiel eineb beiligen griebcnS, unb einer begludfen* ben ©intracbf. ©o rotrb je($t ttocb 5bt (©uer) £cben frucbfbar cm gufen SBcr' Oltanita tedaj tudi v’ prihodnje Bo¬ gu s veda, in fluslnta mu s 1 pofhte- nim ferzam. Tesho in vrozlnno dneva da prenefla 5 imejta tedaj v’ prihodnje pofebno to fkerb, de vajne dufhe tje pridejo, kjer bodo v’ svelizhanji p er Bogu od v figa dela pozhivale. Obernita fkufhnje fvoje velike (ta¬ ro di fel)i in fvojim domazhim v’ prid; povejta ti dim, ki pot shivljenja fhe le nadopajo, kaj de naj dore, kaj de naj opude, ako hozhejo frezho fvojiga sakona, frezho fvoje dru- sliine, in fvoje vezimo svelizhanje uterditi. Prenafhajta flabodi fvoje darodi med faboj v 1 poterpeshljivodi in Iju- besni; ako vaji ljubesnivi Bog s’ bo- lesnijo obiflie, ne mermrajta soper njega modre naredbe; fklenita veli¬ ko bolj vfe fvoje terpljenje s 1 bo- lezhim terpljenjem fvojiga Sveli- zharja, v’ prid fvoje dufhe; režita vezhkrat s’ ponishnim ferzam: Ozhe! kar mi ti pofhljefh, je dobro; ne moja, ampak tvoja volja fe sgodi. Dajta vfim lep sgled fvetiga miru in svelizhanfke edinodi. Po tem takim bo tudi fhe sdaj vajno shiv- Ijenje rodovitno s’ dobrimi deli, ter fe bota sa to plazhila v’ nebe- dh vdelesliila. Benedictio matrimonii jubilaei 219 fen feptt, unb t>er £c>bn beg £tmmelg rotrb Sbnen (©ud;) bafiir s« S^eil roerben. (©te a6er, bte ©te (3br aber, bie Sbr) Stinber, unb liftnbeg * $inber bie* feg ebrtpurbtgen ©f;epaareg ftttb (fet;b), ei’leid)tern ©te Sb^en (erretcf)fcrt ©ue* ren) 21elfern bag 2llter unb ben Stucf ber 3abfe buref) Sreunbltcbfett, £tcbe unb Sugenb. ^ontmen ©ie (fommet) tf;nen tn allem $upor; erfitllen ©te (er= fiillet) berettrotUig tbfe SBtinfcbe; befru* bett ©ie (betrubef) fte auf fetnerfep SJBetfe; leben ©te (lebet) alg roabte Cbriffen, bajj fte ben feligeit Sfoft gentefjen, nid)t umfenjf Sftitbe unb ©orge auf 3b« (©uere) ©r$tef;ung »erroenbef ju (>aben. Sef £ot)n, ben bee bimmlifebe SSater ben guten ^tnbern »erbetf en bat , roirb Sbnen (©ucb)ntcbt au^bTeiben; eg rotrb 3b«en 3b rc (©ud) ©uere) £iebe auf ©rben in 3b re n (©ueren) ^inbern, unb borf im £)tmmel reteblid) »ergolten roerben.) Ser ©ott ber £iebe unb beg $rie* beng fep mit 3$nen (©ud)) allen, unb befonberg mit Sbnen (©ud>) geliebfeg 3ubelpaar; er fegne unb erbalfe ©ie (©neb); ef rnacbe Sb^en 3bre (©ucb ©uere) ubrtgen Sage letd)f, unb be* roabre ©ie (©ud)) in feiner ©ttabe. 2(men. (Vi pa, ki fte otrozi in vnuki tega zhaftitljiviga ozheta in te zha- ftitljive matere^ slaj (bajte fvojim ftar- fhem ftaroft in tesho let s’ prijasno- ftjo, ljubesnijo in krepoftjo. Pridite jim v’ vftrn s 1 poftreshnoftjo naproti; (polnite voljno njih shelje; v’ no¬ beni rezili jih ne shalite; shivite kakor pravi kriftjani, de bodo sve- lizhanfko tolashbo vshivali, de fe nifo saftonj trudili in (kerbeli, vaf po volji boshji isrediti. Plazhilo, ktero je nebefhki Ozhe dobrim otro- kam obljubil, vam ne bo krateno; vafha Ijubesin vam bo tukaj na sem- lji v’ vafhih otrozih, in tamkej v’ nebelih obiluo povernjena.) Bog Ijubesni in miru bodi s’ vami vlimi, in slafti s’ vama, ljubi ozhe in ljuba mati! ki po pretezhenih pet- defetih letih fpomin fvoje poroke ob¬ hajata; on vaji shegnaj in ohrani; on vama slajfhaj vajne prihodnje dni, in vaji obvaruj v 7 IVoji milofti. Amen. 2. Oeinde illos sic alloquitur: ©eben ©te jtd) (gebet ©ud;) bie ^)anbe. | Dajta fi roke. 3. Et mantis stola circumdans dicil: 28 * 220 Benediclio matrimonii jubilaei. ©o umgab oor funfpg 3af)i*ett bcr spricjter mit bet* f) c tf*3 clt ©tole Sftre (©uere) £dttbe, um anjubeitteu baž fefte £>attb, maž um ©te (©ud)) gefcf)lungcn murbe. ©te f)abett Sfmcit (31) i’ ^abct ©ueren) S3unb gefjalfeit. S)arum trne* bergle tcf> ! l)eute baž na^mlid;c 3eicf>cn, um ©te (©ud)) ju erinnent, bajt ©te (Siji') Ote gegenfeitige 21d)fung unb £tebe cinanber bewal)ren (bcmaDref), ftd)(©ud)) medjfclfetftg F>clfertt> unterflu§en (unter? ftii^et), allež Itngemacf) rotllig ertragen (ci-fraget), unb tn ber ©nabe ©ottež biž att 31) i’ (©uer) £ebenžcnbCDetd)arren (»er&amt). 5)až »etdeilje 30nen (©ud)) bet* ali* mdd)ftge ©oft, 23aterf, ©ol)n unb t)cU lige ©eifi Slmen. Tako je mafimik pred petdefethni leti, s’ fveto fhtolo obdal vajne roke v’ snamnje terdne savese, s’ ktero fta bila fklenjena. Svetlo lia fvojo saveso dershala. Torej pono¬ vim danf ravno lili o snamnje, de vaji opomnim, de fpoflitovanje in Iju- besin med fabo ohranita, edin dru¬ gima s 1 pomozhjo podpirata, vfako nadlogo voljno poterpita in v’ gnadi boshji do konza fvojiga shivljenja oltaneta. To vama dodeli vligamo gozlini Bog, Ozhe -J-, Sin in Sveti Duh. Amen. 4. Et versus ad altare flexis genibus dicit: Antiphona. Corona dignitatis. Psalmu s 132. Ecce quam bonum et quam jucun- dum, liabitare fratres in unum. Sicut unguentum in capite, * quod descendit in barbam , barbam Aaron. Quod descendit in oram vestimenti ejus*,sicut ros Hermon, qui des¬ cendit in montem Sion. Ouoniam illic mandavit Dominus benedictionem, * et vitam usque in saeculum. Gloria Patri &c. Sicut erat &*c. Antiphona. Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae re- perietur. y. 3litte eis, Domine, auxilium de sancto. Et de Sion tuere eos. lir. Domine, exaudi orationem meam. 1^,. Et clamor meus ad te veniat. lir. Dominus vobiscum. Et cum špiritu tuo. Benedictio matrimonii jubilaei. 221 O r e m u s. Omnipotens aeterne Deus, qui his famulis tuis copiosiun senectu- tis boiiae munus contulisti, largire iis, quaesumus, spiritum cogitandi semper, quae recta sunt, et agendi, ut in te solum confidentes gratiae tuae dona percipiant, charitatem in unitate servent, et post hujus tem- poris decursum ad te securi perveniant. Per Christum Dominum no- strum. Ij<\ Amen. 5. Deinde surgens dicat: Te Deuni laudamus: te Dominum confitemur. Te aeternum Patrem: omnis terra veneratur. Tibi omnes angeli: tibi coeli et universae potestates, Tibi cherubim et seraphim: incessabili voce proclamant: Sanctus, Sanctus, Sanctus: Dominus Deus sabaoth. Pleni sunt coeli et terra: majestatis gloriae tuae. Te gloriosus apostolorum chorus, Te propbetarum laudabilis numerus, Te martyrum candidatus laudat exercitus. Te per orbem terrarum, sancta confitetur ecclesia. Patrem immensae majestatis, \ r enerandum tuum verum et unicum Filiurn, Sanctum quoque Paraclitum Spiritum. Tu rex gloriae Christe, Tu Patris sempiternus es Filius, Tu ad liberandum suscepturus hominem: non liorruisti Virginia uterum. Tu devicto mortis aculeo: aperuisti credentibus regna coelorum. Tu ad dexteram Dei sedes, in gloria Patris. Judex crederis esse venturus. * Te ergo quaesumus, tuis famulis subveni, quos pretioso sanguine redemisti. Aeterna fac cum sanctis tuis: in gloria numerari. Salvum fac populum tuum, Domine: et benedic haereditati tuae. Et rege eos: et extolle illos usque in aeternum. Per singulos dies benedicimus te. Et laudamus nomen tuum in saeculum: et in saeculum saeculi. Dignare, Domine, die isto: sine peccato nos custodire. 222 De benedictionibus regulae generales. Miserere nostri, Domine: miserere nostri. Fiat misericordia tua, Domine, super nos: quemadmodum speravi- mus in te. In te, Domine, sp era vi: non confundar in aeternum. Benedicamus Patrem, et Filium cum Sancto Špiritu. Laudemus et superexaltemus e um in saecula. O r e m u s. Deus, cujus misericordiae non est numerus, et bonitatis infinitus est thesanrus: piissimae majestati tuae pro collatis doniš gratias agimus, tuarn semper clementiam exorantes ; ut, qui petentibus postulata con- cedis, eosdem non deserens ad praemia futura disponas. Per Cbristum Dominum nostrum. Iji*. Amen. y. Divinum auxilium maneat semper nobiscum. I^i. Amen. 6. Posteu aspergit conjuges aqua benedicta , dicens: Shegnaj in obvaruj vaji viiganio- gozimi Bog, Ozke *{*, Sin in Sveti fegtte unb 6efcf)u£e @ie ((Eucfj) ber a(Imd$ttge ©otf, SSafer f, . Amen. KI aspergat acjua benedicta. V. Alia benedictio domus novae. Adjutorium nostrum &c. ul supra pag. 222. Nro. 4. O r e m u s. Te Deum Patrem omnipotentem suppliciter exoramus pro liac domo , et habitatoribus ejus ac rebus : ut eam benedicere -j*, et sanc- titicare *j*, ac bonis omnibus ampliare digneris: tribue eis, Domine, de rore coeli abundantiam, et de pinguedine terrae, vitae substantiam, et desideria voti eorum ad effectum tuae miserationis perducas. Ad in- troitum ergo nostrum benedicere f et sanctificare *j* digneris liane do¬ mum , sicut benedicere dignatus es domum Abraham, Isaac et Jacob: et intra parietes domus istius angeli tuae lucis inhabitent; eamque, et ejus habitatores custodiant. Per Christum Dominum nostrum. }^,. Amen. Deinde aspergat acjua benedicta. VI. Benedictio thalami. Adjutorium nostrum čCc.ui supra pag. 222. Nro. 4. Benedictiones novae navis et agni paschalis. 227 O r e m u s. Benedic*}*, Domine, thalamum hnnc, ut omnes habitantes in eo in tua pace consistant, et in tua voluntate permaneant, et senescant, et multiplicentur in longitudine dierum, et ad regna coelorum perveniant. Per Christum Domiimin nostrum. Jfc. Amen. Postea aspergatur thalamus aqua benedicta. VIL Benedictio novae navis. Adjutorium nostrum &c. ut supra pag. '422. A ro. 4. O r e m u s. Pr opitiare, Domine, supplicationibus nostris, et benedic -J* navem istam dextera tua sancta, et omnes, qui in ea vehentur, sicut digna- tus es benedicere arcam Noe ambulantem in diluvio: porrige eis, Do¬ mine, dexteram tuam, sicut porrexisti beato Petro ambulanti super mare: et rnitte sanctum angelum tuum de coelis, qui liberet et custodiat eam semper a periculis universis cum omnibus, qui in ea erunt: et famulos tuos repulsis adversitatibus, portu semper optabili, cursuque tranquiIIo tuearis, transactisque ac recte perfectis negotiis omnibus, iterato tem- pore ad propria cum omili gaudio revocare digneris. Qui vivis et regnas &c. 1^. Amen. Aspergat navem aqua benedicta . Benedictiones esculentorum praesertim in pascha. Vlil. Benedictio agni paschalis. Adjutorium nostrum &c. ut supra pag. 222. Nro. 4. O r e m u s. Deus, qui per famulum tuum Moysen in liberatione populi tui de Aegypto agnum occidi jussisti in similitudinem Domini nostri Jesu Christi, et utrosque postes domorum de sanguine ejusdem agni perungi praecepisti: tu benedicere *f* et sanctificare *J* digneris bane creaturam carnis, quam nos famuli tui ad laudem tuam sumere desideramus, per resurrectionem ejusdem Domini nostri Jesu Cliristi: Qui tecum vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. Moj; aspergat aqua benedicta. 29 * 228 Beneclictiones ovorum, panis et novorum fructuurn. IX. Benedictio ovorum. ifr. Adjutorium nostrum d’c. ut supra pag. 222. Nro. 4. O r e m u s. Subveniat, quaesumus, Domine, tuae benedictionis f gratia huic ovorum creaturae: ut cibus salubris fiat fidelibus tuis in tuarum gratia- rum actione sumentibus, ob resurrectionem Domini nostri Jesu Christi: (}ui tecum vivit et regnat in saecula saeculorum. IJr. Amen. Et aspergat aqua benedicta. X. Benedictio panis. Tp. Adjutorium nostrum d’c. ut supra pag. 222. Nro. 4. O r e m u s. Domine Jesu Christe, panis angelorum, panis vivus aeternae vitae, benedicere dignare panem istum, sicut benedixisti quinque panes in deserto : ut omnes ex eo gustantes, inde corporis et animae percipiant sanitatem: Qui vivis et regnas in saecula saeculorum. Amen. Et aspergat aqua benedicta. XI. Alia benedictio panis. */". Adjutorium nostrum dc. ut supra pag. 222. Nro. 4. O r e m u s. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, benedicere -j- dig- neris hunc panem tua sancta spirituali benedictione: ut sit omnibus sumentibus salus mentis et corporis, atque contra omnes morbos et universas inimicorum insidias tutamen. Per Domin u m nostrum Jesum Christum Filium tuum , panem vivum, qui de coelo descendit, et dat vitam et salutem mundo, et tecum vivit et regnat in unitate Spiritus S a neti Deus, per omnia saecula saeculorum. Amen. Aspergat aqua benedicta, XII. Benedictio novorum fructuum. Kr* Adjutorium nostrum A'c. ut supra pag. 222. Nro. 4 O r e m u s. Benedic -j*, Domine, hos no vos fructus N., et praesta, ut, qui ex Beneclicliones od guodcumcjue comestibile et sacerdotalium indumentorum &c. 229 eis in tuo sancto nomine vescentur, corporis et anirnae salute potiantur. Per Christum Dominum nostrum. i£. Amen. El aspergantur ar/ua benedicta. XIH. Benedictio ad quodciimque comestibile. V. Adjutorium nostrum d'c. ul supra pag. 222. Nro. 4. O r e m u s. Benedic -j-, Domine, creaturam istam N., ut sit remedium salutare generi humano: et praesta per invocationem sancti nominis tui, ut, quicumque ex ea sumpserint, corporis sanitatem et animae tutelam per- cipiant. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Aspergat id aejua benedicta. Benedictiones ab Episcopo, vel aliis faciiltatem liabentibus faciendae. I. Benedictio sacerdotalium indumentorum in genere, J r . Adjutorium nostrum &c. ut supra pag. 222. Nro. 4. O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, qui per Moysen famulum tuum pon- tificalia et sacerdotalia, seu levitica vestimenta ad explendum in con- spectu tuo ministerium eorum, ad honorem et decorem nominis tui fieri decrevisti: adesto propitius invocationihus nostris, et haec indumenta sacerdotalia, desuper irri^ante gratia tua, ingenti henedictione per nostrae humilitatis servitium purificare -}*, henedicere -f*, et consecrare 'f digneris: ut divinis cultibus et sacris mysteriis apta et benedicta existant: his quoque sacris vestibus pontifices et sacerdotes, seu le¬ vi ta e tui induti, ab omnibus impulsionibus, seu tentationibus maligno- rum spirituum muniti et defensi esse mereantur: tuisque mysteriis apte et condigne servire et inhaerere, atque in bis tibi placite et devote perseverare tribue. Per Christum Dominum nostrum. Amen. O r e m n s. Deus, invictae virtutis triumphator, et omnium rerum creator ac sanctificator, intende propitius preces nostras, et haec indumenta levi- ticae, sacerdotalis et pontificalis gloriae ministris tuis fruenda tuo ore proprio henedicere *J*, sanctificare et consecrare -J* digneris: omnesque 230 Benedictiones mapparum et corporalium. eis utentes tuis mysteriis aptos, et tibi in eis devote ac laudabiliter servientes, gratos efficere digneris. Per Dominum nostrum J e sit m Cliristum & c. l£. Amen. O r e m u s. Domine Deus omnipotens, qui vestimenta pontificibus, sacerdotibus et levitis, in usum tabernaculi foederis necessaria, Moysen famulum tuum agere jussisti, eumque špiritu sapientiae ad id peragendum re- plevisti, haec vestimenta in usum et cultum mysterii tui bene -J- dicere, sanctificare, et conse *j* crare digneris: atque ministros altaris tui, qui ea induerint, septiformis Spiritus gratia dignanter repleri, atque ca- stitatis stola, beata facias o um bonorum fructu operum ministerii con- gruentis immortalitate vestiri. Per Cliristum Dominum nostrum. l£. Amen. Deinde aspergantur ipsa indumenta aqua benedicta. II. Benedictio mapparum sive linteaminum altaris. Adjutorium nostrum &’c. ut supra pag, 222. A ro. 4. O r e m u s. Exaudi, Domine, preces nostras, et haec linteamina sacri altaris usui praeparata bene*J* dicere, et sancti*j*ficare digneris. Per Cliristum Dominum nostrum. I^£. Amen. O r e m u s. Domine Deus omnipotens, qui .>1 ovsen famulum tuum ornamenta et linteamina facere per quadraginta dies docuisti, quae etiam Maria texuit et fecit in usum ministerii et tabernaculi foederis: bene -J* dicere, sanctifi-J* čare et conse *J* crare digneris haec linteamina ad tegendum involvendumque altare gloriosissimi Filii tui Domini nostri Jesu Christi: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. Amen. Deinde aspergat ea aqua benedicta. KI. Benedictio corporalium., Adjutorium nostrum d‘c. ul supra pag. 222. Njo. 4. O r e m if s. Clementissime Domine, cujus inenarrabilis est virtus, cujus m.yste- Benedictiones tabernaculi et novae crucis. 251 ria arcanis mirabilibus celebrantur: tribue, quaesumus, ut boe lintea- men tuae propitiationis bene *J* dictione sanctilicetur ad consecrandum super illud corpus et sanguinem Dei et Domini nostri .lesu Christi Filii tui: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus per omnia saecula saeculorum. Amen. O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, bene *j* dicere, sancti-J* ficare et conse-J-crare digneris linteamen istud ad tegendum involvendumque corpus et sanguinem Domini nostri Jesu Christi Filii tui: Oni tecum vivit et regnat dc. Amen. O r e m u s. Omnipotens Deus, manibus nostris opem tuae benedictionis infunde: ut per nostram bene *f* dictionem lioc linteamen sanctilicetur, et corpo- ris ac sanguinis redemptoris nostri novum sudarium Spiritus Sancti gratia efliciatur. Per eumdem Dominum nostrum Jesum Christuin, Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate ejusdem Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. Amen. Et aspergal aqua benedicla. IV. Benedictio tabernaculi, sen vasculi pro sacrosaneta Eucharistia conservanda. tf. Adjutorium nostrum d'c. ut supra pag. 222. Nro. 4. O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, majestatem tuam supplices depreca- mur, ut vasculum lioc pro corpore Filii tui Domini nostri Jesu Christi in eo condendo fabricatum, bene*{*dictionis tuae gratia dicare digneris. Per eumdem Dominum nostrum dc. i^,. Amen. Delnih aspergot illud aqua benedicla. V. Benedictio novae crucis. Adjutorium nostrum in nomine Domini. I£. Oui fecit coelum et terram. Domine, exaudi orationem meam. 1£. Et clamor meus ad te veniat. y. Dominus vobiseum. I^i. Et cuni špiritu tuo. 252 Benediclio imaginum Jesu Christi, B. M. V. et allorum sanctorum. O r e m u s. Robani us te, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus , ut digneris bene -j* dicere boe signum crucis tuae , ut sit remedium sa- lutare gen eri humano*, sit soliditas fidei, profectus l)onorum operum, redemptio animarum 5 sit solamen et protectio ac tutela contra saeva jacula inimicorum. Per Christum Dominum nostrum. 1 ^. Amen. Alia oratio ad idem. Bene*j*dic, Domine Jesu Christe, liane crucemtuam, per quam eri- puisti mundum a potestate daemonum, et superasti passione tua sug- gestorem peccati, qui gaudebat in praevaricatione primi hominis per ligni vetiti sumptionem. Hic aspergat aqua benedicta. Sanctificetur boe signum crucis in nomine Patris*j*, et Filii-J*, et Spiritus *J* Sancti, ut orantes inclinantesque se propter Dominum ante istam crucem, inveniant corporis et animae sanitatem. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Podea mcerdos gemfleoDUS ante crucem . devole udor at el o.scu- tolur , et idem faciunt , quicumque voluerint. VI. Benedictio imaginum Jesu Christi Domini nostri, Beatae Mariae Virginis, et aliorum sanctorum. Tp. Adjutorium nostrum &*c. ut supra pag . 2'4'4. \ro. 4. O r e m u s. Onmipotens sempiterne Deus, qui sanctorum tuorum imagines ( tre effigies) sculpi aut pingi non reprobas, ut, quoties illas oculis corporis intuemur, toties eorum actus et sanctitatem ad imitandum memoriae oculis meditemur: hanc, quaesumus, imaginem [aeu sculpturam) in honorem et memoriam unigeniti Filii tui Domini nostri Jesu Christi (_/<’( beatissimae Virginis Mariae, matris Domini nostri Jesu Christi, ret beati N. apostoli tui, cei martyris, . cel confessoris, aut pontificis, aut virginis) adaptatam bene *|* dicere, et sancti *j* ficare digneris: et praesta, ut, quicumque coram illa unigenitum Filium tuum ( cel bea- tissimam Virginem, ret gloriosum apostolum, sive martyrem, sive con- lessorem, aut virginem) suppliciter colere et honorare studuerit, illius meritis et obtentu, a te gratiam in praesenti, et aeternam gloriam ob- tineat in futurum. Per eumdem Christum Dominum nostrum. 1 ^. Amen. Pilimo aspergat aqua benedicta „ Ritus benedicendi primarium lapidem pro ecclesia aediiicanda. 235 Pro majori ecclesiarum ruralium commodo facultatem , has bene- dictiones pag. 229. sub Nro. 1. usque ad hunc Nrum. VI. inclusive comprehensas impertiendi , decanis delegamus; sequentes autem benedic- tiones absque speciali ab episcopo obtenta facultate impertiri non prae- sumant. VII. Ritus benedicendi et imponendi primarium lapidem pro ecclesia aediiicanda, servandus a sacerdote facultatem habente ab episcopo. 1. Ecclesiam ex episcopi auctoritate tantum juxta sacrorum ca- nonum decreta aedificari fas est: si vero sacerdos ejus aedificationis primarium lapidem benedicendi potestatem liabens , ejusmodi functionem peragat , hunc ritum servabit: 2. Pridie quam primarius lapis benedicatur, ligneam crucem in loco, ubi debet esse alt ar e, fig at ipse vel alius sacerdos. Sequenti vero die lapis in ecclesiae fundatione ponendus , qui debet esse quadralus ? et angularis, benedicatur hoc modo: 3. Sacerdos indutus arnictu , alba , cingulo, stola et pluviali albi coloris, adhibitis aliquot sacerdotibus et clericis , salem et aquam bene- dicit , nisi prius in promptu habeat jam benedidam, ordinaria bene- dictione, ut supra pag. 223. 4. Inlerim dum cantatur a clericis antiphona cum psalmo se- guenli, aspergit locum, ubi crux posita est, cum aqua benedicta. 1 C ♦ P- Antiphona. Si g 1 num sa lu tis po ne, Do mi ne Je su N M ■ m Chri ste, in lo co i sto, et non permittas in tro i- Ep Sj B® ♦ H * C* re an ge lum per cu ti en tem. E u o u a e. 30 2o4 Piilus benedicendi primnrium lapidem pro ecclesia aedificanda. Psalmus 83. Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! * concupiscit, et deficit anima mea in atria Domini. Cor meum, et caro mea * exul- taverunt in Deum vivum. Etenim passer invenit šibi do- mum, * et turtur nidum šibi, ubi po- nat pullos suos. Altaria tua, Domine virtutum, * rex meus, et Deus meus. Beati, qui habitant in domo tua, Domine; * in saecula saeculorum laudabunt te. Beatus vir, cujus est auxilium abs te: * ascensiones in corde su-o disposuit, in valle lacrymarum, in loco, quem posuit. Etenim benedictionem dabit legis- lator, ibunt de virtute in vir tu tem: * videbitur Deus deorum in Sion. Domine Deus virtutum, exaudi orationem mearn, * auribus percipe, Deus Jacob. Protector noster aspice, Deus,* et respice in faciem Cliristi tui. Quia melior est dies una in atriis tuis * super millia. Elegi abjectus esse in domo Dei mei, * magis quam habitare in ta- bernaculis peccatorum. Quia misericordiam et veritatem diligit Deus, * gratiam et gloriam dabit Dominus. Non privabit bonis eos, qui am¬ bulant in innocentia: * Domine vir¬ tutum, beatus bomo, qui sperat in te. Gloria Patri &’c. Sicut erat &*c. o. Finito psalmo, sacerdos versus ad locum per mm aspersum, dicit: O r e m u s. Domine Deus, qui licet coelo et terra non capiaris, domum tamen dignaris habere in tenis, ubi nomen tuum jugiter invocetur: locum hunc, quaesumus, beatae Mariae semper virginis, et beati N. (nominando san dum. in cujus honorem ac nomen fundabitur ecclesia) omniumque sanctorum intercedentibus meritis, sereno pietatis tuae intuitu visita, et per infusionem gratiae tuae ab omni inquinamento purifica, purifi- catumque conserva; et qui dilecti tui David devotionem in filii sui Sa- lomonis opere complevisti, in hoc opere desideria nostra perficere dig- neris; etFugiantque omnes hinc nequitiae spirituales. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum: Qui tecurn vivit &'c. Amen. 6. ■ Postea stans benedicat primarmm lapidem , dicens: Ritus benedicendi primarium lapidem pro ecclesia aedificanda. 255 y. Adjutorium nostrum in nomine Domini. Qui fecit coelum et terram. y. Sit nomen Domini benedictum. Iji. Ex lioc, nune, et usque in saeculum. Lapidem, quem reprobaverunt aedificantes. ]^. Hic faetus est in caput anguli. Tu es Petrus. ]^. Et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Sicut erat in principio, et nune, et semper, et in saecula sae- culorum. Amen. ■ ' . i *■ O r e m u s. Domine Jesu Christe, Fili Dei vivi, qui es verus oinnipotens Deus, splendor et irnago aeterni Patris, et vita aeterna, qui es lapis angularis, de monte sine manibus abscissus, et immutabile fundamen- tum, liunc lapidem collocandum in tuo nomine confirma: et tu, qui es principium et finis, in quo principio Deus Pater ab initio cuncta crea- vit, sis, quaesumus, principium et inerementum et consummatio ipsius operiš, quod debet ad laudem et gloriam tui nominis inchoari: Oni cum Patre et Špiritu Sancto vivis et regnas Deus, per omiiia saecula saeculorum. l^. Amen. 7. Tune a sp er t g it lapidem ipsum aqua benedicta , et accepto cul - Ir o per singulas partes sculpit in eo signum crucis , dicens: In nomine Patris y, et Filii *{*, et Spiritus Sancti. Amen. Quo faeto dicit : O r e m u s. Bene*J-dic, Domine, creaturam istam lapidis, et praesta per invo- cationem sancti tui nominis, ut quicumque ad liane ecclesiam aedifi- candam pura mente auxilium dederint, corporis sanitatem, et animae medelam percipiant. Per Christum Domimim nostrum, Amen. 8. Postea dicuntur litaniae ordinariae , ut supra pag. 94 ., sine orationibus in fine positis. 9. Quibus diclis, par ato caemento, et caementario assistente. sa- cerdos inchoat, clericis prosequentibus, antiphonam: * 236 Ritus benedicendi primarium lapidem pro ecclesia aedificanda. Ma ne sur gens Ja cob e ri ge bat la pi dem in *f m ♦ 1'in • ti tulum: fnn dens o le um de super, vo tum vo vit Do mi no: ve re lo cus i ste sanc tus est, l 5 et e go nes ci e bam. E u o u a e. Psalmus 126. Nisi Dominus aedificaverit do- mum, * in vanum laboraverunt, qui aedificant eam. Nisi Dominus custodierit civi- tatem, * frustra vigilat, qui cu- stodit eam. Vanum est vobis ante lucern sur- gere: # surgite postquam sederi- tis, qui manducatis panem doloris. Cum dederit dilectis suis som- num, * ecce liaereditas Domini, filii; merces, fructus ventris. Sicut sagittae in manu potentis, # ita filii excussorum. Beatus vir, qui implevit deside- rium suum ex ipsis, # non confun- detur, cum loquetur inimicis suis in porta. Gloria Patri &’c. Sicut erat <$£c. 10. Quo dieto sac&rdos stans tangit et ponit ipsum primarium lapidem in fundamento, dicens: In fide Jesu Christi collocamus lapidem istum primarium in hoc tundamento: In nomine Patris -J*, et Filii -J*, et Spiritus *J* Sancti, ut vigeat vera fides hic, et timor Dei, fraternaque dilectio, et sit hic locns destinatus orationi, et ad invocandum et laudandum nomen ejus- Ritus benedicendi primarium lapidem pro ecclesia aedificanda. 237 dem Domini nostri Jesu Christi, qui cum Patre et Špiritu Sancto vi vit et regnat Deus, per omnia saecula saeculorum. i£. Amen. Interim caementarius locat ipsum lapidem cum caemento. 11. Postea sacerdos spargit super lapidem aquam benedictam , dicens: Asperges me, Domine, hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor. Psalmus 50. Miserere mei, Deus, secundum magnam &*c. ut supra pag. 91. dicitur totus cum Gloria Patri čCc. 12. Quo dieto, sacerdos spargit aquam benedictam per omnia fun- damenta , si sunt aperta : si vero non sunt aperta, circuit aspergendo fundamenta ecclesiae designata. Et incipiens aspergere inchoat anti- phonam, clero prosequente: O quam me tu en dus est lo cus i ste! ve re Psalmus 86. Fundamenta ejus in montibus sanc- tis, # diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob. Gloriosa dieta sunt de te, * ci- vitas Dei. Memor ero Rabah et Babylonis, % scientium me. Ecce alienigenae, et Tyrus , et populus Aethiopum, ^ hi fuerunt illic. Numquid Sion dicet, bomo et homo natus est in ea, # et ipse fundavit eam Altissimus. 258 Ritus benedicendi novam ecclesiam , seu oratorium publicum. Dominus narrabit in scripturis populorum et principum , * ho rum, qui fuerunt in ea. Sicut laetantium omnium, * ha- bitatio est in te. Gloria Patri & c. Sicut erat dc. Et repetitur antiphona: O quam metuendus est locus iste! vere n on est hic aliud, nisi domus Dei, et porta coeli. Interim aspergendo pr očedit usque ad fundamenta aperta. seu designata, et repetita antiphona y stans dicit: Oremus. Ministri: Flectamus genua. Levate. Omnipotens et misericors Deus, qui sacerdotibus tuis tantam prae caeteris gratiam contulisti, ut quidquid in tuo nomine digne perfecte- que ab eis agitur, a te fieri credatur: quaesumus immensam clemen- tiam tuam, ut quidquid modo visitaturi sumus, visites; et quidquid be- nedicturi sumus, bene *J* dicas; sitque ad nostrae humilitatis introitum, sanctorum tuorum meritis, fuga daemonum, angeli pacis ingressus. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Deus, qui ex omnium coliabitatione sanctorum aeternum majestati iuae condis habitaculttm: da aedilicationi tuae incrementa coelestia; ut, quod te jubente fundatur, te largiente perficiatur. Per Christum Do¬ minum nostrum. Amen. VIII. Ritus benedicendi novam ecclesiam seu oratorium publicum, ut ibi sanctissimum missae sacrificium celebrari possit. 1- Sacerdos novam ecclesiam de licentia episcopi benediclurus , ut in ea divinum sacrificium missae rite celebretur , stola ac pluviali albi coloris indutus, aliquot sacerdotibus et clericis adhibitis, praelata cruce media inter duos clericos seu ministros, deferentes cereos accensos, mane procedit ad primariam ecclesiae vel oralorii januam j ubi stans capite aperto, conversus ad eam dicit absolute orationem: Actiones nostras, quaesumus Domine, aspirando praeveni, et ad- juvando prosequere, ut cuncta nostra oratio et operatio a te semper incipiat, et per te coepta finiatur. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Deinde inchoat antiphonam : Ritus benedicendi novam ecclesiam , seu oratorium publicum. 259 * J |% *1 1 -■vr-. civ v A sper ge s me, Do mi ne, hys so po, et H H a s munda bor; la va bis me, et 3 ? su per ni vem de al ba bor. Et clerus alternativni dicit psalmum 50. Miserere mei Deus A’c. ut su- pra pag. 91. cum Gloria Patri A’c. 3. Interim circumdant exterius ecclesiam , (_guae intiis debel esse vacua et nuda , el paritev altaria nuda , excluso populo, doneč abso - (uta sit benedictio ), et sacerdos accepto aspergillo ex herba hgssopi , ad ejus dexteram se convertens , parietes ecclesiae in superiori parte . et in fundamentis cum aqua benedicta aspergit, dicens: Asperges me, Domine, hyssopo, et mundabor; lavabis me, et super nivem deal- babor. 4. Reversi ad locum, unde processio initium habuit , repetita an- liphona a clero , sacerdos stans ut prius versus ecclesiam, dicit: Ore- mus. Ministri: Flectamus genua. Levate. Domine Deus, qui licet coelo et tena non capiaris, domum tamen dignaris habere in terris, ubi nomen tuuin jugiter invocetur: locum hunc , quaesumus, beatae Mariae semper virginis, et beati N. omnium- que sanetorum intercedentibus meritis, sereno pietatis tuae intuitu visita, et per infusionem gratiae tuae ab omni inquinamento purilica, purili- catumque conserva, et qui dilecti tui David devotionem in filii sui Sa- lomonis opere complevisti, in lioc opere desideria nostra perficere dig- neris; effugiantque omnes hinc neqiiitiae spirituales. Per Dominum nostrum Ac. Amen. 5: (Jua firiita oratione , omnes brni in ecclesiam infrantes, ad alt are majus procedimt , litanias decantantes, ut supra pag. 94. 240 Ritus benedicendi novam ecclesiam seu oratorium publicum. 6. Ubi dictum fuerit: Ut omnibus fidelibus defunctis requiem aeternam donare digneris: Te rogamus audi nos; surgit sacerdos , et intelligibili voce dicit: Ut hanc ecclesiam et altare ad honorem tuum, et nomen sancti tui N. purgare, et benedicere *J* digneris: Te roga- mus audi nos. Cum dicit: benedicere, manu dextera benedicit eccle¬ siam et altare, deinde ut prius genuflectit, doneč perficiantur litaniae; et cantores prosequuntur: Ut nos exaudire digneris: 1^,. Te rogamus audi nos. Cantores: FiliDei: Te rogamus audi nos. Cant. Agnus DeidfcTc. 7. Dieto ultimo : Kyrie eleison, sacerdos stans dicit: Oremus. Ministri : Flectamus genua. I£. Levate. Praeveniat nos, quaesumus Domine, misericordia tua, et interce- dentibus omnibus sanctis tuis, voces nostras clementia tuae propitiatio- nis anticipet. Per Christum Dominum nostrum. ^*. Amen. 8. Tum distans ab alt ari congruenti spatio, genuflexus et se signans dicit: De us in ad ju to ri um me um in ten de. Et slatim surgit clero respondente: Do mi ne, ad ad ju van dum me fe sti na. lpse vero stans dicit: Glo ri a Pa tri, et Fi li o, et Spi ri tu i Sane to. Chorus respondet: Si cut e rat in princi pi o, et nune, et sem per, et Ritus benedicendi novam ecclesiam seu oratorium publicum. 241 9 . Postea sacerdos dicit: Oremus. Ministri: Flectamus genua. Levate. Omnipotens et misericors Deus, qui sacerdotibus tuis tantam prae caeteris gratiam contulisti, ut quidquid in tuo nomine digne perfecte- que ab eis agitur, a te fieri credatur: quaesumus imraensam clementiam tuam, ut quidquid modo visitaturi sumus, visites, et quidquid benedic- turi sumus, bene -J* dicas: sitque ad nostrae humilitatis introitum, sanc- torum tuorum meritis, fuga daemonum, angeli pacis ingressus. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum &c. l^r. Amen. 10 . His dictis inchoat antiphonam: S ■ a 1 Vj H a Benedic, Do mine, do mum i stam, no mi ni tu o ae di fi ca tam. E u o u a e. Gum trihus psalmis sequentibus , videlicet: Psalmus 119. Ad Dominum, cum tribularer, clamavi, # et exaudivit me. Domine, libera animam meam a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Quid detur tibi, aut quid appo- natur tibi, * ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae, * cum carbonibus desolatoriis. Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est: habitavi cum ha- bitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea. Cum his, qui oderunt pacem, eram pacilicus: cum loquebar il- lis, impugnabant me gratis. Gloria Patri &c. Sicut erat &c. 51 242 Ritus benedicendi novam ecclesiam seu oralorium publicum. Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Auxilium meum a Domino, * qui fecit coelum et terram. Non det in commotionem pedem tuum, # neque dormitet, qui cu¬ stodit te. Ecce non dormitabit, neque dormiet, qui custodit Israel. Dominus custodit te, Dominus protectio tua # super manum dex- teram tuam. Per diem sol non uret te, ne- que luna per noctem. Dominus custodit te ab omili ma¬ lo, # custodiat animam tuam Do¬ minus. Dominus custodiat introitum tuum, et exitum tuum, ex hoc, nune et usque in saeculum. Gloria Patri &'c. Sicut erat &’c. Psalmus 120. 'M' Psalmus 121. Laetatus sum in his, quae dieta sunt mihi: # in donium Domini ibi- mus. Stantes erant pedes nostri in atriis tuis Jerusalem. Jerusalem, quae aedificatur ut civitas, * cujus participatio ejus in idipsum. Illuc enim ascenderunt tribus, tri— bus Domini, # testimonium Israel ad confitendum nomini Domini. Et repetitur antiphona: Bened aedificatam. Quia illic sederunt sedes in judi- cio, sedes super domuiu David. Rogate, quae ad pacem sunt Jerusalem, * et abundantia dili— gentibus te. Fiat pax in virtute tua, * et abundantia in turribus tuis. Propter fratres meos, et proxi- mos meos, loquebar pacem de te. Propter domum Domini Dei no¬ stri # quaesivi bona tibi. Gloria Patri d’c. Sicut erat &Y. c, Domine, domum istamnomini tuo J J« Interim aspergit interius parietes in par te superiori et inf e - riori , inchoans aspersionem a parte evangelii, dicens : Asperges me, Do¬ mine &c. lum ad oltar e reversus dicit: Oremus. Ministri: Flectamus genua. Levate. Deus, qui loca nomini tuo dicanda sanctificas: efFunde super hanc orationis domum gratiam tuam: ut ab omnibus hic nomen tuum invocan- tibus, auxilium tuae misericordiae sentiatur. Per Dominum nostrum &*c. I£. Amen. Ritus reconciliandi ecclesiam violatam, nondum ab episcopo consecratam. 245 12. His peradis dicitur missa de tempov e occurrente, vel de sancfo. 13. Ecclesia vero, quamvis a simplici sacevdote, ut supra, sit benedicta, ab episcopo tamen consecranda est. IX. Ritus reconciliandi ecclesiam violatam, si nondum erat ab episcopo consecrata. 1. Ecclesiae violatae reconciliatio per sacerdotem ab episcopo de- legatum fiat hoc modo: 2. Altare ecclesiae omnino nudetur, provideaturque, ut ecclesia possit liber e circuiri tam exterius, quam interius, si fieri potest: paretur vasculum cum aqua benedicta, et aspergillum de herba hgssopi factum. 3. Sacerdos , indutus amidu, alba, cingulo, stola et pluidali vibo , adhibitis aliquot sacerdotibus et clericis, pr očedit ad primariam ecclesiae portam, ubi stans, antiphonam incipit , dicens , clero prose- quente, ut supra pag. 239. Asperges me, Domine, hyssopo, et mun- dabor; lavabis me, et super nivem dealbabor. Psalmus 50. Miserere mei &*c. ut supra pag. 91. dicitur totus cum Gloria Patri &'c ., quo finito antiphona repetitur. 4. Interim, dum antiphona et psalmus dicuntur, sacerdos cum aqua benedicta aspergit in circuitu extrinsecus ecclesiam et coemeterium, simul aspergendo alternatim ad parietes ecclesiae, ac ad tetram coe- meterii , praesertim ad loca contaminata. 5. Quo faclo redit ad locum, ubi incepit aspergere; et stans dicit: O r e m u s. Omnipotens et misericors Deus, qui sacerdotibus tuis tantam prae caeteris gratiam contulisti, ut quidquid in tuo nomine digne perfecteque ab eis agitur, a te fieri credatur: quaesumus immensam clementiam tuam, ut quod modo visitaturi sumus, visites, et quidquid benedicturi sumus, bene *J* dicas: sitque ad nostrae humilitatis introitum, sanetorum tuorum meritis, fuga daemonum, angeli pacis ingressus. Per Christum Dominum nostrum. Amen. 6. Deinde sacerdos incipit litanias, ut supra pag. 94., et ingre- ditur ecclesiam cum cler o, cantando eas; acceditque ante altare majus, coram quo genufledit: cumque dictum fuerit: Ut omnibus fidelibus de- functis requiem aeternam donare digneris. Te rogamus audi nos; sacerdos surgit, et clara voce dicit: 31 * ^44 Piilus reconcilianrli ecclesiam violatam, nondum ab episcopo consecratam. Ut hanc ecclesiam, et altare hoc, ac coemeterium purgare, et re- conf ciliare digneris: Te rogamus audi nos. 7 . Quibus didis, rursum genufledit , et litaniae perficiuntur: guibus finitis sacerdos versus ad didum altare , dicit: Oremus. Ministri : Fiectamus genua. Levate. Praeveniat nos, quaesumus Domine, misericordia tua, et interce- dentibus omnibus sanctis tuis, voces nostras clementia tuae propitiationis anticipet. Per Christum Dominum nostrum. Amen. 8. Deinde sacerdos genufledit ante altare , et signo crucis se muniens , dara voce dicit, ut supra pag. 240. Nro. 8. Deus, in adjutorium meum intende. Tum surgit , et chorus seu astantes clerici respondent : Domine, ad adjuvandum me festina. TU sacer¬ dos stans dicit: Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Sicut erat in prin- cipio, et nune et semper, et in saecula saeculorum. Amen. 9. Quo dieto sacerdos inchoat , clero prosequente , antiphonam: E xur gat De us, et dis si pen tur i ni mi ci ejus; E u o u a e. Psalmus 67. v. 27—36. In ecclesiis benedicite Deo Domino: # de fontibus Israel. Repetitur antiphona. Ibi Benjamin adolescentulus, # in mentis excessu. Ritus reconciliandi ecclesiam violatam, nondum ab episcopo consecratam. 245 Repetitur antiphona. Principes Juda duces eorum: # principes Zabulon, principes Ne- phtali. Repetitur antiphona. Manda, Deus, virtuti tuae: # confirma hoc, Deus, quod operatus es in nobis. Repetitur antiphona. A templo sancto tuo in Jerusalem, * tibi offerent reges munera. Repetitur antiphona. Increpa feras arundinis, congregatio taurorum in vaccis populo- rum: % ut excludant eos, qui probati sunt argento. Repetitur antiphona. Dissipa gentes, quae bella volunt; venient legati ex Aegypto: # Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Repetitur antiphona. Regna terrae cantate Deo, * psallite Domino. Repetitur antiphona. Psallite Deo, qui ascendit super coelum coeli, ^ ad orientem. Repetitur antiphona. Ecce dabit voci suae vocem virtutis, date gloriam Deo super Israel, magnificentia ejus et virtus ejus in nubibus. Repetitur antiphona. Mirabilis Deus in sanctis suis, Deus Israel ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae: benedictus Deus. Et non dicitur Gloria Patri, sed antiphona repetitur. 10. Interim dum antiphona et psalmi praedicti dicuntur , sacerdos eircuit ecclesiam intrinsecus aspergendo: aspergit etiam specialiter loca contaminata. 11. Quo facto stans in presbgterio versus ad altare dicit: Deus, qui in omni loco dominationis tuae clemens et benignus purificator assistis: exaudi nos, quaesumus, et concede, ut in pošte¬ nim inviolabilis hujus loči permaneat benedictio, et tui muneris bene- ficia, universitas fidelium, quae supplicat, percipere mereatur. Per Christum Dominum nostrum. V/. Amen. 246 Ritus benedicendi novum coemeterium. 12. Deinde dicilur missa de die occurrente. 13. Simplex sacerdos tantum ex privilegio sedis apostolicae potest ecclesiam ab episcopo consecratam reconciliare. Et lune ulatur ritu in pontificali praeseripto, procedalque indutus amidu , alba, cingulo, stola et pluviali albi coloris, adhibitis secum aliis presbgteris et cle- ricis superpelliceis indutis, cum aqua ab episcopo ad hunc usum rite benedida. X. Ritus benedicendi novum coemeterium per sacerdotem ab episcopo delegatum. 1. Pridie quam fiat benedictio, ponitur in medio coemeterii be¬ nedicendi lignea crux, alta ad stafuram hominis, et anle ipsam crucem in terra figitur paxillus tridens ligneus, altus ad cubilum unum, aptus ad affigendum illi tres candelas. 2. Sequenti die mane sacerdos in sacristia aut alio decenti loco paratus amidu, alba , cingulo , stola et pluviali albi coloris, adhibitis ali- quot sacerdotibus et clericis indutis superpelliceis, vel ministris, qui deferant vasculutn aquae benedidae, aspergillum et thuribulum cum in- censi navicula, et ho c rituali libro, et tribus candelis cereis, pr očedit ad coemeterium benedicendum, anle crucem in medio pOsitam, et af- figuntur et accenduntur tres candelae super ligneum paxillum, et sacerdos anle crucem et candelas slans, discooperlo capite, dicit: O r e m u s. Omnipotens Beus, qui es custos animarum, tutela sakitis, et fides credentium, respice propitius ad nostrae servitutis oflicimn, et ad introitum nostrum purgetur *|* 7 benedicatur -j*, et sanctificetur -J* hoc coemeterium, ut Iminana corpora hic post vitae cursum quiescentia, in magno judicii die simul cum felicibus animabus mereantur adipisci vitae perennis gaudia. Per Christum Dominum nostrum. Amen. 3. Mox ante ipsam crucem omnes genibus flexis dicunt litanias ordinarias, ut supra pa g. 94., incipiente canlore, caeteris responden - fibus, et cum didum fuerit: Ut omnibus fidelibus defunctis &’c. Te rogamus audi nos. 4. Sacerdos surgit et dara voce dicit, producens manu signum crucis: Ut hoc coemeterium purgare et bene dicere digneris: Te Ritus reconciliandi coemeterium violatum. 247 rogamus audi nos. Deinde sacerdos, ut prim , genuflectU, et litaniae perficiuntur. 3. Quibus finitis surgunt omnes, et sacerdos crucem aspergit aqua benedicta , dicens antiphonam, ut supra pag. 239 . Asperges me, Domine, hyssopo, etmundabor; lavabis me, et super nivem dealbabor. Psalmus 30. Miserere mei Deus - Hi ti bi pas su ro sol ve bant mu ni a lau dis: Nos ^5 * H F“ pm j m ti bi reg nan ti pan gimus ec ce melos. I^Glo ri a, laus &c ^ * P ♦ J" * r- p B j M * V ? « B * Hi pla cu e re ti bi: pla ce at de vo ti o no stra: 256 De processione in dominica palmarum. Rex bo ne, rex cle raens, cu i bo na cunc ta pla cent. C lo¬ ri a, laus 4. Postea subdiaconus hastili crucis perčutit portam, qua statim aperta processio intrat ecclesiam, cantando responsorium : tem, He brae o rum pu e ri re sur rec ti o nem ma rum, Ho san na cla ma bant in ex- De processione litaniarum majorum in festo s. Marci. 257 ni ret Je ro so ly mam, e xi e runt ob vi am Et non dicitur Gloria Patri. o. Deinde dicitur missa , et rami tenentur in manibus . dum can- tatur passio, et evangelium tantum. III. Ordo servandus in litaniarum majorum processione, quae in festo s. Marci celebratur. [ Hora statuta mane populo in ecclesia parochiali congregato, clerus ad altare majus accedat , omnesque contrito et humili corde Deum flexis genibus paulisper precentur. 2. Sacerdos pluviali et stola cum ministris, vel saltem superpcl- liceo et stola violacei coloris sit indutus. 3. Caeteri vero sacerdotes et clerici superpelliceis induti, sequen - tem antiphonam stantes concinant: Antiphona. E xur ge, Do mi ne, ad ju va nos: Psalmi De us, au ri bus no stris au di vi m us: pa tres no stri 55 De processione litaniarum majorum in feslo s. Marci. 25ti an nun ti a ve runt no bis. Glo ri a Pa tri, et Fi li o, et Spi ri ta i Sane to. Kt repelitur antiphona: E.vurge, Domine d*c. 4. Deinde genuflcctant omnes, el dno clevici ante altare majus genuflexi, devote litanias , ut supra pag. 94., cantare incipiant, caeteris eadem voce respondentibus. 5. Cum autem cantalum er it: S 4 1. Sane ta Ma ri a, O ra pro no bis; surgunl omnes , et ordinatim procedunt , egredientes et Uianias usgue od: Pater noster , cxclusive prosequentes, praecedente cruce et seguente dero , ultimo točo sacerdos paratus, ut supra dictum est , cum mini - širiš, prout res vel locus postulat, sacris vestibus indulis. 6. Egrediente, progrediente el revertente processione pulsanlur campanae ecelesiarum, de gua et ad guam instituitur, et apud guam transit processio. Clerus adseriptus ecclesiae , ad guam dirigitur processio, huic usgue ad januam ecclesiae obdam procedat, superpelliceis indutus. 7. Si processio sit longior, vel repetanlur litaniae, vel litaniis absolutis usque ad preces exclusive, dicantur aligui psalmi ex poeni- tenlialibus, ut supra pag. 89., seu gradualibus. Hgmni vero, vel can- tica laetitiae in Us vel in rogationibus, aut aliis poenitenliae causa in- stitutis processionibus non dicantur. 8. Haec processio semper instituatur Labaci ab ecclesia cathe- De processionibus triduanis ante ascens. D. N. J. Christi. 259 drali ad aliam ecclesiam juxta consuetudinem civitatis, ruri autem ab ecclesia parochiali ad ecclesiam filialem propius adjacentem , vel aliam pr o loči consuetudine, non tamen nimis distantem, et nunquarn ultra limites parochiae. 9. Ingressus sacerdos cum clero ecclesiam, ad quam dirigitur processio, facta altari reverentia, recedit ad sacristiam, ubi cum mini- stris paratur ad celebrandam missam solemnem cum concione. Cele- bretur autem missa rogationum, et non s. Marci, nisi fuerit titulus ecclesiae. 10. His peractis pr o loči consuetudine vel egrediuntur, et resump- fis precibus eodem ordine, quo venerunt, procedunt et revertuntur ad ecclesiam parochialem, vel in ecclesia, ad quam processio dirigebatur , manent; et vel in ecclesia parochiali, si ad illam reversi fuerint , vel in ecclesia filiali, si in illa manserint . omnibus de clero ad altare ma- jus genuflexis, sacerdos dicit, ul supra pag. 96. Pater noster <&c., dem clero , vel choro respondente, psalmum 69. Deus, in adjutorium meum intende &*c. cum precibus adnexis; dieto autem versiculo: Domine, exaudi orationem meain, surgit et stando dicit: V/. Dominus vobiseum, cum orationibus, pag. 97. — 98., et versiculis in fine orationum posi¬ liš, cum quibus terminatur processio. 11. Peractis his precibus , sacerdos členim et populum aspergit. aqua benedicta, et deinde omnes discedunt. 12. Quodsi in parochia praeter ecclesiam parochialem nulla alia ecclesia existat, ad quam dirigi posset processio, haec ab ecclesia parochiali per semihorae viam facta, ad parochialem iterum revertatur, in qua celebretur missa, habeatur concio, et terminetur dein processio cum precibus et orationibus ut supra. IV. Ordo servandus in litaniis minoribus rogationum, triduo ante ascensionem D. N. J. C. In processionibus et litaniis minoribus, quae rogaliones vocantur, el fiunt tribus diebus ante ascensionem Domini, serventur omnia , ut supra in litaniarum majorum processione, quae in festo s. Marci ce- lebratur, ita tamen, ut qualibet die, Labaci ab ecclesia cathedrali ad aliam ecclesiam juxta consuetudinem civitatis, ruri autem ab ecclesia parochiali ad aliam ecclesiam filialem, si in parochia plures existant, secus per alias saltem vias dirigatur processio. 2(>f) De processione in feslo Ss. Corporis Christi. V. De processione in festo Sanctissimi Corporis Christi. 1. Decenter ornentur, quatenus fieri poteši , ecclesiae et parietes viarum, per quas est transeundum , tapetibus et aulaeis et sacris ima- ginibus, n on autem profanis, aut vanis figur is , seu indignis omamen- tis. Item omnes viae et plateae, per quas vener abile sacramentum por- tabilur , sint mundatae. 2. In quatuor distinctis locis , versus quatuor mundi plagas, orien- tem, occidentem, meridiem et septentrionem respicientibus, erecta sint quatuor altaria ex ligno, cum umbellis seu tectis pulchre ac decenter ornata, et corporalibus mundis strata, super quibus collocari possit osten- sarium , seu monstrantia, dum qualuor evangeliorum initia decantantur. 3. Deputentur principaliores aliquot viri pro portando baldachino (seu umbella), sub quo officiator cum venerabili sacramento processio - naliter incedere debet. 4. Adsint quatuor , vel duo saltem diaconi parati, cantaturi qua - tuor evangeliorum initia. 5 . Sacerdos primum celebret missam solemnem, in qua duas ho- stias consecret, et sumpta una, alt eram in ostensorium (seu monstran- Ham) in processione deferendum it a reponat, ut per vit rum , seu crg- stallum, quo ipsum ostensorium circumseptum esse debet, exterius adorantibus appareat, veloque operiatur, doneč auferatur ab altari. 6. Peracto sacrificio, quando processio est inchoanda, sacerdos stola et pluviali albo indutus, imponit stans absque benedictione incensum, et ter incensat sacramentum genuflexus, ante ac post, profundam ca- pitis inclinationem faciens. Deinde diaconus oblongum ac decens velum circumponit scapulis sacerdotis, qui ad alt ar e ascendit, et part e veli ante pectus pendente utraque manu cooperta ostensorium (seu mon~ strantiam) a diacono šibi porrectum reverenter suscipit in supremo altaris gradu, et sacramentum ante faciem tenens vertit se ad popit¬ ima , inde descendit sub umbellam, comitantibus ministris , et duo acolgthi, vel clerici cum thuribulis effumantibus praecedunt. 7. Omnes praecedunt nudo capite, accensos cereos aut faces ge¬ st antes, et sequentes hgmnos pro longitudine processionis totos, vel ex parte, prout tempus feret, devote concinentes. Dum vero sacerdos discedit ab altari , clerus vel sacerdos cantare incipit sequentem hym- num , quem chorus vel clerus prosequitur. De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. 261 Pan ge lin gua glo ri o si Cor po ris my ste ri um, San- gui nis que pre ti o si, Quem in mun di pre ti um Fruc- tus ven tris ge ne ro si Rex ef fu dit gen ti um. Nobis datus, nobis natus, Ex intacta virgine: Et in mundo conversatus, Sparso verbi semine, Sui moraš incolatus Miro clausit ordine. In supremae nocte coenae, Recumbens cum fratribus, Observata lege plene Cibis in Iegalibus, Cibum turbae duodenae Se dat suis manibus. Verbum caro, panem verum Verbo čarnem eflicit: Fitque sanguis Christi meram, Etsi sensus deficit: Ad firmandum cor sincerum Sola fides sufficit. Tantum ergo Sacramentum Veneremur cernui: Et antiquum documentum Novo cedat ritui: Praestet fides supplementum Sensuum defectui. Genitori, Genitoque Laus et jubilatio, Salus, honor, virtus quoque, Sit et benedictio: Procedenti ab utroque Compar sit laudatio. Amen. 8. Hymno inchoato processio jam ordinata sub pulm campa- narum progreditur . et quidem clerus hac serie: Religiosi cum sua cruce aut vexillo, et ornamentis ecclesiasticis, cum cereis accensis. Chorus musicus. Crux cleri saecularis, quam fert acolglhus superpel- 262 De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. liceo indutus, medim inter duos alios acolythos luminaria ferentes. Clerus saecularis per ordinem, indutus paramentis sacris. Duo dia- coni, vel quatuor, si haberi possint. Thuriferarii duo incensantes alternis vicibus continuo venerabile sacramentum, cum socio naviculam cum incenso portante. Baldachinum (seu umbella), sub quo sacerdos cum vener ubili sacramento capite nudo incedit, medim inter duos diaconos, si vero haberi non possunt, duo clerici superpelliceis induti id prae- stent, et fimbrias pluvialis eundo elevent. Ab utraque parte baldachini seu umbellae viri aliquot honesti, item faces vel cereos accensos in manibus gestantes. Post baldachinum seu umbellam ceremoniarius cum suo socio, vel duo clerici superpelliceis induti pro necessitate officia- toris et processionis occurrente. Magistratus saeculares eo ordine pro- cedent, qui lege propria praescribitur; nobiles autem , cives, et alii quicunque laici, qui processioni interfuerint, servabunt ordinem pro cujusque loči more , it a tamen, ut pr imuni viri det ec tis capitibus, post eos foeminae, bini et binae omnes, progrediantur, sanctissimum sacra¬ mentum devote adorantes, et cereos accensos, quicumque voluerint, in manibus gestantes. Statio prima. 9. Postquam ad primum altare perventum fuerit, silent cam- panae; diaconus, adsifj, cum debita reverentia et genuflexione acci- piet de manu ipsius sacerdotis stantis ss. sacramentum , et illud super altare collocabit, sacerdos autem stans imponet thus absque benedictione in thuribuluni, et genuflexus ter thurificabit; (secus sacerdos ipse id reverenter deponet, thurificabit, et perjiciet etiam reliqua ipse solus.) 10. Deinde unus ex quatuor diaconis genuftexm ant e renerabile sacramentum dicit: Munda cor meum, ac labia mea, omnipotens Deus, qui Iabia Isaiae prophetae calculo mundasti ignito: ita me tua grata miseratione dignare mundare, ut sanctum evangelium tuum digne valeam nuntiare. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Et accepto libro evangeliorum , illum ambabus manibus urite yec- tus tenens , cum reverentiis debitis petit benedidionem ab officiatore , di- cens: Jube domne benedicere. Officiator respondet: Dominus sit in corde tuo, et in labiis tuis, De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. 263 ut digne et corapetenter aimunties evangelium smim: In nomine Patris, et Filii -$*, et Spiritus Saneti. Amen. Et hubita benedictione, praecedentibus thuriferario et duobus cerofe- varih cum candelabris el cereis accensis , accedit ad locum evangelii, et alk j diacono, medlo inter duos ceroferarios, librum evangeliorum tenente . can~ tat: Dominus vobiscum. P^. Et cum špiritu tuo. Mox pollice mamiš dexterae signo crucis sighans primo librum in principio evangelii , quod est cantaturus, postea seipsum in fronte, or e et pectore , proseguitur: Initium saneti evangelii secundum Matthaeum. Interim ofjiciator stans cum aliis se etiam signal, et dum respondelur: l£. Gloria tibi Domine, diu- t onus ter librum incensat, hoc est, in medio, a dextris , el a sinistrh et juncih ante peclus manibus cantat sequens evangelium: (Matih. i. i.-ie.) Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. Abraham genuit Isaac: Isaae autem genuit Jacob: Jacob au¬ tem genuit Judam et fratres ejus. Judas autem genuit Phares et Žaram de Thamar. Phares autem genuit Esron: Esron autem genuit Aram: Aram autem genuit Aminadab. Arni- nadab autem genuit Naasson: Naasson autem genuit Sal- mon: Salmon autem genuit Booz de Rahab. Booz autem genuit Obed ex Ruth: Obed autem genuit Jesse: Jesse autem genuit David regem. David autem rex genuit Salo- monem ex ea, quae fuit Uriae. Salomon autem genuit Ro- boam: Roboam autem genuit Abiam: Abias autem genuit Asa: Asa autem genuit Josaphat. Josaphat autem genuit Joram: Joram autem genuit Oziam; Ozias autem genuit Joatham: Joatham autem genuit Aliaz: Ahaz autem ge¬ nuit Ezechiam. Ezecliias autem genuit Manassen: Ma- nasses autem genuit Amon: Amon autem genuit Josiam: Josias autem genuit Jechoniam et fratres ejus in trans- migratione Babylonis. Et post transmigrationem Baby- lonis Jechonias genuit Salathiel: Salathiel autem genuit Zorobabel: Zorobabel autem genuit Abiud: Abiud autem genuit Eliacim. Eliacim autem genuit Azor: Azor au- De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. 204 tem genuit Sadoc: Sadoc autem genuit Achim: Achim au- tem genuit Eliud: Eliud autem genuit Eleazar: Eleazar autem genuit Mathan: Mathan autem genuit Jacob: Jacob autem genuit Joseph, virum Mariae, de qua natus est Je- sus, qui vocatur Christus. Cantato evangelio alius diaconus tenens librmn, por Lel adhur apertum ad officiatorem, qui textum cantatum osculalur, dicem : Per evangelica dieta deleantur nostra delicla. Amen; et incensatur. ii. Tune omnes genuflectunt , et officiator cantat sequentes pre- ees cum orationibus , choro vel elero respondente : Tfr. A fulgure et tempestate. Libera nos, Domine. A peste, farne, bello, et ab omni malo. 1^,. Libera nos, Domine. V'. A snbitanea et improvisa morte. I£. Libera nos, Domine. Ut fructus terrae dare et conservare digneris. I£. Te rogamus, audi nos. . Ut inimicos sanctae ecclesiae humiliare digneris. I$i. Te rogainus, audi nos. Ut domnum apostolieum (/«'), et omnes ecclesiasticos ordines in sancta religione conservare digneris. Te rogamus, audi nos. Domine, exaudi orationem mearn. R. Et clamor meus ad te veniat. Deinde officiator stana dicit: Dominus vobiseum. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, qui nobis sub sacramento mirabili passionis tuae memoriam reliquisti: tribue quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui sacra my~ steria venerari, ut redemptionis tuae fructum in nobis jugiter sen- tiamus. Deus, qui culpa offenderis, et poenitentia placaris, pieces populi tui supplicantis propitius respice, et tlagella tuae iracundiae, quae pro C' : 'J Sede papali vacunte nmmissis verbis: Domnum apostolieum: dieatur: Ut omnes ecclesiasticos ordines <£'c: De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. 265 peccatis nostris meremur, averte. Per Ohristum Dominum nostrum. I^i. Amen. 12. Postea officiator stans incensum imponit absque benedictione, et genuflexus ter incensat venerabile sacramentum, resumptoque super humeros velo oblongo, monstrantiam a diacono stante (si adsitj genu- flexus rever enter recipit, (secus officiator ipse surgit, ad oltar e ascen- dit, factaque genuflexione , venerabile sacramentum utraque manu ap- prehendens) vertit se ad populum, et formans cum sanctissimo sacra- mento unicum signum crucis, cantat: Coelesti benedictione benedicatur, custodiatur, et conservetur locus iste, et in eo liabitantes; agri quoque, et terrae fructus. In nomine Patris -j*, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. 13. Data benedictione progreditur processio sub pulsu campana- rum ad secundum oltar e , et clerus vel chorus per viam processionis cantat sequentem hgmnurn: g M M ♦ -m - - r» ♦ cor di is so nent prae co ni a: * Re ce dant ve te ra, no va sint om ni a, * Cor da, vo ces, et o pe ra. Noctis recolitur coena novissima, Qua Christus creditur agnum et azvma Dedisse fratribus, juxta legitima, Priscis indulta patribus. Post agnum typicum , expletis epu- lis, Corpus dominicum datum discipulis, Sic totum omnibus, quod toturn sin- gulis, Ejus fatemur manibus, 54 De processione in festo Ss. Corporis Christi. 2GC Dedit fragilibus Corporis ferculum, Dedit et tristibusSanguinispoculum; Dicens: accipite, quod trado, vas- culum, Omues ex eo bibite. Sic sacrificimn istud instituit, Cujus o rilci um committi voluit Soliš presbyteris, quibus sic con- gruit, lit sumant, et dent caeteris. Panis angelicus fit panis hominum, Dat panis coelicus figuri s terminum, O res mirabilis! manducat Domi- num Pauper servus, et lmmilis. Te trina Deitas, unaque poscimus, Sic nos tu visita, sicut te colimus: Per tuas semitas duc nos, quo ten- dimus, Ad lucern, quam inliabitas. Amen. Statio secunda. 14. Cum a d secundum alt ar e pervenerit processio, silent campa- nue; diaconm cum debita reverentia el genuflexione accipiet de manu ipsius sacerdotis stantis ss. sacramentum, et illud super altare collo- vabit, sacerdos autem stans imponet thus absque benedictione in thuri- bulurn , et genuflexus ter thurificabit. 15' Oeinde unus ex quatuor diaconis genuflexus ante venerabile sacramentum dicit: Munda cor meum A’c., et accepto libro petit bene- dictionem (ut supra pag. 262. Nro. 10.) ab officialore, dicens: Jube domne benedicere, et habita benedictione, alio diacono librum evange- liorum tenente, cantat: y. Dominus vobiscum. Et cum špiritu tuo. El signans librum , et se ipsum fronte, ore el pectore , prosequitur : y. Initium sancti evangelii secundum Marcum. Interim, dum respondetur: Gloria tibi Domine, incensat li¬ brum, et deinde cantat sequens evangelium. (Marci i is.) Initium evangelii Jesu Christi Filii l)ei, sicut scrip- tuni estin Isaia propheta: Ecce, ego mitto angelummeum ante faciemtuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Vox clamantis in deserto: parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Fuit Joannes in deserto baptizans, et praedi- cans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Et egrediebatur ad eum omnis Judaeae regio, et Jeroso- De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. 2(>7 Iymitae universi, et baptizabantur ab illo in Jordaniš flumi- ne, confitentes peccata sua. Et erat Joannes vestitus piliš cameli, et zona pellicea circalumbos ejus: et locustas, et mel Silvestre edebat. Et praedicabat dicens: Venit fortior me post me: cujus non sum dignus procumbens solvere corrigiam calceamentorum ejus. Ego baptizavi vos aqua: ille vero baptizabit vos Špiritu Saneto. Officiator osculatur librum (ut supraj šibi delatum, dicens: i»er evangelica dieta deleantur nostra delicta. Amen; e t incensatur . 16. Tune omnes genuflectunt , et officiator cantat sequentes preče* cunt orationibus , choro vel clero respondente: A fulgure et tempestate. Libera nos, Domine. A peste, farne , bello, et ab omili malo. 1^,. Libera nos, Domine. V’. A subitanea et improvisa morte. Iji. Libera nos, Domine. ifr. Ut fructus terrae dare et conservare digneris. I£. Te rogamus, audi nos. lir. Ut inimicos sanctae ecclesiae liumiliare digneris. 1^,. Te rogamus, audi nos. \r. Ut imperatorem nostrum N., totamque austriacam doumni pro- tegere et prosperare digneris. I£. Te rogamus, audi nos. Domine, exaudi orationem meam. R>. Et clamor meus ad te veniat. Deinde officiator stans dicil: Dominus vobiseum. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, qui nobis sub sacramento mirabili passionis tuae memoriam reliquisti: tribue quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui sacra my- steria venerari, ut redemptionis tuae fructum in nobis jugiter sen- tiamus. Deus, a quo sancta desideria, recta consilia, et justa sunt opera: 34 * 2ti8 De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. da servis tuis illarn, quam mundus dare non potest, pacern, ut et corda nostra mandatis tuis dedita, et hostium sublata formidine, tempera sint tua protectione tranquilla. Per Christum Dominum nostrum. Amen. 17. Posteči officiator stans incensum imponit absque benedictione, et genuflexus ter incensat venerubile sacramentum . resumptoque super humeros velo oblongo , monstrantiam a diacono stante genuflexus reve - renter recipit, vertit se ad populum, et formans cum ss. sacramento unicum signum crucis , cantat: Coelesti benedictione benedicatur, custodiatur, et conservetur locus iste, et in eo habitantes; agri quoque, et terrae fructus. In nomine Patris *j-, et Filii, et Spiritus Sancti. 3^. Amen. 18. Data benedictione progreditur processio sub pulsu campana - rum ad tertium altcire, et clerus vel chorus per viam processionis can¬ tat sequentem hgmnum: dex te ram, # Ad o pus su um ex i ens,A'e nit ad vi- tae ve spe ram. In mortem a discipulo Suis tradendus aemulis, Prius in vitae ferculo Se tradidit discipulis. Quibus sub bina specie Čarnem dedit et Sanguinem: Ut duplicis substantiae Totum cibaret hominem. De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. 269 Se nascens declit socium, Convescens in edulium, Se moriens in pretium, Bella premunt hostilia, Da robur, fer auxilium. Se regnans dat in praemium. Uni trinoque Domino Sit sempiterna gloria, Qui vitam sine temino Nobis donet in patria. Amen. O salutaris liostia! Quae coeli pandis ostium 5 Statio tertia. 19. Cum ad tertium oltar e pervenerit processio, silent campanae; diaconus cum debita reverentia et genujiexione accipiet de manu ipsius sacerdolis stantis ss. sacramenlum, et illud super oltar e collocabit , sa- cerdos autem stans imponet thus absgue benedictione in thuribulum, et genuflexus ter thurificabit. 20. Deinde unus ex quatuor diaconis genuftexus ante venerabile sacramenlum dicit: Munda cor meum dTc., et accepto libro petit bene- dictionem, [ut supra pag. 262. Nro. 10.,) ab officiatore, dicens: Jube domne benedicere, et habita benedictione , alio diacono librum evange- liorum tenente , cantat : \L Dominus vobiscum. IJi. Et cum špiritu tuo. Et signans librum , et se ipsum fronte, or e et pectore , prosequitur: Y' Initium sancti evangelii secundum Lučam. Interim, dum respondetur: l£. Gloria tibi Domine, incensat li¬ brum, et deinde cantat seguens evangelium. (Luc. j. s-itj Fuit in diebus Herodis, regis Judaeae, sacerdos quidam nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illius de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Er ant autem j usti ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justi- ficationibus Domini sine querela. Et non er at illis filius, e o quod esset Elisabeth sterilis, et ambo processissent in die¬ bus suis, Factum est autem, cum sacerdotio fungere- tur Zacharias in ordine vicis suae ante Deum, secun- dum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit, ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. Et omnis mu iti- 270 De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. tudo populi erat orans foris hora incensi. Apparuit autem illi angelus Domini, stans a dextris altaris incensi. Et Zacha- rias turbatus est videns, ettimor irruit super eum. Ait autem ad illum angelus: Ne timeas Zacharia: quoniam exaudita est depreeatio tua: et uxor tua Elisabeth pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Joannem, et erit gaudium tibi et exul- tatio: et multi in nativitate ejus gaudebunt Erit enim mag- nus coram Domino, et vinum et siceram non bibet: et Špi¬ ritu Sancto replebitur adhuc ex utero matris suae: et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum. Et ipse praecedet ante illum in špiritu et virtute Eliae: ut con- vertat corda patrum in filios, et incredulos ad prudentiam jujstorum: parare Domino plebem perfectam. Officiator osculalur librum (ut supra) šibi delcttum, dicens: Per evangelica dieta deleantur nostra delicta. Amen; et incensatur. '-čl. Tune omnes gcnufieclunt , et officiator cantat sequentes prečes eum orationibus, choro vel clero respondente: A fulgure et tempestate. I^i. Libera nos, Domine. "fr. A peste, farne, bello, et ab omni malo. Libera nos, Domine. ft/. A subitanea et improvisa morte. f£\ Libera nos, Domine. Ut fructus terrae dare et conservare digneris. I^i. Te rogamus, audi nos. Ut inimicos sanctae ecclesiae humiliare digneris. Te rogamus, audi nos. 1^. Ut regibus et principibus christianis pacem, et veram concor- diam donare digneris. ]%. Te rogamus, audi nos. Domine, exaudi orationem meam. I^i. Et clamor meus ad te veniat. Deinde officiator stans dicit: Dominus vobiseum. Et eum špiritu tuo. De processione in festo Ss. Corporis Christi. 271 O r e m u s. Deus, qui nobis sub sacramento mirabili passionis tuae memoriam reliquisti: tribue quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui sacra mysteria venerari, ut redemptionis tuae fructum in nobis jugiter sen- tiamus. Clementiam tuam, omnipotens Deus, suppliciter deprecamur, ut benedicere, visitare et irrigare digneris fruges et fines servorum tuo- rum, noxias tempestates amoveas, inundationem coerceas imbrium, spi- ritales repellas nequitias, aerern salubrem indulgeas, et ab omili nos inimicorum infestatione in pace defendas, quos corpore et sanguine Filii tui a morte perpetua redemisti. Per eumdem Christum Dominum no- strum. Amen. 22. Postea officiator stans incensum imponit absque benedictione, et genuflexm ter incensat venerabile sacramentum , resumptoque super Kumer os velo oblongo , monstrantiam a diacono stante genuflexus reve- r enter recipit, vertit se ad populum , et formam cum ss. sacramento unicum signum crucis, cantat : Coelesti benedictione benedicatur, custodiatur, et conservetur locus iste, et in e o habitantes ; agri quoque, et terrae fructus. In nomine Patris -J*, et Filii, et Spiritus Sancti. ]^. Amen. 23. Data benedictione progreditur processio sub pulsu campana- mm ad quartum alt ar e, et clerus vel chorus per viam processionis cantat sequcntem hgmnum: 1 fm “ n ji V--T.J. Sa lu tis hu ma nae sa tor, # Je su vo lup tas cor di- f m- Ji " s"1 n TM' um, Orbis re demp ti con di tor, * Et ca sta lux a man ti um. Qua victus es clementia, Ut nostra ferres crimina, Mortem subires innocens, A morte nos ut tolleres? Perrumpis infernum cliaos, Vinctis catenas detrahis; Victor triumpho nobili Ad dexteram Patris sedes. 272 De processione in festo Ss. Corporis Christi. Te cogat indulgentia, Ut damna nostra sarcias Tuique vultus coinpotes Dites beato lumine. Tu dux ad astra, et semita, Sis meta nostris cordibus, S is lacrymarum gaudium, Sis dulce vitae praemium. Amen. Statio quarta. 24. Cum ad quartum alt ar e pervenerit processio , silent campanae; diaconus cum debila reverentia et genuflexione accipiet de manu ipsius sacerdotis stantis ss. sacramentum , et illud super oltar e collocabit , sacerdos autem stans imponet ihus absque benedictione in thuribulum , et genuflexus ter thurificabit. 25. Deinde unus ex quatuor diaconis genuflexus ante venerabile sacramentum dicit: Munda cor rneurn A'c., el accepto libro petit bene- dictionem, (ut supra pag.262. Nro. 10.,) ab officiatore, dicens: Jube doume benedicere, et habita benedictione , alio diacono librum evan- geliorum tenente , cantat: ■#. Dominus vobiscum. i£. Et cum špiritu tuo. Et signans librum, et se ipsum fronte, or e et pectore, pr ose- quitur: Initium sancti evangelii secundum Joatmem. Interim , dum respondetur: l£. Gloria tibi Domine, incemat librum. et deinde cantat seguens evangelium ; 1 i-i*j Inprincipio erat Verbum, et Verbum erat apudDeum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Om- nia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est ni bil, quod factum est. In ipso vita erat, et vita erat lux hominum: et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehen- derunt. Fuit bomo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perliiberet de lumi¬ ne, ut omnes crederent per illum. Non erat ille lux, sed ut testimonium perliiberet de lumine. Erat lux vera, quae illu- minat omnem hominem venientem in hunc mundum. In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non De processione in feslo Ss. Corporis Chrisli. 27.7 cognovit. In propria venit, et sui eum non recepernnt. Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios I)ei fieri, hi s, qui credunt in nomine ejus. Qui non ex san- guinibus, neque ex volmitate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. (Ilič genuflectitur versus librum) Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. Sacerdos osculatur librum (ut supraj šibi delatum , dicens: Per evangelica dieta deleantur nostra delicta. Amen; et incensatur. 26. Tune omnes genuftectunt , et officiator cantat sequentes preves eum orationibus , choro vel eter o respondente: jf. A fulgure et tempestate. J}i. Libera nos, Domine. Sr. A peste, farne, bello , et ab omni malo. I£. Libera nos, Domine. y~. A subitanea et improvisa morte. Libera nos, Domine. Sr. Ut fructus terrae dare et conservare digneris. fjc. Te rogamus, audi nos. Sr. lit inimicos sanctae ecclesiae humiliare digneris. Te rogamus, audi nos. Sr. Ut provinciam istam, ejusque optimates gratiis tuis auginentare digneris. I£. Te rogamus, audi nos. jr. Domine, exaudi orationem meam. I£. Et clamor meus ad te veniat. Deinde officiator stans dicit: Sr. Dominus vobiseum. I£. Et eum špiritu tu o. O r e m u s. Deus, qui nobis sub sacramento mirabili passionis tuae memoriam reliquisti: tribue quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui saera mysteria venerari, ut redemptionis tuae fructum in nobis jugiter sen- tiamus. De processione in festo Ss. Corporis Chrisli. 274 Parce, Domine! parce populo tuo, et nullis nos patiaris adversi- tatibus, bellis, morbis, tempestatibus, ac periculis fatigari, quos pre- tioso Filii tui, Domini nostri Jesu Christi Corpore et Sanguine rede- misti. Per eumdem Christum Dominum nostrum. J£. Amen. 27. Postea officiator stans incensum imponit absque benedidione , et genuflexus ter incensat venerabile sacramentum, resumptoque super humeros velo oblongo, monstrantiam a diacono stante genuflexus reve- renter recipit, vertit se ad populum, el formam cum ss. sacramento unicum signum crucis , cantat: Coelesti benedictione benedicatur, custodiatur et conservetur locus iste, et in eo liabitantes; agri quoque, et terrae fructus. In nomine Patris -y , et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. 28. Data benedidione reducitur processio sub pulsu campanarum ad ecclesiam, a qua exivit, et dum sacerdos discedit ab altari , derus, vel chorus cantare indpit sequentem hgmnum: Ae ter ne rex al tis sime,'«' Re demp tor et fi li um,Cui mors pe remp ta de tu lit Sum mae tri um phum Ascendis orbes siderum, Quo te vocabat coelitus Collata, non humanitus Rerum potestas omnium. Ut trina rerum machina, Coelestium, terrestrium, Et inferorum condita Flectat genu jam subdita. Tremunt videntes angeli Versam vicem mortalium, Peccat caro, mundat caro, Regnat Deus Dei caro. De processione in festo Ss. Corporis Christi. 275 Sis ipse nostrum gaudium, Manens olympo praemium, Mundi regis qui fabricam, Mundana vincens gaudia. Hinc te precantes quaesumus, Ignosce culpis omnibus, Et corda sursum subleva Ad te superna gratia. Ut cum repente coeperis Clarere nube judicis, Poenas repellas debitas, Reddas coronas perditas. Jesu, tibi sit gloria, Qui victor in coelum rediš, Cum Patre et ahno Špiritu In sempiterna saecula. Amen. 29 . Perneta processione , et ss. sacramento ad ecclesiam repdrtato et super altare deposito , omnes ecclesiastici , qui adsunt , hinc inde ordine genufiexi illud reverenter adorant. Postea duo de clero dicant: 'fr. Panem de coelo praestitisti eis, alleluja. 1^. Omne delectamentum in se habentem, alleluja. Deinde officiator stans dicit: Dominus vobiseum. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, qui nobis sub sacramento mirabili passionis tuae memoriam reliquisti: tribue quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui sacra mysteria venerari, ut redemptionis tuae fructum in nobis jugiter sen- tiamus. Qui vivis et regnas per omnia saecula saeculorum. Amen. 30 . Postea officiator thure absque benedictione imposito in thuri - bulum , ss. sacramentum triplici duetu incensat, resumptogue super Im - mer os celo oblongo, ascendil ad altare , et ostensorium a diacono stante genuflexus rever enter recipit (ul sujpra pag. 260. Nro. 6.J in supremo altaris gradu , surgit et ss. sacramentum ante faciem tenens se vertit ad populum , cantans primi Ivgmni seguentia verba: Tan tum er go Sa era men tum. Clerus vel chorus religuam hymni parlem (ut supra pag. 261.) proseguitur; dein iterum officiator cantat: 55 * De supplicalionibus extraorclinariis. 27 (i Ge ni to ri, Ge ni to que. Er ga finem hgmni, quem clerus vel chorus prosequitur, officiator cum ss. sacramento format super populum , unicum signum crucis nihil di- cens ; postea diaconus, si adsit, alias officiator ipse, illud reverenter ad tabernaculum reponit , quo fado omnes recedunt ad sacristiam. De supplicationibus et proeesslonibiis extraor di n arii s. 1. Supplicationes extraordinariae sunt, quae certum tempus non habent, sed variis ac publicis ecclesiae de causis in dies ab ordinario indicuntur; v. g. I. ad petendam pluviarn ; II. ad postulandam sereni- tatem ; III tempore penuriae et famis; IV. tempore mortalitatis et pestis; V. tempore belli, vel VI. in quacunque alia tribulatione. 2. Hae supplicationes funt vel manendo in ecclesia parochiali, vel ab ecclesia exeundo et processionaliler progrediendo. 3. Processiones quascumque extraordinarias mox dictis vel aliis de causis absque speciali ab ordinario praevie requisita et obtenta fa- cultate celebrare parochi non praesumant, neque tolerent, ut populus processionem ipse solus instituat. 4. Supplicationes ad petendam pluviarn, et ad postulandam sere - nitatem in ecclesia parochiali absque ulla processione peragendas, emer- gente simili angustia, instituendi parochis quidem facultatem imperti- mur, ea tamen lege , ut consensum decani ad id praevie requirant. 3. IIoc obtento supplicatio instituenda populo aliquot diehus ante publicetur , dem vero ita instituatur, ut tribus ad minimum diebus consecutivis mane , et in illis locis, ubi populo p er montes minus disperso facilior ad ecclesiam parochialem est accessus, ideoque copiosior con - fluere solet, etiam a meridie per horam integram Ss. Eucharistiae sa - cramentum in ecclesia parochiali publicae adorationi exponatur, et tam mane post missam , quam a meridie in ecclesia parochiali litaniae ordinariae cum precibus et orationibus (ut infraJ recitentur. Preces dicendae in litaniis ad petendam pluviam. 277 6. Quodsi Ss. sacramentum adorandum in alt ari exponitur , id fieri sine thurificatione non debet, cum ab initio, tum in fine ; thus stando imponitur absgue benedictione, incensatio autem fit flexis genibus et triplici duetu , faeta, ante et post, profunda capilis inclinatione. Item omnes ante illud transeuntes, cujuscungue condilionis aut ordinis sint; seu ad illud accedentes, seu ab eodem recedentes ,semper utrogue genu flectere debent , cum profunda capitis inclinatione. 7. Supplicationes autem tempore penuriae et famis, tempore mor- talitatis et pestis, tempore belli, vel in guacumgue alia tribulatione , quamvis sine processione , in ecclesia parochiafi peragendas absgue praevia licentia ordinarii instiluere parochis neguaguam licet, sed edic- tum ordinarii desuper expectent, guo obtento ea, guae mandaverit, observent, guamobrem etiam preces et orationes his occasionibus di- cendas hic annectimus. I. Preces dicendae in litaniis ad petendam pluviam. Die et hora statuta populo in ecclesia congregato , sacerdos cum ministris ante altare majus genuflexus devote litanias recitare incipit a: Kyrie eleison &’c., ut supra pag. 94., easgue populo respondente prosequitur, et cum in litaniarum obsecrationibus dictum fuerit: tJt animas nostras, tratnim, propinqiiorum <£c., bis adjungatur: y r . Ut congruentem pluviam tidelibus tuis concedere digneris. I£. Te rog*amus, audi nos. In fine litaniarum dieto ultimo: Kyrie eleison, dicit sacerdos: Pater noster. secreto. y~. Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos a malo. Psalmus 146. Laudate Dominum, quoniam bo¬ nus est psalmus: Deo nostro sit jucunda, decoraque laudatio. Aedificans Jerusalem Dominus: * dispersiones Israelis congregabit. Qui sanat contritos corde: et alligat contritiones eorum. Oui numerat multitudinem stella- rum:et omnibus eis nomina vocat. Magnus Dominus noster, et mag- na virtus ejus: et sapientiae ejus non est numerus. Suscipiens mansuetos Dominus: ^ humilians autem peccatores usque ad terram. Praecinite Domino in confessio- ne: * psallite Deo nostro in ci- tliara. 278 Preces dicendae in litaniis ad petendam pluviam. Oui operit coelum nubibus:et parat terrae pluviam. Qui producit in montibus foe- num: et lierbam servituti liomi- num. Qui dat jumentis escam ipso- rum: * et pullis corvorum invocan- tibus eum. Non in fortitudine equi volunta- tem habebit: nec in tibiis viri beneplacitum erit ei. Beneplacitum est Domino super timentes eum: * et in eis, qui spe- rant super misericordia ejus. Gloria Patri &'c. Sicut erat &c. Quo finilo dicantur preces: y. Operi, Domine, coelum nubibus. I£. Et para terrae pluviam. y. Ut producat in montibus foenum. I£. Et lierbam servituti hominum. y. Riga montes de superioribus tuis. 1^,. Et de fructu operum tuorum satiabitur terca. y. Domine , exaudi orationem meam. ]£. Et clamor meus ad te veniat. Hic surgit sacerdos el dicif: j( r . Dominus vobiscum. Et eum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, in quo vivimus, movemur et surnus, pluviam nobis tribue congruentem: ut praesentibus auxiliis sufficienter adjuti, sempiterna fiducialius appetamus. Praesta, quaesumus, omnipotens Deus: ut, qui in afflictione nostra de tua pietate confidimus, contra adversa oinnia tua semper protectione muniamur. Da nobis, quaesumus Domine, pluviam salutarem: et aridam terrae faciem fluentis coelestibus dignanter infunde. Per Dominum nostrum &c. I^. Amen. y. Dominus vobiscum. I^. Et eum špiritu tuo. y. Benedicamus Domino, I^r. Deo gratias. y. Exaudiat nos omnipotens et misericors Dominus. $•. Amen. y. Fidelium anirnae per misericordiam Dei requiescant in pace. I£. Amen. Preces dicendae in lilaniis ad postulandam serenitatem. 279 II. Preces dicendae in litaniis ad postulandam serenitatem. Die et hora statuta populo in eeclesia congregato , sacerdos cum ministrU ante altare majus genuftexus devote litanias recitare incipit a: Kyrie eleison &*c., ut supra pag . 94., easque populo respondente proseguitur, et cum in litaniarum obsecrationibus dictum fuerit: Ut animas nostras , fratrum, propinquorum &'c ., bis adjungatur: y. Ut fidelibus tuis aeris serenitatem concedere digneris. IJr. Te rogamus, audi nos. in fine, litaniarum dieto ultimo :■ Kyrie eleison, dicit sacerdos: Pater noster. secreto. y. Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos a malo. Psalmus 66. Deus misereatur nostri, et benedicat nobis &*c., ut supra pag. i80. In fine: Gloria Patri čCc. Sicut erat &c. Quo finito dicantur preces: y. Adduxisti, Domine, spiritum tuum super terram. I£. Et prohibitae sunt pluviae de coelo. y. Cum obduxero nubibus coelum. ]^r. Apparebit arcus meus, et recordabor foederis mei. y. Illustra faciem tuam, Domine, super servos tuos. Et benedic sperantes in te. y. Domine, exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. ffic surgit sacerdos et dicit : y. Dominus vobiseum. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus ? qui culpa ofFenderis, poenitentia placaris: preces populi tui supplicantis propitius respice, et flagella tuae iracundiae, quae pro peccatis nostris meremur, averte. Ad te nos, Domine, clamantes exaudi, et aeris serenitatem nobis tribue supplicantibus: ut qui juste pro peccatis nostris affligimur, mi- sericordia tua praeveniente, clementiam sentiamus. 280 Preces dicendae in litaniis tempore penuriae et famis. Quaesumus, omnipotens Deus, clementiam tuam: ut inundantiain coerceas imbrium, et liilaritatem vultus tui nobis impertirl digueris. Per Dominum &'c. Amen. y. Dominus vobiscum. Et cum špiritu tuo. y. Benedicamus Domino. 1^. Deo gratias. y. Exaudiat nos omnipotens et misericors Dominus. I£. Amen. y. Fidelium animae per misericordiam Dei requiescant in pace. I^r. Amen. III. Preces dicendae in litaniis tempore penuriae et famis. Die et hora statuta populo in ecclesia congregato , sacerdos cum ministris ante altare majus genuflexus devote litanias recitare incipit a : Kyrie eleison &'c., ut supra pag. 94. , easque populo respondente prosequitur, et in litaniarum obsecrationibus bis dicitur : y. Ut fructus terrae dare, et conservare digneris: !£,. Te roga- mus, audi nos. In fine litaniarum, dieto ultimo: Kyrie eleison, dicit sacerdos: Pater noster. secreto. y. Et ne nos inducas in tentationem. J£\ Sed libera nos a malo. Psalmus 22. Dominus regit me, et nihil mihi deerit &c., ut supra pag. 163 . In fine: Gloria Patri &'c. Sicut erat &c. Quo finito dicantur preces: Domine, non secundum peccata nostra facias nobis. 3^*. Neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. y. Oculi omnium in te sperant, Domine. I£. Et tu das escam illis in tempore opportuno. y. Memento congregationis tuae. I£. Quam possedisti ab initio. Tir. Dominus dabit benignitatem. Et terra nostra dabit fructum suum. y. Domine, exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. Hic surgit sacerdos et dicit ; Dominus vobiscum. 1^,. Et cum špiritu tuo. Preces dieendae in litaniis tenipore mortalitafis et pestis. 281 O r e m u s. Ineffabilem nobis, Domine, miserieordiam tuam clementer ostende: ut simul nos et a peccatis omnibus exuas, et a poenis, quas pro his meremur, eripias. Da nobis, tpiaesumus, Domine, piae suppticationis efFectum, et farnem propitiatus averte : ut mortalium corda cognoscant, et te indig- nante talia flagella prodire, et te miserante cessare. Populum tibi subdituin pro peccatis suis farne laborantem ad te, Domine, converte propitius, qui quaerentibus reginim tuum omnia adjici- enda esse dixisti. t}ui vivis et regnas cum Deo Patre &'c. 9*. Amen. JT. Dominus vobiscum. 1^. Et cum špiritu tuo. J r . Benedicamus Domino. 1^. Deo gratias. y. Exaudiat nos omnipotens et misericors Dominus. I£\ Amen. itr. Fidelium animae per miserieordiam Dei requiescant in pace. 9*. Amen. IV. Preces clicendae in litaniis tempore mortalitatis et pestis. Die et kora statuta populo in ecclesia congregato, sacerdos cum ministris ant e alt ar e majus genuflexus devote litanias recitare incipit a: Kyrie eleison &'c., ut supra pag. 94. , easque populo respondente pro- sequitur , et post y. Al) ira tu a, dicatur bis: y. A peste et farne: 1^. Libera nos Domine. Et cum in litaniarum obseerationibus dictum fuerit: Ut anirnas nostras, fratrum, propinquorum tl’c. bis adjungatur: y. Ut a pestilentiae flagello nos liberare digneris. Iji. Te rogamus, audi nos. In fine litaniarum dieto ultimo : Kvrie eleison \ dicit sacerdos : Pater noster. secreto. y. Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos a malo. Psalmus 6. Domine! ne in furore tuo arguas me &'c. ut supra pag. 157. In fine: D lori a Patri d‘c. Sicut erat 6Cc. Quo finito dicantur preces : 282 Freces clicendae in lilaniis tempore belli. y. Domine, non secuntlum peccata nostra facias nobis. IJr. Neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. y. Adjuva nos, Deus, salutaris noster. j^i. Et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos. y. Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarttm. Cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti su- mus nimis. Ora pro nobis sancte Sebastiane. 1 ^,. Ut digni efficiamur promissionibus Christi. V. Domine, exaudi orationem meam. Ti-. Et clamor meus ad te veniat. Ric surgit sacerdos et dicit: V/. Dominus vobiscum. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Exaudi nos, Deus, salutaris noster, et intercedente beata et glo- liosa Dei genitrice Maria semper virgine, et beato Sebastiano martvre tuo, et omnibus sanctis, populum tuum ab iracundiae tuae terroribus libera, et misericordiae tuae fac largitate securum. Propitiare, Domine, supplicationibus nostris: et animarum et corpo- rum medere languoribus, ut remissione percepta, in tua semper bene- dictione laetemur. Da nobis, quaesumus Domine, piae petitionis effectum: et pesti- lentiam, mortalitatemque propitiatus averte, ut mortalium corda cogno- scant, et te indignante talia flagella prodire, et te miserante cessare. Per Dominum nostrum & c. Uje. Amen. y. Dominus vobiscum. E£. Et cum špiritu tuo. V". Benedicamus Domino, IJi*. Deo gratias. J r . Exaudiat nos omnipotens et misericors Dominus. Amen. y. Fidelium animae per misericordiam Dei requiescant in pate. I£. Amen. V. Preces dicendae in litaniis tempore belli. Oie et hora statuta populo in ecclesia congregato , sacerdos cum ministris ante altare majus genuflexus , devote litanias recitare incipit a: K vrie eleison &*c. ut supra pag. 94easque populo respondente prose- quitur , et in fine litaniarum dieto ultimo: Kyrie eleison; sacerdos dicit: Pater noster. secreto. Preces dicendae in litaniis tempore belli. 28 .> y. Et ne nos inducas in tentationem. I^. Sed libera nos a malo. Psalmus 45. Deus noster refugium et virtus: adjutor in tribulationibus, quae in- venerunt nos nimis. Propterea non timebimus, dum turbabitur terra: et transferentur montes in cor maris. Sonuerunt et turbatae sunt aquae eorum: * conturbati sunt montes in fortitudine ejus. Fluminis impetus laetificat civi- tatem Dei: sanctificavit taberna- culum smim Altissimus. Deus in medio ejus, non commo- vebitur: * adjuvabit eam Deus mane diluculo. Conturbatae sunt gentes, et in- clinata sunt regna: * dedit ročem suam, mota est terra. Dominus virtutum nobiscum: * susceptor noster Deus Jacob. Venite et videte opera Domini, quae posuit prodigia super terram: # auferens bella usque ad finem terrae. Arcum conteret, et confringet arma: et scuta comburet igni. Vacate et videte, quoniam ego sum Deus: # exaltabor in genti- bus, et exaltabor in terra. Dominus virtutum nobiscum: susceptor noster Deus Jacob. Gloria Patri &’c. Sicut erat &’<*. Quo finito dicantur preces: y. Exurge, Domine, adjuva nos. I^i. Et libera nos propter nomen tuum. j r . Salvum fac populum tuum, Domine. Deus meus, sperantem in te. V. Fiat pax in virtute tua. Iji. Et abundantia in turribus tuis. V. Esto nobis, Domine, turris fortitudinis. I£*. A facie inimici. y. Arcum contere, et confringe arma. Et scuta combure igni. y. Mitte nobis, Domine, auxilium de sancto. Et de Sion tuere nos. y. Domine, exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. Ute surgit mcerdos et dicit,: y. Dominus vobiseum. Et cum špiritu tuo. 5G * 284 Preces dicendae in lilaniis tempore belli. O r e m u s. Deus, qni conteris bella, et impugnatores in te sperantium po- tentia tuae defensionis expugnas: auxiliare famulis tuis implorantibus misericordiam tuam, ut inimicorum suorum feritate depressa, incessabili te gratiarum actione laudemus. Deus, a quo sancta desideria, recta consilia, et justa sunt opera: da servis tuis illam, quam mundus dare non potest, pacem; ut et corda u ostra mandatis tuis dedita, et liostium sublata formidine, tempora sint tua protectione tranquilla. liostium nostrorum, quaesumus Domine, elide superbiam : et eorum contnmaciam dexterae tuae virtute prosterne. Per Dominum nostrum &c. 3^. Amen. J> r . Dominus vobiscum. l£. Et cum špiritu tuo. y. Benedicamus Domino. IE Deo gratias. Exaudiat nos omnipotens et misericors Dominus. J^,. Amen. f. Fideliuin animae per misericordiam Dei requiescant in pace. J^.Amen. Si vero bellum est contra Turcas , et alios infideles , vel haereticos, inter preces litaniarum bis dicatur : y. Ut inimicos sanctae ecclesiae hu- miliare digneris: Te rogamus, audi nos; et addatur: y. UtTurcarum C vel liaereticorum) conatus reprimere et ad nihilum redigere digneris: 1^,. Te rogamus, audi nos. In fine litaniarum dieto ultimo: Kyrie eleison; dicit sacerdos: Pater noster. secreto. y. Et ne nos inducas in tentationem. ]$,. Sed libera nos a malo. Psalmus 78. Deus, venerunt gentes in hae- reditatem tuam, polluerunt templum sanctum tuum: * posuerunt Jeru- salem in pomorum custodiam. Posuerunt morticina servorum tu- orum escas volatilibus coeli: car- nes sanetorum tuorum bestiis terrae. EiFuderunt sanguinem eorum tan- quam aquam in circuitu Jerusalem: et non erat, qui sepeliret. Facti sumus opprobrium vicinis nostris: subsannatio et illusio bis, qui in circuitu nostro sunt. Usquequo, Domine, irasceris in finem: * accendetur velut ignis ze- lus tuus? Effunde iram tuam in gentes, quae te non noverunt: * et in regna, quae nomen tuum non invocave- runt. Preces dicendae in lilaniis tempore belli. 285 qui effusus est: introeat in con- spectu tuo gemitus compeditonira. Secundum magnitudinem brachii tui: # posside iilios mortificatoruni. Et redde vicinis nostris septu- plum in sinu eorum: ^ improperium ipsorum, quod exprobraverunt tibi, Domine. Nos autem populus tuus, et oves pascuae tuae: * confitebimur tibi in saeculum. In generationem et generatio- nem: * annuntiabimus laudem tuam. Gloria Patri d'c. Sicut erat d’c. Quia comederunt Jacob: * et lo- cum ejus desolaverunt. Ne memineris iniquitatum nostra- rum antiquanun, cito anticipent nos misericordiae tuae:quia pauperes facti sumus nimis. Adjuvanos, Deus, salutaris noster, et propter gloriam nominis tui, Do¬ mine, libera nos: * et propitius esto peccatis nostris propter nomen tuum. Ne forte dicant in gentibus, ubi est Deus eorum? ^ et innotescat in nationibus coram ocuiis nostris. Ultio sanguinis servorum tuorum, Quo finito dicantur preces: j r . Salvos fac servos tuos. 1^,. Deus meus, sperantes in te. jr. Esto nobis, Domine, turris fortitudinis. A facie inimici. jr. Nihil proficiat inimicus in nobis. 1^. Et filius iniquitatis non apponat nocere nobis. jr. Hostium nominis tui, Domine, elide superbiam. Et eorum contumaciam dexterae tuae virtute prosterne. jr. Fiant tanquam pulvis ante faciem venti. Et angelus Domini persequatur eos. jr. EfFiuide iram tuam in gentes, quae te non noverunt. Tfc. Et in regna, quae nomen tuum non invocaverunt. jr. Mitte nobis, Domine, auxilium de sancto. !£:. Et de Sion tuere nos. j r . Domine , exaudi orationem meam. 1$. Et clamor meus ad te veniat. /lic surgit sačerdoš et dimi : jr. Dominus vobiscum. I£. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Da, quaesumus, ecclesiae tuae, misericors Deus, ut Sancto Špi¬ ritu congregata, hostili nullatenus incursione turbetur. Preces in lilaniis dicendae in quacunque tribulalione. 2»6 Deus, qui culpa offenderis, poenitentia placaris: preces populi tui supplicantis propitius respice; et flagella tuae iracundiae, quae pro peccatis nostris meremur, averte. Omnipotens sempiterne Deus, in cujus manu sunt omniuin pote- states et omnium jura regnorum: respice in auxilium Christianorum, ut gentes Turcarum (« haereticorum), quae in sua feritate confidunt, dexterae tuae potentia conterantur. Per Dominum nostrum Jesum Chri- stum Filium tuum, qui tecum vivit &c. I£. Amen. y~. Exaudiat nos Dominus. l£. Amen. VI. Preces in litaniis dicendae in quacimque tribulatione. Die et hora statuta populit in ecclesia eongregato , sacerdos eum ministris ante altare majus genuflexus , devote litanias recitare incipit a: Kyrie eleison &*c. ut supra pag. 94., easque populo respondente pro- sequitur, et in fine litaniarum dieto ultimo: Kyrie eleison; dicit: Pater noster. secreto. Et ne nos inducas in tentationem. IJr. Sed libera nos a malo. Psalmus 19. Exaudiat te Dominus in die tri— bulationis: s « s protegat te nomen Dei Jacob. Mittat tibi auxilium de saneto, et de Sion tueatur te. IVIemor sit omnis sacrificii tui: * et holocaustum tuum pingue fiat. Tribuat tibi secundum cor tuum: *«' et omne consilium tuum confirmet. Laetabimur in salutari tuo: # et in nomine Dei nostri magnificabi- mur. Impleat Dominus omnes petitio— nes tuas: nune cognovi, quo- niam salvum fecit Dominus Cliri- stum suurn. Exaudiet illum de coelo saneto suo: in potentatibus salus dex- terae ejus. Hi in curribus, et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus. Ipsi obligati sunt, et cecide- runt: % nos autem surreximus et erecti sumus. Domine, salvum fac regem:^ et exaudi nos in die . qua invocave- rimus te. Gloria Patri <&c. Sicut erat t£c. Ul Vel psalmus 90. Qui habitat in adjutorio <£Tc. ut supra pag. Preces in lltaniis dicenclae in qu: ^ imposuisti liomines super capita no- stra. Transivimus perignem et aquamr* et eduxisti nos in refrigerium. Introibo in domum tuam in liolo- caustis: i::i reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea. Et locutum est os raeum: # in tribulatione mea. Holocausta medullata offeram tibi cum incenso arietum:offeram tibi boves cum hircis. Venite, audite, et narrabo, om- nes, qui timetis Deum: quanta fecit animae meae. Ad ipsum ore meo clamavi: i;: ' et exaltavi sub lingua mea. Iniquitatem si aspexi in corde meo: non exaudiet Dominus. Propterea exaudivit Deus: et attendit voci deprecationis meae. Benedictus Deus:qui non amo- vit orationem meam, et misericor- diam suam a me. Gloria Patri &*c. Sicut erat &c. 57 290 De processione pro gratiarum aclione. Psalmus 80. . Exultate Deo adjutori nostro: % jubilate Deo Jacob. Sumite psalmum, et date tvmpa- num: psalterium jucundum cum cithara. Buccinate in Neomenia tuba: * in insigni die solemnitatis vestrae. Quia praeceptum in Israel est: # et judicium Deo Jacob. Testimonium in Joseph posuit il- lud, cum exiret de ten a Aegypti: j;:< linguam, quam non noverat, au¬ di v it. Divertit ab oneribus dorsum ejus manus ejus in copliino servierunt. In tribulatione invocasti me, et liberavi te: exaudivi te in ab- scondito tempestatis, probavi te apud aquam contradictionis. Audi populus meus, et contesta- bor te: Israel, si audieris me, non erit in te deus recens, neque adorabis deum alienum. Psalmus 95. Ego enim sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de tena Ae- gypti: * dilata os tuum, et implebo illud. Et non audivit populus meus vo- cem meam: # et Israel non inten- dit mihi. Et dimisi eos secundum deside- ria cordis eorum: ibunt in adin- ventionibus suis. Si populus meus audisset me: # Israel si in viis meis ambulasset, Pro niliilo forsitan inimicos eo¬ rum humiliassem: & et super tri— bulantes eos misissem rnanum meam. Inimici Domini mentiti suntei : 5 " 1 et erit tempus eorum in saecula. Et cibavit eos ex adipe frumen- ti: * et de petra, melle saturavit eos. Gloria Patri &c. Sicut erat &*c. Cantate Domino canticum novum :# cantate Domino omnis terra. Cantate Domino, et benedicite nomini ejus: # annuntiate de die in diem salutare ejus. Annuntiate inter gentes gloriam ejus: * in omnibus populiš mirabi- lia ejus. Quoniam magnus Dominus, et laudabilis nimis : # terribilis est su¬ per omnes deos. (Juoniam omnes dii gentinm dae- monia: * Dominus autem coelos fecit. Confessio et pulchritudo in con- spectu ejus: # sanctimonia et ma- gnificentia in sanctilicatione ejus. AlFerte Domino patriae gentium, afferte Domino gloriam et hono- rem: afferte Domino gloriam no¬ mini ejus. Toliite hostias, et introite in De processione pro graliarum aclione. 201 atria ejus: adorate Dominum in atrio sancto ejus. Commoveatur a facie ejus uni- versa terra: dicite in gentibus, quia Dominus regnavit. Eten im correxit orbem terrae, qui non commovebitur: # judicabit po- pulos in aequitate. Laetentur coeli, et exnltet terra, commoveatur mare etplenitudo ejus: # gaudebunt campi et omnia, quae in eis sunt. Tune exultabunt omnia lig-na sil- varum a facie Domini, quia venit: quoniam venit judicare terram. Judicabit orbem terrae in aequi- tate: * et populos in veritate sua. Gloria Patri ČCc. Sicut erat &’c. Psalmus 99. Jubilate Deo omnis terra: * ser- vite Domino in laetitia. Introite in conspectu ejus: in exultatione. Scitote, quoniam Dominus ipse est Deus: # ipse fecit nos, et non ipsi nos. Populus ejus, et oves paseuae ejus: introite portas ejus in con- fessione, atria ejus in liymnis: con- fitemini illi. Laudate nomen ejus, quoniam suavis est Dominus, in aeternum misericordia ejus: * et usque in generationem et generationem veri- tas ejus. Gloria Patri $c. Sicut erat &*c. Psalmus 102. Benedic anima mea Domino: ^ et omnia, quae intra me sunt, no- mini sancto ejus. Benedic anima mea Domino: et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Qui propitiatur omnibus iniqui- tatibus tuis: ' :;i qui sanat omnes in- firmitates tuas. Qui redimit de interitu vitam tuam: # qui coronat te in miseri¬ cordia et miserationibus. Qui replet in bonis desiderium tuum: # renovabitur ut aquilae ju- ventus tua. Faciens misericordias Dominus: 5 "' et judicium omnibus injuriam pa- tientibus. Notas fecit vias suas Moysi: # filiis Israel voluntates suas. Miserator et misericors Domi¬ nus : 5 «' longanimis et multum mise¬ ricors. Non in perpetuum irascetur: # neque in aeternum comminabitur. Non secundum peccata nostra fecit nobis: # neque secundum ini- quitates nostras retribuit nobis. Quoniam secundum altitudinem 57 * 292 De processione pro gratiarum aclione. coeli a terra: >:: ' corroboravit mise- ricordiam suam super timentes se. Quantum distat ortus ab occi- deute: * longe fecit a nobis ini- quitates nostras. Quomodo miseretur pater filio- rum, misertus est Doniinus timen- tibus se: * quoniam ipse cognovit tigmentum nostrum. Recordatus est, quoniam pulvis sumus: * bomo sicut foeunrn dies ejus, tanquam flos agri sic efflo- rebit. Quoniara spiritus pertransibit in illo, et non subsistet: et non cognoscet amplius locum suum. Misericordia autem Domini ab aeterno: et usque in aeternum super timentes eum. Et justitia illius in filios tilio- rum: his, qui servant testamen- tum ejus. Et memores sunt mandatorum ip- sius: i::t ad faciendum ea. Dominus in coelo paravit sedem suam: et regnum ipsius omni¬ bus dominabitur. Benedicite Domino omnes angeli ejus: potentes virtute, facientes verbum illius, ad audiendam vo- cem sermonum ejus. Benedicite Domino omnes virtu- tes ejus: ministri ejus, qui faci- tis voluntatem ejus. Benedicite Domino omnia opera ejus: i; ' s in omni loco dominationis ejus, benedic anima mea Domino. Gloria Patri &c. Sicut erat d’c. Psalmus 116. Laudate Dominum omnes gen- tes : * laudate eum omnes populi. Ouoniam conlirmata est super nos misericordia ejus: # et veritas Do¬ mini manet in aeternum. Gloria Patri d'c. Sicut erat d*c. Psalmus 148. Laudate Dominum de coelis d‘c. mm duobus se~ (juentibus, ut supra pag. 182. In fine: Gloria Patri &. Sicut erat <&’c. Canticum trium puerorum. (Daniel 3) Benedicite omnia opera Domini Domino: laudate et superexaltate eum in saecula. Benedicite angeli Domini Domi¬ no: benedicite coeli Domino. Benedicite aquae omnes, quae super coelos sunt, Domino: * be¬ nedicite omnes virtutes Domini Do¬ mino. Benedicite sol et luna Domi¬ no: # benedicite stellae coeli Do¬ mino. Benedicite omnis imber et ros Domino: * benedicite omnes spiri¬ tus Dei Domino. Benedicite ignis et aestus Domi¬ no: * benedicite frigus et aestus Domino. De processione pro gratiarum actione. 295 Benedicite rores et prnina Do¬ mino: benedicite gelu, et frigus Domino. Benedicite glacies et nives Do¬ mino : * benedicite noctes et dies Do¬ mino. Benedicite lux et tenebrae Do¬ mino: # benedicite fulgura et nu- bes Domino. Benedicat terra Dominum: lau- det et superexaltet eum in saecula. Benedicite montes et colles Do¬ mino: # benedicite universa ger- minantia in terra Domino. Benedicite fontes Domino:be¬ nedicite maria et flumina Domino. Benedicite čete, et omnia, quae moventur in aquis, Domino: # be¬ nedicite omnes volucres coeli Do¬ mino. Benedicite omnes bestiae et pe- cora Domino: benedicite fdii ho— minum Domino. Benedicat Israel Dominum: # landet et superexaltet eum in sae¬ cula. Benedicite sacerdotes Domini Do¬ mino : * benedicite servi Domini Domino. Benedicite spiritus, et animaeju- storum Domino: benedicite sancti et liumiles corde Domino. Benedicite Anania, Azaria, Mi- sael Domino: >:;i laudate et super- exaltate eum in saecula. Benedicamus Patrem, et Filium, eum Sancto Špiritu: laudemus et superexaltemus eum in saecula. Benedictus es, Domine, in firma- mento coeli: et laudabilis et glo- riosus, et superexaltatus in sae¬ cula. Canticum Zachariae (l™. i.): Benedictus Dominus Deus Israel &*c. ut supra pag. 184. In fine: Gloria Patri čCc. Sicut erat d’c. 3. Haec autem praedicta, prout longitudo itineris postulaveril. vel omnia, vel ex parte cantari possunt. 4. Cum autem processio pervenerit ad ecclesiam, ad quam divi - gilur, celebretur ibi missa solemnis cum concione, guibus peraetis vel in eadem ecclesia, vel, si opportunius judicabitur, in regressu proces- sionis in ecclesia parochiali ante altare majus sacerdos stans dicat seguentes versus et orationes, cum guibus terminatur processio : V'. Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum. I£. Et laudabilis et gloriosus in saecula. Benedicamus Patrem, et Filium , cum Sancto Špiritu. 1^,. Laudemus et superexaltemus eum in saecula. Benedictus es, Domine Deus, in firmamento coeli. Et laudabilis, et gloriosus, et superexaltatus in saecula. 294 De processione in translatione s. reliquiarum insignium. f, r . Benedic anima mea Domino. Et noli oblivisci omnes retributiones ejus. */\ Domine, exaudi orationem meam. r,. Et clamor meus ad te veniat. Dominus vobiscum. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, cujus misericordiae non est numerus, et bonitatis infinitus est tliesaurus: piissimae Majestati tuae pro collatis doniš gratias agi- mus, tuam semper clementiam exorantes; ut, qui petentibus postulata concedis, eosdem non deserens ad praemia futura disponas. Deus, qui corda fideiium Sancti Spiritus illustratione docuisti: da nobis in eodem Špiritu recta sapere, et de ejus semper consolatione gaudere. Deus, qui neminem in te sperantem nimium affligi permittis, sed piuni precibus praestas auditum: pro postulationibus nostris, votisque susceptis gratias agimus, te piissime deprecantes, ut a cunctis semper muniamur adversis. Per Dominum nostrum &c. 1^,. Amen. y. Div T inum auxilium maneat semper nobiscum. Amen. De processione in translatione sacrarum reliquiarum insignium. Obtenta ab episcopo licentia trans/erendi processionaliter sacras reliquias i n s igne s, ecclesia et viae, per quas transeundum est , quam fieri potest, decentius ornentur. Sacerdoles et ministri vestibus induti albi vel rubri coloris, prout sancti, quorum reliquiae transferuntur, exposcunt, cum lurninaribus accensis omnes procedant decanlantes li- tanias, ut supra pag. 94., sine tamen precibus poenitentialibus, sed cum invocalione sanclorum, quorum reliquiae de feruntur , quorumque no- mina, si in litaniis non numerentur, suo loco inserantur, deinde hgmnum : Te Deum &*c. ut supra pag. 221., et psalmum 148.: Lau- date Dominum de coelis t Ir- k- «,.• 'kr ■I i- 1 E Sto i-« .**■ i? r !* ■* i--v: ■ *-’W:V> -i ■ ;v-.k44.JvM '•V"*'-.vo- • : 'r;:-.-V . ;' v • 1 ,0,.;. -v . :.j : : - 'v. - 5 > h.\ ■ - '•( ; .. ■ - »V* ... vi: V ,H;f -V41)- , , . .(Vi i Iaidex et ordo praecipuarum rerum, quae in hoc rituali libro continentur, Pag. De Us, quae in Sacramentorum administratione generaliter ser - vanda sunt .. 7 De Sacramento Baptismi . 9 De baptizandis parvulis. 9 De baptizandis adultis. 11 De aqua baptismali, de sacris oleis, et aliis requisitis ad baptismum confe- rendum. 12 Ordo baptismi parvulorum .15 Ordo baptismi adultorum. 24 Ordo supplendi omissa super baptizatum . ;.41 Ritus servandus, cum Episcopus baptizat.42 Benedictio fontis baptismi estra sabbatum paschae et pentecostes, cum aqua consecrata non habetur.4,‘{ De Sacramento Confirmationis .46 Ordo ad recipiendum Episcopum in canonica visitatione .... 48 Ordo ministrandi Sacramevtum Poenitentiae . 51 De modo absolvendi a suspensione, vel ab interdicto estra vel intra sacra- mentalem confessionem, et dispensandi super irregularitate . . 54 Ordo escipiendi professionem fidei ab iis,